שאלה:
איך האב געליינט וואס איר האט געשריבן איבער וויאזוי מאגנעטן ציען זיך איינער צום צווייטן צוליב זייער דרום און צפון פאולס וואס ציען זיך איינע צום צווייטן. עס איז אבער באקאנט אז מאגנעטן ציען זיך אויך צו אייזן. מיין שאלה איז וואס מאכט אייזן זיך ציען צום מאגנעט, און צי זענען דא נאך מאטריאלן וואס ציען צום מאגנעט?
 
מ.פ. קרית יואל
 
ענטפער:
ווען מיר ברענגען אַ מאַגנעט מיט א שטיקל אייזן נאנט איינע צום צווייטן, פּאַסירט אַ מאָדנע זאַך – דער שטיקל אייזן ווערט אויך מאגנעטיש און קלעבט זיך צוזאם צום מאגנעט. וואס פּאַסירט דא? 
כדי צו ענטפערן די שאלה דארף מען קודם רעדן איבער "פעראָמאגנעטישע מאטריאלן" – דאָס זענען מעטאלן ווי אייזן, ניקל, און קאָבאַלט, וואס זיי ווערן צוגעצויגן צו מאגנעטן. אסאך מעטאלן, צום ביישפיל גאלד, זילבער און קופער זענען בכלל נישט "פעראמאגנעטיש", זיי ווערן נישט מחובר צום מאגנעט. וואס זענען די פעראמאגנעטישע מעטאלן אנדערש? זיי האבן נאטירליך פיצעלע מאגנעטישע פעלדער אין זיך, אין געווענליכע אומשטענדן - זענען די קליינע מאגנעטישע פעלדער געוואנדן צומישט אין אלע ריכטונגען, און זיי זענען זיך מבטל איינע דעם צווייטן, און עס באקומט נישט קיין מאגנעטישער כח, אבער ווען עס קומט אריין א מאגנעט נעבן זיי, צוויגט דער מאגנעטישער פעלד פון מאגנעט אלע קליינע מאגנעטישע פעלדער זיך אויסצוגראדן אינעם זעלבן ריכטונג פונעם מאגנעט, און דער אייזן ווערט אליינס צייווייליג מאגנעטיש.
 
קענסט עס אליינס אויספרובירן. נעם צוויי אייזערנע פאפיר קליפס, און לייג זיי איינע נעבן צווייטן. עס וועט גארנישט פאסירן, הענג אן איין פאפיר קליפ אויף א שטארקע מאגנעט, און וואונדער איבער וואונדער וועסט קענען צוטשעפענען דעם צווייטן קליפ צום ערשטן, און אזוי מאכן א לאנגע קייטל פון קליפס.
 
אין אונזער לעבן האבן מיר ממש די זעלבע זאך, מיר דרייען זיך דא אויף דער וועלט, און דער סמ"ך מ"ם פרובירט מיט אלע כחות אונז צו מאכן פארגעסן ווער עס פירט די וועלט, און פארוואס מיר זענען דא, אבער די גוטע נייעס איז אז מיר זענען "פעראמאגנעטיש", מיר קענען ווערן מאגנעטיש און ציען צום אייבערשטן, דאס איז אויב מיר זענען זיך מדבק צום צדיק, מיר לערנען זיינע ספרים, מיר פאלגן זיינע זיסע עצות, און אויב מיר טוען אזוי ווערן מיר נישט נאר צוגעצויגן צום אייבערשטן, נאר מיר ווערן אליינס מאגנעטן, מענטשן וואנדערן זיך פון ווי די תלמידים פונעם צדיק האבן אזעלכע דיבורים, "פון וואו קומט אזא שפראך צו פשוטע מענטשן", מען זעט מענטשן וואס לעבן דא אויף דער וועלט מיט ביידע פוס, זיי האבן ביזנעסער, שיינע הייזער, שיינע קארס, אבער זענען אין די זעלבע צייט דבוק צום אייבערשטן אויף די מדריגה פון צדיקים. מען קען הערן פון בעלי דרשנים וואס פרעדיגן "אויף דער וועלט קען מען נישט האבן ביידע, עס גייט נישט צוזאמען, אדער א שיינע קאר, אדער ביסטו אן ערליכער איד", דער דרשן ווייסט נעבעך נישט פונעם סוד, אז אויב מען גייט צום צדיק האט מען ביידע וועלטן. נישט נאר דאס, מען קען נאר האבן דער וועלט אויב מען האט א צדיק, און מען לעבט מיטן אייבערשטן.
 
עס איז זייער אינטערסאנט דער וועלט פון מאגנעטן, צום ביישפיל מיר האבן יעצט געשריבן איבער די פעראמאגנעטישע מאטריאלן וואס קענען ווערן צייטווייליגע מאגנעטן אויב מען לייגט זיי נאנט צו א מאגנעט, אבער עס זענען פארהאן פארשידענע מעטאדן צו מאכן די אייזן אין א פערמענאנטע מאגנעט, דורך היץ און אנדערע וועגן.
 
וואס מיר קענען ארויסנעמען דערפון למעשה איז אז אויב חס ושלום מיר לאזן אפ דעם צדיק, קען מען חלילה אוועקפאלן פונעם אייבערשטן, אבער מען קען אלץ תשובה טון, צוריק קומען צום אייבערשטן און פאלגן זיינע צדיקים און אזוי וועלן מיר זיין אמת'ע ערליכע אידן.
 
askgershon@gmail.com