בעזרת ה' יתברך

יום ה' פרשת תצוה, ט' אדר, שנת תשפ"ו לפרט קטן

לכבוד ... נרו יאיר

איך האב ערהאלטן דיין בריוו.

וואויל איז דיר אז דו ביסט א מלמד פאר קינדער און דו לייגסט אריין אין זיי אמונה ויראת שמים. דערצייל פאר די קינדער אסאך מעשיות פון צדיקים; דאס וועט זיי אויפפלאקערן זייער הארץ. אזוי ווי דער הייליגער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק א, סימן רמח): "דַּע, שֶׁסִּפּוּרֵי מַעֲשִׂיּוֹת מִצַּדִּיקִים, הוּא דָּבָר גָּדוֹל מְאֹד", עס איז זייער א גרויסע זאך צו הערן מעשיות פון צדיקים, "כִּי עַל יְדֵי סִפּוּרִים מִצַּדִּיקִים, נִתְעוֹרֵר וְנִתְלַהֵב הַלֵּב בְּהִתְעוֹרְרוּת גָּדוֹל לְהַשֵּׁם יִתְבָּרַךְ, בְּחֵשֶׁק נִמְרָץ מְאֹד", ווייל ווען מען הערט א מעשה פון א צדיק ווערט דאס הארץ אויפגעפלאמט צום אייבערשטן, מען באקומט א שטארקע חשק צו ווערן אן ערליכער איד דורכדעם וואס מען זעט צו וואס די צדיקים האבן זוכה געווען אין זייער לעבן.

ווען קינדער הייבן אן דערציילן זאכן פון זייערע עלטערן וכו' - דארף מען מיט חכמה ענטפערן פאר די קינדער אז עלטערן דארף מען מכבד זיין און מען דארף זיי דן זיין לכף זכות, און אין די זעלבע צייט ווייטער רעדן צו די קינדער פון זיין נזהר אין הלכות; און אז דו רעדסט צו די קינדער פון די הלכה אז מען דארף דאווענען מיט מנין און די קינדער זאגן 'מיין טאטע דאווענט אין שטוב' - זאלסטו חס ושלום נישט רעדן צו זיי קעגן זייערע עלטערן, נאר מיט חכמה זאגן 'דאס איז די הלכה, און עלטערן דארף מען ווייטער מכבד זיין', אזוי אויך ווען מען רעדט צו די קינדער פון נישט האבן קיין טעלעפאן, נישט קוקן קיין קליפס, ווידיאוס, מאוויס, סטעטוס וכו' וכו', און קינדער פרעגן דעם מלמד 'אבער מיין טאטע קוקט יא!' - דארף מען זייער אכטונג געבן נישט צו רעדן צו די קינדער קעגן זייערע עלטערן, נאר מיט חכמה זיי זאגן 'אפשר האט דיין טאטע געפרעגט א רב?' וכו', און ווייטער רעדן צו די קינדער וואס איז ריכטיג.

זיי ממשיך מיט דערציילן מעשיות, דאס איז מוסר, דאס איז יראת שמים. מוהרא"ש דערציילט, דער הייליגער צאנזער רב זכותו יגן עלינו האט אמאל געפרעגט דעם מלמד פון זיינע קינדער צי ער לערנט מוסר מיט זיינע קינדער, האט דער מלמד געזאגט: "יא", האט אים דער צאנזער רב געפרעגט: "וואס פאר א מוסר ספרים לערנסטו מיט זיי?" האט דער מלמד געענטפערט: "חובות הלבבות", זאגט אים דער הייליגער צאנזער רב: "נישט דאס מיין איך צו פרעגן, איך פרעג צי דו לערנסט מוסר, צי דו פארציילסט זיי מעשיות פון הייליגן רבי ר' אלימלך זכותו יגן עלינו און פון זיין ברודער דער הייליגער רבי ר' זושא זכותו יגן עלינו; ווייל מעשיות פון צדיקים פייערט אויף דאס הארץ צו זיין אן ערליכער איד.

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

בעזרת ה' יתברך

יום ה' פרשת תרומה, ב' אדר, שנת תשפ"ו לפרט קטן

לכבוד ... נרו יאיר

איך האב ערהאלטן דיין בריוו.

מיט קינדער קען מען נאר מצליח זיין אז מען איז נישט אנגעצויגן, נאר מען איז רואיג און פרייליך, נאר דעמאלט זענען די אויערן אפן; די קינדער שפירן דאס, די קינדער ווייסן דאס, און נאר אז דער טאטע אדער מאמע, און אזוי אויך אין חדר און אין שולע - אז מען איז רואיג, מען איז נישט אין נערווען - דעמאלט הערן זיי וואס מען רעדט, ווידעראום אויב מען איז גערעגט וכו' - העלפט נישט זאגן, העלפט נישט שרייען און אויך נישט שלאגן, (שלאגן טאר מען נישט; דער רבי האט אונז געזאגט נישט שלאגן קיין קינדער, און עס העלפט נישט).

איך האב באקומען זייער אסאך הדרכה פון מוהרא"ש ווי אזוי צו פירן א ישיבה, א חדר, מיידל שולע; וואס מיינסטו - וואס זענען די סודות? וואס זענען די טריקס? מוהרא"ש האט מיר אלץ געזאגט: "זע עס זאל זיין א פרייליכע אטמאספער אין ישיבה, אין חדר און אין מיידל שולע, נאר אזוי וועסטו מצליח זיין", אויך האט מיר מוהרא"ש געגעבן די עצה אז יעדע מאל איידער איך געב א שיעור פאר די תלמידים זאל איך זינגען מיט זיי, אזוי וועט זיך עפענען זייער הארץ, און נאר דאס ארבעט; אז עס איז פרייליך, אזוי זענען די אויערן אפן.

בנוגע די שבת טישטוך וכו', געב זיך אן עצה עס זאל זיך נישט אראפגליטשן; אדער קענסטו לייגן קליפס ביי די זייטן, אדער קענסטו אונטער לייגן א הארטע דורכזיכטיגע פלעסטיק און אויף דעם לייגן די ווייכע דינע פלעסטיק וואס מען בייט ביי די סעודות, דאס האלט די טישטוך אין פלאץ, אזוי איז דא כמה עצות, אבער דאס אלעס ארבעט נאר אויב מען איז פרייליך, אויב מען איז מיט די נערווען - העלפט גארנישט. אך און וויי א שבת סעודה וואס גייט מיט נערווען, עס ענדיגט זיך מיט מכות, און די ענדע ענדע איז אז די קינדער גייען אוועק וכו' השם ישמרינו.

בעט דעם אייבערשטן אסאך אויף שמחה און אויף קענען האבן א וועג מיט די קינדער, צו גוטע קינדער איז מען זוכה דורך בעטן דעם אייבערשטן. אזוי ווי די הייליגע חכמים דערציילן (תנא דבי אליהו רבא, פרק יח): "מַעֲשֶׂה בְּכֹהֵן אֶחָד", עס איז געווען א כהן, "שֶׁהָיָה יְרֵא שָׁמַיִם בַּסֵּתֶר", זייער אן ערליכער איד, "וְהָיוּ לוֹ עֲשָׂרָה בָּנִים מֵאִשָּׁה אַחַת", ער האט געהאט צען קינדער, "שִׁשָּׁה זְכָרִים וְאַרְבַּע נְקֵבוֹת", זעקס זין און פיר טעכטער, "וּבְכָל יוֹם וָיוֹם הָיָה מִתְפַּלֵּל וּמִשְׁתַּטֵּחַ וּמִתְחַנֵּן וּמְבַקֵּשׁ רַחֲמִים", ער פלעגט יעדן טאג זיך אראפווארפן אויף דער ערד, וויינען און בעטן דעם אייבערשטן, "וּמְלַחֵךְ בִּלְשׁוֹנוֹ עָפָר", ער פלעגט אויפלעקן דער ערד מיט זיין צינג (דאס איז אן אויסדריק ווי איינער פארפירט און וויל עפעס פועל'ן) - "כְּדַי שֶׁלֹא יֵצֵא אֶחָד מֵהֶן לִידֵי עֲבֵירָה וְלִידֵי דְּבַר מְכֹעָר", אז אלע זיינע קינדער זאלן זיין ערליכע אידן און קיינער זאל נישט צוקומען צו קיין עבירות, "אָמְרוּ, לֹא יָצְתָה אוֹתָהּ שָׁנָה וְלֹא שֵׁנִית וְלֹא שְׁלִישִׁית", און מען דערציילט אויף אים, עס איז נישט אריבער קיין סאך צייט, נאך א קורצע צייט, "עַד שֶׁבָּא עֶזְרָא וְהֶעֱלָה אֶת יִשְׂרָאֵל מִבָּבֶל, וְהֶעֱלָה אֹתוֹ כֹּהֵן עִמָּהֶם", האט עזרא הסופר צוריק געברענגט אלע אידן קיין ארץ ישראל און אויפגעבויט דעם בית המקדש, און דער איד איז אויך געווען פון די וואס זענען צוריק געגאנגען קיין ירושלים, "עַד שֶׁרָאָה כֹּהֲנִים גְּדוֹלִים וּפִרְחֵי כְּהוּנָה מִבָּנָיו וּמִבְּנֵי בָּנָיו עַד חֲמִשִּׁים שָׁנָה, וְאַחַר כָּך נִכְנַס אוֹתוֹ כֹּהֵן לְבֵית עוֹלָמוֹ", מיט אלע זיינע קינדער צוזאמען מיט עזרא הסופר, און אלע זיינע קינדער זענען געווארן כהנים גדולים אין בית המקדש, דער כהן האט זוכה געווען צו קינדער און אייניקלעך וואס אלע פון זיי האבן געטון די עבודה אינעם בית המקדש; זעט מען פון דעם אז תפילה איז די עצה זוכה צו זיין צו ערליכע קינדער.

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

בעזרת ה' יתברך

יום ה' פרשת תרומה, ב' אדר, שנת תשפ"ו לפרט קטן

... נרו יאיר

פון די פראגע זעט מיר אויס אז עס פעלט פון די ליבשאפט פון צווישן ענק, און דאס מאכט איר רעדן אזוי שארף.

וואס איז שייך צו זאגן? מען דארף אלעס טון צו האלטן די שטוב, און זיך חס ושלום נישט גט'ן. דער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק ב, סימן צ): "צְרִיכִין לִזָּהֵר מְאֹד מְאֹד, שֶׁלּא לְגָרֵשׁ אֶת אִשְׁתּוֹ", מען דארף זיך זייער זייער אכטונג געבן מען זאל נישט צוקומען צו צעברעכן א שטוב, עיין שם.

לדעתי זאלסטו טוישן די וועג ווי אזוי דו פירסט זיך אין שטוב, זאלסט מכבד זיין דיין ווייב, זאלסט רעדן צו איר מיט דרך ארץ, מיט ליבשאפט, און זאלסט איר געבן געלט פאר וואס זי דארף; מכבד זיין די ווייב איז זייער הייליג, און דאס איז א יסוד אין ברסלב'ע חסידות. קוק דעם רבינ'ס ווערטער (שיחות הר"ן, סימן רסד): "הִזְהִיר לְכַבֵּד וּלְיַקֵּר אֶת אִשְׁתּוֹ", דער רבי האט אונז זייער געווארענט מיר זאלן מכבד זיין און האלטן טייער די ווייב, "הֲלֹא הַנָּשִׁים הֵם סוֹבְלִים צַעַר וְיִסּוּרִים גְּדוֹלִים מְאֹד מְאֹד מִיַּלְדֵיהֶם, צַעַר הָעִבּוּר וְהַלֵּדָה וְהַגִּדּוּל, כַּאֲשֶׁר יָדוּעַ לַכֹּל עֹצֶם מַכְאוֹבָם וְצַעֲרָם וְיִסּוּרֵיהֶם", ווייל די ווייבער ליידן אין לעבן זייער אסאך צער, זיי האבן גרויסע יסורים פון די קינדער, צער העיבור, צער הלידה און צער גידול בנים.

זייער פיל האט דער רבי אונז מחזק געווען אויף שלום בית, ווייל חס וחלילה אויב מען גט זיך ווערט מען פארכאפט אין א ביטערע פאסטקע פונעם יצר הרע, השם ישמרינו; דער רבי זאגט (שם, סימן רסג): "זֶּה מַעֲשֶׂה בַּעַל דָּבָר", דאס איז מעשה שטן, "שֶׁמַּנִּיחַ אֶת עַצְמוֹ עַל זֶה מְאֹד, לְקַלְקֵל הַשָּׁלוֹם שֶׁל בְּנֵי הַנְּעוּרִים, כְּדֵי שֶׁיִּתָּפְסוּ בִּמְצוּדָתוֹ חַס וְשָׁלוֹם עַל יְדֵי זֶה", דער יצר הרע מאכט מען זאל זיך צעטיילן, ווייל אז מען איז אן א ווייב כאפט ער אריין דעם מענטש ביי אים אין זאק אריין, "כִּי הוּא אוֹרֵב עַל זֶה מְאֹד, לְתָפְסָם בִּנְעוּרֵיהֶם עַל יְדֵי קִלְקוּל הַשְּׁלוֹם בַּיִת חַס וְשָׁלוֹם, שֶׁגּוֹרֵם בְּעַרְמוּמִיּוּתוֹ לְקַלְקֵל הַשָּׁלוֹם שֶׁבֵּינֵיהֶם", ווייל דער יצר הרע לאקערט אויף יונגע פארפעלקער זיי צו צעטיילן, און אזוי כאפט ער זיי אריין אין שמוציגע עבירות.

אז דו וועסט רעדן צו איר מיט ליבשאפט, דו וועסט איר געבן געלט און דו וועסט איר פרייליך מאכן - וועט דער אייבערשטער זיין מיט ענק און עס וועט ענק גארנישט פעלן. אזוי ווי עס ווערט געברענגט (ספר מנורת המאור נר ג' כלל ו' חלק ד', פרק א): "אם האשה נוהגת כראוי", אז די פרוי איז ערליך, זי פירט זיך ערליך, "מצוה על בעלה לכבדה ולשמחה", איז א מצוה אויפן מאן איר צו מכבד זיין און איר פרייליך מאכן, "ושלא יכניענה יותר מדאי", און נישט איר אונטערדריקן, "וזהו טוב לו, גם יזהר שלא יענה אותה באונאות שלא כדין או באונאת דברים", און ער זאל איר נישט טשעפען, "ויהא זהיר בתבואה בתוך ביתו", און ער זאל זען צו ברענגען פרנסה, "כדי שלא יבואו למריבה על זה", כדי מען זאל זיך נישט קומען קריגן, "ואם יתנהג עמה כראוי, יהיה שלום ביניהם, והשכינה מגן בעדם", און אויב מען וועט זיך אזוי פירן, וועט זיין שלום און די שכינה וועט זיי באשיצן.

דער אייבערשטער זאל דיר געבן שכל און פארשטאנד ווי אזוי זיך צו פירן אין שטוב מיט דיין ווייב.

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

בעזרת ה' יתברך

יום א' פרשת תצוה, ה' אדר, שנת תשפ"ו לפרט קטן

מרת ... תחי'

איך האב ערהאלטן אייער בריוו.

עס איז א טעות ביי יונגע קאפלס דאס נישט רעדן ווען עפעס שטערט וכו', מען דארף יא רעדן, שלום בית איז נישט שווייגן און זיך אויפעסן איינער אויפן צווייטן; מען דארף יא רעדן, און מען דארף יא זאגן וואס שטערט, נאר וואס דען? מען דארף רעדן שיין, ווייך און הארציג.

אז אייער מאן טוישט נישט זיינע קליידער און באדט זיך נישט ביז עס גייט א גערוך קען מען דאס שיין אויסשמועסן, מען קען שיין רעדן; דער עיקר איז נישט יענעם אוועק מאכן, נאר פארשטיין געבן ווי עס שטערט און עס מאכט ווייטאג.

אויסער דעם, קען א קלוגע פרוי דערגיין די סיבה דערפון, צי איז דאס פון נישט וויסן אדער גאר פון יאוש; אויב איז דאס פון אומוויסנקייט, פון נישט ווערן מחונך - קען מען דאס לערנען און שטייטלעך און צוביסלעך קען מען דאס טוישן, און אויב קומט דאס פון יאוש קען אויך די קלוגע פרוי אויפבויען און שטארקן, אריינבלאזן א האפענונג וכו' וכו'.

דער עיקר זאלט איר בעטן אסאך דעם אייבערשטן צו זען דאס גוטס פון אייער מאן, און עס זאל זיין א שטארקע ליבשאפט צווישן ענק, ווייל ווען עס איז דא א שטארקע ליבשאפט - פאלט אלעס אוועק, ווען מען האט זיך שטארק ליב - באדערט נישט די אלע זאכן, און געדענקט די טייערע זיסע ווערטער פון רבי'ן וואס איז אזוי וויכטיג פארן לעבן, דער רבי האט געזאגט: "אויב באדערן, באדערט מיר אסאך זאכן, באדערט מיר גארנישט"; מיט די שכל קען מען לעבן א חיים טובים, א גוט לעבן.

דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

בעזרת ה' יתברך

יום ה' פרשת תרומה, ב' אדר, שנת תשפ"ו לפרט קטן

לכבוד ... נרו יאיר

איך האב ערהאלטן דיין בריוו.

ווען עס קומען די ימים טובים טעג, און מען דארף אנגרייטן די שטוב - דארף מען צעטיילן די ארבעט צווישן מאן און ווייב, די ווייב שטעלט אהער דעם יום טוב, אבער דאס קען נאר ארבעטן אז דער מאן מאכט איר פרייליך, אז ער קומט אהיים פרייליך, און מאכט צייט איר אויסהערן און אויסרעדן.

דיין ארבעט איז בארואיגן דיין ווייב און איר פרייליך מאכן, זיך מחזק זיין מיט די עצות און חיזוק פון הייליגן רבי'ן, און זיך אינאיינעם איבערגעבן צום אייבערשטן. אזוי ווי דער הייליגער רבי האט אונז אויסגעלערנט, זיך יעדן טאג איבערגעבן צום אייבערשטן, בפרט ווען עס קומט א שבת און א יום טוב דארף מען זיך פון פריש איבערגעבן צום אייבערשטן; אזוי ווי דער הייליגער רבי האט געזאגט (שיחות הר"ן, סימן ב): "וְדַרְכִּי, כְּשֶׁבָּא הַיּוֹם אֲנִי מוֹסֵר כָּל הַתְּנוּעוֹת שֶׁלִּי וְשֶׁל בָּנַי וְהַתְּלוּיִים בִּי עַל הַשֵּׁם יִתְבָּרַךְ שֶׁיִּהְיֶה הַכֹּל כִּרְצוֹנוֹ יִתְבָּרַךְ, וְזֶה טוֹב מְאֹד", איך פיר זיך אז יעדן אינדערפרי ווען איך שטיי אויף געב איך זיך איבער צום אייבערשטן, איך געב איבער אלע מיינע מחשבות, אלע מיינע דיבורים און אלע מיינע מעשים פארן אייבערשטן, "גַּם אֲזַי אֵין צָרִיךְ לִדְאֹג וְלַחְשֹׁב כְּלָל 'אִם מִתְנַהֵג כָּרָאוּי אִם לָאו', מֵאַחַר שֶׁסּוֹמֵךְ עָלָיו יִתְבָּרַךְ. וְאִם הוּא יִתְבָּרַךְ רוֹצֶה בְּעִנְיָן אַחֵר, הוּא מְרֻצֶּה לְהִתְנַהֵג בְּעִנְיָן אַחֵר כִּרְצוֹנוֹ יִתְבָּרַךְ", עס איז זייער גוט זיך איבערגעבן צום אייבערשטן גלייך אינדערפרי, אזוי דארף איך נישט טראכטן נאכדעם 'צי איך האב גוט געטון און אפשר וואלט איך געדארפט טון פארקערט', ווייל אז איך האב זיך איבערגעגעבן צום אייבערשטן איז אלעס זיכער גוט, "וְכֵן כְּשֶׁמַּגִּיעַ שַׁבָּת אוֹ יוֹם טוֹב", אזוי אויך ווען עס קומט שבת און יום טוב, "אֲזַי אֲנִי מוֹסֵר כָּל הַהִתְנַהֲגוּת וְכָל הָעִנְיָנִים וְהַתְּנוּעוֹת שֶׁל אוֹתוֹ הַשַּׁבָּת אוֹ הַיּוֹם טוֹב, לְהַשֵּׁם יִתְבָּרַךְ, שֶׁיִּהְיֶה הַכֹּל כִּרְצוֹנוֹ יִתְבָּרַךְ", געב איך זיך אינגאנצן איבער פארן אייבערשטן, "וַאֲזַי, אֵיךְ שֶׁמִּתְנַהֵג בְּאוֹתוֹ הַשַּׁבָּת וְיוֹם טוֹב, שׁוּב אֵינוֹ חוֹשֵׁב וְחוֹשֵׁשׁ כְּלָל שֶׁמָּא לֹא יָצָא יְדֵי חוֹבָה בְּהַנְהָגַת קְדֻשַּׁת אוֹתוֹ הַיּוֹם, מֵאַחַר שֶׁכְּבָר מָסַר הַכֹּל לְהַשֵּׁם יִתְבָּרַךְ, וְסָמַךְ עָלָיו יִתְבָּרַךְ לְבַד", אזוי בין איך רואיג און פרייליך פונעם שבת און פונעם יום טוב, איך דארף נישט איבערטראכטן און איבערקלערן צי איך האב גוט געטון אדער נישט.

מאך פרייליך דיין ווייב. חכמינו זכרונם לברכה זאגן (ראש השנה ו:): "אשה, בעלה משמחה", דער מאן דארף פרייליך מאכן די ווייב; וועט זי קענען אויפנעמען אלע ימים טובים רואיג מיט שמחה.

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

מען זאל אים צורעדן מיט שוחד, מיט נעמען גוטע נאש; אזוי וועט ער וועלן קומען מיט זיין אייגענע ווילן.

בעזרת ה' יתברך

יום ה' פרשת משפטים, כ"ה שבט, שנת תשפ"ו לפרט קטן

מרת ... תחי'

מען דארף ענדערש ארויס טראגן פון שטוב די מארקערס אדער דאס לייגן אין א פלאץ וואו קינדער קענען דאס נישט נעמען, אז זיי זאלן נישט קומען צו שרייבן אויף בעט געוואנט און אויף די ווענט וכו'.

אוועק נעמען די ריסעס איז נישט קיין זאך וואס מען קנס'ט, אזוי ווי מען קען נישט אוועק נעמען די פרישטאג און די נאכטמאל; מען דארף לערנען די קינדער אז אויף ווענט און אויף בעט געוואנט שרייבט מען נישט, מען דארף זיי לערנען שרייבן אויף פאפיר, און פארשטייט זיך אז דאס גייט נישט מיט איין מאל זאגן, דאס זאגט מען איין מאל און נאכאמאל און א דריטע מאל, און אזוי ווייטער.

דער עיקר דארפן עלטערן מתפלל זיין פאר די קינדער זיי זאלן וואקסן ערליך און הייליג. מוהרא"ש דערציילט אז א איד איז געקומען צום הייליגן חפץ חיים זכותו יגן עלינו בעטן א ברכה אויף גוטע קינדער, האט דער הייליגער חפץ חיים גענומען א תהלים וואס איז געווען אויפגעבלאזן פון נאסקייט, ער האט דאס געוויזן פאר דעם איד און אים געזאגט: "דאס איז דער תהלים פון מיין מאמע עליה השלום, וואו זי פלעגט זיך יעדן טאג אויסוויינען אז זי זאל האבן גוטע קינדער, אזוי איז מען זוכה צו גוטע קינדער"; דערפאר זאלט איר אסאך בעטן דעם אייבערשטן איר זאלט זוכה זיין צו ערליכע קינדער, געזונטע קינדער און קינדער וואס וועלן ליכטיג מאכן דער וועלט.

דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

מען זאל אים פרייליך מאכן.

בעזרת ה' יתברך

יום ה' פרשת משפטים, כ"ה שבט, שנת תשפ"ו לפרט קטן

לכבוד ... נרו יאיר

די גאנצע זאך פון גראפאלאגיע איז א גרויסע דמיון אויסגעזויגן פון די פינגער, עס האט נישט קיין שום מקור אין די תורה, עס האט נישט מיט קדושה.

די צרה איז, אז ליידער זענען מיר אין אזא ביטערע גלות, אז ביי היימישע משפחות האט זיך שוין אויך אריינגעכאפט די אלע סארט דמיונות פון גראפאלאגיע וכו' וואס שטאמט פון די פעלקער און פון די ערב רב.

טו ווייטער אין די גרויסע מצוה פון שידוכים, ווער נישט צעפאלן ביי זיך אז דער שידוך האט זיך נישט אויסגעפירט, טו ווייטער אין שידוכים פאר אידישע קינדער. ברוך השם איך טו אויך אין די הייליגע מצוה פון מאכן שידוכים, יעדן טאג טו איך אין שידוכים, און איך האב אויך אן א שיעור חלישות הדעת, עגמת נפש און בזיונות, און ביי מיר קומט אויך אריין די מחשבות פון אפלאזן, איך טראכט צו זיך - נאכן זיך פארען מיט א שידוך און עס ווערט פארפלאנטערט וכו' וכו' – 'וואס פעלט מיר אויס מאכן שידוכים?' איך טראכט: 'שוין גענוג געווען, דאס איז די לעצטע שידוך מיט וואס איך פארע זיך'; אבער איך דערמאן זיך פון מוהרא"ש וואס האט געבלוטיגט פאר שידוכים, געבלוטיגט צו מאכן שידוכים, ער האט גארנישט געהאט דערפון, נאר בזיונות און עגמת נפש. ער האט זיך פארשעמט פאר די גאנצע וועלט און ער איז ווייטער אנגעגאנגען ביז זיין לעצטע טאג אין זיין לעבן, דאס מאכט מיר ווייטער גיין.

זאלסטו אויך ווייטער טון אין שידוכים, און אז דו הערסט אז מען וויל א כתב פאר גראפאלאגיע אדער אנדערע טשאדעלע באדעלע מעשיות - זאלסטו רעדן מיט זיי און זאגן אז דאס איז נישט די דרך התורה, דאס איז קעגן די תורה.

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

מען זאל זיך מחזק זיין נישט צו האבן מיט מחלוקת, ארויסנעמען די פיינטשאפט פון הארץ אויף אנדערע.

בעזרת ה' יתברך

יום ה' פרשת בא, ד' שבט, שנת תשפ"ו לפרט קטן

לכבוד ... נרו יאיר

זייער גוט טוסטו אז דו לייגסט זיך פרי שלאפן, אזוי וועסטו קענען אויפשטיין אין צייט.

אז מען גייט שלאפן שפעט און נאר אפאר טעג גייט מען שלאפן פרי - איז דאס נישט גענוג צו קענען אויפשטיין אין צייט, מען דארף אנהאלטן א שטיק צייט, נאר אזוי קען מען אויפשטיין פרי.

דער עיקר זאלסטו ליינען קריאת שמע איידער דו גייסט שלאפן, חכמינו זכרונם לברכה זאגן (ברכות ה.): "כָּל הַקּוֹרֵא קְרִיאַת שְׁמַע עַל מִטָּתוֹ מַזִיקִין בְּדֵילִין הֵימֶנּוּ", דער וואס ליינט קריאת שמע פאר ער לייגט זיך שלאפן, גייען אלע מזיקים אוועק פון אים; דער יצר הרע, דער מלאך המזיק ווערט אויס דורך קריאת שמע שעל המיטה, ער האט מורא פון דעם. נאך זאגן זיי (שם): "כָּל הַקּוֹרֵא קְרִיאַת שְׁמַע עַל מִטָּתוֹ כְּאִילוּ אוֹחֵז חֶרֶב שֶׁל שְׁתֵּי פִּיּוֹת בְּיָדוֹ", ווער עס ליינט קריאת שמע פארן גיין שלאפן איז אזוי ווי ער האלט א מעסער וואס איז שארף פון ביידע זייטן, און אזוי הרג'עט ער אויס אלע מזיקים, און נאך זאגן זיי (ברכות ח:), רבא האט געזאגט פאר זיינע קינדער: "אַל תֵּשְׁבוּ עַל מִטַּת אֲרַמִּית", איר זאלט נישט שלאפן אין א גוי'אישע בעט, זאגט די גמרא עטליכע פשטים וואס דאס מיינט, די ערשטע פשט איז: "לֹא תִּגְנוּ בְּלֹא קְרִיאַת שְׁמַע", ער האט זיי אנגעזאגט זיי זאלן נישט גיין שלאפן אן ליינען קריאת שמע; זעט מען פון דעם ווי חשוב עס איז ווען מען ליינט קריאת שמע פאר מען לייגט זיך שלאפן.

אויך זאלסטו זיך מתבודד זיין ביים גיין שלאפן, רעד זיך אויס דאס הארץ צום אייבערשטן אין בעט, און אזוי זאלסטו איינשלאפן. דוד המלך האט אזוי געטון, ער האט געשמועסט ביים גיין שלאפן און ביים אויפשטיין מיטן אייבערשטן, אזוי ווי עס שטייט (תהלים ו, ז): "אַשְׂחֶה בְּכָל לַיְלָה מִטָּתִי", איך שמועס מיט דיר רבונו של עולם אין בעט; אזוי איז די שלאף א הייליגע שלאף, און בעט זאלסט קענען אויפשטיין פרי דינען דעם אייבערשטן.

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

א מלמד טאר נישט פאסטן אפילו נאר א תענית פון דבר מן החי.

יא, ווייל פון מעשר דערלייגט מען נישט, מען פארדינט נאר.

עס פעלט נישט אויס צו רופן שדכנים, דיין שידוך וועט קומען פון הימל.

גריסן יעדן איינעם 'א גוט מארגן'.

בעזרת ה' יתברך

יום ג' פרשת שמות, י"ז טבת, שנת תשפ"ו לפרט קטן

... נרו יאיר

איך האב ערהאלטן דיין בריוו.

דער רבי האט זייער מקפיד געווען צו זינגען זמירות סיי פון שבת און סיי פון מוצאי שבת, ווייל זמירות איז אן עיקר אין אידישקייט, אזוי ווי דער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק ב, סימן יב): "עִקָּר הַיַּהֲדוּת הוּא רַק לֵילֵךְ בִּתְמִימוּת וּבִפְשִׁיטוּת, בְּלִי שׁוּם חָכְמוֹת", דאס עיקר אידישקייט איז ווען א מענטש פירט זיך ווי א פשוט'ער איד, מיט תמימות און פשיטות; און רבי נתן שרייבט מורא'דיגע ווערטער (שם, סימן קד): "הָיָה אוֹהֵב מְאֹד אֶת הָעֲבוֹדוֹת הַפְּשׁוּטוֹת", דער רבי האט זייער ליב געהאט די פשוט'ע עבודות, "שֶׁל סְתָם בְּנֵי אָדָם הָאֲנָשִׁים הַפְּשׁוּטִים הַכְּשֵׁרִים", פון פשוט'ע ערליכע אידן. "וְהָיָה אוֹהֵב מְאֹד מִי שֶׁיָּכוֹל לוֹמַר הַרְבֵּה תְּחִנּוֹת וּבַקָּשׁוֹת בְּתוֹךְ הַסִּדּוּרִים הַגְּדוֹלִים כְּדֶרֶךְ הַהֲמוֹן עַם הַכְּשֵׁרִים", און דער רבי האט זייער ליב געהאט די וואס זאגן אלע תחינות און בקשות וואס זענען געדרוקט אין די גרויסע סידורים, אזוי ווי די פשוט'ע מענטשן פירן זיך. "וְהָיָה מַזְהִיר וּמוֹכִיחַ אוֹתָנוּ כַּמָּה פְּעָמִים, לְזַמֵּר זְמִירוֹת בְּשַׁבָּת", דער רבי פלעגט אונז זייער אנזאגן און אנווארענען אז מיר זאלן זינגען זמירות אום שבת, "וְהָיָה מַקְפִּיד וְכוֹעֵס מְאֹד עַל מִי שֶׁהוּא חָכָם בְּעֵינָיו וְאֵינוֹ מִתְאַמֵּץ לְזַמֵּר זְמִירוֹת בְּשַׁבָּת וּבְמוֹצָאֵי שַׁבָּת אוֹ שְׁאָר עֲבוֹדוֹת פְּשׁוּטוֹת", און דער רבי פלעגט זייער מקפיד זיין אויף די מענטשן וואס האלטן זיך פאר חכמים און זינגען נישט קיין זמירות שבת ביי די סעודות און מוצאי שבת ביי מלוה מלכה און אנדערע פשוט'ע עבודות. "כִּי עִקָּר הַיַּהֲדוּת הוּא בִּפְשִׁיטוּת וּבִתְמִימוּת גָּמוּר בְּלִי שׁוּם חָכְמוֹת", ווייל דער עיקר אידישקייט איז זיך פירן פשוט אן קיין חכמות - ווי א פשוט'ער איד, "וְגַם הוּא בְּעַצְמוֹ קֹדֶם שֶׁהִגִּיעַ לוֹ הַחוֹלַאַת הַכָּבֵד שֶׁנִּסְתַּלֵּק עַל יָדוֹ, קֹדֶם לָזֶה, כָּל יָמָיו הָיָה מְזַמֵּר זְמִירוֹת הַרְבֵּה בְּכָל שַׁבָּת וְשַׁבָּת וּבְמוֹצָאֵי שַׁבָּת", דער רבי פלעגט זינגען זיין גאנץ לעבן זייער אסאך זמירות יעדן שבת און יעדן מוצאי שבת.

ענדערש זאלסטו עסן מלוה מלכה גלייך נאך הבדלה, נאך הבדלה און נאך ויתן לך זאלסטו זיך וואשן אויף א כזית חלה און זינגען אלע זמירות, ווייל אז מען שטופט עס אפ אויף שפעטער ווערט מען מיד און עס קומט אויס אז מען גייט שלאפן אן מלוה מלכה און אן זינגען די זמירות.

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

זיי מתפלל פאר אים.

בעזרת ה' יתברך

ערב שבת קודש פרשת ויגש, ו' טבת, שנת תשפ"ו לפרט קטן

מרת ... תחי'

איך האב ערהאלטן אייער בריוו.

עס איז א גרויסע זאך צו בענטשן די קינדער פרייטאג צו נאכטס, אין די עמדין סידור שרייבט דער הייליגער יעב"ץ זכותו יגן עלינו (הנהגת ליל שבת, אות ז): "מִנְהָגָן שֶׁל יִשְׂרָאֵל לְבָרֵךְ הַיְּלָדִים בְּלֵיל שַׁבָּת, אֶחָד הָאָבוֹת וְאֶחָד הָרַבָּנִים אַחַר הַתְּפִלָּה, אוֹ בַּכְּנִיסָה לַבַּיִת, שֶׁאָז חָל הַשֶּׁפַע", עס איז דער מנהג ישראל פאר עלטערן און פאר רבנים צו בענטשן די קינדער פרייטאג צו נאכטס אין שול, אדער ווען מען קומט אהיים פון שול, ווייל פרייטאג צו נאכט איז נישטא קיין מקטרגים, נישטא קיין שלעכטס, איז דעמאלט די צייט צו ברענגען שפע פאר די קינדער.

ער שרייבט דארט אז מען זאל זאגן די פסוק: "יְשִׂמְךָ אֱלֹקִים כְּאֶפְרַיִם וְכִמְנַשֶּׁה", און ווען מען בענטשט די טעכטער זאגט מען: "יְשִׂימֵךְ אֱלֹקִים כְּשָׂרָה רִבְקָה, רָחֵל וְלֵאָה".

אויך שטייט פון הייליגן אריז"ל אז די קינדער זאלן באגריסן די מאמע מיט א "גוט שבת" און געבן א קיש די מאמעס האנט, און אז די מאמע וויל אויך בענטשן קען זי אויך בענטשן די קינדער, און זי קען זאגן די פסוקים פון "יברכך", אויך קען מען צולייגן אייגענע ברכות.

דער עיקר וואס א מאמע דארף וויסן איז, אז זי וועט זיין פרייליך וועלן די קינדער זיין פרייליך, וועט דער מאן זיין פרייליך, וועט די שכינה הקדושה ריען אין שטוב, ווייל די שכינה רוט דארט וואו עס איז פרייליך, און אז די שכינה איז אין שטוב איז דא ברכה אין שטוב, און מען זעט נחת פון די קינדער; דעריבער האט דער רבי אונז זייער אנגעזאגט און מחזק געווען מיר זאלן טון אלעס אין דער וועלט זיין צו זיין פרייליך, ווייל אין דעם איז אנגעהאנגען די גאנצע הצלחה פונעם מענטש.

דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

בעזרת ה' יתברך

יום א' פרשת שמות, ט"ו טבת, שנת תשפ"ו לפרט קטן

... נרו יאיר

איך האב ערהאלטן דיין בריוו.

זאג יעדן טאג אכצן פרקים משניות כסדרן, הייב אן פון אנהייב און זאג יעדן טאג אכצן פרקים משניות ביז די ביסט מסיים ששה סדרי משנה, און נאכדעם הייב אן נאכאמאל, אזוי זאלסטו טון אלע דיינע טעג. ווייל דער הייליגער רבי זאגט (שיחות הר"ן, סימן יט): "נכספתי מאד להמשיך את העולם אל עשיה", איך גליסט זייער אריינצוברענגען אין מענטשן זאלן טון למעשה אין עבודת השם, "שיהיה חיוב אצל כל אחד ואחד ללמוד כך וכך בכל יום ולא יעבור וכיוצא", אז אלע זאלן האבן א סדר יעדן טאג צו לערנען תורה מיט א באשטימטקייט, זאל זיין וואס זאל זיין; מוהרא"ש זאגט, ווען דער רבי האט גערעדט פון די עצה אז אויב מען מאכט א קביעות צו לערנען כך וכך קען מען ארויסגיין פון די בלאטע, פון די טומאה, האט דער רבי געמיינט די לימוד פון אכצן פרקים משניות, אז דער וואס וועט זאגן יעדן טאג אכצן פרקים משניות וועט די הייליגע תורה, די הייליגע משניות - אים מאכן פאר אן ערליכער איד, ער וועט אפלאזן די שלעכטס וואס ער איז צוגעוואוינט צו טון.

טייערער ברודער לאז זיך נישט צעברעכן, האלט אן דאס זאגן אכצן פרקים משניות. און אז דו זעסט ווי דו פאלסט צוריק, דו שפירסט ווי דו ביסט אין כף הקלע, איין מינוט ווילסטו זיין גוט און די צווייטע מינוט פאלסטו אין די טומאה, אין די בלאטע - זאלסטו אבער גלייבן אין וואס דער רבי זאגט דארט, אז: "אֲפִילּוּ אוֹתָן הָאֲנָשִׁים הָרְחוֹקִים מִן הַקְּדֻשָּׁה מְאֹד, שֶׁנִּלְכְּדוּ בִּמְצוּדָה רָעָה, עַד שֶׁרְגִילִין בַּעֲבֵרוֹת חַס וְשָׁלוֹם רַחֲמָנָא לִצְלָן", אפילו א מענטש וואס איז זייער ווייט פון קדושה, ער טוט עבירות רחמנא לצלן און ער איז שוין אראפגעפאלן אין שאול תחתית, "אַף עַל פִּי כֵן, הַכֹּחַ שֶׁל הַתּוֹרָה גָּדוֹל כָּל כָּךְ, עַד שֶׁיְּכוֹלָה לְהוֹצִיא אוֹתָם מִן הָעֲבֵרוֹת שֶׁרְגִילִין בָּהֶם חַס וְשָׁלוֹם. וְאִם יַעֲשׂוּ לָהֶם חֹק קָבוּעַ וְחִיּוּב חָזָק לִלְמֹד בְּכָל יוֹם וָיוֹם כָּךְ וְכָךְ, יִהְיֶה אֵיךְ שֶׁיִּהְיֶה, בְּוַדַּאי יִזְכּוּ לָצֵאת מִמְּצוּדָתָם הָרָעָה עַל יְדֵי הַתּוֹרָה, כִּי כֹּחַ הַתּוֹרָה גָּדוֹל מְאֹד", אויב וועט ער זיך מאכן א קביעות צו לערנען יעדן טאג "כך וכך", וועט ער סוף כל סוף ארויסגיין פון זיין בלאטע, ווייל די כח פון תורה איז אזוי גרויס, אז עס נעמט ארויס דעם מענטש פון זיין שלעכטס.

אויך זאלסטו זוכן א שטילע פלאץ און דארט זאלסטו גיין און זיך אויסשמועסן דיין הארץ מיטן אייבערשטן, זיי זיך מתוודה צו אים, זאג אים ווי שטארק די ווילסט זיין גוט און ווי שווער עס גייט דיר, וועט דער אייבערשטער דיר מוחל זיין אלע דיינע עבירות.

וויסן זאלסטו, דער עיקר תשובה איז וידוי דברים, דערציילן דעם אייבערשטן וואס מען האט געטון, און אים זאגן אז מען האט חרטה, מען וויל נישט טון די זאכן. דער רמב"ם פסק'נט (פרק א' מהלכות תשובה, הלכה א), ווען מען האט געזינדיגט און מען וויל תשובה טון זאל מען זאגן: "אָנָּא הַשֵּׁם חָטָאתִי עָוִיתִי פָּשַׁעְתִּי לְפָנֶיךָ וְעָשִֹיתִי כָּךְ וָכָךְ, וַהֲרֵי נִחַמְתִּי וּבוֹשְׁתִּי בְּמַעֲשַׂי וּלְעוֹלָם אֵינִי חוֹזֵר לְדָבָר זֶה", איך בעט דיך אייבערשטער, איך האב געזינדיגט פאר דיר, איך האב געטון די און די עבירה און איך האב חרטה אויף וואס איך האב געטון, איך שעם זיך מיט מיינע מעשים וואס איך האב געטון און איך נעם זיך פאר אז איך גיי עס מער קיינמאל נישט טון - דאס איז וידוי, "וְכָל הַמַּרְבֶּה לְהִתְוַדּוֹת וּמַאֲרִיךְ בְּעִנְיָן זֶה הֲרֵי זֶה מְשֻׁבָּח", און ווער עס פארמערט זיך צו מתוודה זיין פארן אייבערשטן, דער איז געלויבט.

טייערער ליבער ברודער, לאז זיך נישט נאך, בלייב שטארק, קום צוריק צום אייבערשטן, און אפילו דו זעסט ווי מען ווארפט דיך אראפ זאלסטו נאכאמאל צוריק קומען צו אים, ווייל תשובה איז אזוי שטארק אז אפילו א מענטש זאל טון אן א שיעור עבירות, אויב קערט ער זיך צוריק, ער זאגט פארן אייבערשטן: "איך גיי מער נישט זינדיגן", דעמאלט איז אים דער אייבערשטער מוחל; וואויל איז דיר אז דו ווילסט פאררעכטן דיינע מעשים, דו ווילסט זיך צוריק קערן צום אייבערשטן.

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

בעזרת ה' יתברך

יום א' פרשת שמות, ט"ו טבת, שנת תשפ"ו לפרט קטן

... תחי'

וואויל איז אייך און וואויל איז אייער חלק אז איר פירט זיך איידל, איר גייט אנגעטון איידל און באשיידן, די שענסטע מתנה וואס דער אייבערשטער האט געגעבן פאר אידישע טעכטער איז די זאך פון זיין איידל און באשיידן, און מען באקומט גאר שכר דערויף, אזוי ווי די הייליגע חכמים זאגן (מגילה יג:): "בִּשְׂכַר צְנִיעוּת שֶׁהָיְתָה בָּהּ בְּרָחֵל זָכְתָה וְיָצָא מִמֶּנָהּ שָׁאוּל", רחל אמינו האט זוכה געווען אז פון איר איז ארויס געקומען דער גרויסער צדיק שאול המלך וויבאלד זי האט זיך געפירט בצניעות, "וּבִשְׂכַר צְנִיעוּת שֶׁהָיָה בּוֹ בְּשָׁאוּל זָכָה וְיָצָאת מִמֶּנּוּ אֶסְתֵּר", און שאול המלך האט זוכה געווען - דורכדעם וואס ער האט זיך געפירט בצניעות - אז פון אים איז ארויסגעקומען די גרויסע צדיקת אסתר המלכה; און דער רבי זאגט (ספר המדות אות בנים, סימן ט): "הַצְּנִיעוּת שֶׁבְּאִשָּׁה מְזַכֶּה לָהּ לְבָנִים הֲגוּנִים", א פרוי וואס גייט אנגעטון צניעות'דיג וועט זוכה זיין צו גוטע קינדער.

עס זענען דא משפחות וואס ביי זיי גייט מען שווארץ, נאכדעם איז דא משפחות וואס ביי זיי גייט מען יא מיט קאלירן, ביידע זענען ריכטיג, און אז ביי אייך גייט מען מיט קאלירטע קליידער – קענט איר ווייטער גיין מיט קאלירטע קליידער, דער עיקר איז עס זאל זיין איידעלע קאלירן, און באשיידן.

דער אייבערשטער זאל העלפן, אין די זכות וואס איר טוט זיך אן איידל און באשיידן, זאלסט איר זוכה זיין צו די ברכה וואס חכמינו זכרונם לברכה זאגן (תנחומא וישלח, ו), אויפן פסוק (תהלים קכח, ג): "אֶשְׁתְּךָ כְּגֶפֶן פּוֹרִיָּה", ווען איז א פרוי ווי א וויינשטאק, ווען איז א פרוי זוכה צו זיין "כְּגֶפֶן פּוֹרִיָּה", אויפצושטעלן א שטוב מיט קינדער? ווען זי איז "בְּיַרְכְּתֵי בֵיתֶךָ", ווען זי פירט זיך איידל און גייט אנגעטון איידל; דעמאלט וועט זי זוכה זיין צו די ברכה פון "בָּנֶיךָ כִּשְׁתִילֵי זֵיתִים", זי וועט אויפשטעלן קינדער וואס וועלן געזאלבט ווערן מיטן שמן המשחה, עיין שם.

דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

בעזרת ה' יתברך

יום א' פרשת שמות, ט"ו טבת, שנת תשפ"ו לפרט קטן

מרת ... תחי'

איך האב ערהאלטן אייער בריוו.

אז עס וועט פארראכטן ווערן די צווייטע פראבלעם - וועט די ערשטע אויך פארראכטן ווערן; קלאפט זיך נישט אז איר זענט נישט א גוטע מאמע, דאס זיך אראפקלאפן איז די ערגסטע זאך, דאס נישט זיין פרייליך און צופרידן - דאס מאכט די קינד זאל נישט זיין צופרידן און נישט זיין רואיג מיט זיך.

קינדער ווערן געבוירן מיט מידות וואס מען דארף אויסארבעטן, און די עלטערן דארפן זיי העלפן דאס אויסארבעטן, יעדער מענטש האט זיינע זאכן וואס דארף ווערן פארראכטן און ווען מען איז יונג איז עס גרינגער אויסצוארבעטן, עלטערן דארפן העלפן די קינדער יונגערהייט אויסארבעטן די מידות.

אז דאס קינד האט טענות פארוואס א צווייטער האט מער וכו', זאגט מען פארן קינד: "עס איז נישט גוט קוקן אויף א צווייטן, מען ווערט נישט פרייליך און צופרידן דורכדעם וואס דער צווייטער האט יא אדער נישט", מען רעדט צום קינד פון קוקן אויף די גוטס, פון דאנקען אויף וואס מען האט יא.

אויך דארפן עלטערן אסאך בעטן פאר די קינדער, מען דארף בעטן פאר יעדן קינד באזונדער. חכמינו זכרונם לברכה דערציילן (תנא דבי אליהו רבא, פרק יח): "מַעֲשֶׂה בְּכֹהֵן אֶחָד שֶׁהָיָה יְרֵא שָׁמַיִם בַּסֵּתֶר", עס איז געווען א כהן זייער אן ערליכער איד, "וְהָיוּ לוֹ עֲשָׂרָה בָּנִים מֵאִשָּׁה אַחַת, שִׁשָּׁה זְכָרִים וְאַרְבַּע נְקֵבוֹת", ער האט געהאט צען קינדער - זעקס זין און פיר טעכטער, "וּבְכָל יוֹם וָיוֹם הָיָה מִתְפַּלֵּל, וּמִשְׁתַּטֵּחַ, וּמִתְחַנֵּן, וּמְבַקֵּשׁ רַחֲמִים, וּמְלַחֵךְ בִּלְשׁוֹנוֹ עָפָר, כְּדַי שֶׁלֹא יֵצֵא אֶחָד מֵהֶן לִידֵי עֲבֵירָה וְלִידֵי דְּבַר מְכֹעָר", ער פלעגט זיך יעדן טאג אראפווארפן אויף דער ערד וויינען און בעטן דעם אייבערשטן אז אלע זיינע קינדער זאלן זיין ערליכע אידן; "אָמְרוּ לֹא יָצְתָה אוֹתָהּ שָׁנָה וְלֹא שֵׁנִית וְלֹא שְׁלִישִׁית, עַד שֶׁבָּא עֶזְרָא וְהֶעֱלָה אֶת יִשְׂרָאֵל מִבָּבֶל, וְהֶעֱלָה אֹתוֹ כֹּהֵן עִמָּהֶם, לֹא נִכְנַס אֹתוֹ כֹּהֵן לְבֵית עוֹלָמוֹ, עַד שֶׁרָאָה כֹּהֲנִים גְּדוֹלִים וּפִרְחֵי כְּהוּנָה מִבָּנָיו וּמִבְּנֵי בָּנָיו עַד חֲמִשִּׁים שָׁנָה, וְאַחַר כָּך נִכְנַס אוֹתוֹ כֹּהֵן לְבֵית עוֹלָמוֹ", ביז ער האט זוכה געווען ארויף צו גיין קיין ארץ ישראל מיט אלע זיינע קינדער צוזאמען מיט עזרא הסופר און אלע זיינע קינדער זענען געווארן כהנים גדולים אינעם בית המקדש, דער כהן האט זוכה געווען צו קינדער און אייניקלעך וואס אלע פון זיי האבן געטון די עבודה אין בית המקדש.

דער עיקר זאלט איר פרובירן מיט אלע אייערע כוחות צו זיין פרייליך, ווייל מען קען נאר מצליח זיין מיט קינדער אויב מען איז פרייליך. דער רבי זאגט (ספר המדות אות שמחה חלק ב, סימן א): "מִי שֶׁהוּא שָׂמֵחַ תָּמִיד, עַל יְדֵי זֶה הוּא מַצְלִיחַ", דער וואס איז שטענדיג פרייליך איז שטענדיג מצליח; קינדער האבן ליב א פרייליכע שטוב, א פרייליכע מאמע, א פרייליכע מצב; זאלט איר בעטן דעם אייבערשטן יעדן טאג צו זיין פרייליך.

דא האט איר א תפילה צו זאגן יעדן טאג:

רבונו של עולם, העלף מיר איך זאל זוכה זיין צו זיין שטענדיג פרייליך, איך זאל זיך פרייען אז איך בין א איד, איך זאל זיך פרייען אז איך בין נישט קיין גוי. העלף מיר אייבערשטער, נעם אוועק פון מיר מיין עצבות און מרה שחורה, העלף מיר איך זאל זיין אזוי פרייליך אז איך זאל פרייליך מאכן אנדערע מענטשן און יעדער איינער ארום מיר זאל זיין פרייליך.

הייליגער באשעפער, העלף מיר איך זאל שטענדיג געדענקען אז דו פירסט די וועלט מיט השגחה פרטית, איך זאל האבן א קלארע לויטערע אמונה, איך זאל נישט פארגעסן פון דיר קיין איין רגע. איך זאל נישט קיינעם חנפע'נען און נישט פון קיינעם מורא האבן; בזכות אלע צדיקים וואס האבן זיך מוסר נפש געווען פאר דיר, אמן".

דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

בעזרת ה' יתברך

יום ג' פרשת ויגש, ג' טבת, שנת תשפ"ו לפרט קטן

מרת ... תחי'

שטארקט אייך מיט אלע אייערע כוחות, זייט ממשיך מיט די הייליגע עבודה פון רעדן צום אייבערשטן און אים דערציילן אלעס וואס גייט אריבער, אלע געפילן און אלע מחשבות.

זיכער זאלט איר גיין קיין יבנאל צום ציון פון מוהרא"ש און דארט אויסזאגן תהלים, די הבטחה וואס מוהרא"ש האט מבטיח געווען איז אויך פאר זיווג שני. מוהרא"ש האט געזאגט (צוואת מוהרא"ש, אות ד): "וֶוען עֶס וֶועט קוּמֶען דֶער טָאג וָואס אִיךְ וֶועל אַוֶועק גֵיין פוּן דִי וֶועלְט, וִויל אִיךְ זֵייעֶר אַז מֶען זָאל מִיךְ בַּאעֶרְדִיגְן דָא אִין יַבְנְאֵל עִיר בְּרֶסְלֶב, אִין דִי חֶלְקָה וָואס אִיךְ הָאבּ זִיךְ אוֹיסְגֶעוֶועלְט, אוּן וואוּ אִיךְ פְלֶעג גֵיין יֶעדְן עֶרֶב שַׁבָּת קוֹדֶשׁ מִתְפַּלֵל זַיין אוּן זִיךְ מִתְבּוֹדֵד זַיין מִיטְן אֵייבֶּערְשְׁטְן, אוּן דֶער אֵייבֶּערְשְׁטֶער אִיז מַיין עֵדוּת אַז פוּן דֶעם טָאג וֶוען אִיךְ בִּין מְקוּרָב גֶעוָוארְן צוּם רֶבִּי'ן, וֶוען אִיךְ בִּין גֶעוֶוען זֶעכְצְן יָאר אַלְט, הָאבּ אִיךְ נִישְׁט פַארְגֶעסְן קֵיין אֵיין מִינוּט אַז אֵיין טָאג וֶועל אִיךְ אַוֶועק גֵיין פוּן דִי וֶועלְט אוּן מֶען וֶועט מִיךְ אַרַיינְלֵייגְן אִין דֶער עֶרְד. אִיךְ הָאבּ דָאס אֵייבִּיג גֶעהַאלְטְן פַאר דִי אוֹיגְן. אוּן סְפֶּעצִיעֶל פוּן וֶוען אִיךְ בִּין אַרַיינְגֶעקוּמֶען וואוֹינֶען דָא אִין יַבְנְאֵל, הָאבּ אִיךְ נָאר גֶעטְרַאכְט וָואס עֶס וֶועט זַיין מִיט מִיר צוּם סוֹף, אוּן דֶערִיבֶּער פְלֶעג אִיךְ שְׁטֶענְדִיג גֵיין זִיךְ מִתְבּוֹדֵד זַיין אוּן מִתְפַּלֵל זַיין אוֹיף דֶעם פְּלַאץ וואוּ אִיךְ הָאבּ צוּגֶעגְרֵייט אַז מֶען זָאל מִיךְ דָארְט לֵייגְן, מַה טוֹב וּמַה נָעִים אוֹיבּ אִיר וֶועט בּוֹיעֶן אַן אוֹהֶל אוֹיף מַיין קֵבֶר. אִיר זָאלְט דָאס בּוֹיעֶן דַוְקָא מִיט אַ גֶעהֶערִיגֶע פַארְמַאכְטְן דַאךְ, אַז וֶוער עֶס וֶועט וֶועלְן פּוֹעֵלְ'ן עֶפֶּעס אַ יְשׁוּעָה, אַ רְפוּאָה, אָדֶער סַיי וָואס, זָאל קֶענֶען אַהִין קוּמֶען מִתְפַּלֵל זַיין אוּן בֶּעטְן דֶעם אֵייבֶּערְשְׁטְן. אוּן מִיטְן אֵייבֶּערְשְׁטְנְ'ס הִילְף וֶועל אִיךְ זַיין פַאר אִים אַ מֵלִיץ יוֹשֶׁר אוֹיבְן אִין הִימְל. אוּן סְפֶּעצִיעֶל מַיינֶע קִינְדֶער אוּן מַיינֶע תַּלְמִידִים וֶועלְכֶע לֶערְנֶען מַיינֶע סְפָרִים, אוֹיבּ זֵיי וֶועלְן קוּמֶען מִתְפַּלֵל זַיין בַּיי מַיין קֵבֶר, וֶועלְן זֵיי זִיכֶער גֶעהָאלְפְן וֶוערְן מִיט וָואס זֵיי דַארְפְן, דֶער אֵייבֶּערְשְׁטֶער וֶועט זֵיי גֶעבְּן אַלֶע יְשׁוּעוֹת וָואס זֵיי דַארְפְן".

גייט קיין יבנאל צום ציון פון מוהרא"ש, עס איז זייער א הייליגע פלאץ, מען באקומט דארט הייליגע געפילן. עס איז ממש אזוי ווי מוהרא"ש שרייבט אין די צוואה (שם, אות ה): "אַזוֹי וִוי בַּיי מַיין לֶעבְּן זֶענֶען אַסַאךְ מֶענְטְשְׁן נִתְעוֹרֵר גֶעוָוארְן צוּ תְּשׁוּבָה טוּן דוּרְךְ מִיר, אַזוֹי וֶועט זַיין אוֹיךְ נָאךְ מַיין הִסְתַּלְקוּת. וֶוען מֶען וֶועט קוּמֶען צוּ מַיין קֵבֶר, וֶועט מֶען נִתְעוֹרֵר וֶוערְן צוּ תְּשׁוּבָה טוּן, אוֹיךְ וֶועט מֶען מִיטְן אֵייבֶּערְשְׁטְנְ'ס הִילְף קֶענֶען פּוֹעֵלְ'ן בַּיי מַיין קֵבֶר אַלֶע עֶרְלֵיי יְשׁוּעוֹת. וֶוען מֶען וֶועט קוּמֶען מִתְפַּלֵל זַיין בַּיי מַיין קֵבֶר, וֶועל אִיךְ זַיין אַ מֵלִיץ יוֹשֶׁר אוּן אִיךְ וֶועל נִישְׁט רוּעֶן בִּיז אִיךְ וֶועל זֶען צוּ בְּרֶענְגֶען דִי יְשׁוּעָה פַאר דֶעם וָואס אִיז גֶעקוּמֶען אוֹיף מַיין קֵבֶר, אוּן סְפֶּעצִיעֶל אַ בָּחוּר אָדֶער מֵיידְל וָואס דַארְף אַ שִׁידוּךְ, אוֹיבּ וֶועלְן זֵיי קוּמֶען צוּ מַיין קֵבֶר אוּן דָארְט אוֹיסְזָאגְן גַאנְץ סֵפֶר תְּהִלִים אָן קֵיין הֶפְסֵק, זָאג אִיךְ זֵיי צוּ אַז זֵיי וֶועלְן טְרֶעפְן זֵייעֶר רִיכְטִיגֶע בַּאשֶׁערְטֶע שִׁידוּךְ, אוּן אִיךְ בִּין זֵייעֶר שְׁטַארְק מִיט דֶעם".

איך בעט אייך, און אויך אלע וואס וועלן זען דעם בריוו און וועלן גיין קיין יבנאל מתפלל זיין, אז מען זאל מאכן א תפילה פאר מיר, יואל בן רייצא רעכיל.

דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

בעזרת ה' יתברך

יום ג' פרשת ויגש, ג' טבת, שנת תשפ"ו לפרט קטן

מרת ... תחי'

גיין מתפלל זיין ביי קברי צדיקים איז נישט קיין נייע זאך, עס שטייט אין די תורה, ווען משה רבינו האט געשיקט די מרגלים קיין ארץ ישראל און ער האט געבענטשט זיין תלמיד יהושע בן נון ער זאל נישט ווערן נאכגעשלעפט מיט די מרגלים רעדן קעגן ארץ ישראל - האט כלב בן יפונה זיך זייער דערשראקן אז ער האט נישט באקומען די ברכה, זאגט די תורה ער איז שנעל געלאפן צו די מערת המכפלה מתפלל זיין ער זאל נישט ווערן קיין אפיקורס, נישט קריגן אויף משה רבינו (סוטה לד:).

אויך זעען מיר, דער זוהר הקדוש דערציילט (פרשת אחרי, דף עא:), רבי ייסא האט געפרעגט רבי חזקיה: ווי מעג מען גיין צו קברים מתפלל זיין, עס שטייט דאך אין די תורה (דברים יח, יא): "וְדוֹרֵשׁ אֶל הַמֵּתִים", מען טאר נישט בעטן פון די טויטע! האט אים רבי חזקיה געענטפערט: " עַד כָּאן לָא חֲמֵיתָא גַּדְפָּא דְּצִפָּרָא דְּעֵדֶן", איך זע דו האסט נישט זוכה געווען צו לערנען ביים הייליגן רבי שמעון בר יוחאי, וואלסטו געלערנט ביי רבי שמעון וואלסטו נישט געפרעגט די קשיא, ווייל רבי שמעון האט אונז געלערנט פשט אין פסוק: "וְדוֹרֵשׁ אֶל הַמֵּתִים", דאס מיינט מען נישט צדיקים, "אֶל הַמֵּתִים דַּיְיקָא", דאס מיינט מען די עכטע טויטע, "דְּאִינּוּן חַיָּיבֵי עָלְמָא", דאס מיינט מען די רשעים, "דְּאִינּוּן מֵעַמִּין עוֹבְדֵי עֲבוֹדָה זָרָה", די וואס האבן געדינט עבודה זרה, "דְּאִשְׁתְּכָחוּ תָּדִיר מֵתִים", וואס ביים לעבן זענען זיי שוין געווען טויט. "אֲבָל יִשְׂרָאֵל דְּאִינּוּן זַכָּאֵי קְשׁוֹט", אבער גיין צו קברי ישראל, הייליגע אידישע קינדער – "שְׁלֹמֹה קְרָא עָלַיְיהוּ", אויף זיי זאגט שוין שלמה המלך (קהלת ד, ב): "וְשַׁבֵּחַ אֲנִי אֶת הַמֵּתִים שֶׁכְּבָר מֵתוּ", איך טו אויסלויבן די צדיקים, "בְּזִמְנָא אָחֳרָא", וואס האבן זיך ממית געווען בתורה, זיי האבן זיך גע'הרג'עט פארן אייבערשטן, "וְלָא הַשְׁתָּא", נישט יעצט זענען זיי טויט, "שֶׁכְּבָר מֵתוּ", ביים לעבן זענען זיי געווען טויט, דורך זיך אפרייסן פון די וועלט, "וְהַשְׁתָּא אִינּוּן חַיִּין", יעצט לעבן זיי נאך; זאגט דער זוהר דארט, אז מען גייט צו קברי צדיקים קען מען זען גרויסע ישועות, ווייל "צַדִּיקָא, אַף עַל גַּב דְּאִתְפְּטָר מֵהַאי עָלְמָא", די צדיקים אפילו נאך זייער הסתלקות, נאכן אוועק גיין פון די וועלט, "לָא אִסְתַּלָּק", גייען זיי נישט אוועק פון אונז, "וְלָא אִתְאֲבִיד מְכֻּלְּהוּ עָלְמִין", און זיי ווערן נישט פארלוירן אזוי ווי די אנדערע, "דְּהָא בְּכֻלְּהוּ עָלְמִין אִשְׁתְּכַח יַתִּיר מֵחַיּיוֹי", נאר זיי זענען מער דא מיט אונז יעצט ווי זענען געווען ביים לעבן.

וואויל איז דעם וואס גייט צו קברי צדיקים, און איז דארט מתפלל. דער רבי זאגט (ספר המדות אות צדיק, סימן קעג): "עַל יְדֵי הִשְׁתַּטְּחוּת עַל קִבְרֵי הַצַּדִּיקִים הַקָּדוֹשׁ בָּרוּךְ הוּא עוֹשֶׂה לוֹ טוֹבוֹת, אַף עַל פִּי שֶׁאֵינוֹ רָאוּי לְכָךְ", אז מען בעט דעם אייבערשטן ביי קברי צדיקים, אפילו דער וואס איז נישט ווערד מען זאל אננעמען זיינע תפילות, דארט ביי קברי צדיקים נעמט מען אן די תפילות.

ווי אזוי צו בעטן - דאס האט מיט יעדן איינעם באזונדער; עס זענען דא וואס בעטן ביים ציון דעם אייבערשטן בזכות דער צדיק וואס האט זיך מוסר נפש געווען זיין לעבן פארן אייבערשטן און פאר אידישע קינדער זאל קומען צו מיר א ישועה, און עס זענען דא וואס בעטן דעם צדיק אליינס, וואס איז נכלל אינעם אייבערשטן.

דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

בעזרת ה' יתברך

יום ה' פרשת מקץ, כ"ח כסליו, ד' דחנוכה, שנת תשפ"ו לפרט קטן

לכבוד ... נרו יאיר

מזל טוב פאר דיין נייע געבוירענע אינגל, דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט מאכן די ברית אין צייט און אים מגדל זיין לתורה ולחופה ולמעשים טובים.

געב א נאמען אדער נאך א צדיק אדער נאך א זיידע וואס איז געווען א ערליכער איד, געב נישט אבי א נאמען, ווייל אז מען געבט א נאמען נאך א צדיק אדער נאך א זיידע אדער באבע וואס האבן געדינט דעם אייבערשטן - וועט דאס העלפן פארן קינד. אזוי ווי דער הייליגער רבי ר' אלימלך פון ליזענסק זכותו יגן עלינו זאגט (ספר נועם אלימלך, פרשת במדבר), אז א נאמען נאך א צדיק העלפט - "שֶׁיִּהְיֶה גַם כֵּן צַדִּיק", אז דער מענטש זאל אויך זיין א צדיק, "מַחֲמַת שֶׁנִּתְעוֹרֵר הָאוֹר שֶׁל הַצַּדִּיק שֶׁהוּא בָּעוֹלָם הָעֶלְיוֹן", דאס וועקט אויף די ליכטיגקייט פונעם צדיק אויבן אין הימל.

יעדע נאמען קען מען מאכן עס זאל זיך הערן מיט א זיסקייט און א געשמאק, מען קען רופן דעם קינד אויף א וועג אז די מאמע זאל ליב האבן דעם נאמען; מיט שיין רעדן צו די ווייב וועסטו איר קענען איבעררעדן יא צו געבן נעמען פאר די קינדער נאך צדיקים, אדער נאך זיידעס און באבעס וואס האבן זיך מוסר נפש געווען אויפצושטעלן שיינע ערליכע דורות, און דאס וועט משפיע זיין אויף די קינדער זיי זאלן זיין צדיקים.

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

א פרייליכן חנוכה.

בעזרת ה' יתברך

יום ג' פרשת ויגש, ג' טבת, שנת תשפ"ו לפרט קטן

... נרו יאיר

דאס וואס דו פאלסט אראפ איז נאר דיך צו ברענגען צו א העכערע פלאץ, דער הייליגער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק א', סימן כה): "וּבָזֶה טוֹעִין הַחֲסִידִים הַרְבֵּה, שֶׁפִּתְאֹם נִדְמֶה לָהֶם שֶׁנָּפְלוּ מֵעֲבוֹדַת ה'", אין דעם זענען זיך ערליכע אידן טועה ווען זיי שפירן פלוצלונג א ירידה, זיי שפירן ווי זיי האבן פארלוירן זייער ברען און חשק וואס זיי האבן געהאט און עס דאכט זיך זיי אז זיי זענען אראפגעפאלן, "וּבֶאֱמֶת אֵין זֶה נְפִילָה כְּלָל, רַק מֵחֲמַת שֶׁצְּרִיכִין לַעֲלוֹת מִמַּדְרֵגָה לְמַדְרֵגָה, וְאָז מִתְעוֹרְרִין וּמִתְגַּבְּרִין מֵחָדָשׁ הַקְּלִיפּוֹת, שֶׁהֵם הַתַּאֲווֹת וְהַבִּלְבּוּלִים וְהַדִּמְיוֹנוֹת וְהַמַּחֲשָׁבוֹת וְהַמְּנִיעוֹת כַּנַּ"ל, עַל כֵּן צְרִיכִין לְהִתְגַּבֵּר בְּכָל פַּעַם מֵחָדָשׁ", אבער באמת איז דאס נישט קיין נפילה, דאס איז נאר א דמיון וואס דער יצר הרע ברענגט אריין אינעם מענטש ווען ער איז מצליח און ער קען שוין גיין ווייטער אין די קדושה, דעמאלט מאכט ער אז דער מענטש זאל האבן חלישות הדעת, ספיקות און מניעות וכו'.

זיי שטארק מיט לערנען יעדן טאג חומש איינגעטיילט לויט די טעג פון די וואך, זונטאג זאלסטו לערנען שנים מקרא ואחד תרגום ביז שני, מאנטאג ביז שלישי, און אזוי ווייטער ביז סוף וואך זאלסטו ענדיגן די פרשה.

אויך זאלסטו לערנען משניות, לערן יעדן טאג פרקים משניות, און אז דו פארשטייסט נישט - זאלסטו גורס זיין אן הבנה, ומי יתן אז דו קענסט זאגן יעדן טאג אכצן פרקים משניות; דאס וועט דיך רייניגן פון אלעם שלעכטס, און אויך זאלסטו זיך מאכן א שיעור לערנען ש"ס כסדרן; הייב אן מסכת ברכות, זאג די ווערטער אפילו אן פארשטיין, און ווען דו ענדיגסט מסכת ברכות זאלסטו גיין צו מסכת שבת און אזוי ווייטער, ביז די וועסט ענדיגן גאנץ ש"ס.

נאכאמאל, שטארק זיך, קוק נישט אויף דעם וואס יעדע מאל פאלסטו אראפ אין א קטנות המוחין - ווי דו רופסט עס; אזוי גייט עס, ווי נענטער מען ווערט צום צדיק, ווי מער מען פאלגט דעם רבי'ן - אלץ גרעסער ווערט מען, און מען דארף אריבערגיין א טרעפ פון מער נישט שפירן געפיל, פארלירן די חשק וכו'. אזוי ווי דער רבי זאגט (שם, סימן עב), ווען א מענטש ווערט נתעורר לתשובה, ער וויל עפעס טון צו זיין גוט, ער וויל זיין אן ערליכער איד און ער מאכט אפ צו גיין צום צדיק, "וְאַחַר כָּךְ כְּשֶׁנּוֹסֵעַ, מִתְגַּבֵּר עָלָיו הַיֵּצֶר הָרָע וְנוֹפֵל מִתְּשׁוּקָתוֹ שֶׁהָיָה לוֹ תְּחִילָה", נאכדעם ווען ער איז שוין אויפן וועג איז זיך דער יצר הרע מתגבר אויף אים, און ער הייבט אן פארלירן זיין געפיל צו גיין צום צדיק, "וְאַחַר כָּךְ כְּשֶׁבָּא לְהַצַּדִּיק, מִתְגַּבֵּר עָלָיו הַיֵּצֶר הָרָע עוֹד יוֹתֵר, וְאוֹבֵד כָּל חִשְׁקוֹ", נאכדעם ווען ער קומט אן צום צדיק איז זיך דער יצר הרע נאכמער מתגבר אויף אים און ער פארלירט דעם גאנצן געפיל, זאגט אויף דעם דער הייליגער רבי: "אַל יִקְשֶׁה בְּעֵינֶיךָ זאֹת, וְאַל יְבַהֲלוּךָ רַעְיוֹנֶיךָ עַל זֶה", זאלסט נישט ווערן צעמישט פארוואס דאס פאסירט און נישט דערשראקן ווערן, די סיבה צו דעם איז, ווייל ווי מער דער מענטש איז זיך מתגבר אויף זיין יצר הרע אלץ מער איז זיך דער יצר הרע מתגבר אויף אים. אזוי ווי חכמינו זכרונם לברכה זאגן (סוכה נב.): "כָּל הַגָּדוֹל מֵחֲבֵרוֹ יִצְרוֹ גָדוֹל הֵימֶנּוּ", ווי גרעסער דער מענטש איז אלץ א גרעסערע יצר הרע האט ער, דעריבער אין אנהייב ווען ער איז נאכנישט געווען ביים צדיק איז ער נאכנישט געווען אין א גרויסע מדריגה, האט ער געהאט נאר א קליינעם יצר הרע, אבער נאכדעם ווען ער גייט צום צדיק איז ער שוין גרעסער - קומט א פרישע יצר הרע, ביז ווען ער קומט שוין צום צדיק, וואס דעמאלט איז זיך דער יצר הרע זייער שטארק מתגבר.

אחי חזק!