שאלה אין קורצן ענין
#2368 - וועלכע סארט מצות זאל איך נוצן?
מנהגים, פסח, מצה

תוכן השאלה‎

לכבוד דער ראש ישיבה שליט"א,


איך האב געבאקן מצות מיט א חבורה פון אינגעלייט, מען האט אינאיינעם געמאלן רחיים של יד און עס געבאקן ווי דער שיטת הרא"ש.


פון די אנדערע זייט האב איך אבער שטארק חשק צו עסן פסח די מצות פון די ברסלב'ע בעקעריי, ווייל עס איז אלעס איין שטיק התבודדות.


איך וויל עסן פון יענע מצות און אויך געבן אביסל פאר מיינע קינדער וואס מוטשען זיך מיט הויט פראבלעמען, מיט עקזימע און פימפלס, און האר ארויספאלן. איך טראכט אז דאס וועט זיין א שטערקערע מיטל פאר רפואה פאר מיר און פאר די גאנצע משפחה.


איך וויל נאר פרעגן אויב דאס איז נישט קיין ירידה, אז איך וועל עסן פון נישט רחיים של יד, בשעת איך עס שוין יארן לאנג נאר רחיים של יד?


יישר כח

תשובה מאת הראש ישיבה שליט"א:‎

בעזרת ה' יתברך


יום א' פרשת צו, ד' ניסן, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר


לאז נישט נאך פון דיינע מנהגים, זיכער זאלסטו ענדערש עסן די מצות וואס דו האסט אליינס געמאלן און געשוויצט ביי דעם; עס איז גאר חשוב צו שוויצן ביים מצות באקן און ביים אנגרייטן די מעל. ווען מען שוויצט ביי טון מצוות איז מען זוכה אפצומעקן אלע עבירות, עס ווערט געברענגט (משנת חסידים מסכת התשובה פרק י, משנה יא): "לתקן עוון הקרי מועיל הזיעה אשר יזיע בעשיית המצות, כגון מצה של מצוה", אז מען שוויצט ביים מצות באקן איז מען מתקן די עבירות.


זיי זיך נישט מבלבל, דו פריי זיך אז דו ביסט זוכה צו באקן מצות און צו מאלן ברחיים של יד. דער רבי רעדט פון זיעה טובה, פון גוטע שווייס (לקוטי מוהר"ן חלק ב, סימן ו): "כגון שמזיעים על ידי דבר שבקודשה", אז מען שוויצט ביי מצות איז די שוויץ גוט, און דורך דעם איז מען זוכה צו שמחה, ושמחת בחגיך.



דער אייבערשטער זאל העלפן מיר זאלן זוכה זיין צו (פסחים קטז:): "וְנֹאכַל שָׁם מִן הַזְּבָחִים וּמִן הַפְּסָחִים"; און צו (מיכה ז, טו): "כִּימֵי צֵאתְךָ מֵאֶרֶץ מִצְרָיִם אַרְאֶנּוּ נִפְלָאוֹת", אמן.

#2367 - עסן שבת'דיגע סעודות ביי די עלטערן?
שבת קודש, חינוך הילדים, כיבוד אב ואם, אידישע שטוב, משפחה

תוכן השאלה‎

לכבוד דער ראש ישיבה שליט"א,


ביי יעדע שאלה באזונדער מוז איך זיך נאכאמאל באדאנקען פאר'ן ראש ישיבה שליט"א, א גרויסן יישר כח פאר אונזער וואונדערליכע געשמאק לעבן וואס מיר האבן אין זכות פון היכל הקודש.


מיר האבן שוין געפרעגט דעם ראש ישיבה שליט"א וועגן עסן די שבת'דיגע סעודות ביי די עלטערן, און דער ראש ישיבה שליט"א האט אונז געענטפערט, "ס'איז ריכטיג צו עסן אין שטוב", און מיר טוען דאס טאקע.


מיר ווילן אבער נעמען די שטארקייט איבערצופרעגן נאכאמאל, ווייל דער ראש ישיבה שליט"א זאגט אז די בעסטע זאך איז ארויסזאגן וואס ליגט אין הארץ. פאקטיש איז אונז אביסל שווער דאס מקיים צו זיין, ווייל יעדער פירט זיך יא צו גיין עסן סעודות ביי די עלטערן יעדע וואך, אדער כאטש יעדע צווייטע וואך, ביי אונז דא אן עירוב און מען קען גיין מיט די קינדער.


איך טראכט צו זיך אז אין צוואנציג יאר ארום וועלן מיר שוין זיין די זיידע און באבע אי"ה, און דעמאלט וועל איך זען און פארשטיין זאכן וואס איך פארשטיי נאכנישט יעצט, און אפשר דעמאלט וועל איך חרטה האבן אויף זאכן וואס איך האב געטון נישט ריכטיג.


יישר כח נאכאמאל פאר אלעס, מיר קען זיך נישט גענוג באדאנקען.


יישר כח

תשובה מאת הראש ישיבה שליט"א:‎

בעזרת ה' יתברך


יום ד' פרשת ויקרא, כ"ט אדר, ערב ראש חודש ניסן, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


משפחת ... שיחיו


איך האב ערהאלטן די בריוו.


עס איז זייער א גרויסע מצוה צו מכבד זיין עלטערן, דאס איז "חמורות שבחמורות" (ירושלמי פאה א, א), און אז מען האט חתונה דארף מען נאכאלץ גיין באזוכן די עלטערן, דאס איז זייער א גרויסע מצוה, און אזוי איז ריכטיג צו טון; נאך די חתונה גייט מען איין סעודה צו טאטע מאמע און איין סעודה צו שווער און שוויגער, און אז מען וואוינט נישט אין די זעלבע שטאט גייט מען איין שבת דא און איין שבת דארט; די עלטערן זענען זיך מחי' צו זען די קינדער, נאכן אזויפיל הארעווען און זיי חתונה מאכן; די עלטערן ווערן יונגער פון זען די נחת ביי די קידער.


דאס איז גוט כל זמן מען האט נישט קיין קינדער, און אויך ווען די קינדער זענען נאך קליין; איינמאל די קינדער וואקסן אונטער איז ריכטיג צו בלייבן אין שטוב עסן די שבת סעודות אין שטוב, ווייל דעמאלט איז די צייט וואס די עלטערן קענען מחנך זיין די קינדער, זיי אנפילן מיט ליבשאפט און יראת שמים וכו'.


אז מען וואוינט נאנט צו די עלטערן, איז זייער חשוב ארויף צו גיין פרייטאג צו נאכטס נאכן דאווענען זיי זאגן גוט שבת, און אז מען האט א מאמע איז על פי סוד זייער א גרויסע זאך צו געבן א קוש די האנט, דער אריז"ל האט אזוי געטון, און די פוסקים זאגן (מגן אברהם אורח חיים, סימן רעד) אז אלע זאלן אזוי טון. אויך קען מען אריבער גיין ווינטער ווען עס איז דא לאנגע פרייטאג צו נאכטס וכו', אבער עס איז זיכער ריכטיג צו מאכן סעודות אין שטוב מחנך זיין די קינדער.


עס איז וויכטיג צו וויסן אז עס איז דא הלכות אין שלחן ערוך וואס איז מורא האבן פון עלטערן, און וואס איז מכבד זיין עלטערן (שלחן ערוך יורה דעה, סימן רמ); מורא האבן איז, אז מען טאר נישט זיצן אויף א טאטע'ס פלאץ, מען טאר נישט אוועקמאכן וואס עלטערן זאגן, אויך טאר מען נישט מכריע זיין זייער ווערטער, מען טאר נישט רופן די עלטערן ביים נאמען, און מכבד זיין איז, אז מען זאל זיי געבן צו עסן און צו טרינקען וכו' וכו'; כיבוד אב ואם איז נישט א זאך וואס די משפחה מאכט אפ צו טון, כיבוד אב ואם איז נישט וואס די שוואגערס און שוועגערינס טוען און זאגן אז מען דארף טון; כיבוד אב ואם איז וואס שטייט אין די תורה, אין שלחן ערוך.


די גרעסטע כיבוד אב ואם איז אז מען ציט אויף א שיינע ערליכע שטוב, מען איז מחנך די קינדער, מען מאכט שבת סעודות מיט די קינדער, מען געבט די קינדער ווארעמקייט און ליבשאפט אינאיינעם מיט א שטרענגע חינוך פון פאלגן עלטערן, און דאס קען מען נאר טון אין שטוב פריוואט וכו', און ביי די עלטערן אין שטוב איז דאס נישט שייך.


והעיקר זאלן ענק בעטן דעם אייבערשטן פאר גוטע קינדער, עלטערן דארפן אסאך בעטן אויף גוטע קינדער, נאר תפילה העלפט; עס איז כדאי צו דערמאנען די מעשה וואס מוהרא"ש דערציילט, אז א איד איז געקומען צום הייליגן חפץ חיים זכותו יגן עלינו און געבעטן א ברכה אויף גוטע קינדער, האט דער הייליגער חפץ חיים גענומען א תהלים וואס איז געווען אויפגעבלאזן פון נאסקייט, און געוויזן פאר דעם איד, און אים געזאגט: "דאס איז דער תהלים פון מיין מאמע עליה השלום, וואו זי פלעגט יעדן טאג וויינען אז זי זאל האבן גוטע קינדער; אזוי איז מען זוכה צו גוטע קינדער".


דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#2366 - ווי אזוי מאכט מען א סדר אינדערהיים?
שמחה, כעס, פסח, סדר נאכט

תוכן השאלה‎

לכבוד דער ראש ישיבה שליט"א,


אפשר קען דער ראש ישיבה שליט"א מיר העלפן מיט'ן ווייזן א וועג ווי אזוי צו מאכן פסח א סדר אינדערהיים?


איך בין פול מיט ספיקות; ווי אזוי זאגט מען די הגדה? שטייט, שנעל, מיט טייטש, אן טייטש? ווען דערציילט מען פאר די קינדער פון מצרים, פון פרעה און די צען מכות? בשעת די הגדה אדער ביי שלחן עורך? ווי אזוי ווייסט מען אויף זיכער וויפיל עס איז א כזית פאר זיך און פאר די ווייב, פון די מצות און די מרור? זאל איך האלטן א וואג אויפ'ן טיש, אזוי ווי אסאך מענטשן טוען, אדער נישט? איך טראכט אפשר אז דאס קען ברענגען צו נערווען ביים סדר.


יישר כח

תשובה מאת הראש ישיבה שליט"א:‎

 בעזרת ה' יתברך


יום א' פרשת צו, ד' ניסן, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר


זאג די הגדה מיט חיות און שמחה, הויך אויפן קול. דער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק א, סימן רא) אז פסח שרייט מען ביים דאווענען און ביי די הגדה, אזוי באקומט מען מוחין צו וויסן און גלייבן אז דער איבערשטער איז דא; דאס איז דער עיקר, די אנדערע זאכן שנעל, שטייט, מיט טייטש, אן טייטש, דערציילן די מכות וכו' - דאס איז ביי יעדן איינעם לויט ווי עס שטימט מיט זיי, דער עיקר עס זאל זיין מיט שמחה און מיט חיות, וואס דאס איז דער עיקר; מען דארף געדענקען נישט צו מאכן פון עיקר - טפל און פון טפל - עיקר.


מען דארף נישט קיין וואגשאל, מען דארף נישט מאכן די נייע זאכן, דער עיקר איז די שמחה און די חיות אז מיר זענען זוכה צו זיצן נאך א פסח מיטן אייבערשטן מיט די גאנצע פמליא של מעלה. דער זוהר הקדוש איז מגלה (פרשת בא, דף מ:), פסח ביינאכט קומט דער אייבערשטער כביכול מיט אלע מלאכים צו אלע שטיבער, און זיי האלטן מיט די סדר נאכט ווי מען דערציילט די ניסים פון יציאת מצרים.


דער עיקר זאלסטו זיך היטן פון עצבות און כעס, ווייל פסח ביינאכט איז זייער א הייליגע צייט, און צדיקים זאגן, פארוואס רופט מען אן פסח ביינאכט די 'סדר נאכט'? ווייל עס קומט אראפ א הייליגקייט פון הימל און עס בלייבט אויפן גאנצן יאר, און ווי אזוי מען פירט זיך פסח ביינאכט - אזוי וועט זיין די יאר.



דער אייבערשטער זאל העלפן מיר זאלן זוכה זיין צו (פסחים קטז:): "וְנֹאכַל שָׁם מִן הַזְּבָחִים וּמִן הַפְּסָחִים"; און צו (מיכה ז, טו): "כִּימֵי צֵאתְךָ מֵאֶרֶץ מִצְרָיִם אַרְאֶנּוּ נִפְלָאוֹת", אמן.

#2365 - קומען אין שטעטל אויף פסח?
פסח

תוכן השאלה‎

א אינגערמאן פרעגט:


איז גוט צו קומען אין שטעטל פסח צו זיין נעבן דער ראש ישיבה?

תשובה מאת הראש ישיבה שליט"א:‎

פסח איז מען אין שטוב, אדער ביי עלטערן; פסח גייט מען נישט צו גיין רבי, פסח איז מען נישט צו גאסט.

#2364 - זאגן ביי א שידוך אז מען שטייט אויף שפעט?
שידוכים, שלאפן, סדר היום

תוכן השאלה‎

לכבוד דער ראש ישיבה שליט"א,


מען זוכט שוין א שידוך פאר מיר א שטיק צייט, און היות איך מוטשע זיך זייער שטארק מיט'ן אויפשטיין אין צייט, האב איך געוואלט וויסן צי מען דארף דאס לאזן וויסן פאר די אנדערע זייט; און אויב יא, ווען דארף איך זיי דאס זאגן?


יישר כח

תשובה מאת הראש ישיבה שליט"א:‎

בעזרת ה' יתברך


יום א' פרשת ויקרא, כ"ו אדר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר


שטארק זיך, זיי נישט צעבראכן אז דו האסט נאכנישט דיין שידוך, נעם אריין אין דיר אז דיין שידוך האט נישט מיט קיינעם, נאר מיטן אייבערשטן. ווייל חכמינו זכרונם לברכה זאגן (בראשית רבה סח, ג), מיר געפינען אין די תורה, און נביאים און אין כתובים אז א שידוך האט נאר מיטן אייבערשטן; אין די תורה שטייט (בראשית כד, נ): "וַיַּעַן לָבָן וּבְתוּאֵל, וַיֹּאמְרוּ, מֵה' יָצָא הַדָּבָר", אין נביאים שטייט (שופטים יד, ד): "וְאָבִיו וְאִמּוֹ לֹא יָדְעוּ כִּי מֵה' הִיא", און אין כתובים שטייט (משלי יט, יד): "בַּיִת וָהוֹן נַחֲלַת אָבוֹת, וּמֵה' אִשָּׁה מַשְׂכָּלֶת", א שידוך האט נאר מיטן באשעפער.


אז מען איז נישט געזונט דארף מען מודיע זיין פאר די אנדערע זייט איידער מען שליסט די שידוך; אבער דאס אז מען שטייט אויף שפעט איז נישט קיין קרענק, דאס קומט פון צעבראכנקייט פון ווארטן אויף די שידוך, און פון גיין שלאפן שפעט; דאס דארף מען נישט זאגן, אז דו וועסט גיין שלאפן פרי וועסטו אויפשטיין אין צייט.


גיי שלאפן צייטליך, ליין קריאת שמע און גרייט אן נעגל וואסער, ווען עס קומט ביינאכט זאלסטו גארנישט טון, אלעס וואס דארף ווערן ערלעדיגט קענסטו מאכן אינדערפרי, ביינאכט זאלסטו גיין שלאפן וואס פריער, אזוי וועסטו אויפשטיין אין צייט, גיין אין מקוה, גיין דאווענען און לערנען דיינע שיעורים כסדרן, און זיך גיין מתבודד זיין, און דו וועסט זוכה זיין שנעל צו ווערן א חתן און חתונה האבן.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#2363 - ווי אזוי בארואיגט מען די ערב פסח נערווען?
שלום בית, שמחה, עבירות, פסח, נערווען

תוכן השאלה‎

לכבוד דער ראש ישיבה שליט"א,


מיין ווייב ליידט אויף די נערווען, די גאנצע ערב פסח טעג איז א שווערע אנגעצויגענע דורכגאנג.


יעצט וויל זי נאכנישט אנהויבן די ארבעט, ווייל זי האט נישט קיין כח. זי זאגט אז נאך אביסל גייט שוין אנהויבן און זי גייט עס מאכן אזוי ווי יעדעס יאר. אויב וויל איך אנהויבן פסח'דיג מאכן, איז זי נישט מסכים, און למעשה ווייס איך שוין אז ווען שוין ענדליך אנהויבן, וועט זי ווידער שוואך ווערן, און עס וועט זיך אנהויבן אלע פראבלעמען ווי געווענליך.


וואס טוט מען דא?


יישר כח

תשובה מאת הראש ישיבה שליט"א:‎

בעזרת ה' יתברך


יום ד' פרשת ויקהל-פקודי, כ"ב אדר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


מען קען אויף יעדן איינעם זאגן אז מען האט מיט די נערווען; ווען מען איז נישט פרייליך האט יעדער איינער מיט די נערווען, מוהרא"ש זאגט, אויב מען האט נאר איין מאל געקוקט א שלעכטע זאך אדער חס ושלום פוגם געווען במעשה האט מען שוין מיט די נערווען, אזוי ווי חכמינו זכרונם לברכה זאגן (סוטה ג.): "אין אדם עובר עבירה אלא אם כן נכנס בו רוח שטות", אז מען זינדיגט האט מען מיט די נערווען.


שמחה איז די עצה פאר שטארקע נערווען; מאך פרייליך דיין ווייב, מאך א גוטע לופט אין שטוב, העלף איר מסדר זיין דאס פסח מאכן, צעטייל עס אין טעג; היינט דער שטוב, מארגן א צווייטע שטוב, איבערמארגן זיך אפריען, און נאכדעם די חלק קאך, און אזוי ווייטער; העלף מאכן סדר אין מח, אז מען דארף נישט אלעס מאכן אין איין טאג.


עס שטייט אין פסוק (ישעיה נה, יב): "כִּי בְשִׂמְחָה תֵצֵאוּ", מיט שמחה גייט מען ארויס פון אלע קטנות און בלבולים, דער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק ב, סימן י): "כִּי שִׂמְחָה הוּא עוֹלָם הַחֵרוּת", דורך זיין פרייליך גייט מען אריין אין א נייע וועלט, אין א פרייע וועלט, מען גייט ארויס פון אלע נערווען, מען ווערט אן אויסגעלייזטער, מען גייט ארויס פון די אייגענע גלות, די מח ווערט פריי; זאלסט פרייליך מאכן דיין ווייב וועט זי האבן כח ארויסצונעמען די חמץ און אריינברענגען די פסח, ווייל אויב חס ושלום מען איז נישט פרייליך - קען מען גארנישט טון, השם ישמרינו.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#2362 - איז מיין מאן ערליך?
שלום בית, חיזוק פאר פרויען, תפילות אויף אידיש, שמחה, עצבות, מחשבות, חשדות

תוכן השאלה‎

לכבוד דער ראש ישיבה שליט"א,


עס הויבט מיר ווידער אן אריינקומען אין קאפ די שלעכטע מחשבות אז אפשר איז מיין מאן נישט ערליך, אפשר קוקט מיין מאן אויף אנדערע, אפשר טראכט ער און דארף אנדערע, חס ושלום.


די שלעכטע מחשבות נעמען ממש איבער מיין מח און מיין לעבן, וואס קען איך טון צו דעם?


יישר כח

תשובה מאת הראש ישיבה שליט"א:‎

בעזרת ה' יתברך


ערב שבת קודש פרשת כי תשא, שבת פרה, י"ז אדר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


מרת ... תחי'


איך האב ערהאלטן אייער בריוו.


עס איז נישט קיין געזונטע מחשבות צו טראכטן אז דער מאן קוקט אויף אנדערע און דארף אנדערע; עס איז עצת היצר הרע וואס וויל אוועק נעמען די שמחה און פארשווארצן דאס לעבן. מוהרא"ש זאגט, עס איז דא פרויען וואס האבן די מחשבות און דאס איז ממש ווי א קרענק, עס מאכט חרוב אלעס. איך בעט אייך זייער, קוקט נישט נאך אייער מאן, עס איז נישט פון די פליכטן וואס א ווייב האט, קוקט נישט זיין טעלעפוין; קוקט גוט, זוכט גוט.


אלע נישט גוטע מחשבות קומען פון עצבות ומרה שחורה, און די גוטע מחשבות קומען פון שמחה, ווייל דארט וואו עס איז דא שמחה - דארט איז דא קדושה; בשמח"ה איז די אותיות מחשב"ה (תיקוני זוהר תיקון כב, סז.), אז מען איז פרייליך רוט די שכינה ביים מענטש.


בעטס דעם אייבערשטן אז איר זאלט ארויס קריכן פון די עצבות ומרה שחורה און איר זאלט שטענדיג זיין פרייליך, וועט איר זוכה זיין צו אלעס גוטס.


זאגט די תפילה יעדן טאג:


רבונו של עולם, העלף מיר איך זאל זוכה זיין צו זיין שטענדיג פרייליך, איך זאל זיך פרייען אז איך בין א איד און נישט קיין גוי. העלף מיך אייבערשטער אז איך זאל ארויסגיין פון מיין דערביטערטקייט, נעם אוועק פון מיר מיין עצבות און מרה שחורה, העלף מיר איך זאל זיין אזוי פרייליך אז איך זאל פרייליך מאכן אנדערע מענטשן און יעדער איינער ארום מיר זאל זיין פרייליך.


הייליגער באשעפער, העלף מיר איך זאל קוקן גוט אויף מיין מאן, איך זאל נישט חושד זיין מיין מאן אויף שלעכטע זאכן, איך זאל נאר זען דאס גוטס ביי אים, הייליגער באשעפער העלף מיר איך זאל שטענדיג געדענקען אז דו פירסט די וועלט מיט א השגחה פרטית. איך זאל האבן א קלארע לויטערע אמונה, איך זאל נישט פארגעסן פון דיר קיין איין רגע. איך זאל נישט קיינעם חנפ'ענען און נישט פון קיינעם מורא האבן, בזכות אלע צדיקים וואס האבן זיך מוסר נפש געווען פאר דיר, אמן".



דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#2361 - די קינדער הערן נישט?
חינוך הילדים, תפילה והתבודדות, דן לכף זכות, חיזוק פאר מלמדים

תוכן השאלה‎

לכבוד דער ראש ישיבה שליט"א,


איך בין א מלמד אין א גרויסע קלאס פון איבער דרייסיג קינדער, און ברוך ה' אין זכות פון די שיעורים האב איך זייער ליב די קינדער און איך לייג אריין אין זיי אסאך יראת שמים, סיפורי צדיקים, מדות טובות, כיבוד אב ואם, און אזוי ווייטער אלע גוטע זאכן.


מיט צוויי קינדער אין קלאס האב איך אסאך געהאט צוטון אז זיי האבן נישט געפאלגט, ממש זיך נישט וואוסנדיג געמאכט פון מיר, איך האב זיי גערופן ביים נאמען און זיי האבן זיך בכלל נישט אויסגעדרייט, און דאס האט מיר געמאכט זיי אנקוקן פאר נישט גוטע קינדער, איך זע ווי זיי טוען עפעס נישט ריכטיג, איך רוף זיי, איך זאג זיי אז זיי זאלן אויפהערן, אבער זיי הערן זיך בכלל נישט צו, און איך האב זיי שוין אפילו באשטראפט פאר די סארט זאכן.


היינט האט אבער די חדר געברענגט א דאקטער צו אונטערזוכן די הערן קראפט פון די קינדער, און דער דאקטער האט מיר געזאגט אז די צוויי קינדער הערן נישט אזוי גוט.


דאס האט מיר געכאפט אין שאק, עס האט מיר זייער צעבראכן, איך האב סתם אנגעקוקט שלעכט די קינדער, און איך האב זיי נאך אויך באשטראפט, און די קינדער זענען באמת נישט געווען שולדיג, זיי האבן פשוט נישט געהערט ווי איך רוף זיי; ווי אזוי טו איך תשובה אויף דעם?


יישר כח

תשובה מאת הראש ישיבה שליט"א:‎

בעזרת ה' יתברך


יום ה' פרשת תצוה, ט' אדר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


וויסן זאלסטו אז זיין א מלמד איז א גרויסע אחריות, מען קען אויפבויען קינדער זיי זאלן באקומען א זיכערקייט אין זיך, זיי זאלן זיין געזונט בנפש, און אזוי אויך קען מען חס ושלום צוגרונד לייגן א קינד פארן לעבן; זיין א מלמד איז גאר א גרויסע אחריות, נישט יעדער איינער מעג זיין א מלמד, א מלמד קען נאר זיין איינער וואס האט יראת שמים און א געפיל פאר אנדערע.


די מעשה וואס דו דערציילסט, אז יעצט איז מען געוואויר געווארן אז די קינד וועם דו רופסט הערט נישט גוט; איך האב דאס שוין געהאט כמה פעמים מיט קינדער און מיט בחורים וואס האבן נישט געקענט הערן נאר אויף איין אויער, און ווען זיי רעדן אויפן טעלעפאן און מען רופט זיי - הערן זיי נישט, ווייל זיי הערן נאר מיט די אויער וואס רעדט יעצט אויפן טעלעפאן, און אז מען ווייסט דאס נישט קען מען זיי מאכן פאר מחוצפים ווען באמת זענען זיי אומשולדיג.


בעט דעם אייבערשטן איידער דו גייסט אריין אין כיתה פאר אלע תלמידים, אז אלע זאלן האבן חן אין דיינע אויגן, און דו זאלסט האבן חן אין זייערע אויגן. בעט פאר זיי (זאג ארויס יעדע נאמען), אז דו זאלסט זיי ליב האבן און זיי זאלן דיך ליב האבן, און דו זאלסט זיי קענען מחנך זיין מיט יראת שמים און מידות טובות.



דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#2360 - בלייבן פארוויינט נאך התבודדות?
שלום בית, תפילות אויף אידיש, שמחה, התבודדות, תודה והודאה, וויינען

תוכן השאלה‎

לכבוד דער ראש ישיבה שליט"א,


די שיעורים פונעם ראש ישיבה שליט"א זענען מתוק מדבש, אזוי זיס און געשמאק, יעדע שיעור הויבט מיך אויף, איז מיר מחזק, און ברענגט מיר נענטער צום אייבערשטן, איך האב נישט די ווערטער צו דאנקען און לויבן דעם אייבערשטן וואס האט אונז געשיקט דעם הייליגן רבי'ן מיט זיינע תלמידים.


איך בין מקפיד צו גיין יעדן טאג מאכן התבודדות, אבער כמעט יעדן טאג שטעל איך זיך אינדערמיט, ווייל איך הויב אן וויינען. איך הויב נאר אן צו דערציילן פאר'ן אייבערשטן ווי שטארק איך וויל זיין גוט, און איך הויב אן וויינען גלייך ווי א קליין קינד, און דערנאך ווען איך קום אהיים זע איך נישט אויס אין א גוטע מוט, מיין ווייב ווערט דערשראקן זי ווייס נישט וואס גייט פאר, וואס האט פאסירט מיט מיר, און איך ווייס נישט וואס צו טון.


אסאך מאל ווען איך הויב אן שפירן אז עס קומט מיר טרערן, שטעל איך גלייך אפ די התבודדות און איך הויב זיך אן אונטערזינגען א פרייליכן ניגון.


יישר כח

תשובה מאת הראש ישיבה שליט"א:‎

בעזרת ה' יתברך


יום ה' פרשת תצוה, ט' אדר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


וואויל איז דיר אז דו פאלגסט דעם רבי'ן, דו ביסט זיך יעדן טאג מתבודד, דער הייליגער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק ב', סימן כה), די עבודה פון התבודדות, זיך אויסרעדן דאס הארץ צום אייבערשטן - איז א וועג פאר יעדן איינעם, מקטן ועד גדול פון גרויס ביז קליין, און דורכדעם קען מען זוכה זיין צו ווערן א גרויסער צדיק.


ווען דו ביסט זיך מתבודד זאלסטו געדענקען צו ענדיגן מיט א גוטע זאך, נישט בלייבן פארוויינט. חכמינו זכרונם לברכה זאגן (פסחים קטז.): "מַתְחִיל בִּגְנוּת וּמְסַיֵּים בְּשֶׁבַח", מען הייבט אן מיט נישט שיינע זאכן און מען ענדיגט מיט לויבן דעם אייבערשטן; פסח ביינאכט ווען מען דערציילט די ניסים וואס דער אייבערשטער האט געטון און מען רעדט זיך אויס צום אייבערשטן - הייבט מען אן דערציילן: "מִתְּחִלָּה עוֹבְדֵי עֲבוֹדָה זָרָה הָיוּ אֲבוֹתֵינוּ", און מען ענדיגט צו: "אֲשֶׁר גְּאָלָנוּ וְגָאַל אֶת אֲבוֹתֵינוּ מִמִּצְרַיִם"; אזוי דארף צוגיין התבודדות, מען הייבט אן דערציילן דעם אייבערשטן ווי מען זעט אויס און ווי מען האלט, ווי ווייט מען איז פון קדושה, אבער מען מוז ענדיגן מיט שבח, מען מוז ענדיגן: "רבונו של עולם איך גיי אנהייבן פונדאסניי, מעכשיו ווער איך אן ערליכע איד, איך גיי דיר זיין געטריי", און אזוי ווייטער.


דערצייל נישט אין שטוב דיינע איבערגייאכצער, און אז דיין ווייב פרעגט דיר פארוואס דו וויינסט, זאלסטו איר זאגן: "איך וויין פון שמחה, איך בין דאנקבאר דעם אייבערשטן פאר די חסדים וואס ער טוט מיט אונז"; דערצייל נישט אז דו ווילסט זיין אן ערליכער איד און עס גייט דיר נישט, דיין ווייב קען זיך דערשרעקן וכו'.



דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#2359 - וואס טוט מען אז די כלה וויל זיך נישט אפשערן?
חתונה, חיזוק פאר מיידלעך, סיפורי צדיקים, סקול, שערן די האר, כלה

תוכן השאלה‎

לכבוד דער ראש ישיבה שליט"א,


מיין טאכטער איז א כלה ברוך ה', און זי וויינט אז זי וויל זיך נישט אפשערן די האר נאך די חתונה.


ביי אונז האט מען געוואוסט אז דאס איז גאר הארב, ווי עס שטייט אין זוהר הקדוש, אבער זי טענה'ט אז דער עיקר איז נאר אז די האר זאל זיך נישט ארויסזען, און אויך אז עס זענען דא אסאך פרויען וואס שערן זיך נישט, אריינגערעכנט פון אירע חבר'טעס, כאטש וואס זיי זענען אלע ערליכע אידן.


וואס טוט מען דא? ווי אזוי קען איך מחזק זיין מיין טאכטער אז זי זאל זיך יא אפשערן די הארט?


יישר כח

תשובה מאת הראש ישיבה שליט"א:‎

בעזרת ה' יתברך


יום ה' פרשת תצוה, ט' אדר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


א שאד מען דערמאנט זיך די לעצטע מינוט ווען די טאכטער איז שוין א כלה צו רעדן צו איר פון דאס גרויסקייט פון זיך אפשערן די האר נאך די חתונה, דאס וואלט מען שוין געדארף ווען מען איז נאך יונג, סייי אין סקול און סיי אין שטוב; דער טאטע ביים שבת טיש דארף געדענקען צו שמועסן מיט די קינדער פון דאס גרויסקייט פון גיין אין די וועג פון צדיקים, זיי דערציילן מעשיות פון צדיקים ווי זיי האבן צוגעזאגט ישועות פאר פרויען וואס האבן נישט געהאט קינדער, און רפואות פאר פרויען וואס זענען געווען קראנק - אז זיי וועלן זיך פארנעמען אפצושניידן די האר אזוי ווי די הייליגע צדיקים האבן געזאגט.


ביי אונז אין שטוב האבן מיר געהערט פון די עלטערן אלס קינד אן א שיעור מאל די מעשה פון דער הייליגער דברי חיים זכותו יגן עלינו וואס האט גע'חלש'ט ווען ער האט געהערט אז זיין טאכטער האט זיך נישט אפגעשוירן איר האר נאך איר חתונה; וויפיל מען האט אים פרובירט צו דערוועקן האט ער זיך נישט דערוועקט, האט מען אים געזאגט אז זי גייט זיך אפשערן נאכדעם וואס זי פארט צו א צווייטע לאנד, ווייל דארט וואו זיי האבן געוואוינט האט מען נישט געטארט חתונה האבן, האבן זיי געטראכט אז מען וועט מאכן די חתונה שטילערהייט און די כלה וועט זיך נישט אפשערן איר האר ביז זי פארט אוועק צו א צווייטע לאנד, אבער דער צאנזער רב האט זיך פון דעם אויך נישט דערוועקט.


למעשה ווען די כלה האט געזען ווי איר טאטע דער הייליגער צאנזער רב זכותו יגן עלינו דערוועקט זיך נישט איז זי אריין אין א צימער און זיך אליין אפגעשוירן איר האר, זי האט גענומען איר האר און דאס אריינגעלייגט אין איר טאטע'ס הענט און געזאגט: "טאטע, איך האב מיך אפגעשוירן", הערנדיג דאס האט ער זיך גלייך אויפגעוועקט און צוריק געקומען צום באוואוסטזיין; ווייל די צדיקים האבן געזען וואס פאר א צרות דאס ברענגט אויפן מענטש, איז פון גרויס שרעק האט ער גע'חלש'ט.


דערצייל איר די מעשה אז איידער די דייטשע רוצחים זענען אריינגעקומען אין אונגארן אין אוהעל האט דער אוהעלער רב צאמגענומען אלע פרויען און זיי געזאגט: "טייערע אידישע פרויען, ווי עס זעט אויס ביז א טאג קומען די דייטשע וועלף אונז אלע הרג'ענען, איך זאג ענק צו, אלע פרויען וואס וועלן זיך אפשערן נאך היינט נאכט ביי די רעבעצין וועלן בלייבן לעבן און איבערלאזן דורות, און אז נישט - וויל איך נישט זאגן וואס וועט זיין", און די תמימות'דיגע פרויען זענען אלע געקומען צו לויפן צו די רעבעצין, און די אלע זענען געראטעוועט געווארן און איבערגעלעבט די קריג.


עס איז דא אסאך צו דערציילן פון דאס גרויסקייט פון זיך שערן די האר נאך די חתונה, א שאד אז מען לערנט נישט אין סקול'ס מיט די מיידלעך די זאכן, א שאד מען האט פארגעסן פארוואס מען האט בכלל געעפנט מיידל סקולס, ברוך השם ביי אונז אין בית פיגא איז דאס פון די חשוב'סטע לימודים, די לערערינס רעדן צו די קינדער פון פאלגן צדיקים, זיך אפשערן די האר, אויך איז דא הערליכע ניגונים וואס מען זינגט מיט די מיידלעך אין סקולס פון דאס גרויסקייט פון זיך אפשערן די האר. ביי אונז איז פארקערט, מיר האבן קינדער וואס די מאמעס שערן זיך נישט און די מיידלעך רעדן מיט די טיטשערס און מיט די מנהלת וואס זיי קענען טון אז זייער מאמע זאגט זיי אז זיי מוזן גיין מיט די מסורה, בלייבן מיט די האר נאך די חתונה, אבער די מיידלעך האבן געהערט אזויפיל הייליגע דרשות פון פאלגן די זוהר וואס זאגט (נשא קכה:): "'תּוּנְבָא לֵיתֵי' א קללה זאל קומען, 'עַל הַהוּא בַּר נָשׁ' אויף דעם מענטש, 'דְּשָׁבַק לְאִנְתְּתֵיהּ' וואס לאזט זיין ווייב, 'דְּתִתְחַזֵי מִשַׂעֲרָא דְּרֵישָׁה לְבַר' אז איר האר פון קאפ זאל זיך ארויסזען, 'וְדָא הוּא חַד מֵאִינּוּן צְנִיעוּתָא דְּבֵיתָה', און דאס איז פון די יסודות פון א אידישע שטוב, אז מען זאל נישט זען די האר פון די פרוי; זאגט ווייטער דער הייליגער זוהר: 'וְאִתְּתָא דַּאֲפִּיקַת מִשַׂעֲרָא דְּרֵישָׁה לְבַר' און א פרוי וואס גייט מיט אויפגעדעקטע האר, 'לְאִתְתַּקְּנָא בֵּיהּ' זיך שיין צו מאכן, 'גָּרִים מִסְכְּנוּתָא לְבֵיתָא' איז זי גורם אז עס זאל זיין ארעמקייט אין שטוב, 'וְגָרִים לִבְנָהָא דְּלָא יִתְחַשְּׁבוּן בְּדָרָא' און זי איז גורם אז אירע קינדער וועלן נישט מצליח זיין און זיי וועלן נישט זיין חשוב, 'וְגָרִים מִלָּה אַחֲרָא דְּשַׁרְיָא בְּבֵיתָא' און זי איז גורם אז דער סמ"ך מ"ם און די נישט גוטע זאלן זיין אין איר שטוב. זאגט ווייטער דער זוהר: 'מַאן גָּרִים דָּא' ווער איז דאס אלעס גורם? 'הַהוּא שַׂעֲרָא דְּאִתְחֲזֵי מֵרֵישָׁהּ לְבַר' די פרוי וואס איר האר זעט זיך ארויס.


יעצט ווען מען האט זיך דערמאנט שפעט, איז נאר דא איין זאך, רעדן פון די שיינקייט און גרויסקייט פון דעם.



דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#2358 - וואס טו איך מיט'ן קינד וואס נעמט יעדע הלכה מיט נערווען?
הלכה, חינוך הילדים, מחשבות, כבוד, נערווען

תוכן השאלה‎

לכבוד דער ראש ישיבה שליט"א,


איך שרייב וועגן מיין זון, א וואוילער אינגל וואס האט א גוטן קאפ און לערנט פלייסיג ברוך ה', ער נעמט אן זייער ערנסט אלעס וואס מען לערנט אין חדר, וואס דאס איז א גוטע זאך.


לעצטנס האט ער אבער אנגעהויבן נעמען זאכן צו אן עקסטרעם, למשל ווען עס קומט זיך צו וואשן די הענט, זיין מלמד האט געלערנט די הלכות ווען מען דארף זיך וואשן די הענט און אז מען טאר נישט זאגן א דבר שבקדושה ווי לאנג מען האט זיך נישט געוואשן, און אז עס איז קשה לשכחה, וכדומה; דאס איז געווארן א גאנצע 'אה. סי. די', א גאנצע נערווען זאך, "איך בין טמא, איך האב אנגערירט מיין קאפ, איך האב זיך יא גוט געוואשן אדער נישט?", אויב האט ער אנגערירט די וואסער נאכ'ן זיך אפגיסן, הויבט זיך אן די שאלות צי ער ווערט נאכאמאל טמא, און אזוי גייען די זאכן ווייטער און ווייטער ואין לדבר סוף.


די זעלבע איז ביים דאווענען, למשל אז מען דארף אינזין האבן די ערשטע פסוק פון קריאת שמע, האט ער ספיקות צי ער האט גוט אינזין געהאט, אדער גוט ארויסגעזאגט די ווערטער וכו'.


פארשטייט זיך אז דאס מאכט אז אלעס זאל ווערן א גרויסע פרעשור, אלעס גייט צו מיט א לחץ, און איך ווייס נישט ווי אזוי זיך אומצוגיין מיט דעם.


אפשר קען דער ראש ישיבה שליט"א מיר געבן א מהלך אין דעם, און אויך אפשר שרייבן צו מיין זון ווי אזוי עס איז די ריכטיגע וועג זיך צו פירן.


יישר כח

תשובה מאת הראש ישיבה שליט"א:‎

בעזרת ה' יתברך


יום ה' פרשת תצוה, ט' אדר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


זאלסט חס ושלום אים נישט טשעפען מיט די זאכן, ווייל די זאכן - אויב מען טשעפעט עס - ווערט עס נאר ערגער. דער רבי רעדט שוין פון דעם פראבלעם, דער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק א, סימן עב): "כִּי זֶה טֶבַע וּסְגֻלַּת שֶׁל אֵלּוּ הַיְצָרִין הָרָעִים הַמְזֹהָמִים", אזוי ארבעט די שלעכטע שמוציגע יצר הרע, "כָּל מַה שֶּׁרוֹצִים לְהִתְגַּבֵּר עַל אֵלּוּ הַמַּחֲשָׁבוֹת", ווי מער מען וויל זיך שטארקן אויף זיי, "יוֹתֵר וְיוֹתֵר הֵם מִתְגַּבְּרִים", שטארקן זיי זיך שטערקער אויפן מענטש, "כִּי הוּא כְּמוֹ שֶׁאָדָם בּוֹרֵחַ מִדָּבָר", די מחשבות זענען אזוי ווי ווען מען לויפט אוועק פון איינעם, "וּמִסְתַּכֵּל מִן הַצַּד כִּלְאַחַר יָד עַל זֶה הַדָּבָר שֶׁבָּרַח מִמֶּנּוּ", און מען קוקט צוריק אויף יענע זאך פון וואס מען לויפט אוועק, "וַאֲזַי הַדָּבָר הַזֶּה מִתְגַּבֵּר עָלָיו בְּיוֹתֵר", דעמאלט ווערט יענע זאך שטערקער, "כִּי לֹא הִסִּיחַ דַּעְתּוֹ מִזֶּה", ווייל ווען יענער זעט ווי מען קוקט צוריק - זעט ער אז מען האט אים נישט אפגעלאזט, דאס מאכט אים ער זאל ווייטער נאכלויפן, "רַק אַדְּרַבָּא, שֶׁמִּסְתַּכֵּל בְּכָל פַּעַם לְאַחֲרָיו עַל זֹאת הַמַּחֲשָׁבָה", אדרבה, זיי ווערן נאר שטערקער ווען זיי זעען ווי מען קוקט צוריק אויף זיי; אזוי ארבעט די שלעכטע מחשבות, ווי מער מען וויל זיך שטארקן אויף זיי - ווערן זיי שטערקער.


לויב אויס דיין קינד, געב אים אסאך כבוד, און ווען ער וואשט זיך די הענט נאכאמאל און נאכאמאל זאלסטו אים אויסרימען, זאג הויך פאר דיין ווייב - ווען דיין קינד הערט – "מאמי דו זעסט ווי ערליך ער פירט זיך..." און אזוי אויך ווען ער דאווענט און ווען ער קושט נאכאמאל און נאכאמאל די מזוזה זאלסטו אים אויסרימען און אים געבן כבוד - וועט עס ביז א קורצע צייט אוועק גיין. דער הייליגער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק א, סימן רב): "כָּל מִי שֶׁשִּׂכְלוֹ קָטָן בְּיוֹתֵר", ווער עס האט ווייניג שכל - "צָרִיךְ לַחֲלֹק לוֹ כָּבוֹד בְּיוֹתֵר" דארף מען אים געבן מער כבוד, "כִּי כָּל מַה שֶּׁשִּׂכְלוֹ יוֹתֵר קָטָן", ווייל די וואס האבן ווייניג שכל - "הוּא יוֹתֵר חָפֵץ בְּכָבוֹד", דארפן מער כבוד; דו לויב אים אויס און זאלסט נישט ארויס ווייזן אז דו ווערסט נערוועז אדער דערשראקן פון זיין פיראכטס, וועט עס ביז א קורצע צייט אוועק גיין.


והעיקר, תפילה; בעט דעם אייבערשטן פאר דיינע קינדער, בעט פאר דעם קינד פאר די נערווען זאכן, און אזוי אויך פאר אלע קינדער, ווייל תפילה איז די איינציגסטע עצה פאר געזונטע גוטע ערליכע קינדער. מוהרא"ש דערציילט, מען האט געפרעגט דעם הייליגן חתם סופר זכותו יגן עלינו ווי אזוי ער האט זוכה געווען צו אזעלכע גוטע קינדער, האט ער געענטפערט: "יעדע נאכט בשעת איך האב געזאגט תיקון חצות האב איך אנגעפולט א כוס מיט טרערן, איך האב געבעטן פאר גוטע קינדער"; דאס איז דער וועג ווי אזוי מען איז זוכה צו ערליכע דורות.



דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#2357 - זיך האלטן שטארק מיט אן איידעלע שפראך?
התחזקות, חיזוק פאר מיידלעך, צניעות, חברים, רעדן

תוכן השאלה‎

לכבוד דער ראש ישיבה שליט"א,


איך וויל זיין הייליג און ערליך, איך וויל האבן אן איידעלע שפראך, רעדן נאר איידעלע זאכן, וואס קען איך אבער טון אז סיי אין מיין משפחה און סיי די מיידלעך אין מיין קלאס, רעדן אסאך נישט איידעלע זאכן?


איך פרוביר זיי צו זאגן אז איך בין נישט די סארט מיידל, איך וויל זיין נאר ערליך, איך וויל נישט האבן צוטון מיט שלעכטע זאכן, און איך וויל נישט רעדן זאכן וואס מען טאר נישט, ווי אזוי האלט מען זיך שטארק און מען ווערט נישט נאכגעשלעפט נאך די ארומיגע?


אפשר קען דער ראש ישיבה שליט"א מיר געבן חיזוק אויף דעם.


יישר כח

תשובה מאת הראש ישיבה שליט"א:‎

בעזרת ה' יתברך


יום ה' פרשת כי תשא, ט"ז אדר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... תחי'


איך האב ערהאלטן אייער בריוו.


געבט זיך זייער אכטונג נישט צו רעדן זאכן וואס זענען נישט איידל, האלטס זיך ערליך, האלטס זיך איידל; ביים אייבערשטן איז זייער חשוב איידלקייט, מען באצאלט זייער גוטע שכר פאר א מיידל און א פרוי וואס פירט זיך איידל און רעדט איידל, מען איז זוכה צו קינדער צדיקים; חכמינו זכרונם לברכה זאגן (מגילה יג:): "בִּשְׂכַר צְנִיעוּת שֶׁהָיְתָה בָּהּ בְּרָחֵל זָכְתָה וְיָצָא מִמֶּנָּה שָׁאוּל", צוליב די איידלקייט וואס רחל האט געהאט האט זי זוכה געווען צו קינדער און אייניקלעך קעניגן צדיקים ווי שאול המלך, "וּבִשְׂכַר צְנִיעוּת שֶׁהָיָה בּוֹ בְּשָׁאוּל זָכָה וְיָצָאת מִמֶּנּוּ אֶסְתֵּר", און אין די שכר וואס שאול המלך איז געווען איידל האט ער זוכה געווען צו קינדער און אייניקלעך אזוי גרויס ווי אסתר המלכה.



דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#2356 - וועלן מיר נאך זוכה זיין צו קינדער?
התחזקות, קינדער, תפילה והתבודדות, קברי צדיקים

תוכן השאלה‎

לכבוד דער ראש ישיבה שליט"א,


מיר זענען שוין חתונה געהאט פאר א שיינע פאר יאר צום גוטן, און מיר האבן נאכנישט זוכה געווען דערווייל צו קינדער.


איך האב די זכי' צו לערנען זוהר הקדוש יעדן טאג, איך בין שוין געווען עטליכע מאל אין מירון אויף ל"ג בעומר, מיר האבן צוגעזאגט צו געבן א נאמען שמעון, און ענדליך האבן מיר שוין אנגעהויבן ווארטן א שמחה, אבער שפעטער האט מען פארלוירן.


מיר זענען זייער צעבראכן, מיין ווייב וויל שוין נישט קומען אויף מירון פון צעבראכנקייט, זי זאגט אז אויב איך וויל קען איך אליין פארן. איך האב שוין באשטעלט טיקעטס צו פארן אויף ל"ג בעומר, אבער איך קען נישט באשליסן צי איך זאל פארן אדער נישט.


איך וואלט זיך זייער געפריידט צו הערן פונעם ראש ישיבה שליט"א וואס איז ריכטיג צו טון.


יישר כח

תשובה מאת הראש ישיבה שליט"א:‎

בעזרת ה' יתברך


יום ה' פרשת כי תשא, ט"ז אדר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


מיר ווייסן גארנישט, מיר פארשטייען גארנישט, מיר ווייסן נאר אז אלעס וואס דער אייבערשטער מאכט און טוט - איז מיט א חשבון, אלעס איז פאר אונזער טובה, פאר אונזער אייביגע גוטס; מיר דארפן נאר איין זאך, מתפלל זיין און האפן צום אייבערשטן.


איך ווייס אז עס רייסט דאס הארץ, ענק זענען זייער פארקלעמט, ענק ווארטן שוין אזויפיל יאר און ענדליך האט מען געמיינט אז מען וועט שוין האבן וכו' און מען האט פארלוירן וכו'; דאך בעט איך ענק זייער, גלייבט באמונה שלימה אז דאס איז פאר ענקער טובה, דער אייבערשטער מאכט נאר גוטס, מען דארף גלייבן אז דאס איז די טובה, מען דארף זיך שטארקן מיט אמונה אינעם אייבערשטן.


פאר צו רבי שמעון און גיי צו נאך קברי צדיקים, און גלייב באמונה שלימה אז ביי די צדיקים קען מען פועל'ן גרויסע ישועות, און אויך ווען מען זעט נאכנישט גלייך די ישועה - איז דאס אויך א חלק פון די ישועה.



דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#2355 - וואס ענטפערט מען, ווען קינדער דערציילן פון די עלטערן?
חינוך הילדים, כיבוד אב ואם, סיפורי צדיקים, מוסר, חיזוק פאר מלמדים

תוכן השאלה‎

לכבוד דער ראש ישיבה שליט"א,


יישר כח פאר אלע גליונות, שמועסן, בריוו, וואס זענען אזוי מחזק, מאכן פרייליך און פרישן אויף די נשמה, דער אייבערשטער זאל געבן ווייטער אסאך געזונטע לאנגע יארן פאר'ן ראש ישיבה שליט"א צו קענען אנגיין מיט די הייליגע ארבעט.


איך האב געליינט אין איינע פון די גליונות א שטארקע געדאנק וואס האט מיר געגעבן א נייעם מהלך אין מיין ארבעט אלס מלמד, און דאס אריינצוברענגען אלע זאכן פון וואס מען דארף רעדן אין קלאס, מיט וואס מען דארף מחזק זיין די קינדער, אין אן אינטערעסאנטע מעשה.


לעצטנס האב איך דערציילט פאר די קינדער א מעשה מיט א תלמיד פון הייליגן רבי ר' פנחס'ל קאריצער זי"ע, וואס איז געבליבן אמאל אליין אויף א פארווארפענעם אינזל, און אינצווישן האב איך אריינגעלייגט ווי שטארק עס האט אים וויי געטון אז ער האט נישט געקענט דארט דאווענען מיט מנין. איינער פון די קינדער אין קלאס האבן זיך אנגערופן, "מיין טאטע דאווענט סתם אזוי נישט מיט מנין, אן קיין שום ספעציעלע סיבה און ער האט אפילו נישט קיין צער פון דעם", און אזוי ווייטער אזעלכע סארט זאכן, און אויך נאך קינדער האבן געזאגט עפעס ענליכס.


מיין שאלה איז ווי אזוי דארף איך רעאגירן אין אזא פאל?


נאכאמאל א גרויסן יישר כח, דער אייבערשטער זאל געבן פאר ראש ישיבה שליט"א אסאך שפע ברכה והצלחה געזונטערהייט עד בלי די.


יישר כח

תשובה מאת הראש ישיבה שליט"א:‎

בעזרת ה' יתברך


יום ה' פרשת תצוה, ט' אדר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


וואויל איז דיר אז דו ביסט א מלמד פאר קינדער און דו לייגסט אריין אין זיי אמונה ויראת שמים. דערצייל פאר די קינדער אסאך מעשיות פון צדיקים; דאס וועט זיי אויפפלאקערן זייער הארץ. אזוי ווי דער הייליגער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק א, סימן רמח): "דַּע, שֶׁסִּפּוּרֵי מַעֲשִׂיּוֹת מִצַּדִּיקִים, הוּא דָּבָר גָּדוֹל מְאֹד", עס איז זייער א גרויסע זאך צו הערן מעשיות פון צדיקים, "כִּי עַל יְדֵי סִפּוּרִים מִצַּדִּיקִים, נִתְעוֹרֵר וְנִתְלַהֵב הַלֵּב בְּהִתְעוֹרְרוּת גָּדוֹל לְהַשֵּׁם יִתְבָּרַךְ, בְּחֵשֶׁק נִמְרָץ מְאֹד", ווייל ווען מען הערט א מעשה פון א צדיק ווערט דאס הארץ אויפגעפלאמט צום אייבערשטן, מען באקומט א שטארקע חשק צו ווערן אן ערליכער איד דורכדעם וואס מען זעט צו וואס די צדיקים האבן זוכה געווען אין זייער לעבן.


ווען קינדער הייבן אן דערציילן זאכן פון זייערע עלטערן וכו' - דארף מען מיט חכמה ענטפערן פאר די קינדער אז עלטערן דארף מען מכבד זיין און מען דארף זיי דן זיין לכף זכות, און אין די זעלבע צייט ווייטער רעדן צו די קינדער פון זיין נזהר אין הלכות; און אז דו רעדסט צו די קינדער פון די הלכה אז מען דארף דאווענען מיט מנין און די קינדער זאגן 'מיין טאטע דאווענט אין שטוב' - זאלסטו חס ושלום נישט רעדן צו זיי קעגן זייערע עלטערן, נאר מיט חכמה זאגן 'דאס איז די הלכה, און עלטערן דארף מען ווייטער מכבד זיין', אזוי אויך ווען מען רעדט צו די קינדער פון נישט האבן קיין טעלעפאן, נישט קוקן קיין קליפס, ווידיאוס, מאוויס, סטעטוס וכו' וכו', און קינדער פרעגן דעם מלמד 'אבער מיין טאטע קוקט יא!' - דארף מען זייער אכטונג געבן נישט צו רעדן צו די קינדער קעגן זייערע עלטערן, נאר מיט חכמה זיי זאגן 'אפשר האט דיין טאטע געפרעגט א רב?' וכו', און ווייטער רעדן צו די קינדער וואס איז ריכטיג.


זיי ממשיך מיט דערציילן מעשיות, דאס איז מוסר, דאס איז יראת שמים. מוהרא"ש דערציילט, דער הייליגער צאנזער רב זכותו יגן עלינו האט אמאל געפרעגט דעם מלמד פון זיינע קינדער צי ער לערנט מוסר מיט זיינע קינדער, האט דער מלמד געזאגט: "יא", האט אים דער צאנזער רב געפרעגט: "וואס פאר א מוסר ספרים לערנסטו מיט זיי?" האט דער מלמד געענטפערט: "חובות הלבבות", זאגט אים דער הייליגער צאנזער רב: "נישט דאס מיין איך צו פרעגן, איך פרעג צי דו לערנסט מוסר, צי דו פארציילסט זיי מעשיות פון הייליגן רבי ר' אלימלך זכותו יגן עלינו און פון זיין ברודער דער הייליגער רבי ר' זושא זכותו יגן עלינו; ווייל מעשיות פון צדיקים פייערט אויף דאס הארץ צו זיין אן ערליכער איד.



דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#2354 - וואס טוט מען מיט קינדער וואס דרייען איבער?
חינוך הילדים, סיפורי צדיקים, שבת טיש, תפילה והתבודדות, שמחה

תוכן השאלה‎

לכבוד דער ראש ישיבה שליט"א,


 איך האב געוואלט פרעגן צוויי שאלות וועגן מיינע קינדער אין שטוב, ברוך השם זייער וואוילע לעכטיגע קינדער, אבער יעצט ווען דער צווייטער ווערט שוין גרויס, הייבט ער אן פארפירן און ווילדעווען, און ער שלעפט מיט דער גרעסערן.


איינס, וואס טו איך אז זיי הייבן אן צו שפייען און זיי לאכן? אפילו ווען איך זאג זיי צו אויפהערן, און אפילו אז איך זאג זיי שטרענג, העלפט עס נישט, זיי לאכן נאך מער און שפייען שטערקער און מיט א גרעסערע חיות, און אז איך געב זיי א פאטש העלפט עס אויך נישט, נאר אויב איך נעם יעדן איינעם באזונדער אליין דעמאלט העלפט א פאטש, איז ריכטיג זיי צו געבן א פעטשעלע פאר דעם?


צווייטנס, אסאך מאל שבת הייבן זיי אן שלעפן דעם טישטוך, און אויך דעמאלט העלפט נישט גארנישט, אינדערוואכן האבן מיר נישט קיין טישטוך ביים עסן, קען איך זיי נישט אויסלערנען אז מען קען נישט שלעפן, נאר שבת, און דעמאלט פון איין זייט וויל איך נישט מאכן שטרענגע סעודות און זיי דארפן אסאך אנשרייען, אבער פון די אנדערע זייט קערן זיי דאך איבער דעם טיש?


יישר כח אויף אלע שיעורים און בריוו, וואס העלפן און זענען מחזק.


יישר כח

תשובה מאת הראש ישיבה שליט"א:‎

בעזרת ה' יתברך


יום ה' פרשת תרומה, ב' אדר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


מיט קינדער קען מען נאר מצליח זיין אז מען איז נישט אנגעצויגן, נאר מען איז רואיג און פרייליך, נאר דעמאלט זענען די אויערן אפן; די קינדער שפירן דאס, די קינדער ווייסן דאס, און נאר אז דער טאטע אדער מאמע, און אזוי אויך אין חדר און אין שולע - אז מען איז רואיג, מען איז נישט אין נערווען - דעמאלט הערן זיי וואס מען רעדט, ווידעראום אויב מען איז גערעגט וכו' - העלפט נישט זאגן, העלפט נישט שרייען און אויך נישט שלאגן, (שלאגן טאר מען נישט; דער רבי האט אונז געזאגט נישט שלאגן קיין קינדער, און עס העלפט נישט).


איך האב באקומען זייער אסאך הדרכה פון מוהרא"ש ווי אזוי צו פירן א ישיבה, א חדר, מיידל שולע; וואס מיינסטו - וואס זענען די סודות? וואס זענען די טריקס? מוהרא"ש האט מיר אלץ געזאגט: "זע עס זאל זיין א פרייליכע אטמאספער אין ישיבה, אין חדר און אין מיידל שולע, נאר אזוי וועסטו מצליח זיין", אויך האט מיר מוהרא"ש געגעבן די עצה אז יעדע מאל איידער איך געב א שיעור פאר די תלמידים זאל איך זינגען מיט זיי, אזוי וועט זיך עפענען זייער הארץ, און נאר דאס ארבעט; אז עס איז פרייליך, אזוי זענען די אויערן אפן.


בנוגע די שבת טישטוך וכו', געב זיך אן עצה עס זאל זיך נישט אראפגליטשן; אדער קענסטו לייגן קליפס ביי די זייטן, אדער קענסטו אונטער לייגן א הארטע דורכזיכטיגע פלעסטיק און אויף דעם לייגן די ווייכע דינע פלעסטיק וואס מען בייט ביי די סעודות, דאס האלט די טישטוך אין פלאץ, אזוי איז דא כמה עצות, אבער דאס אלעס ארבעט נאר אויב מען איז פרייליך, אויב מען איז מיט די נערווען - העלפט גארנישט. אך און וויי א שבת סעודה וואס גייט מיט נערווען, עס ענדיגט זיך מיט מכות, און די ענדע ענדע איז אז די קינדער גייען אוועק וכו' השם ישמרינו.


בעט דעם אייבערשטן אסאך אויף שמחה און אויף קענען האבן א וועג מיט די קינדער, צו גוטע קינדער איז מען זוכה דורך בעטן דעם אייבערשטן. אזוי ווי די הייליגע חכמים דערציילן (תנא דבי אליהו רבא, פרק יח): "מַעֲשֶׂה בְּכֹהֵן אֶחָד", עס איז געווען א כהן, "שֶׁהָיָה יְרֵא שָׁמַיִם בַּסֵּתֶר", זייער אן ערליכער איד, "וְהָיוּ לוֹ עֲשָׂרָה בָּנִים מֵאִשָּׁה אַחַת", ער האט געהאט צען קינדער, "שִׁשָּׁה זְכָרִים וְאַרְבַּע נְקֵבוֹת", זעקס זין און פיר טעכטער, "וּבְכָל יוֹם וָיוֹם הָיָה מִתְפַּלֵּל וּמִשְׁתַּטֵּחַ וּמִתְחַנֵּן וּמְבַקֵּשׁ רַחֲמִים", ער פלעגט יעדן טאג זיך אראפווארפן אויף דער ערד, וויינען און בעטן דעם אייבערשטן, "וּמְלַחֵךְ בִּלְשׁוֹנוֹ עָפָר", ער פלעגט אויפלעקן דער ערד מיט זיין צינג (דאס איז אן אויסדריק ווי איינער פארפירט און וויל עפעס פועל'ן) - "כְּדַי שֶׁלֹא יֵצֵא אֶחָד מֵהֶן לִידֵי עֲבֵירָה וְלִידֵי דְּבַר מְכֹעָר", אז אלע זיינע קינדער זאלן זיין ערליכע אידן און קיינער זאל נישט צוקומען צו קיין עבירות, "אָמְרוּ, לֹא יָצְתָה אוֹתָהּ שָׁנָה וְלֹא שֵׁנִית וְלֹא שְׁלִישִׁית", און מען דערציילט אויף אים, עס איז נישט אריבער קיין סאך צייט, נאך א קורצע צייט, "עַד שֶׁבָּא עֶזְרָא וְהֶעֱלָה אֶת יִשְׂרָאֵל מִבָּבֶל, וְהֶעֱלָה אֹתוֹ כֹּהֵן עִמָּהֶם", האט עזרא הסופר צוריק געברענגט אלע אידן קיין ארץ ישראל און אויפגעבויט דעם בית המקדש, און דער איד איז אויך געווען פון די וואס זענען צוריק געגאנגען קיין ירושלים, "עַד שֶׁרָאָה כֹּהֲנִים גְּדוֹלִים וּפִרְחֵי כְּהוּנָה מִבָּנָיו וּמִבְּנֵי בָּנָיו עַד חֲמִשִּׁים שָׁנָה, וְאַחַר כָּך נִכְנַס אוֹתוֹ כֹּהֵן לְבֵית עוֹלָמוֹ", מיט אלע זיינע קינדער צוזאמען מיט עזרא הסופר, און אלע זיינע קינדער זענען געווארן כהנים גדולים אין בית המקדש, דער כהן האט זוכה געווען צו קינדער און אייניקלעך וואס אלע פון זיי האבן געטון די עבודה אינעם בית המקדש; זעט מען פון דעם אז תפילה איז די עצה זוכה צו זיין צו ערליכע קינדער.



דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#2353 - מוז מען נאכגעבן די ווייב'ס שווערע פארלאנגען?
שלום בית

תוכן השאלה‎

לכבוד דער ראש ישיבה שליט"א,


צום ערשט א גרויסן יישר כח פאר אלע חיזוק וואס איך באקום פון די שיעורים און בריוו.


איך וויל וויסן אויב עס איז א נארמאלע זאך אז א פרוי זאל געבן פאר איר מאן א ליסטע פון זאכן וואס ער דארף טון אין די קומענדיגע צוויי וואכן, און אויב נישט וועט זי אים איבערלאזן?


און נישט קיין גרינגע זאכן, נאר שווערע און אויך קאסבארע זאכן, ער מוז טרעפן א הויז פונקטליך וואו און ווי אזוי זי האט ליב, וואס איז ממש נישט מעגליך צו שאפן; ער מוז טוישן די וועג ווי אזוי ער גייט אנגעטון אז עס זאל זיין מער 'היינטיג', אינגאנצן אנדערש ווי אזוי ער איז צוגעוואוינט, ער מוז איר צושטעלן א רוימערקע פאר כאטש דריי מאל א וואך פאר א גאנצן טאג, און אזוי ווייטער זאכן וואס זענען שווער אדער ממש אוממעגליך צו קענען נאכקומען.


וואס פונקטליך דארף דער מאן טון אין אזא סיטואציע?


יישר כח

תשובה מאת הראש ישיבה שליט"א:‎

בעזרת ה' יתברך


יום ה' פרשת תרומה, ב' אדר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר


פון די פראגע זעט מיר אויס אז עס פעלט פון די ליבשאפט פון צווישן ענק, און דאס מאכט איר רעדן אזוי שארף.


וואס איז שייך צו זאגן? מען דארף אלעס טון צו האלטן די שטוב, און זיך חס ושלום נישט גט'ן. דער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק ב, סימן צ): "צְרִיכִין לִזָּהֵר מְאֹד מְאֹד, שֶׁלּא לְגָרֵשׁ אֶת אִשְׁתּוֹ", מען דארף זיך זייער זייער אכטונג געבן מען זאל נישט צוקומען צו צעברעכן א שטוב, עיין שם.


לדעתי זאלסטו טוישן די וועג ווי אזוי דו פירסט זיך אין שטוב, זאלסט מכבד זיין דיין ווייב, זאלסט רעדן צו איר מיט דרך ארץ, מיט ליבשאפט, און זאלסט איר געבן געלט פאר וואס זי דארף; מכבד זיין די ווייב איז זייער הייליג, און דאס איז א יסוד אין ברסלב'ע חסידות. קוק דעם רבינ'ס ווערטער (שיחות הר"ן, סימן רסד): "הִזְהִיר לְכַבֵּד וּלְיַקֵּר אֶת אִשְׁתּוֹ", דער רבי האט אונז זייער געווארענט מיר זאלן מכבד זיין און האלטן טייער די ווייב, "הֲלֹא הַנָּשִׁים הֵם סוֹבְלִים צַעַר וְיִסּוּרִים גְּדוֹלִים מְאֹד מְאֹד מִיַּלְדֵיהֶם, צַעַר הָעִבּוּר וְהַלֵּדָה וְהַגִּדּוּל, כַּאֲשֶׁר יָדוּעַ לַכֹּל עֹצֶם מַכְאוֹבָם וְצַעֲרָם וְיִסּוּרֵיהֶם", ווייל די ווייבער ליידן אין לעבן זייער אסאך צער, זיי האבן גרויסע יסורים פון די קינדער, צער העיבור, צער הלידה און צער גידול בנים.


זייער פיל האט דער רבי אונז מחזק געווען אויף שלום בית, ווייל חס וחלילה אויב מען גט זיך ווערט מען פארכאפט אין א ביטערע פאסטקע פונעם יצר הרע, השם ישמרינו; דער רבי זאגט (שם, סימן רסג): "זֶּה מַעֲשֶׂה בַּעַל דָּבָר", דאס איז מעשה שטן, "שֶׁמַּנִּיחַ אֶת עַצְמוֹ עַל זֶה מְאֹד, לְקַלְקֵל הַשָּׁלוֹם שֶׁל בְּנֵי הַנְּעוּרִים, כְּדֵי שֶׁיִּתָּפְסוּ בִּמְצוּדָתוֹ חַס וְשָׁלוֹם עַל יְדֵי זֶה", דער יצר הרע מאכט מען זאל זיך צעטיילן, ווייל אז מען איז אן א ווייב כאפט ער אריין דעם מענטש ביי אים אין זאק אריין, "כִּי הוּא אוֹרֵב עַל זֶה מְאֹד, לְתָפְסָם בִּנְעוּרֵיהֶם עַל יְדֵי קִלְקוּל הַשְּׁלוֹם בַּיִת חַס וְשָׁלוֹם, שֶׁגּוֹרֵם בְּעַרְמוּמִיּוּתוֹ לְקַלְקֵל הַשָּׁלוֹם שֶׁבֵּינֵיהֶם", ווייל דער יצר הרע לאקערט אויף יונגע פארפעלקער זיי צו צעטיילן, און אזוי כאפט ער זיי אריין אין שמוציגע עבירות.


אז דו וועסט רעדן צו איר מיט ליבשאפט, דו וועסט איר געבן געלט און דו וועסט איר פרייליך מאכן - וועט דער אייבערשטער זיין מיט ענק און עס וועט ענק גארנישט פעלן. אזוי ווי עס ווערט געברענגט (ספר מנורת המאור נר ג' כלל ו' חלק ד', פרק א): "אם האשה נוהגת כראוי", אז די פרוי איז ערליך, זי פירט זיך ערליך, "מצוה על בעלה לכבדה ולשמחה", איז א מצוה אויפן מאן איר צו מכבד זיין און איר פרייליך מאכן, "ושלא יכניענה יותר מדאי", און נישט איר אונטערדריקן, "וזהו טוב לו, גם יזהר שלא יענה אותה באונאות שלא כדין או באונאת דברים", און ער זאל איר נישט טשעפען, "ויהא זהיר בתבואה בתוך ביתו", און ער זאל זען צו ברענגען פרנסה, "כדי שלא יבואו למריבה על זה", כדי מען זאל זיך נישט קומען קריגן, "ואם יתנהג עמה כראוי, יהיה שלום ביניהם, והשכינה מגן בעדם", און אויב מען וועט זיך אזוי פירן, וועט זיין שלום און די שכינה וועט זיי באשיצן.


דער אייבערשטער זאל דיר געבן שכל און פארשטאנד ווי אזוי זיך צו פירן אין שטוב מיט דיין ווייב.



דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#2352 - ווי אזוי מאכט מען דעם מאן פאר א נארמאלער מענטש?
שלום בית, חיזוק פאר פרויען

תוכן השאלה‎

לכבוד דער ראש ישיבה שליט"א,


איך האב געוואלט פרעגן אויב עס איז דא א שיינע וועג צו זאגן פאר איינעם, "דו שמעקסט געפערליך, דיין האר פליעט, דו דארפסט זיך אנטון פרישע קליידער; לייגן דיארדארענט העלפט נישט ווען עס איז שוין דא א שמעק, נאר פאר דעם; נעם א שויער און זיי א נארמאלער מענטש, טו זיך אן נאכט קליידער פאר'ן גיין שלאפן, און ווען דו שטייסט אויף אינדערפרי קענסטו אנטון פרישע קליידער"?


איך האב אים דאס נישט געזאגט, כאטש וואס עס איז מיר זייער שווער; איך האב אים נישט אנגעשריגן, אבער די זאכן מוזן זיך טוישן; ער דארף זיך שוין צוזאמנעמען, אפילו נאר אביסל. איך בין שוין מוחל דאס גיין מיט הויזן וואס פאלן אראפ ביז דער ערד, אבער נישט צו גיין יעדן טאג מיט די זעלבע קליידער יעדן טאג.


יישר כח

תשובה מאת הראש ישיבה שליט"א:‎

בעזרת ה' יתברך


יום א' פרשת תצוה, ה' אדר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


מרת ... תחי'


איך האב ערהאלטן אייער בריוו.


עס איז א טעות ביי יונגע קאפלס דאס נישט רעדן ווען עפעס שטערט וכו', מען דארף יא רעדן, שלום בית איז נישט שווייגן און זיך אויפעסן איינער אויפן צווייטן; מען דארף יא רעדן, און מען דארף יא זאגן וואס שטערט, נאר וואס דען? מען דארף רעדן שיין, ווייך און הארציג.


אז אייער מאן טוישט נישט זיינע קליידער און באדט זיך נישט ביז עס גייט א גערוך קען מען דאס שיין אויסשמועסן, מען קען שיין רעדן; דער עיקר איז נישט יענעם אוועק מאכן, נאר פארשטיין געבן ווי עס שטערט און עס מאכט ווייטאג.


אויסער דעם, קען א קלוגע פרוי דערגיין די סיבה דערפון, צי איז דאס פון נישט וויסן אדער גאר פון יאוש; אויב איז דאס פון אומוויסנקייט, פון נישט ווערן מחונך - קען מען דאס לערנען און שטייטלעך און צוביסלעך קען מען דאס טוישן, און אויב קומט דאס פון יאוש קען אויך די קלוגע פרוי אויפבויען און שטארקן, אריינבלאזן א האפענונג וכו' וכו'.


דער עיקר זאלט איר בעטן אסאך דעם אייבערשטן צו זען דאס גוטס פון אייער מאן, און עס זאל זיין א שטארקע ליבשאפט צווישן ענק, ווייל ווען עס איז דא א שטארקע ליבשאפט - פאלט אלעס אוועק, ווען מען האט זיך שטארק ליב - באדערט נישט די אלע זאכן, און געדענקט די טייערע זיסע ווערטער פון רבי'ן וואס איז אזוי וויכטיג פארן לעבן, דער רבי האט געזאגט: "אויב באדערן, באדערט מיר אסאך זאכן, באדערט מיר גארנישט"; מיט די שכל קען מען לעבן א חיים טובים, א גוט לעבן.


דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#2351 - ווי אזוי גרייט מען זיך צום יום טוב מיט רואיגקייט?
שלום בית, שמחה, פסח, יום טוב, פורים

תוכן השאלה‎

לכבוד דער ראש ישיבה שליט"א,


מיין ווייב בעט מיר איך זאל פרעגן אן עצה פונעם ראש ישיבה שליט"א, עס דערנענטערט זיך די הייליגע ימים טובים פון פורים און פסח, און דאס דערמאנט איר וואס זי האט מיטגעמאכט לעצטע יאר אין די צייטן, ווי שווער זי האט זיך געמוטשעט, ווי שווער זי האט געארבעט, וויפיל לחץ און דרוק זי האט געהאט, ווי זי האט ממש געפלאצט און נישט געקענט פארנעמען די שוועריקייטן; און יעצט ווען עס קומט נאכאמאל, וויל זי נישט עס זאל זיך נאכאמאל איבער'חזר'ן די זעלבע, ווי אזוי קען מען זיין רואיג, זיך גרייטן צו די ימים טובים מיט א רואיגקייט.


יישר כח

תשובה מאת הראש ישיבה שליט"א:‎

בעזרת ה' יתברך


יום ה' פרשת תרומה, ב' אדר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


ווען עס קומען די ימים טובים טעג, און מען דארף אנגרייטן די שטוב - דארף מען צעטיילן די ארבעט צווישן מאן און ווייב, די ווייב שטעלט אהער דעם יום טוב, אבער דאס קען נאר ארבעטן אז דער מאן מאכט איר פרייליך, אז ער קומט אהיים פרייליך, און מאכט צייט איר אויסהערן און אויסרעדן.


דיין ארבעט איז בארואיגן דיין ווייב און איר פרייליך מאכן, זיך מחזק זיין מיט די עצות און חיזוק פון הייליגן רבי'ן, און זיך אינאיינעם איבערגעבן צום אייבערשטן. אזוי ווי דער הייליגער רבי האט אונז אויסגעלערנט, זיך יעדן טאג איבערגעבן צום אייבערשטן, בפרט ווען עס קומט א שבת און א יום טוב דארף מען זיך פון פריש איבערגעבן צום אייבערשטן; אזוי ווי דער הייליגער רבי האט געזאגט (שיחות הר"ן, סימן ב): "וְדַרְכִּי, כְּשֶׁבָּא הַיּוֹם אֲנִי מוֹסֵר כָּל הַתְּנוּעוֹת שֶׁלִּי וְשֶׁל בָּנַי וְהַתְּלוּיִים בִּי עַל הַשֵּׁם יִתְבָּרַךְ שֶׁיִּהְיֶה הַכֹּל כִּרְצוֹנוֹ יִתְבָּרַךְ, וְזֶה טוֹב מְאֹד", איך פיר זיך אז יעדן אינדערפרי ווען איך שטיי אויף געב איך זיך איבער צום אייבערשטן, איך געב איבער אלע מיינע מחשבות, אלע מיינע דיבורים און אלע מיינע מעשים פארן אייבערשטן, "גַּם אֲזַי אֵין צָרִיךְ לִדְאֹג וְלַחְשֹׁב כְּלָל 'אִם מִתְנַהֵג כָּרָאוּי אִם לָאו', מֵאַחַר שֶׁסּוֹמֵךְ עָלָיו יִתְבָּרַךְ. וְאִם הוּא יִתְבָּרַךְ רוֹצֶה בְּעִנְיָן אַחֵר, הוּא מְרֻצֶּה לְהִתְנַהֵג בְּעִנְיָן אַחֵר כִּרְצוֹנוֹ יִתְבָּרַךְ", עס איז זייער גוט זיך איבערגעבן צום אייבערשטן גלייך אינדערפרי, אזוי דארף איך נישט טראכטן נאכדעם 'צי איך האב גוט געטון און אפשר וואלט איך געדארפט טון פארקערט', ווייל אז איך האב זיך איבערגעגעבן צום אייבערשטן איז אלעס זיכער גוט, "וְכֵן כְּשֶׁמַּגִּיעַ שַׁבָּת אוֹ יוֹם טוֹב", אזוי אויך ווען עס קומט שבת און יום טוב, "אֲזַי אֲנִי מוֹסֵר כָּל הַהִתְנַהֲגוּת וְכָל הָעִנְיָנִים וְהַתְּנוּעוֹת שֶׁל אוֹתוֹ הַשַּׁבָּת אוֹ הַיּוֹם טוֹב, לְהַשֵּׁם יִתְבָּרַךְ, שֶׁיִּהְיֶה הַכֹּל כִּרְצוֹנוֹ יִתְבָּרַךְ", געב איך זיך אינגאנצן איבער פארן אייבערשטן, "וַאֲזַי, אֵיךְ שֶׁמִּתְנַהֵג בְּאוֹתוֹ הַשַּׁבָּת וְיוֹם טוֹב, שׁוּב אֵינוֹ חוֹשֵׁב וְחוֹשֵׁשׁ כְּלָל שֶׁמָּא לֹא יָצָא יְדֵי חוֹבָה בְּהַנְהָגַת קְדֻשַּׁת אוֹתוֹ הַיּוֹם, מֵאַחַר שֶׁכְּבָר מָסַר הַכֹּל לְהַשֵּׁם יִתְבָּרַךְ, וְסָמַךְ עָלָיו יִתְבָּרַךְ לְבַד", אזוי בין איך רואיג און פרייליך פונעם שבת און פונעם יום טוב, איך דארף נישט איבערטראכטן און איבערקלערן צי איך האב גוט געטון אדער נישט.


מאך פרייליך דיין ווייב. חכמינו זכרונם לברכה זאגן (ראש השנה ו:): "אשה, בעלה משמחה", דער מאן דארף פרייליך מאכן די ווייב; וועט זי קענען אויפנעמען אלע ימים טובים רואיג מיט שמחה.



דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#2350 - צורעדן דאס קינד?
חינוך הילדים, בית המדרש

תוכן השאלה‎

א אינגערמאן פרעגט:


אונזער זון נרו יאיר זאגט יעדן שבת אז ער האט נישט קיין כח צו גיין אין שול, און ער וויל נישט גיין אין שול, ווילן מיר פרעגן אויב מ'דארף צורעדן א קינד פון זעקס יאר צו גיין אין שול, אדער עס פעלט נישט אויס?

תשובה מאת הראש ישיבה שליט"א:‎

מען זאל אים צורעדן מיט שוחד, מיט נעמען גוטע נאש; אזוי וועט ער וועלן קומען מיט זיין אייגענע ווילן.

#2349 - שטראפן א קינד מיט'ן נישט געבן ריסעס?
חינוך הילדים, תפילה והתבודדות

תוכן השאלה‎

לכבוד דער ראש ישיבה שליט"א,


אויב א קינד שרייבט אן בעט געוואנט מיט א מארקער, און איך וויל אים באשטראפן מיט נישט געבן א ריסעס די קומענדיגע טאג, וויל איך פרעגן אויב דאס איז ריכטיג צו באשטראפן א קינד וואס האט אנגעשריבן בעט געוואנט מיט'ן אים נישט געבן ריסעס?


יישר כח

תשובה מאת הראש ישיבה שליט"א:‎

בעזרת ה' יתברך


יום ה' פרשת משפטים, כ"ה שבט, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


מרת ... תחי'


מען דארף ענדערש ארויס טראגן פון שטוב די מארקערס אדער דאס לייגן אין א פלאץ וואו קינדער קענען דאס נישט נעמען, אז זיי זאלן נישט קומען צו שרייבן אויף בעט געוואנט און אויף די ווענט וכו'.


אוועק נעמען די ריסעס איז נישט קיין זאך וואס מען קנס'ט, אזוי ווי מען קען נישט אוועק נעמען די פרישטאג און די נאכטמאל; מען דארף לערנען די קינדער אז אויף ווענט און אויף בעט געוואנט שרייבט מען נישט, מען דארף זיי לערנען שרייבן אויף פאפיר, און פארשטייט זיך אז דאס גייט נישט מיט איין מאל זאגן, דאס זאגט מען איין מאל און נאכאמאל און א דריטע מאל, און אזוי ווייטער.


דער עיקר דארפן עלטערן מתפלל זיין פאר די קינדער זיי זאלן וואקסן ערליך און הייליג. מוהרא"ש דערציילט אז א איד איז געקומען צום הייליגן חפץ חיים זכותו יגן עלינו בעטן א ברכה אויף גוטע קינדער, האט דער הייליגער חפץ חיים גענומען א תהלים וואס איז געווען אויפגעבלאזן פון נאסקייט, ער האט דאס געוויזן פאר דעם איד און אים געזאגט: "דאס איז דער תהלים פון מיין מאמע עליה השלום, וואו זי פלעגט זיך יעדן טאג אויסוויינען אז זי זאל האבן גוטע קינדער, אזוי איז מען זוכה צו גוטע קינדער"; דערפאר זאלט איר אסאך בעטן דעם אייבערשטן איר זאלט זוכה זיין צו ערליכע קינדער, געזונטע קינדער און קינדער וואס וועלן ליכטיג מאכן דער וועלט.



דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#2348 - קומט אהיים צעלאזט
חינוך הילדים, שמחה, מדות טובות, חדר

תוכן השאלה‎

א אינגערמאן פרעגט:


יעדן טאג ווען אונזער זון קומט אהיים פון חדר, ארום פינף אזייגער נאכמיטאג, איז ער זייער צעלאזט און ער טשעפעט וכו', וואס קען מען טון? דאס איז א טעגליכע ערשיינונג, און מען דארף זיך באמת היטן פון אים...

תשובה מאת הראש ישיבה שליט"א:‎

מען זאל אים פרייליך מאכן.

#2347 - איז גראפאלאגיע אן אויסגעהאלטענע זאך?
שידוכים, גראפאלאגיע

תוכן השאלה‎

לכבוד דער ראש ישיבה שליט"א,


איך האב לעצטנס אסאך געארבעט צו מאכן א שידוך פאר א גרוש מיט א גרושה בזיווג שני, נאך אסאך ארבעט, נאך אסאך זיך נאכפרעגן און רעדן און איבעררעדן, האט איין זייט באשלאסן אז זיי ווילן געבן א כתב יד פון די אנדערע זייט צו א גראפאלאג, און די ענטפער פונעם גראפאלאג איז געווען אז דער שידוך שטימט נישט.


איך האב געהאט גאר גרויס עגמת נפש פון דעם, עס האט מיר אינגאנצן אוועק גענומען דעם אפעטיט ווייטער צו טון אין שידוכים.


איך וויל וויסן וואס איז די ריכטיגע בליק אויף די גאנצע זאך פון גראפאלאגיע, האט עס אן אמת אין זיך? איז עס אויסגעהאלטן על פי תורה?


און איך אויך דארף איך חיזוק אז איך זאל ווייטער קענען עוסק זיין אין מאכן שידוכים.


יישר כח

תשובה מאת הראש ישיבה שליט"א:‎

בעזרת ה' יתברך


יום ה' פרשת משפטים, כ"ה שבט, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


די גאנצע זאך פון גראפאלאגיע איז א גרויסע דמיון אויסגעזויגן פון די פינגער, עס האט נישט קיין שום מקור אין די תורה, עס האט נישט מיט קדושה.


די צרה איז, אז ליידער זענען מיר אין אזא ביטערע גלות, אז ביי היימישע משפחות האט זיך שוין אויך אריינגעכאפט די אלע סארט דמיונות פון גראפאלאגיע וכו' וואס שטאמט פון די פעלקער און פון די ערב רב.


טו ווייטער אין די גרויסע מצוה פון שידוכים, ווער נישט צעפאלן ביי זיך אז דער שידוך האט זיך נישט אויסגעפירט, טו ווייטער אין שידוכים פאר אידישע קינדער. ברוך השם איך טו אויך אין די הייליגע מצוה פון מאכן שידוכים, יעדן טאג טו איך אין שידוכים, און איך האב אויך אן א שיעור חלישות הדעת, עגמת נפש און בזיונות, און ביי מיר קומט אויך אריין די מחשבות פון אפלאזן, איך טראכט צו זיך - נאכן זיך פארען מיט א שידוך און עס ווערט פארפלאנטערט וכו' וכו' – 'וואס פעלט מיר אויס מאכן שידוכים?' איך טראכט: 'שוין גענוג געווען, דאס איז די לעצטע שידוך מיט וואס איך פארע זיך'; אבער איך דערמאן זיך פון מוהרא"ש וואס האט געבלוטיגט פאר שידוכים, געבלוטיגט צו מאכן שידוכים, ער האט גארנישט געהאט דערפון, נאר בזיונות און עגמת נפש. ער האט זיך פארשעמט פאר די גאנצע וועלט און ער איז ווייטער אנגעגאנגען ביז זיין לעצטע טאג אין זיין לעבן, דאס מאכט מיר ווייטער גיין.


זאלסטו אויך ווייטער טון אין שידוכים, און אז דו הערסט אז מען וויל א כתב פאר גראפאלאגיע אדער אנדערע טשאדעלע באדעלע מעשיות - זאלסטו רעדן מיט זיי און זאגן אז דאס איז נישט די דרך התורה, דאס איז קעגן די תורה.



דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#2346 - וואס דארף מען זיך פארבעסערן?
מחלוקת, צרות, שלום, קבלה טובה

תוכן השאלה‎

א אינגערמאן פרעגט:


לעצטנס הערט מען שרעקעדיגע טראגעדיעס דא אין ארץ ישראל, היימישע אידן ווערן גע'הרג'עט, קליינע קינדער ווערן נפטר, רחמנא לצלן, מיינ'ס א קרוב זיצט שבעה נאך איינער פון די גע'הרג'עטע לא עלינו; מיט וואס דארף מען זיך שטארקן, און מיט וואס דארף מען זיך פארבעסערן?

תשובה מאת הראש ישיבה שליט"א:‎

מען זאל זיך מחזק זיין נישט צו האבן מיט מחלוקת, ארויסנעמען די פיינטשאפט פון הארץ אויף אנדערע.

#2345 - וויפיל אזייגער דארף מען גיין שלאפן?
שלאפן, סדר היום, קריאת שמע

תוכן השאלה‎

לכבוד דער ראש ישיבה שליט"א,


איך האב געזען לעצטנס ווי דער ראש ישיבה שליט"א שרייבט עטליכע מאל אז די עצה אויפצושטיין פרי, איז צו גיין שלאפן פרי.


איך האב געוואלט פרעגן וואס מיינט גיין שלאפן 'פרי', ווייל איך האב פרובירט צו גיין שלאפן עטליכע טעג בערך אום עלף אזייגער, אבער איך בין נאכאלץ נישט אויפגעשטאנען צייטליך, האב איך געטראכט אפשר דארף איך גיין שלאפן נאך פריער.


איך שעם זיך צו פרעגן אזא שאלה, אבער וואס קען איך טון, תורה הוא וללמוד אני צריך, איך וויל וויסן וואס איז ריכטיג צו טון.


יישר כח

תשובה מאת הראש ישיבה שליט"א:‎

בעזרת ה' יתברך


יום ה' פרשת בא, ד' שבט, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


זייער גוט טוסטו אז דו לייגסט זיך פרי שלאפן, אזוי וועסטו קענען אויפשטיין אין צייט.


אז מען גייט שלאפן שפעט און נאר אפאר טעג גייט מען שלאפן פרי - איז דאס נישט גענוג צו קענען אויפשטיין אין צייט, מען דארף אנהאלטן א שטיק צייט, נאר אזוי קען מען אויפשטיין פרי.


דער עיקר זאלסטו ליינען קריאת שמע איידער דו גייסט שלאפן, חכמינו זכרונם לברכה זאגן (ברכות ה.): "כָּל הַקּוֹרֵא קְרִיאַת שְׁמַע עַל מִטָּתוֹ מַזִיקִין בְּדֵילִין הֵימֶנּוּ", דער וואס ליינט קריאת שמע פאר ער לייגט זיך שלאפן, גייען אלע מזיקים אוועק פון אים; דער יצר הרע, דער מלאך המזיק ווערט אויס דורך קריאת שמע שעל המיטה, ער האט מורא פון דעם. נאך זאגן זיי (שם): "כָּל הַקּוֹרֵא קְרִיאַת שְׁמַע עַל מִטָּתוֹ כְּאִילוּ אוֹחֵז חֶרֶב שֶׁל שְׁתֵּי פִּיּוֹת בְּיָדוֹ", ווער עס ליינט קריאת שמע פארן גיין שלאפן איז אזוי ווי ער האלט א מעסער וואס איז שארף פון ביידע זייטן, און אזוי הרג'עט ער אויס אלע מזיקים, און נאך זאגן זיי (ברכות ח:), רבא האט געזאגט פאר זיינע קינדער: "אַל תֵּשְׁבוּ עַל מִטַּת אֲרַמִּית", איר זאלט נישט שלאפן אין א גוי'אישע בעט, זאגט די גמרא עטליכע פשטים וואס דאס מיינט, די ערשטע פשט איז: "לֹא תִּגְנוּ בְּלֹא קְרִיאַת שְׁמַע", ער האט זיי אנגעזאגט זיי זאלן נישט גיין שלאפן אן ליינען קריאת שמע; זעט מען פון דעם ווי חשוב עס איז ווען מען ליינט קריאת שמע פאר מען לייגט זיך שלאפן.


אויך זאלסטו זיך מתבודד זיין ביים גיין שלאפן, רעד זיך אויס דאס הארץ צום אייבערשטן אין בעט, און אזוי זאלסטו איינשלאפן. דוד המלך האט אזוי געטון, ער האט געשמועסט ביים גיין שלאפן און ביים אויפשטיין מיטן אייבערשטן, אזוי ווי עס שטייט (תהלים ו, ז): "אַשְׂחֶה בְּכָל לַיְלָה מִטָּתִי", איך שמועס מיט דיר רבונו של עולם אין בעט; אזוי איז די שלאף א הייליגע שלאף, און בעט זאלסט קענען אויפשטיין פרי דינען דעם אייבערשטן.



דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#2344 - א מלמד קען טיילווייז פאסטן?
מלמדים, תעניתים, שובבי"ם

תוכן השאלה‎

א מלמד פרעגט:


איז גוט פאר מיר צו פאסטן פון עסן און טרינקען פון זאכן וואס קומען פון א דבר מן החי אין די שובבי"ם טעג?

תשובה מאת הראש ישיבה שליט"א:‎

א מלמד טאר נישט פאסטן אפילו נאר א תענית פון דבר מן החי.