בריוון פונעם ראש ישיבה שליט"א

#8307 - מען דארף גיין צו א גרעסערע דירה
שלום בית, דירה

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת תצוה, ז' אדר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


מרת ...


איך האב ערהאלטן אייער בריוו.


מען קען נישט וואוינען אין א דירה מיט א קינד ווען עס איז ניטאמאל דא פלאץ פאר א וויג, און די קינד שלאפט איין נאכט מיט די טאטע און איין נאכט מיט די מאמע; דאס איז נישט געהערט געווארן, דאס איז נישט ריכטיג.


מען דארף שוין גיין צו א גרעסערע דירה; זארגט נישט, דער אייבערשטער געבט פרנסה, ער געבט וואס מען דארף, אז מען דארף א גרעסערע דירה האט מען פאר א גרעסערע דירה.


אז ענק וועלן האבן א גרעסערע דירה וועט אלעס זיין גרינגער, די שלום בית, די חינוך הבנים, און אזוי ווייטער.


דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#8306 - ווער איז מיין מורה דרך?
מורה דרך, שבת פרה

בעזרת ה' יתברך - ערב שבת קודש פרשת כי תשא, שבת פרה, י"ז אדר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


עס איז מקובל פון צדיקים, אז די וואך פון שבת פרשת פרה איז זייער מסוגל צו ווערן מקורב צו צדיקים, ווייל דער צדיק איז אזוי ווי דער כהן גדול וואס גרייט אן די אפר פרה און רייניגט נשמות ישראל, און אזוי ווי ביים בית המקדש איז מען געגאנגען צום כהן, דער כהן האט גענומען דעם איש טמא און אים אויסגעוואשן און ריין געמאכט פארן אייבערשטן, אזוי אויך טוען די צדיקים, זיי רייניגן נשמות ישראל, ביים צדיק איז דא די 'אפר פרה', ביים צדיק קען מען זיך מטהר זיין.


וויסן זאלסטו, א איד מוז האבן א מורה דרך וועם מען פרעגט ווי זיך צו פירן, און א דיין וועם מען פרעגט שאלות, איז יעצט ביים ליינען פרשת פרה זאלסטו זיך בארעכענען: 'ווער איז מיין מורה דרך? ווער ווייזט מיר וואס איז גוט און וואס איז ריכטיג?' אן א צדיק קען מען ווערן אומגליקליך, אז מען גייט נאך חברים, שכנים, מען גייט נאך די ווינט וואס בלאזט - קען מען פארקריכן פון די תורה; יעצט שבת פרה זאלסטו זיך בארעכענען צו נעמען אן ערליכער איד, א דיין, א רב - וואס אים וועסטו פרעגן דיינע פראגעס, דיינע ספיקות, און אויך זאלסטו דאס אריינבאקן אין דיינע קינדער, ביי די שבת'דיגע סעודות זאלסטו דערציילן וואס דיר איז אויסגעקומען די וואך צו פרעגן אדער הערן, דאס זאל זיין די שמועסן ביי דיינע שבת סעודות: "דער רב האט געזאגט אזוי", און "דער דיין האט געזאגט אזוי"; געב א גוטע חינוך פאר דיינע קינדער, עס זאל זיי זיין אין זייערע ביינער אז כדי צו זיין אן ערליכער איד און פירן א אידישע שטוב - מוז מען האבן א רב, א דיין, אן ערליכער איד.


א גוט שבת.

#8305 - פרשת פרה איז זייער א הייליגע צייט
שבת פרה

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת כי תשא, ט"ז אדר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


וויסן זאלסטו אז די ד' פרשיות איז זייער הייליג, דער צדיק וקדוש רבי פנחס קאריצער זכותו יגן עלינו האט געזאגט: "איך בענק זיך עס זאל שוין קומען די ד' פרשיות, איך זאל זיך קענען זען מיטן אייבערשטן", אין די פיר שבתים קומט אראפ א ליכטיגקייט פאר יעדן איד פון די ד' עולמות וואס זענען אנטקעגן די ד' אותיות פונעם שם הוי"ה.


די וואך וואס מען ליינט פרשת פרה איז זייער א הייליגע צייט, מען קען זוכה זיין צו ווערן ריין און הייליג פארן אייבערשטן. לויט א טייל פוסקים איז קריאת פרשת פרה א דאורייתא (עיין שלחן ערוך אורח חיים סימן תרפה, סעיף ד), על כן זאלסטו אויסהערן דאס ליינען מיט גרויס שמחה, און ווען דער בעל קורא גרייט זיך צו ליינען די קריאה פון פרה זאלסטו בעטן דעם אייבערשטן שטילערהייט א קורצע תפילה, בעט: "הייליגער באשעפער רעכן מיר אזוי ווי מען וואלט ווען געשפריצט אויף מיר די אש פון די פרה אדומה, איך זאל ווערן ריין פון אלע טומאות", און ווען דער בעל קורא הייבט אן ליינען זאלסט זיך אויפשטעלן און אויסהערן יעדעס ווארט.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#8304 - קיינמאל נישט צו שפעט
התחדשות, דרך הלימוד, שושן פורים

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת כי תשא, ט"ו אדר, שושן פורים, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


שושן פורים איז אויך זייער א גרויסער טאג; מוהרנ"ת איז אמאל געפארן צום רבי'ן אויף פורים אבער ער איז נישט אנגעקומען, ער איז ערשט אנגעקומען שושן פורים. דאס האט אים געמאכט זייער צעבראכן און ער האט געזאגט פארן רבי'ן אז ער האט זייער שטארק געוואלט קומען און זיין ביים רבי'ן אויף פורים, האט אים דער רבי געזאגט: "שושן פורים איז אויך פורים"; דאס איז דער לימוד פון רבי'ן, עס איז קיינמאל נישט צו שפעט, מען קען אלץ אנהייבן פונדאסניי; דעריבער זאלסטו היינט אנהייבן מיט א פרישקייט דינען דעם אייבערשטן, מאך זיך א קביעות צו לערנען יעדן טאג מקרא, טייל איין די פרשת השבוע לויט די טעג פון די וואך, זונטאג זאלסטו לערנען חומש רש"י ביז שני, מאנטאג ביז שלישי, און אזוי ווייטער, זאג שנים מקרא ואחד תרגום. עס ווערט גע'פסק'נט אין הלכה (שלחן ערוך אורח חיים סימן רפה, סעיף ג) אז מען קען שוין אנהייבן טון די מצוה פון מעביר סדרה זיין פון אנהייב וואך.


אויך זאלסטו זיך מאכן א קביעות צו לערנען יעדן טאג אפאר פרקים משניות, דאס וועט דיך ארויס שלעפן פון אלע בלאטעס, און עס וועט דיך צוריק ברענגען צו די קדושה. אזוי ווי דער רבי זאגט (שיחות הר"ן, סימן יט): "אֲפִילּוּ אוֹתָן הָאֲנָשִׁים הָרְחוֹקִים מִן הַקְּדֻשָּׁה מְאֹד, שֶׁנִּלְכְּדוּ בִּמְצוּדָה רָעָה, עַד שֶׁרְגִילִין בַּעֲבֵרוֹת חַס וְשָׁלוֹם רַחֲמָנָא לִצְלָן", אפילו א מענטש וואס איז זייער ווייט פון די קדושה, ער טוט עבירות רחמנא לצלן, און ער איז שוין אראפגעפאלן אין שאול תחתית, "אַף עַל פִּי כֵן, הַכֹּחַ שֶׁל הַתּוֹרָה גָּדוֹל כָּל כָּךְ, עַד שֶׁיְּכוֹלָה לְהוֹצִיא אוֹתָם מִן הָעֲבֵרוֹת שֶׁרְגִילִין בָּהֶם חַס וְשָׁלוֹם, וְאִם יַעֲשׂוּ לָהֶם חֹק קָבוּעַ וְחִיּוּב חָזָק לִלְמֹד בְּכָל יוֹם וָיוֹם כָּךְ וְכָךְ, יִהְיֶה אֵיךְ שֶׁיִּהְיֶה, בְּוַדַּאי יִזְכּוּ לָצֵאת מִמְּצוּדָתָם הָרָעָה עַל יְדֵי הַתּוֹרָה, כִּי כֹּחַ הַתּוֹרָה גָּדוֹל מְאֹד", אויב וועט ער זיך מאכן א קביעות צו לערנען יעדן טאג "כך וכך", וועט ער סוף כל סוף ארויסגיין פון זיין בלאטע, ווייל די כח פון תורה איז אזוי גרויס אז עס נעמט ארויס דעם מענטש פון זיין שלעכטס.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#8303 - באשעפער, איך וויל נישט שרייען אויף מיין מאן
תפילות אויף אידיש, חיזוק פאר פרויען

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת תצוה, ז' אדר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


מרת ...


שרייט נישט אויף אייער מאן, ער וועט זייער דערשראקן ווען איר שרייט אויף אים, בעטס דעם אייבערשטן די תפילה יעדן טאג:


"הייליגער באשעפער איך דארף הילף, לעצטנס בין איך איבערגעשטרענגט, איך שריי אויף מיין מאן; איך וויל נישט שרייען אויף אים, איך פארליר זיך, עס געשעט פלוצלונג, און נאכדעם שרייט מיין מאן צוריק אויף מיר, און נאכדעם וויין איך, נאכדעם בעטן מיר זיך איבער, און נאכדעם עודך, איך שריי און ער שרייט צוריק און איך וויין וכו'.


אייבערשטער געב מיר כח איך זאל זיך קענען קאנטראלירן, איך זאל זיך נישט פארלירן, איך זאל האבן כח, און אויך ווען זאכן גייען אנדערש ווי איך וויל – איז גארנישט.


רבונו של עולם האב רחמנות אויף מיר, איך וויל אזוי שטארק רעדן נאר שיין און ווייך, איך וויל א שטוב וואו די שכינה רוט, איך וויל דו זאלסט זיין צווישן אונז, אמן".


בעטס די תפילה אפאר מאל א טאג, מיט תפילה וועט אלעס ווערן גוט.

#8302 - שוין גענוג זיך געקלאפט, יעצט זיי פרייליך
התחזקות, הפצה, נקודות טובות

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת תצוה, ז' אדר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר


הער זיך אויף צו קלאפן, וואס גייט פאר מיט דיר? האסט זיך שוין גענוג געקלאפט, יעצט הייב אן צו זיין פרייליך, פריי זיך מיט דעם וואס דו ביסט א איד, פריי זיך מיט די מצוות, מיט דיין ציצית, מיט דיין תפילין, פריי זיך מיט דיין בארד און פיאות, מיט דיין מזוזה, מיט דיין כשר'ע קאך. חכמינו זכרונם לברכה זאגן (חגיגה כו:): "אֲפִילוּ פּוֹשְׁעֵי יִשְׂרָאֵל מְלֵאִים מִצְווֹת כְּרִמּוֹן", אפילו פושעי ישראל זענען אנגעפילט מיט מצוות ווי א מילגרוים; איז דאך כל שכן דו וואס דו ביסט א שומר תורה ומצוות ביסטו דאך אנגעפילט מיט גוטס.


לאז אפ די וועג פון זיין פארנומען טאג און נאכט מיט זיך צעברעכן, דער רבי וויל דאס נישט פון אונז, דער הייליגער רבי וויל מיר זאלן זיין נאר פרייליך, און נאר איינמאל א טאג זאלן מיר האבן א לב נשבר, זיך צעברעכן דאס הארץ פארן אייבערשטן און תשובה טון און בעטן צו זיין אן ערליכער איד, אבער א גאנצן טאג – רק שמחה, ווייל דער הייליגער רבי זאגט (חיי מוהר"ן, סימן תקצג): "וְכָל עִקַּר הִתְרַחֲקוּת כָּל אָדָם מֵהַשֵּׁם יִתְבָּרַךְ הִיא רַק מֵחֲמַת עַצְבוּת וּמָרָה שְׁחוֹרָה", דער עיקר זאך וואס נעמט אוועק מענטשן פון אייבערשטן איז דאס עצבות, דאס זיין דערביטערט און דעפרעסט; און דעריבער האט דער הייליגער רבי צו אונז זייער אסאך גערעדט פון זיין פרייליך, און אז מען מוז זיך פרייליך מאכן, און אויך זיך נאריש מאכן, אבי צו זיין פרייליך.


על כן ליבער ברודער, הארציגער חבר, ווארף אוועק די עצבות ומרה שחורה, זוך אויף די גוטע נקודות אין דיר, פריי זיך אז א גוי ביסטו נישט, פריי זיך מיט די גוטע זאכן וואס דו טוסט, מיט דעם וואס דו ליינסט קריאת שמע, מיט די פרוטות וואס דו געבסט פאר צדקה וכיוצא.


אויך זאלסטו פרייליך מאכן דיין ווייב, דערצייל איר וואס דו לערנסט, דערצייל איר אגדות חז"ל, יעדע מאל דו זעסט א שיינע מעשה אין גמרא אדער מדרש – זאלסטו זיך דאס פארצייכענען, און ווען דו קומסט אהיים און זי וויל הערן פון דיין טאג – זאלסטו איר דערציילן די שיינע אגדות חז"ל; דאס וועט מאכן א שטארקע קשר צווישן ענק, און אזוי אויך ווען דו הערסט ביי די שיעורים שיינע התחזקות, און ווען דו זעסט אין רבינ'ס ספרים און אין ספרי מוהרא"ש שיינע זאכן – זאלסטו דאס מיטטיילן מיט איר.


גיי הפצה און גיי נאך געלט, דאס גיין הפצה און גיין נאך געלט איז מתקן אפילו חטאים וואס מען איז מעניש מיט ד' מיתות בית דין, אלעס ווערט פארראכטן דורך הפצה און דורך גיין נאך געלט.

#8301 - זיך טרעפן אין די ווערטער פון תהלים
תהלים, חיזוק למפיץ

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת תצוה, ו' אדר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר, קרית ברסלב


וואויל איז דיר אז דו זאגסט אויס יעדן טאג גאנץ תהלים, דער הייליגער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק ב, סימן עג): "מִי שֶׁרוֹצֶה לִזְכּוֹת לִתְשׁוּבָה יִהְיֶה רָגִיל בַּאֲמִירַת תְּהִלִּים, כִּי אֲמִירַת תְּהִלִּים מְסֻגָּל לִתְשׁוּבָה וכו', ווער עס וויל זוכה זיין צו תשובה זאל זאגן תהלים, ווייל דורך זאגן תהלים ווערט מען נאנט צום אייבערשטן און מען האט כח נישט אויפצוגעבן; ווייל באמת וויל יעדער איד זיין אן ערליכער איד און טון דעם ווילן פונעם אייבערשטן, אבער נישט יעדער איז זוכה אויסצופירן זיין ווילן אויף למעשה, עס זענען דא מענטשן וואס האבן בכלל נישט קיין שום התעוררות תשובה צו טון, און אפילו דער וואס האט שוין יא א התעוררות תשובה צו טון, ווייסט נישט וואס צו טון זוכה זיין צו תשובה, און אפילו דער מענטש וואס האט יא א התעוררות תשובה צו טון און ווייסט וואס מען דארף טון צו ווערן אן ערליכער איד, דארף ער די חיזוק און עידוד אנצוגיין און נישט ווערן צעבראכן וכו' וכו'; זאגט דער רבי, אויב דער מענטש איז זוכה און ער זאגט תהלים, אפילו ער האט נישט קיין שום התעוררות, ווערט ער אבער נתעורר תשובה צו טון דורכדעם, "וְגַם זוֹכֶה עַל יְדֵי תְּהִלִּים לְהַגִּיעַ אֶל הַשַּׁעַר וְאוֹת הַשַּׁיָּךְ לוֹ, וְלִפְתֹּחַ הַשַּׁעַר; נִמְצָא שֶׁזּוֹכֶה עַל יְדֵי תְּהִלִּים לַעֲשׂוֹת תְּשׁוּבָה", און ער קען אנגיין מיט א מורא'דיגע שטארקקייט וכו', ביז ער איז זוכה תשובה צו טון און ווערן אן ערליכער איד.


ווען דו זאגסט תהלים זאלסטו זיך טרעפן אין די ווערטער. דער הייליגער רבי זאגט (שם, סימן קכה): "לומר כל מזמורי תהלים על עצמו", די אלע פסוקים אין תהלים וואס רעדט פון מלחמות – מיינט מען די גרויסע מלחמה, די מלחמת היצר וחילותיו, וואס ווילן אויסרייסן דעם מענטש פון די קדושה; מען דארף שרייען און וויינען צום אייבערשטן ער זאל רחמנות האבן און אפהיטן פון אוועקפאלן רחמנא לצלן.


שטארק דיך מיט דיין הייליגע ארבעט מיטן העלפן דרוקן די ספרים און קונטרסים פון מוהרא"ש, דעם רבינ'ס ווערטער אראפגעברענגט פאר אונזער דור אויף א שפראך וואס איז מחזק, מעודד ומשמח יעדן איד. שטארק זיך מיט די הייליגע ארבעט, און זיי מוסיף והולך, זיי נישט זאט און צופרידן, זוך וואס מער צו דרוקן און וואס מער בעסער מאכן פאר די מפיצים, זיך רעכענען מיט זיי און זיי געבן זייער פארלאנג.

#8300 - נישט שלעכט, נאר איבערגעשטרענגט
שלום בית, התחזקות, סבלנות

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת תצוה, ו' אדר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר


דיין ווייב זאגט אז עפעס איז מיט איר געשען, זייט זי האט געהאט דאס קינד – פארלירט זי זיך, זי שרייט אויף דיר, און זי ווייסט נישט וואס איז געשען מיט איר; זי וויינט, זי זאגט אז עכט וויל זי נישט שרייען, עכט וויל זי רעדן שיין, איידל און הארציג, אבער זי פארלירט זיך, און נאכדעם פארלירסטו זיך, און אזוי גייט עס שוין אן פאר א שטיק צייט.


בעט איך דיר זייער זאלסט אויסווארטן מיט סבלנות, זאלסט געדענקען אז באמת האט דיין ווייב דיך ליב, זי וויל נישט שרייען אויף דיר, זי איז פשוט איבערגעשטרענגט, און מיט תפילה און מיט לערנען תורה וועט זיך אלעס צוריק קערן אזוי ווי עס איז געווען.


באניי זיך מיט דיינע גוטע זאכן מיט וואס דו פלעגסט זיין שטארק; מיט דאווענען די דריי תפילות אין שול, און מיט לערנען יעדן טאג א בלאט גמרא וכו'. אויך זאלסטו נישט האבן א טעלעפאן וואו מען קען זען ליצנות און דרשות של דופי השם ישמרינו, וועט די שכינה רוען צווישן ענק.

#8299 - זיך אנזעטיגן ביינאכט מיט די הייליגע תורה
שמחה, לימוד התורה, סדר היום

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת תצוה, ו' אדר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר, קרית ברסלב ליבערטי


עס איז כדאי דו זאלסט גיין יעדע פארנאכטס צום דיין'ס שיעור, לערנען א בלאט גמרא. חכמינו זכרונם לברכה זאגן (ברכות יד.): "כָּל הַמַּשְׂבִּיעַ עַצְמוֹ מִדִּבְרֵי תּוֹרָה", ווער עס זעטיגט זיך אן מיט לערנען תורה ביינאכט, "וְלָן", ער גייט שלאפן זאטערהייט מיט די הייליגע תורה - "אֵין מְבַשְּׂרִין אוֹתוֹ בְּשׂוֹרוֹת רָעוֹת", וועט זיך נישט חלומ'ען שלעכטע חלומות.


עס איז אינו דומה א בעל הבית וואס ארבעט א גאנצע טאג און האט א שיעור ווי ער לעבט מיט דעם און פארפאסט דאס נישט, צו איינער וואס איז נאר פארנומען מיט די ארבעט וכו'.


נאר בלייב נישט שמועסן מיט קיינעם, ווען די שיעור ענדיגט זיך זאלסטו אהיים גיין שלאפן. אויפן וועג אהיים זאלסטו זיך מתבודד זיין, גיי איבער דיין טאג מיטן אייבערשטן, דאנק אים אויף אלע גוטע זאכן, און בעט אים איבער אויף וואס דו דארפסט אים איבערבעטן, און בעט אים אויף להבא.


אויך וויל איך דיר בעטן דו זאלסט זיין פרייליך און פרייליך מאכן אין שטוב, טאנץ מיט דיינע קינדערלעך און מאך מיט זיי ווערטלעך; דאס עפנט זייערע מוחות זיי זאלן וואקסן געזונט און קלוג.

#8298 - נישט אריינברענגען אינטערנעט, פאר שדכנות
שידוכים, טעלעפאן

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת תצוה, ו' אדר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר וזוגתו תחי', מאנסי


איך בין זייער צופרידן פון וואס ענק האבן מיר געגעבן פאר שדכנות, ענק זאגן מיר צו אז ענק גייען נישט אריינברענגען אין שטוב קיין אינטערנעט; איך בין זייער פרייליך מיט די קבלה, מער פון דעם דארף איך נישט, דאס איז דאך מיין גאנצע ציל ביים מאכן שידוכים, אוועק שטעלן שיינע שטיבער פארן אייבערשטן, שטיבער וואו מען וועט לעבן – מאן און ווייב – בשלום, מיט ליבשאפט, און דאס קען נאר זיין מיטן אייבערשטן און מיט די תורה, אזוי ווי חכמינו זכרונם לברכה זאגן (ירושלמי ברכות ט, ח): "אִי אֶפְשַׁר לְאִישׁ בְּלֹא אִשָׁה", א מאן קען נישט זיין אן די ווייב, "וְאִי אֶפְשַׁר לְאִשָּׁה בְּלֹא אִישׁ", און די ווייב קען נישט זיין אן דעם מאן, "אִי אֶפְשַׁר לִשְׁנֵיהֶן בְּלֹא שְׁכִינָה", און ביידע קענען נישט אנעם אייבערשטן; און די טעלעפאן, טעבלעט, לעפטאפ וכו', מיט אינטערנעט – טרייבט ארויס די שכינה פון שטוב, און די שלום בית צעפאלט.


נאך משפחות האבן מיר דאס צוגעזאגט פאר שדכנות און אויך האט מען פון מיר ארויסגענארט צו זיין מסדר קידושין און טאנצן מצוה טאנץ, (איך טו דאס מער נישט, נאר אז איך קען פועל'ן א צוזאג אז אין שטוב וועט נישט זיין די עבודה זרה), און נאכדעם האבן זיי נישט מקיים געווען זייער צוזאג; איך האף ביי ענק וועט דאס יא בלייבן א קבלה, א צוזאג וועט זיין א צוזאג; וועט זיין וואס די הייליגע חכמים זאגן (ירושלמי שביעית י, ד): "כל המקיים את דברו רוח חכמים נוחה הימנו".

#8297 - פאררעכטן די אויגן, היילט די אויגן
ישועות, שמירת עינים

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת תצוה, ו' אדר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר


איך בין זיכער אז מיטן זיך פארנעמען עפעס א גוטע זאך פארן אייבערשטן מיט די "אויגן" – וועט קומען א גרויסע ישועה אויף די "אויגן".


עס שטייט (שמות כא, כד): "עַיִן תַּחַת עַיִן", אן אויג אנשטאט אן אויג, אזוי ווי דער הייליגער רבי טייטשט דעם פסוק (תהלים סב, יג): "וּלְךָ ה' הַחֶסֶד כִּי אַתָּה תְשַׁלֵּם לְאִישׁ כְּמַעֲשֵׂהוּ", זאגט דער רבי (לקוטי מוהר"ן חלק א, סימן קפז), ווי אזוי קען מען וויסן וואס צו פאררעכטן? ווען מען באקומט א שטראף פונעם אייבערשטן – ווער קען זאגן וואס דאס מיינט? מאכט דער אייבערשטער: "מִדָּה כְּנֶגֶד מִדָּה, שֶׁעַל יְדֵי זֶה הוּא מֵבִין לְפַשְׁפֵּשׁ בְּמַעֲשָׂיו וְלֵידַע הַחֵטְא שֶׁפָּגַם בּוֹ וְלָשׁוּב בִּתְשׁוּבָה", אזוי ווייסט דער מענטש אויף וואס זיך נאך צו זוכן, און צו תשובה טון, עיין שם.


נעם זיך פאר עפעס גוטע זאכן מיט די אויגן, אדער נישט קוקן דרשות של דופי, פאדקעסטס פון לצים (לצים מיינט אלעס וואס מען רעדט אויסער תורה און אמונה), אדער נעם זיך פאר צו לייגן א פילטער וכו', נישט זען גלוי עריות, אדער גאר גוטע אויגן, קוקן נאר גוט אויף יעדן איינעם, אדער וואס דו וועסט אליינס שפירן וואס איז ריכטיג.


ישועת ה' כהרף עין, דעם אייבערשטנ'ס הילף קומט אין אן אויגן בליק, דאס מיינט מיטן געבן א בלינק – א פארמאך די אויגן פון נישט קוקן שלעכטס – קומט די ישועה.

#8296 - אנטלויפן פון זיך אליין
לימוד התורה, נערווען

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת תצוה, ו' אדר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר


דאס וואס דו שפירסט כסדר ווי דיין קאפ פלאצט דיר, דו ווילסט אנטלויפן פון דיר וכו'; דאס אלעס קומט ווייל דיין נפש איז הונגעריג פאר תורה, דיין נפש וויל אנטלויפן צום אייבערשטן, דיין נשמה איז הונגעריג פאר תורה; דו קענסט זיך דאס אליינס איבערצייגן, אז דו וועסט לערנען תורה יעדן טאג, דו וועסט לערנען חומש – שניים מקרא ואחד תרגום איינגעטיילט לויט די טעג פון די וואך צו ענדיגן די פרשה, און אפאר פרקים משניות מיט אפאר שורות גמרא – וועסטו ווערן צופרידן מיט זיך, און דיין ווייב וועט זיין צופרידן, אלעס וועט גוט ווערן.


ליבער ברודער, זיי זיך מוסר נפש צו לערנען תורה יעדן טאג, מאך זיך א קביעות צו לערנען אין שטוב איידער דו גייסט שלאפן. אנשטאט סירטשן אויפן טעלעפאן, טעבלעט וכו' – נעם די הייליגע תורה, דאס וועט דיר געבן חיות. דער הייליגער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק א, סימן ח): "עיקר רוח החיים הוא בהתורה", דער עיקר לעבעדיגע גייסט – ליגט אין די תורה; וואויל איז דעם מענטש וואס לערנט תורה.

#8295 - אז מ'טוט די געבאטן פונעם אייבערשטן, האט מען אלע ישועות
התחדשות, תפלין

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת תצוה, ו' אדר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר, מאנסי


שטארק זיך מיט אנטון טלית ותפילין יעדן טאג, הייב נישט אן דיין טאג איידער דו לייגסט די הייליגע תפילין. חכמינו זכרונם לברכה זאגן (מנחות מד.): "כל המניח תפילין מאריך ימים", ווער עס לייגט תפילין האט אריכות ימים און האט א גוט לעבן; נאך זאגן די הייליגע חכמים (שם מג:): "כל שיש לו תפילין בראשו ותפילין בזרועו וציצית בבגדו ומזוזה בפתחו", ווער עס לייגט תפילין און טוט אן ציצית און האט א מזוזה אויפן טיר, "הכל בחיזוק שלא יחטא", איז פארזיכערט אז ער וועט נישט זינדיגן; מוהרא"ש זאגט, דאס ארבעט נאר אויב מען פרייט זיך מיט די תפילין, ציצית ומזוזה; אז מען פרייט זיך מיט די מצוות – האט מען א שמירה עליונה נישט צו פאלן אין עבירות.


ליבער ברודער, איך זאג דיר צו, אלעס וועט זיך איבערדרייען צום גוטן, דיין שלום בית וועט אויפשיינען; ווייל אז מען טוט די געבאטן פונעם אייבערשטן, און אז מען דאווענט די דריי תפילות אין שול – האט מען אלע ישועות.


אויך זאלסטו זיך שטארקן מיט לערנען יעדן טאג די בלאט גמרא, דאס וועט דיך אויפלעבן.

#8294 - בעט דעם אייבערשטן דיין שטוב זאל זיין ערליך
חינוך הילדים, שלום בית, לבוש

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת תצוה, ו' אדר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר, קרית ברסלב


בנוגע וכו'; אוודאי איז בעסער אנצוטון די קינדער אזוי ווי מען גייט ביי ערליכע אידן וכו', אבער אז דיין ווייב קען דאס נאכנישט נעמען, זי שטעלט זיך אויף דעם אז דיין זון זאל גיין מיט וכו' – זאלסטו נישט איבער רייסן, נאר ווארט מיט געדולד און מיט תפילה וועט זי ארויסגיין פון די קטנות, זי וועט אנהייבן ליב האבן די וועג ווי אזוי די ערליכע קינדער גייען אנגעטון.


דער עיקר זאלסטו זיך נישט מייאש זיין פון תפילה, בעט דעם אייבערשטן אז דיין שטוב זאל זיין ערליך, דיין שטוב זאל זיין געבויט פארקערט פונעם גוי, א אידישע לבוש איז זייער הייליג, און נאר בזכות וואס די אידן האבן אין מצרים נישט משנה געווען די וועג ווי אידן קליידן זיך – זענען זיי ארויס פון מצרים, און בזכות דעם וועלן מיר אויסגעלייזט ווערן פון אונזער גלות.


מיט סבלנות און מיט ליבשאפט – קומט מען אן זייער ווייט, און זיכער מיט תפילה קומט מען אן זייער ווייט.

#8293 - ניגונים פונעם רבינ'ס תורות
הפצה, מוזיק

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת תצוה, ו' אדר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


חיים מאיר ערפס נרו יאיר, בארא פארק


איך האב גערעדט צו אשר יענקל נרו יאיר, דער מנהל פון אונזער "קרן הדפסה", ער זאגט מיר אז ער האט גרייט די גאנצע געלט פאר די נייע סידי, איך האף דו וועסט זיך נישט פארזוימען, נאר וואס שנעלער דאס ענדיגן און ארויסגעבן. ווייל די ניגונים זענען מחי' אזויפיל מענטשן, עס בלאזט אריין אין זיי אמונה, שמחה און האפענונג.


עס קומען ארויס אזויפיל סידיס, אבער עס איז גאר אנדערש די ניגונים וואס זינגען דעם רבינ'ס תורות. אזוי ווי דער הייליגער רבי האט געזאגט (חיי מוהר"ן, סימן שמ): "ווען די וועלט וועט הערן מיינע תורות מיט א ניגון און א טאנץ, וואלטן אלע אויסגעגאנגען פון בענקעניש צום אייבערשטן"; די גאנצע וועלט וואלט בטל געווארן צום באשעפער, וואס דאס וועט זיין ווען משיח וועט קומען, מיט זינגען נאר ניגוני אמונה, ניגונים פון האפענונג, וואס איז מחי' ומשיב את הנפש, וואס היילט די בת מלך.


"כל המזכה את הרבים אין חטא בא על ידו" (אבות ה, יח), ווער עס איז מזכה א צווייטן איד וועט ער זוכה זיין נישט צו קומען צו עבירות; דאס זענען די מפיצים וואס טוען פארן רבים, זיי מחזק זיין און מוטיגן, אלע זאלן וויסן פון רבינ'ס עצות, אלע זאלן וויסן פון תפילה והתבודדות, אלע זאלן וויסן פונעם זיסן "דרך הלימוד" (המבואר בשיחות הר"ן, סימן עו), אלעס זאלן וויסן אז נאר אז מען איז מכבד די ווייב, מען רעדט שיין מיט דרך ארץ צו איר – רוט די שכינה אין שטוב, און מען איז זוכה צו גוטע קינדער.


איך ווארט שוין אנצוהייבן נאך א סידי מיט דיר...

#8292 - שפילן פאר די קינדער נאר ניגונים פון היכל הקודש
ניגונים, מוסדות, הדרכות

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת תצוה, ו' אדר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


אברהם אליהו זעלקאוויטש נרו יאיר, סגן מנהל קרית ברסלב ליבערטי


איך וויל דיר בעטן דו זאלסט צושטעלן פאר אלע באס דרייווערס ביי אונז אין מוסד די ניגונים פון היכל הקודש, און 'נאר' דאס זאל שפילן פאר די קינדער ביים ברענגען און טראגן פון חדר, סקול און אהיים, און אויך ווען מען טאנצט אין חדר זאל מען טאנצן מיט די ניגונים, און אויך זאל דאס שפילן פאר די קינדער; אזוי וועט אריינגיין אין זייערע ביינער און אין זייער מארעך אמונה פשוטה, אמונה טהורה ברורה ומזוככת, אז אין יארן ארום, יארן שפעטער, ווען עס וועט איבערגיין וואס עס וועט איבערגיין – וועט זיי שפילן אין מח: "אלעס וואס דער אייבערשטער טוט – איז גוט", און: "בעט דעם באשעפער אלעס וואס דו דארפסט", און: "אויף אמונה שטייט די וועלט" וכו'.


איך האב א פלאן אויפצושטעלן א דור פון צדיקים, א דור פון אידן מאמינים בה'; די אלע קינדער וואס לערנען ביי אונז אין חדר און הערן טויזנטער מאל און הונדערטער טויזנטער מאל אז דער אייבערשטער פירט אלעס, ער מאכט און טוט אלעס, זיי הערן דאס בייטאג און ביינאכט, ביים עסן און ביים איינשלאפן (מיט קול ברסלב - מעשה'לעך), ביים פארן אין חדר, ביים זיין אין חדר, ביי ריסעס, ביי הפסקה, ביי מיטאג, ביים שפילן, ביים שווימען, ביים טאנצן און שפרינגען, אז דאס ווערט א חלק פון זיי.


איך האף דו וועסט טון מיין ווילן.

#8291 - מחנך זיין די קינדער מיט סבלנות, תפלה, און שמחה
חינוך הילדים, דרך ארץ, הדרכות

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת תצוה, ו' אדר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר, קרית ברסלב


בנוגע וואס מיר האבן שוין גערעדט פנים בפנים וכו'; לערן אויס דיינע קינדער דורכאויס די וואך, טאג נאך טאג – זיך צו פירן מיט דרך ארץ, ובפרט דרך ארץ ביים עסן; זיי זאלן עסן מיט עסצייג, און זיצן און עסן איידל, נישט ווי א פרעסער און א זויפער, און אז עס שטעלט זיך מער ארויס ביי איין קינד דאס צעפלויגנקייט און פאר'חלומ'קייט – זאלסטו מיט דעם קינד גיין מער שטייטליך. עס שטייט (משלי כב, ו): "חַנוֹךְ לְנַעַר עַל פִּי דַרְכּוֹ", יעדע קינד איז א באזונדערע מסכתא; איינער איז מער זריז, איינער איז פארקערט, און עלטערן דארפן מיט סבלנות מחזק זיין די קינדער זיי זאלן זיך פירן איידל און אויסוואקסן ערליך.


בנוגע וואס די צוויי עלטסטע קריגן זיך וכו'; דער הייליגער רבי זאגט (שיחות הר"ן, סימן נט): "מְסֻגָּל יוֹתֵר לַבָּנִים לִהְיוֹת רָחוֹק מֵהֶם, לִבְלִי לִהְיוֹת דָּבוּק בָּהֶם, לְשַׁעֲשֵׁעַ בָּהֶם בְּכָל פַּעַם, רַק לִבְלִי לְהִסְתַּכֵּל עֲלֵיהֶם כְּלָל", עס איז מסוגל פאר עלטערן נישט צו זיין צוגעקלעבט צו די קינדער, דאס הייסט מען זאל זיי נישט נאכגיין טריט אויף טריט; נישט אלעס דארף מען באמערקן (אויסער סכנה'דיגע זאכן).


דער עיקר זאל זיין אין שטוב פרייליך, געב פאר אלע גוטע ווערטער, רים אויס יעדן קינד מיט זיינע מעלות און מידות טובות, און והעיקר תפילה; גיי יעדן טאג א שפאציר און שמועס אויס דיין הארץ מיטן אייבערשטן, בעט אים אויף יעדע קינד באזונדער.

#8290 - נישט לאזן נארן פון כישוף מאכערס און שטערן זעערס
אמונה, פארנארן

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת תצוה, ו' אדר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר, קרית ברסלב ליבערטי


עס איז מיר א וואונדער אז נאכן טועם זיין פון די אונגארישע וויין זאל מען דיך נאך קענען פארנארן, דו און דיין ווייב לאזן זיך נארן דורך א כישוף מאכער, א פרוי פון ... וואס – פאר א סכום געלט – טוט זי וואס זי טוט און זי פארנארט מענטשן; ווי קען זיין אז נאכדעם וואס דו און דיין ווייב האבן שוין טועם געווען פון רבי'ן, פון התבודדות, פון שמחה, פון אמונה; זאלן ענק זיך לאזן נארן מיט הבל הבלים...


ווי קען א נארישע פרוי דיר זאגן וואס דיין כח איז און וואס דיין ווייב'ס כח איז? דיין כח איז ... און דיין ווייב'ס כח איז ...; דער הייליגער רבי לערנט אונז אז מיר קענען גארנישט, נאר דער אייבערשטער קען; דאס איז די גרעסטע חכמה, אז מען ווייסט: "כח-מה", וואס איז דען מיין כח? די כח איז דעם אייבערשטנ'ס...


ברודער, דער הייליגער רבי האט אונז געזאגט (שיחות הר"ן, סימן נא): "דאס זאלט איר מקבל זיין פון מיר, די וועלט נארט אייך, לאזט אייך נישט נארן"; גלייב מיר, אין איין בריוו פון אשר בנחל קענסטו האבן פאר דיין לעבן מער פון די אלע כישוף מאכערס און שטערן זעערס.

#8289 - די קינדער זאלן ליב האבן פסח
חינוך הילדים, הדרכות, פסח, סדר נאכט

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת צו, ד' ניסן, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


איך האב ערהאלטן דיינע פראגעס וכו'.


דו פרעגסט ווי לאנג בערך זאל געדויערן א סדר; טייערער ברודער דאס איז נישט אויף וואס מען דארף קוקן, ביי יעדן איינעם גייט עס אנדערש, איינער איז מער א זריז - נעמט אלעס שנעלער, און ביי א צווייטן - נעמט אלעס לענגער; דאס איז נישט אויף וואס מען דארף קוקן, דער עיקר דארף מען זען עס זאל זיין געשמאק מיט א חיות און א טעם.


ווען מען ברענגט אריין די הייליגע יום טוב פסח - דארף מען דאס מאכן מיט ליבשאפט און געשמאק, אז די קינדער זאלן דאס ליב האבן; ווייל אויב די קינדער באקומען די מצוות מיט אנגעצויגנקייט און מיט נערוועזקייט - איז דאס גורם זיי צו דערווייטערן פון אידישקייט.


אלעס וואס דו טוסט; אלע מנהגים, אלעס אלעס - זאל געטון ווערן מיט געשמאק און מיט פרייד, די סדר נאכט, די הגדה, אפגערעדט דאס הכנה פאר פסח, דאס אויסרוימען די חמץ, דאס כשר'ן, דאס בודק חמץ זיין וכו' וכו'; אלעס זאל געטון ווערן מיט געשמאק און מיט טעם, אז די קינדער זאלן ווארטן אויף דעם, זיי זאלן ארויסקוקן און פרעגן: 'ווען קומט שוין פסח? ווען גייט מען שוין כשר'ן? ווען גייט זיין די סדר נאכט', אז נישט לויפן די קינדער אוועק, זיי ווילן נישט הערן פון אידישקייט רחמנא לצלן.


די נסיונות זענען זייער גרויס, די צד הטומאה לאקערט זייער אויף די יוגענט, זיי שטעלן א פנים ווי זיי האבן ליבשאפט, זיי קומען מיט א פנים אז ביי זיי איז דא ווארעמקייט און געפיל, און די יוגענט ווערט צו זיי צוגעשלעפט השם ירחם; דארפן מיר זיך זייער אנשטרענגען אז אין שטוב זאל זיין ווארעם, די קינדער זאלן זען א שיינע שטוב, די קינדער זאלן זען ווי טאטע מאמע לעבן בשלום; אזוי וועלן זיי קיינמאל נישט אוועקגיין פון שטוב, זיי וועלן גיין אין די וועג פון די עלטערן.


דער אייבערשטער זאל העלפן מיר זאלן זוכה זיין צו (פסחים קטז:): "וְנֹאכַל שָׁם מִן הַזְּבָחִים וּמִן הַפְּסָחִים"; און צו (מיכה ז, טו): "כִּימֵי צֵאתְךָ מֵאֶרֶץ מִצְרָיִם אַרְאֶנּוּ נִפְלָאוֹת", אמן.

#8288 - פסח מישט מען זיך נישט מיט קיינעם
אמונה, פסח

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת צו, ד' ניסן, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר, קרית ברסלב


שטארק זיך מיט דיין עבודת השם, דער עיקר זאלסטו זיך צוגעוואוינען נישט קוקן אויף אנדערע, ווייל פסח מישט מען זיך נישט מיט קיינעם, מען עסט נאר אין שטוב, אדער ביי די עלטערן, אדער ביי זיידעס.


פסח קומט אראפ אזא הייליגקייט, פסח לערנט אונז מען זאל נישט זיין פארנומען מיט אנדערע, מען זאל זוכן אין זיך גוטע נקודות, מען זאל נישט נאכמאכן אנדערע, און זיך נישט קלאפן דורך אנדערע; דורכדעם וואס מען זעט ווי אנדערע זענען מצליח, אנדערע דינען דעם אייבערשטן און מען קוקט אויף זיך זעט מען זיך אזוי ווייט.


מוהרנ"ת זאגט (לקוטי הלכות פסח ט, כב), פינקט אזוי ווי דער מענטש דארף זיך מחזק זיין נישט צו האבן קיין התפעלות פון שלעכטע מענטשן וואס מאכן חוזק פון אים ווען ער דינט דעם אייבערשטן, מען דארף זיין זייער שטארק נישט צו ווערן צעפאלן, אזוי אויך און נאך אסאך מער דארף מען זיין ביי זיך זייער שטארק נישט צו ווערן צעבראכן פון די ערליכע חברים, ווען מען זעט ווי זיי שטייגן און זענען מצליח בעבודת השם, און מען איז נאכנישט זוכה צו טון וואס זיי טוען וכו'; דאס לערנען מיר זיך פסח, מען מישט זיך נישט מיט קיינעם, מען זאל נישט צעבראכן ווערן פון אנדערע.


חיזוק קען מען נעמען פון אנדערע, מען קען זיך לערנען פון אנדערע צו זען ווי זיי שטארקן זיך מיט זייער עבודת השם, אבער נישט אויף נאכצומאכן, מען קען נישט נאכמאכן אנדערע, און עס איז נישט אינטערעסאנט נאכצומאכן אנדערע.


דער אייבערשטער זאל העלפן מיר זאלן זוכה זיין צו (פסחים קטז:): "וְנֹאכַל שָׁם מִן הַזְּבָחִים וּמִן הַפְּסָחִים"; און צו (מיכה ז, טו): "כִּימֵי צֵאתְךָ מֵאֶרֶץ מִצְרָיִם אַרְאֶנּוּ נִפְלָאוֹת", אמן.

#8287 - 'פה סח', די מויל שמועסט מיטן אייבערשטן
פסח, התבודדות

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת צו, ד' ניסן, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר, קרית ברסלב


איך פריי זיך זייער יעדע מאל איך זע דיך, איך האב הנאה צו זען ווי די פירסט זיך אזוי שיין, מיט יראת שמים און מידות טובות.


קומענדיגע וואך גייען מיר זוכה זיין צו עסן די הייליגע מצה. ביים עסן די מצה איז מען זוכה צו באקומען אמונה, דער זוהר הקדוש זאגט (פרשת בא, מא.) מצה איז אמונה, "מֵיכְלָא דִּמְהֵימְנוּתָא", מען הייבט אן לעבן מיט א שטארקע אמונה, עס ווערט ליכטיג, מען וויל שוין מער נישט פארשטיין, מען האט מער נישט קיין קשיות און קיין שאלות.


'פסח' איז די אותיות 'פה סח', די מויל שמועסט מיטן אייבערשטן, ביז פסח איז מען געווען אין מצרים ביי פרעה, 'פרעה' איז די אותיות 'פה רע', א שמוציג מויל רחמנא לצלן, און ווען עס קומט פסח איז מען זוכה צו ניצן די מויל אויף תורה און אויף תפילה.


יעצט פסח זאלסטו זיך באנייען מיטן פה סח, מיט שמועסן און אויסרעדן דאס הארץ פארן אייבערשטן, דערצייל דעם אייבערשטן אלעס וואס ליגט אויפן הארץ, ווי שטארק דו ווילסט זיין אן ערליכער איד, ווי שטארק דו ווילסט דאווענען און לערנען, און ווי דער יצר הרע שטעלט אונטער יעדן טאג אנדערע שטערונגען. דאס רעדן און שמועסן מיטן אייבערשטן ברענגט א שטארקע דביקות לשם, מען ווערט איינס כביכול מיטן אייבערשטן, עס קלעבט צו דעם מענטש צום אייבערשטן און ברענגט אים צו גרויסע מדריגות.


אנשטאט שמועסן מיט מענטשן, אנשטאט צו פארברענגען און פארברענען די צייט - זאלסטו ניצן דיין מויל, דעם פה-סח - צום אייבערשטן. טייל איין דאס רעדן צו אים אין דריי; הייב אן מיט תודה והודאה, דאנק און לויב אים פאר די חסדים וואס ער טוט מיט דיר, און נאכדעם זאלסטו זיך מתוודה זיין פאר אים, דערצייל אים אלעס וואס דו האסט געטון אין דעם היינטיגן טאג וואס איז נגד רצונו, און טו תשובה, און דריטנס - זאלסטו בעטן דעם אייבערשטן ער זאל רחמנות האבן אויף דיר און דיך מקרב זיין צו אים.


טייערער ברודער נעם די עצה, זוך א שטילע פלאץ וואו קיינער געפינט זיך נישט און דארט זאלסטו זיך אויסשמועסן מיטן אייבערשטן איינגעטיילט אין דריי; דאנקען, זיך מתוודה זיין און בעטן אויף ווייטער; קענסט זיך נישט פארשטעלן צו וואס פאר א הויכע מדריגות דאס וועט דיך ברענגען, דו וועסט ווערן ארומגענומען מיטן אייבערשטן, עס וועט שיינען אויף דיר עריבות נעימות וידידות חיות אלקותו יתברך.


דער אייבערשטער זאל העלפן מיר זאלן זוכה זיין צו (פסחים קטז:): "וְנֹאכַל שָׁם מִן הַזְּבָחִים וּמִן הַפְּסָחִים"; און צו (מיכה ז, טו): "כִּימֵי צֵאתְךָ מֵאֶרֶץ מִצְרָיִם אַרְאֶנּוּ נִפְלָאוֹת", אמן.

#8286 - ברסלב'ע מצות
תפילות אויף אידיש, שטעטל, פסח, מצה

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת צו, ד' ניסן, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר, קרית ברסלב


בשם די גאנצע קהלה טוען מיר זיך באדאנקען פאר דיר אז די יאר האבן מיר נאכאמאל זוכה געווען צו האבן ברסלב'ע מצות, נאכדעם וואס דו האסט זיך אזוי אוועק געגעבן און זיך אזוי איבערגעארבעט מער פון דיינע כוחות, אז די בעקעריי אין שטעטל זאל זיין אפן, און אז עס זאל זיין גוטע מצות.


די מצות האבן אסאך מעלות, אבער די גרעסטע מעלה איז, אז יעדע ריר, יעדע פינטל פון די מצות און פון אלעס ארום - איז איין שטיק תפילה, און דאס איז די סוד פון די הצלחה און פון די גוטע טעם, ווייל מען בעט דעם אייבערשטן. אלע בעטן דעם אייבערשטן; ... וואס געבט די וואסער, און ... דער קנעטער, ... וואס געבט די מעל, און אלע ווייבלעך וואס וועלגערן, ... ביים רעדלען און ... ביים שיבן, און ... ביים פאקן, און דו איבער זיי אלע, און אויך איך, אלע אלע בעטן דעם אייבערשטן מען זאל זיין נזהר פון א משהו חמץ; דאס איז די מעלה.


מען דארף אסאך בעטן דעם אייבערשטן: "הייליגער באשעפער העלף מיך איך זאל חס ושלום נישט נכשל ווערן מיט עסן חמץ, איך זאל זיין אפגעהיטן פון א משהו חמץ"; ווייל נאר מיט תפילה קען מען זוכה זיין צו דעם, און אויב מען רעדט זיך איין אז מען קען אליין אכטונג געבן און מען איז נישט מתפלל - קען מען חס ושלום נכשל ווערן. אזוי ווי דער הייליגער בעל שם טוב זכותו יגן עלינו האט געזאגט פאר זיין תלמיד רבי דוד ממיקולייב זכרונו לברכה, נאכדעם וואס ער איז געפארן מאכן וויין פארן בעל שם טוב, ער האט עס געמאכט מיט אלע חומרות, מיט אלע כוונות, און אויפן וועג אהיים האט מען אים אפגעשטעלט ביי די גרעניץ, און דער וועכטער האט געעפנט די וויין און עס געמאכט יין נסך. רבי דוד איז געווארן אויסער זיך, ער איז געווארן זייער צעבראכן פארוואס דאס האט פאסירט, ער האט געפרעגט זיין רבי דער הייליגער בעל שם טוב זכותו יגן עלינו: "ווי קען זיין אז נאכן זיך אזוי איבערשטרענגען און נאכן אריינלייגן אין די ארבעט אזויפיל פלאג און אזויפיל הארץ - זאל דאס פאסירן?" האט אים דער הייליגער בעל שם טוב געפרעגט: "האסטו געבעטן דעם אייבערשטן אז דו זאלסט מצליח זיין?" האט ער געענטפערט אז ער האט טאקע אינגאנצן פארגעסן צו בעטן דעם אייבערשטן.


בעט דעם אייבערשטן דו זאלסט זוכה זיין צו זיין פרייליך יום טוב און צו ווערן ניצול פון א משהו חמץ, בעט: "הייליגער באשעפער העלף מיך איך זאל זוכה זיין צו מקבל זיין דעם הייליגן יום טוב בשמחה ובטוב לבב, און איך זאל זוכה זיין צו ווערן אפגעהיטן און נישט נכשל ווערן אין א משהו חמץ. איך זאל מיך פרייען א גאנץ יום טוב, העלף מיך אייבערשטער איך זאל זיין פרייליך און צופרידן. העלף מיך איך זאל זיך נישט קריגן מיט קיינעם, איך זאל לעבן מיט אמונה און איך זאל שטענדיג געדענקען אז דו ביסט מיט מיר, ביי מיר און נעבן מיר".


איך וויל זייער שטארק פארברייטערן די מצה בעקעריי, איך וויל עס אוועק נעמען פון מיידל קעמפ; איך וועל נאך רעדן מיט דיר פנים בפנים.


דער אייבערשטער זאל העלפן מיר זאלן זוכה זיין צו (פסחים קטז:): "וְנֹאכַל שָׁם מִן הַזְּבָחִים וּמִן הַפְּסָחִים"; און צו (מיכה ז, טו): "כִּימֵי צֵאתְךָ מֵאֶרֶץ מִצְרָיִם אַרְאֶנּוּ נִפְלָאוֹת", אמן.

#8285 - אמונה היילט, סיי פיזיש און סיי גייסטיש
רפואה, פסח, מצה

בעזרת ה' יתברך


יום א' פרשת צו, ד' ניסן, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר


א גרויסן יישר כח פאר אלעס וואס דו העלפסט מיר, פארן מיר גרינגער מאכן מיט מיין ארבעט.


יעצט פסח קענסטו ווערן אויסגעהיילט, דארפסט נאר גלייבן באמונה שלימה אז די הייליגע מצה האט אין זיך אלע רפואות, און ווען דו עסט די מצה זאלסטו זיך זייער פרייען אז דו ביסט זוכה צו מקיים זיין די מצוה פון עסן מצה, און ביים עסן די מצה זאלסטו בעטן דעם אייבערשטן דו זאלסט זוכה זיין צו ווערן אויסגעהיילט פון אלע קרענק און זוכה זיין צו א קלארא לויטערע אמונה. דער הייליגער זוהר זאגט (פרשת בא, מא.): "מֵיכְלָא דִּמְהֵימְנוּתָא", די מצה איז אמונה, נאך זאגט דער זוהר (פרשת תצוה, קפג:) אז די מצה איז: "מֵיכְלָא דְּאַסְוָותָא", א רפואה; מצה היילט אויס, און מצה ברענגט אמונה.


אמונה היילט, אמונה היילט סיי פיזיש און סיי גייסטיש; ווער עס נעמט אין זיך אריין אמונה, ער ווייסט אז דער אייבערשטער פירט אלעס, דער אייברשטער מאכט אלעס, הוא לבדו עשה ועושה ויעשה לכל המעשים - פון דעם גייען אוועק אלע פחדים, אלע דרוקעניש, מען ווערט געזונט. ווייל דער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק ב, סימן ה), עס זענען דא מענטשן וואס האבן פארשידענע קרענק און זיי ליידן שרעקליכע יסורים נאר ווייל זיי האבן נישט קיין אמונה; און אז מען עסט די הייליגע מצה, מען גלייבט אינעם אייבערשטן - פון דעם ווערט מען אויסגעהיילט.


דער אייבערשטער זאל העלפן מיר זאלן זוכה זיין צו (פסחים קטז:): "וְנֹאכַל שָׁם מִן הַזְּבָחִים וּמִן הַפְּסָחִים"; און צו (מיכה ז, טו): "כִּימֵי צֵאתְךָ מֵאֶרֶץ מִצְרָיִם אַרְאֶנּוּ נִפְלָאוֹת", אמן.

#8284 - דאנקען, איידלקייט, און רואיגקייט, ביים סדר נאכט
תפילות אויף אידיש, תודה והודאה, פסח

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת צו, ד' ניסן, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר


וויפיל דארפסטו דאנקען דעם אייבערשטן אז דו האסט זוכה געווען חתונה צו מאכן דיינע קינדער, ביים סדר נאכט זאלסטו דאנקען דעם אייבערשטן אויף די ניסים, און אויף די גרויסע נס אז דו ביסט ביים רבי'ן; דאס איז דאך די גרעסטע נס, דאס איז דאך עכט יציאת מצרים.


פסח ביינאכט ביים סדר זאלסטו זיך זייער פרייען אז דו ביסט זוכה צו קענען נאך א יאר מקיים זיין די מצוות פון דערציילן סיפור יציאת מצרים, זאגן די הגדה, עסן מצה ומרור און טרינקען די ד' כוסות. עס שטייט פון די הייליגע צדיקים, מען רופט די נאכט פון פסח 'ליל הסדר' ווייל: "ווי אזוי מען פירט זיך אויף די נאכט פון פסח - אזוי וועט מען זיך פירן א גאנץ יאר".


טייערער ברודער, דער הייליגער זוהר זאגט (פרשת בא, מ:), פסח ביינאכט, ליל הסדר - קומט דער אייבערשטער כביכול אראפ מיט די גאנצע פמליא של מעלה זיך צוקוקן ווי אידישע קינדער רעכטן אפ דעם סדר נאכט; זע מען זאל זיין איידל און הייליג, דיינע טעכטער און שנירן זאלן זיין אנגעטון צניעות'דיג, ווייל נאר אז מען איז איידל, מען גייט אנגעטון איידל און מען פירט זיך איידל - איז דא השראת השכינה, און עס איז דא אלע ברכות.


אויך זאלסטו זיך אכטונג געבן פון כעס און מחלוקת, ווייל דוקא אין אזא הייליגע נאכט שטעלט מען א נסיון פארן מענטש מיט כעס וכו', ער זאל זיך אויפרעגן, און אזוי פארלירן די הייליגע צייט. ווייל יעדע מאל עס קומט א הייליגע טאג, שבת אדער יום טוב, און אידישע קינדער פירן זיך מיט אזא הייליגקייט ווערן די מלאכים פול מיט קנאה און זיי זוכן ווי זיי קענען אויפרעגן מען זאל ווערן בכעס און מען זאל זיך קריגן, על כן זאלסטו זיך זייער היטן פון ווערן אין כעס, בעט דעם אייבערשטן: "הייליגער באשעפער העלף מיך איך זאל מיך נישט אויפרעגן אויף מיין משפחה, איך זאל נישט שרייען אויף די קינדער, היט מיך פון קנאת המלאכים. הייליגער באשעפער, יעדעס מאל ווען עס קומט א יום טוב ווער איך אנגעצויגן און איך שפיר ווי די מרה שחורה איז זיך אויף מיר מתגבר, עס איז ביי מיר אויסגעלאשן די ליכט פון יום טוב און איך שפיר נישט קיין שום טעם אין יום טוב, אנא ראטעווע מיך פון כעס, ראטעווע מיך פון מחלוקת".


דער אייבערשטער זאל העלפן מיר זאלן זוכה זיין צו (פסחים קטז:): "וְנֹאכַל שָׁם מִן הַזְּבָחִים וּמִן הַפְּסָחִים"; און צו (מיכה ז, טו): "כִּימֵי צֵאתְךָ מֵאֶרֶץ מִצְרָיִם אַרְאֶנּוּ נִפְלָאוֹת", אמן.

#8283 - גיין צום ליל הסדר נאכ'ן באצאלן אלע איינגעשטעלטע
צדקה, פסח

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת ויקהל-פקודי, כ"א אדר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


לכבוד אברהם משה הכהן שטראססער שליט"א


איך וויל דיר בעטן זאלסט מיר די יאר אויך העלפן צאמנעמען קמחא דפסחא צו קענען געבן פאר אלע איינגעשטעלטע; איך האף די יאר וועסטו מצליח זיין צו זיין דער גוטער שד"ר אז מיר זאלן קענען גיין צום ליל הסדר און האבן באצאלט אלע מלמדים, מגידי שיעורים, מנהלים, טיטשערס און אלע אפיס איינגעשטעלטע, אלע זאלן האבן שפע.


בזכות די מצוה זאלסטו זוכה זיין צו אלע ברכות און אלע ישועות.