בריוון פונעם ראש ישיבה שליט"א

#8126 - זיי נישט קיין בטלן, גיי ארויף צום ציון
קברי צדיקים

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת בא, ג' שבט, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר, מאנסי


נעכטן נאכט בין איך געפארן צו א חתונה קיין מאנסי און איך בין געגאנגען צום הייליגן ריבניצער רבי'ס ציון, איך האב זיך דארט מתבודד געווען, ברוך ה' איך האב געקענט אויסגיסן מיין הארץ; איך געדענק ביי מוהרא"ש, ווען ער איז געווען אין מאנסי פלעגט ער גיין צום ציון דארט מתפלל זיין.


דו וואוינסט אין מאנסי, זיי נישט קיין בטלן, גיי ארויף צום ציון, גיס זיך אויס דיין הארץ, בעט דעם אייבערשטן ער זאל רחמנות האבן אויף דיר, ער זאל דיך מקרב זיין צו אים.


נעכטן נאכט איז געווען א שרעקליכע פראסט, און ווען איך בין דארט געשטאנען ביים ציון בין איך ממש פארפרוירן געווארן, און איך האב געליינט די מצבה וואו עס שטייט אז דער צדיק "תבר גזיזי דברדא", האט צעבראכן שטיקער אייז צו גיין אין מקוה, האב איך געבעטן: "הייליגער באשעפער, בזכות די הייליגע צדיקים וואס האבן זיך מוסר נפש געווען פאר דיינעט וועגן העלף מיר, איך וויל אויך זוכה זיין צו זיין א צדיק, דיך דינען מיט מסירות נפש".


אשרינו אז דער רבי געבט אונז עצות מיר זאלן אויך קענען זוכה זיין צו דינען דעם אייבערשטן.

#8125 - דערביטערקייט מאכט קראנק
שמחה, מרה שחורה

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת בא, ג' שבט, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר


פאריגע וואך ביי קריאת התורה האב איך דיר געזאגט א חידוש וואס איז מיר נתחדש געווארן בשעת'ן ליינען, אין די תורה שטייט (שמות ו, יט): "וּבְנֵי מְרָרִי", די קינדער פון מררי, "מַחְלִי וּמוּשִׁי", זענען מחלי און מושי; איז מיר אריינגעקומען א בליץ אין מחשבה, 'בני מררי' - וואס קומט ארויס פון זיין דערביטערט? 'מחלי' – קרענק.


האסט מיך געפרעגט אויף וואס איז מרמז 'מושי', האב איך דיר געוויזן אין לקוטי מוהר"ן סימן קי, ווי דער רבי זאגט אויפן פסוק (יהושע א, ח): "לֹא יָמוּשׁ סֵפֶר הַתּוֹרָה", אז דאס איז א לשון פון פארגרעבטקייט, אזוי ווי עס שטייט (שמות י, כא): "וְיָמֵשׁ חֹשֶׁךְ"; ברוך שכוונתי צו די ווערטער פון אשר בנחל, יעצט לערן איך אביסל אשר בנחל חלק יז (מכתב ב' אלפים תנז), די זעלבע ווערטער; מוהרא"ש שרייבט: "ברח לך מעצבות ומרירות", אנטלויף פון זיין טרויעריג און דערביטערט, ווייל "בני מררי מחלי ומושי, התולדות של מרירות הוא מחלות ועוביות", דורך זיין טרויעריג און דערביטערט ווערט מען קראנק און דערווייטערט פונעם אייבערשטן, "ויאיר בן מנשה" (במדבר לב, מא), מנשה איז שכחה, א לשון פון פארגעסן, זיך באנייען, וואס איז די תולדות פון מנשה? ויאיר, עס ווערט ליכטיג; אז מען פארגעסט פונעם עבר הייבט אן לייכטן און שיינען די ליכטיגקייט פונעם אייבערשטן.


וואס זאל דיך דיר זאגן מיין ליבער ברודער, מיין הארציגער חבר, וויפיל דארפן מיר דאנקען און לויבן דעם אייבערשטן אשר בנחל שם גורלינו, אז מיר ווייסן פון אזא רבי מיט אזעלכע תלמידים וואס זענען אונז מחי' ומחזק, מיר זאלן אנטלויפן פון די עצבות ומרה שחורה, מיר זאלן זיך מחי' זיין מיט נקודות טובות און שטענדיג אנהייבן פונדאסניי.

#8124 - מיטפילן מיט יענעם
מחלוקת, שלום

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת בא, ב' שבט, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר


דאס וואס מען וויל יעצט נאכאמאל ארויסקומען אויף אונז וכו', און דו זאגסט אז דאס איז מרומז אין די מעשה פונעם חגר (ספורי מעשיות מעשה ג, מחגר), אז יעדע שטיק צייט וויל א צווייטער אויסרייסן די בוים וכו'.


איך זע דא אן אנדערע רמז, איך זע דא אז מיר דארפן פאררעכטן די ליבשאפט צווישן אונז, ווייל אז ביי אונז שטעכט מען זיך איינער דעם צווייטן און מען האט זיך פיינט – דעמאלט פאסירט אז מען קומט פון אינדרויסן אונז שטעכן און פיינט האבן; וואלטן מיר זיך ליב געהאט, וואלטן מיר גערעדט מיט דרך ארץ איינער צום צווייטן – וואלט קיינער אונז נישט געקענט שלעכטס טון; און אזוי ווי עס איז בפרטיות ביי אונז – איז דאס בכלליות ביי די וועלט, ווען קומען די גוים און טשעפען אונז אידן? ווען מיר אליינס טשעפען זיך איינער דעם צווייטן, און אזוי איז עס ביי יעדע זאך, אזוי ווי מיר האבן געהערט פון רבי'ן אז די גזירה פון די קאנטעניסטן איז געקומען צוליב די מחלוקת אויף צדיקים, און פון הייליגן רבי ר' אלימלך פון ליזענסק זכותו יגן עלינו שטייט, אזוי ווי זיין זון רבי אלעזר זכר צדיק לברכה שטייט (אגרת הקודש): "ושמעתי מאאמו"ר", איך האב געהערט פון מיין טאטע, געוואלד אויף די מחלוקת, "ובוודאי אלולי זאת אין כל אומה ולשון הי' יכולים לשלוט בנו", ווען נישט דאס וואלט קיין שום פאלק אונז נישט געקענט טון קיין שום שלעכטס, עיין שם.


ליבער ברודער, איך מאך נישט אוועק דיינע רמזים מיט דיינע חידושים, אבער לעניית דעתי, אויב וואלט מיר זיך ליב געהאט, מיר וואלטן געקוקט אויף אנדערע מיט רחמנות, מיר וואלטן געזען דאס גוטס ביי יעדן און גערעדט שיין, נישט שטעכעדיג – וואלטן מיר געקענט שוין לאנג ברענגען די גאולה דורך אריינברענגען די עצות פון רבי'ן אין די וועלט.


העלף מיר מיט דעם פרט, רעד צו די אינגעלייט און צו די בחורים, (און דיין ווייב מיט דיינע טעכטער צו די פרויען) – פון דן זיין לכף זכות יעדן איינעם, פון זוכן ליבשאפט, זוכן שלום, זיך גריסן, גיין צו שמחות, זיך פרייען מיט יענעמ'ס שמחה, זיך פרייען מיט יענעמ'ס הצלחה און האבן מיטלייד מיט יענעמ'ס ווייטאג – דורך די עצות פון רבי'ן פון התבודדות, פון שרייען צום אייבערשטן: "הייליגער באשעפער מיין בלוט איז פאר'סמ'ט און פארגיפטעט, איך וויל האבן ריינע אידישע הייליגע בלוט, איך זאל ליב האבן א צווייטן, איך זאל זיך פרייען מיט א צווייטנ'ס הצלחה און זיך וויי טון ווען יענעם טוט וויי".


הארציגער חבר, מוהרא"ש האט דאס געבעטן פון אונז, מיר זאלן זיך ליב האבן, מוהרא"ש האט אזויפיל געליטן פאר אונז, לאמיר צוריק געבן פאר מוהרא"ש גוטס, לאמיר טון זיין ווילן; איך דארף מקצר זיין, איך בין פארנומען.

#8123 - אונזער הצלחה איז די ליבשאפט צווישן אונז
שלום, חיזוק פאר מלמדים

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת בא, ב' שבט, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר


איך בין דיר זייער דאנקבאר פארן זיין א מלמד ביי אונז מיט אזא איבערגעגעבנקייט, מיט אזא ווארעמקייט, דו לייגסט אריין אין די קינדער אזויפיל אמונה, קדושה ויראת שמים.


איך וויל דיר בעטן דו זאלסט ארבעטן אינאיינעם מיטן מנהל, נעם נישט פערזענליך ווען ער רופט דיך אינדערפרי פרעגן היתכן דו ביסט שפעט; דארפסט פארשטיין אז דער מנהל טראגט די אחריות פון אלעס, און אז די מלמדים קומען נישט צייטליך מוז ער זיי רופן, און אז רופן העלפט נישט דארף ער רעדן מער שטרענג, ווייל די חדר דארף האבן זמנים, און די הצלחה ליגט אין דעם.


טו מיר צוליב, בעט זיך איבער מיטן מנהל, נעם ארויס די ווייטאג וואס ליגט באהאלטן טיף אין הארץ. ווי אזוי נעמט מען ארויס ווייטאג? דורך התבודדות, דורך זיך אויסשמועסן דאס הארץ מיטן אייבערשטן, און דורך דן זיין לכף זכות וכו' וכו'.


איך בעט דיר זייער זאלסט דאס טון ווייל אונזער הצלחה איז נאר אויב עס וועט זיין ליבשאפט צווישן אונז, חס ושלום אויב וועלן מיר זיך פיינט האבן, וועט אלעס צעפאלן, הי' לא תהי'.

#8122 - א געדולדיגער מענטש
סבלנות, לימוד התורה

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת בא, ב' שבט, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר


דארפסט זיך זייער שטארקן צו זיין א געדולדיגער מענטש, זיך נישט פארלירן, און ווען דו זעסט זאכן גייען נישט ווי דו ווילסט וכו' – זאלסטו זיך נישט אויפרעגן, ווייל אויב מען האלט זיך צוריק פון ווערן בכעס – איז מען זוכה צו קומען צו די העכסטע פלאץ, צו עולם האצילות, אפילו מען ליגט אין מדור הקליפות וכו', דורך זיך איינהאלטן און זיך נישט אויפרעגן, דורך זיין בטל ומבוטל צום אין סוף ברוך הוא; בפרט אין שטוב אויף די ווייב טאר מען נישט האבן קיין טענות און תרעומות, און אז זאכן באדערן, זאכן שטערן, דארף מען זיך אינגאנצן מבטל זיין צום אייבערשטן.


הלוואי זאלסטו צוריק אנהייבן לערנען יעדן טאג חומש מיט תרגום – מעביר סדרה זיין יעדן טאג די פרשה פון די וואך, איינגעטיילט לויט די טעג פון די וואך, און אויך א שיעור אין משניות, זאגן פרקים משניות, און אויך זאגן יעדן טאג תהילים, און אפאר בריוון פון אשר בנחל; אויף די שיעורים זאלסטו זיך פארלייגן וועסטו ווערן מער און מער געדולדיג, דו וועסט קענען סובל זיין ווען זאכן גייען נישט ווי דו ווילסט, און ווען זאכן ווערן געטון נישט ריכטיג.


די בריוו שרייב איך דיר אלס שדכן, איך בין געווען יארן צוריק דיין שדכן און איך וויל בלייבן שדכן, איך וויל דיין שטוב זאל בלייבן, און נאר דורך זיין בטל ומבוטל צום אייבערשטן קען מען האבן שלום בית.

#8121 - זעט אויס טונקל און שווארץ
חיזוק פאר מיידלעך, אמונה

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת בא, כ"ט טבת, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... תחי', תלמידה בית פיגא


איך האב ערהאלטן אייער בריוו.


שטארקט זיך מיט אלע אייערע כוחות, און אפילו עס זעט אייך אויס ווי אלעס איז טונקל, אלעס איז שווארץ, זאלט איר אויפזוכן אין די טונקלקייט דאס גוטס וואס דער אייבערשטער מאכט מיט אייך, דער רבי האט אונז געלערנט (לקוטי מוהר"ן חלק א, סימן קצה), מיר זאלן אויפזוכן דאס גוטס און דאנקען דעם אייבערשטן אויף דעם, דער רבי זאגט אז דאס איז געווען ווי אזוי דוד המלך האט זיך געקענט דערהאלטן אין זיינע צרות, ער האט שטענדיג געזוכט אויף וואס ער קען דאנקען דעם אייבערשטן, און אזוי האט ער זיך מחיה געווען און געווארן פרייליך און געקענט אנגיין אין לעבן.


העלפט אין שטוב אייער מאמע, און אז איר האט איבריגע צייט - זאלט איר זאגן תהילים.


דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#8120 - טראץ אלע טענות, איז נישט גוט זיך צו גט'ן
שלום בית, גט

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת בא, ב' שבט, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר


האברך ... האט מיר דערציילט אז דו ווילסט זיך גט'ן וכו' וכו'.


איך וויל דיר שרייבן זאלסט עס נישט טון, ווייל מיט אלע טענות וואס דו האסט אויף דיין ווייב – איז נאכאלץ ערגער זיך צו גט'ן, ווייל ווער ווייסט וואס וועט זיין נאכן גט, ווי לאנג דו וועסט דארפן ווארטן אויף א שידוך, און ווער זאגט אז די צווייטע וועט נישט זיין ערגער? איך האב געזען אזויפיל מעשיות ווי אינגלייט האבן זיך גע'גט, זיי האבן נישט געהאט דאס ביסל סבלנות אויסצואווארטן, און שפעטער האבן זיי אלע מודה געווען אז זיי האבן געטון די גרעסטע טעות.


ליבער ברודער, די אלע טענות קען מען פאררעכטן. איך בין גרייט דיר צו העלפן איר צו בעסער מאכן און אוועק נעמען אלע טענות וכו' וכו', נאר בתנאי אז דו וועסט האבן אביסל סבלנות און אז דו וועסט זיין א גוטער איד; דאס הייסט אז דו וועסט גיין אין שול דריי מאל א טאג דאווענען און אביסל לערנען וכו' וכו'.


לאז מיר וויסן, אדער דורך מיך רופן אדער דורך שרייבן, אדער קענסטו ענטפערן דורך דעם אינגערמאן הנ"ל.


איך האף צום אייבערשטן אז דו וועסט מאכן די גוטע החלטה, בלייבן מיט דיין ווייב.

#8119 - גרויסקייט פון א פרוי וואס האט זיך אפגעשוירן
חיזוק פאר פרויען, שערן די האר

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת בא, ב' שבט, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... תחי', קרית ברסלב


איך האב ערהאלטן אייער בריוו.


וואויל איז אייך און וואויל איז אייער חלק אז איר האט זיך געשטארקט און זיך אפגעשוירן, דאס איז אזוי ווי איר האט געברענגט א קרבן פארן אייבערשטן און געמאכט א גרויסע נחת רוח פארן אייבערשטן; ווייל אז מען זעט ארויס די האר איז זייער זייער הארב. דער הייליגער זוהר זאגט (נשא קכה:), א פרוי וואס דעקט אויף אירע האר אין שטוב זיך שיין צו מאכן ברענגט עניות אין שטוב, און זי ברענגט צו אז אירע קינדער זאלן נישט מצליח זיין, און זי איז גורם אז די סמ"ך מ"ם און די חיצונים זאלן זיין אין שטוב, און עס זאל זיין מחלוקת אין שטוב.


דער זוהר זאגט אז דאס איז אפילו מען דעקט אויף די האר נאר אין שטוב, און זיכער אויב מען גייט ארויס פון שטוב מיט האר.


דערפאר זאלט איר וויסן אז איר האט מקדש געווען דעם אייבערשטן אין אייער שטוב און אויף די גאנצע וועלט, און בזכות די הייליגע זאך זאל קומען צו ענק רפואות און ישועות און הצלחה.

#8118 - צוויי סימנים פון שלעכטע חברים
כיבוד אב ואם, חברים, בחור, ניבול פה

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת בא, ב' שבט, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר


איך וויל דו זאלסט האבן גוטע חברים, דו זאלסט אנטלויפן פון שלעכטע חברים מער ווי מען לויפט אוועק פון א פייער, ווייל שלעכטע חברים קענען חרוב מאכן דאס לעבן פון די וועלט און פון יענע וועלט.


צוויי סימנים געב איך דיר צו זען ווער איז א נישט גוטע חבר פאר דיר:


1) הער וואס יענער רעדט, אז יענער רעדט מיאוסע ווערטער אדער כמו מיאוסע ווערטער – זאלסטו אוועק שטיין פון יענעם. דער הייליגער רבי זאגט (ספר המדות אות ניבול פה חלק א, סימן א): "מִי שֶׁמְּדַבֵּר נִבּוּל פֶּה, בְּיָדוּעַ שֶׁלִּבּוֹ חוֹשֵׁב מַחֲשָׁבוֹת אָוֶן", ווער עס רעדט שמוציג איז דאס א סימן אז ער איז א שמוציגער מענטש; געב זיך זייער אכטונג פון בחורים וואס רעדן פון שידוכים וכו'.


2) געב זיך אכטונג פון בחורים וואס זאגן דיר זאלסט נישט פאלגן דיינע עלטערן, פון זיך אוועק רירן פון די וועג פון די עלטערן, חס ושלום, חס וחלילה זיך אוועק ריקן פון די וועג וואס די עלטערן גייען.


זיי שטארק מיטן סדר דרך הלימוד (המבואר בשיחות הר"ן, סימן עו), לערן יעדן טאג אכצן פרקים משניות, זיבן דפים גמרא, זאג דעם יום תהילים און לערן אסאך ספר המידות.


אויך זאלסטו גיין אין גאס מיט די אויגן אראפ און די קאפ און הארץ אויף ארויף, רעד צום אייבערשטן, בעט אים אז דו זאלסט זוכה זיין צו תשובה טון און זיין א צדיק.


איך האב דיך זייער ליב.

#8117 - דאס גרויסקייט פון בזיונות און חלישות הדעת
בזיונות, היכל הקודש, חלישות הדעת

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת בא, ב' שבט, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר


עס טוט מיר זייער וויי אז מען טשעפעט דיך, מען איז דיך מבזה, און ווער איז דיך מבזה? אנשי שלומינו גאר, אין אונזערע ד' אמות; דאס טוט מיר זייער וויי, דאס טוט מיר וויי מער פון אלעס, איך בעט אזויפיל דעם אייבערשטן אז מיר זאלן זוכה זיין צו ריינע ד' אמות, צו האבן א פנת יקרת אן פיינטשאפט.


איך וויל דיך מחזק זיין דו זאלסט נישט אפלאזן דעם רבי'ן, זאלסט נישט אוועק גיין פון היכל הקודש, און אז מען טשעפעט דיך, מען איז דיך מבזה – זאלסטו גיין התבודדות, און זאג פארן אייבערשטן אז דו טוסט תשובה, און אז די בזיון זאל זיין פאר דיר א כפרה, און די חלישות הדעת זאל זיין גערעכנט ווי א תענית, און זיי דן לכף זכות די אלע וואס טשעפען דיך און טוען דיך וויי, מן הסתם ווייסן זיי נישט אז זיי טוען דיך וויי, און אז זיי ווייסן יא – מיינען זיי אז זיי טוען א מצוה.


פארגעס נישט אז מיר זענען דא נאר פאר אפאר יאר, און עס וועט קומען א צייט וואס מען וועט זען דאס גרויסקייט פון בזיונות און חלישות הדעת, ווי מען איז אפגעקומען אזויפיל פון דארפן ליידן עונשים קשים ומרים רחמנא לצלן.


איך בין דיך זייער מכיר טובה פאר אלעס וואס דו האסט געטון פאר אונזערע מוסדות און פאר אלעס וואס דו טוסט נאך יעצט.

#8116 - א פארהארטעוועטע, קאלטע, פארשפארטע געפילן הארץ
שלום בית

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת בא, כ"ט טבת, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר


זע צו געבן גוטע ווערטער אין שטוב, זיי בגדלות המוחין אנצוהייבן מיט געבן גוטע ווערטער; נישט צו זיין צווייט, נאר זיי דו ערשט צו לויבן און זיך באדאנקען וכו' וכו'.


פאריגע וואך שבת האבן מיר גערעדט ביי סיפורי מעשיות אין ישיבה, אז ווען מאן און ווייב ווארטן ביידע צו באקומען א גוט ווארט וכו', און ביידע האבן זייערע חכמות (קאמפלעקסן) פון נישט אנהייבן וכו', נאר נאכקומען צווייט, אז דאס איז מרומז אין וואס חכמינו זכרונם לברכה זאגן (ברכות כ:): "אשה מברכת לבעלה, אבל אמרו חכמים 'תבא מארה לאדם שאשתו מברך לו'", ווייל עס קומט פארקערט, דער מאן זאל אויסלויבן און דאנקען מיט גוטע ווערטער, און די פרוי זאל ענטפערן וכו', און אז עס גייט פארקערט - איז דאס פארקערט פון ברכה.


בעט דעם אייבערשטן זאלסט קענען געבן ליבשאפט און ווארעמקייט; מיט תפילה קען מען מאכן פון א פארהארטעוועטע, קאלטע, פארשפארטע געפילן הארץ צו א ווארעמע פארגעבנדע רעדענדיגע וכו' הארץ.

#8115 - פונדאסניי זיך אויפפרישן נאך די חתונה
חתונה, שיעור

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת בא, כ"ט טבת, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר


איך האף אז אלעס ביי דיר איז גוט, און דו ביסט נאך שטארק מיט דיין עבודת השם, מיט לערנען און דאווענען.


ברודער, נאכדעם וואס מען האט חתונה דארף מען פריש מקורב ווערן, ווייל ווען מען איז א בחור, צעבראכן און צעריסן – דעמאלט לעבט מען דעם רבי'ן, די חיזוק און די עצות ווי זיך צו דערהאלטן, און ווען מען האט חתונה דארף מען זיך פונדאסניי אויפפרישן מיט ווערן מקורב צום רבי'ן.


אמאל פלעגסטו קומען ליל שישי צו די שיעורים; קום צום שיעור וועסטו האבן חיזוק צו לערנען און דאווענען.

#8114 - די זכות פון נעגל וואסער וועט ברענגען ישועות
נעגל וואסער

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת בא, כ"ט טבת, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


מרת ... תחי'


איך האב ערהאלטן אייער בריוו.


נעמט זיך פאר עפעס א קליינע זאך וואס קומט אייך אן גרינג צו טון, דאס זאל זיין א זכות פאר אייער מאמע'ן. ביים אייבערשטן איז דער עיקר וואס טוט זיך אין הארץ, "הָאָדָם יִרְאֶה לַעֵינַיִם וַיהֹוָה יִרְאֶה לַלֵּבָב" (שמואל א טז, ז), דער אייבערשטער זעט דאס הארץ.


נעמט זיך פאר זיך אפצוגיסן "נעגל וואסער"; דאס וועט זיין א גרויסע זאך פאר א זכות פאר איר און דאס וועט ברענגען ישועות.

#8113 - געב אכטונג דיין ווייב זאל נישט פאלן פון די כוחות
תודה והודאה, שלום בית

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת בא, כ"ט טבת, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר


אז דיין שווער שרייט אויף דיין ווייב זאלסטו זיין קלוג און חס ושלום חוזק מאכן אדער אים בארעדן פאר דיין ווייב. בארואיג דיין ווייב, הער איר אויס און געב איר גוטע ווערטער, אבער נישט מאכן קיין מחלוקת.


געב אכטונג אויף דיין ווייב זי זאל נישט פאלן פון אירע כוחות, יעצט נאכן געבוירן דארף זי זיך אפריען, און אז איר טאטע שרייט אויף איר און איז איר מבזה – איז כדאי אוועק צו גיין פון קימפעטן דארט.


שטארק זיך דורך אויפזוכן דאס גוטס וואס דער אייבערשטער טוט און דורך אים דאנקען און לויבן, דאס געבט כח און מח.

#8112 - זוכן דאס גוטס איינער ביים צווייטן
שלום בית, חיזוק פאר פרויען

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת וארא, כ"ו טבת, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


טייערע ... תחי'


איך האב ערהאלטן אייער בריוו.


אין מיינע אויגן איז אייער מאן א גוטער מענטש, א ווארעמער, א הארציגער, איך האלט פון אים און איך האב אים ליב; דאס וואס ער פירט זיך אויף אין שטוב וכו' וכו' - דאס קומט נישט פון שלעכטקייט, דאס קומט פון צעבראכנקייט, ווייל עס ציט אים שטענדיג צו זיין אינגאנצן גוט, און אז ער זעט זיך מאכן א פעלער ווערט ער זייער צעבראכן און ער געבט אויף און ער הייבט אן רעדן און זיך אויפפירן פארקערט פון וואס ער איז, פון גרויס יאוש.


איך האב מקבל געווען פון מוהרא"ש די זאך פון מחזק זיין און מחזק זיין נאכאמאל און נאכאמאל אן אויפגעבן, און נאך א זאך האב איך געזען ביי מוהרא"ש, ער האט אלץ געלאזט די בחירה אפן; קיינמאל נישט געצווינגען, ער האט קיינמאל נישט געשטופט דעם מענטש אין א קארנער אז ער מוז טון אזוי און אזוי, און אזוי פרוביר איך אויך צו טון, מחזק זיין פארפעלקער צו לעבן בשלום, זוכן דאס גוטס איינער ביים צווייטן, און געדענקען אז דער אייבערשטער האט אונז צאמגעשטעלט, די שידוך איז פונעם אייבערשטן.


איך האף אז איר וועט אננעמען מיינע ווערטער ריכטיג, נישט ווערן צעבראכן, נאר ווערן מער שטארק.


דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#8111 - א נשמה איז הונגעריג
נשמה, חלומות

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת וארא, כ"ו טבת, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... תחי'


איך האב ערהאלטן אייער בריוו.


בנוגע די חלום וכו', ווי דער בחור וואס איז נפטר געווארן איז געקומען צו זיין מאמע אין חלום און געוויינט "מאמע איך בין הונגעריג", און די מאמע קען נישט קומען צו זיך פון די חלום, ווי איר בחור וויינט און בעט זיך פון הונגער, איר פרעגט וואס איז פשט פון דעם, און אויב דאס איז אמת.


אודאי איז דאס אמת, אז מען גייט אוועק פון די וועלט אן לערנען תורה, אן דאווענען, אן מצוות - שרייט מען אויבן אין הימל אז מען איז הונגעריג און דורשטיג, אזוי ווי דער רבי זאגט (שיחות הר"ן, סימן כג): "בָּעוֹלָם הַבָּא מֻנָּחִין כַּמָּה בְּנֵי אָדָם בַּחוּץ וְהֵם צוֹעֲקִים בְּקוֹל מַר", אויבן אין הימל זענען דא נשמות וואס שרייען מיט א ביטערע קול "תְּנוּ לָנוּ מַה לֶּאֱכֹל", געבט אונז עסן, מיר זענען הונגעריג, געבט אונז טרינקען מיר זענען דורשטיג, און מען ברענגט זיי עסן, מען זאגט זיי דא האט איר פיינע עסן, מען ברענגט זיי טרינקען און מען זאגט זיי דא האט איר פיינע טרינקען, און די נשמות שרייען "ניין, ניין, נישט דאס מיינען מיר, נישט די עסן, מיר דארפן עסן פון לערנען און דאווענען"; נאכדעם זענען דא נשמות וואס שרייען און וויינען ברענגט אונז קליידער מיר דארפן זיך צודעקן, און מען ברענגט זיי קליידער, מען זאגט זיי דא האט איר קליידער, און זיי זאגן "ניין, ניין, נישט די סארט קליידער דארפן מיר, מיר דארפן קליידער פון מצוות און מעשים טובים", און דער רבי האט אויסגעפירט: "אַשְׁרֵי מִי שֶׁזּוֹכֶה לֶאֱכֹל כַּמָּה פְּרָקִים מִשְׁנָיוֹת וְלִשְׁתּוֹת אַחַר כָּךְ אֵיזֶה קַפִּיטְלִיךְ תְּהִלִּים, וּלְהִתְלַבֵּשׁ בְּאֵיזֶה מִצְווֹת", וואויל איז דער מענטש וואס עסט יעדן טאג פרקים משניות און טרינקט קאפיטלעך תהילים און טוט זיך אן מיט מצוות און מעשים טובים.


דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#8110 - געטאנצן פרייליך
שמחה, סיפורי צדיקים, עצתו אמונה

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת מקץ, כ"ז כסליו, ג' דחנוכה, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


לכבוד יואל מנחם גרשון נרו יאיר


איך בעט דיך זייער זאלסט נישט אפלאזן דיין הייליגע ארבעט פון מחיה זיין כלל ישראל מיט די וועכנטליכע קונטרסים פון עצתו אמונה, אזויפיל מענטשן זאגן אז דאס איז זייער גאנצע חיות, זייער גאנצע לעבן, עס בלאזט אריין אין זיי אזויפיל אמונה, אזויפיל תקווה, און עס געבט זיי כח ווייטער אנצוגיין מיט עבודת השם, און מיט די שטוב, מיט די קינדער וכו' וכו'.


מאך פאר די קינדער א מעשה'לעך פאר קינדערלעך, בעט דעם מעלער זאל מאלן א בילד ווי מען טאנצט זייער לעבעדיג און ווי מענשטן וואונדערן זיך אויף דער איד וואס טאנצט אינדערמיט אזוי לעבעדיג, און דא האסטו די מעשה פאר די קינדער:


קוק ווי לעבעדיג רבי נתן טאנצט, עס זעט אויס ווי ער איז זייער פרייליך מיט די חתונה... קוק ער טאנצט מיט אזא לעבעדיגקייט, ער איז מן הסתם דער פעטער פון די חתן, אדער אפשר דער עלטער פעטער פון די כלה... קוק ער דרייט זיך איבער, ער מאכט א טאמבל-סאוס, ער איז אזוי פרייליך; לאמיר פרעגן רבי נתן פארוואס ער טאנצט ביי די חתונה אזוי לעבעדיג.


"רבי נתן, מיר ווילן אייך נישט שטערן פון טאנצן, מיר ווילן נאר וויסן וואס איז אייער שייכות מיט די שמחה, איר זענט דא א פעטער אדער אן עלטער פעטער?" זאגט זיי רבי נתן: "ניין ניין, איך בין נישט קיין פעטער און אויך נישט קיין עלטער פעטער, איך בעט אייך, שטערט מיך נישט פון טאנצן, איך וועל שפעטער רעדן מיט אייך".


"קוק ווי ער טאנצט, ער מאכט אונז אזוי פרייליך, איך מיין איך גיי אויך אריין אינעם רינג" – זאגט איינער, א צווייטער זאגט: "איך גיי אויך אריין אינעם רינג, אלע טאנצן אזוי פרייליך און מען זינגט".


שפעטער האט דאס רבי נתן ערקלערט, ער האט געזאגט: "איך בין דא א ווייטע ווייטע קאזין, דאך האב איך זייער געטאנצן, איך האב נישט געטראכט פון די חתונה, איך האב געטאנצן אז איך בין מקורב צום צדיק, איך בין נישט קיין מתנגד אויפן צדיק, און אפילו איך בין ווער איך בין - האב איך געטראפן א צדיק וואס האט רחמנות אויף מיר, ער ברענגט מיך צום אייבערשטן, ער ווייזט מיר די רחמנות פונעם אייבערשטן, אז איך קען נאך תשובה טון און איך קען נאך אלעס פאררעכטן, דערפאר האב איך געטאנצן".


אלע קינדער גייען טאנצן: "אשרינו מה טוב חלקינו ומה נעים גורלנו ומה יפה ירושתינו אז מיר ווייסן פון הייליגן רבי'ן וואס גייט פאר אונז און ברענגט אונז צוריק צום אייבערשטן".


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א פרייליכן חנוכה.

#8109 - שובבי"ם פאר מיידלעך
חיזוק פאר מיידלעך, תהלים, שובבי"ם

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת וארא, כ"ה טבת, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... תחי', תלמידה בית פיגא ירושלים


איך האב ערהאלטן אייער בריוו.


אויף אייער פראגע, וואס האט שובבי"ם מיט מיידלעך? די הייליגע צדיקים האבן געזען און געוואוסט וואס טוט זיך אין די הויכע הימלען, ווען עס זענען די צייטן וואס מען קען זיך גרינגער דערנענטערן צום אייבערשטן און אפלאזן אלע נארישקייטן, זיי האבן אונז אנטפלעקט א גרויסע סוד, אז די זעקס וואכן פון פרשת שמות, וארא, בא, בשלח, יתרו און משפטים (און אין אן איבער-יאר נאך צוויי וואכן, תרומה און תצוה) - איז א צייט וואס מען קען גרינגערהייט ווערן נאנט צום אייבערשן און אלעס פאררעכטן.


דערפאר איז אין די צייט א פאסיגע געלעגנהייט פאר יעדן איינעם פון גרויס ביז קליין - צו זאגן תהלים, זאגן תהלים ברענגט צוריק דעם מענטש צום אייבערשטן. דער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק ב', סימן עג): "מִי שֶׁרוֹצֶה לִזְכּוֹת לִתְשׁוּבָה יִהְיֶה רָגִיל בַּאֲמִירַת תְּהִלִּים, כִּי אֲמִירַת תְּהִלִּים מְסֻגָּל לִתְשׁוּבָה וכו', ווער עס וויל זוכה זיין תשובה צו טון, זאל זאגן תהלים; ווייל באמת וויל יעדער איד זיין אן ערליכער איד און טון דעם ווילן פונעם אייבערשטן, אבער נישט יעדער איז זוכה אויסצופירן זיין ווילן אויף למעשה, עס זענען דא מענטשן וואס האבן בכלל נישט קיין שום התעוררות תשובה צו טון, און אפילו דער וואס האט שוין יא א התעוררות תשובה צו טון, ווייסט נישט וואס צו טון זוכה זיין צו תשובה, און אפילו דער מענטש וואס האט יא א התעוררות תשובה צו טון און ווייסט וואס מען דארף טון צו ווערן אן ערליכער איד, דארף ער די חיזוק און עידוד אנצוגיין און נישט ווערן צעבראכן וכו' וכו'; זאגט דער רבי, אויב דער מענטש איז זוכה און ער זאגט תהלים, אפילו ער האט נישט קיין שום התעוררות, ווערט ער אבער נתעורר תשובה צו טון דורכדעם, "וְגַם זוֹכֶה עַל יְדֵי תְּהִלִּים לְהַגִּיעַ אֶל הַשַּׁעַר וְאוֹת הַשַּׁיָּךְ לוֹ, וְלִפְתֹּחַ הַשַּׁעַר; נִמְצָא שֶׁזּוֹכֶה עַל יְדֵי תְּהִלִּים לַעֲשׂוֹת תְּשׁוּבָה", און ער קען אנגיין מיט א מורא'דיגע שטארקקייט וכו', ביז ער איז זוכה תשובה צו טון און ווערן אן ערליכער איד.


זאלסטו זאגן יעדן טאג קאפיטלעך תהלים און ביים זאגן די פסוקים זאלסטו אריינפלעכטן אייגענע לויב ווערטער און בקשות אין דיין שפראך, דאס וועט אייך ברענגען צו ווערן א צדיקת.


זעט צו פאלגן די בית פיגא טיטשערס און אויסהערן אלעס וואס זיי לערנען מיט ענק.


דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#8108 - מען פארלירט אלעס דורך ניבול פה
בחור, ישיבה, ניבול פה

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת וארא, כ"ה טבת, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


אז בחורים רעדן צו דיר ניבול פה זאלסטו אנטלויפן פון זיי, נישט קיין חילוק אויב זיי רעדן אפענע ניבול פה אדער כמו ניבל פה; געב זיך אכטונג פאר דיין לעבן.


גיי צום מגיד שיעור און זאג אים אז עס איז דיר ביטער, עס זענען דא בחורים וואס רעדן ניבול פה, ווארט נישט עס זאל זיין צו שפעט, גיי שוין בעטן הילף, און אז מען מאכט זיך נישט וויסנדיג זאלסטו נישט גיין מער אין ישיבה, ווייל ניבול פה איז אזוי געפערליך; חכמינו זכרונם לברכה זאגן (שבת לג.) און דער הייליגער רבי ברענגט דאס (ספר המדות אות ניבול פה, סימן ג): "בַּעֲווֹן נִבּוּל פֶּה", דורך די עבירה פון רעדן ניבול פה, "צָרוֹת וּגְזֵרוֹת מִתְחַדְּשׁוֹת", קומען ביטערע צרות און נייע שלעכטע גזירות אויף די וועלט; "וּבַחוּרֵי יִשְׂרָאֵל מֵתִים חַס וְשָׁלוֹם", יונגע קינדער שטארבן חס ושלום, "וִיתוֹמִים וְאַלְמָנוֹת צוֹעֲקִים וְאֵינָם נַעֲנִין", אלע שרייען און קיינער הערט נישט זייער געשריי.


טייערער ליבער ..., איך בעט דיר זייער אנטלויף פון חברים וואס רעדן ניבול פה, מען פארלירט אלעס דורך ניבול פה, דער רבי זאגט (שם, סימן ד): "הַמְנַבֵּל פִּיו, אֲפִילּוּ חוֹתְמִין עָלָיו גְּזַר דִּין שֶׁל שִׁבְעִים שָׁנָה לְטוֹבָה, הוֹפְכִין עָלָיו לְרָעָה", ווער עס רעדט ניבול פה, אפילו מען האט אים פארזיגלט א גוטע גזירה פאר זיבעציג יאר, צערייסט מען די גוטע גזירה און ער ברענגט אויף זיך שלעכטס, "גַּם מַעֲמִיקִין לוֹ גֵּיהִנּוֹם", אויך אז מען רעדט ניבול פה מאכט מען זיך טיפער דעם גיהנום.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#8107 - קוק אין דיין האנט, וואס באקום איך פון רבי'ן
תפילות אויף אידיש, חסידות ברסלב, היכל הקודש

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת וארא, כ"ה טבת, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


טייערער ... נרו יאיר


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


עס איז מיר א גרויסע פלא אז דו הערסט אויס האטליינס וואס שטעלן זיך אהער כלומר'יש צו זיך אננעמען פארן רבינ'ס כבוד, און נאכדעם באקומסטו חלישות הדעת ווען דו הערסט ווי מען איז מבטל היכל הקודש וכו'.


עס איז מיר א וואונדער אויף תלמידי היכל הקודש אז מען זוכט נאך תירוצים צו פארענטפערן וכו' וכו'; מוהרא"ש האט אונז געלערנט ווי אזוי מען זאל צו גיין צו די סארט טענות, ווען מען האלט פאר 'היתכן דו לערנסט ספרי ברסלב, אמער דער האט נישט געהאלטן און יענער האט נישט געהאלטן וכו'?' מוהרא"ש האט אונז געברענגט צו אזא גדלות המוחין מיר זאלן ענטפערן (נישט יענעם, נאר זיך אליינס זאגן): "אפילו מען וועט אראפברענגען שטיקער פייער פון הימל, מלאכים וועלן שרייען אז מען טאר נישט אריינקוקן אין די ספרים און קונטרסים וועל איך זיי נישט אויסהערן, ווייל אז איך האב געפונען ספרים און קונטרסים וואס ברענגט מיך צום אייבערשטן און צו די הייליגע תורה, קען קיינער אין דער וועלט מיך נישט אפהאלטן"; און אזוי איז געווען ביי מוהרא"ש אליינס, ווען ער איז מקורב געווארן צום רבי'ן איז ער געווארן א ברענעדיגע פאקל, און זיין טאטע איז געווארן דערשראקן (דעמאלט איז ברסלב נישט געווען באקאנט אין די וועלט, מען האט געמיינט אז מען דארף זיצן שבעה אויב די קינד לערנט ברסלב'ע ספרים), ער איז ארומגעלאפן צו צדיקים מיט מוהרא"ש, זיי זאלן אים זאגן ער זאל נישט לערנען די ספרים, און מוהרא"ש מיט זיין עזות דקדושה האט געזאגט: "ווי קען מען מיר זאגן אפצולאזן די הייליגע ספרים וואס ברענגען מיך נאנט צום אייבערשטן? ווי קען איך אויסהערן ווען מען רעדט מיך אפ פון לערנען ספרי ברסלב ווען דייקא די ספרים מאכן מיך לערנען און דאווענען און זיין צוגעקלעבט צום אייבערשטן? אפילו מען וועט מיר ברענגען שטיקער פייער פון הימל, מלאכים ושרפים חיות ואופנים וואס וועלן מיך אפרעדן - טאר איך זיי נישט צוהערן, ווייל אז איך האב געפונען א רבי וואס געבט מיר אמונה, א קלארע לויטערע אמונה צו לעבן מיטן אייבערשטן, אטעמען אייבערשטן, גיין מיטן אייבערשטן, א רבי וואס מאכט מיך לערנען כל התורה כולה, א רבי וואס מאכט מיך טון מצוות מיט שמחה - וועל איך קיינעם נישט אויסהערן".


מיר איז א וואונדער דאס וואס דו שרייבט מיר אז דו רופסט האטליינס וכו'; וואס איז דא צו הערן? וואס איז דא נאכן טועם זיין פון די יין המשומר? דער רבי האט דאך געזאגט (חיי מוהר"ן, סימן רס): "ווער עס האט מיך טועם געווען אים קען מען שוין נישט פארנארן", און דער רבי זאגט (שיחות הר"ן, סימן נא): "דאס זאלט איר מקבל זיין פון מיר, זיך נישט לאזן נארן; די וועלט נארט, לאזט אייך נישט נארן"; איז וואס איז דאס אז תלמידי היכל הקודש האבן בכלל א רייץ צו רופן האטליינס וכו' און צו קוקן דרשות ווי דער פארענטפערט און יענער פארענטפערט; דאס אריינגיין בטוען ונטען מיט די סארט מחשבות איז נישט גוט, דאס צעקלאפט און צעברעכט דעם מענטש, ביז מען ווערט צומישט און צע'חוש'ט.


ליבער ברודער מאך זיך א חשבון וואס דער הייליגער רבי געבט דיר, גיי א שפאציר אינדרויסן פון געגנט אין א ליידיגע גאס, און זאג: "הייליגער באשעפער איך ווייס דאך יא דעם אמת ווער איך בין און וואס איך בין געווען איידער איך האב געפונען דעם הייליגן רבי'ן, איז וואס גייט מיר אן וואס מען רעדט, וואס גייט מיר אן וואס מען זאגט? וואס ווער איך שוואך ווען מען זאגט מיר אז דער האט יא געהאלטן און דער האט נאר געהאלטן למחצה ולשליש, לאמיך קוקן אין מיין האנט - וואס האב איך מרוויח געווען? וואס האב איך פארדינט? וואס באקום איך פון דעם רבי'ן?"


איך דארף מקצר זיין.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#8106 - ארויסנעמען פון הארץ די ווייטאג אויף די ווייב
שלום בית

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת בא, ד' שבט, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


זיי א וותרן אין שטוב, געב נאך פאר דיין ווייב, קריג זיך נישט, אזוי וועסטו ציען די שכינה אין שטוב, און אז דיין ווייב האט דיך וויי געטון, זי האט דיר געזאגט א ווארט נישט ווי עס פאסט - זאלסטו איר פארגעבן און מוחל זיין. זיי נישט קיין נוקם ונוטר, עס איז א לאו אין די תורה זיך צו אפרעכענען מיט איינעם וואס האט וויי געטון, און נאך א לאו איז 'נוטר' דאס האלטן אין זיך (ויקרא יט, יח); אז דיין ווייב האט דיך וויי געטון זאלסטו דאס ארויסנעמען פון הארץ, מאך נישט קיין מחלוקות.


דו ווייסט אז געזונטע קינדער איז נאר ביי עלטערן וואס קריגן זיך נישט, א רחמנות אויף די קינדער וואס זעען ווי טאטע מאמע שרייען איינער אויפן צווייטן, א רחמנות אויף זיי, דאס ווארפט זיי אריין אין א פחד, זיי פארלירן זייער זיכערקייט, מען ליידט פון דעם אפילו ווען מען ווערט עלטער.


אז דו וועסט פרעגן, ווי אזוי נעמט מען ארויס פון הארץ ווייטאג? עס ליגט אין הארץ ווייטאג פון די ווייב, ווי זי האט זיך אויפגעפירט און ווי אזוי זי פירט זיך נאכאלץ, ווי קען מען זאגן נעם ארויס די ווייטאג? טייערער ברודער דער רבי געבט צוויי עצות, וואס אפילו עס איז אנגעפילט די הארץ מיט ווייטאג און פיינטשאפט קען מען דאס ארויסנעמען און האבן א גוטע שלום בית, די ערשטע עצה איז דורך 'דן זיין לכף זכות', מען זאל טראכטן אז זי האט נישט געוואלט, זי האט נישט געמיינט, זי האט נישט געוואוסט, זי איז געווען איבערגעשטרענגט, אדער גאר לויט איר דעה האלט זי אז דאס איז די ריכטיגע וועג זיך צו באגיין מיט מיר, זי וויל דאך נאר גוטס, זי האלט אז מען מוז שרייען אויף מיר און נאר אזוי וועל איך זיך טוישן וכו', דורכדעם קען מען ארויסנעמען די פיינטשאפט און די ווייטאג.


די צווייטע עצה איז דורך תפילה והתבודדות, זיך אויסרעדן מיטן אייבערשטן; גיין אין א שטילע ליידיגע ווינקל און שמועסן מיטן אייבערשטן, אים דערציילן די גאנצע מעשה, ארויסזאגן אלע ווייטאג און בעטן דעם אייבערשטן ער זאל מאכן א נס אז מען זאל זיך צוריק ליב האבן, מען זאל ווייטער ממשיך זיין בויען די שטוב, די נעסט פאר די קינדער, און מיט תפילה קען מען פועל'ן ארויסצונעמען די ווייטאג און פיינטשאפט פון הארץ און האבן א זיסע ליבליכע שלום בית.


פארגעס נישט וואו מיר זענען, מיר זענען ביים רבינ'ס חדר, ביים רבינ'ס טיש. מוהרא"ש דערציילט אין די בריוו אסאך מאל די מעשה וואס האט פאסירט ביים רבי'ן מיט איינער פון די תלמידים וואס האט זיך געקריגט מיט זיין ווייב. אמאל איז דער רבי געזיצן ביים טיש מיט זיינע תלמידים, אינמיטן האט זיך דער רבי אנגערופן: "ווי וואגט זיך צו קומען צו מיין טיש איינער וואס האט נישט קיין ריינע מחשבות?!" און דער רבי האט זיך אויפגעשטעלט, ער איז אריין אין זיין צימער און מער נישט געוואלט בלייבן זיצן ביים טיש. ווען דער אינגערמאן האט געזען ווי דער רבי גייט אריין אין צימער, האט ער זיך אויפגעשטעלט, ער איז צוגעגאנגען צום רבינ'ס צימער און אנגעהויבן וויינען, ער האט זיך איינגעבעטן ביים רבי'ן, ביז דער רבי איז צוריק ארויסגעקומען און ווייטער ממשיך געווען די תורה. וואס איז געווען די מעשה מיט דעם אינגערמאן? זאגט מוהרא"ש, דער אינגערמאן האט זיך געקריגט מיט זיין ווייב, און דער רבי האט שוין נישט געוואלט זיצן מיט אים ביי איין טיש; אזוי שטארק האט דער רבי מקפיד געווען מען זאל האבן שלום בית, ווייל אז מען קריגט זיך אין שטוב - האט מען נישט קיין מח; מען ווערט אויס מענטש, און נאכדעם פאלט מען אראפ אין א טיפע גרוב.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#8105 - געב אכטונג וואס דו קוקסט
אמונה, מאוויס, שמירת עינים, פאדקעסט

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת בא, ג' שבט, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


קוק נישט קיין מאוויס, קוק נישט מער קיין סטעטוס, פארברען זיך נישט די נשמה, פארברען זיך נישט דיינע אויגן מיט דיין מח. האלט נישט אין אפיס כלים וואס זענען שעדליך, וואס מען קען זען עבירות, ניאוף, רחמנא לצלן; מען פארלירט אלעס, מען ווערט אויסגעריסן פון די וועלט, מען פארלירט די וועלט און יענע וועלט, מען פארלירט די ווייב, די קינדער, מען ווערט פארשעמט פאר אלעמען.


א מענטש מיינט אז ער זיצט שטילערהייט אין זיין קאר, אין זיין אפיס, אין זיין דירה'לע - און קוקט עבירות און קיינער זעט נישט און קיינער וועט נישט וויסן פון דעם; אוי וויי, אוי וויי, מען מיינט אז מען קען זיך באהאלטן, אבער דער אייבערשטער זאגט (ירמיה כג, כד): "אִם יִסָּתֵר אִישׁ בַּמִּסְתָּרִים", א מענטש מיינט ער קען זיך באהאלטן פון מיר, "וַאֲנִי לֹא אֶרְאֶנּוּ, נְאֻם ה'", און איך וועל אים נישט זען; איך וועל פארציילן פאר אלעמען ווער דער מענטש איז.


הלוואי וועסטו אויסהערן די רבנים און די דיינים וואס וויינען און שרייען אז מען זאל נישט האבן שייכות מיט די זאכן וואס זענען מטמא במגע ובמשא ובאוהל, פון קוקן ניאוף פארלירט מען אלעס; די ווייב, די קינדער און די געלט, מען בלייבט אן קיין פרוטה, מען האט טענות אויפן אייבערשטן אז דער אייבערשטער געבט נישט קיין פרנסה, ווען דער מענטש אליינס ווארפט אוועק די שפע, דער מענטש לייגט די שפע ביי די קליפות השם ישמרינו; אוי ווי ביטער עס איז אז מען קוקט ניאוף, אוי ווי שלעכט עס ווערט די לעבן אז מען קוקט ניאוף.


אפגערעדט פון קוקן פאדקעסט, דאס איז דאך ערגער פון דאס ערגסטע; איך בעט דיר, פון דעם זאלסטו זיך זייער היטן, דאס איז אזוי שעדליך, מען ווייסט גארנישט ווי שעדליך דאס איז; עס רייסט אויס דאס ביסל תמימות וואס מען האט אין זיך, מען פארלירט די אמונה, מען ווערט אויסגעריסן פון די וועלט.


שבת פרשת שמות האבן מיר פארגעלערנט אין ישיבה ביי שלש סעודות שיחות הר"ן סימן לב, מורא'דיגע ווערטער פון רבי'ן, עס איז כדאי דו זאלסט לערנען די שיחה. דער רבי רעדט פון זיך היטן פון חקירות, דער רבי זאגט: "וְדַע, כִּי יֵשׁ עֲבֵרוֹת שֶׁהֵם מַכְנִיסִים כְּפִירוֹת בְּאָדָם", עס איז דא עבירות וואס ברענגען אריין אינעם מענטש כפירות ואפיקורסות, (מוהרא"ש זאגט אז דאס איז די עבירה פון פגם הברית, הוצאת זרע לבטלה רחמנא לצלן), "וְיֵשׁ שֶׁבָּאִים עֲלֵיהֶם מַחֲשָׁבוֹת עַל הָאֱמוּנָה מֵחֲמַת שֶׁלֹּא נוֹלְדוּ בִּקְדֻשָּׁה כָּרָאוּי", אויך איז דא וואס האבן קשיות אויף די אמונה ווייל זיי זענען געבוירן געווארן שלא בקדושה, (אן היטן הלכות), "וְיֵשׁ שֶׁהוֹסִיפוּ עַל זֶה מַעֲשֵׂיהֶם הָרָעִים שֶׁעָשׂוּ בְּעַצְמָם, כִּי יֵשׁ עֲבֵרוֹת שֶׁהֵם מַזִּיקִים וּפוֹגְמִים אֶת הָאֱמוּנָה כַּנַּ"ל", און אויך איז דא וואס זיי זענען געבוירן נישט בקדושה און זיי אליינס האבן פארמערט צו טון עבירות, אזוי ווי פריער אויסגעשמועסט; איז וואס איז די עצה? וואס טוט מען דא? זאגט דער רבי: "וְלָזֶה צְרִיכִין בּוּשָׁה וְלֵב נִשְׁבָּר", מען דארף זיך שעמען פונעם אייבערשטן און האבן א צעבראכענע הארץ, "שֶׁמִּי שֶׁיֵּשׁ לוֹ חֲקִירוֹת וּמַחֲשָׁבוֹת אֵלּוּ חַס וְשָׁלוֹם", ווייל ווער עס האט מחשבות פון חקירות און מחשבות קעגן די אמונה – "רָאוּי לוֹ לְהִתְבַּיֵּשׁ מְאֹד", דארף זיך זייער שעמען, "עַל אֲשֶׁר נוֹלַד בְּגַשְׁמִיּוּת כָּזֶה, אוֹ שֶׁעָשָׂה מַעֲשִׂים כָּאֵלּוּ שֶׁבָּא לָזֶה שֶׁיָּבוֹאוּ לוֹ מַחֲשָׁבוֹת כְּנֶגֶד אֱמוּנָתֵנוּ הַקְּדוֹשָׁה", אז ער זעט אזוי אויס, אז ער איז אנגעקומען צו אזא מצב פון האבן חקירות מיט ספיקות רחמנא לצלן, "וּכְבוֹד ה' מָלֵא אֶת כָּל הָאָרֶץ", דער אייבערשטער איז דאך אין די גאנצע וועלט, אזוי ווי עס שטייט אין פסוק (ישעי' ו, ג): "'מְלֹא כָּל הָאָרֶץ כְּבוֹדוֹ', וְעָלָיו בָּאִים מַחֲשָׁבוֹת חַס וְשָׁלוֹם לְגָרְשׁוֹ וּלְעָקְרוֹ חַס וְשָׁלוֹם", און צו מיר קומען אזעלכע מחשבות וואס ווילן מיך אויסרייסן חס ושלום - "מֵאֱלֹקִים חַיִּים אֲשֶׁר הוּא חֵי הַחַיִּים יִתְבָּרַךְ וְיִתְעַלֶּה שְׁמוֹ", פונעם הייליגן באשעפער; ווען מיר האבן דאס געלערנט האבן מיר אלע געהאט טרערן אין די אויגן, אלע זענען זייער נתעורר געווארן לתשובה אפצולאזן די אלע פאדקעסטס וואס מאכן פארגעסן פונעם אייבערשטן, אפלאזן אלע נארישקייטן, און זיך צוריק קערן צום אייבערשטן.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#8104 - צען קאפיטלעך תהילים - א פאנצער
שובבי"ם, תיקון הכללי

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת בא, ב' שבט, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


מיר זענען שוין אין די דריטע וואך פון די ימי השובבי"ם, יעצט איז די צייט צו פאררעכטן אלעס; זאג יעדן טאג די צען קאפיטלעך תהילים [קאפיטל טז, לב, מא, מב, נט, עז, צ, קה, קלז, קנ], די תיקון הכללי, דאס איז א תיקון פאר פגם הברית. און ווען דער הייליגער רבי האט מגלה געווען דעם תיקון הכללי האט דער רבי דערציילט א מעשה פון א פאנצער, אז ווען מען גייט אין מלחמה טוט מען זיך אן א פאנצער, דעמאלט אפילו מען שיסט אויפן מענטש טויטליכע פיילן גייט עס נישט אריין אינעם מענטש, נאר דער פאנצער באשיצט דעם מענטש, און די פיילן פאלן אראפ, און אפילו אין פאל דער פאנצער צעברעכט זיך און דער מענטש ווערט גע'הרג'עט - וועט ער אויך ווערן געראטעוועט וכו'.


אין דעם ליגט באהאלטן דער סוד פונעם תיקון הכללי, און יעדער איינער וואס זאגט די צען קאפיטלעך תהילים וואס דער הייליגער רבי האט מתקן געווען - ווערט באשיצט מיט דעם אזוי ווי א פאנצער, די פיילן קענען נישט אנקומען צו אים צוליב דעם פאנצער; דאס הייסט אז אפילו דער מענטש האט געזינדיגט חס ושלום וועט עס נישט אריינגיין אין זיין נשמה, צוליב דעם פאנצער - דעם תיקון הכללי, און אפילו דער פאנצער צעברעכט זיך און דער מענטש ווערט גע'הרג'עט וועט ער אויך ווערן געראטעוועט וכו'; דאס הייסט אז דער תיקון הכללי איז אזוי גרויס אז עס וועט אים ראטעווען פון אן אייביגע מיתה, ער וועט נאכאמאל מגולגל ווערן וכו'.


דער רבי האט געזאגט מען זאל נישט מגלה זיין די גאנצע מעשה, אבער דער חלק פון די מעשה האט מוהרא"ש מגלה געווען, צו ווייזן דאס גרויסקייט פון פאלגן צדיקים (עיין ספר פעולת הצדיק, סימן תתצז).


טו נישט אויס דיין תפילין נאר נאכן זאגן די צען קאפיטלעך תהילים.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#8103 - די ערשטע תיקון איז מקוה
מקוה, שובבי"ם, דף גמרא

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת בא, ראש חודש שבט, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


זיי שטארק אין גיין יעדן טאג אין מקוה, יעצט אין די שובבי"ם טעג ווען מען קען פאררעכטן פגם הברית - דארף מען געדענקען אז דער רבי זאגט (שיחות הר"ן, סימן קמא): "די ערשטע תיקון איז מקוה"; ווייל דורך מקוה ווערט אלעס פארראכטן, און אפילו מען האט געזינדיגט אין פגם הברית רחמנא לצלן, דורך מקוה קען מען דאס מתקן זיין.


רבי נתן האט געזאגט, מען זעט ביי די מעשה ווען מען איז געקומען דערציילן פאר עזרא הסופר אז אידישע קינדער פאלן נעבעך אין עבירות, מען האט חתונה רחמנא לצלן מיט גוי'אישע ווייבער, האט עזרא אנגעהויבן שרייען צום אייבערשטן (עזרא ט, ו): "בֹּשְׁתִּי וְנִכְלַמְתִּי לְהָרִים אֱלֹקַי פָּנַי אֵלֶיךָ", איך שעם זיך פון דיר אייבערשטער, איך שעם זיך אויפצוהייבן מיין קאפ, און נאכדעם שטייט: "וַיַּעַן שְׁכַנְיָה בֶן יְחִיאֵל וְכוּ', אֲנַחְנוּ מָעַלְנוּ" וְכוּ', וְעַתָּה יֵשׁ מִקְוֶה לְיִשְׂרָאֵל", עס איז דא א וועג דאס צו פאררעכטן, און די פסוק כאפט אן א לשון פון מקוה, ער כאפט נישט אן א לשון יש עצה, יש דרך, יש ענין, נאר יש מקוה, צו ווייזן אז דורך מקוה קען מען אלעס פאררעכטן, 'יֵשׁ מִקְוֶה לְיִשְׂרָאֵל' דורך מקוה איז דא א האפענונג פאר יעדן אינעם אפילו מען איז דורכגעפאלן מיט די ערגסטע עבירות.


מוהרא"ש ברענגט אין די בריוו אז דער הייליגער בעל שם טוב זכותו יגן עלינו האט געזאגט אז ער איז צוגעקומען צו זיינע מדריגות ווייל ער איז געווען זייער נזהר צו גיין אין מקוה יעדן טאג. אזוי אויך איז באוואוסט וואס דער הייליגער רבי אהרן קארלינער זכותו יגן עלינו האט געזאגט: "מקוה איז טאקע נישט קיין מצוה, אבער צו וואס מקוה קען צוברענגען - קען קיין שום אנדערע מצוה נישט צוברענגען".


כאפ אריין א בלאט גמרא; אין דיינע פארנומענע טעג, אין דיינע טויזנט זאכן וואס דו דארפסט ערלעדיגן - זאלסטו כאפן די הייליגע גמרא און גורס זיין די בלאט גמרא, מאך נישט חשבונות פון היינט, מארגן, נעכטן, איבער מארגן; מאך יעצט אויף די גמרא. דער רבי זאגט ווער עס לערנט גמרא טוט אים די בלאט באשיצן (ספורי מעשיות מעשה ז, מזבוב ועכביש).


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א גוטן חודש.


 

#8102 - ס'איז שובבי"ם, ווי הייבט מען אן?
דאווענען, שובבי"ם

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת בא, כ"ט טבת, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


מיר זענען שוין אין די דריטע וואך פון שובבי"ם; מענטשן פרעגן: "וואס טוט מען? ווי הייבט מען אן?"


הייב אן מיט גיין אין שול דאווענען די דריי תפילות שחרית מנחה מעריב מיט מנין, דאווענען מיט מנין רייניגט דעם מענטש אזוי ווי א קוואל וואס רייניגט טמא'נע מענטשן. חכמינו זכרונם לברכה זאגן (ברכות טז.): "אָמַר רַבִּי חָמָּא בֵּרַבִּי חֲנִינָא, לָמָּה נִסְמְכוּ אֹהָלִים לַנְּחָלִים וכו', לוֹמַר לָךְ, מַה נְּחָלִים מַעֲלִין אֶת הָאָדָם מִטֻּמְאָה לְטָהֳרָה, אַף אֹהָלִים מַעֲלִין אֶת הָאָדָם מִכַּף חוֹבָה לְכַף זְכוּת", פינקט אזוי ווי ווען א טמא'נער מענטש טובל'ט זיך אין טייך ווערט ער ריין, אזוי אויך ווען מען גייט אין שול דאווענען און לערנען – נעמט מען אראפ פון זיך אלע שלעכטס, און מתן שכרה בצדה, אויסער די תיקונים וואס מען איז זוכה דורך דאווענען מיט מנין, האט מען פרנסה; מוהרא"ש זאגט: "דאווענען מיט מנין ברענגט 'דבר שבמנין'" (פרנסה בשפע).


קום אין שול דאווענען די דריי תפילות, און אז דו האסט חשבונות מיט דעם און מיט יענעם - זאלסטו נאכאלץ קומען אין שול, מאך זיך איין חשבון 'איך קום אין שול צום אייבערשטן, איך האב נישט מיט קיינעם, איך דארף נישט קיינעם, איך קען נישט קיינעם, איך קום נאר צום אייבערשטן', און זיי מקפיד אויף דאווענען אין א סידור ווארט ביי ווארט פון אנהייב ביז די ענדע אן קיין חכמות, וועסטו ציען צו דיר די שכינה הקדושה, די השגחה, זאכן וועלן אנהייבן ווערן מסודר. ווייל די הייליגע חכמים זאגן (שם ו:): "כָּל הָרָגִיל לָבֹא לְבֵית הַכְּנֶסֶת וְלֹא בָּא יוֹם אֶחָד הַקָּדוֹשׁ בָּרוּךְ הוּא מְשָׁאֵיל בּוֹ", ווען א מענטש דאווענט יעדן טאג מיט מנין און איין טאג פארפעלט ער צו קומען אין שול פרעגט דער אייבערשטער אויף דעם מענטש "פארוואס ער איז נישט געקומען אין שול?" און דער אייבערשטער העלפט אים ער זאל ווייטער קענען קומען, ער נעמט אוועק פון דעם מענטש דער פראבלעם.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.