בריוון פונעם ראש ישיבה שליט"א

#8960 - וועסט זיך ווייטער פירן אזוי שיין, וועסטו זייער מצליח זיין
היכל הקודש, ישיבה, תלמיד

בעזרת ה' יתברך - יום א' לסדר כי תבוא לאומאן, י' אלול, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


איך בין זייער צופרידן צו האבן אזעלכע טייערע תלמידים ווי דיר אין אונזער ישיבה אין ירושלים, און איך פריי זיך זייער יעדע מאל דו שרייבסט מיר דיינע שיעורים וואס דו לערנסט, און אז דו האסט מסיים געווען זעכציג מאל מסכת תענית.


אויך הער איך אז דו העלפסט אין שול אין בית שמש מיט ריין מאכן און מיט העלפן מיט אלעס וואס פעלט זיך אויס.


איך בין זיכער אז דו וועסט זיך ווייטער פירן אזוי ווי דו פירסט זיך, דו וועסט לערנען פלייסיג און דו וועסט העלפן משמש זיין דעם רבי'ן, וועסטו שנעל טרעפן א גוטע שידוך און אויפשטעלן אן ערליכע שטוב.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א כתיבה וחתימה טובה.

#8959 - מען קען זיך נישט באהאלטן פונעם אייבערשטן
עבירות, ניאוף

בעזרת ה' יתברך - יום א' לסדר כי תבוא לאומאן, י' אלול, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


איך בין זייער דערשראקן פון וואס דו האסט מיר געשריבן, איך ציטער וואס גייט זיין דא, ווייל די הייליגע חכמים זאגן (בראשית רבה כו, ה): "עַל הַכֹּל הַקָּדוֹשׁ בָּרוּךְ הוּא מַאֲרִיךְ אַפּוֹ חוּץ מִן הַזְּנוּת", אויף אלע עבירות וואס א מענטש טוט ווארט דער אייבערשטער אז מען זאל תשובה טון, אבער ווען עס קומט צו ניאוף רחמנא לצלן - דארט איז מען נישט מאריך אף, דארט באשטראפט מען דעם מענטש מיט א ביטערן עונש.


זאלסט נישט מיינען אז מען קען זיך באהאלטן מיט עבירות וכו'; מען קען גיין מיט פרעמדע וכו' רחמנא לצלן - און דאס וועט בלייבן א סוד, עס שטייט אין פסוק (איוב כד, טו): "וְעֵין נֹאֵף שָׁמְרָה נֶשֶׁף לֵאמֹר לֹא תְשׁוּרֵנִי עָיִן", די בעלי עבירות טראכטן ביי זיך: 'מיר וועלן ווארטן עס זאל ווערן נאכט דעמאלט וועלן מיר טון עבירות; מיר וועלן זיך באהאלטן אז קיינער זאל אונז נישט זען', אזוי מיינט מען, זאגן אויף דעם די הייליגע חכמים (במדבר רבה ט, א): "הַנּוֹאֵף אוֹמֵר אֵין בְּרִיָה יוֹדַעַת בִּי, לְפִי שֶׁכָּל מַעֲשָׂיו אֵינָן אֶלָּא בַּחשֶׁךְ", א מענטש מיינט טאקע אז ער קען זיך באהאלטן פונעם אייבערשטן, וואס טוט דער אייבערשטער? "וְהַקָּדוֹשׁ בָּרוּךְ הוּא מְפַרְסְמָן בָּעוֹלָם", דער אייבערשטער פארשעמט אים פאר די גאנצע וועלט.


מיין נישט אז מען קען זיך באהאלטן פונעם אייבערשטן, "אִם יִסָּתֵר אִישׁ בַּמִּסְתָּרִים וַאֲנִי לֹא אֶרְאֶנּוּ, נְאֻם ה'" (ירמיהו כג, כד), דער אייבערשטער זאגט: ווי קען זיך א מענטש באהאלטן פון מיר? "הֲלוֹא אֶת הַשָּׁמַיִם וְאֶת הָאָרֶץ אֲנִי מָלֵא נְאֻם ה'", דער אייבערשטער איז דאך איבעראל!


האסט זיך אזוי שיין געהאלטן ביז אהער און יעצט האסטו אנגעהויבן פאלן, עס זעט מיר אויס ווי דו אנטלויפסט פאר שלחן עורך... איך בעט דיר, לאז אפ די מעשים, גיי נישט מער צו די חברים וואס רופן דיך אהיים צו זייערע ווייבער, גיי נישט צו זיי, דו קענסט אזוי שיין חתונה האבן, דו קענסט האבן אזא שיינע לעבן; וואס טוסטו? ביסט דאך קלוגער פון דעם.


געדענק, איך האב דיך געווארנט.

#8958 - א פרייליכער מענטש איז פריי פון אלע פארמאכטקייטן
ישוב הדעת

בעזרת ה' יתברך - יום א' לסדר כי תבוא לאומאן, י' אלול, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר, בראכפעלד


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


דו דארפסט זיך זייער שטארקן אין די זאך פון זיין פרייליך, אז דו וועסט זיין פרייליך וועט אוועק פאלן אלע דיינע פראבלעמען, ווייל אלע פראבלעמען וואס מענטשן האבן - נעמט זיך פון עצבות און מרה שחורה; עצבות פארמאכט דעם מח מען זאל נישט קענען טראכטן פונעם אייבערשטן, אזוי ווי דער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק ב, סימן י): "מַה שֶּׁהָעוֹלָם רְחוֹקִים מֵהַשֵּׁם יִתְבָּרַךְ, וְאֵינָם מִתְקָרְבִים אֵלָיו יִתְבָּרַךְ", פארוואס זענען מענטשן אזוי געפאלן ביי זיך און זענען נישט נאנט צום אייבערשטן? "הוּא רַק מֵחֲמַת שֶׁאֵין לָהֶם יִשּׁוּב הַדַּעַת, וְאֵינָם מְיַשְּׁבִין עַצְמָן", ווייל מען האט נישט קיין ישוב הדעת, מען טראכט נישט פון תכלית; זאגט אבער דער רבי, ווי אזוי קען מען זוכה זיין צו ישוב הדעת און צו א קלארע מח צו וויסן וואס מען האט צו טון אויף די וועלט? "אַךְ דַּע, שֶׁעַל יְדֵי מָרָה שְׁחוֹרָה אִי אֶפְשָׁר לְהַנְהִיג אֶת הַמֹּחַ כִּרְצוֹנוֹ, וְעַל כֵּן קָשֶׁה לוֹ לְיַשֵּׁב דַּעְתּוֹ", ווען מען איז נישט פרייליך קען מען נישט טראכטן גוטע זאכן, מען קען נישט טראכטן גוט, מען טראכט א גאנצן צייט נאר שלעכטע מחשבות. "רַק עַל יְדֵי הַשִּׂמְחָה יוּכַל לְהַנְהִיג הַמֹּחַ כִּרְצוֹנוֹ, וְיוּכַל לְיַשֵּׁב דַּעְתּוֹ", אבער אז מען איז פרייליך - דעמאלט קען מען בייגן די מחשבות צו טראכטן גוט, "כִּי שִׂמְחָה הוּא עוֹלָם הַחֵרוּת", אז א מענטש איז בשמחה איז ער א פרייער מענטש און דער מח איז אים נישט מצומצם, אזוי ווי עס שטייט (ישעיה נה, יב): "כִּי בְשִׂמְחָה תֵצֵאוּ", מיט שמחה גייט מען ארויס, "שֶׁעַל יְדֵי שִׂמְחָה נַעֲשִׂין בֶּן חוֹרִין, וְיוֹצְאִין מִן הַגָּלוּת", ווייל א פרייליכער מענטש איז פריי, פריי פון אלע פארמאכטקייטן.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א כתיבה וחתימה טובה.

#8957 - א שטיקל סדר פאר אומאן
תיקון הכללי

בעזרת ה' יתברך - יום ד' לסדר כי תבוא לאומאן, י"ג אלול, שנת תשפ"ו לפרט קטן


טייערער ... נרו יאיר


איך האף אז דו קומסט קיין אומאן אויף ראש השנה, קום קיין אומאן וועסטו האבן דיין תיקון, קוק נישט אויף די גרויסע הוצאות און אויף די שווערע נסיעה, קום קיין אומאן; דא האסטו א שטיקל סדר פאר אומאן:


די ערשטע זאך זאלסטו גיין אין מקוה, ווייל דער הייליגער רבי האט געזאגט (שיחות הר"ן, סימן קמא): "די ערשטע תיקון איז מקוה", און גיי גלייך צום ציון. נעם מיט א פרוטה צו געבן פאר צדקה, לייג די פרוטה אין א פושקע אדער געב דאס פאר א געלט גייער, אדער זאלסטו דאס אפשיידן און האלטן ביי דיר אין טאש, און שפעטער אויפזוכן א פושקע וכדומה, און נעם א תיקון הכללי (ביים ציון איז דא), און זאג די צען קאפיטלעך [קאפיטל טז, לב, מא, מב, נט, עז, צ, קה, קלז, קנ], און גלייב באמונה שלימה אין די ווערטער פון הייליגן רבי'ן וואס האט געזאגט (שיחות הר"ן, שם; חיי מוהר"ן, סימן רכה): ווער עס וועט קומען קיין אומאן צו מיין ציון און געבן א פרוטה לצדקה פאר מיר און זאגן די צען קאפיטלעך תהלים – די תיקון הכללי: "אפילו אם עצמו וגבהו עוונותיו", אפילו די עבירות זיינע זענען זייער אסאך און זייער גרויסע – וועל איך אים א טובה טון, איך וועל אים מתקן זיין; מיט דעם לשון האט דער רבי געזאגט: "איך וועל מיך לייגן אין די לענג און אין די ברייט אים א טובה טון, ביי די פיאות וועל איך אים ארויסציען פון שאול תחתית ומתחתיו".


אז דו קענסט אנקומען ביזן ציון אליינס זיך אראפלייגן דעם קאפ און זיך אויסגיסן דיין הארץ – איז גוט, און אז נישט – איז אויך גוט; ווייל די גאנצע פלאץ איז די ציון, דער רבי הערט יעדנ'ס בקשות און וואשט אויס יעדנ'ס נשמה, און אפילו מען האט געזינדיגט אין די ביטערע עבירה פון ..., מען האט פוגם געווען אין אלע צען גריבער פון די טומאה, אין פגם הברית רחמנא לצלן, אז מען קומט קיין אומאן צום רבינ'ס ציון און מען זאגט די צען קאפיטלעך תהלים, די תיקון הכללי – איז מען זוכה צו פאררעכטן און מען איז זוכה צו תשובה שלמה, און אפילו מען שפירט עס נישט גלייך אויפן פלאץ, וועט מען שוין אלץ לעבן מיט תשובה, ווייל דער רבי האט געזאגט: "איך האב גע'פועל'ט ביי מיינע מענטשן אז עבירות וועלן זיי שוין נישט קענען טון מיט א לייכטזיניקייט, עס וועט ענק שוין קרענקן אן עבירה", און דאס זעט מען קלאר, ווער עס איז געקומען צום רבי'ן אין אומאן – איז שוין אנגעפילט מיט חרטות, מיט תשובה און וידוי דברים.


א כתיבה וחתימה טובה.

#8956 - נישט רייכערן און נישט טרינקען ביים רבי'ן
אומאן, רייכערן, טרינקען

בעזרת ה' יתברך - יום ד' לסדר כי תבוא לאומאן, י"ג אלול, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר


מען פארט שוין צום הייליגן רבי'ן, איך שרייב דיר שוין אפאר וויכטיגע נקודות ווי אזוי זיך צו פירן אין אומאן.


דריי זיך ביי ערליכע חברים, גיי נישט ביי די שטיבער וואו מען געבט צו טרינקען אלקאהאל, געדענק וואו דו ביסט, מיר זענען געקומען צום הייליגן רבי'ן, מיר זיצן ביים רבינ'ס טיש, דער רבי האט אונז געווארנט מיר זאלן נישט צורירן צו אלקאהאל (לקוטי מוהר"ן חלק ב, סימן כו); נישט קיין וויין, ביר אדער ברוינפן.


מוהרא"ש זאגט, די וואס טיילן עסן אין אומאן, די וואס מאכן הכנסת אורחים און געבן צו טרינקען אלקאהאל – איז דאס א חוצפה און עזות; "הֲגַם לִכְבּוֹשׁ אֶת הַמַּלְכָּה עִמִּי בַּבָּיִת...?!" (אסתר ז, ח), וואו ביסטו? דו ביסט דאך ביים רבי'ן און דו טוסט פארקערט פון וואס ער האט געזאגט ביי אים אין שטוב?!


אויך זאלסטו נישט רייכערן; ווי מעג זיין אזא זאך, שטיין ביים ציון מיט א צוגרעטל און א כוס ביר, ווען דער רבי האט דאס נישט געלאזט טון (חיי מוהר"ן סימן רעג, תעב), און זאלסט זיכער נישט גיין ביי די שטיבער וואו מען רייכערט דראגס השם ישמרינו, אוי לנו שכך עלתה בימינו, אז אינגעלייט אנגעטון מיט חסידי'שע קליידער, מיט שטריימל בעקיטשע – זאלן זיין אזוי געפאלן, אזוי מיואש, אזוי דעפרעסט – צו רייכערן דראגס, און פארנארן אומשולדיגע אינגעלייט און בחורים זיי זאלן זיך אויך פאר'סמ'ען.


איך בעט דיר מיין ליבער זון, מיין הארציגער חבר, גיי נישט ביי די מסיבות, גיי נישט צו די שטיבער, "כָּל בָּאֶיהָ לֹא יְשׁוּבוּן" (משלי ב, יט), פון דראגס איז נישטא קיין וועג ארויס; מען ענדיגט נעבעך יונג דאס לעבן, מען איז נישט זוכה צו זען דורות, און אויב מען האט שוין געברענגט דורות – איז מען נישט זוכה צו זען די נחת ביי די קינדער און אייניקלעך.

#8955 - א טרער צום אייבערשטן

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת נצבים וילך, י"ז אלול, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר, לעיקוואד


איך האב ערהאלטן דיין בריוון.


זארג נישט, דיינע קינדער וועלן נישט גיין אין פאבליק סקול, זיי וועלן גיין אין אן ערליכע חדר, און אז מען געבט זיי נישט קיין איינטריט קארטל ווייל דו האסט נישט קיין געלט – זאלסטו זיך אויסוויינען צום אייבערשטן; ווען דו זאגסט די סליחות זאלסטו וויינען צום אייבערשטן און אים בעטן ער זאל רחמנות האבן אויף דיר און אויף דיין משפחה, און פלעכט אריין דיינע אייגענע תפילות אין אידיש, די שפראך וואס דו רעדסט, בעט דעם אייבערשטן ער זאל דיר מוחל זיין, אבער געדענק אז אויך ווען מען וויינט צום אייבערשטן דארף דאס קומען פון שמחה; דער הייליגער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק א, סימן קעה), בְּכִיָּ"ה איז די ראשי תיבות פון די פסוק (תהלים פט, יז): "בְּ'שִׁמְךָ יְ'גִילוּן כָּ'ל הַ'יּוֹם", מיר פרייען זיך אז דער אייבערשטער הערט אויס אונזער געוויין און נעמט אן אונזערע תפילות.


ווען עס קומט די הייליגע טעג סליחות, ראש השנה, יום הקדוש, און אזוי ווייטער – דארף מען וויינען צום אייבערשטן, דער אריז"ל זאגט (שער הכוונות דרושי ראש השנה, הקדמה), אז דאס איז א סימן פון א הייליגע נשמה, אז מען וויינט; אזוי ווי דער זוהר הקדוש זאגט (שמות יב:) אויפן פסוק (שמות ב, ו): "וְהִנֵּה נַעַר בֹּכֶה, וַתַּחְמֹל עָלָיו, וַתֹּאמֶר מִיַּלְדֵי הָעִבְרִים זֶה", ווען מען זעט אין הימל א איד וויינט צום אייבערשטן, ער דאווענט און בעט סליחה ומחילה, זאגט מען: דאס איז א איד, וַתַּחְמֹל עָלָיו, און מען דערבארעמט זיך אויף אים.


אבער מען קען זיך נישט דריקן צו וויינען, און מען קען נישט און מען טאר נישט טראכטן ביים דאווענען און ביים זאגן סליחות: 'ווען גיי איך שוין וויינען? ווען גייט שוין קומען א טרער?' דאס איז נישט ריכטיג, דאס איז אויך מחשבות זרות; דער הייליגער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק ב, סימן צה), ביים דאווענען זאל מען נאר טראכטן פירוש המילות, די טייטש פון די ווערטער, און אז מען איז זוכה צו וויינען – איז גאר גוט, און אז נישט – טאר מען זיך נישט מבלבל זיין פון דעם.

#8954 - המלך, אלעס איז דער אייבערשטער
אמונה

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת נצבים וילך, י"ז אלול, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר


ביים דאווענען ראש השנה, ביי תפילת שחרית, הייבט דער בעל תפילה אן מיט א תנועה פון התעוררות און ליבשאפט, און ער שרייט אויס: "המלך", און די גאנצע עולם ענפטערט הויך: "המלך", ווייל יעצט ראש השנה טוט מען קעניגן דעם אייבערשטן אויף די גאנצע וועלט.


דערפאר, ווען דער בעל תפילה הייבט אן זינגען די הייליגע תנועה: "אה אה...", זאלסטו זיך איינוויקלען אינעם טלית און זיך גוט אויסוויינען צום אייבערשטן און ארייננעמען אין דיר אז "המלך", דער אייבערשטער איז דער קעניג, דער אייבערשטער פירט אלעס, ער טוט אלעס, ער מאכט אלעס, און דו זאלסט לעבן מיט דעם, אזוי וועסטו מער קיינמאל נישט אריינפאלן אין כעס, ווייל דאס וואס א מענטש פאלט אריין אין א כעס – דאס איז ווען ער פארגעסט פונעם אייבערשטן, ער פארגעסט אז די וועלט האט א בעל הבית, א קעניג און א פירער וואס פירט און טוט ווי אזוי ער וויל, און ווען מען פארגעסט פונעם אייבערשטן פאלט מען אין די עקלדיגע עבירה פון כעס, מען רעגט זיך אויף די ווייב, מען שרייט אויף די ווייב, מען כעס'ט זיך אויף די קינדער, מען שרייט און מען שלאגט זיי השם ישמרינו.


על כן ליבער ברודער, א גאנץ ראש השנה זאלסטו נאר בעטן אויף דעם, אויף 'המלך', אז דו זאלסט זוכה זיין צו לעבן מיטן אייבערשטן, און ווען עס קומט צו די תפילה פון: "וְיֵדַע כָּל פָּעוּל כִּי אַתָּה פְּעַלְתּוֹ, וְיָבִין כָּל יְצוּר כִּי אַתָּה יְצַרְתּוֹ", זאלסטו זיך אפוואשן דיין פנים מיט טרערן און בעטן דעם אייבערשטן: "הייליגער באשעפער – ווען? ווען? ווען וועל איך שוין זוכה זיין צו לעבן מיט די אמונה, און געדענקען 'ה' אֱלֹקֵי יִשְׂרָאֵל מֶלֶךְ וּמַלְכוּתוֹ בַּכֹּל מָשָׁלָה', אז קיינער קען מיר נישט געבן עשירות, און קיינער קען מיר נישט אוועק נעמען אפילו א פרוטה, נאר אלעס איז פונעם אייבערשטן"; און יעדעס מאל וואס דו זאגסט 'המלך' – זאלסטו זיך געבן א שטארקע בענק צום קעניג, און זיך פרייען אז מיר זענען פונעם הייליגן פאלק ישראל וואס מיר דינען דעם אייבערשטן.


א כתיבה וחתימה טובה.

#8953 - איך בין ווייך צו יענעם, איז דער אייבערשטער ווייך צו מיר

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת נצבים וילך, י"ז אלול, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר


קומענדיגע וואך זאכן מיר שוין סליחות, אלע קומען ערנסט אין שול, מען וויינט, מען בעט רחמים ותחנונים.


נאכן ענדיגן זאגן סליחות, מען האט זיך אויסגעוויינט, מען האט מקבל געווען גוטע קבלות, דו קומסט ארויס פון שול, און דו זעסט אז דיין חבר האט זיך פארטשעפעט מיט דיר, דיין קאר איז פארשטעלט, אדער עפעס אנדערש; וואס גייט יעצט געשען? ער גייט כאפן פון דיר א באקס, דו גייסט שרייען אויף אים; אויב אזוי וואס איז מיט די סליחות...? דער אייבערשטער זעט אלעס, ער זעט ווי אזוי דו פירסט זיך צו אנדערע, און פינקט ווי אזוי דו פירסט זיך מיט א צווייטן – וועט מען זיך פירן מיט דיר. די הייליגע חכמים זאגן (סוטה ח:): "בַּמִדָּה שֶׁאָדָם מוֹדֵד בָּהּ", ווי אזוי דער מענטש מעסט א צווייטן, "מוֹדְדִין לוֹ", מעסט מען אים.


על כן בעט איך דיר, יעצט בימי הסליחות ווען מען דארפן אזויפיל רחמנות מען זאל אננעמען אונזערע חרטות, אונזער געבעט; לאמיר זיך פירן מיט א צווייטן מיט רחמנות, און אז איינער האט דיך געשטערט ביים פארן מיטן קאר, אדער צוגענומען דיין פלאץ וואו דו פארקירסט דיין קאר וכדומה – זאלסטו נישט נקמה נעמען, זאלסט נישט ווערן בכעס, זאג: "גם זו לטובה", און טראכט: 'פון הימל פרובירט מען מיך אויס צו זען אויב מיין זאגן סליחות איז מיט אן אמת, פון הימל פירט מען די אלע זאכן מיך אויסצופרובירן אויב מיינע ווערטער וואס איך זאג: 'רַחֲמָנָא דְעָנֵי לִתְבִירֵי לִבָּא עֲנֵינָא', איז מיט אן אמת, לאמיר זען אויב זיין הארץ איז צעבראכן..., 'רַחֲמָנָא דְעָנֵי לְמַכִּיכֵי רוּחָא עֲנֵינָא', לאמיר זען אויב דער מענטש האט טאקע א ווייכע הארץ, אים צו העלפן, 'הַשְׁתָּא בַּעֲגָלָא וּבִזְמַן קָרִיב, וְנֹאמַר אָמֵן'.


א כתיבה וחתימה טובה.

#8952 - ראש השנה דארף מען זיך זייער היטן דאס רעדן

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת נצבים וילך, י"ז אלול, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר


טייערער ברודער, הארציגער חבר, ראש השנה דארף מען זיך זייער היטן דאס רעדן, ווייל ראש השנה טוט מען משפט'ן דעם מענטש אויף אלעס וואס וועט פאסירן מיט אים די גאנצע יאר, און דער הייליגער רבי האט אונז מגלה געווען (לקוטי מוהר"ן חלק א, סימן קיג) פון הייליגן בעל שם טוב זכותו יגן עלינו, אז איידער מען איז גוזר א גזירה אויפן מענטש, פרעגט מען דעם מענטש אליינס וואס מען זאל אים משפט'ן, און דער מענטש פסקנ'ט זיך אליינס; נאר מען דארף פארשטיין, ווער וועט זיך דען אליינס משפט'ן אויף שלעכט? זאגט דער הייליגער בעל שם טוב, מען שמועסט פון אנדערע מענטשן און מען פרעגט דעם מענטש: 'וואס האלטסטו? וואס דארף מען טון מיט יענעם מענטש וואס האט געטון די און די זאך?' און דער מענטש פסק'נט: 'איך האלט אז מען דארף אים שלאגן, און באקלאפן די ביינער' וכדומה, און דער מענטש כאפט נישט אז ער האט זיך אליינס גע'פסק'נט, און דער אייבערשטער גייט יעצט טון מיט אים וואס ער אליינס האט גע'פסק'נט.


על כן ליבער ברודער, געב זיך אכטונג נישט צו רעדן אויף אנדערע, און פון אנדערע, א גאנץ יאר זאלסטו נישט רעדן פון אנדערע מענטשן און זיכער נישט יעצט ראש השנה ווען (ראש השנה לב:): "ספרי חיים וספרי מתים פתוחים", און מען איז דאן יעדן מענטש; און ערליכע אידן פירן זיך צו מאכן א תענית דיבור ראש השנה, און אז דיר איז דאס שווער צו טון, זאלסטו אבער ביים דאווענען נישט רעדן, און אויך א גאנץ יאר זאלסטו מאכן – ווען מען דאווענט – א תענית הדיבור; וועסטו זען א גרויסע ישועה אין די זאך וואס דו דארפסט...


מענטשן דערציילן וואונדערליכע מעשיות ווי זיי זענען ארויסגעקראכן פון שווערע יסורים און פארקניפטע צרות דורך זיך מקבל זיין נישט צו רעדן ביים דאווענען; איך זאג דיר צו, אז דו וועסט נעמען אויף זיך נישט צו רעדן ביים דאווענען און זיכער ראש השנה ביים דאווענען, בפרט ביי תפילת מוסף, וואס מען הערט שופר בלאזן, און די ברכת שופר גייט אויף אלע תקיעות, איז דאך דאס רעדן א הפסק; וועסטו זען א גרויסע ישועה, ניסים וועט פאסירן, דו וועסט האבן א זיסע ליכטיגע יאר מיט אלע ברכות.

#8951 - סליחות מיט כוונה און מיט די גאנצע הארץ
לאטערי

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת נצבים וילך, י"ז אלול, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר


מיר אשכנזי'שע אידן הייבן אן מוצאי שבת זאגן סליחות, מן הסתם דו זאגסט שוין א גאנצע חודש, די טייערע ספרדי'שע אידן זאגן שוין גאנץ חודש אלול.


די סליחות טעג זענען זייער גרויסע און הייליגע טעג, מען קען זוכה זיין אראפצונעמען פון זיך און פון די משפחה – אלע דינים, מיטן זאגן סליחות און מיטן בעטן דעם אייבערשטן ער זאל מוחל זיין אויף וואס איז געווען א גאנץ יאר – נעמט מען אוועק אלע דינים און מען שטאפט צו די מויל פון די מקטריגים; ווייל זיי שטייען טאג און נאכט און רעדן שלעכטס אויף אידישע קינדער, און וואו זיי זעען עפעס א שלעכטע זאך – ברענגען זיי דאס צום אייבערשטן און רעדן שלעכטס און מאכן א שלעכטע מצב, און ווען דער איד קומט זאגן סליחות און זאגט: "'סלח לנו אבינו', פארגעב מיך אייבערשטער, 'כי ברוב אולתינו שגינו', ווייל איך האב זיך באנארישט און געטון עבירות, אייבערשטער עכט וויל איך זיין גוט, איך האב נאר א יצר הרע וואס מאכט מיך נאריש" – ווערן אלע מקטריגים פארשטאפט זייער מויל, און די גאנצע מצב ווערט איבערגעדרייט, עס קומט ארויס די אמת, אז אידישע קינדער זענען זייער הייליג און זייער וואויל, אלע ווילן זיין גוט, מען פאלט נאר אראפ פון די גרויסע נסיונות פונעם לאנגן גלות אין וואס מיר זענען אזוי טיף פארזינקען.


ווען דו זאגסט די ווערטער: "פנה נא אל התלאות" – זאלסטו זיך גוט אויסוויינען און זיך אויס'טענה'ן: "רבונו של עולם, קוק די מיטמאכענישן פון עם ישראל, ווי מען הרג'עט אונז, מען פייניגט אונז, שוין צוויי טויזנט יאר, 'ואל לחטאות', און קוק נישט אויף אונזערע זינד, קוק ווי מיר בלייבן מיט די אמונה, ובכל זאת שמך לא שכחנו, מיר בלייבן צוגעקלעבט צו דיר און צו די אמונה"; וואויל איז דער מענטש וואס זאגט די סליחות מיט כוונה און מיט די גאנצע הארץ, ער וועט זוכה זיין צו א גוט געבענטשט יאר.


א כתיבה וחתימה טובה.

#8950 - געבארגט צען טויזנט דאלער פאר דעם בנין המוסדות
מוסדות, בארגן געלט, קרן הבנין, קרית ברסלב ליבערטי

בעזרת ה' יתברך - אלול, שנת תשפ"ו לפרט קטן


איך האב געבארגט פון ... נרו יאיר צען טויזנט דאלער צו קויפן דעם בנין אויף די גאס 40 אקאדעמי אין ליבערטי, פאר מוסדות ברסלב אין קרית ברסלב.


זמן הפרעון איז חודש אלול תשפ"ט.


ועל זה באתי על החתום.


...

#8949 - צען טויזנט דאלער פאר די בנין המוסדות אין ליבערטי
מוסדות, בארגן געלט, קרן הבנין, קרית ברסלב ליבערטי

בעזרת ה' יתברך - ה' אלול, שנת תשפ"ו לפרט קטן


איך האב געבארגט פון הרב ... נרו יאיר צען טויזנט דאלער צו קענען קויפן א בנין פאר די ברסלב'ע מוסדות אין קרית ברסלב, 40 אקאדעמי אין ליבערטי ניו יארק.


זמן הפרעון איז ביז דריי יאר, חודש אלול תשפ"ט לפ"ק.


ועל זה באתי על החתום.


...

#8948 - איך וועל דיר באצאלן די מיליאן דאלער ביז דריי יאר
מוסדות, בארגן געלט, קרן הבנין, קרית ברסלב ליבערטי

בעזרת ה' יתברך - ה' אלול, שנת תשפ"ו לפרט קטן


איך האב געבארגט פון האברך ... נרו יאיר א מיליון דאלער צו קענען קויפן די בנין 40 אקאדעמי אין ליבערטי ניו יארק, פאר אונזערע מוסדות.


זמן הפרעון איז ביז דריי יאר, חודש אלול תשפ"ט לפ"ק


ועל זה באתי על החתום.


...

#8947 - זיך גוט אויסלערנען ווי אזוי מען דאווענט שמונה עשרה
חיזוק פאר מיידלעך, טשעפען, דאווענען, תפילה, בית פיגא, אהבת ישראל

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת כי תצא, ו' אלול, שנת תשפ"ו לפרט קטן


צו די טייערע תלמידות בית פיגא פון בית שמש, שתחיו


איך פריי זיך זייער צו הערן פון ענקערע לערערינס אז ענק גייען אנהייבן דאווענען שמונה עשרה; איך וויל ענק בעטן ענק זאלן זיך גוט אויסלערנען ווי אזוי מען דאווענט שמונה עשרה, די הלכות און די פירוש המילות; אזוי וועלן ענק קענען דאווענען ווי מען דארף צו דאווענען ענקער גאנץ לעבן.


די גרעסטע זאך ביי א איד איז דאווענען צום אייבערשטן, ווען מען דאווענט צום אייבערשטן - ווערט מען צוגעקלעבט צום אייבערשטן, און מען קען פועל'ן אלעס וואס מען דארף, דאווענען איז די שטערקסטע זאך, דאווענען קען איבערדרייען די טבע, און אפילו על פי טבע איז דא די שלעכטע זאך - קען מען מיט דאווענען דאס איבערדרייען.


אויך בעט איך ענק טייערע בית פיגא תלמידות פון בית שמש, ענק זאלן נישט וויי טון איינער דעם צווייטן; אז מען טוט וויי א צווייטע מיידל - טוט מען ווייי די שכינה, מען מאכט צער פארן אייבערשטן, און אויב מען בעט נישט איבער קען מען באשטראפט ווערן. איך בעט ענק, קיינמאל זאלן ענק נישט וויי טון א צווייטן, קיינמאל זאלן ענק נישט טשעפען, ענק זאלן נאר זוכן דאס גוטס ביי אנדערע און נאר זוכן שלום.


דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א כתיבה וחתימה טובה.

#8946 - כלה שיעורים
מוסדות, הכרת הטוב, כלה, בית פיגא, חומרות ופרישות

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת כי תצא, ה' אלול, שנת תשפ"ו לפרט קטן


משפחת ... שיחיו, ירושלים


איך האב ערהאלטן אייער בריוו.


איך פריי זיך זייער צו הערן אז ענק זענען צופרידן פון די מוסדות, סיי ביי די אינגלעך, סיי ביי די מיידלעך. איך זע ענק שרייבן מיר יישר כח; איך האף אז ענק באדאנקען זיך אויך פארן מנהל און פאר די מנהלת, וואס פאר זיי קומט באמת דעם יישר כח, זיי לייגן אריין זייער גאנצע לעבן פאר די קינדער, און ווען עלטערן טוען שעצן די ארבעט - געבט דאס כח אויף ווייטער.


בנוגע וואו צו שיקן אייער טאכטער לערנען כלה שיעורים; מיר האבן אין די קהילה די חשוב'ע מנהלת פון בית פיגא מרת ... תחי', זי לערנט מיט די כלות אויף די וועג ווי מען לערנט אין היכל הקודש, אן קיין חומרות און פרישות; אבער דאס האט מיט ענק עלטערן, אויב ענק ווילן נעמען א פרוי וואס איז מער מומחה - זאלן ענק טון ווי אזוי ענק פארשטייען.


דער עיקר זאלן ענק נישט אויפהערן דאנקען דעם אייבערשטן פאר די חסדים, ווייל ווי מער מען דאנקט דעם אייבערשטן - אלץ מער גוטס באקומט מען, מוהרא"ש טייטשט דעם פסוק (תהלים קלו, א): "הוֹדוּ לַה' כִּי טוֹב", דאנק דעם אייבערשטן, זאג שטענדיג 'כי טוב', דער אייבערשטער איז גוט, דורכדעם וועט זיין "כִּי לְעוֹלָם חַסְדּוֹ", דו וועסט שטענדיג דאנקען דעם אייבערשטן אויף זיינע חסדים.


דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א כתיבה וחתימה טובה.

#8945 - אז מ'האט א טענה אויף איינעם, גייט מען צום בית דין
פרנסה, בית דין, ביזנעס, געלט

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת כי תצא, ה' אלול, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר, ירושלים


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


א איד אז ער האט א טענה אויף א צווייטן איד - זאגט די תורה - ער זאל גיין צום בית דין, און בית דין זיצט מיט ביידע און בית דין פסק'נט ווער עס איז זכאי און ווער נישט; איז וואס איז דיין פראגע? אז דו האסט א טענה, דו האסט געשיקט דריי הונדערט טויזנט שקל מיט איינעם אריינצולייגן אין א געשעפט, און יענער האט דאס געניצט פאר זיך וכו', דו ביסט א פארלוירענער, דיין גאנצע הארעוואניע פון אלע יארן איז געגאנגען לטמיון - זאלסטו רופן יענעם צום בית דין.


א איד טוט נאר וואס שטייט אין די תורה, א איד טוט וואס בית דין זאגט, און אז בית דין פסק'נט פארקערט ווי מען וויל, אויב פאלגט מען דעם פסק - איז מען נאר מרוויח און מען האט גאר שיין הצלחה, און אז מען פאלגט נישט בית דין - איז נישטא קיין הצלחה אין די געלט.


דער הייליגער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק א, סימן רפ), אז מען קומט אן צו דין תורה איז דאס אן: "עֹנֶשׁ וּנְקָמָה שֶׁהַתּוֹרָה נוֹקֶמֶת בּוֹ", די תורה נעמט נקמה פארן פארגעסן ביים עוסק זיין אין ביזנעס – פונעם אייבערשטן און פון די תורה; דארף מען אלעס ברענגען צום בית דין און דערציילן יעדע פרט ופרט פון די ביזנעס, "כִּי בֶּאֱמֶת כְּשֶׁעוֹשִׂין מַשָּׂא וּמַתָּן", ווען מען מאכט ביזנעס דארף מען דאס טון נאר מיט א וועג עס זאל אויסזען ווי מען מאכט ביזנעס, "אֲבָל פְּנִימִיּוּת מַחֲשַׁבְתּוֹ צָרִיךְ לְקַשֵּׁר אֶל הַתּוֹרָה", עיין שם.


איך מיין עס איז זייער קלאר וואס דו האסט צו טון.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א כתיבה וחתימה טובה.

#8944 - מיר האבן זיך נישט צו שעמען מיט אונזערע מוסדות
גאווה, מחלוקת, סבלנות, מוהרא"ש, כבוד, מוסדות היכל הקודש, סבלנות צו עלטערן, ענווה

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת כי תצא, ד' אלול, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


איך קען דיר זאגן בפה מלא אז מיר האבן זיך נישט צו שעמען מיט אונזער חדר און בית פיגא פון קיינעם, איך זאג דיר עס מיט א פילע מויל, פון קיינעם האבן מיר זיך נישט צו שעמען, און איך האב דאס אויך זוכה געווען צו הערן פון מוהרא"ש מיט יארן צוריק, מוהרא"ש האט מיר געזאגט: "יואל, דו האסט זיך נישט וואס צו שעמען מיט די חדר און ישיבה פון קיין שום פלאץ", און גלייב מיר, דעמאלט איז געווען זאכן וואס מען האט געדארפט מתקן זיין; איז וואס וואלט מוהרא"ש געזאגט היינט ווען די חדר, סקול און ישיבה - איז נאר געווארן מער שענער און מער הייליגער, און וויסן זאלסטו, ביי מיר איז שטענדיג (ירושלמי שבת א, ב): "רואה בעל השמועה כאלו הוא עומד כנגדו", איך זע אלץ פאר מיינע אויגן מוהרא"ש, און איך טראכט אלץ וואס מוהרא"ש וואלט מיר יעצט געזאגט אויב איך זאל עפעס פאררעכטן וכו'; קען זיין עס הערט זיך לאכעדיג אבער אזוי איז עס, איך טראכט שטענדיג פון מוהרא"ש, און איך לעב מיט דעם, (און אפילו ווען איך זיץ אויבן אן און איך געב א שיעור וכו' - איז ביי מיר אין מח ווי איך זיץ ביי די רעכטע זייט ביים טיש פון מוהרא"ש, דארט וואו איך פלעגט זיצן אלע וואכן ביים ליל שישי שיעור, אויף מיין מקום קבוע, און מוהרא"ש זאגט מיר איך זאל זינגען אדער רעדן וכו'), און איך זע די שמייכל און הנאה וואס מוהרא"ש האט פון אונזערע מוסדות.


בנוגע וכו'; עס איז דא א בריוו אין אשר בנחל וואס מוהרא"ש געבט מיר אביסל ווארעמע זיסע מוסר מיט גרויס רחמנות, אז איך זאל האבן סבלנות נישט נאר צו די בחורים, נאר אויך צו די עלטערע און ווי אינטערעסאנט עס הערט זיך האט מוהרא"ש ברוח קדשו מיר פאראויס געשריבן התחזקות און אויסגעפירט די בריוו: "שְׁטֶעל זִיךְ פָאר אַז אִיךְ שְׁרַייבּ דִיר יֶעצְט אַ בְּרִיוו פוּן יֶענֶע וֶועלְט, וִוי אַזוֹי וָואלְסְטוּ דָאס גֶעלֵיינְט?" אז מוהרא"ש האט פאראויס געזען אז דא וועט זיין א חדר, א סקול, א ישיבה מיט הונדערטער און טויזנטער תלמידים ותלמידות, און מען וועט זיך דארפן אפגעבן מיט עלטערן, אויסהערן זייערע טענות, און האבן סבלנות, און זיי ווייטער ליב האבן; האט מיר מוהרא"ש געשריבן די ווערטער: "שְׁטֶעל זִיךְ פָאר אַז אִיךְ שְׁרַייבּ דִיר יֶעצְט אַ בְּרִיוו פוּן יֶענֶע וֶועלְט, וִוי אַזוֹי וָואלְסְטוּ דָאס גֶעלֵיינְט?" און דאס בעט איך דיר זייער, דו זאלסט זיך האלטן מיט אלע כוחות מיט די הייליגע ארבעט וואס דו טוסט, און געדענקען אז מיר זענען משמש דעם רבי'ן און בלייבן געטריי מיט אונזער ארבעט.


איך שיק דיר די גאנצע בריוו:


שָׁלוֹם וּבְרָכָה וְכָל טוֹב סֶלָה יַגִיעוּ וְיִרְדְפוּ אֶל הָאַבְרֵךְ הַיָקָר לִי מְאֹד ... נֵרוֹ יָאִיר


אִיךְ הָאבּ דִיר גֶעוָואלְט בֶּעטְן אַ גְרוֹיסֶע טוֹבָה, דוּ וֵוייסְט דָאס אִיךְ בִּין שׁוֹין עוֹסֵק אִין דֶעם רֶבִּינְ'ס זַאךְ הַיינְט צוּ טָאג זִיבְּן אוּן פוּפְצִיג יָאר, וָואס אִיךְ הָאבּ צוּגֶעזֶען בְּמֶשֶׁךְ דִי אַלֶע יָארְן אִין בְּרֶסְלֶב אִיז נִישְׁט צוּ בַּאשְׁרַייבְּן וְכוּ' וְכוּ', וִוי וֶועגְן אַבִּיסְל כָּבוֹד הַמְדוּמֶה אִיז מֶען גְרֵייט יֶענֶעם צוּ שֶׁחְטֶן, וֶועגְן גֶעלְט קֶען מֶען יֶענֶעם אוּמְגְלִיקְלִיךְ מַאכְן, דִי חַזַ"ל זָאגְן (סַנְהֶדְרִין פח:): "מִשֶׁרָבּוּ תַּלְמִידֵי שַׁמְאַי וְהִלֵל שֶׁלֹא שִׁמְשׁוּ כָּל צָרְכָן רָבּוּ מַחְלוֹקֶת בְּיִשְׂרָאֵל וְנַעֲשֵׂית תּוֹרָה כִּשְׁתֵּי תּוֹרוֹת"; מֶען קֶען זַיין אַ תַּלְמִיד פוּן דִי הֵיילִיגֶע תַּנָאִים שַׁמְאַי וְהִלֵל, אָבֶּער אוֹיבּ מֶען הָאט נִישְׁט מְשַׁמֶשׁ גֶעוֶוען תַּלְמִידֵי חֲכָמִים, פוּן דֶעם קוּמְט אַרוֹיס מַחְלוֹקֶת, אוּן יֶעדֶער מַאכְט שַׁבָּת פַאר זִיךְ וְכוּ' וְכוּ', אוּן עֶר כַאפְּט נִישְׁט דָאס עֶר לֶעבְּט אִין אַ גְרוֹיסְן דִמְיוֹן, וָוארוּם כָּל זְמַן אַ מֶענְטְשׁ נֶעמְט נִישְׁט אַרַיין אִין זִיךְ דֶעם בּוֹרֵא כָּל עוֹלָמִים, כָּל זְמַן אַ מֶענְטְשׁ שְׁפִּירְט נִישְׁט דֶעם גֶעטְלִיכְקֵייט אַז עֶס אִיז נִישְׁטָא קַיין שׁוּם מְצִיאוֹת אוֹיסֶער גָאט בָּרוּךְ הוּא, אוּן נָאר צוּ אִים דַארְף מֶען רֶעדְן, אוּן בֶּעטְן וָואס מֶען דַארְף, אוּן נָאר פוּן אִים דַארְף מֶען רֶעדְן צוּ יֶעדְן אֵיינֶעם, אַזַא מֶענְטְשׁ לֶעבְּט אִין גְרוֹיסֶע דִמְיוֹנוֹת, וָוארוּם עֶר וִויל זַיין אַ מְצִיאוּת אוֹיף דִי וֶועלְט, עֶר פַארְגֶעסְט דָאס יֶעדְן טָאג יֶעדֶע שָׁעָה יֶעדֶע רֶגַע קֶען מֶען אִים צוּרִיק רוּפְן אוֹיבְן וְכוּ', אוּן וָואסֶערֶע פָּנִים וֶועט עֶר הָאבְּן וֶוען עֶר אִיז נָאךְ פַארְנוּמֶען צוּ יֵשׁוּת אוּן גֵיאוּת אוּן כָּבוֹד?


דֶער הֵיילִיגֶער רֶבִּי הָאט אוּנְז גֶעלֶערְנְט (לִיקוּטֵי מוֹהֲרַ"ן חֵלֶק א' סִימָן נ"ד) אַ מֶענְטְשׁ דַארְף הִיטְן דֶעם זִכָּרוֹן אוּן גֶעדֶענְקְן אַז עֶס אִיז דָא נָאךְ אַ וֶועלְט, אוּן מִיר זֶענֶען גְרֵייט יֶעדֶע מִינוּט אַוֶועקְצוּגֵיין פוּן דִי וֶועלְט, אַזַא מֶענְטְשׁ וָואס עֶר טְרַאכְט דָאס, הָאט שׁוֹין נִישְׁט אִינְזִינֶען נִישְׁט קַיין גֶעלְט, נִישְׁט קַיין כָּבוֹד, נִישְׁט קַיין הִתְנַשְׂאוּת, עֶר וִויל גָארְנִישְׁט נָאר דֶעם בּוֹרֵא כָּל עוֹלָמִים אַלֵיין, אוּן דֶער מֶענְטְשׁ וָואס עֶר טְרַאכְט נָאר פוּן בּוֹרֵא כָּל עוֹלָמִים, עֶר וִויל מְקַרֵב זַיין אַלֶע אִידְן צוּם בּוֹרֵא כָּל עוֹלָמִים, עֶר וִויל גָארְנִישְׁט פַאר זִיךְ, זַיין גַאנְץ שְׁטְרֶעבּוּנְג אִיז נָאר וִוי אַזוֹי קֶען מֶען אַרַיינְבְּרֶענְגְן אִין אַלֶע אִידְנ'ס הֶערְצֶער זֵיי זָאלְן אוֹיכֶעט טְרַאכְטְן פוּן בּוֹרֵא כָּל עוֹלָמִים, וָואס דָאס אִיז דֶער אֱמֶתֶ'ר אַהֲבַת יִשְׂרָאֵל, עֶר פַאר זִיךְ וִויל גָארְנִישְׁט, עֶר וִויל נָאר אֵיין זַאךְ, טוּן דֶעם רָצוֹן פוּן בּוֹרֵא כָּל עוֹלָמִים אוּן מְקַרֵב זַיין יֶעדְן אִיד צוּ אִים, אוּן אַרַיינְשַׁיינֶען אִין יֶעדְן אֵיינֶעם דֶעם עִנְיָן פוּן תְּפִלָה, אַז מֶען דַארְף בֶּעטְן נָאר דֶעם בּוֹרֵא כָּל עוֹלָמִים יֶעדֶע זַאךְ.


אִיבֶּערְדֶעם בֶּעט אִיךְ דִיר אַ פֶּערְזֶענְלִיכֶע טוֹבָה, עֶס אִיז גֶעוֶוען אַ שֵׁיין בִּיסְל טֵייעֶרֶע אִינְגֶעלַייט וָואס זֵיי פְלֶעגְן קוּמֶען צוּ דִיר, אוּן זֵיי הָאבְּן נִישְׁט גֶעוָואלְט גָארְנִישְׁט נָאר זִיךְ הַאלְטְן צוּזַאמֶען אוּן רֶעדְן פוּן דֶעם הֵיילִיגְן רֶבִּינְ'ס דִיבּוּרִים, אוּן צְוֵויי דְרֵיי אִינְגֶעלַייטְלֶעךְ הָאט זִיךְ גֶעדַאכְט אַז זֵיי וִוילְן אִיבֶּערְנֶעמֶען וְכוּ', אִיז אוֹיסְגֶעקוּמֶען אַז דוּ הָאסְט זֵיי מְרַחֵק גֶעוֶוען וְכוּ' וְכוּ', עֶס טוּט זֵיי זֵייעֶר וֵויי פַארְוָואס זֵיי קֶענֶען נִישְׁט זַיין צוּזַאמֶען אַזוֹי וִוי עֶס אִיז גֶעוֶוען בִּיז יֶעצְט, אוּן נָאכְמֶער טוּט מִיר וֵויי, פַארְוָואס דַארְף קוּמֶען צוּ דֶעם? וָוארוּם אִיךְ וֵוייס וָואס הֵייסְט מַחְלוֹקֶת וְכוּ', אִיךְ הָאבּ דָאס גֶעשְׁפִּירְט אוֹיף מַיין הוֹיט, וָואס פָּשׁוּטֶע יוּנְגַאטְשֶׁעס בַּעֲלֵי עֲבֵירוֹת וָואס זֵייעֶר גַאנְצֶער קָאפּ לִיגְט נָאר אִין גֶעלְט אוּן כָּבוֹד אִין פִּרְסוּם וְכוּ' וְכוּ', פַארְגִינֶען נִישְׁט דֶעם צְוֵוייטְן וְכוּ', דָאס אַלֶעס נֶעמְט זִיךְ פוּן גֵיאוּת אוּן יֵשׁוּת וְכוּ' וְכוּ', וָוארוּם וֶוען אַ אִיד טְרַאכְט אוֹיפְן אֱמֶתְ'ן תַּכְלִית אַז אָט וֶועט עֶר מוּזְן אִיבֶּערְלָאזְן דִי וֶועלְט, אוּן עֶס וֶועט אִים גָארְנִישְׁט בְּלַייבְּן נָאר וָואס עֶר הָאט זִיךְ אַיינְגֶעקוֹיפְט אוֹיף דִי וֶועלְט תּוֹרָה אוּן תְּפִלָה מִצְווֹת אוּן מַעֲשִֹים טוֹבִים, דֶער הָאט שׁוֹין נִישְׁט אִינְזִינֶען צוּ רוֹדֶפְן אַ צְוֵוייטְן אָדֶער צוּ מְרַחֵק זַיין אַ צְוֵוייטְן.


מֶען קֶען זִיךְ גָארְנִישְׁט פָארְשְׁטֶעלְן וָואס הֵייסְט אַ עֶרְלִיכֶער אִיד, צוּ וָואס דֶער הֵיילִיגֶער רֶבִּי וִויל אוּנְז בְּרֶענְגְן וְכוּ', דֶער מֶענְטְשׁ זָאל נָאר טְרַאכְטְן פוּן בּוֹרֵא כָּל עוֹלָמִים, אוּן שְׁפִּירְן דֶעם בּוֹרֵא כָּל עוֹלָמִים, אוּן פוּן יֶעדֶע זַאךְ זָאל עֶר נָאר זֶען רוּחְנִיוּת אֶלֹקוּת, זַיין גוּף זָאל עֶר מְצַיֵיר זַיין וִוי סְ'לִיגְט שׁוֹין פוּן לַאנְג אִין קֵבֶר וְכוּ', אוּן זַיין נְשָׁמָה שְׁוֶועבְּט נָאר אַרוּם אִין גֶעטְלִיכְקֵייט, וָואס דָאס אַלֵיין אִיז דִי הֶעכְסְטֶע מַדְרֵיגָה, וִוי דֶער הֵיילִיגֶער רֶבִּי זָאגְט (לִיקוּטֵי מוֹהֲרַ"ן חֵלֶק ב' סִימָן ע"ב) אַז דֶער צַדִיק הָאֱמֶת שַׁיינְט אַרַיין אִין אַ מֶענְטְשׁ אַ אֱמֶתְ'ן שִׁפְלוּת, וָואס דָאס אִיז דֶער עִיקֶר גְרוֹיסְקֵייט וָואס מֶען דַארְף קוּמֶען צוּ דֶעם אוֹיף דֶעם עוֹלָם, אוּן דָאס אִיז דֶער אֱמֶתְ'ר תְּחִיָה, וִוי סְ'שְׁטֵייט (יְשַׁעְיָה כ"ו) "הָקִיצוּ וְרַנְנוּ שׁוֹכְנֵי עָפָר" דַרְשְׁנֶען אוֹיף דֶעם דִי חַזַ"ל (סוֹטָה ח') מִי שֶׁנַּעֲשֶׂה שָׁכֵן לֶעָפָר בְּחַיָיו.


שְׁטֶעל זִיךְ פָאר, וֶוער הַיינְט וָואס לֶעבְּט גֵייט אַרוּם מִיט אַ מַחְשָׁבָה אַז זַיין גוּף לִיגְט שׁוֹין פוּן לַאנְג אִין קֵבֶר? מֶען רֶעדְט נָאר פוּן טוֹיט שְׁרֶעקְט מֶען זִיךְ זֵייעֶר אִיבֶּער, אוּן מֶען זָאגְט אוֹי רֶעד נִישְׁט פוּן דֶעם, שְׁרֶעקְסְט מִיר אִיבֶּער וְכוּ', דוּ מַאכְסְט מִיר מָרָה שְׁחוֹרָה'דִיג וְכוּ', אוּן אַ אֱמֶתְ'ר עֶרְלִיכֶער אִיד וָואס עֶר אִיז דָבוּק אִין בּוֹרֵא כָּל עוֹלָמִים אִיז בַּיי זִיךְ אַזוֹי גָארְנִישְׁט אַז עֶר שְׁפִּירְט מַמֶשׁ וִוי זַיין גוּף לִיגְט שׁוֹין פוּן לַאנְג אִין קֵבֶר וְכוּ' וְכוּ', אוּן דִי נְשָׁמָה שְׁוֶועבְּט אַרוּם נָאר אִין רוּחְנִיוּת אֶלֹקוּת, גְלֵייבּ מִיר אַזַא מֶענְטְשׁ הָאט שׁוֹין נִישְׁט אִינְזִינֶען נִישְׁט קַיין גֶעלְט, נִישְׁט קַיין כָּבוֹד, אוּן נִישְׁט קַיין הִתְנַשְׂאוּת, אוּן וִויל נָאר אַרַיינְבְּרֶענְגְן אִין יֶעדְן אֵיינֶעם דָאס גֶעטְלִיכְקֵייט, עֶר זָאל אוֹיכֶעט שְׁפִּירְן פוּן בּוֹרֵא כָּל עוֹלָמִים, אוּן עֶר זָאל קֶענֶען רֶעדְן צוּ אִים.


אִיבֶּערְדֶעם בֶּעט אִיךְ דִיר זֵייעֶר שְׁטַארְק, פֶּערְזֶענְלִיךְ, זֶעה דָאס בִּיסְל אִינְגֶעלַייט וָואס זֵייעֶר גַאנְץ חַיוֹת אִיז זִיךְ הַאלְטְן אִין הֵיכַל הַקוֹדֶשׁ, אוּן זֵיי שֶׁעפְּן פוּן דָארְטְן זֵייעֶר גַאנְץ לֶעבְּן וְכוּ', זָאלְן נִישְׁט אַוֶועקְפַאלְן, צוּם בֵּיישְׁפִּיל אַזַא אִינְגֶערְמַאן וִוי ... נֵרוֹ יָאִיר וָואס אִיז דִיר בֶּאֱמֶת גֶעטְרַיי, אוּן וֶועגְן אַ לָשׁוֹן הָרָע אָדֶער אַ זַייטִיגֶע נְגִיעָה וָואס אֵיינֶער אָדֶער צְוֵויי רֶעדְן אָן אוֹיף אִים, פַארְוָואס דַארְף מֶען אִים מְרַחֵק זַיין?


אִיךְ מוּז דִיר זָאגְן סְ'טוּט מִיר זֵייעֶר זֵייעֶר וֵויי אַזַא זַאךְ, אֱמֶת עֶס זֶענֶען גֶעוֶוען עֶטְלִיכֶע אִינְגֶעלַייט אוּם פַארְגִינֶערְ'ס, וָואס זֵיי הָאבְּן גֶעקוּקְט מִיט אַ שְׁלֶעכְט אוֹיג גְלַייךְ פוּן אָנְפַאנְג, אוּן זֵיי הָאבְּן גֶעזֶען דִי הַצְלָחָה פוּן דִי יְשִׁיבָה וְכוּ' וְכוּ', זֶענֶען זֵיי גְלַייךְ אַוֶועק גֶעגַאנְגֶען, אָבֶּער אַזֶעלְכֶע אִינְגֶעלַייט וָואס זֵיי הָאבְּן זִיךְ יָא גֶעהַאלְטְן צוּזַאמֶען, אוּן זֵיי הַאלְטְן זִיךְ וַוייטֶער צוּזַאמֶען, פַארְוָואס דַארְף מֶען זֵיי מְרַחֵק זַיין? אִיךְ הָאף אַז דוּ וֶועסְט פַארְשְׁטֵיין וָואס אִיךְ מֵיין, אוּן זָאלְסְט דָאס פַארְרֶעכְטְן, עֶס אִיז אַ שָׁאד הַאקְן קֶעפּ וְכוּ', אוּן פַארְטְרַייבְּן, דָאס זֶעט מֶען אִין אַנְדֶערֶע פְּלֶעצֶער פוּן בְּרֶסְלֶב, הַיינְט אִיז דֶער גְרוֹיס, אוּן מָארְגְן קְלַאפְּט מֶען אִים אַרָאפּ אוּן מֶען טְרַייבְּט אִים אַוֶועק, אוּן אִיבֶּערְמָארְגְן וֶוערְט עֶר אַלֵיין פַארְטְרִיבְּן וְכוּ' וְכוּ', אוּן מַאכְט שַׁבָּת פַאר זִיךְ וְכוּ' וְכוּ', אוּן מֶען אִיז פַארְנוּמֶען נָאר מִיט שְׁטוּתִים אוּן הַבָלִים.


פְרֶעג אֵיינֶעם פוּן דִי אַלֶע גְרוּפֶּעס אוֹיבּ זֵיי זֶענֶען מַעֲבִיר סֶדְרָה יֶעדֶע וָואךְ? אוֹיבּ זֵיי הָאבְּן שׁוֹין אֵיין מָאל גִיעֶנְדִיגְט שִׁשָׁה סִדְרֵי מִשְׁנֶה אִין זֵייעֶר לֶעבְּן? אוֹיבּ זֵיי הָאבְּן שׁוֹין אֵיין מָאל גִיעֶנְדִיגְט שַׁ"ס אִין זֵייעֶר לֶעבְּן?


אִיךְ הָאף אַז דוּ וֶועסְט מִיר פַארְשְׁטֵיין, אִיךְ מֵיין גָארְנִישְׁט, נָאר וָואס מֶער בָּחוּרִים אוּן אִינְגֶעלַייט אַרַיינְשַׁיינֶען אִין זֵיי דֶעם סֵדֶר דֶרֶךְ הַלִימוּד פוּן הֵיילִיגְן רֶבִּי'ן, אוּן וָואס מֶער זֵיי זָאלְן רֶעדְן צוּם בּוֹרֵא כָּל עוֹלָמִים, אוּן פוּן דֶעם בּוֹרֵא כָּל עוֹלָמִים, אַז מֶען הָאט דָאס אִינְזִינֶען זִיכְט מֶען שׁוֹין נִישְׁט קְלֵיין קֶעפֶּלְדִיגֶע מַחְלוֹקֶתְ'לֶעךְ.


טְרַאכְט גוּט אַרַיין וָואס אִיךְ הָאבּ דִיר גֶעשְׁרִיבְּן דָא, אוּן זֶעה זֵיי מְקַרֵב צוּ זַיין, וָוארוּם עֶס אִיז אַ שָׁאד זֵיי צוּ פַארְלִירְן, סְ'אִיז נִישְׁט אַזֶעלְכֶע אִינְגֶעלַייט וָואס זֵיי וִוילְן דִיךְ צוּבְּרֶעכְן, דָאס אִיז אִינְגֶעלַייט וָואס זֵיי וִוילְן דִיר הֶעלְפְן, נָאר אֵיינֶער צְוֵויי הֶעצְט דִיךְ אוֹיף, אוּן פוּן דֶעם קוּמְט אַרוֹיס דִי פִּירוּדִים אוּן מַחְלוֹקֶת וָואס אִיךְ הָאבּ פַיינְט בְּתַּכְלִית הַשִׂנְאָה, אוּן אִיךְ בִּין שׁוֹין פוּן לַאנְג אַוֶועקְגֶעלָאפְן פוּן זֵיי וְכו', אוּן אִיךְ וִויל זֵיי אֲפִילוּ נִישְׁט אָנְקוּקְן, וָוארוּם בַּיי מִיר אִיז דֶער עִיקֶר דֶעם הֵיילִיגְן רֶבִּינְ'ס סְפָרִים, נָאר וָואס דֶער הֵיילִיגֶער רֶבִּי זָאגְט, דָאס אִיז בַּיי מִיר דֶער עִיקֶר, אִיךְ הָאף אַז דוּ וֶועסְט דָאס קֶענֶען פַארְרֶעכְטְן.


שְׁטֶעל זִיךְ פָאר אַז אִיךְ שְׁרַייבּ דִיר יֶעצְט אַ בְּרִיוו פוּן יֶענֶע וֶועלְט, וִוי אַזוֹי וָואלְסְטוּ דָאס גֶעלֵיינְט?


עֶס אִיז אַזַא שָׁאד אַז מִיר הָאבְּן שׁוֹין זוֹכֶה גֶעוֶוען אוֹיפְשְׁטֶעלְן אַזֶעלְכֶע שֵׁיינֶע קִיבּוּצִים, אוּן אוֹיךְ אַ יְשִׁיבָה וָואס מֶען לֶערְנְט דֶעם סֵדֶר דֶרֶךְ הַלִימוּד פוּן דֶעם הֵיילִיגְן רֶבִּי'ן, אוּן אוֹיךְ אַ תַּלְמוּד תּוֹרָה וָואס מֶען רֶעדְט נָאר פוּן בּוֹרֵא כָּל עוֹלָמִים, זָאל יֶעצְט צוּבְּרָאכְן וֶוערְן וֶועגְן אַפָּאר קְלֵיין-קֶעפֶּלְדִיגֶע קִינְדֶערִישֶׁע אִינְגֶעלַייטְלֶעךְ, אִיךְ מוּז דִיר זָאגְן אוֹיף אַזַא אוֹפֶן וֶועט דֶער חֵדֶר נִישְׁט הָאבְּן אַ קִיוּם וְכוּ', עֶס אִיז נָאךְ דָא אַסַאךְ צוּ רֶעדְן, נָאר אִיךְ מוּז יֶעצְט עֶנְדִיגְן וֶועגְן דִי טֶרְדוּת וָואס אִיךְ הָאבּ יֶעצְט. עד כאן.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א כתיבה וחתימה טובה.

#8943 - נעם בחורים צו העלפן בויען די קהלה
שלום בית, משמש דעם רבי'ן, קהילה, בחורים, ווייב

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת כי תצא, ד' אלול, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר


שטארק דיך מיט דיין הייליגע ארבעט פון העלפן בויען די קהלה; משמש זיין דעם רבי'ן איז גאר א הייליגע זאך, און עס איז מכפר אויף אלעס.


איך הער פונעם מגיד שיעור הרב ישראל יוסף שליט"א אז דו נעמסט ארויס בחורים פון ישיבה צו העלפן מיט וואס מען דארף; צי מיט די בויען די עירוב, צי מיט אויפהאלטן די שארטקאטס, צי מיט די שחיטה וכדומה; איך וויל דיר זאגן כה לחי, און אזוי זאלסטו ווייטער טון, און אויך ווען דו זעסט א בחור וואס מען האט אים אהיים געשיקט פון ישיבה און ער דרייט זיך און גייט ליידיג - זאלסטו אים נעמען מיט דיר און אים פרייליך מאכן, און עס וועט זיין זה נהנה וזה נהנה.


אויך זאלסטו מאכן צייט פאר דיין ווייב, איר פרייליך מאכן און איר ארויסנעמען זיך אויסלופטערן, און אז מען פירט זיך ערליך און הייליג איז דא צייט פאר אלעס; סיי טון פאר די קהילה, און סיי פאר די ווייב, סיי פאר שיעורים כסדרן, און אזוי ווייטער.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א כתיבה וחתימה טובה.

#8942 - אזוי שיין מחנך די בחורים אין ישיבה
חינוך הילדים, הכרת הטוב, ישיבה, יראת שמים, חודש אלול

בעזרת ה' יתברך - יום ג' לסדר כי תבוא לאומאן, י"ב אלול, שנת תשפ"ו לפרט קטן


לכבוד דער חשוב'ער מנהל אברהם משה שטראססער נרו יאיר


נעם אן די קליינע טיפ, דאס שיקן מיר ווייל מיר זענען דיר זייער דאנקבאר פארן זיך אפגעבן מיט אונזערע קינדער נחמן נתן מיט יצחק דוד, זיי מחנך זיין אין די הייליגע ישיבה מיט יראת שמים און מידות טובות.


מיר זענען זייער צופרידן און מיר וואונטשן דיר א גוט געבענטשט יאר און הצלחה און סייעתא דשמיא מיט די קינדער און תלמידים, אמן.


משפחת ...

#8941 - זיך אזוי שיין אפגעגעבן מיט אונזער טייער זון
חינוך הילדים, מלמדים, הכרת הטוב, לימוד התורה, יראת שמים, חודש אלול

בעזרת ה' יתברך - יום ג' לסדר כי תבוא לאומאן, י"ב אלול, שנת תשפ"ו לפרט קטן


לכבוד דער חשוב'ער מלמד ר' יואל משה פליישמאן נרו יאיר


יעצט ווען די זומער איז אריבער ווילן מיר זיך באדאנקען פארן זיך אזוי אפגעבן מיט אונזער טייערער מענדל נרו יאיר; אים אויפגעבויט און אים אויסגעלערנט תורה, יראת שמים און מידות טובות.


דער אייבערשטער זאל דיר געבן כח און הצלחה אין דיין ארבעט, און נחת ביי דיינע קינדער און תלמידים.


מיר זענען דיר זייער דאנקבאר.


א כתיבה וחתימה טובה.


משפחת ...

#8940 - יישר כח פאר'ן זיך אפגעבן אזוי שיין מיט אונזער זון
חינוך הילדים, מלמדים, הכרת הטוב, לימוד התורה, יראת שמים, חודש אלול

בעזרת ה' יתברך - יום ג' לסדר כי תבוא לאומאן, י"ב אלול, שנת תשפ"ו לפרט קטן


לכבוד דער חשוב'ער מלמד ר' שלום שניצלער נרו יאיר


יעצט ווען די זומער איז אריבער ווילן מיר זיך באדאנקען פארן זיך אזוי אפגעבן מיט אונזער טייערער זון יוסף נרו יאיר, אים לערנען תורה, יראת שמים און מידות טובות.


דער אייבערשטער זאל דיר געבן הצלחה,


מיר זענען דיר זייער דאנקבאר.


א כתיבה וחתימה טובה ווינטשט משפחת ...

#8939 - אויסגעלערנט עברי מיט מידות טובות ויראת שמים
חינוך הילדים, מלמדים, הכרת הטוב, יראת שמים, חודש אלול

בעזרת ה' יתברך - יום ג' לסדר כי תבוא לאומאן, י"ב אלול, שנת תשפ"ו לפרט קטן


לכבוד דער חשוב'ער מלמד ר' בערל שניצלער נרו יאיר


יעצט ווען די זומער איז אריבער וויל מיר זיך באדאנקען פארן זיך אזוי אפגעבן מיט אונזער טייערער זון יחזקאל נרו יאיר, אים אויסלערנען עברי מיט מידות טובות ויראת שמים.


דער אייבערשטער זאל דיר געבן הצלחה אין דיין ארבעט, און נחת ביי דיינע קינדער.


א כתיבה וחתימה טובה ווינטשט משפחת ...

#8938 - תורה, יראת שמים און מידות טובות מיט אונזער טייער זון
חינוך הילדים, מלמדים, הכרת הטוב, לימוד התורה, יראת שמים, חודש אלול

בעזרת ה' יתברך - יום ג' לסדר כי תבוא לאומאן, י"ב אלול, שנת תשפ"ו לפרט קטן


לכבוד דער חשוב'ער מלמד ר' יחזקאל סאמעט נרו יאיר


יעצט ווען די זומער איז אריבער ווילן מיר זיך באדאנקען פארן זיך אזוי אפגעבן מיט אונזער טייערער זון הערשל נרו יאיר; לערנען מיט אים תורה, יראת שמים און מידות טובות.


דער אייבערשטער זאל דיר געבן כח און הצלחה ביי דיינע קינדער און תלמידים.


מיר זענען זייער דאנקבאר.


א כתיבה וחתימה טובה, ווינטשט משפחת ...

#8937 - הכרת הטוב פאר'ן זיך אפגעבן מיט אונזערע קינדער
קינדער, חינוך הילדים, מלמדים, הכרת הטוב, חודש אלול

בעזרת ה' יתברך - יום ג' לסדר כי תבוא לאומאן, י"ב אלול, שנת תשפ"ו לפרט קטן


לכבוד דער חשוב'ער מגיד שיעור ישראל שמעון שטיינבערג נרו יאיר


מיר ווילן ארויסווייזן אונזער הכרת הטוב פארן זיך אפגעבן מיט אונזערע קינדער נחמן נתן מיט יצחק דוד.


מיר זענען זייער דאנקבאר פאר אלעס וואס דו האסט געטון פאר זיי.


א כתיבה וחתימה טובה.


משפחת ...

#8936 - קומען צום רבי'ן, נאר מיט שלום בית
שלום בית, התחזקות, שלום, אומאן

בעזרת ה' יתברך - יום ג' לסדר כי תבוא לאומאן, י"ב אלול, שנת תשפ"ו לפרט קטן


לכבוד ... נרו יאיר


מיר פארן שוין פון היינט צוויי וואכן קיין אומאן צום הייליגן רבי'ן, ביים רבי'ן האט מען נאר געקענט זיין דער וואס האט שלום בית. מוהרא"ש דערציילט, אמאל איז דער רבי געזעצן ביים טיש מיט זיינע תלמידים, אינמיטן האט דער רבי זיך צוקאכט און געזאגט: "ווי וואגט זיך צו קומען צו מיין טיש איינער וואס האט נישט קיין ריינע מחשבות", און דער רבי האט זיך אויפגעשטעלט, ער איז אריין אין צימער און מער נישט געוואלט בלייבן זיצן ביים טיש. ווען דער אינגערמאן האט געזען ווי דער רבי גייט אריין אין צימער, האט ער זיך אויפגעשטעלט, ער איז צוגעגאנגען צום רבינ'ס צימער און אנגעהויבן וויינען, און זיך איינגעבעטן ביים רבי'ן, ביז דער רבי איז צוריק ארויסגעקומען און ווייטער ממשיך געווען די תורה.


וואס איז געווען די מעשה מיט דעם אינגערמאן? מוהרא"ש פלעגט דערציילן, אז דער אינגערמאן האט זיך אביסל צעאמפערט מיט זיין ווייב בעפאר ער איז געקומען צום רבי'ן, און דער רבי האט שוין נישט געוואלט זיצן מיט אים ביי איין טיש, אזוי שטארק האט דער רבי מקפיד געווען מען זאל האבן שלום בית; ווייל אז מען קריגט זיך אין שטוב האט מען נישט קיין מח, מען ווערט אויס מענטש, און נאכדעם פאלט מען אראפ אין א טיפע גרוב.


ווי קען מען קומען קיין אומאן ווען מען טוט וויי די ווייב? ווי קען מען קומען אין אומאן ווען מען טשעפעט און מען האט נישט קיין שלום בית? מוהרא"ש פלעגט אלע יארן ראש השנה רעדן פון וואס דער הייליגער אריז"ל זאגט, אז שופ"ר איז די ראשי תיבות פונעם פסוק (דברים כט, יז): "פֶּן יֵשׁ בָּכֶם שֹׁ'רֶשׁ פֹּ'רֶה רֹ'אשׁ וְ'לַעֲנָה"; לכאורה וואס האט דער פסוק מיט בלאזן שופר? זאגט מוהרא"ש, אז רש"י זאגט, וואס איז דאס שורש פורה ראש ולענה? "שׁוֹרֶשׁ מְגַדֵּל עֵשֶׂב מַר כְּגִידִין שֶׁהֵם מָרִים, כְּלוֹמֶר מַפְרֶה וּמַרְבֶּה רֶשַׁע בְּקִרְבְּכֶם"; דאס הייסט אז ווען מען הערט דעם שופר דארף דאס אויפוועקן דעם מענטש ער זאל תשובה טון, ארויס נעמען פון זיך דאס רשעות וואס ליגט אין אים וכו', און דאס הייבט זיך אן אין שטוב, מען זאל אויפהערן טשעפען און וויי טון די ווייב.


איך האף דו וועסט אריינעמען די בריוו אין דיר, דו וועסט זיך איבערבעטן און אנהייבן לעבן ריכטיג, וועסט רעדן ווייך, וועסט רעדן שיין און הארציג צו דיין ווייב.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א כתיבה וחתימה טובה.