בריוון פונעם ראש ישיבה שליט"א

#3771 - איך בלייב א געטרייער איד
קינדער, עצתו אמונה, זיכוי הרבים, סיפורי צדיקים

בעזרת ה' יתברך


יום ה' פרשת דברים, ז' אב, שנת תשפ"ב לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


שטארק זיך מיט דיין הייליגע ארבעט פון פארשפרייטן אמונה פאר אידישע קינדער, אין האבן א חלק פון צוריק ברענגען אידישע קינדער צום אייבערשטן.


מוהרא"ש דערציילט, א איד האט געפרעגט דעם באבובער רב הרב הקדוש רבי בנציון בן הרב הקדוש רבי שלמה זכותו יגן עלינו פארוואס מען זעט נישט היינטיגע טעג אזעלכע מופתים ווי למשל פוקד זיין עקרות, אזוי ווי עס איז געווען ביי פריערדיגע צדיקים; האט אים דער באבובער רב געענטפערט: "גלייב מיר, צוריק ברענגען א איד צום אייבערשטן איז א גרעסערער מופת ווי צו געבן קינדער פאר אן עקרה", כידוע פלעגט דער גרויסער צדיק השם ינקום דמו - טון אזויפיל פאר בחורים; ער האט אויפגעשטעלט ישיבות, ער האט אזויפיל געטון פאר אידישע קינדער.


דא האסטו א מעשה פאר עצתו אמונה פאר קינדער:


די מלחמה האט זיך געענדיגט, די דייטשע רשעים ימח שמם וזכרם האבן אויסגע'הרג'עט אזויפיל אידן, איבער זעקס מיליאן אידן האבן זיי גע'הרג'עט מיט די גרעסטע אכזריות; אידן זענען געווען זייער צעבראכן, מען האט אויסגע'הרג'עט אזויפיל צדיקים, אזויפיל ערליכע אידן; מען האט געזוכט א צדיק וואס קען טיילן ברכות און ברענגען ישועות.


נאכן קריג איז דער הייליגער סאטמער רבי זכותו יגן עלינו געקומען קיין ארץ ישראל, אבער ער האט גלייך מחליט געווען אז ער מוז קומען קיין אמעריקע אויפבויען אידישקייט; ווען די אידן אין ארץ ישראל האבן דאס געהערט האט זיי דאס זייער וויי געטון, זיי וועלן נישט האבן קיין צדיק צו נעמען ברכות און מקבל זיין ישועות.


מען האט געפרעגט דעם רבין זכותו יגן עלינו: "רבי, וואס וועלן מיר טון דא אליינס? פון וועם זאלן מיר בעטן א ברכה? ווער וועט קענען פועל'ן א ישועה?"


דער רבי זאגט זיי: "ווען איר וועט זען א איד אין שול ציט ארויף זיין ארבל אנצוטון די תפילין און ער האט א נומער איינגעקריצט פון די דייטשע רשעים ימח שמם - דער איד קען געבן ברכות; א איד וואס איז געווען אין לאגער, מען האט אים געפייניגט מיט שרעקליכע פיין, און ער קומט נאכאלץ אין שול אנטון תפילין, ער האט נישט קיין קשיות אויפ'ן אייבערשטן, ער האט נישט קיין טענות אויפ'ן רבונו של עולם, ער גלייבט ווייטער באמונה שלימה אז דער אייבערשטער פירט די וועלט נאר מיט צדק ומשפט, חסד און רחמים - דער איד איז ראוי צו געבן ברכות".


טייערע קינדער, מיר קענען זיך נישט פארשטעלן דאס גרויסקייט פון דאס אידישע פאלק, ווי געטריי זיי זענען צום באשעפער, נאכן פייניגן, נאכן הרג'ענען מיט אלע מיתות משונות. אלע פעלקער אינאיינעם זוכן צו הרג'ענען דעם איד, דאך בלייבט דער איד געטריי צום באשעפער, ער האט נישט קיין קשיות אויף די אמונה, דער איז א צדיק; דער קען געבן ברכות.


טייערער ..., מאך א בילד פון לאגער; די באקאנטע טויער וואס שטייט דערויף די ווערטער: "ארבעט מאכט פריי", אינעווייניג א איד מיט געלע שטרייכן ארויפגעצויגן איין האנט, ער ווייזט מיט'ן פינגער אויף א נומער איינגעקריצט אין זיין האנט, און א בילד ווי סאטמער רבי זכותו יגן עלינו שטייט אין דער זייט און ווייזט אויף דעם איד.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


 

#3770 - הלוואי זאל ער האבן א מורה דרך וועמען צו פרעגן און פאלגן
ישיבה, מורה דרך, ראש ישיבה, שבת טיש

בעזרת ה' יתברך


יום ה' פרשת מטות מסעי, כ"ט תמוז, שנת תשפ"ב לפרט קטן


 


לכבוד מיין טייערער ... נרו יאיר


ביים שבת טיש זאלסטו רעדן צו דיינע קינדער פון גרויס ביז קליין - פון אמונת חכמים. א איד קען מען נאר זיין אויב מען האט א מורה דרך, א וועג ווייזער אן ערליכער איד וועם מען פרעגט יעדע זאך וואס צו טון.


זאג זיי די ווערטער: "מיין מורה דרך, מיין וועג ווייזער - איז דער ראש ישיבה; איך פרעג אים יעדע זאך. ענק דארפן נישט דוקא נעמען דעם ראש ישיבה פאר ענקער וועג ווייזער, אבער דאס מוזן ענק יא טון, ענק מוזן האבן א מורה דרך, ענק מוזן זיין באהאפטן צו אן ערליכער איד און אים אלעס פרעגן, און אים נאכגיין, צי איך פארשטיי יא אדער נישט".


איך שרייב דיר דאס ווייל איך שפיר אז דיין זון ... נרו יאיר האט נישט קיין וועג ווייזער. ער דריידט זיך דא אין שטעטל, ער דאווענט דא, ער טוט אלעס דא, עס קען אפשר זיך דאכטן ווי ער האט א וועג ווייזער, אבער מיר פרעגט ער נישט גארנישט וואס צו טון.


פארשטיי גוט וואס איך וויל, איך וויל ער זאל זיין אן ערליכער איד און אויפשטעלן א ערליכע שטוב. נישט דוקא ער זאל קומען צו מיר.


הער א מעשה, דא אין ישיבה האט געלערנט ..., איך האב זיך אזוי געפארעט מיט אים, "כַּאֲשֶׁר יִשָּׂא הָאֹמֵן אֶת הַיֹּנֵק" (במדבר יא, יב), איך האב געמאכט א שידוך, אים חתונה געמאכט און פרובירט אים צו העלפן האבן שלום בית.


ויהי היום, זיין ווייב וויינט צו מיר אז ער פירט זיך נישט אויף צו איר ווי א איד דארף זיך צו פירן (שיין גערעדט), האב איך אים גערופן און גערעדט צו אים זייער שארף, איך האב אים געזאגט: "דו וועסט פארלירן דיין ווייב!" "אזוי פירסטו זיך אויף וכו'?!" בקיצור, ער האט זיך באליידיגט און מער נישט געקומען, ער האט זיך אנגעהויבן דרייען ביי ...


קומען צו מיר די בחורים דערציילן: "דער ראש ישיבה האט געהערט? ער דרייט זיך היינט ביי ...", די בחורים האבן געוואלט הערן וואס איך וועל רעאגירן. זאג איך זיי: "הלוואי, איך בעט דעם באשעפער אז מיין ארבעט זאל נישט גיין לריק; הלוואי זאל ער זיך מדבק זיין ביי ..., הלוואי זאל ער אים פרעגן אלעס און אים פאלגן, ער פירט א הערליכע טיש, ער רעדט נאר וואס מוהרא"ש האט גערעדט, נאר וואס דען, איך זאג דיר עבדא בהפקירא ניחא ליה, ער דריידט זיך דארט, אבער ער פרעגט נישט און פאלגט נישט".


וכך הי' המעשה, אביסל שפעטער איז ארויסגעקומען די מעשה, ער האט זיך נעבעך גע'געט, צעבראכן זיין שטוב. פאר מיר איז דאס געווען א שטעך אין הארץ; אזויפיל ארבעט האב איך אריינגעלייגט און אלעס איז צעפאלן.


 

#3769 - טו די סגולות פון הייליגן רבי'ן צו טרעפן דיין שידוך
בחור, שידוכים, שמחה, התחזקות, סגולות, יאוש

בעזרת ה' יתברך


יום א' פרשת דברים, ג' מנחם-אב, שנת תשפ"ב לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


זיי נישט באזארגט, דו וועסט בקרוב טרעפן דיין שידוך; א שידוך האט נאר מיט'ן אייבערשטן, א שידוך האט נישט מיט קיין מענטשן; אז מען טראגט דיר גארנישט אן, עס רוקט זיך גארנישט - זאלסטו נישט ווערן פון דעם צעבראכן; דו טו ווייטער דיין עבודות השם, בעט דעם אייבערשטן ער זאל רחמנות האבן אויף דיר און דיר שוין שיקן דיין זיווג.


טו די סגולות פון הייליגן רבי'ן צו טרעפן דיין שידוך, קוק אין ספר המידות אות חיתון; דער רבי האט גרינגע סגולות זוכה זיין צו טרעפן א שידוך.


העיקר זאלסטו זיין פרייליך, זיך נישט לאזן צעברעכן פונעם סמ"ך מ"ם וואס ער וויל נאר אריינברענגען א ייאוש, א פארלוירנקייט און אראפווארפן דעם מענטש אין שאול תחתית.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#3768 - דו שפירסט נישט ווי דער אייבערשטער הערט דיר אויס
תפילה והתבודדות, התחזקות, גמרא

בעזרת ה' יתברך


יום א' פרשת דברים, ג' מנחם-אב, שנת תשפ"ב לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


הויב אן א שיעור אין גמרא, גיי ש"ס כסדרן; אביסל יעדן טאג.


אויף דיין צווייטע קשיא, אז דו שפירסט נישט ווי דער אייבערשטער הערט דיר אויס; אזוי האבן אלע צדיקים געשפירט אין אנהויב, דער הייליגער רבי האט אויך אזוי געשפירט אין אנהויב און ער האט דאס דורכגעבראכן (שבחי הר"ן, סימן יב). ווייל באמת הערט דער אייבערשטער אויס יעדע ווארט פון יעדן איד, אזוי ווי מיר מאכן די ברכה: "כי אתה שומע תפילות כל פה עמך ישראל ברחמים".


שטארק זיך, לאז נישט אפ די הייליגע עבודה.


 

#3767 - פאר א גוטע שידוך איז ווערד צוצודעקן דעם שייטל
שידוכים, צניעות, מנהגים, שייטל

בעזרת ה' יתברך


יום ג' פרשת מטות מסעי, כ"ז תמוז, שנת תשפ"ב לפרט קטן


 


... תחי'


איך האב ערהאלטן אייער בריוו.


אז מען רעדט אייך א גוטע שידוך, א גוטער בחור, א בחור מיט גוטע מידות, און סך הכל וואס זיי בעטן איז אז איר זאלט גיין מיט א צוגעדעקט שייטל - איז זיכער אז איר זאלט דאס טון; א גוטע שידוך, א גוטע משפחה - איז ווערד מען זאל זיך טוישן די לבוש.


נאך א זאך, ווען מען טוט זיך אן מער בצניעות הייסט דאס נישט געטוישט דעם לבוש; אז ביי ענק גייט מען מיט א אפענע שייטל און מען רעדט פון זיך צודעקן די שייטל - הייסט דאס נישט אז מען האט געטוישט לבוש.


דעריבער זאלט איר זאגן פאר אייער טאטע אז איר זענט גרייט אנצוטון א צודעק אויפ'ן שייטל אבי צו באקומען א גוטער בחור, אן ערליכע שטוב.


מוהרא"ש פלעגט זאגן, דאס וואס מענטשן וויינען: "נישטא קיין שידוכים" - איז א ליגנט; עס איז דא שידוכים, און דאס וואס מען זעט עלטערע בחורים, עלטערע מיידלעך - דאס איז ווייל מען וועלט זיך, מען זאגט אפ שידוכים; דער זאגט אפ וועגן א צודעק אויפ'ן שייטל, א צווייטער זאגט אפ צוליב די משפחה אהער משפחה אהין, די קינדער ווערן עלטער און עלטער ביז מען פאלט אראפ השם ישמרינו.


וואלט מען פארלאנגט איר זאלט זיך אויסטון דעם צודעק, אראפגיין א שטאפל - וואלט מען געדארפט אריינקלערן, אבער אז מען וויל ווערן בעסער - איז דאס בכלל נישט קיין שאלה.


דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#3766 - דיינע עלטערן האב שטילערהייט נחת פון דיר
כיבוד אב ואם, נחת

בעזרת ה' יתברך


יום ג' פרשת מטות מסעי, כ"ז תמוז, שנת תשפ"ב לפרט קטן


 


...


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


דיינע עלטערן האב שטילערהייט נחת פון דיר, זיי ווילן דאס נישט ארויסווייזן ווייל זיי שעמען זיך פון מענטשן, אבער שטילערהייט האבן זיי הויפענעס נחת.


זיי נישט דערשראקן, זאלסט זיי ווייטער מכבד זיין, און פון די אנדערע זייט זאלסטו ווייטער טון וואס דו האסט צו טון אן קיין שום פחד, אן קיין מורא.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#3765 - נעם נישט קיין אמט פון ארויסשיקן מענטשן
שידוכים, פרנסה, מחלוקת, מוסדות, שלום

בעזרת ה' יתברך


יום ג' פרשת דברים, ה' מנחם-אב, שנת תשפ"ב לפרט קטן


 


לכבוד מיין טייערער ... נרו יאיר


דיין זכות איז זייער גרויס מיט'ן העלפן די מוסד וואס איז על שם רבינו, וואו מען לערנט מיט די קינדער די ריינע אמונה על טהרת הקודש.


איך בעט דיר זייער, נעם נישט קיין אמט פון ארויסשיקן מענטשן, פארטרייבן מענטשן - בפרט מיינע טייערע מלמדים.


אז מען זאגט דיר: "לאז נישט אריין קיין מלמדים אין קאך" זאלסטו שיינערהייט זאגן אז דאס איז נישט פאר דיר, דו ווילסט ענדערש העלפן קאכן און רייניגן; לאז א צווייטן טון די ארבעט.


אויך ווען דו וועסט גיין ארבעטן וואו אימער און מען וועט דיר מכבד זיין מיט די ארבעט פון פארטרייבן מענטשן אדער אפזאגן ארבעטערס - זאלסטו דאס בשום אין אופן טון.


נאך אביסל ווערסטו א חתן און מן הסתם וועסטו שיקן דיינע קינדער ביי אונזער מוסד, נו, ווי אזוי וועסטו קענען קומען צו דיין זון'ס מלמד און רעדן מיט אים, ווען דו האסט אים נעכטן ארויסגעווארפן פון קאך...


ברענג אריין ליבשאפט אין תלמוד תורה, מען זאל זיך ליב האבן, מען זאל ארבעטן אינאיינעם, מען זאל געדענקען 'פארוואס און פארוועם ארבעט איך דא? איך בין דא משמש דעם רבי'ן, איך בין דא אין בית המקדש'; איין כהן איז אויפ'ן מזבח, איין כהן איז אין קאך, איין כהן מאכט תרומת הדשן, ער טראגט ארויס די מיסט, און אלע קומען זיך צאם אין לשכת הגזית ליינען קריאת שמע, אויסשרייען אז עס איז דא איין באשעפער (תמיד ד, ג).


 

#3764 - מסדר זיין א פלאץ פאר א סוכה נעבן די שול
בית המדרש, שמחה, סוכות, אריז''ל

בעזרת ה' יתברך


יום ג' פרשת דברים, ה' מנחם-אב, שנת תשפ"ב לפרט קטן


 


לכבוד מיין טייערער ... נרו יאיר


היינט איז די יארצייט פון הייליגן אריז"ל זכותו יגן עלינו, מיר קענען זיך נישט פארשטעלן דאס גרויסקייט פון דעם צדיק, ווי גרויס ער איז געווען, און ער האט מגלה געווען אז ער האט זוכה געווען צו אלע זיינע מדריגות נאר ווייל ער האט זיך געפריידט ביים טון די מצוות אזוי ווי מען פריידט זיך ווען מען פארדינט כל הון דעלמא.


דער הייליגער רבי איז געקומען צו אונז קליינע מענטשן מיר זאלן אויך זוכה זיין צו קומען צו די מדריגות הצדיקים.


יישר כח פאר אלעס וואס דו העלפסט מיר אין די תלמוד תורה און מיט אלעס, יעצט דארף איך פון דיר זאלסט מיר העלפן מיט א סוכה. מען האט צוגענומען דעם פלאץ אנטקעגן איבער די ישיבה, די פלאץ וואו מיר פלעגן מאכן יערליך די סוכה. איך דארף שוין וויסן אויב מיר וועלן האבן א סוכה פאר אנשי שלומינו, איך וויל יעצט מסדר זיין וואו די סעודת הילולא פון רבי'ן זאל זיין, צי אין שטעטל אדער אין וויליאמסבורג.


לאז מיר וויסן.


 

#3763 - מיט חכמה קען מען מאכן א גוטע לופט, עס זאל זיין אמת'ע שלום
מחלוקת, מוסדות, שלום

בעזרת ה' יתברך


יום ג' פרשת דברים, ה' מנחם-אב, שנת תשפ"ב לפרט קטן


 


לכבוד מיין טייערער ... נרו יאיר ברסלב, ליבערטי


שלום עליכם פאר'ן זיך ארויסציען אין אונזער הערליכע שטעטל "קרית ברסלב". איך פריי זיך זייער אז דו ביסט געקומען וואוינען דא, אויך פרייען זיך אלע אז דו ביסט געקומען וואוינען דא, זיין מלמד פאר אונזערע קינדער.


בנוגע וואס דו פרעגסט מיר וואס גייט פאר דא אין חדר, דו ווילסט אביסל זאלץ פאר די קינדער - שרייט מען דיר אן: "גיי ארויס פון קאך", נאכדעם קומסטו מיט די קינדער צום באס - שרייט מען אויף דיר, אז דו קומסט נישט - לאזט מען דיר איבער וכו' וכו'.


וויל איך דיר בעטן דו זאלסט מיט חכמה אריבערגיין די אלע זאכן. דו ביסט גענוג קלוג צו קענען כאפן די מוחות און הערצער פון אלע קינדער ביי דיר אין כתה, אלע עלטערן זענען זייער צופרידן פון דיין ארבעט, דארפסטו אויך קענען מאכן א גוטע לופט אין חדר צווישן אלעמען.


אז דו וועסט דאס טון וועסטו מיר מאכן א גרויסע נחת, איך וויל נישט קיין מחלוקות, און אויך וויל איך נישט עס זאל ווערן שלום; אוודאי וויל איך שלום, איך וויל אבער נישט די סארט שלום ווען יעדער ווערט איינגעגעסן אין זיך און פון אינדרויסן זאגט מען אז אלע זענען בשלום.


איך האלט אז דו קענסט דאס באווייזן.


 

#3762 - מיטנעמען די לימודים פון ישיבה, אויף נאך די חתונה אין ארץ ישראל
לימוד התורה, שלום בית, תפילה והתבודדות, בית המדרש, חתונה, ישיבה, חתן, תיקוני זוהר, חבורות

בעזרת ה' יתברך


יום ג' פרשת דברים, ה' מנחם-אב, שנת תשפ"ב לפרט קטן


 


לכבוד מיין טייערער ליבער חתן ה"ה ... נרו יאיר


איך פריי זיך זייער אז דו לערנסט פלייסיג, דו נוצט אויס דיינע יונגע יארן מיט לימוד התורה, באזונדער האב איך הנאה אז דו לערנסט יעדן טאג תיקוני זוהר.


היינט איז די יארצייט פונעם הייליגן אריז"ל זכותו יגן עלינו. מוהרא"ש ברענגט בשם האריז"ל, ער האט געגעבן א תיקון פאר א בעל תשובה צו לערנען יעדן טאג פינף דפים ספר תיקוני זוהר, עס איז א מורא'דיגע תיקון פאר'ן מענטש צו לערנען ספר תיקונים (עיין אשר בנחל חלק צד, מכתב כא רכג; ועוד).


איך בעט דיר זייער טייערער חתן, יעצט ווען דו גרייטסט זיך אויף דיין חתונה, דו פארסט קיין ארץ ישראל, זאלסטו מיטנעמען אין ארץ ישראל אלע שיינע לימודים וואס דו האסט דא געלערנט אין ישיבה. דער סדר דרך הלימוד פון רבי'ן (כמבואר בשיחות הר"ן, סימן עו) צו לערנען שיעורים בכל התורה כולה, און סיי עבודת התפילה, "התבודדות"; געוואוין זיך צו צו שמועסן מיט'ן אייבערשטן אויף דיין אייגענע שפראך. אויך זאלסטו שטענדיג רעדן אין שטוב מיט דיין ווייב און מיט יעדן שיין און ווייך - וועסטו מאכן רוען די שכינה הקדושה ביי דיר אין שטוב.


איך האף דו וועסט צוגעבן צו די חבורה אין בית שמש, דו וועסט אריינברענגען א חיות אין זיי; ווי נישט ווי האסטו אסאך קונה געווען דא, בפרט די שבתים, ובפרטי פרטיות סעודת שבת, און בעיקר שבת פארטאגס ווען מיר האבן געלערנט בחברותא דעם הייליגן זוהר מידי שבוע בשבוע.


איך האף דו וועסט צוהעלפן בויען היכל הקודש און מקרב זיין אידישע קינדער צום אייבערשטן.


איך וואונטש דיר זאלסט אויפבויען א פלאץ פאר די שכינה הקדושה, עס זאל אייביג זיין שלום צווישן ענק.


 

#3761 - געבן א קאמפלימענט נאר אויף גוטע זאכן, נישט אויף שלעכטס
חיזוק פאר פרויען, צניעות, מוסר, תפילות אויף אידיש, קאמפלימענטס

בעזרת ה' יתברך


יום ב' פרשת דברים, ד' מנחם-אב, שנת תשפ"ב לפרט קטן


 


מרת ... תחי'


געבט נישט קיין גוטע ווערטער אויף נישט גוטע זאכן; געבט גוטע ווערטער אויף גוטע זאכן. דער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק א', סימן רפב) מיר זאלן זוכן גוטס אין יענעם, אזוי וועלן מיר יענעם ארויסנעמען פון זיין שלעכטס; אבער נישט אויסרומען די שלעכטס.


אז איר זעט איינעם גיין אנגעטון נישט צניעות'דיג און איר ווילט איר געבן א גוט ווארט, זאלט איר זי געבן גוטע ווערטער אויף גוטע זאכן, אבער נישט זאגן אויף א קורצע קלייד "דיין קלייד איז אויסנאם שיין", ווייל דאס איז ליגנט, עס טוט גארנישט אויף.


בנוגע שמירן די נעגל; איר ווייסט גאנץ גוט וואס מוהרא"ש האט געהאלטן פון דעם, עס איז נישט געווען אין היכל הקודש קיין איין פרוי מיט געשמירטע נעגל, איך ווייס פערזענליך מעשיות וואס מוהרא"ש האט פארגעהאלטן ווייבלעך און זיי אנגעשריגן פאר'ן זיך שמירן די נעגל; איז ווי אזוי זאלט איר זאגן פאר א פרוי וואס שמירט די נעגל א קאמפלימענט אויף די זאך? איר דארפט טאקע נישט געבן קיין מוסר, קיינער האט אייך נישט געשטעלט צו זיין דער פארזארגער אויף יענעמ'ס רוחניות, אבער זיכער זאלט איר נישט קאמפלימענטירן אויף נישט גוטע זאכן.


בעטס ביי די שבת ליכט וואך נאך וואך אויף צניעות; בעטס: "הייליגער באשעפער, מאך מיך ליב האבן צניעות, איך וויל האבן א געפיל צו דעם, איך וויל נישט ליב האבן דעם גוי טמא מיט די באשמירטע נעגל, איך וויל ליב האבן צניעות".

#3760 - מקבל זיין א גוטע קבלה, נאכ'ן זען די גרויסע חסדים פונעם אייבערשטן
חיזוק פאר פרויען, צניעות, קינדער, תודה והודאה, קבלה טובה

בעזרת ה' יתברך


יום ב' פרשת דברים, ד' מנחם-אב, שנת תשפ"ב לפרט קטן


 


מרת ... תחי'


מזל טוב פאר אייער נייע געבוירענע אינגעלע, דער אייבערשטער האט געמאכט מיט אייך אזא גרויסע נס, וויל איך אייך בעטן איר זאלט עפעס טון לכבוד די גרויסע נס.


ביי די וועלט איז נהוג אז ווען מען האט א צרה, מען ווארט אויף א נס - איז מען זיך מקבל א גוטע קבלה, אדער אין צניעות, אדער אין אנדערע מצוות; מיר פירן זיך אז מיר ווארטן נישט עס זאל באטרעפן חס ושלום א צרה, מיר זענען זיך מקבל א גוטע קבלה ווען מיר זעען די חסדים פונעם אייבערשטן.


עס איז אייך געבוירן געווארן א קינד אזוי גרינג, אזוי נחת'דיג - געבט'זשע עפעס פאר'ן באשעפער; אדער אביסל דיקערע שטרומפ, אדער אביסל לענגער די פוסטע (סקוירט), אדער די האלז נישט אזוי שטארק אויסגעשניטן, אדער אלעס.


אייער מאן האט מיר געבעטן איך זאל אים זאגן וואס ער זאל זיך פארנעמען לכבוד די שמחה, איך האב אים געזאגט ער זאל זיך פארנעמען איין זאך, מחזק זיין די זאך וואס איר נעמט זיך פאר.


הלוואי זאלט איר זיך צוריק אנטון ווי אלס מיידל; אזוי איידל, אזוי שיין. איידל האט דאך אלע טעמים, איידל איז אזוי זיס, אזוי הייליג.

#3759 - דערהאלסט זיך אזוי שיין, טראץ וואס דו ווארסט אזוי לאנג אויף א שידוך
בחור, שידוכים, התחזקות

בעזרת ה' יתברך


יום ב' פרשת דברים, ד' מנחם-אב, שנת תשפ"ב לפרט קטן


 


לכבוד מיין ליבער ... נרו יאיר


איך בין זייער פארווייטאגט פון דיר און אויך בין איך זייער איבערגענומען פון דיר.


פארווייטאגט בין איך, אז וויפיל איך בעט פאר דיר און פרוביר צו טון פאר א שידוך פאר דיר - רוקט זיך גארנישט, דו ווערסט עלטער און עלטער; די הארץ פלאצט מיר פון צער, איך טראכט א גאנצע צייט 'וואס גייט דא פאר? וואס איז דא די מעשה? וואו איז א שידוך פאר דיר?'


און איך בין זייער איבערגענומען פון דיר, אז מיט דעם וואס עס גייט דיר ביז דערווייל נישט קיין שידוך, דאך דערהאלטסטו זיך אזוי שיין, דו לערנסט דיינע שיעורים כסדרן, דו דאווענסט די דריי תפילות מיט מנין, דו ביסט מקפיד צו בלייבן מיט דיין צלם אלקים; בארד און פיאות מיט חסידי'שע קליידער וכו' וכו'.


איך בין זיך בכלל נישט מייאש, אויך האב איך נישט קיין קשיות אויפ'ן באשעפער. איך גלייב אז דו גייסט טרעפן דיין זיווג און אויפשטעלן שיינע דורות.

#3758 - עס שטעלט זיך ארויס אז מ'פארט נישט קיין אומאן פאר שוואוילטאג
אומאן, ישיבה, היכל הקודש, ראש השנה, מניעות

בעזרת ה' יתברך


יום ב' פרשת דברים, ד' מנחם-אב, שנת תשפ"ב לפרט קטן


 


לכבוד מיין טייערער ... נרו יאיר


ביי אונז גרייט מען זיך שוין אויף ראש השנה; מען קויפט שוין טיקעטס, מען עפנט שוין דעם בנין, מען פילט שוין אן די וואסער גרובער מיט וואסער; אלע פארן מיר צום הייליגן רבי'ן אויף ראש השנה.


די יאר ראש השנה הבא עלינו לטובה שטעלט זיך ארויס דאס מסירות נפש פון אנשי שלומינו אנצוקומען קיין אומאן, די מתנגדים וואס מאלן אפ אומאן אלס א פלאץ פון הפקירות, וואס וועלן זיי יעצט זאגן ווען צענדליגער טויזנטער מענטשן גרייטן זיך צו פארן אין א לאנד אינמיטן א מלחמה, די טלטול הדרך, מען דארף פארן אסאך שעות פון איין לאנד צום צווייטן; דאך איז קיינער נישט מוותר אויף דעם.


איך בענק זיך נאך דיר, עס איז מיר א פלא אז דו קומסט נישט באזוכן די ישיבה, די פלאץ וואס פארשפרייט אזויפיל קדושה, אזויפיל אמונה; איך וואלט זיך זייער געפריידט דיר צו זען.


איך ווייס אז עס איז דא אסאך מניעות צו קומען צו היכל הקודש; וואויל איז דעם וואס מאכט פון די מניעות - נעימות, ער ברעכט אלעס דורך און קומט צו די הייליגע חברייא.

#3757 - גם זה יעבור, דאס וועט אויך אריבערגיין
התחזקות

בעזרת ה' יתברך


יום ב' פרשת דברים, ד' מנחם-אב, שנת תשפ"ב לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


מוהרא"ש האט אונז דערציילט, שלמה המלך פלעגט האבן א רינגל, אויפ'ן רינגל איז געווען אויסגעקריצט די דריי אותיות ג' ז' י'; יעדע מאל עס פלעגט אריבערגיין שווערע מינוטן פלעגט ער קוקן אויפ'ן רינגל און זיך צושמייכלען.


די באדינער זענען געווען זייער נייגעריג וואס מיינט די גז"י, וואס קוקט ער? און פארוואס לאכט ער? זיי האבן געפרעגט: "אדונינו שלמה, וואס זענען די סימנים פון די דריי אותיות, און פארוואס לאכט דער קעניג?" האט שלמה המלך זיי געענטפערט: "יעדע מאל עס גייט אריבער אויף מיר שווערע מינוטן קוק איך אויף מיין רינגל, אויף די אותיות גז"י, דאס איז די ראשי תויבות פון ג'ם ז'ה י'עבור - דאס וועט אויך אריבערגיין, יעצט זעט טאקע אויס ווי עס איז עק וועלט, אבער איך גלייב אז עס וועט אריבערגיין"; והבן למעשה.

#3756 - אז דו שפירסט נישט גוט, קענסטו זיך מער אויסבעטן ביים אייבערשטן
תפילה והתבודדות, רפואה, סגולות, שיר השירים

בעזרת ה' יתברך


יום ב' פרשת דברים, ד' מנחם-אב, שנת תשפ"ב לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


איך האף דו שפירסט זיך שוין בעסער, איך בעט פאר דיר דו זאלסט האבן א רפואה שלימה בקרוב בתוך שאר חולי ישראל.


זיי נישט קיין בטלן; יעצט ווען דו ביסט אזוי נאנט צום אייבערשטן, נוץ אויס די צייט. חכמינו זכרונם לברכה זאגן (שבת יב:): "שכינה למעלה מראשותיו של חולה", דער באשעפער רוט ביים קאפ פונעם חולה; יעצט ווען דו גייסט אריבער וכו', געפונט זיך דער אייבערשטער מיט דיר, ביי דיר און נעבן דיר; בעט אים, רעד צו אים, שמועס זיך אויס דיין הארץ מיט אים - וועסטו זען גרויסע ישועות.


אויב דו האסט כח זאלסטו זאגן יעדן טאג שיר השירים. דער רבי האט געזאגט (שיחות הר"ן, סימן רמג): "כָּל הָרְפוּאוֹת שֶׁבָּעוֹלָם כֻּלָּם כְּלוּלִים בְּשִׁיר הַשִּׁירִים"; אז דו האסט נאר אביסל כח - קענסטו דאס איינטיילן און זאגן אביסל יעדן טאג.


איך ווארט און האף צו הערן די גוטע בשורה אז דו ביסט צוריק געזונט און שטארק - אזוי ווי אמאל.


 

#3755 - געוואוין זיך צו זיך אויסצורעדן דיין הארץ צום אייבערשטן
תפילה והתבודדות, סיפורי צדיקים

בעזרת ה' יתברך


יום ב' פרשת דברים, ד' מנחם-אב, שנת תשפ"ב לפרט קטן


 


לכבוד מיין ליבער ... נרו יאיר


איך ווארט צו הערן פון דיר וואס דו מאכסט, ווי אזוי דו גייסט אן מיט דיין עבודת השם, מיט דיינע שיעורים כסדרן, מיט התבודדות ותפילה.


געוואוין זיך צו זיך אויסצורעדן דיין הארץ צום אייבערשטן. מוהרא"ש דערציילט, אמאל איז רבי נתן געקומען צום רבי'ן, דער רבי זאגט אים: "גיי יעצט אריבער צום רב, ר' אהרן"; רבי נתן האט דאך יעדע זאך געפאלגט דעם רבי'ן אין אן אויגנבליק, ער איז גלייך אריבער צום רב.


ער זעט ווי דער רב זיצט אויסגעדרייט צום וואנט און וויינט צום אייבערשטן, ער איז זיך מתבודד מיט א שטארקע ברען; דער רב האט נישט באמערקט אז איינער זעט און הערט.


רבי נתן האט זיך צוגעקוקט און ער איז צוריק געקומען צום רבי'ן, דער רבי האט געשמייכלט און אים געזאגט: "האסט געזען ווי אזוי מען דארף זיך מתבודד זיין...?"


וואויל איז דעם מענטש וואס פארברענגט די טעג און יארן מיט די הייליגע עבודה פון התבודדות.

#3754 - ביי אונז איז א טיכל א שיינע זאך
שמחה, חיזוק פאר פרויען, שערן די האר

בעזרת ה' יתברך


יום ב' פרשת דברים, ד' מנחם-אב, שנת תשפ"ב לפרט קטן


 


לכבוד מיין טייערער ... נרו יאיר וזוגתו תחי'


ענדערש זאלט איר זיך אנטון א שייטל ווי איידער זיך לאזן וואקסן די האר; די האר זאלט איר זיך נישט לאזן וואקסן, עס איז זייער שרעקעדיג האר פון א חתונה געהאטע פרוי, עס קען זיין א גרויסע סכנה; ענדערש טוט אן א שייטל, אזוי וועט איר איינשפארן אלע שלעכטס.


אינטערעסאנט אז איר שפירט זיך געצווינגען צו גיין מיט א טיכל; ביי אונז איז א טיכל א שיינע זאך, ביי אונז קוקן די קינדער אויף די מאמע ווי זי זיצט פרייטאג צו נאכטס מיט די ווייסע טיכל ביי די ליכט מיט אלע חן - אזוי ווי מען קוקט אויף א קעניגן. אינטערעסאנט אז איר שעמט זיך מיט דעם און דאס מאכט אייך וועלן צוריק די האר, אין אזא פאל איז שוין ענדערש אויסצוטון די טיכל און אנטון א שייטל, ווי איידער צו לאזן וואקסן די האר.


שטארקט אייך, זייט פרייליך; שמחה לייזט אויס דעם מענטש פון אלע גלות'ן, סיי פון זיין פריוואטע גלות און פון די גלות בכלליות.

#3753 - צו קענען מחי' זיין א איד איינמאל אין זיבעציג יאר, האט זיך געלוינט
הכרת הטוב, חסד

בעזרת ה' יתברך


יום ה' פרשת מטות מסעי, כ"ט תמוז, ערב ראש חודש אב, שנת תשפ"ב לפרט קטן


 


טייערער ... נרו יאיר


איך בין דיר זייער דאנקבאר אויף די גרויסע חסד וואס דו האסט מיר נעכטן געטון, האסט מיר געברענגט ווארעמע עסן, פאר מיר און מיין ווייב, און פארן מיר ברענגען היינט אינדערפרי א טלית און תפילין און א פיינע פרישטאג, און באזונדער פאר'ן זארגן פאר מיין ווייב, איר ברענגען ווארעמע גריז.


ברוך ה' מיר זענען שוין צוריק אין שטעטל געזונט און שטארק; וויפיל דארפן מיר דאנקען און לויבן דעם אייבערשטן פאר אלע חסדים און ניסים שבכל יום ובכל עת.


מוהרא"ש זאגט בשם דעם הייליגן בעל שם טוב זכותו יגן עלינו: "א נשמה קומט אראפ אויף די וועלט זיבעציג יאר צו קענען מחי' זיין א איד, האט זיך אלעס געלוינט"; האסט מיר נישט סתם מחי' געווען און געראטעוועט.

#3752 - יישר כח פאר'ן ערלעדיגן די וועגן קיין אומאן
אומאן, הכרת הטוב, ראש השנה

בעזרת ה' יתברך


יום ה' פרשת מטות מסעי, כ"ט תמוז, ערב ראש חודש אב, שנת תשפ"ב לפרט קטן


 


לכבוד מיין טייערער ... נרו יאיר


איך האב נישט קיין ווערטער דיר צו דאנקען פאר'ן צושטעלן פאר מיר, פאר מיינע קינדער און פאר די גאנצע קהילה - א וועג צו קומען צום רבינ'ס ראש השנה קיין אומאן.


דער הייליגער רבי האט געזאגט בנוגע זיין ביי אים ראש השנה (חיי מוהר"ן, סימן קכו): "מָה אֹמַר לָכֶם, אֵין דָּבָר גָּדוֹל מִזֶּה, וּבִלְשׁוֹן אַשְׁכְּנַז: 'וָואס זָאל אִיךְ אַייךְ זָאגְן, קֵיין גְרֶעסֶירְס דֶער פוּן אִיז נִיט דָא'".


די טיקעטס און די וועג פון עירפארט ביז אומאן - קאסט טאקע אסאך געלט, בפרט היי יאר ווען מיר גרייטן זיך צו פארן פון איין לאנד צום צווייטן - קאסט דאס מער ווי עס קאסט אלע יארן, איך בעט דעם אייבערשטן איך זאל דיר קענען באצאלן פאר אלע טיקעטס און פאר די וועג.


וואס טוט נישט א מענטש ווען עס ווארט אים א משפט? ער וועט אלעס פארקויפן אבי צו טרעפן דעם בעסטן לויער, דעם בעסטן שופט ארויסצוגיין זכאי בדין, וואס טוט נישט א מענטש ווען ער דארף א רפואה? ער וואלט אלעס פארקויפט צו האבן געלט צו צאלן דעם גרעסטן דאקטער; אזוי איז מיט אומאן, דער רבי איז דער גרעסטער און בעסטער לויער און דאקטער - מיר זאלן זוכה זיין צו א גוט יאר.

#3751 - איך וועל נישט שולדיג בלייבן, איך וועל מאכן די קינדער ערליכע אידן
הכרת הטוב, מוהרנ"ת ז"ל, סיפורי צדיקים, חסד

בעזרת ה' יתברך


יום ה' פרשת מטות מסעי, כ"ט תמוז, שנת תשפ"ב לפרט קטן


 


מרת ... תחי' ברסלב, ליבערטי


איך וויל זיך זייער באדאנקען פאר דעם וואס איר האט געלאזט אייער מאן טון מיט מיר די גרויסע חסד, מיך טראגן און ברענגען.


זייט מיר מוחל אז עס האט זיך אזוי פארשלעפט; ווען איך וואלט געהאט אפילו א ספק אז דאס וועט זיך פארשלעפן ביז דעם קומענדיגן טאג - וואלט איך אים גלייך אהיים געשיקט, איך האב געמיינט אז אט אט ווערן מיר פערטיג און מיר קומען אהיים.


איך וועל אייך נישט שולדיג בלייבן, איך וועל אייך באצאלן; נישט מיט געלט נאר מיט וואס רבי נתן האט באצאלט דעם בעדער ווען מען האט אים צוגענומען זיין פרנסה פאר'ן עפענען די מקוה שטילערהייט פאר רבי נתן, "געלט האב איך נישט" - האט רבי נתן געזאגט, "איך וועל דיר באצאלן, איך וועל נעמען דיינע קינדער און זיי מאכן פאר ערליכע אידן".


 


 

#3750 - זיך שטארקן ווייטער ארויסצוגעבן גוטע זאכן
הפצה, הדפסה

בעזרת ה' יתברך


יום ה' פרשת מטות מסעי, כ"ט תמוז, שנת תשפ"ב לפרט קטן


 


לכבוד מיין טייערער ... נרו יאיר


איך האב געליינט דיין בריוו פאריגע וואך אינעם שטעטל בלעטל, איך האב זייער הנאה געהאט. דו שרייבסט שיין, רייך און איידל, עס איז א מחי' צו ליינען דיינע בריוו; הלוואי זאלסטו יעדע וואך אריין שיקן א בריוו.


שטארק זיך מיט דיין עבודת הקודש; איך האף און ווארט עס זאל ווייטער ארויסקומען עצתו אמונה חלק ו, ז, ח, ט, און אזוי ווייטער. איך האף און ווארט דו זאלסט ווייטער ארויסגעבן מעשה'לעך פאר קינדערלעך חלק ב, ג, ד, און אזוי ווייטער.


איך האב נאך אסאך פלענער וואס צו מאכן; איך וויל נישט זאגן ווייל איך וויל נישט פארשטייטערן די ארבעט.


טאנץ און שפרינג אז דאס לעבן גייט דיר אריבער מיט אזעלכע הייליגע זאכן, מיט עצתו אמונה.


 

#3749 - רעדן מיט געסט דיבורי אמונה, איז חשובער ווי טון פאר זיך אליין
זיכוי הרבים, הכנסת אורחים, מוהרנ"ת ז"ל, סיפורי צדיקים

בעזרת ה' יתברך


יום ג' פרשת מטות מסעי, כ"ז תמוז, שנת תשפ"ב לפרט קטן


 


...


דער הייליגער רבי זאגט (ספר המדות אות הכנסת אורחים, סימן ו): "גְּדוֹלָה הַכְנָסַת אוֹרְחִים מֵהַשְׁכָּמַת בֵּית הַמִּדְרָשׁ וְהַקְבָּלַת פְּנֵי שְׁכִינָה", די מצוה פון הכנסת אורחים איז גרעסער פון גיין אין שול און פון מקבל זיין די שכינה; דעריבער זאלט איר זיך פרייען ווען עס קומט א גאסט צו אייך, די שכנים קומען צו אייך, זיי ווילן הערן פון רבי'ן, זיי ווילן הערן דיבורי אמונה; דאס איז מער חשוב ווי זאגן תהילים אדער לערנען פאר זיך אליין.


דער הייליגער רבי נתן פלעגט זייער פלייסיג לערנען, ער איז געווען א מתמיד עצום; דאך האט ער געהאט א מנהג, ווען איינער איז געקומען צו אים פאר חיזוק - האט ער גלייך פארמאכט דעם ספר און יענעם מחזק געווען.


אזוי זאלט איר טון, אז א שכן קלאפט אויף אייער טיר, בפרט שבת נאכמיטאג ווען די מענער זענען אין שול און איר ווייסט נישט וואס איז וויכטיגער, אדער רעדן מיט יענעם, אויסהערן יענעם, אדער זאגן תהלים, לערנען עצתו אמונה; זאלט איר ענדערש טון הכנסת אורחים, און אין דעם זכות וועט איר זוכה זיין צו די ברכה וואס דער רבי זאגט (ספר המדות שם, אות ג): "הַכְנָסַת אוֹרְחִים מְזַכָּה אֶת הָאִשָּׁה לְבָנִים".


 

#3748 - א שאד אז דו פרישסט זיך נישט אויף מיט די שיעורים
דרשות, התחדשות

בעזרת ה' יתברך


יום ב' פרשת מטות מסעי, כ"ו תמוז, שנת תשפ"ב לפרט קטן


 


לכבוד מיין טייערער ... נרו יאיר


איך האב אזוי ארויסגעקוקט און געווארט אויף די זומער וואכן אז דו וועסט קומען צו די שיעורים, זיך אויפפרישן מיט די חיזוק פון רבי'ן.


יעצט איז שוין א שיינע פאר וואכן אריין אין זומער און מען זעט דיר נישט, דו דרייסט זיך נישט צווישן אנשי שלומינו, איך זע דיר נישט.


א שאד פאר דיר און א שאד פאר מיר; די בת מלך האט געוויינט צום שני למלכות, זי האט געזאגט (ספורי מעשיות, מעשה א): "בַּאֲשֶׁר אַזוֹי פִיל אוּן אַזוֹי פִיל יְגִיעוֹת אוּן טֶרְחוֹת. אַזוֹי פִיל יָארְן וָואס דוּ מוּטְשֶׁעסְט דִיךְ אוּן הָארֶעוֶועסְט אַזוֹי לַאנְג כְּדֵי אַז דוּ זָאלְסְט מִיךְ אַרוֹיס נֶעמֶען, אוּן פוּן אֵיין טָאג וֶועגְן וָואס דוּ הָאסְט גִיקָאנְט מִיךְ אַרוֹיס נֶעמֶען. הָאסְטוּ גָאר אָן גִיוָוארִין. אוּן זִי הָאט זֵייעֶר גִיוֵויינְט. זִי הָאט גִיזָאגְט. עֶס אִיז אֵיין גְרוֹיס רַחֲמָנוּת אוֹיף דִיר אוּן אוֹיף מִיר. אַזוֹי אֵיין לַאנְגֶע צַייט וָואס אִיךְ בִּין דָא. אוּן קָאן נִיט אַרוֹיס וְכוּ'", זי האט געזאגט עס איז א גרויס רחמנות אויף מיר און אויף דיר, באשר אזא לאנגע צייט וואס דו ווילסט מיר ארויסנעמען; איז דאך ממש א שאד אפצולאזן.


טייערער ברודער, טייערער חבר, דראפע זיך און דערהאלט זיך. לערן יעדן טאג חומש און משניות, לערן יעדן טאג דעם בלאט גמרא, קום אין שול דאווענען די דריי תפילות, ועל כולם זיי זיך מתבודד בכל יום, דערצייל דעם אייבערשטן אלעס וואס גייט אריבער, דערצייל אים ווי דער יצר הרע שלעפט דיך, וואו ער טראגט דיך; זאג אים ווי שטארק דו ווילסט זיין גוט.


 

#3747 - בארעכן זיך אויב דו ווילסט אויך זיין א מלמד
מלמדים, מוסדות

בעזרת ה' יתברך


יום ב' פרשת מטות מסעי, כ"ו תמוז, שנת תשפ"ב לפרט קטן


 


לכבוד מיין טייערער ... נרו יאיר


זאלסט זיין געבענטשט מיט אלע ברכות פאר'ן גיין אין חדר זיין א במקום מלמד יעדע מאל וואס עס פעלט זיך אויס. זיין א מלמד איז פון די חשוב'סטע עבודות, עס איז חשוב'ער פון די העכסטע זאכן.


היות צוויי מלמדים האבן זיך אוועק געצויגן פון וויליאמסבורג קיין שטעטל, טראכט איך, אויב דו ביסט מסכים צו ווערן מלמד פאר די קומענדיגע יאר הבא עלינו לטובה. אלע דיינע ברודער זענען מלמדים, בארעכן זיך אויב דו ווילסט אויך זיין א מלמד.


איך האף עס וועט נישט נעמען לאנג, דו וועסט טרעפן דיין שידוך און אויפשטעלן א שיינע ליכטיגע שטוב.