בעזרת ה' יתברך

יום ב' פרשת מקץ, כ"ה כסליו, א' דחנוכה, שנת תשפ"ו לפרט קטן

לכבוד ... נרו יאיר

כאפ זיך אריבער קיין יבנאל, זאג אויס נאכאמאל תהלים לזכות מוהרא"ש. מוהרא"ש האט מבטיח געווען, אזוי ווי ער שרייבט (צוואת מוהרא"ש, סימן ה): "וּכְמוֹ בַּחַיִּים חַיּוּתִי נִתְעוֹרְרוּ עַל יָדִי אֲנָשִׁים בִּתְשׁוּבָה", אזוי ווי ווען איך האב געלעבט זענען דורך מיר נתעורר געווארן מענטשן תשובה צו טון, "כְּמוֹ כֵּן עַכְשָׁיו לְאַחַר הִסְתַּלְקוּתִי לְעֵילָא כְּשֶׁיָבוֹאִי אֶל קִבְרִי יִתְעוֹרְרוּ בִּתְשׁוּבָה שְׁלֵימָה", אזוי אויך נאכדעם וואס איך וועל אוועק גיין פון די וועלט, ווען מען וועט קומען צו מיין קבר - וועט מען אויך נתעורר ווערן צו תשובה טון, "וְיַמְשִׁיכוּ לְעַצְמָם יְשׁוּעוֹת וּפְלָאוֹת בְּעֶזְרָתוֹ יִתְבָּרַךְ", ביי מיין ציון וועט מען קענען פועל'ן וואונדערליכע ישועות. "וְאֶהְיֶה לָהֶם לְמֵלִיץ יוֹשֶׁר בַּשָׁמַיִם", ווער עס וועט קומען צו מיין ציון וועל איך זיין פאר אים א מליץ יושר אין הימל, "וְלֹא אָנוּחַ וְלֹא אֶשְׁקוֹט עַד שֶׁיִּהְיֶה לְמִי שֶׁבָּא אֶל קִבְרִי לְהִתְפַּלֵּל וְלִלְמוֹד יְשׁוּעָה שְׁלֵימָה מִן הַשָּׁמַיִם", און איך וועל נישט רוען ביז איך וועל פועל'ן א ישועה פאר דעם וואס איז געקומען צו מיין קבר דאווענען און לערנען; בפרט אין דעם ענין פון שידוכים האט מוהרא"ש צוגעזאגט מיט א שטארקע הבטחה בזה הלשון (שם, שם): "אִיךְ זָאג צוּ אַז יֶעדֶער וָואס דַארְף אַ שִׁידוּךְ אוּן זֵיי וֶועלְן קוּמֶען דָא אוֹיף מַיין קֵבֶר אוּן דוּרְכְזָאגְן גַאנְץ סֵפֶר תְּהִלִים פוּן אָנְפַאנְג בִּיזְן סוֹף פַאר מַיין זְכוּת, וֶועל אִיךְ טוּן אַלֶעס וָואס אִיךְ קֶען, אַז זֵיי זָאלְן טְרֶעפְן זֵייעֶר שִׁידוּךְ, אוּן דָאס זָאג אִיךְ צוּ מִיט אַ שְׁטַארְקֶע צוּזָאג".

ווען דו ענדיגסט תהלים זאלסטו זאגן פאר מוהרא"ש: "איך האב געטון וואס מוהרא"ש האט געזאגט, יעצט זאל מוהרא"ש טון וואס מוהרא"ש האט מבטיח געווען, איך ווארט אויף מיין שידוך"; אזוי ווי מוהרנ"ת האט געזאגט פאר משה חינקעס ער זאל טון. די מעשה גייט אזוי, משה חינקעס איז געווען דער וואס האט געברענגט דעם רבי'ן קיין ברסלב, ער איז געווען פון די ראשי קהילה אין ברסלב, ער איז געווען זייער נאנט מיטן רבי'ן. ער האט געהאט זייער אסאך געלט, אבער קינדער האט ער נישט געהאט, אמאל האט אים דער רבי געזאגט אז זיין שיתוף האט אים בא'גנב'עט מיט געלט, האט ער אים גורם געווען צוצונעמען זיינע קינדער.

(קוק אריין אין ספר חיי מוהר"ן סימן כט, ווי ער דארט רעדט פון איש עשיר, דאס מיינט ער דעם איד משה חינקעס. ער האט געבעטן דעם רבי'ן ער וויל א ברכה אויף קינדער, האט אים דער רבי געזאגט: "איך האב דאך געזאגט ראש השנה תורה פאר דיר", אבער משה חינקעס האט נישט פארשטאנען וואס דער רבי ענטפערט אים. שפעטער האט ער שוין יא פארשטאנען אז דאס איז געווען זיין שותף וואס האט אים זייער מקנא געווען און האט אים בא'גנב'עט, און מיט דעם האט ער אים צוגענומען זיין ווייב מיט זיינע קינדער; קוק נאך די תורה אין ליקוטי מוהר"ן חלק א, סימן סט, וואו דער רבי רעדט דארט פון די הארבקייט פון גנב'ענען, אז ווען מען גנב'עט יענעמ'ס געלט - גנב'עט מען יענעמ'ס ווייב און קינדער).

ווען דער רבי איז נפטר געווארן האט אים מוהרנ"ת געזאגט: "דער רבי האט מיר געזאגט, אז אויב משה חינקעס וועט זיך גט'ן און וועט נאכאמאל חתונה האבן, וועט ער האבן קינדער", מוהרנ"ת האט אים צוגערעדט ער זאל זיך גט'ן, ער זאל פאלגן דעם רבי'ן, אבער עס איז אים געווען שווער דאס צו הערן. שפעטער האט אים רבי נתן דאס נאכאמאל געזאגט, מוהרנ"ת האט דעמאלט געהאלטן נאכן דאווענען, ער איז נאך געווען אנגעטון מיט טלית און רבינו תם תפילין, און ער האט זיך אנגערופן צו אים: "משה, דער רבי האט מיר געזאגט אז אויב דו וועסט זיך גט'ן און חתונה האבן וועסטו האבן קינדער", און מוהרנ"ת האט אים געזאגט: "אזוי ווי איך שטיי יעצט אנגעטון מיט טלית און תפילין, אזוי איז ביי מיר זיכער דער רבי האט אזוי געזאגט"; דעמאלט האט ער אפגעמאכט אז ער גייט זיך גט'ן, און זיין ווייב האט מסכים געווען צו נעמען א גט בתנאי אז ער וועט איר געבן האלב פון זיין פארמעגן, און נאכן גט האט זי חתונה געהאט טאקע מיט יענעם שותף וואס האט בא'גנב'עט דעם משה חינקעס, דעמאלט האט מען געזען ממש ווי דעם רבינ'ס ווערטער ווערן אזוי קלאר מקוים, אז ווער עס גנב'עט יענעמ'ס געלט קען גורם זיין צוצונעמען יענעמ'ס ווייב מיט יענעמ'ס קינדער, און דער משה חינקעס האט אויך חתונה געהאט מיט א פרוי, א שוועסטער פון דער טאמאשפיל רב (וואס האט א גרויס חלק אין די מחלוקת אויף מוהרנ"ת).

עס איז אריבער אפאר יאר און משה חינקעס האט נאכאלץ נישט געהאט קיין קינדער, און עס האט אים זייער פארדראסן, און ווען ער פלעגט זען מוהרנ"ת האט ער אים געגעבן א שטעך און געזאגט: "נאך אלעמען האסטו מיר געהייסן זיך גט'ן און איך האב נאכאלץ נישט קיין קינדער!" אמאל האט אים מוהרנ"ת געזאגט: "איך האב דיר נישט געזאגט פון מיר, איך האב דיר געזאגט וואס דער רבי האט געזאגט, זאלסטו גיין צום ציון און זאגן פארן רבי'ן 'רבי איך האב געפאלגט, איך האב געטון וואס איר האט געזאגט דורך מוהרנ"ת, איך זאל זיך גט'ן, אזוי וועל איך האבן קינדער, איז וואו איז די הבטחה? וואו זענען מיינע קינדער?'"

משה חינקעס האט טאקע אזוי געטון, ער איז געפארן קיין אומאן און זיך דארט אויסגעגאסן זיין הארץ און געזאגט די ווערטער וואס מוהרנ"ת האט אים געזאגט צו זאגן, למעשה ווען ער איז ארויס פון ציון איז אים אריינגעקומען א פסוק אין מחשבה, דער פסוק "זִרְעוּ לָכֶם לִצְדָקָה" (הושע י, יב), ער האט געשפירט ווי דער רבי אליין קומט צו אים און זאגט אים: "די ווילסט קינדער? געב צדקה", ער האט אנגעהויבן געבן אסאך צדקה און ער האט געבוירן א טאכטער 'מרים רייצא' און שפעטער א זון.

דארט אין חיי מוהר"ן זאגט מוהרנ"ת: "ובענין העשיר הנ"ל יש הרבה לספר", פון דעם משה חינקעס איז דא אסאך צו דערציילן, "ואין כאן מקומו", דא איז נישט דער פלאץ פון דעם.

אזוי זאלסטו טון, גיי צום ציון אין יבנאל, זאג אויס תהלים, און זאג פאר מוהרא"ש: "איך האב געטון וואס מוהרא"ש האט מבטיח געווען, יעצט ווארט איך אויף מיין שידוך"; וועסטו זען נסים.

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

א פרייליכן חנוכה.