בריוון פונעם ראש ישיבה שליט"א

#1 - היילן דעם נפש
אמונה, מוהרא"ש, לימוד התורה, גמרא, דרך הלימוד

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת וירא, ט"ז מרחשון, שנת תשפ"ז לפרט קטן


לכבוד ... נרו יאיר


היינטיגע טעג זענען מענטשן פארנומען אז מען דארף זיך היילן, מען דארף היילן דעם נפש, מען דארף היילן וואס מען איז אריבער אין די פארגאנגענהייט, אין די יוגענט, עס קומען ארויס אלע סארט היילונגען, יעדער מומחה האט א וועג וואס ער איז זיכער אז מיט דעם ווערט מען געהיילט; זאלסטו אבער וויסן אז די איינציגסטע וועג ווי אזוי מען קען היילן די נפש פונעם איד און ווערן באמת אויסגעהיילט - איז דורך לערנען די הייליגע תורה; אזוי ווי מען זאגט ביים דאווענען: "ותן חלקינו בתורתיך, ושמח נפשינו בישועתך", דורך לערנען תורה ווערט מען אויסגעהיילט; אפילו איינער וואס ליגט אין א ביטערניש, עס איז אים טונקל און פינסטער, ער שפירט נישט קיין טעם אין לעבן, עס איז אים אזוי ביטער, ער שפירט ווי ער וואלט ענדערש געוואלט זיין אין בית החיים מיט די נפטרים; אויב וועט ער זיך מאכן א קביעות צו לערנען תורה יעדן טאג - וועט ער איבערגעדרייט ווערן פון איין עק ביזן אנדערן עק, ער וועט ווערן א לעבעדיגער מענטש, ער וועט שפירן א זיסקייט אין זיין לעבן. אזוי ווי די הייליגע חכמים זאגן (סנהדרין כד.) אויפן פסוק (איכה ג, ו): "בְּמַחֲשַׁכִּים הוֹשִׁיבַנִי כְּמֵתֵי עוֹלָם, 'זֶה תַּלְמוּדָהּ שֶׁל בָּבֶל'"; מען דארף פארשטיין, ווי אזוי קען מען זאגן אויף די הייליגע גמרא אז דאס איז א טונקעלע זאך, א טויטע זאך? זאגט מוהרא"ש זכותו יגן עלינו, אז די הייליגע חכמים ווייזן א וועג פאר א מענטש וואס זאגט: "עס איז מיר פינסטער", "עס איז מיר טונקל", "איך שפיר זיך ווי א טויטער מענטש", "עס גייט אריבער אויף מיר שווערע ביטערע נסיונות, עס איז ממש ביי מיר מקוים געווארן דער פסוק: 'בְּמַחֲשַׁכִּים הוֹשִׁיבַנִי כְּמֵתֵי עוֹלָם'", זאגט מען אים: "זֶה תַּלְמוּדָהּ שֶׁל בָּבֶל", נעם א גמרא 'תלמוד בבלי' און הייב אן לערנען - וועט דיר ליכטיג ווערן, און דו וועסט ווערן צוריק לעבעדיג, ווייל אז מען לערנט תורה - באקומט מען א רוח חיים, א לעבעדיגע גייסט, און דאס איז די סוד וואס צדיקים זענען שטענדיג לעבעדיג און פרייליך, ווייל זיי לערנען זייער אסאך תורה, זיי זענען דבוק צו די הייליגע תורה, דאס ברענגט אריין אין זיי אזא פרישקייט און אזא לעבעדיגקייט, מען זעט אויף זיי שטענדיג א שיין אויפן פנים, און אויך אונז פשוט'ע מענטשן, אויב מיר וועלן לערנען תורה - וועלן מיר באקומען א רוח חיים, א לעבעדיגע גייסט; מען הייבט אן שפירן א טעם אין לעבן, און דער הייליגער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק א סימן ח, אות ב), אז דאס איז געווען די פידל וואס איז געהאנגען ביי די בעט פון דוד המלך, וואס די הייליגע חכמים זאגן (ברכות ג:), א רוח צפונית האט געבלאזן אינעם פידל פון דוד, און דאס האט אים אויפגעוועקט, עיין שם; אז דאס מיינט מען די הייליגע תורה, ווייל דער זוהר הקדוש זאגט (צו לב.), אז די פינף שטריקן פון דוד המלך'ס פידל איז די חמשה חומשה תורה; דוד המלך האט געהאט אזויפיל צרות, אלע האבן געקריגט אויף אים, זיין גאנץ לעבן איז געווען צרות און יסורים; ווי אזוי האט ער זיך דערהאלטן? די תורה האט אים דערהאלטן, די תורה האט אריינגעבלאזן אין אים א רוח חיים, די הייליגע תורה בלאזט אריין א לעבעדיגקייט אינעם מענטש.


על כן ליבער ברודער, דו קענסט זיך היילן, דו קענסט ארויסנעמען אלע באהאלטענע ווייטאג וואס ליגט אין דיר, דו קענסט היילן דיין נפש דורך לערנען תורה, דורך לערנען אויפן סדר דרך הלימוד וואס דער הייליגער רבי האט געגעבן (המבואר בשיחות הר"ן, סימן עו), אז אפילו מען האט נישט קיין מוחין צו פארשטיין דאס לערנען, דאס הייסט איינער וואס עס גייט אויף אים אריבער שווערע ביטערע פיין, און קען זיך נישט קאנצענטרירן צו פארשטיין און געדענקען דאס לערנען, זאגט דער רבי ער זאל זיך נישט מייאש זיין פון לערנען תורה, ער זאל לערנען תורה דורך גירסא, דורך זאגן די ווערטער, און במשך הזמן וועט ער ווערן אויסגעהיילט און אנהייבן צו פארשטיין דאס לערנען.


על כן זאלסטו נעמען א משניות און א גמרא און זיך מאכן א קביעות צו לערנען כך וכך, קוק נישט אויף דעם אויב דו פארשטייסט, און קוק נישט אויף דעם אז דו האסט נישט קיין טעם וכו', דו פאלג די צדיקים, טו די עצות וואס זיי זאגן - וועסטו זען אז עס וועט נישט נעמען לאנג און דו וועסט צוריק באקומען דיין טעם צו לעבן, דו וועסט שפירן א זיסקייט, עס וועט דיר ווערן ליכטיג אין לעבן; אויך וועסטו זוכה זיין צו באקומען א קלארע לויטערע אמונה, דו וועסט אנהייבן שפירן דעם אייבערשטן; ווייל דורך לערנען תורה ווערט מען כביכול איינס מיטן אייבערשטן, דו וועסט שפירן ווי דער אייבערשטער איז מיט דיר, ביי דיר און נעבן דיר, און דאס וועט דיר פארגרינגערן דאס דאווענען צום אייבערשטן, דו וועסט אנהייבן שפירן א טעם ווען דו דאווענסט, ווייל די סיבה פארוואס עס איז אזוי שווער פאר מענטשן דאס דאווענען איז ווייל די אמונה איז אפגעשוואכט, וואלט מען געגלייבט אז דער אייבערשטער געפינט זיך נעבן דעם מענטש - וואלט מען געדאווענט און געבעטן דעם אייבערשטן אלעס וואס מען דארף, און דורך לערנען תורה ווערט צוריק שטארק די אמונה.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.