בריוון פונעם ראש ישיבה שליט"א

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת וירא, ט"ז מרחשון, שנת תשפ"ז לפרט קטן

לכבוד ... נרו יאיר

היינטיגע טעג זענען מענטשן פארנומען אז מען דארף זיך היילן, מען דארף היילן דעם נפש, מען דארף היילן וואס מען איז אריבער אין די פארגאנגענהייט, אין די יוגענט, עס קומען ארויס אלע סארט היילונגען, יעדער מומחה האט א וועג וואס ער איז זיכער אז מיט דעם ווערט מען געהיילט; זאלסטו אבער וויסן אז די איינציגסטע וועג ווי אזוי מען קען היילן די נפש פונעם איד און ווערן באמת אויסגעהיילט - איז דורך לערנען די הייליגע תורה; אזוי ווי מען זאגט ביים דאווענען: "ותן חלקינו בתורתיך, ושמח נפשינו בישועתך", דורך לערנען תורה ווערט מען אויסגעהיילט; אפילו איינער וואס ליגט אין א ביטערניש, עס איז אים טונקל און פינסטער, ער שפירט נישט קיין טעם אין לעבן, עס איז אים אזוי ביטער, ער שפירט ווי ער וואלט ענדערש געוואלט זיין אין בית החיים מיט די נפטרים; אויב וועט ער זיך מאכן א קביעות צו לערנען תורה יעדן טאג - וועט ער איבערגעדרייט ווערן פון איין עק ביזן אנדערן עק, ער וועט ווערן א לעבעדיגער מענטש, ער וועט שפירן א זיסקייט אין זיין לעבן. אזוי ווי די הייליגע חכמים זאגן (סנהדרין כד.) אויפן פסוק (איכה ג, ו): "בְּמַחֲשַׁכִּים הוֹשִׁיבַנִי כְּמֵתֵי עוֹלָם, 'זֶה תַּלְמוּדָהּ שֶׁל בָּבֶל'"; מען דארף פארשטיין, ווי אזוי קען מען זאגן אויף די הייליגע גמרא אז דאס איז א טונקעלע זאך, א טויטע זאך? זאגט מוהרא"ש זכותו יגן עלינו, אז די הייליגע חכמים ווייזן א וועג פאר א מענטש וואס זאגט: "עס איז מיר פינסטער", "עס איז מיר טונקל", "איך שפיר זיך ווי א טויטער מענטש", "עס גייט אריבער אויף מיר שווערע ביטערע נסיונות, עס איז ממש ביי מיר מקוים געווארן דער פסוק: 'בְּמַחֲשַׁכִּים הוֹשִׁיבַנִי כְּמֵתֵי עוֹלָם'", זאגט מען אים: "זֶה תַּלְמוּדָהּ שֶׁל בָּבֶל", נעם א גמרא 'תלמוד בבלי' און הייב אן לערנען - וועט דיר ליכטיג ווערן, און דו וועסט ווערן צוריק לעבעדיג, ווייל אז מען לערנט תורה - באקומט מען א רוח חיים, א לעבעדיגע גייסט, און דאס איז די סוד וואס צדיקים זענען שטענדיג לעבעדיג און פרייליך, ווייל זיי לערנען זייער אסאך תורה, זיי זענען דבוק צו די הייליגע תורה, דאס ברענגט אריין אין זיי אזא פרישקייט און אזא לעבעדיגקייט, מען זעט אויף זיי שטענדיג א שיין אויפן פנים, און אויך אונז פשוט'ע מענטשן, אויב מיר וועלן לערנען תורה - וועלן מיר באקומען א רוח חיים, א לעבעדיגע גייסט; מען הייבט אן שפירן א טעם אין לעבן, און דער הייליגער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק א סימן ח, אות ב), אז דאס איז געווען די פידל וואס איז געהאנגען ביי די בעט פון דוד המלך, וואס די הייליגע חכמים זאגן (ברכות ג:), א רוח צפונית האט געבלאזן אינעם פידל פון דוד, און דאס האט אים אויפגעוועקט, עיין שם; אז דאס מיינט מען די הייליגע תורה, ווייל דער זוהר הקדוש זאגט (צו לב.), אז די פינף שטריקן פון דוד המלך'ס פידל איז די חמשה חומשה תורה; דוד המלך האט געהאט אזויפיל צרות, אלע האבן געקריגט אויף אים, זיין גאנץ לעבן איז געווען צרות און יסורים; ווי אזוי האט ער זיך דערהאלטן? די תורה האט אים דערהאלטן, די תורה האט אריינגעבלאזן אין אים א רוח חיים, די הייליגע תורה בלאזט אריין א לעבעדיגקייט אינעם מענטש.

על כן ליבער ברודער, דו קענסט זיך היילן, דו קענסט ארויסנעמען אלע באהאלטענע ווייטאג וואס ליגט אין דיר, דו קענסט היילן דיין נפש דורך לערנען תורה, דורך לערנען אויפן סדר דרך הלימוד וואס דער הייליגער רבי האט געגעבן (המבואר בשיחות הר"ן, סימן עו), אז אפילו מען האט נישט קיין מוחין צו פארשטיין דאס לערנען, דאס הייסט איינער וואס עס גייט אויף אים אריבער שווערע ביטערע פיין, און קען זיך נישט קאנצענטרירן צו פארשטיין און געדענקען דאס לערנען, זאגט דער רבי ער זאל זיך נישט מייאש זיין פון לערנען תורה, ער זאל לערנען תורה דורך גירסא, דורך זאגן די ווערטער, און במשך הזמן וועט ער ווערן אויסגעהיילט און אנהייבן צו פארשטיין דאס לערנען.

על כן זאלסטו נעמען א משניות און א גמרא און זיך מאכן א קביעות צו לערנען כך וכך, קוק נישט אויף דעם אויב דו פארשטייסט, און קוק נישט אויף דעם אז דו האסט נישט קיין טעם וכו', דו פאלג די צדיקים, טו די עצות וואס זיי זאגן - וועסטו זען אז עס וועט נישט נעמען לאנג און דו וועסט צוריק באקומען דיין טעם צו לעבן, דו וועסט שפירן א זיסקייט, עס וועט דיר ווערן ליכטיג אין לעבן; אויך וועסטו זוכה זיין צו באקומען א קלארע לויטערע אמונה, דו וועסט אנהייבן שפירן דעם אייבערשטן; ווייל דורך לערנען תורה ווערט מען כביכול איינס מיטן אייבערשטן, דו וועסט שפירן ווי דער אייבערשטער איז מיט דיר, ביי דיר און נעבן דיר, און דאס וועט דיר פארגרינגערן דאס דאווענען צום אייבערשטן, דו וועסט אנהייבן שפירן א טעם ווען דו דאווענסט, ווייל די סיבה פארוואס עס איז אזוי שווער פאר מענטשן דאס דאווענען איז ווייל די אמונה איז אפגעשוואכט, וואלט מען געגלייבט אז דער אייבערשטער געפינט זיך נעבן דעם מענטש - וואלט מען געדאווענט און געבעטן דעם אייבערשטן אלעס וואס מען דארף, און דורך לערנען תורה ווערט צוריק שטארק די אמונה.

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת בראשית, כ"ז תשרי, שנת תשפ"ז לפרט קטן

הרב ... נרו יאיר

אויף דיין פראגע, עס איז שוין שווער פאר דיין ווייב מיט א שטוב מיט קינדער ווייטער ממשיך זיין מיט די ארבעט, און דער בעל הבית טוט ענק פארשלאגן ענק זאלן אריינברענגען אין שטוב א קאמפיוטער מיט אימעיל, אזוי וועט זי קענען ממשיך זיין מיט די ארבעט; ענק פרעגן וואס איז ריכטיג.

טייערער ברודער, השמר והזהר, ברענג נישט אריין אין שטוב דעם קאמפיוטער אפילו מיט די בעסטע פילטער; ענדערש זאל זי זיך ארויסשלעפן פון שטוב, זיך שלעפן מיט די קינדער צום בעביסיטער און סקול, און צוריק וכו' – ווי איידער האבן א קאמפיוטער אין שטוב. ווייל אזויפיל גוטע און טייערע משפחות זענען צעפאלן פון דעם, און מען דארף זיך האלטן מיט די ערליכע רבנים וואס זיי זאגן; ווייל צו זיי קומען אן אזויפיל מעשיות ווי משפחות צעפאלן השם ישמרינו.

אויך דו זאלסט זיך מאכן א גדר מער נישט צו גיין אין א קיאסק, און אלעס וואס דארף ווערן ערלעדיגט – זאל דיין ווייב טון אין אפיס, און מאך זיך שיעורים קבועים בכל חלקי התורה, מאך זיך א שיעור אין גמרא; זיי גורס ש"ס, לערן יעדן טאג אסאך בלעטער גמרא.

אויך זאג יעדן טאג אכצן פרקים משניות, דאס וועט דיך אויסוואשן און אויסרייניגן, דו וועסט ווערן א גרויסער צדיק, וועסט האבן ריינע מחשבות מיט א ריינע הארץ פארן אייבערשטן.

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת בראשית, כ"ו תשרי, שנת תשפ"ז לפרט קטן

... נרו יאיר

זארג נישט פאר פרנסה, דער אייבערשטער געבט יעדן איינעם פרנסה, און אז מען האט דיך אפגעזאגט פון דיין פרנסה – איז נאכנישט עק וועלט, וועסט טרעפן א בעסערע פרנסה; נאר בתנאי אז דו זאלסט זיך נישט קלויבן, נאר וואס מען רעדט צו דיר, וואס מען וויל דיר געבן – זאלסטו נעמען, און נישט אפזאגן קיין פרנסה.

פרעג דיינע חברים און באקאנטע ווער עס ווייסט פון א פרנסה, ווער עס זוכט אן ארבעטער, און ביז דו טרעפסט נישט וואס צו טון – זאלסטו קומען אין שול לערנען און דאווענען, עס איז נישט גוט צו זיצן אין שטוב א גאנצן טאג מיט די ווייב, עס קען שאטן פאר די שלום בית.

זיי זיך קובע צו לערנען אסאך גמרא און אסאך משניות, אויך זאלסטו זאגן יעדן טאג תהלים, בעט דעם אייבערשטן ער זאל דיך מקרב זיין צום אים, דו זאלסט זוכה זיין אים צו דינען ווי מען דארף.

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת שופטים, כ"ז מנחם-אב, שנת תשפ"ו לפרט קטן

... נרו יאיר

איך האב שוין לאנג נישט געהערט פון דיר, איך האף אז דו שטארקסט זיך און דו ניצט דעם רבינ'ס עצות.

זע עס זאל נישט אריבערגיין א טאג אן לערנען תורה, און אפילו דו ביסט אויסגעמאטערט פון ברענגען פרנסה – זאלסטו ארויסכאפן לערנען אויפן הייליגן רבינ'ס וועג (המבואר בשיחות הר"ן, סימן עו), לערן אביסל חומש, אביסל משניות און גמרא, נעם מיט דיר א זעקל ספרים; א חומש, א משניות, א גמרא, מיט א תהילים'ל; וואו דו גייסט זאלסטו דאס מיט דיר מיטנעמען, און ווען דו האסט צייט זאלסטו לערנען.

זאג נישט 'מארגן', טראכט נישט: 'קומענדיגע וואך וועל איך לערנען'; די הייליגע חכמים זאגן (אבות ב, ד): "שֶׁמָּא לֹא תִפָּנֶה", קען זיין אז דיין גאנץ לעבן וועסטו זיין פארנומען; וואס ווייסטו וואס מארגן וועט זיין? די הייליגע חכמים זאגן (תנחומא שמיני, ח): "לֹא כָּל מִי שֶׁשָׂמֵּחַ הַיּוֹם שָׂמֵחַ לְמָחָר", נישט דער וואס איז היינט פרייליך – וועט מארגן זיין פרייליך; וואס ווייסט א מענטש וואס דער מארגן וועט זיין?

מאך יעצט אויף א משניות, און זיי גורס א פרק, און מאך יעצט אויף די גמרא, לערן א שיעור אין גמרא, וועט דיר גוט זיין בזה ובבא.

א כתיבה וחתימה טובה, א גוט געבענטשט יאר.

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת ואתחנן, י' מנחם-אב, שנת תשפ"ה לפרט קטן

טייערער ... נרו יאיר

שטארק זיך מיט דיין עבודת השם, שטארק זיך מיט דאווענען די דריי תפילות שחרית מנחה מעריב מיט מנין. ביים דאווענען זאלסטו אלעס לייגן אין די זייט, לעש אויס דיין טעלעפאן און רעד נישט מיט קיינעם, דאווען מיט א סידור און בעט פאר דיר און פאר דיינע דורות.

גייט זיך צו דיין חתונה מיט לערנען תורה, מאך זיך א קביעות צו לערנען גמרא און צו ענדיגן ש"ס לכבוד דיין חתונה, די בלעטער גמרא וואס מען לערנט – ברענגט א ליכטיגקייט אויפן מענטש, מען ווערט ארומגענומען מיט די מלאכים, די הייליגע מרכבה פאר די שכינה, ג'בריאל, מ'יכאל, ר'פאל, א'וריאל, ראשית תיבות גמר"א; דורך לערנען גמרא איז מען ארום גענומען מיט זיי און מיט די שכינה הקדושה, דעריבער אז דו גרייטסט זיך צו חתונה האבן זאלסטו לערנען אסאך גמרא, דאס וועט דיר ברענגען אלעס גוטס.

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת מטות-מסעי, כ"ח תמוז, שנת תשפ"ה לפרט קטן

לכבוד ... נרו יאיר

היינט איז ערב ראש חודש מוקדם וועלן מיר היינט זאגן יום כיפור קטן, בעטן דעם אייבערשטן מיר זאלן שוין זוכה זיין צו ווערן אויסגעלייזט בכלליות און בפרטיות.

דעם שבת איז ראש חודש אב, עס הויבט זיך אן די הלכות פון די ניין טעג. שבת גייט נישט אן די הלכות, אבער פון מוצאי שבת הויבט זיך אן די הלכות, מען עסט נישט קיין פלייש, מען טרינקט נישט קיין וויין און נישט קיין גרעיפ-דזשוס. מען שווימט נישט, מען גייט נישט אין שוויץ, מען באדט זיך נישט לשם תענוג (מען רעדט נישט פון זיך אביסל ארומוואשן מען זאל זיין זויבער), אלץ טוט מען צו טרויערן אויפן חורבן בית המקדש.

איידער דו גייסט אין ארבעט זאלסטו לערנען גמרא, און אז דו האסט נישט קיין צייט - זאלסטו לערנען ביי הפסקה אדער נאכן ארבעט, ווייל אז מען לערנט גמרא איז מען זוכה צו זיין ארום גענומען מיט די הייליגע מלאכים וואס זענען די מרכבה פאר די שכינה, גמר"א איז די ראשי תיבות מִ'יכָאֵל, גַ'בְרִיאֵל, רְ'פָאֵל, א'וֹרִיאֵל; ווען מען לערנט גמרא ווערט מען א מרכבה פאר די שכינה, מען ווערט פרייליך, מען שפירט שוין די גן עדן אויף די וועלט.

היינט איז די יארצייט פון הייליגן ישמח משה זכותו יגן עלינו, מוהרא"ש דערציילט אז דער הייליגער צדיק דער ישמח משה זכותו יגן עלינו האט אמאל געלערנט גמרא, און אינמיטן לערנען האט ער איינגעדרימלט. ער חלומ'ט זיך ווי ער זעט די הייליגע תנאים, געבט ער זיי א פרעג: "זאגט מיר, וואו איז דער גן עדן? איך וויל גיין צום גן עדן", ענטפערט אים א תנא: "דער גן עדן איז דא"; ווייל ווען מען לערנט תורה, מען לערנט די הייליגע גמרא - איז דאס די גרעסטע גן עדן.

קום היינט נאכט צום שיעור, איך וויל זיך מחזק זיין מיט דיר מיט די עצות פון רבי'ן; באניי זיך, פריש זיך אויף, ווער פריש מקורב; דער רבי מיט זיינע עצות, זיינע התחזקות - וועט דיך ברענגען צו די העכסטע מדריגה. אזוי ווי דער הייליגער רבי האט געזאגט (חיי מוהר"ן, סימן שנד): "עַל שְׁנֵי כִּתּוֹת אֲנָשִׁים יֵשׁ לִי רַחֲמָנוּת גָּדוֹל עֲלֵיהֶם", אויף צוויי גרופעס מענטשן האב איך גרויס רחמנות, "עַל אֵלּוּ אֲנָשִׁים שֶׁהָיוּ יְכוֹלִים לְהִתְקָרֵב אֵלַי וְאֵינָם מִתְקָרְבִים", אויף די מענטשן וואס האבן געקענט מקורב ווערן צו מיר און זענען נישט מקורב געווארן, "וְעַל אֵלּוּ הַמְקֹרָבִים אֵלַי וְאֵינָם מְקַיְּמִים אֶת דְּבָרַי", און אויף די וואס זענען מקורב צו מיר און פאלגן מיך נישט; "כִּי אֲנִי יוֹדֵעַ, שֶׁיִּהְיֶה עֵת, בְּעֵת שֶׁיִּהְיֶה הָאָדָם מֻנָּח עַל הָאָרֶץ עִם רַגְלָיו אֶל הַדֶּלֶת, אָז יִסְתַּכֵּל עַל עַצְמוֹ הֵיטֵב, וְיִתְחָרֵט מְאֹד מְאֹד עַל שֶׁלּא זָכָה לְהִתְקָרֵב אֵלַי, אוֹ שֶׁלֹּא קִיֵּם אֶת דְּבָרַי. כִּי אָז יֵדְעוּ שֶׁאִם הָיוּ מְקֹרָבִים אֵלַי וּמְקַיְּמִים אֶת דְּבָרַי, לֹא הָיָה שׁוּם דַּרְגָּא בָּעוֹלָם שֶׁלֹּא הָיִיתִי מְבִיאָם לְאוֹתָהּ הַמַּדְרֵגָה, אֲבָל לֹא יוֹעִיל אָז", ווייל עס וועט קומען א צייט ווען דער מענטש וועט ליגן מיט די פיס צום טיר (דאס מיינט ווען מען וועט שטארבן - וואס דעמאלט לייגט מען אראפ דעם מענטש אויף דער ערד מיט די פוס אויסגעדרייט צום טיר), דעמאלט וועט זיך דער מענטש באטראכטן ווי אזוי ער זעט אויס און ער וועט חרטה האבן: 'פארוואס האב איך נישט געפאלגט דעם רבי'ן? ווען איך וואלט ווען געפאלגט דעם רבי'ן וואלט איך זוכה געווען צוצוקומען צו די גרעסטע מדריגות אויף די וועלט', אבער דעמאלט וועט שוין זיין צו שפעט.

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת פנחס, כ' תמוז, שנת תשפ"ה לפרט קטן

לכבוד ... נרו יאיר

דער יצר הרע פלאקערט און ברענט, דער יצר הרע פון קוקן אויף פרעמדע ברענט און בריט, ער לאזט נישט אפ, ער ווארפט אראפ אן רחמנות. די איינציגסטע עצה איז - נאכאמאל גיין שרייען צום אייבערשטן: "אייבערשטער איך וויל זיין אן ערליכער איד, איך וויל זיין אפגעהיטן, אייבערשטער ראטעווע מיך, איך ווער פארברענט, עס פלאקערט אין מיר תאות ניאוף, וויפיל איך פרוביר ווער איך נאר ווייטער און ווייטער פון דיר, העלף מיר..."

אויך זאלסטו זיך מאכן א שיעור אין משניות. דער רבי זאגט (שיחות הר"ן, סימן יט): "אֲפִילּוּ אוֹתָן הָאֲנָשִׁים הָרְחוֹקִים מִן הַקְּדֻשָּׁה מְאֹד, שֶׁנִּלְכְּדוּ בִּמְצוּדָה רָעָה, עַד שֶׁרְגִילִין בַּעֲבֵרוֹת חַס וְשָׁלוֹם רַחֲמָנָא לִצְלָן", אפילו א מענטש וואס איז זייער ווייט פון קדושה, ער טוט עבירות רחמנא לצלן און ער איז שוין אראפגעפאלן אין שאול תחתית, "אַף עַל פִּי כֵן, הַכֹּחַ שֶׁל הַתּוֹרָה גָּדוֹל כָּל כָּךְ, עַד שֶׁיְּכוֹלָה לְהוֹצִיא אוֹתָם מִן הָעֲבֵרוֹת שֶׁרְגִילִין בָּהֶם חַס וְשָׁלוֹם. וְאִם יַעֲשׂוּ לָהֶם חֹק קָבוּעַ וְחִיּוּב חָזָק לִלְמֹד בְּכָל יוֹם וָיוֹם כָּךְ וְכָךְ, יִהְיֶה אֵיךְ שֶׁיִּהְיֶה, בְּוַדַּאי יִזְכּוּ לָצֵאת מִמְּצוּדָתָם הָרָעָה עַל יְדֵי הַתּוֹרָה, כִּי כֹּחַ הַתּוֹרָה גָּדוֹל מְאֹד", אויב וועט ער זיך מאכן א קביעות צו לערנען יעדן טאג 'כך וכך' - וועט ער סוף כל סוף ארויסגיין פון זיין בלאטע, ווייל די כח פון תורה איז אזוי גרויס, אז עס נעמט ארויס דעם מענטש פון זיין שלעכטס.

אויך זאלסטו זיך מאכן א קביעות צו לערנען גמרא, און אז דו פארשטייסט נישט די גמרא - זאלסטו ווייטער לערנען אפילו אן פארשטיין, זאג די ווערטער פון די הייליגע גמרא. לערנען גמרא און זאגן גמרא פארברענט די קליפה וואס ווארפט אראפ אין פגם הברית הוצאת זרע לבטלה רחמנא לצלן, בפרט גמרא. דער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק א, סימן ריד): "תַּלְמוּד בְּגִימַטְרִיָּא אוֹתִיּוֹת שֶׁל שְׁמָהּ 'לִילִית'", תלמוד באטרעפט אזוי ווי די קליפה וואס ווארפט אראפ דעם מענטש אין פגם הברית רחמנא לצלן, תלמו"ד באטרעפט פיר הונדערט אכציג, און די קליפה לילי"ת באטרעפט אויך פיר הונדערט אכציג, "עַל כֵּן יֵשׁ כֹּחַ בְּלִמּוּד הַתַּלְמוּד לְהַכְנִיעַ אוֹתָהּ", אז מען לערנט גמרא איז מען מכניע די קליפה.

האלט מיט דיר א פושקע, און ווען דו ווילסט א ישועה - לייג אריין אפאר פרוטות און בעט אין אידיש, אין דיין מאמע לשון, אויף דיין שפראך: "הייליגער באשעפער געב מיר א ישועה, העלף מיר..." וועסטו זען ישועות.

יעצט אין די דריי וואכן גייט מען נישט אין פלעצער וואס זענען מסוכן, עס שטייט אין שלחן ערוך (אורח חיים, סימן תקנ"א) אז קטב און מרירי זוכן ווי צו שעדיגן השם ישמרינו.

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת שמיני, כ"ה ניסן, י' לעומר, שנת תשפ"ה לפרט קטן

לכבוד ... נרו יאיר

היינט איז די יארצייט פון הייליגן צאנזער רב זכותו יגן עלינו, דער הייליגער צאנזער רב האט חתונה געמאכט זיין טאכטער הרבנית רייצא עליה השלום מיט הרב הקדוש רבי מרדכי דוב מהארנאסטייפל זכר צדיק לברכה, און נאך זייער חתונה זענען זיי געבליבן וואוינען אין הארנאסטייפל-רוסלאנד.

דאס ערשטע מאל ווען די הארנאסטייפל רביצין איז צוריק געקומען נאך די חתונה קיין צאנז צו באזוכן איר פאטער, האט דער דברי חיים זיך אינטערעסירט ביי איר איבער דעם מצב פון אחינו בני ישראל אין רוסלאנד, האט זי געזאגט פאר איר טאטן: "דער גלות פון אידישע קינדער אין רוסלאנד איז פיל ערגער ווי גלות מצרים".

האט דער הייליגער דברי חיים זכותו יגן עלינו רעאגירט און געזאגט: "הער מיין קינד, עס קען קיינמאל נישט זיין קיין ערגערע גלות ווי גלות מצרים, וויבאלד גלות מצרים איז געווען נאך פאר מתן תורה, און די אידן האבן נישט געהאט מיט וואס זיך מחזק צו זיין, אבער יעצט האבן מיר דאך די הייליגע תורה, און אז מען לערנט תורה און מען טוט מצות - מאכט דאס אביסל גרינגער דעם גלות".

דער הייליגער דברי חיים זכותו יגן עלינו האט ארויפגעלייגט זיינע היייליגע הענט אויפן הארץ און געזאגט מיט א פרייליכקייט: "אה, היינט האבן מיר די הייליגע תורה און מיט דעם זענען מיר זיך מחי'".

די מעשה האט מוהרא"ש דערציילט, ער האט דאס געהערט פון הייליגן רבי'ן פון סאטמער זכותו יגן עלינו. מוהרא"ש פלעגט אונז דערמיט מחזק זיין אז וואס מען זאל נאר אריבערגיין - קענען מיר זיך זייער שטארקן דורך די הייליגע תורה.

מאך זיך א שיעור אין לערנען גמרא, זאג די ווערטער פון די גמרא אפילו אן פארשטיין. דער הייליגער רבי זאגט (שיחות הר"ן, סימן עו): "שֶׁאֵין צְרִיכִין בְּלִמּוּד רַק הָאֲמִירָה לְבַד, לוֹמַר הַדְּבָרִים כְּסֵדֶר", אפילו מען פארשטייט גארנישט זאל מען זאגן די ווערטער, "וּמִמֵּילָא יָבִין", און ביים סוף וועט מען פארשטיין. "וְלֹא יְבַלְבֵּל דַּעְתּוֹ בִּתְחִלַּת לִמּוּדוֹ שֶׁיִּרְצֶה לְהָבִין תֵּכֶף, וּמֵחֲמַת זֶה יִקְשֶׁה לוֹ הַרְבֵּה תֵּכֶף וְלֹא יָבִין כְּלָל. רַק יַכְנִיס מֹחוֹ בְּהַלִּמּוּד וְיֹאמַר כְּסֵדֶר בִּזְרִיזוּת וּמִמֵּילָא יָבִין", מען זאל נישט ווערן צעבראכן ווען מען זעט אז מען פארשטייט נישט וואס מען לערנט, וואס דאס אליין - אז מען וויל גלייך פארשטיין - מאכט אז עס זאל זיין שווער צו פארשטיין דאס לערנען, מען זאל נאר זאגן די ווערטער כסדרן און מען וועט שוין פון זיך אליין פארשטיין. "וְאִם לֹא יָבִין תֵּכֶף, יָבִין אַחַר כָּךְ, וְאִם יִשָּׁאֲרוּ אֵיזֶה דְּבָרִים, שֶׁאַף עַל פִּי כֵן לֹא יוּכַל לַעֲמֹד עַל כַּוָּנָתוֹ, מַה בְּכָךְ?" און אויב מען פארשטייט נישט דעם ערשטן מאל, וועט מען עס פארשטיין ביים צווייטן מאל; און אויב מען וועט נישט פארשטיין דעם צווייטן מאל איז אויך גארנישט, "כִּי מַעֲלַת רִבּוּי הַלִּמּוּד עוֹלָה עַל הַכֹּל, וּכְמוֹ שֶׁאָמְרוּ רַבּוֹתֵינוּ זִכְרוֹנָם לִבְרָכָה (שבת סג.; עבודה זרה יט): 'לִגְּמוֹר, וַהֲדַר לִסְבֹּר, וְאַף עַל גַּב דְּלָא יָדַע מַה קָאָמַר' שֶׁנֶּאֱמַר (תהלים קיט, כ): 'גָּרְסָה נַפְשִׁי לְתַאֲבָה'", ווייל חכמינו זכרונם לברכה זאגן, אז א מענטש זאל קודם אסאך זאגן די ווערטער פון די הייליגע תורה, אפילו ער פארשטייט נישט וואס ער לערנט, און דערנאך זאל ער לערנען צו פארשטיין, "כִּי עַל יְדֵי רִבּוּי הַלִּמּוּד, שֶׁיִּלְמַד בִּמְהִירוּת, וְיִזְכֶּה לִלְמֹד הַרְבֵּה, עַל יְדֵי זֶה יִזְכֶּה לַעֲבֹר כַּמָּה פְּעָמִים אֵלּוּ הַסְּפָרִים שֶׁלּוֹמֵד, לְגָמְרָם, וְלַחֲזֹר לְהַתְחִיל, וּלְגָמְרָם פַּעַם אַחַר פַּעַם, וְעַל יְדֵי זֶה מִמֵּילָא יָבִין וכו'", ווייל אז מען געוואוינט זיך צו צו לערנען שנעל, קען מען זוכה זיין צו לערנען זייער אסאך; מען איז זוכה איבערצוגיין יעדע זאך זייער אסאך מאל, ביז מען איז זוכה דאס צו פארשטיין.

רבי נתן זאגט דארט ווייטער: "וְדִבֵּר הַרְבֵּה מְאֹד בְּעִנְיָן זֶה, וְאִי אֶפְשָׁר לְבָאֵר דְּבָרִים אֵלּוּ בִּכְתָב הֵיטֵב, אֲבָל בֶּאֱמֶת הוּא דֶּרֶךְ עֵצָה טוֹבָה מְאֹד בְּעִנְיַן הַלִּמּוּד, כִּי עַל יְדֵי זֶה יְכוֹלִים לִזְכּוֹת לִלְמֹד הַרְבֵּה מְאֹד, לִגְמֹר כַּמָּה וְכַמָּה סְפָרִים, וְגַם יִזְכֶּה לְהָבִין הַדְּבָרִים יוֹתֵר, מֵאֲשֶׁר הָיָה לוֹמֵד בְּדִקְדּוּק גָּדוֹל, כִּי זֶה מְבַלְבֵּל מְאֹד מִן הַלִּמּוּד", דער רבי האט זייער אסאך גערעדט פונעם דרך הלימוד, אז מען זאל נישט זוכן צו פארשטיין גלייך ווען מען לערנט, נאר מען זאל לערנען אסאך אן פארשטיין, ביז מען וועט זוכה זיין צו פארשטיין; ווען מען לערנט אויף דעם סדר דרך הלימוד איז מען זוכה אנצוקומען אסאך מער ווי ווען מען לערנט שטייט און מען קלערט אריין אין יעדע ווארט, וואס דאס שטערט נאר דאס לערנען, "וְכַמָּה בְּנֵי אָדָם פָּסְקוּ מִלִּמּוּדָם לְגַמְרֵי עַל יְדֵי רִבּוּי הַדִּקְדּוּקִים שֶׁלָּהֶם, וּמְאוּמָה לֹא נִשְׁאַר בְּיָדָם", און זייער אסאך מענטשן האבן אינגאנצן אויפגעהערט צו לערנען צוליב דעם וואס זיי האבן געלערנט און געקוועטשט וכו'.

"אֲבָל כְּשֶׁיַּרְגִּיל עַצְמוֹ לִלְמֹד בִּמְהִירוּת כַּנִּזְכָּר לְעֵיל, בְּלִי דִּקְדּוּקִים הַרְבֵּה, הַתּוֹרָה תִּתְקַיֵּם בְּיָדוֹ, וְיִזְכֶּה לִלְמֹד הַרְבֵּה מְאֹד, גְּמָרָא וּפוֹסְקִים כֻּלָּם, וְתַנַ"ךְ וּמִדְרָשִׁים וְסִפְרֵי הַזוֹהַר וְקַבָּלָה, וּשְׁאָר סְפָרִים כֻּלָּם", אבער אז א מענטש געוואוינט זיך צו צו לערנען שנעלערהייט - אזוי ווי אויבן דערמאנט, וועט ער זוכה זיין צו לערנען זייער אסאך, און ער וועט לערנען די גאנצע תורה - גמרא מיט אלע פוסקים, תנ"ך מיט אלע מדרשים, און זוהר הקדוש, "וּכְבָר מְבֹאָר שִׂיחָתוֹ שֶׁל רַבֵּנוּ זִכְרוֹנוֹ לִבְרָכָה, שֶׁטּוֹב לָאָדָם שֶׁיַּעֲבֹר בְּחַיָּיו בְּכָל הַסְּפָרִים שֶׁל הַתּוֹרָה הַקְּדוֹשָׁה", אזוי ווי דער רבי האט געוואלט אז מיר זאלן דורך לערנען כל התורה כולה (שיחות הר"ן, סימן כח), עיין שם.

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת בשלח, ז' שבט, שנת תשפ"ה לפרט קטן

לכבוד ... נרו יאיר

שובבי"ם איז א צייט וואס מען מען קען אלעס פאררעכטן, דער רבי האט אונז געזאגט נישט עוסק זיין אין תעניתים און סיגופים, דער רבי האט אונז געגעבן אנדערע עבודות; לערנען און דאווענען, און זיין פרייליך א גאנצן טאג.

זיי זיך קובע א שיעור אין לערנען משניות, אין אנהויב וועט דיר זיין שווער צו פארשטיין, זאלסטו זאגן די ווערטער אפילו אן פארשטיין. זאג משניות א פרק נאך א פרק, מי יתן אז דו וועסט קענען זאגן יעדן טאג ח"י פרקים משניות, דאס איז מטהר ומזכך די נשמה פון אלע פלעקן. מוהרא"ש זאגט משניות איז אזוי ווי סטי"ל ווא"ל וואס נעמט אראפ אלע שמוץ פון כלים, אזוי אויך משניות, עס נעמט אראפ אלע שמוץ פון די נשמה. אפילו ווער עס איז נעבעך געפאלן אין שאול תחתית, ער זינדיגט אין עבירות, אין פגם הברית, אין הוצאת זרע לבטלה רחמנא לצלן, אויב וועט ער לערנען יעדן טאג משניות בעקשנות, ער וועט זאגן יעדן טאג כמה פרקים משניות - וועט ער אלעס מתקן זיין. דער הייליגער רבי זאגט, (שיחות הר"ן, סימן יט): "שֶׁאֲפִילּוּ אוֹתָן הָאֲנָשִׁים הָרְחוֹקִים מִן הַקְּדֻשָּׁה מְאֹד, שֶׁנִּלְכְּדוּ בִּמְצוּדָה רָעָה, עַד שֶׁרְגִילִין בַּעֲבֵרוֹת חַס וְשָׁלוֹם רַחֲמָנָא לִצְלָן", אפילו א מענטש וואס איז זייער ווייט פון קדושה, ער טוט עבירות רחמנא לצלן און ער איז שוין אראפגעפאלן אין שאול תחתית, "אַף עַל פִּי כֵן, הַכֹּחַ שֶׁל הַתּוֹרָה גָּדוֹל כָּל כָּךְ, עַד שֶׁיְּכוֹלָה לְהוֹצִיא אוֹתָם מִן הָעֲבֵרוֹת שֶׁרְגִילִין בָּהֶם חַס וְשָׁלוֹם, וְאִם יַעֲשׂוּ לָהֶם חֹק קָבוּעַ וְחִיּוּב חָזָק לִלְמֹד בְּכָל יוֹם וָיוֹם כָּךְ וְכָךְ, יִהְיֶה אֵיךְ שֶׁיִּהְיֶה, בְּוַדַּאי יִזְכּוּ לָצֵאת מִמְּצוּדָתָם הָרָעָה עַל יְדֵי הַתּוֹרָה, כִּי כֹּחַ הַתּוֹרָה גָּדוֹל מְאֹד"; אויב וועט ער זיך מאכן א קביעות צו לערנען יעדן טאג 'כך וכך', וועט ער סוף כל סוף ארויסגיין פון זיין בלאטע, ווייל די כח פון תורה איז אזוי גרויס, אז עס נעמט ארויס דעם מענטש פון זיין שלעכטס, און רבי נתן דערציילט (חיי מוהר"ן, סימן תקעג): "ווען דער רבי האט דאס געזאגט, האב איך געפרעגט דעם רבי'ן צי תורה קען העלפן אזא איינעם וואס איז אראפגעפאלן אין די עבירה פון פגם הברית, הוצאת זרע לבטלה רחמנא לצלן? האט דער רבי געשריגן אויף מיר און געזאגט: 'דו ווייסט ווי גרויס די כח פון תורה איז? תורה איז העכער פון אלעס'"; און אפילו אז א מענטש ליגט נעבעך אין די עקלדיגע עבירה פון פגם הברית, הוצאת זרע לבטלה רחמנא לצלן, אויב ער וועט לערנען יעדן טאג 'כך וכך' - וועט ער ווערן אן ערליכער איד.

אויך זאלסטו לערנען גמרא בגירסא. זאג גמרא, אין אנהויב זאלסטו נאר זאגן גמרא, א בלאט נאך א בלאט. מוהרא"ש זאגט, די הייליגע חכמים זאגן (שבת קו:): "גְּמָרָא גְמוֹר זְמוֹרְתָּא תְּהֵא", זאגן צדיקים אויף דעם, דאס איז א לשון פון "לְ'זַמֵּר' אֵת כָּל הֱעָרִיצִים וּלְהַכְרִית אֵת כָּל הַקּוֹצִים", דאס שניידט אוועק אלע שלעכטס. גמרא פארברענט אלע קליפות, דער הייליגער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק א, סימן ריד): "תַּלְמוּד בְּגִימַטְרִיָּא אוֹתִיּוֹת שֶׁל שְׁמָהּ 'לִילִית'", תלמוד באטרעפט אזוי ווי די קליפה וואס ווארפט אראפ דעם מענטש אין פגם הברית רחמנא לצלן, תלמו"ד באטרעפט פיר הונדערט אכציג, און די קליפה לילי"ת באטרעפט אויך פיר הונדערט אכציג, "עַל כֵּן יֵשׁ כֹּחַ בְּלִמּוּד הַתַּלְמוּד לְהַכְנִיעַ אוֹתָהּ", אז מען לערנט גמרא איז מען מכניע די קליפה.

איך האב נאך אסאך דיר צו שרייבן, איך דארף גיין צו די בחורים, זיי דארפן אסאך חיזוק.

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת כי תשא, י"ז אדר א', שנת תשפ"ד לפרט קטן

לכבוד ... נרו יאיר

די וואך ענדיגט מען מסכת בבא קמא, מיר וועלן מאכן א סיום אין ישיבה דעם ליל שישי. איך וויל זייער דו זאלסט זיך אויפוועקן פון דיין טיפע שלאף און אנהויבן לעבן, אנהויבן לערנען גמרא, יעדן טאג לערנען דעם בלאט גמרא.

ליבער ברודער, אן לערנען איז מען א טויטער, אן לערנען גמרא איז מען אין א חלום, אין א דמיון, אין עולם התוהו, א שאד פאר יעדן טאג וואס מען לערנט נישט; כאפ זיך מיט, טאנץ אריין אין באן, און לערן יעדן טאג דעם בלאט גמרא.

היינט איז דא הערליכע גמרות, אפילו דער וואס קען נישט ליינען אן נקודות איז דא היינט די גמרא פון 'עוז והדר' הערליך שיין, עס איז דא צו באקומען ביי אונז אין שטעטל אין די ספרים געשעפט, קענסט קויפן א גאנצע ש"ס (עס קאסט נישט טייער, א גאנצע ש"ס איז ביליגער צו קויפן ווי א טעלעפאן), אדער קענסטו קויפן יעדע איינצלנע מסכתא.

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת וארא, שובבי"ם, ראש חודש שבט, שנת תשפ"ד לפרט קטן

לכבוד ... נרו יאיר

דיין טאטע האט מיר געשריבן אז דו לערנסט זייער פלייסיג, און יעצט האסטו זוכה געווען צו ענדיגן די ערשטע מאל ששה סדרי משנה; וואויל איז דיר און וואויל איז דיין חלק אז דו לערנסט די הייליגע תורה.

יעצט אז דו האסט געענדיגט ששה סדרי משנה זאלסטו אנהויבן א שיעור אין גמרא תלמוד בבלי, הויב אן מסכת ברכות, גיי אין א סדר א בלאט נאך א בלאט. כאפ נישט די ווערטער, זאג שטייטלעך, זאג ארויס יעדע ווארט אויפן קול, אזוי וועסטו ווערן א גרויסער צדיק, ווייל דער הייליגער רבי זאגט אז מען זאגט גמרא און מען זאגט משניות - ווערט מען א גרויסער צדיק.

אויך זאלסטו טון די הייליגע זאך וואס דער רבי האט אונז געהייסן טון (לקוטי מוהר"ן חלק ב', סימן כה; צו), זאלסט רעדן יעדן טאג אפאר ווערטער צום אייבערשטן. זוך א שטילע פלאץ וואו קיינער איז נישט דארט, אדער אין דיין שלאף צימער, אדער ביינאכט אין בעט אונטער דיין דעק, אדער אין א ווינקל, און רעד צום אייבערשטן אויף דיין שפראך, בעט דעם אייבערשטן ער זאל דיר העלפן זאלסט נישט פאלגן די יצר הרע, בעט דעם אייבערשטן דו זאלסט אויך זוכה זיין צו ווערן א צדיק.

אז דו וועסט זיין שטארק מיט די צוויי זאכן, איינס - לערנען יעדן טאג אביסל גמרא אפילו אן פארשטיין, און די צווייטע זאך - רעדן יעדן טאג אפאר ווערטער צום אייבערשטן - וועסטו זוכה זיין צו ווערן א גרויסער צדיק.

געב א גרוס פאר דיין טייערע טאטע.

ער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

א גוטן חודש.

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת וארא, שובבי"ם, כ"ט טבת, שנת תשפ"ד לפרט קטן

לכבוד ... נרו יאיר

אז דו זוכסט תיקונים פאר דיינע חטאות נעורים - זאלסטו לערן אסאך בלעטער גמרא. מוהרא"ש זכרונו לברכה דערציילט פון הרב הקדוש רבי בנציון מבאבוב זכותו יגן עלינו, בעל מחבר ספר "קדושת ציון", אמאל זענען צו אים געקומען בחורים און געבעטן ער זאל זיי געבן א תיקון פאר זייערע עבירות, זיי האבן אים דערציילט אלע זייערע חטאות נעורים וואס זיי האבן געטון און געבעטן א תיקון, האט ער זיי געזאגט זיי זאלן לערנען יעדן טאג א בלאט גמרא, האבן אים די בחורים געזאגט אז דאס איז זיי זייער שווער, האט דער באבוב'ער רב זיי געזאגט: "ענק ווילן די סארט תיקונים פון זיך פייניגן, פאסטן, אדער גולגול שלג וכדומה? פארוואס זאלט איר נישט נעמען די הייליגסטע תיקון - לערנען די הייליגע גמרא?"

איך וויל דיך לאדענען צו מיין שמחה; מיין זונ'ס חתונה אם ירצה ה' קומענדיגע וואך זונטאג. דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט אויך זוכה זיין צו חתונה מאכן די קינדער יונג, אוועק ווארפן די חכמות המדומות, טון וואס איז ריכטיג, טון וואס איז גוט פאר די קינדער.

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת לך לך, ז' מר-חשון, שנת תשפ"ד לפרט קטן

לכבוד מיין טייערער ... נרו יאיר, בארא פארק

איך האב זייער הנאה געהאט דיך צו טרעפן שבת נאכמיטאג זיצן און לערנען גמרא אין אונזער שטיבל אין בארא פארק.

דאס איז 'תיבת נח', קומען אין שול לערנען און דאווענען, בפרט אין א ברסלב'ער שטיבל; 'תיבת נח' איז דעם רבינ'ס ד' אמות, נח'ס טאטע האט אים א נאמען געגעבן: "נֹחַ, לֵאמֹר, זֶה יְ'נַחְמָנ'וּ" (בראשית ה, כט), דא איז מרומז דעם הייליגן רבינ'ס נאמען אין די תורה.

זע צו לערנען יעדן טאג גמרא. עס איז זייער חשוב צו לערנען דעם בלאט גמרא וואס אלע לערנען; אז מען לערנט דעם דף גמרא קען מען זיך אן עצה געבן מיט די שווערע ביטערע נסיונות בזה העולם.

די יונה, די טויבעלע – איז געקומען צו נח מיט א בלעטעלע אין מויל; שטייט (בראשית ח, יא): "וַיֵּדַע נֹחַ כִּי קַלּוּ הַמַּיִם", אז מען האט א בלעטל גמרא, מען זאגט די ווערטער מיטן מויל – דארף מען מער נישט מורא האבן פונעם מבול.

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת שופטים, א' דראש חודש אלול, שנת תשפ"ג לפרט קטן

טייערער ...

לערן אסאך בלעטער גמרא, דאס וועט דיך מאכן פאר א גרויסער צדיק.

פון דיין ראש ישיבה.

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת ראה, י"ט מנחם-אב, שנת תשפ"ג לפרט קטן

לכבוד ... נרו יאיר

איך האב געהערט די פרייליכע נייעס אז דו האסט זוכה געווען אין די יאר צו לערנען גאנץ ש"ס; האסט אנגעהויבן פאראיאר ביי די פטירה פון דיין מאמע עליה השלום און דו גייסט מסיים זיין גאנץ תלמוד בבלי כ"ב לחודש אב, לכבוד די ערשטע יארצייט פון דיין מאמע.

וואס זאל איך דיר זאגן, די שענסטע זאך וואס א קינד קען טון פאר זיין אייגענע נשמה און פאר די נשמה פון די עלטערן - איז לערנען תורה; עס ווערט א שמחה אין אלע עולמות, די נשמה גייט ארויף אין גן עדן העכער און העכער, די נשמה קומט צו איר אייביגע רי.

לערנען גמרא איז אזוי הייליג און אזוי הויך. הער א מעשה וואס מוהרא"ש זכותו יגן עלינו דערציילט, דער הייליגער רבי אלימלך פון ליזענסק זכותו יגן עלינו האט באשטימט אז זיין תלמיד דער הייליגער רבי מענדעלע מרימנוב זכותות יגן עלינו זאל זיין בעל תפילה ראש השנה ביי אים אין שול.

איין יאר האט דער צדיק רבי מענדעלע זכותו יגן עלינו זיך באהאלטן, ער האט נישט געוואלט זיין דער בעל תפילה, און דער הייליגער רבי אלימלך פון ליזענסק האט נישט געוואלט מען זאל צושיקן א צווייטן, ער האט געזאגט מען וועט נישט דאווענען ביז מען וועט אויפזוכן דעם רבי מענדעלע. אלע תלמידים האבן זיך ארויסגעלאזט זוכן דעם רבי מענדעלע, ביז מען האט אים געטראפן. מען האט אים געזאגט: "דער רבי לאזט נישט קיינעם צוגיין צום עמוד, דער רבי זאגט ער ווארט אויף דיר"; דער רבי ר' מענדעלע האט נישט געהאט קיין ברירה, ער איז צוגעגאנגען צום עמוד.

נאכן דאווענען האבן אלע זייער געמוטשעט דעם רבי מענדעלע ער זאל זאגן פארוואס ער האט נישט געוואלט צוגיין צום עמוד. האט ער געזאגט, ער האט מקובל, ווער עס ווערט אויסדערוועלט צו זיין בעל תפילה אין די ימים נוראים מוז לערנען גמרא יעדן טאג פון ט"ו אב, און היות די יאר איז אים געווען זייער שווער די נסיעה פון פריסטיק קיין ליזענסק, און ער האט נישט געלערנט יעדן טאג גמרא, האט ער נישט געוואלט צוגיין צום עמוד, ביז דער רבי אלימלך האט אים געהייסן האט ער געדארפט פאלגן; זעט מען ווי גרויס און הייליג איז לערנען גמרא.

הויב אן נאכאמאל ש"ס לעלוי נשמת דיין מאמע, לערן יעדן טאג זיבן בלעטער; דאס וועט דיך מטהר זיין און מזכך זיין, און אויך וועט דאס זיין א טובה פאר דיין מאמע'ס נשמה.

שטארק זיך, זיי ממשיך מיט דיין עבודות הקודש.

א כתיבה וחתימה טובה, א גוט געבענטשט יאר.

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת חקת בלק, ו' תמוז, שנת תשפ"ג לפרט קטן

לכבוד ... נרו יאיר

זאג גמרא און משניות אפילו אן פארשטיין. צדיקים טייטשן וואס חכמינו הקדושים זאגן (שבת קו:): "גְּמָרָא גְמוֹר זְמוּרְתָּא תְּהֵא", 'גְּמָרָא גְמוֹר' לערן גמרא, 'זְמוּרְתָּא תְּהֵא' - דאס טוט פארשניידן אלע קליפות וואס נעמען ארום די נשמה הקדושה, א לשון פון 'לְזַמֵּר אֶת כָּל הֶעָרִיצִים וּלְהַכְרִית אֶת כָּל הַקּוֹצִים הַסּוֹבְבִים אֶת הַשּׁוֹשַׁנָּה הָעֶלְיוֹנָה', וואס פארכאפן נשמות ישראל, און דורך לערנען די הייליגע תורה ווערן זיי פארברענט.

זאג גמרא און משניות - וועסטו אנהויבן שפירן דעם אייבערשטן. לימוד גמרא פארברענט די קליפות, מען הויבט אן שפירן און זען דעם אייבערשטן. מוהרא"ש דערציילט, מען האט אמאל געהערט דעם הייליגן בעל התניא זכותו יגן עלינו זאגן פרייטאג צו נאכטס שיר השירים און ער זינגט זיך דעם פסוק (שיר השירים ב, ט): "הִנֵּה זֶה עוֹמֵד אַחַר כָּתְלֵנוּ", און ער טייטשט: "'הִנֵּה זֶה עוֹמֵד', דער אייבערשטער איז דא, מיט מיר ביי מיר און נעבן מיר, און אז מיר זעען 'אַחַר' - אפעס אנדערש, מיר זעען נישט דעם אייבערשטן, דאס איז ווייל מיר האבן געזינדיגט און זיך געמאכט 'כָּתְלֵנוּ' - א וואנט"; ווייל דער אייבערשטער איז דאך איבעראל, און ער געפונט זיך מיטן מענטש, נאר אז מען זינדיגט - מאכט מען זיך א מסך המבדיל, מען זעט נישט אייבערשטער, מען זעט אנדערע זאכן, און דורך לערנען די הייליגע תורה לשמה ווערן זיי אויס און די פארהאנג גייט אוועק.

לאכן לאכט דער וואס לאכט ביים לעצט; ווער נישט שוואך פון די וואס לאכן און שפעטן פון סדר דרך הלימוד (המבואר בשיחות הר"ן, סימן עו), ווייל ווען עס וועט קומען דער לעצטער טאג דעמאלט וועט זיין (משלי לא, כה): "וַתִּשְׂחַק לְיוֹם אַחֲרוֹן".

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

בעזרת ה' יתברך

יום ג' פרשת נשא א', ג' סיון, מ"ז לעומר, שנת תשפ"ג לפרט קטן

טייערער ... נרו יאיר

לערן יעדן טאג דעם בלאט גמרא, קוק נישט אויב דו פארשטייסט יא אדער נישט, דו לערן כסדרן אזוי ווי דער הייליגער רבי האט אונז געזאגט צו לערנען (שיחות הר"ן, סימן עו).

די הייליגע גמרא וועט דיר עפענען די טירן פון גן עדן, וועסט שפירן דעם אייבערשטן מיט דיר.

פון דיין ראש ישיבה

בעזרת ה' יתברך

   יום א' פרשת נשא א', ראש חודש סיון, מ"ה לעומר, שנת תשפ"ג לפרט קטן

טייערער ... נרו יאיר

לערן די מסכתא, חזר דאס איבער הונדערט און איין מאל.

איך בעט זייער דעם אייבערשטן יעדן טאג פאר דיר ..., דו זאלסט דיין גאנץ לעבן לערנען און דאווענען און זיין צוגעקלעבט צום אייבערשטן.

פון דיין טאטע וואס האט דיך זייער ליב.

בעזרת ה' יתברך

       יום ג' פרשת במדבר, כ"ה אייר, מ' לעומר, שנת תשפ"ג לפרט קטן

לכבוד ... נרו יאיר

א גרויסן יישר כח פארן מנדב זיין דעם בנין פאר די ישיבה פאר זומער, און פארן עס ענדיגן בויען, עס שיין מאכן; אזוי ווי עס פאסט פאר א מקום תורה.

איך וויל א נאמען געבן דעם בנין: 'היכל ראזענבערג', און די אלע טויזנטער פרקים משניות און הונדערטער בלעטער גמרא וואס מען וועט לערנען אין דעם בנין - וועט זיין פאר דיר א זכות, עס וועט דיר צוניץ קומען בזה ובבא.

איך בעט דיר זייער, אויב דו קענסט צואיילן די ארבעט, עס זאל שוין זיין גרייט אויף פרשת חקת בלק, (די יאר קומט מען אין קעמפ א וואך פריער); מיר דארפן שוין די פלאץ פאר מאנטאג פרשת חקת בלק.

יעצט אז מען מאכט עס לויטן געזעץ - דארף מען זיך שוין נישט באהאלטן וכו'; איז כדאי צו לייגן פענסטערס פון די אנדערע זייט, עס זאל זיין ליכטיג און געשמאק צו לערנען, עס זאל זיך נישט שפירן ווי מען איז פארשפארט.

אז דו קומסט נישט אן צו ענדיגן די ארבעט - איז נישט געפערליך צו האבן רויע ווענט, אבער די פלאר איז מיר זייער וויכטיג עס זאל זיין געענדיגט. פאריאר זומער האב איך זיך ממש געשטיקט די אטעם פון די שטויב, עס איז מיר זייער שווער צו געבן שיעורים אז עס איז פארשטויבט. איך וויל זייער זאלסט דאס ענדיגן מיט סערעמיק טיילס, די גלאנציגע; וואס מען קען גוט וואשן און עס האלט נישט קיין שטויב.

מען ענדיגט מארגן מסכת סוטה און מען הויבט אן מסכת גיטין, א שאד אז דו לערנסט נישט יעדן טאג דעם בלאט גמרא.

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

בעזרת ה' יתברך

יום א' פרשת אחרי קדושים, ב' אייר, שנת תשפ"ג לפרט קטן

לכבוד ... נרו יאיר

די וואך גייט צוויי פרשיות, פרשת אחרי און פרשת קדושים. הויב אן פון היינט מעביר סדרה זיין, זונטאג ביז שני, מאנטאג ביז שלישי און אזוי ווייטער. לערן די פרשה מיט רש"י; צדיקים זאגן אויף דעם וואס דער מחבר זאגט: "וירא שמים יקרא תרגום וגם פרוש רש"י", אז דער ירא שמים זאל לערנען אויך רש"י, זאגן צדיקים, אז מען ווערט א ירא שמים דורך לערנען רש"י.

אויך זאלסטו באנייען דיין שיעור אין גמרא. מאך זיך צוויי שיעורים, איין שיעור ש"ס כסדרן פון אנהויב און נאך א שיעור, לערן יעדן טאג דעם בלאט גמרא; אויב האסטו צייט זאלסטו לערנען ביידע שיעורים, און אז נישט - זאלסטו לערנען כאטשיג דעם בלאט גמרא. מוהרא"ש ברענגט פונעם חיד"א אין ספר שם הגדולים (מערכת ספרים, אות ת) פון הגאון מוה"ר רבי שעפטל, א זון פון דעם הייליגן של"ה הקדוש זכותו יגן עלינו, אז לימוד גמרא דארף זיין א חיוב פארן מענטש אזוי ווי לייגן תפילין.

היינט האבן מיר אנגעהויבן נאך א זמן ישיבה, מיט די זעלבע פרישקייט ווי דער ערשטער זמן.

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

בעזרת ה' יתברך

יום א' פרשת אחרי קדושים, ב' אייר, שנת תשפ"ג לפרט קטן

לכבוד ... נרו יאיר

איך האב ערהאלטן דיין בריוו.

איך פריי זיך זייער צו הערן אז דו האסט אנגעהויבן לערנען די הייליגע תורה אויפן סדר דרך הלימוד פון הייליגן רבי'ן (המבואר בשיחות הר"ן, סימן עו), דו האסט זיך געמאכט שיעורים אין נ"ך און אין משניות.

מאך זיך אויך א שיעור אין ש"ס תלמוד בבלי, הויב אן מסכת ברכות, גיי אין א סדר כסדרן. היינט איז דא גמרות מנוקד, מכון עוז והדר האט ארויסגעגעבן א ש"ס, ממש עוז והדר, א יופי פון א ש"ס, הערליך שיין מיט נקודות, מיט פינטלעך און קאמעס. זיי שרייבן אין זייער הקדמה אז זיי האבן נישט אריינגעלייגט די סימנים פון א קשיא אדער תירוץ ווייל זיי האלטן אז עס פאסט נישט אין א גמרא, אבער פינטלעך און האלבע פינטלעך האבן זיי יא געמאכט, עס איז א מחי' צו לערנען אין זייער ש"ס.

הויב אן מסכת ברכות, לערן א בלאט נאך א בלאט, אפילו אן פארשטיין. דער רבי זאגט (שיחות הר"ן, סימן עו): "טוֹב לִלְמֹד בִּמְהִירוּת וְלִבְלִי לְדַקְדֵּק הַרְבֵּה בְּלִמּוּדוֹ, רַק לִלְמֹד בִּפְשִׁיטוּת בִּזְרִיזוּת וְלִבְלִי לְבַלְבֵּל דַּעְתּוֹ הַרְבֵּה בִּשְׁעַת לִמּוּדוֹ מֵעִנְיָן לְעִנְיָן, רַק יִרְאֶה לְהָבִין הַדָּבָר בִּפְשִׁיטוּת בִּמְקוֹמוֹ", עס איז גוט מען זאל זיך צוגעוואוינען צו לערנען שנעל און נישט מדקדק זיין צופיל בשעת מען לערנט, נאר זען צו פארשטיין דעם פשטות הפשט, "וְאִם לִפְעָמִים אֵינוֹ יָכוֹל לְהָבִין דָּבָר אֶחָד, אַל יַעֲמֹד הַרְבֵּה שָׁם וְיַנִּיחַ אוֹתוֹ הָעִנְיָן וְיִלְמַד יוֹתֵר לְהַלָּן", און אויב מען פארשטייט נישט זאל מען נישט פארברענגען אסאך צייט אויף דעם ענין, ענדערש זאל מען גיין ווייטער, "וְעַל פִּי הָרֹב יֵדַע אַחַר כָּךְ מִמֵּילָא מַה שֶּׁלֹּא הָיָה מֵבִין בִּתְחִלָּה, כְּשֶׁיִּלְמַד כְּסֵדֶר בִּזְרִיזוּת לְהַלָּן יוֹתֵר", און אז מען לערנט אסאך וועט מען שפעטער פארשטיין וואס מען האט פריער נישט אזוי גוט פארשטאנען.

שטעל זיך נישט אפ ווען דו פארשטייסט נישט די גמרא, דו לערן ווייטער אפילו אן פארשטיין. דער רבי זאגט (שם): "אֵין צְרִיכִין בְּלִמּוּד רַק הָאֲמִירָה לְבַד", מען דארף נישט ביים לערנען נאר זאגן די ווערטער, "לוֹמַר הַדְּבָרִים כְּסֵדֶר", זאגן אין א סדר אפילו מען פארשטייט גארנישט, "וּמִמֵּילָא יָבִין", און ביים סוף וועט מען פארשטיין. "וְלֹא יְבַלְבֵּל דַּעְתּוֹ בִּתְחִלַּת לִמּוּדוֹ שֶׁיִּרְצֶה לְהָבִין תֵּכֶף, וּמֵחֲמַת זֶה יִקְשֶׁה לוֹ הַרְבֵּה תֵּכֶף וְלֹא יָבִין כְּלָל. רַק יַכְנִיס מֹחוֹ בְּהַלִּמּוּד וְיֹאמַר כְּסֵדֶר בִּזְרִיזוּת וּמִמֵּילָא יָבִין", מען זאל נישט ווערן צעבראכן ווען מען זעט אז מען פארשטייט נישט וואס מען לערנט, וואס דאס אליינס - אז מען וויל גלייך פארשטיין - מאכט אז עס זאל זיין שווער צו פארשטיין דאס לערנען, נאר מען זאל בלויז זאגן די ווערטער כסדרן און מען וועט שוין פון זיך אליינס פארשטיין, "וְאִם לֹא יָבִין תֵּכֶף, יָבִין אַחַר כָּךְ, וְאִם יִשָּׁאֲרוּ אֵיזֶה דְּבָרִים, שֶׁאַף עַל פִּי כֵן לֹא יוּכַל לַעֲמֹד עַל כַּוָּנָתוֹ, מַה בְּכָךְ", און אויב מען פארשטייט נישט דעם ערשטן מאל, וועט מען עס פארשטיין ביים צווייטן מאל; און אויב מען וועט נישט פארשטיין דעם צווייטן מאל - איז אויך גארנישט, "כִּי מַעֲלַת רִבּוּי הַלִּמּוּד עוֹלָה עַל הַכֹּל", ווייל די מעלה פון לערנען אסאך שטייגט אלעס איבער.

אויך וויל איך דיר זייער בעטן, טענה נישט מיט קיינעם. אז מען וועט דיר קומען פארדרייען דעם קאפ אז עס איז נישט געלערנט - זאלסטו האלטן פאר דיינע אויגן די ווערטער וואס מוהרא"ש זכרונו לברכה שרייבט אין די צוואה. (צוואת מוהרא"ש, אות יג): "וּכְשֶׁתַּגִיעוּ לְעוֹלָם הָאֱמֶת, אָז תִּיוָכְחוּ צִדְקַת 'סֵדֶר דֶּרֶךְ הַלִימוּד' שֶׁל רַבֵּינוּ זַ"ל", ווען איר וועט ארויפקומען אויף יענע וועלט וועט איר זיך איבערצייגן די ווארהייט פונעם הייליגן רבינ'ס סדר דרך הלימוד, "וְעַל כֵּן מַה וְלָמָּה לָכֶם לְהִתְוַכֵּחַ", אויב אזוי פארוואס זאלט איר זיך טענה'ען מיט מענטשן? "טַעֲמוּ וּרְאוּ כִּי טוֹב הַשֵּׁם, הַרְגִילוּ עַצְמְכֶם לָזֶה וְאָז תִּרְאוּ וְתִּרְגְשׁוּ כָּל מִינֵי טַעֲמִים בְּחַיֵּיכֶם", געוואוינט אייך צו צו לערנען לויט דעם סדר דרך הלימוד, דעמאלט וועט איר זען און שפירן אלע טעמים אויף די וועלט, "כִּי הַתּוֹרָה הִיא חִיוּתֵנוּ בָּעוֹלָם הַזֶה וּבָעוֹלָם הַבָּא, חִיוּת גַּשְׁמִי וְחִיוּת רוּחְנִי", ווייל די תורה איז אונזער לעבן אויף די וועלט און אויף יענע וועלט, די תורה געבט אונז לעבן סיי בגשמיות און סיי ברוחניות, "אַשְׁרֵי מִי שֶׁאֵינוֹ מַטְעֶה עַצְמוֹ בָּזֶה הָעוֹלָם כְּלָל, וְיוֹדֵעַ אַשֶׁר עִיקָר הַלִימוּד הוּא רַק לַעֲשׂוֹת רְצוֹנוֹ יִתְבָּרַךְ וְלוֹמֵד עַל מְנָת לְקַיֵים מִצְווֹתָיו יִתְבָּרַךְ וְלַעֲשׂוֹת נַחַת רוּחַ לוֹ יִתְבָּרַךְ", וואויל איז דעם מענטש וואס לאזט זיך נישט נארן און ווייסט אז דער עיקר לימוד התורה איז צו טון דעם רצון פונעם אייבערשטן, עיין שם.

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

בעזרת ה' יתברך

יום ב' פרשת צו, ה' ניסן, שנת תשפ"ג לפרט קטן

לכבוד מיין טייערער ליבער ... נרו יאיר

דאנק דעם אייבערשטן אויף וואס האט פאסירט און יעצט דארפסטו זיין דער וואס שטארקט זיך, דו דארפסט שטארקן דיין ווייב אז אלעס איז נאר פאר ענקער טובה. איר וועט נאך זוכה זיין צו געזונטע קינדער. מען טאר נישט האבן קיין קשיות אויפן אייבערשטן, דער אייבערשטער טוט נאר גוטס, עס איז זיכער געווען נאר פאר ענקער טובה.

לערן יעדן טאג חומש מיט תרגום און צוויי פרקים משניות מיטן בלאט גמרא.

געב צדקה יעדן טאג, אבער מאך נישט קיין חובות, בארג נישט קיין געלט צו געבן צדקה. געב זיך אכטונג פון חובות, ווייל חובות הרג'עט דעם מענטש.

בעזרת ה' יתברך

יום ג' פרשת שמיני א', י"ג ניסן, שנת תשפ"ג לפרט קטן

לכבוד ... נרו יאיר

היינט נאכט איז בדיקת חמץ. ווען עס ווערט נאכט טאר מען גארנישט טון; נישט ארבעטן, נישט לערנען און נישט עסן קיין סעודות, מען דארף בודק חמץ זיין.

נעם דיינע קינדער זיי זאלן דיר העלפן ביי בדיקת חמץ, עס איז וויכטיג פאר די חינוך זיי זאלן זען ווי מען מאכט די מצוות. איך נעם אלע קינדער ביי בדיקת חמץ, יעדער זאל עפעס העלפן; איינער האלט די לעפל, איינער די פעדער, איינער די זעקל וואו מען לייגט אריין די ברעקלעך וואס מען טרעפט, איינער שלעפט מיט וואו איך גיי א קליין בענקל אויף וואס זיך אויפצושטעלן, איינער איז געשטעלט צו ציילן וויפיל ברעקלעך מען האט שוין געטראפן און וויפיל עס פעלט. ברוך השם מיר האבן א שטוב מיט אינגלעך דארף איך זוכן וואס צו געבן פאר יעדן איינעם, אלע זאלן העלפן מיט די מצוות.

נעכטן האב איך פארקויפט די חמץ ביים דיין שליט"א. איך געב זיך א כאפ וויפיל בנינים איך דארף פארקויפן, ווי די קהלה האט זיך צואוואקסן אין די צוויי יאר... איך האב פארקויפט חמץ פון זיבן בנינים וואס באלאנגט פאר די קהילה; די מיידל סקול, די חדר, מחנה אילן החיים, מחנה בית פיגא, דער בנין פון די קיאסק, די בית המדרש אויף האשקי און דער בנין אין אומאן, דאס איז ממש וואס מוהרא"ש האט מיר געזאגט ביים עפענען די ישיבה; מוהרא"ש זאגט מיר: "יעצט ביסטו צעבראכן? עס ווארט נאך שיינע זאכן".

אויך ביים בויען דעם בנין הישיבה אין וויליאמסבורג אויף סקילמאן האב איך נישט געהאט קיין פרוטה צו באצאלן שבתי מזרחי, מיר האבן געהאט שווערע נסיונות. איך האב אים געבעטן, לאמיר גיין צו מוהרא"ש. איך האב געזאגט פאר מוהרא"ש, דער אינגערמאן וואס בויט די ישיבה וויל איבערלאזן די ארבעט אינמיטן בויען, האט מוהרא"ש געזאגט פאר שבתי: "אויב דו וועסט בלייבן בויען די ישיבה - ווארט דיר שיינע זאכן", און יעצט זעט מען שוין אביסל פון די שיינע זאכן.

כאפ ארויס אין די פארנומענע צייט א בלאט גמרא, זאג די ווערטער אפילו אן פארשטיין.

דער אייבערשטער זאל העלפן מיר זאלן שוין זוכה זיין צו (פסחים קטז:): "וְנֹאכַל שָׁם מִן הַזְּבָחִים וּמִן הַפְּסָחִים"; און צו (מיכה ז, טו): "כִּימֵי צֵאתְךָ מֵאֶרֶץ מִצְרָיִם אַרְאֶנּוּ נִפְלָאוֹת", אמן.

בעזרת ה' יתברך

יום ד' פרשת צו, ז' ניסן, שנת תשפ"ג לפרט קטן

לכבוד ... נרו יאיר

ווען וועסטו זיך שוין אפלאזן פון דיין קטנות הדעת? וואו גייסטו? מיט וועם פארברענגסטו?! האסט א ווייב אן אשת חיל, א מתנה פון הימל, וואס גייסטו מיט חברים? פארסט וויקעישאן מיט חברים?! גיי מיט דיין ווייב, פארברענג מיט איר; וואס איז מיט דיר, ווען וועסטו שוין קומען צום שכל?!

איך בעט פאר דיר עפעס א נס זאל געשען, דו זאלסט זיך אויפוועקן פון דיין דמיון פון חברים; באלד וועט עס געשען און דו וועסט זיך נישט קענען מוחל זיין פארוואס דו האסט אוועקגעגעבן דיין ווייב, דיינע קינדער פאר ...

בעט דו אויך דעם אייבערשטן פאר דיר, דו זאלסט זיך נישט לאזן נארן.

מארגן ענדיגן מיר מסכת נזיר; ווי גליקליך איז דער מענטש וואס לערנט יעדן טאג די הייליגע תורה, די הייליגע גמרא; ווי גליקליך איז דעם וואס האט א צדיק וואס לאזט נישט אפ, ער לאזט נישט שלאפן, ער מאנט און פארלאנגט.

פרייטאג הויבן מיר אן מסכת סוטה, א שיינע גרינגע קורצע מסכתא, מיין ליבער ברודער, קום צוריק, באניי זיך, נעם א גמרא און לערן יעדן טאג א בלאט, און אז דו פארשטייסט נישט - זאלסטו זאגן די ווערטער, וועסט האבן א טעם אין דיין לעבן.

דיין ראש ישיבה וואס וויל אזוי שטארק נאר דיין גוטס.

בעזרת ה' יתברך

יום ד' פרשת צו, ז' ניסן, שנת תשפ"ג לפרט קטן

לכבוד מיין טייערער ... נרו יאיר

איך האב ערהאלטן דיין בריוו.

מזל טוב פאר דיין סיום פון הונדערט און איין מאל מסכת מגילה; די בלעטער גמרא וואס דו לערנסט וועט דיר באגלייטן אויף די וועלט און אויף יענע וועלט.

יעצט אז דו האסט שוין מסיים געווען הונדערט און איין מאל פינף מסכתות פון ש"ס; מסכת תענית, מסכת חגיגה, מסכת ראש השנה, מסכת תמיד און מסכת מגילה - זאלסטו נעמען מסכת סוכה, און דאס איבערגיין הונדערט און איין מאל.

יעדע מאל איידער דו הויבסט אן לערנען די מסכתא, זאלסטו בעטן דעם אייבערשטן דו זאלסט נישט האבן צוטון מיט קיין מחלוקות, און עס זאל נישט זיין קיין מחלוקות צווישן אידן. ווייל דער רבי זאגט (ספר המדות אות מריבה, סימן נז): "לְמַחֲלֹקֶת יִלְמַד מַסֶּכֶת סֻכָּה", געראטעוועט צו ווערן פון מחלוקת - איז די עצה צו לערנען מסכת סוכה; בסוד "תִּצְפְּנֵם בְּסֻכָּה מֵרִיב לְשֹׁנוֹת" (תהילים לא, כא), אז מען באהאלט זיך אונטער די שאטן פונעם אייבערשטן - ווערט מען באשיצט פון אלעם שלעכטס.

דער אייבערשטער זאל העלפן מיר זאלן שוין זוכה זיין צו (פסחים קטז:): "וְנֹאכַל שָׁם מִן הַזְּבָחִים וּמִן הַפְּסָחִים"; און צו (מיכה ז, טו): "כִּימֵי צֵאתְךָ מֵאֶרֶץ מִצְרָיִם אַרְאֶנּוּ נִפְלָאוֹת", אמן.