בריוון פונעם ראש ישיבה שליט"א

#530 - א ווייכע הארץ אינאיינעם מיט א שטארקע הארץ
חינוך הילדים, אמונה, התחזקות

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת נשא ב' (בהעלותך בא"י), ח' סיון, אסרו חג, שנת תשפ"ו לפרט קטן


יצחק פאפנהיים נרו יאיר, מנהל מוסדות היכל הקודש בארץ הקודש


איך האב געהערט דיין מעסעדזש אז עס האט דיר זייער וויי געטון ביים וועקן די בחורים וואס שלאפן אין דארמיטארי צו זען א בחור שלאפן אן ציצית, און א צווייטער שלאפן אן א קאפל און אן די ציצית; איך בין נייגעריג די סוף פון די מעשה, אויפן מעסעדזש הערט מען נאר דאס קרעכצן וכו'.


איך וויל דיך מחזק זיין, וויסן זאלסטו, מיר האבן געעפנט די ישיבה און די מוסדות צו אויסלערנען קינדער, בחורים און מיידלעך צו וויסן ווי אזוי זיך צו פירן, און אמאל קומען בחורים וואס אין שטוב האט מען זיי נישט געלערנט ווי אזוי זיך צו פירן, אדער אמאל איז פארקערט, מען האט געלערנט נישט ריכטיג, און פון גרויס לחץ האבן זיי נישט די כלים דאס צו קענען טון, זיי ווילן טון נאר פארקערט; צוליב דעם האבן מיר די ישיבה, די מוסדות, צו אויסלערנען בחורים און קינדער ווי אזוי זיך צו פירן מיט יראת שמים, מיט דרך ארץ, און אוודאי די ריינע אמונה וכו'.


איך האף אז דו האסט געזאגט פאר די בחורים אז עס איז הייליג צו שלאפן מיט א קאפל און ציצית, דאס איז יראת שמים, און דאס ברענגט אמונה, און וויסן זאלסטו, אז מען זאגט איין מאל – איז נאכנישט סוף פסוק, מען דארף זיין גרייט צו איבערזאגן און איבער'חזר'ן נאכאמאל און נאכאמאל, און ווען מען זאגט – דארף מען דאס זאגן מיט רחמנות, מיט הארץ; ווייל מען רעדט דא פון טייערע אידישע קינדער, נשמות ישראל; דארף מען האבן רחמנות. דער הייליגער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק ב, סימן ז), אויפן פסוק (ישעי' מט, י): "כִּי מְרַחֲמָם יְנַהֲגֵם", אז ווער עס האט רחמנות – דער קען זיין א מנהיג ישראל, ווייל דאס איז די גרעסטע רחמנות, צו זען אידישע קינדער פאלן אין עבירות, עס איז נישטא קיין גרעסערע רחמנות און קיין גרעסערע יסורים ווי עבירות.


על כן ליבער ברודער, טייערער הארציגער חבר, שטארק זיך, און שטארק די גאנצע סטעף; אלע מלמדים, מגידי שיעור, זיי זאלן נישט קרעכצן ווען מען זעט ביי די תלמידים ווי מען פירט זיך נאכנישט ריכטיג, ענדערש זאל מען טון צו די זאך. מוהרא"ש זכותו יגן עלינו ברענגט פונעם ריי"צ זכותו יגן עלינו: "בעסער עפעס טון פון טויזנט אנחות"; אז מען זעט בחורים שלאפן וכו' לערנט מען זיי דאס גרויסקייט פון נעגל וואסער, דאס גרויסקייט פון ציצית וכו', און אז מען זעט בחורים פארשלאפן – דארף מען רעדן צו זיי פון די מצוה פון קריאת שמע, און אזוי ווייטער.


הכלל, חינוך איז זייער הייליג, און אויך דארף מען אסאך כח און א ווייכע הארץ אינאיינעם מיט א שטארקע הארץ פון נישט צעבראכן ווערן און נישט אויפגעבן; צו גלייבן אז יעדע ווארט, יעדע חיזוק ווארט טוט אויף, וואויל זענען די וואס זענען עוסק אין חינוך הבנים והבנות, בפרט אין דעם דור איז ממש הצלת נפשות, פשוטו כמשמעו.


איך בענק זיך צו דיר און צו די גאנצע סטעף, איך האלט מיט פון דערווייטנס יעדע פרט ופרט, סיי פון תלמוד תורה, סיי פון בית פיגא, און פון די ישיבה; איך בעט פאר ענק אלע.

#529 - סיום ששה סדרי משנה, די צוויי הונדערטסטע מאל
אמונה, התחזקות, הפצה, מוסדות

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת נשא ב' (בהעלותך בא"י), ח' סיון, אסרו חג, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר קרית ברסלב, ליבערטי


מזל טוב צו דיין סיום ששה סדרי משנה, דו האסט זוכה געווען דאס צו לערנען און מסיים זיין די צוויי הונדערט'סטע מאל; אשרינו מה טוב חלקינו אז מיר זענען מקורב צום הייליגן רבי'ן וואס האט אונז געגעבן אזא זיסע געשמאקע 'דרך הלימוד', א וועג צו לערנען תורה (המבואר בשיחות הר"ן, סימן עו); אפילו מען איז פאריאגט און פארפלאגט מיט א משפחה, מיט א ווייב און קינדער און מיט ברענגען פרנסה – זאל מען אויך קענען לערנען תורה יעדן טאג און אויסניצן די צייט.


ווי גליקליך זענען מיר אז מיר זענען זוכה צו לערנען די הייליגע תורה, מיר לערנען משניות זיך צו מתקן זיין די נשמה, מיר דארפן נישט ווארטן צו שטארבן, און א ספק ספיקא אויב א קינד וועט לערנען פאר די נשמה, מיר זענען זוכה יעצט בחיים חיותו צו לערנען יעדן טאג משניות.

#528 - א שאקל, צו דערמאנען דעם מענטש
אמונה, התחזקות, התבודדות

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת נשא ב' (בהעלותך בא"י), ח' סיון, אסרו חג, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר


אמאל געבט מען א שאקל דעם מענטש אים צו דערמאנען אז עס איז דא א באשעפער וואס מאכט אלעס. דאס הייסט, אמאל קען פאסירן, ווען אלעס גייט גוט, אלעס גייט ווי מען וויל, קען מען אמאל חס ושלום פארגעסן פונעם אייבערשטן, מען טראכט אז אלעס וואס מען האט איז פון דעם וואס מען איז אזוי געלונגען, מעכטיג, קלוג וכדומה, דאס איז דאך א שרעקליכע סכנה, אז מען פארגעסט פונעם אייבערשטן; מאכט מען פון הימל עפעס, מען געבט א שאקל, און דאס טוט דערמאנען דעם מענטש ער זאל זיך אויפהייבן זיינע אויגן צום אייבערשטן און אנהייבן רעדן צום אייבערשטן וכו'.


בעסער וואלט געווען מען זאל זיך יעדן טאג באשטימען א צייט, נעמען אפאר מינוט צו דאנקען דעם אייבערשטן און זיך איבערגעבן צו אים; אזוי איז מען פארזיכערט צו בלייבן מיט א שטארקע אמונה אינעם אייבערשטן.


שטארק זיך, ווער נישט צעפאלן, די אלע שוועריקייטן וואס דו גייסט אריבער איז נאר דיך צו ברענגען נענטער צום אייבערשטן, צו ווערן שטערקער, האבן א שטארקע אמונה.

#527 - סיום ששה סדרי משנה, די צוויי הונדערטסטע מאל
אמונה, התחזקות, פרנסה

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת נשא ב' (בהעלותך בא"י), ח' סיון, אסרו חג, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר קרית ברסלב, ליבערטי


מזל טוב צו דיין סיום ששה סדרי משנה, דו האסט זוכה געווען דאס צו לערנען און מסיים זיין די צוויי הונדערט'סטע מאל; אשרינו מה טוב חלקינו אז מיר זענען מקורב צום הייליגן רבי'ן וואס האט אונז געגעבן אזא זיסע געשמאקע 'דרך הלימוד', א וועג צו לערנען תורה (המבואר בשיחות הר"ן, סימן עו); אפילו מען איז פאריאגט און פארפלאגט מיט א משפחה, מיט א ווייב און קינדער און מיט ברענגען פרנסה – זאל מען אויך קענען לערנען תורה יעדן טאג און אויסניצן די צייט.


ווי גליקליך זענען מיר אז מיר זענען זוכה צו לערנען די הייליגע תורה, מיר לערנען משניות זיך צו מתקן זיין די נשמה, מיר דארפן נישט ווארטן צו שטארבן, און א ספק ספיקא אויב א קינד וועט לערנען פאר די נשמה, מיר זענען זוכה יעצט בחיים חיותו צו לערנען יעדן טאג משניות.

#526 - פרעגן א מורה דרך אלע שאלות און ספיקות
אמונה, התחזקות

בעזרת ה' יתברך - ערב שבת קודש פרשת במדבר, כ"ח אייר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


לכבוד מיין ליבער הארציגער ... נרו יאיר


איך פריי זיך זייער צו זען ווי דו פירסט זיך מיט יראת שמים און מידות טובות, איך הער צוריק גריסן פון דיינע מגידי שיעור אז דו ביסט ערליך און איידל, איך וויל דיר זאגן אז דו מאכסט מיר א גרויסע נחת רוח, דו מאכסט מיך פרייליך, דו מאכסט מיר גוט.


יעצט קומט דער הייליגער יום טוב שבועות, מיר גייען נאכאמאל מקבל זיין די תורה. מיר געפינען ביי קבלת התורה אז דער אייבערשטער האט געגעבן די תורה דורך משה רבינו; דאס לערנט אונז, אז מען וויל זוכה זיין צו מקבל זיין די תורה - מוז עס גיין דורך א צדיק, דורך א רבי, מען מוז האבן ביטול צו א רבי, מען קען נישט מיט די אייגענע שכל וויסן ווי אזוי זיך צו פירן, דעריבער יעצט שבועות זאלסטו בעטן דעם אייבערשטן אז דו זאלסט טרעפן א צדיק, א רבי - וועם דו קענסט פרעגן דיינע שאלות און ספיקות, און וויסן ווי אזוי זיך צו פירן, ווייל פון די וויכטיגסטע זאכן צו מקבל זיין די תורה – איז צו האבן א רב און א דיין וואס זאל מדריך ווי אזוי זיך צו פירן אין לעבן, ווי אזוי צו פירן די שטוב, ווי אזוי צו פירן די געשעפטן, און אזוי ווייטער; אליינס מיט די אייגענע שכל - קען מען פארקריכן.


ספעציעל ווען מען איז יונג, אז מען גייט נאך די אייגענע שכל - קען מען מאכן נישט גוטע זאכן וואס פארדרייט די לעבן, און שפעטער האט מען זייער חרטה; מען מוז האבן א מורה דרך אין לעבן, א רב, א דיין, אן ערליכער איד - וועם מען פרעגט און מען פאלגט.


אויך אז מען גייט אריבער שווערע נסיונות, מען דארף הילף, מען דארף עצות, און מען שעמט זיך צו פרעגן וואס צו טון און ווי אזוי זיך צו פירן וכו'; אויב מען ברעכט דורך די בושה, מען קוקט נישט אז מען וועט ווערן פארשעמט - איז מען זוכה צו קינדער צדיקים. דער הייליגער רבי זאגט (ספר המדות אות בנים, סימן סו): "מִי שֶׁהוּא מַקְטִין אֶת עַצְמוֹ בִּפְנֵי רַבּוֹ, וְשׁוֹאֵל מִמֶּנּוּ כָּל הַסְּפֵקוֹת", ווער עס פרעגט אלע זיינע ספיקות פון זיין רבי, "אַף עַל פִּי שֶׁרַבּוֹ מְבַיֵּשׁ אוֹתוֹ", און אפילו זיין רבי פארשעמט אים פרעגט ער נאכאלץ זיינע שאלות און ספיקות - "עַל יְדֵי זֶה זוֹכֶה, שֶׁיּוֹצֵא מִמֶּנּוּ בֵּן שֶׁהוּא גָּדוֹל בַּתּוֹרָה יוֹתֵר מֵרַבּוֹ", וועט ער זוכה זיין צו האבן קינדער וואס וועלן זיין גרעסערע תלמידי חכמים ווי זיין רבי.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#525 - געב אכטונג אויף דיין שטוב
צניעות, חינוך הילדים, אמונה, משיח

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת במדבר, כ"ז אייר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר


עס קומט דער הייליגער יום טוב שבועות, מיר גייען זוכה זיין נאכאמאל פונדאסניי מקבל זיין די תורה, דארפן מיר זיך זייער פרייען און מיר דארפן מתפלל זיין אז מיר זאלן בלייבן צוגעבינדן ביים רבי'ן, און אויך אונזערע דורות; עס איז נישטא קיין גאראנטי אז מען בלייבט ביים רבי'ן מיט די קינדער און אייניקלעך, מען מוז אסאך בעטן אויף דעם.


שבועות אינדערפרי נאך שחרית זאגט מען די הייליגע 'אקדמות', דעמאלט קען מען זיך זייער פארבענקען צום אייבערשטן. דער הייליגער רבי זאגט (שיחות הר"ן, סימן רנו), די 'אקדמות מיט די ניגון' ברענגט א שטארקע בענקעניש צום אייבערשטן; מען הייבט אן בענקען צו זיין א צדיק, און ווען מען זאגט די ווערטער פון דאס שיינקייט פון דעם איד און וואס ווארט אונז אפ ווען משיח וועט קומען: "בְּלָא שָׁלְטָא בֵיהּ עֵין, בְּגוֹ עֵדֶן גִנְתָא, מְטַיְילֵי בֵיהּ חִנְגָּא, לְבַהֲדֵי דִשְׁכִינְתָּא", און צו דעם קען מען שוין היינט זוכה זיין דורך די עצות פון די צדיקים וואס לערנען מיט אונז וואס משיח וועט לערנען מיט אונז, אז מען קען שפאצירן מיטן אייבערשטן דורך זיך אויסגיסן דאס הארץ צום אייבערשטן, שמועסן מיט אים, דערציילן ווי שטארק מען וויל זיין ערליך און גוט, און ווי שטארק מען בענקט זיך צו זיין גוט, "הֲדָרָא דְלָא אֶפְשַׁר, לְמִפְרַט בִּשִׂפְוָתָא, וְלָא אִשְׁתְּמַע וְחָמֵי, נְבִיאָן חֶזְוָתָא" דאס שיינקייט און דאס הייליגקייט קען מען נישט ארויפברענגען אויף די ליפן און דאס ווייסט קיינער נישט.


מען דארף בעטן דעם אייבערשטן מען זאל בלייבן דבוק צו צדיקי אמת, "קְבִיעִין כֵּן תֶּהֱווּן, בְּהַנְהוּ חֲבוּרָתָא, וְתִזְכּוּן דִי תֵיתְבוּן, בְּעֵילָא דָרָתָא", מען זאל שטענדיג האבן די געפיל צו צדיקים, און אויך די קינדער און אייניקלעך זאלן זיך האלטן מיט די צדיקי אמת וואס קלעבן אונז צו צו די תורה און צו די אמונה מיט זייערע עצות און חיזוק, אז אויך אונז פשוט'ע מענטשן זאלן האבן א השגה אין געטליכקייט, מיר זאלן אויך זוכה זיין צו לעבן מיט א קלארע אמונה, מיט א לויטערע אמונה אינעם אייבערשטן און אין די תורה.


געב אכטונג אויף דיין שטוב, נעם מער נישט אריין קיין קאפעלס, יעצט איז די צייט צו זארגן פאר די קינדער, און אפילו מען קען אויפטון - קען מען אויך פארדארבן, געענדיגט מיט אריין נעמען קאפעלס; דו האסט בחורים אין שטוב דארפסטו זארגן פאר זייער יראת שמים, און אפילו אן די בחורים וואלטן ענק געדארפט אוועק שטעלן פרינציפן אז ווען מען קומט צו ענק איינשטיין וכו' דארף מען קומען מיט צניעות, עס איז אן עקל און א גרויל ווי אזוי די קאפעלס קומען צו ענק אין שטוב, קורץ, און דורכזיכטיגע שטרימפ, ממש גועל נפש, דאס איז נישט קירוב, דאס איז ביטול זמן, אין אידיש זאגט מען: "א שאד די צייט"; און זיכער אז דו האסט בחורים יראי שמים איז נישט שייך צו מאכן די סארט מצוות יעצט, פארשליס דיין שטוב, געענדיגט מיט די זאכן.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#524 - מילכיגס אום שבועות, ווי א קליין קינד
אמונה, התחזקות

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת במדבר, כ"ו אייר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


טייערער ... נרו יאיר


די יסוד היסודות פון אידישקייט איז זיך מקשר זיין מיט די הייליגע צדיקים און אננעמען זייער ווערטער וואס זיי זאגן אן קיין שום פשרות, אזוי זאגט דער הייליגער רבי (לקוטי מוהר"ן חלק א, סימן קכג): "הָעִקָּר וְהַיְסוֹד שֶׁהַכּל תָּלוּי בּוֹ לְקַשֵּׁר עַצְמוֹ לְהַצַּדִּיק שֶׁבַּדּוֹר וּלְקַבֵּל דְּבָרָיו עַל כָּל אֲשֶׁר יאמַר כִּי הוּא זֶה, דָּבָר קָטָן וְדָבָר גָּדוֹל וְלִבְלִי לִנְטוֹת חַס וְשָׁלוֹם, מִדְּבָרָיו יָמִין וּשְׂמאל לְהַשְׁלִיך מֵאִתּוֹ כָּל הַחָכְמוֹת, וּלְסַלֵּק דַּעְתּוֹ כְּאִלּוּ אֵין לוֹ שׁוּם שֵׂכֶל בִּלְעֲדֵי אֲשֶׁר יְקַבֵּל מֵהַצַּדִּיק וְהָרַב שֶׁבַּדּוֹר וְכָל זְמַן שֶׁנִּשְׁאָר אֶצְלוֹ שׁוּם שֵׂכֶל עַצְמוֹ, אֵינוֹ בִּשְׁלֵמוּת וְאֵינוֹ מְקֻשָּׁר לְהַצַּדִּיק; נאר אזוי קען מען זוכה זיין צו גיין אין די וועג פון די תורה, און צו דעם דארף מען האבן אין זיך תמימות.


מיר שטייען יעצט פאר קבלת התורה, מיר גייען נאכאמאל מקבל זיין די תורה, יעדע יאר יום טוב שבועות קען מען זוכה זיין צו קבלת התורה, אויב מען ווארפט אוועק די אייגענע שכל און זיכער די חברים וואס האבן אין זיך ליצנות, און דאס איז טאקע נאך א טעם פארוואס מיר עסן מילכיגס שבועות, ווייל מילך איז די עסן פון א קינד וואס האט נישט דעת און חכמות, ווייל זוכה זיין צו קבלת התורה קען מען נאר מיט תמימות און מיט פשיטות אן קיין חכמות, מען מוז קומען צום אייבערשטן אזוי ווי א קליין געבוירענע קינד וואס זייגט מילך, און נאר אזוי קען מען מקבל זיין די תורה; ווייל דער רבי זאגט (שם), אז די אידן אין מדבר וואס זענען געקומען צום בארג סיני מקבל זיין די תורה און געשריגן: "נעשה ונשמע" - האבן אוועק געוואפן אלע זייערע חכמות און חקירות, זיי האבן געגלייבט אינעם אייבערשטן, אזוי ווי עס שטייט (שמות יד, לא): "וַיַּאֲמִינוּ בַּה' וּבְמֹשֶׁה עַבְדּוֹ", און נאר אזוי האבן זיי זוכה געווען צו 'קבלת התורה', אזוי ווי דער תרגום זאגט אויפן פסוק (דברים לב, ו): "עַם נָבָל וְלֹא חָכָם" - "עַמָּא דְּקַבִּילוּ אוֹרַיְתָא וְלָא חַכִּימוּ", די פאלק וואס האט מקבל געווען די תורה אן קיין חכמות, נ'ב'ל' איז די ראשי תיבות ל"ב נ'תיבות, וואס איז כלליות התורה, די אמת'ע חכמה וואס אלע חכמות ווערן בטל ומבוטל אנטקעגן די הייליגע תורה, וואס ווערט אנגעריפן 'נובלות החכמה העליונה'; ווייל אין מדבר ביי מתן תורה זענען געווען גרויסע אפיקורסים וואס האבן געוואלט פארפירן די אידן זיי זאלן נישט אננעמען די תורה, און חס ושלום אויב די אידן וואלטן נישט אוועק געווארפן זייערע חכמות וואלט נישט געהאלפן די מופתים און ניסים וואס משה רבינו האט זייי געמאכט און געוויזן, זיי וואלטן געקענט אין אלעס אפלייקענען חס ושלום, נאר ישראל קדושים האבן געוואוסט דעם אמת און געגלבייט אינעם אייבערשטן; און דערפאר, ווען עס קומט 'יום טוב שבועות' ווען מיר זענען מקבל די תורה - עסן מיר מילכיגס, מיר עסן וואס קליינע קינדער עסן, קליינע קינדער האבן נישט קיין חכמות; ווייל נאר אז מען פירט זיך אן חכמות, מען לעבט בתמימות ופשיטות - קען מען זוכה זיין צו מקבל זיין די תורה.


על כן ליבער ..., יעצט ווען מיר זענען נאכאמאל זוכה צו מקבל זיין די תורה זאלסטו אוועק ווארפן אלע דיינע חכמות המדומות, און זאלסט זיך אויסוועלן די וועג פון תמימות ופשיטות, גיי אין די וועגן פון די הייליגע תורה ווי אזוי די הייליגע צדיקים לערנען אונז.


יעצט שבועות איז די יארצייט פון הייליגן בעל שם טוב זכותו יגן עלינו, דער הייליגער בעל שם טוב און זיינע הייליגע תלמידים האבן אונז געלערנט אז מיר זאלן נישט האבן מיט חכמות און חקירות, נאר גלייבן באמונה שלימה אין די הייליגע תורה און אין די הייליגע צדיקים, און חס ושלום נאכגיין די אייגענע שכל, ווייל אויב חס ושלום מען גייט נאך די אייגענע שכל און די אייגענע חכמה קען מען ווערן אן אפיקורס, מען קען קומען צו די ערגסטע זאכן, און וויסן זאלסטו, דער הייליגער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק ב, סימן יב): "וְעִקָּר הַיַּהֲדוּת הוּא רַק לֵילֵךְ בִּתְמִימוּת וּבִפְשִׁיטוּת, בְּלִי שׁוּם חָכְמוֹת, וּלְהִסְתַּכֵּל בְּכָל דָּבָר שֶׁעוֹשֶׂה, שֶׁיִּהְיֶה שָׁם הַשֵּׁם יִתְבָּרַךְ וְלִבְלִי לְהַשְׁגִּיחַ כְּלָל עַל כְּבוֹד עַצְמוֹ רַק אִם יֵשׁ בָּזֶה כְּבוֹד הַשֵּׁם יִתְבָּרַךְ יַעֲשֶׂה, וְאִם לָאו לָאו, וַאֲזַי בְּוַדַּאי לֹא יִכָּשֵׁל לְעוֹלָם".


איך שרייב דיר דאס אלעס ווייל איך האב דיך זייער ליב און איך האף אז דו וועסט אויסוואקסן א גרויסער צדיק.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#523 - מילכיגס אום שבועות, ווי ניי געבוירן
אמונה, התחזקות, טעלעפאן

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת במדבר, כ"ו אייר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר


איך האב ערהאלטן דיין מעסעדזש אז דו האסט אוועק געווארפן דיין סמארטפאון; האסט מיר צוגעגעבן א שטיק לעבן, א שטיק געזונט, געבענטשט זאלסטו זיין.


יעצט איז דאס דיר טאקע זייער שווער, אזוי ווי דו שרייבסט אינעם מעסעדזש, אז דאס איז געווען פאר דיר זייער שווער, אבער איך זאג דיר צו אז עס גייען אריבערגיין אפאר יאר, נישט קיין לאנגע צייט, און דו וועסט אזוי שטארק דאנקען דעם אייבערשטן. איך ווייס אז יעצט איז נישט שייך דו זאלסט פארשטיין וואס איך שרייב דיר, יעצט ווילסטו נאר צוריק דעם טעלעפאן, אבער איך זאג דיר צו אז דו וועסט אזוי דאנקען דעם אייבערשטן פאר די גוטע זאך וואס דו האסט יעצט געטון.


יעצט קומט דער הייליגער יום טוב שבועות, נאכן דאווענען איז דער מנהג אז מען עסט מילכיגס. מוהרא"ש זאגט, דער טעם פארוואס מען פירט זיך צו עסן מילכיגס איז ווייל מען קען נאר זוכה זיין צו מקבל זיין די תורה אויב מען קוקט נישט אויף צוריק, מען הייבט אן פונדאסניי, נאר אז מען קוקט זיך אן ווי מען איז יעצט ניי געבוירן, און אזוי ווי א קליין קינד עסט נאר מילך, עסן מיר שבועות מילך אז מיר זאלן זיך אנקוקן ווי ניי געבוירן, און וועלן נאכאמאל פרובירן צו זיין גוט און טון די מצוות פונעם אייבערשטן.


וויסן זאלסטו, ווען די קליפות און די סטרא אחרא זעען ווי א נשמה וואס זיי האבן שוין פארכאפט וויל זיך ארויסכאפן און וויל צוריק גיין צו די קדושה, זוכן זיי דאס צו צעשטערן און זיי קומען צום מענטש מיט זיינע עלטע מעשים, זיי ווייזן אים אויף שווארץ אויף ווייס אז 'ער קען שוין קיין צדיק נישט זיין', זיי ברענגען אים די אלטע מעשים מיט וואס ער איז ליידער נכשל געווארן, און זיי שלאגן אים מיט דעם, ביז די נשמה פאלט חלשות, און אזוי פאנגען זיי אים צוריק, און אזוי ווי עס איז דא א קלארע הלכה (רמב"ם פרק ז' מהלכות תשובה, הלכה ח), מען טאר נישט זאגן פאר א בעל תשובה: "זכור מעשיך הראשונים", געדענק דיינע אלטע מעשים, עס איז א לאו אין די תורה דאס צו טון, אזוי איז א אויך אן עבירה דאס צו טון מיט זיך אליינס, מען טאר זיך נישט קלאפן מיט די אלטע מעשים; מען דארף תשובה טון, און מען דארף כסדר זיך מתוודה זיין אויף וואס מען האט געטון, אבער זיך קלאפן - טאר מען נישט, און טאקע דערפאר עסן מיר 'יום טוב שבועות' מילכיגס, אז מען זאל זיך נישט קלאפן מיט וואס איז געווען, עס איז גארנישט געווען, אפשר אין א פריערדיגע גלגול, יעצט בין איך א נייע געבוירענע קינד, איך עס מילך, איך טרינק מילך, און איך הייב אן פונדאסניי היטן די מצוות פונעם אייבערשטן.


אויך איז דער טעם, ווייל די איינציגסטע עסן וואס נאכן ווערן פארדארבן קען מען דאס ניצן און מאכן פון דעם גוטע עסן - איז מילך, פון פארדארבענע מילך מאכט מען 'קעז', און מיט די פארדארבענע מילך מאכט מען אלע גוטע מילכיגס; דאס לערנט אונז אז מען קען זוכה זיין צו מקבל זיין די תורה אפילו מען איז ליידער געפאלן, מען האט געפאלגט דעם יצר הרע, מען האט געטון פארדארבענע מעשים; אויב מען טוט תשובה, מען נעמט זיך פאר מער נישט צו טון די אלטע פארדארבענע מעשים, מען האט חרטה, און מען וויינט זיך אויס פארן אייבערשטן, מען זאגט: "הייליגער באשעפער איך האב חרטה אויף די שלעכטע פארדארבענע מעשים, איך נעם זיך פאר צו זיין ערליך און הייליג" - קען מען זוכה זיין צו גאר שיינע זאכן, עס קען ווערן 'קעז' און 'גוטע מאכלים', און דאס דארפן אלע וויסן ווען עס קומט דער הייליגער 'יום טוב שבועות', אז א איד קען אלץ פאררעכטן, און פון די מילך וואס איז פארדארבן קען מען נאך מאכן פיינע מטעמים.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#522 - עקשנות אויף קבלת התורה
אמונה, התחזקות, מנין, תפילה

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת במדבר, כ"ה אייר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


הרב ... נרו יאיר


וויסן זאלסטו, יעצט ווען עס קומט דער הייליגער יום טוב שבועות זענען מיר נאכאמאל זוכה צו קבלת התורה, יעדער איינציגסטער איד איז נאכאמאל זוכה צו קבלת התורה; עס איז א צייט וואס מען באנייט זיך, מען הייבט אן פונדאסניי דינען דעם אייבערשטן, מען הייבט אן לערנען און דאווענען און טון מצוות ומעשים טובים, און מיר דארפן זיך זייער פרייען אז מיר זענען אויסדערוועלט פון אלע פעלקער און מיר האבן באקומען די הייליגע תורה.


דער עיקר זאלסטו זיך זייער שטארקן און נישט אויפגעבן אויף דיינע גוטע רצונות, די הייליגע חכמים זאגן (ביצה כה:), פארוואס האט דער אייבערשטער געגעבן די תורה פאר די אידן? "מפני שהן עזין", די טבע פון אידן איז אז זיי זענען אן עם קשי עורף, זייער שטארקע עקשנים, און דאס איז זייער א גוטע זאך ווען עס קומט צו עבודת השם, מען לאזט זיך נישט ווערן צעפאלן ווען מען זעט נישט ווי מען איז גלייך מצליח; ווייל עס גייט נישט אין איין מינוט, און אויך נישט אין איין טאג - צו ווערן אן ערליכער איד, א צדיק; עס נעמט א שטיק צייט, און אז מען איז נישט קיין עקשן, מען שטארקט זיך נישט צו בלייבן מיט די גוטע ווילן - פאלט מען אראפ און מען איז נישט מצליח צו אנקומען צו די הויכע הייליגע מדריגות, און דערפאר זאגט דער הייליגער רבי (לקוטי מוהר"ן חלק ב, סימן מח): "צריך להיות עקשן גדול בעבודת השם יתברך", מען דארף זיין א גרויסער עקשן אין עבודת השם, נישט אפלאזן די גוטע ווילן און נישט אפטרעטן פון די גוטע קבלות וואס מען האט מקבל געווען, אפילו עס גייט אריבער וואס גייט אריבער וכו', ווייל נאר בזכות עקשנות האבן מיר מקבל געווען די תורה.


על כן ליבער ברודער, באניי זיך, הייב אן פונדאסניי זיין א איד, ניץ דיינע עקשנות אויף קבלת התורה, גיי אין שול יעדן טאג דאווענען די דריי תפילות מיט מנין, און הייב אן פונדאסניי לערנען די הייליגע תורה, און הייב אן פונדאסניי היטן דיינע אויגן, האלט אן מיט עקשנות דיינע קבלות טובות פון היטן די אויגן און היטן די מחשבות. די הייליגע חכמים זאגן (סוכה נב:), אויב מען האט צוטון מיטן יצר הרע וואס וויל אראפוואפן אין עבירות – "משכהו לבית המדרש", שלעפ אים אריין אין שול, "אם אבן הוא נימוח", אפילו דער יצר הרע איז הארט ווי א שטיין - וועט ער ביים סוף ווערן צעלאזט, "ואם ברזל", און אויב האסטו א שווערע ביטערע יצר הרע, אזוי ווי אייזן – "הוא מתפוצץ", וועט ער ווערן צעפיצלט; די בעסטע פלאץ וואו מען קען זיך באהאלטן - איז אין שול, אין כולל און אין ישיבה, דארט קען מען מקיים זיין וואס דער רמב"ם זאגט (פרק ו' מהלכות דעות, הלכה א): "יצא למערות ולחוחים ולמדברות", ווען מען זעט אז מען קען ווערן נאכגעשלעפט נאך שלעכטע דעות זאל מען אנטלויפן אין די מדברות; זאגן די הייליגע צדיקים, דאס קען מען מקיים זיין אין שול, אין ישיבה און אין כולל; דארט קען מען זיך באהאלטן פון ווערן נאכגעשלעפט פון שלעכטע דעות.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#521 - טו תשובה, לאז וואקסן דיין בארד און פיאות
אמונה, התחזקות, שערן די האר

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת במדבר, כ"ד אייר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר, קרית ברסלב


עס האט מיר זייער וויי געטון צו זען די פארשעמטע קליפ וואס דו האסט ארום געשיקט ווי דו שערסט אפ דיין בארד און פיאות; אוי לי, וי לי, אז מען שעמט זיך נישט מיט אזא זאך, די הייליגע חכמים זאגן (חגיגה טז.): "אם רואה אדם שיצרו מתגבר עליו", אויב א מענטש האט א שטארקע יצר הרע און ער זעט אז ער קען זיך נישט שטארקן, ער גייט טון נישט גוטע זאכן – "ילך למקום שאין מכירין אותו, וילבש שחורים ויתעטף שחורים", זאל ער גיין אין א טונקעלע פלאץ און זיך אנטון שווארץ, "ואל יחלל שם שמים בפרהסיא", און אכטונג געבן עס זאל נישט ווערן פארשוועכט דעם אייבערשטנ'ס נאמען; אז איינער פאלט אראפ און האט א שוואכע צייט - מאכט מען נישט פון דעם א קליפ, מען דארף זיך ווען באהאלטן; און יעצט האסטו מיך פארשעמט און אויך אונזער קהילה. דו דארפסט תשובה טון אויף דעם, ווייל אזויפיל בחורים און אינגעלייט זעען ווי מען שערט אפ בארד און פיאות אן קיין בושה; עס רייסט מיר ביים הארץ, עס איז א גרויסע חילול השם.


טו תשובה, לאז זיך וואקסן דיין בארד און פיאות, מאך נישט נאך די גוים, די וועג ווי זיי מאכן זיך בלוריות. מוהרנ"ת זאגט (לקוטי הלכות גילוח הלכה ג, אות ב), בארד און פיאות איז דער יסוד פון א איד, און חס ושלום אויב מען שניידט די בארד און פיאות - קען מען אינגאנצן פארפאלן גיין; איך בעט דיר מיט מיין גאנצע הארץ, מאך נישט נאך די גוים, מאך נישט נאך די וואס שערן אפ בארד און פיאות. מוהרא"ש זאגט, אז מען שערט אפ די בארד שניידט מען זיך אליינס אפ די פרנסה, און אז מען שערט אפ די פיאות - שניידט מען זיך אפ די שכל.


איך האף דו וועסט זיך בארעכענען, דו וועסט אכטונג געבן אויף דיין כבוד, דיין ווייב'ס כבוד, דיינע עלטערנ'ס כבוד; דיינע עלטערן זענען דיר אזוי געטריי, זיי טוען אלעס פאר דיר, און נאר פאר דעם אליינס, מאכן פרייליך עלטערן - לוינט זיי צו מאכן א נחת רוח, לוינט שוין אלעס.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#520 - ראטעווען פון א פלאץ פון עבירות
אמונה, התחזקות, בטחון

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת במדבר, כ"ד אייר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר


איך וויל דו זאלסט וויסן וואס גייט פאר מיט דיין ברודער ...; ער האט א דירה דא אין שטאט און עס איז דארט א פלאץ פון עבירות, עס איז דארט דא א גרויסע סקרין און מען קוקט דארט מאווי"ס גאנצע נעכט, אויך איז דא דארט שעדליכע מענטשן וואס טוען מעשה תועבה; איך ווייס נישט וואס דו קענסט טון, אבער אויב דו קענסט עפעס טון אים צו ראטעווען - זאלסטו אים ראטעווען.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#519 - נאר מיט תורה קען מען זיך שטארקן אויף נסיונות
אמונה, התחזקות, בטחון

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת נשא א', ראש חודש סיון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


מיין ליבער ... נרו יאיר


יעצט אין די זומער טעג, אז מען ניצט אויס די טעג - קען מען ווערן א גרויסער ערליכער איד; די טעג זענען לאנגע טעג, מען קען זיך נישט לייגן פרי שלאפן, מען דארף ווארטן צו דאווענען מעריב; קען מען אין די צייט אריינכאפן לערנען פלייסיג שיעורים בכל התורה כולה, און אז מען מאכט זיך א סדר וואס מען וויל לערנען און וויפיל מען וויל אנקומען - קען מען זייער מצליח זיין.


מאך זיך א קביעות יעדן טאג צו לערנען די פרשה פון די וואך, טייל איין די פרשה לויט די טעג פון די וואך, די הייליגע חכמים זאגן (ברכות ח.), ווער עס איז מעביר סדרה יעדע וואך - וועט זוכה זיין צו אריכות ימים ושנים, אויך איז דאס א סגולה פאר יראת שמים; דערפאר זאלסטו אנהייבן די וואך מיט לערנען חומש רש"י, זונטאג ביז שני, מאנטאג ביז שלישי, און אזוי ווייטער; נאכדעם זאלסטו זיך מאכן א שיעור אין משניות, די הייליגע חכמים זאגן (ויקרא רבה ז, ג): "אֵין כָּל הַגָלִיוֹת הַלָלוּ מִתְכַּנְסוֹת אֶלָא בִּזְכוּת מִשְׁנַיוֹת", 'משנה' איז די אותיות 'נשמה', דורך לערנען משניות ווערט די נשמה ריין, מען נעמט אראפ אלע פלעקן וואס מען האט גורם געווען דורך עבירות, דער מענטש איז זוכה ארויס צו גיין פון זיין אייגענע גלות דורך לערנען משניות, און דורך לערנען אסאך פרקים משניות איז מען זוכה צו פטר'ן דעם יצר הרע, אויך זאלסטו זיך מאכן א שיעור אין לערנען ש"ס כסדרן, הייב אן מסכת ברכות, און ווען דו ביסט מסיים - זאלסטו גיין צו מסכת שבת, און אזוי ווייטער, ביז דו וועסט ענדיגן גאנץ ש"ס.


ליבער ברודער, הארציגער חבר, נאר אז מען לערנט תורה קען מען זיך שטארקן אויף די ברענעדיגע נסיונות פון די זומער טעג; עס ברענט א פייער, די נסיונות ווערן מער און מער, שטערקער און שטערקער, און אידישע קינדער פאלן נעבעך אין עבירות, מען ווערט נכשל אין ראיות אסורות, מען קוקט עבירות, ביז מען פארלירט די גאנצע אמונה, מען פארלירט די גאנצע לעבן, און נאר אז מען לערנט תורה קען מען זיך שטארקן און זיך ראטעווען. אזוי ווי די הייליגע חכמים זאגן (קידושין ל.), דער אייבערשטער זאגט, איך האב באשאפן דעם יצר הרע, "וּבָרָאתִי לוֹ תּוֹרָה תַּבְלִין", און אויך האב איך באשאפן א היילונג פארן יצר הרע, די הייליגע תורה; און אז מען לערנט תורה - קען מען זיך ראטעווען פון אים, און אפילו מען איז אריינגעפאלן אין נישט גוטע זאכן, מען האט געטון עבירות, מען געפינט זיך אין די טונקל, "בְּמַחֲשַׁכִּים הוֹשִׁיבַנִי" (איכה ג, ו), מען שפירט ווי מען וועט שוין בלייבן אין די פינסטערניש, "זֶה תַּלְמוּדָהּ שֶׁל בָּבֶל" (סנהדרין כד.), איז די עצה צו לערנען גמרא, לערנען בבלי.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א גוטן חודש.

#518 - מען קען נישט אן חיזוק
אמונה, התחזקות, התבודדות, בטחון

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת נשא א', ראש חודש סיון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר


מיינע עלטערן האבן מיך גערופן זיך באדאנקען פאר דעם וואס די בחורים פון אונזער ישיבה פון ארץ ישראל האבן געהאלפן אין מירון אנגרייטן די עסן פאר די פולע געסט וואס זענען געקומען צו די הילולת רבי שמעון בר יוחאי, ספעציעל האבן זיי מיר איבערגעגעבן א גריס פון דיין זון ... נרו יאיר, ווי איידל ער האט זיך אויפגעפירט, און ווי ער האט אזוי שיין געהאלפן מיט אזא דרך ארץ. אמאל איז דא איינער וואס העלפט און בשעת'ן העלפן בריקעט ער, מען כאפט פון אים וכו', און מען קען גארנישט זאגן ווייל ער העלפט און מאכט, און אמאל איז דא וואס זענען נישט איידל און מען זאגט גארנישט ווייל מען דארף צו זיי צוקומען, ברוך השם די בחורים פון אונזער ישיבה, ספעציעל דיין זון נרו יאיר - זענען פול מיט דרך ארץ, פול מיט יראת שמים און מידות טובות, זיי האבן אזוי שיין געהאלפן מיט גרויס דרך ארץ.


איך וויל דיך מחזק זיין, ליבער ברודער, הארציגער חבר, שטארק זיך; מען מוז זיך שטארקן, מען קען נישט אן חיזוק, יעדער דארף חיזוק, אויך די גרויסע צדיקים דארפן חיזוק. דער הייליגער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק א, סימן קכו), מיר געפינען אין הייליגן זוהר, דער הייליגער תנא אלוקי רבי שמעון בר יוחאי, יעדע מאל די תלמידים האבן אים אויסגעלויבט אז עס האט געלוינט צו קומען אויף די וועלט צו הערן די שיינע חידושים וואס ער האט זיי מגלה געווען, גלייך געפינען מיר: "פתח ואמר", רבי שמעון בר יוחאי האט אנגעהויבן זאגן נייע תורות, מגלה זיין נייע סודות; ווייל אויך אויף די גרויסע צדיקים איז איבער געגאנגען וואס איז איבער געגאנגען, און נאר וויבאלד זיי האבן זיך געשטארקט זענען זיי צוגעקומען צו וואס זיי זענען צוגעקומען, און אז דער סמ"ך מ"ם רעדט דיר איין אז דו ביסט שוין א פארפאלענער, פון דיר וועט שוין גארנישט זיין - זאלסטו אים נישט אויסהערן, דערמאן זיך אין די הייליגע צדיקים, זיי האט מען אויך איינגערעדט אז זיי זענען שוין פארפאלן וכו', זיי האט מען אויך געוואלט צעברעכן.


דער רבי האט דערציילט (שם חלק ב, סימן מח), דעם הייליגן בעל שם טוב זכותו יגן עלינו האט מען אמאל מודיע געווען אז ער האט אלעס פארלוירן, ער האט פארלוירן זיין גאנצע עולם הבא, און דער הייליגער בעל שם טוב האט זיך זייער געדארפט שטארקן, ער האט דעמאלט געזאגט: "איך וועל ווייטער דינען דעם אייבערשטן אן קיין עולם הבא", און אמאל האט ער געהערט א כרוז פון הימל ביים אנצינדן די לילקע ציבעך פון א לעכט געמאכט פון חלב אז ער האט אלעס פארלוירן, האט ער גלייך געזאגט אז ער וועט נאר אזוי טון (עיין חיי מוהר"ן, סימן תקנב); דער רבי האט אונז דערציילט די מעשיות אריינצוברענגען אין אונז אז מיר זאלן נישט ווערן צעבראכן פון קיין שום זאך, און אפילו מען וועט הערן א כרוז פון הימל אז מען איז שוין פארפאלן, מען איז דערנאך - זאל מען זיך נישט צו טון מאכן פון דעם, מען זאל בלייבן ווייטער דינען דעם אייבערשטן מיט ליבשאפט און הכנעה, וועט אים שטענדיג גוט זיין, בזה ובבא.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א גוטן חודש.

#517 - א איד האט נישט קיין קשיות
אמונה, בטחון

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת נשא א', ראש חודש סיון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


משפחת ... שיחיו


עס איז נישט גרינג ווען מען האלט שוין נאך אפאר חדשים וכו' און מען פארלירט, די ווייטאג איז שרעקליך; דאך דארף מען וויסן אז אלעס איז פונעם אייבערשטן און אלעס איז נאר פאר די טובה פונעם מענטש. די הייליגע חכמים זאגן (ברכות ס.), מען זאל זיך צוגעוואוינען שטענדיג צו זאגן די ווערטער: "כָּל דְּעָבִיד רַחְמָנָא, לְטַב עָבִיד", אלעס וואס דער אייבערשטער טוט איז נאר גוט; מוהרא"ש זאגט אויפן פסוק (תהלים עט, י): "לָמָּה", פארוואס? "יֹאמְרוּ הַגּוֹיִם", פרעגן די גוים; א גוי פרעגט קשיות, א גוי זאגט לָמָּה? א איד האט נישט קיין קשיות, א איד ווייסט און גלייבט אז אלעס וואס דער אייבערשטער טוט איז גוט און האט א חשבון.


מען קען נישט פארשטיין דרכי המקום ברוך הוא, מען דארף וויסן און גלייבן אז דער אייבערשטער מאכט אלעס מיט א חשבון, און אפילו די זאכן וואס זעען אויס ווי נישט גוט - איז אלעס מיט א חשבון, אלעס איז נאר פאר אונזער טובה. דער הייליגער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק ב, סימן נב): "כָּךְ רָאוּי לִהְיוֹת דַּיְקָא", אזוי דארף זיין, "שֶׁיִּהְיוּ קֻשְׁיוֹת עַל הַשֵּׁם יִתְבָּרַךְ", עס זאל זיין קשיות אויפן אייבערשטן, "וְכָךְ נָאֶה וְיָפֶה לוֹ יִתְבָּרַךְ", און עס איז שיין און גוט עס זאל זיין קשיות, "אִם הָיָה הַנְהָגָתוֹ כְּפִי חִיּוּב דַּעְתֵּנוּ", ווייל אויב וואלט מען ווען פארשטאנען יעדע זאך וואס דער אייבערשטער טוט, "אִם כֵּן הָיָה, חַס וְשָׁלוֹם, דַּעְתּוֹ כְּדַעְתֵּנוּ", וואלט דאך חס ושלום געווען אונזער שכל אזוי ווי דעם אייבערשטנ'ס פארשטאנד; קומט אויס, אז מען האט קשיות ווייזט דאס אז דער אייבערשטער איז זייער זייער גרויס, און דער רבי האט אויסגעפירט, נישט מען זאל מיינען אז עס איז גוט ארום צו גיין מיט קשיות: "וואויל איז דעם מענטש וואס האט נישט קיין שום קשיות אויפן אייבערשטן", ער גלייבט אז אלעס וואס גייט אריבער אויף אים איז נאר פאר זיין טובה.


דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א גוטן חודש.

#516 - סתם זאגן די ווערטער, איז דאס דען לימוד התורה?
אמונה, התחזקות, בטחון

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת נשא א', ג' סיון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


לכבוד ... נרו יאיר


ליבער ברודער, הארציגער חבר, זיי זיך מקבל צו לערנען יעדן טאג די הייליגע תורה, מאך זיך א סדר צו לערנען יעדן טאג מקרא, משנה, גמרא און הלכה. ביים אנהייב וועסטו נאכנישט פארשטייין אלעס וואס דו לערנסט, דאך זאלסטו לערנען, זאלסט גורס זיין די ווערטער, זאג די ווערטער, ווייל דער זוהר הקדוש זאגט (קדושים פה:), ווען א מענטש לערנט תורה און ער פארשטייט נישט וואס ער לערנט, "וְהוּא בִּרְחִימוּתָא דְּאוֹרַיְיתָא, לָעֵי בָּהּ, וּמְגַּמְגֵּם בָּהּ בְּגִמְגוּמָא דְּלָא יָדַע", און פון גרויס ליבשאפט צו די תורה, לערנט ער ווייטער אפילו ער פארשטייט נאכנישט וואס ער לערנט; "כָּל מִלָּה וּמִלָּה סַלְּקָא", יעדעס ווארט תורה וואס ער לערנט גייט ארויף אויבן אין הימל, "וְקוּדְשָׁא בְּרִיךְ הוּא חַדֵּי בְּהַהִיא מִלָּה", און דער אייבערשטער פרייט זיך מיט יעדע ווארט תורה, דער אייבערשטער נעמט די ווערטער און פלאנצט איין די ווערטער אויבן אין הימל ארום א טייך, און עס ווערט פון זיי גרויסע 'ערבות' ביימער, עיין שם.


ליבער ברודער, זע אז דיינע טעג און דיינע יארן זאלן דיר נישט אריבער גיין מיט גארנישט און מיט נישט; פארוואס זאלסטו נישט אנהייבן לערנען תורה? די תירוצים דיינע זענען נישט קיין אמת'ע תירוצים, און אז דו האסט נישט קיין חברותא, דו האסט נישט קיין מסגרת וכדומה - הייב אן פאר דיר אליין לערנען, און אז מען האט דיך צעקלאפט אין דיינע יונגע יארן, מען האט דיר אויפגעוויזן אז דו וועסט שוין מער קיינמאל נישט זיין א תלמיד חכם - איז דאס נישט קיין תירוץ אויף נישט צו לערנען. נעם א משניות און הייב אן מסכת ברכות, זאג די ווערטער פון די משנה הויך מיט א געשמאק און מיט א זיסקייט, זאג א משנה נאך א משנה, ביז דו וועסט ענדיגן די ערשטע פרק, נאכדעם הייב אן פרק ב, און אזוי גיי ווייטער ביז דו וועסט ענדיגן די ערשטע מסכתא, נאכדעם זאלסטו אנהייבן מסכת פאה; אזוי זאלסטו לערנען מסכתא נאך מסכתא, ביז דו וועסט ענדיגן סדר זרעים. נאכדעם זאלסטו גיין צו סדר מועד, ביז דו וועסט זוכה זיין צו ענדיגן ששה סדרי משנה, און אזוי זאלסטו טון מיט גמרא; הייב אן לערנען מסכת ברכות, לערן א בלאט נאך א בלאט, און אז דו פארשטייסט נישט - זאלסטו נישט ווערן צעבראכן, זאלסט בעטן און וויינען צום אייבערשטן עס זאל זיך עפענען פאר דיר דיינע אויגן און דיין פארשטאנד, דו זאלסט זוכה זיין צו פארשטיין די הייליגע תורה, און אז דו פארשטייסט נאכאלץ נישט - זאלסטו ווייטער זאגן די ווערטער ביז דו וועסט קומען צו פארשטיין.


עס קען זיך הערן אינטערעסאנט, סתם זאגן די ווערטער, איז דאס דען לימוד התורה? ליבער ברודער, ערשטנס זאלסטו וויסן אז יא, דאס אליין איז לימוד התורה; די הייליגע חכמים זאגן (עבודה זרה יט.): "לעולם ליגריס איניש", א מענטש זאל לערנען בגירסא, "ואף על גב דלא ידע מאי קאמר", אפילו ער פארשטייט נאכנישט דאס לערנען; און צווייטנס, דאס איז די וועג צו קומען צו פארשטיין, ווייל ווען מען איז מדקדק און מען וויל גלייך פארשטיין די טיפקייט פון יעדע ווארט תורה - טוט דאס מבלבל זיין דעם מענטש, און דאס קען אמאל צוברענגען אז מען זאל אפלאזן דאס לערנען, אבער אז מען לערנט מער אויפן שנעלן וועג, און אז מען פארשטייט נאכנישט אזוי קלאר גייט מען ווייטער, מען שטעלט זיך נישט אפ - דאס ברענגט א שטארקע חשק צו לערנען מער און מער, און דאס מאכט מען זאל פארשטיין דאס לערנען.


הייב שוין אן לערנען, קוק נישט אויף קיינעם, און זיי גרייט אז מען וועט דאס דיר אוועק מאכן, מענטשן וועלן שמייכלען, מען וועט לאכן וכו', אויך וועט מען זיך וועלן טענה'ען מיט דיר, ווייל אזוי גייט עס מיט יעדע זאך אין עבודת השם, ווי נאר א מענטש הייבט אן דינען דעם אייבערשטן מיט אן אמת דארף ער אריבער גיין די מניעה אז מען שפעט און מען לאכט פון אים, און טאקע דערפאר הייבט אן דער הייליגע שלחן ערוך אין די ערשטע סימן: "ולא יבוש מפני המלעיגים עליו בעבודת השם יתברך", מען זאל זיך נישט שעמען פון די וואס שפעטן אפ פון דינען דעם אייבערשטן; ווייל דאס איז די וויכטיגסטע הקדמה איידער מען הייבט אן לערנען שלחן ערוך, צו וויסן אז עס גייען זיין מענטשן וואס גייען פון אים שפעטן; דערפאר זאלסטו זיין שטארק נישט אפצולאזן דאס לערנען די הייליגע תורה, און ביז א קורצע צייט וועסטו זוכה זיין אז עס וועט זיך עפענען פאר דיר דיינע אויגן און דיין שכל, דו וועסט זוכה זיין צו פארשטיין דאס לערנען און ווערן א גרויסער צדיק.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#515 - א גוי בין איך נישט
אמונה, התחזקות, בטחון

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת נשא א', ב' סיון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


לכבוד ... נרו יאיר


יעצט ווען עס קומט דער הייליגער יום טוב שבועות, זמן מתן תורתינו, מיר גייען זוכה זיין צו מקבל זיין די תורה פונדאסניי - זאלסטו זיך זייער פרייען, ווייל די גאנצע וועלט שטייט נאר בזכות וואס מיר האבן מקבל געווען די תורה. די הייליגע חכמים זאגן (שמות רבה מז, ד), וואלטן די אידן נישט מקבל געווען די תורה - וואלט דער אייבערשטער געמאכט אויס וועלט; קומט אויס אז היינט יום טוב שבועות, זמן מתן תורתינו - איז זייער א פרייליכע צייט, אז מיר האבן מקבל געווען די תורה און מיר האלטן די תורה, מיר זענען מחי' די גאנצע וועלט, א גאנץ יום טוב דארף מען זיין נאר פרייליך.


ליבער ברודער, יעצט אינעם יום טוב שבועות, זמן מתן תורתינו - זאלסטו זיך זייער פרייען, לאז זיך נישט צעברעכן, פריי זיך מיט 'שלא עשני גוי', א גוי בין איך נישט, איך בין א איד. די הייליגע חכמים זאגן (מדרש פליאה), גלייך ווען דער אייבערשטער האט אנגעהויבן זאגן די ערשטע דיבור: "אנכי ה' אלוקיך" - האט משה רבינו שוין אויסגעשריגן: "שלא עשני גוי"; ווייל דאס איז דאך די גרעסטע שמחה, אז מיר זענען אויסדערוועלט, מיר זענען דעם אייבערשטנ'ס קינדער; פון די שמחה קען מען נישט אראפפאלן, ווייל אפילו מען זעט זיך זייער ווייט, מען זעט זיך זייער געפאלן, מען לערנט נישט, מען דאווענט נישט, מען זעט נאר שלעכטס אין זיך, מען האט נישט מיט וואס צו זיין פרייליך - קען מען נאכאלץ זיין פרייליך מיט דעם אז מען איז נישט קיין גוי, און דאס איז נאך א טעם פארוואס מיר מאכן די ברכה יעדן טאג אז מיר זענען נישט קיין גוי, לכאורה וואלט ווען געווען ריכטיג צו זאגן א ברכה: "שעשני ישראל", אז מיר זענען אידן, וואס מאכט מען א פארקערטע ברכה, אז מיר זענען נישט קיין גוי? נאר דער יצר הרע זוכט אלע וועגן ווי אזוי צו צעקלאפן דעם מענטש און אים אויפווייזן אז ער איז שוין גארנישט ווערד, און פון אים וועט שוין גארנישט זיין; וואלט דער מענטש אריין אין א קטנות הדעת נישט צו מאכן די ברכה 'שעשני ישראל', ער וואלט זיך געקלאפט: 'בין איך דעם א איד? אזוי פירט זיך אויף א איד? קען איך דען מאכן די ברכה בשם ומלכות – 'שעשני ישראל'? איך בין נישט אזוי ווי מען דארף צו זיין'; דערפאר מאכן מיר די ברכה 'שלא עשני גוי' אז אפילו דער וואס איז גוט צעבראכן און ער האלט זיך פאר א גארנישט - קען אויך אויסשרייען: 'שלא עשני גוי, וואס זאל נאר זיין, א גוי בין איך נישט, איך בין באשאפן מזרע ישראל'; על כן ליבער ברודער זאלסטו זיך זייער פרייען מיט 'שלא עשני גוי', אז מיר זענען זוכה צו קבלת התורה.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#514 - זיך גוט נאכפרעגן ביי א שידוך
אמונה, מוסדות, טעלעפאן, בית פיגא

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת במדבר, כ"ו אייר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... תחי', תלמידה בית פיגא


איך האב ערהאלטן אייער בריוו.


אז מען טראגט אייך אן שידוכים – זאלט איר זאגן פאר אייערע טייערע עלטערן זיי זאלן זיך אריינטון און אויסהערן, זייט נישט קיין עקשן זיך עקשנ'ען צו נעמען דוקא א בחור פון אונזער ישיבה; וואס מיינט איר, ביי אונז אין ישיבה דארף מען נישט רחמי שמים? די וואך איז געווען צוויי גיטין פון בחורים וואס האבן געלערנט דא און זיי זענען געפאלן פאר די סמארטפאון און די שטוב זייערע איז צעפאלן, און מיין הארץ איז מיר צעריסן דערפון; וואס מיינט איר? דא איז מען פארזיכערט?


עקשנ'ט זיך נישט, זאגט אייערע טייערע עלטערן זיי זאלן אויסהערן שידוכים און זיך גוט נאכפרעגן, און וויינט צום אייבערשטן פאר ערליכע דורות, און איר זאלט נישט אפטרעטן פון די מסורה פון אייערע עלטערן, חס ושלום לאזן ביי אייך אין שטוב די קליפה, די סמארטפאון.


מער קען איך נישט שרייבן, בעטס פאר מיר

#513 - לערנען די וועכנטליכע בריוון
אמונה, התחזקות, הפצה

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת במדבר, כ"ג אייר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... תחי', תלמידת בית פיגא, קרית יואל


איך האב ערהאלטן אייערע מעסעדזשעס.


אז איר ווילט מיך זען, איר בענקט זיך צו מיר – זאלט איר קוקן אין די בריוון פון עצתו אמונה און איש אמונות, דארט קענט איר מיך זען און שטילן אייער בענקעניש, אויך קענט איר הערן די שיעורים אויף די טעלעפאן ליין "קוואל פון אמונה", "קול ברסלב"; מיך נאכלויפן, מיך וועלן זען – איז נאריש.


איר קענט עס זאגן פאר אלע תלמידות, אלע זאלן לערנען די בריוון, די וועכנטליכע בריוון, און וואו עס איז דא א אידישע תפילה – זאל מען דאס ניצן, דאס בעטן, און וואו עס איז דא חיזוק און הדרכה – זאל מען דאס נעמען ווי א פערזענליכע בריוו.


איך שטרענג זיך אן ארויסצוגעבן וועכנטליך די עצתו אמונה ווייל אין די בריוון קען מען זען ווי אזוי זיך צו פירן, און נעמען גאר אסאך חיזוק.

#512 - קומען אין שטעטל נעמט נישט אוועק די פראבלעמען
אמונה, צדקה, רפואה, שטעטל

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת בהר בחקותי, כ' אייר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


איך בין נישט דערקעגן דו זאלסט קומען אין שטעטל וואוינען, אז דו ווילסט קומען וואוינען אין שטעטל קענסטו קומען; אבער דאס וואס דו טראכסט אז אין שטעטל גייסטו ווערן א מלאך, און דיינע פראבלעמען גייען אוועק פליען - דאס איז נישט אזוי, נאכן קומען דא וואוינען וועסטו זיך ווייטער דארפן מוטשען מיט די מחשבות און בלבולים וכו' וכו', אויך אין שטעטל וועסטו דארפן זיך שטארקן מיטן רבינ'ס עצות און מיט די חיזוקים; נישטא קיין גאראנטי, מען דארף יעדן טאג פונדאסניי זיך שטארקן מיט אמונת חכמים, מיט טון די עצות פון רבי'ן און זיך מחזק זיין צו זיין בשמחה.


בנוגע דיין קינד וכו'; דער אייבערשטער זאל העלפן ער זאל האבן א רפואה שלימה. דו ווייסט אודאי וואס דער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק א, סימן רא), א סגולה פאר סיז'ערס וכדומה איז געבן צדקה; זאלסטו געבן צדקה פארן 'רבינ'ס זאך' דאס איז פאר 'הדפסה', צו דרוקן דעם רבינ'ס ספרים און די ספרים פון מוהרא"ש, די בריוון און קונטרסים, וואס איז דעם רבינ'ס שכל, דעם רבינ'ס דיבורים, נאר מער אראפגעברענגט אויף א שפראך פאר אונזער דור, אז די בני הנעורים זאלן פארשטיין און קענען ניצן די עצות; דאס וועט אוועק נעמען די חולי נופל און ער וועט האבן א רפואה שלימה.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#511 - אלעס גייט מדה כנגד מדה
שמחה, אמונה, תפילה, בטחון

בעזרת ה' יתברך - ערב שבת קודש פרשת בהר בחקותי, כ"א אייר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


לכבוד ... נרו יאיר


די וואך אין די פרשה, אויפן פסוק (ויקרא כה, כ-כא): "וְכִי תֹאמְרוּ מַה נֹּאכַל" וגו', "וְצִוִּיתִי אֶת בִּרְכָתִי" וגו', ברענגט דער הייליגער רבי ר' אלימלך זכותו יגן עלינו, פון זיין הייליגן ברודער רבי ר' זושא, אז מען האט קשיות אויפן אייבערשטן שטעלט מען אפ די שפע, און אז מען האט אמונה, מען גלייבט אז דער אייבערשטער געבט עסן, דער אייבערשטער געבט געלט - איז דא אלע ברכות און אלע ישועות; דארפן מיר זיך שטארקן און נישט האבן קיין קשיות אויפן אייבערשטן, אזוי וועט מען האבן א גוטע לעבן.


אז דו גייסט אריבער עפעס - זאלסטו זיך מאכן א חשבון הנפש וואס דו דארפסט פאררעכטן; צום ביישפיל אז דו גייסט אריבער חלישות הדעת - זאלסטו זיך בארעכענען אויב דו האסט איינעם גורם געווען חלישות הדעת, און אז איינער האט דיך פארשעמט זאלסטו טראכטן אויב דו האסט לעצטנס עפעס געזאגט פאר איינעם און יענעם פארשעמט; ווייל אלעס גייט מדה כנגד מדה, ווי אזוי מען פירט זיך מיט אנדערע - פירט מען זיך מיטן מענטש.


שבת זאלסטו נאר זיין פרייליך, בעט דעם אייבערשטן דו זאלסט זוכה זיין צו דעם; ווייל נאר מיט תפילה, מיט אסאך תפילה - קען מען זוכה זיין צו קומען צו שמחה, וואס ברענגט דעם מענטש צו די קדושה.


א פרייליכן שבת.

#510 - באצאלן די בעט אין אומאן
אמונה, אומאן, בטחון

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת בהר בחקותי, כ' אייר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


לכבוד ... נרו יאיר


קומענדיגע וואך ענדיגט זיך די חזקה פון האבן א בעט אין אומאן ביי אונזער בנין, ביז ראש חודש סיון האט מען די חזקה צו קענען נאכאמאל דינגען די בעט; מיר האבן געמאכט די זאך היות עס זענען דא פרישע מקורבים וואס ווילן איינשטיין ביי אונזער בנין, זיין מיט תלמידי היכל הקודש, אויך איז דא וואס ווילן נעמען נאך א בעט פאר די קינדער וואס ווערן קומענדיגע יאר זיבן יאר; וויל איך דיך דערמאנען, אויב דו ווילסט די יאר הבא עלינו לטובה זיין מיט אונזער חבורה - זאלסטו באצאלן די בעט ביז ראש חודש סיון.


שטארק זיך מיט אמונה, ווייל דער הייליגער רבי זאגט (שיחות הר"ן, סימן נג): "מִי שֶׁיֵּשׁ לוֹ אֱמוּנָה חַיָּיו חַיִּים", ווער עס האט אמונה - לעבט א גוט לעבן, "וְהוּא מְבַלֶּה יְמֵי חַיָּיו בְּטוֹב תָּמִיד", און ער פארברענגט זיינע טעג מיט גוטס. "כִּי כְּשֶׁהוֹלֵךְ לוֹ כָּרָאוּי וְיֵשׁ לוֹ טוֹב, בְּוַדַּאי טוֹב לוֹ", ווייל ווען עס גייט אים גוט, עס גייט אים ווי אזוי ער וויל - איז דאך גוט, "וַאֲפִילּוּ כְּשֶׁאֵינוֹ כָּךְ, דְּהַיְנוּ שֶׁאֵין מִתְנַהֵג לוֹ כְּסֵדֶר וְיֵשׁ לוֹ יִסּוּרִים חַס וְשָׁלוֹם, גַּם כֵּן טוֹב", און אפילו ווען עס גייט אים נישט ווי אזוי ער וויל, ער האט שווערע טעג, ער האט ווייטאג און יסורים - איז אים ווייטער גוט, "כִּי הוּא בָּטוּחַ שֶׁאַף עַל פִּי כֵן הַשֵּׁם יִתְבָּרַךְ יְרַחֵם עָלָיו לְהַבָּא וְיֵיטִיב אַחֲרִיתוֹ", ווייל ער פארלאזט זיך אז דער אייבערשטער וועט רחמנות האבן אויף אים און אים העלפן, "כִּי מֵאַחַר שֶׁהַכֹּל מֵאִתּוֹ יִתְבָּרַךְ, בְּוַדַּאי הַכֹּל לְטוֹבָה", ווייל אז אלעס איז פונעם אייבערשטן, אלעס קומט פון אים - מוז זיין אז אלעס איז נאר לטובה. "אֲבָל מִי שֶׁאֵין לוֹ אֱמוּנָה חַס וְשָׁלוֹם", אבער ווער עס האט נישט קיין אמונה - "חַיָּיו אֵינָם חַיִּים כְּלָל", לעבט נישט, דאס לעבן איז אים נישט קיין לעבן. "כִּי תֵּכֶף כְּשֶׁעוֹבֵר עָלָיו אֵיזֶה רָעָה שׁוּב אֵין לוֹ שׁוּם חִיּוּת", ווייל ווי נאר עס גייט אויף אים אריבער עפעס שלעכטס - האט ער מער נישט קיין לעבן, "כִּי אֵין לוֹ בַּמֶּה לְנַחֵם עַצְמוֹ כְּלָל", ער האט זיך נישט מיט וואס צו טרייסטן, "מֵאַחַר שֶׁאֵין לוֹ אֱמוּנָה כְּלָל", ווייל ער האט נישט קיין אמונה - "וְאֵין לוֹ שׁוּם חִיּוּת וְשׁוּם טוֹב", האט ער גארנישט, גארנישט, "מֵאַחַר שֶׁהוֹלֵךְ בְּלִי הַשֵּׁם יִתְבָּרַךְ וּבְלִי הַשְׁגָּחָה רַחֲמָנָא לִצְלָן", ווייל ער לעבט אנעם אייבערשטן, "אֲבָל עַל יְדֵי אֱמוּנָה, מַה טּוֹב וְיָפֶה הַחִיּוּת שֶׁלּוֹ", אבער מיט אמונה איז די לעבן אזוי שיין און זיס.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#509 - זע צו עסן לאקשן
אמונה, התחזקות, התבודדות

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת במדבר, כ"ה אייר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


לכבוד ... נרו יאיר


וואס גייסטו היינט עסן פאר נאכטמאל? זע צו עסן לאקשן, ווייל מוהרא"ש דערציילט, מען האט אמאל געהערט ווי דער הייליגער רבי ר' אלימלך זכותו יגן עלינו זאגט, אז היינט וויל ער נישט עסן פאר נאכטמאל קאשע, היינט וויל ער לאקשן, ער האט געזאגט ער מיינט נישט די עסן, ער מיינט צו זאגן אז ער וויל נישט עסן קיין קאשע, ער וויל נישט קיין קשיות אויפן אייבערשטן, ער וויל לאקשן, דאס איז די ווערטער 'לֹא-קָשְׁן' – "עס איז מיר גארנישט שווער, איך האב נישט קיין קשיות אויפן אייבערשטן".


על כן בעט איך דיר דו זאלסט אויך זיך באשטעלן א פושקע לאקשן, און אז דו האסט אין שטוב קאשע - זאלסטו גיין אין פעלד אוועק גיסן די קאשע, גיי התבודדות, גיס זיך אויס דיין הארץ, בעט דעם אייבערשטן פאר א קלארע לויטערע שטארקע אמונה, דו זאלסט שפירן דעם אייבערשטן און געדענקען אז עס איז גארנישט דא אויסער אים, אלעס איז דער אייבערשטער, דומם צומח חי מדבר - אלעס אלעס איז אייבערשטער.


ליבער ברודער, הארציגער חבר, נישטא קיין חברים, א שאד זיך צו חנפ'ענען, געב א קוק די זיסע ווערטער פון מוהרא"ש פון די צוואה (צוואת מוהרא"ש, סימן ט): "אִיךְ בֶּעט אַייךְ זֵייעֶר אִיר זָאלְט זִיךְ גוּט אַרַיין נֶעמֶען אִין קָאפּ אַז אִיר הָאט נִישְׁט קֵיינֶעם אוֹיף דֶער וֶועלְט. קַיין שׁוּם מֶענְטְשׁ אוֹיף דֶער וֶועלְט קֶען אַייךְ נִישְׁט הֶעלְפְן, אוּן זִיכֶער קֶען קֵיינֶער אַייךְ נִישְׁט שְׁלֶעכְטְס טוּן. דֶערִיבֶּער זָאלְט אִיר נִישְׁט מוֹרָא הָאבְּן פוּן קַיין שׁוּם מֶענְטְשׁ, אוּן אִיר זָאלְט זִיךְ נִישְׁט חַנְפְ'עֶנֶען צוּ קַיין שׁוּם מֶענְטְשׁ, וַוייל דָאס וֶועט אַייךְ גָארְנִישְׁט הֶעלְפְן; פַארְקֶערְט, דָאס וֶועט אַייךְ נָאר שָׁאטְן צוּם גֶעזוּנְט, וַוייל וֶוען מֶען פַארְלָאזְט זִיךְ אוֹיף מֶענְטְשְׁן, אוּן דֶערְנָאךְ זֶעט מֶען אַז יֶענֶער הָאט גָארְנִישְׁט גֶעקֶענְט הֶעלְפְן, יֶענֶער אִיז בִּכְלַל נִישְׁט אִינְטֶערֶעסִירְט דִיר צוּ הֶעלְפְן, דַאן וֶוערְט מֶען זֵייעֶר אַנְטוֹישְׁט, מֶען וֶוערְט זֵייעֶר צוּבְּרָאכְן אוּן צוּקְלַאפְּט פוּן דֶעם. אַ אִיד וָואס גְלֵייבְּט אָבֶּער אִינֶעם אֵייבֶּערְשְׁטְן, עֶר פַארְלָאזְט זִיךְ אִינְגַאנְצְן נָאר אוֹיפְן אֵייבֶּערְשְׁטְן, דַאן אִיז עֶר זֵייעֶר מַצְלִיחַ".


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#508 - נישטא קיין פערצופאל
אמונה, התחזקות, בטחון

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת במדבר, כ"ד אייר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


לכבוד ... נרו יאיר


אז דו גייסט אריבער שווערע טעג, דו שפירסט ווי דו ווערסט צעקוועטשט - זאלסטו חס ושלום נישט האבן קיין קשיות אויפן אייבערשטן, גלייב אז אלעס וואס דער אייבערשטער טוט איז לטובה. די הייליגע חכמים דערציילן (נדה לא.), צוויי חברים האבן איינגעקויפט סחורה דאס צו פארקויפן אין א צווייטע לאנד, און אזוי גייענדיג צום שיף האט זיך איינער פון זיי צעבראכן די פוס און ער האט נישט געקענט גיין צום שיף, די שיף איז אוועק געפארן מיטן אנדערן שותף, מיטנעמענדיג אלע סחורה, און דער מענטש מיטן צעבראכענעם פוס איז אונטערגעבליבן, האט דער מענטש אנגעהויבן רעדן קעגן די אמונה, ער האט געהאט טענות צום אייבערשטן, און נאך א שטיק צייט האט ער געהערט אז די שיף איז איינגעזונקען אין וואסער מיט אלע מענטשן מיט די גאנצע סחורה, האט ער אנגעפאנגען דאנקען דעם אייבערשטן (ישעיה יב, א): "אוֹדְךָ ה' כִּי אָנַפְתָּ בִּי", איך דאנק דיך אייבערשטער אז דו האסט געצערנט אויף מיר – אז דו האסט מיר צעבראכן די פוס, און אזוי האב איך פארפאסט די שיף און געבליבן לעבן, "יָשֹׁב אַפְּךָ וּתְ'נַחֲמֵנִ'י", אין דעם פסוק איז מרומז דעם הייליגן רבינ'ס נאמען, דער רבי טרייסט אונז, דער רבי פילט אונז אן מיט אמונה, אז דער מענטש זאל דאנקען דעם אייבערשטן אויף אלעס וואס ער טוט מיט אים, אפילו וואס עס זעט אויס ווי שלעכטס.


ליבער ברודער, הארציגער חבר, אפילו ביי דיר האט זיך די מעשה נישט אזוי געענדיגט, זאלסטו זינגען און טאנצן: "'אוֹדְךָ ה'', איך דאנק דיך אייבערשטער פאר אלעס, און אויך פאר אלעס וואס איז מיר אריבער"; גלייב באמונה שלימה אז עס איז נישטא קיין פערצופאל, נישטא קיין פאסירונג, נישטא קיין טבע, נישטא קיין טעותים; אלעס וואס פאסירט איז מיט א פינקטליכער חשבון.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#507 - דער אייבערשטער מאכט אלעס מיט א חשבון
אמונה, התחזקות, בטחון

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת במדבר, כ"ג אייר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


לכבוד ... נרו יאיר


שטארק זיך מיט אמונה, און אז עס גייט אריבער אויף דיר שווערע טעג, דו שפירסט ווי דו ברעכסט אונטער - זאלסטו זיך שטארקן מיט אמונה; גלייב אז דער אייבערשטער מאכט אלעס מיט א חשבון, אלעס איז נאר פאר דיין טובה. קוק די זיסע ווערטער וואס מוהרא"ש זאגט (צוואת מוהרא"ש, אות יד): "מַיינֶע טֵייעֶרֶע קִינְדֶער אוּן תַּלְמִידִים, וָואס זָאל אִיךְ אַייךְ זָאגְן? אִיר קֶענְט זִיךְ נִישְׁט פָארְשְׁטֶעלְן וִויפִיל יִסוּרִים אוּן עַגְמַת נֶפֶשׁ אִיךְ הָאבּ גֶעלִיטְן אוֹיף דֶער וֶועלְט, אִיךְ הָאבּ מַמָשׁ נִישְׁט גֶעהַאט קַיין אֵיין גוּטְן טָאג אִין מַיין לֶעבְּן, אָן קַיין גֻּזְמָא. אִיךְ הָאבּ יֶעדְן טָאג גֶעוֵויינְט פוּן דִי פִילֶע צַעַר אוּן עַגְמַת נֶפֶשׁ וָואס אִיךְ הָאבּ גֶעהַאט פוּן אַלֶע זַייטְן, פוּן אִינֶעוֵויינִיג אוּן פוּן אִינְדְרוֹיסְן. אָבֶּער אִיךְ הָאבּ זִיךְ שְׁטֶענְדִיג גֶעטְרֵייסְט מִיט דֶעם אַז בָּרוּךְ ה' אִיךְ גְלֵייבּ אִינֶעם אֵייבֶּערְשְׁטְן, אִיךְ וֵוייס אַז אַלֶעס הָאט אַ פּוּנְקְטְלִיכֶער חֶשְׁבּוֹן, אַלֶעס וֶוערְט גֶעפִירְט מִיט אַ גֶעוַואלְדִיגֶע הַשְׁגָחָה פְּרָטִית, אוּן אִיךְ בִּין נָאר אַנְטְלָאפְן שְׁטֶענְדִיג צוּם אֵייבֶּערְשְׁטְן, אוּן נָאר דָאס הָאט מִיר גֶעהָאלְפְן אִיבֶּערְקוּמֶען מַיינֶע צָרוֹת אוּן יִסוּרִים, דֶערִיבֶּער זָאלְט אִיר אוֹיךְ טוּן דִי זֶעלְבֶּע, אִיר זָאלְט חַס וְשָׁלוֹם נִישְׁט הָאבְּן קַיין טַעֲנוֹת אוֹיפְן אֵייבֶּערְשְׁטְן, זִיךְ נִישְׁט אָפְּרֶעדְן אוֹיפְן אֵייבֶּערְשְׁטְן. גֶעדֶענְקְט וָואס דִי חֲזַ"ל זָאגְן (תַּנְחוּמָא תֵצֵא): "צָרִיךְ הָאָדָם לְהַחְזִיק טוֹבָה לְהַקָדוֹשׁ בָּרוּךְ הוּא בִּזְמַן שֶׁהַיְסוּרִין בָּאִין עָלָיו, לָמָה? שֶׁהַיְסוּרִין מוֹשְׁכִין אֶת הָאָדָם לְהַקָדוֹשׁ בָּרוּךְ הוּא" - אַ מֶענְטְשׁ דַארְף דַאנְקֶען דֶעם אֵייבֶּערְשְׁטְן וֶוען עֶר שִׁיקְט אִים יִסוּרִים. פַארְוָואס? וַוייל דִי יִסוּרִים שְׁלֶעפְּן דֶעם מֶענְטְשׁ צוּם אֵייבֶּערְשְׁטְן. נָאךְ זָאגְן דִי חֲזַ"ל (סִפְרִי וָאֶתְחַנַּן): "יְהֵא אָדָם שָׂמֵחַ בְּיִסּוּרִין יוֹתֵר מִן הַטוֹבָה, שֶׁאִילוּ הָאָדָם בְּטוֹבָה אֵין נִמְחָל לוֹ עָווֹן שֶׁבְּיָדוֹ, וּבִּיְסוּרִין נִמְחָל לוֹ" - אַ מֶענְטְשׁ דַארְף זִיךְ מֶער פְרֵייעֶן מִיט דִי יִסוּרִים וָואס עֶר בַּאקוּמְט וִוי מִיט דִי גוּטְס וָואס עֶר בַּאקוּמְט, וַוייל וֶוען אַ מֶענְטְשׁ הָאט נָאר גוּטְס וֶועט עֶר מִיט דֶעם נִישְׁט אָפְּקוּמֶען זַיינֶע עֲבֵירוֹת, אָבֶּער וֶוען עֶר הָאט יִסוּרִים וֶועט דָאס אָפְּמֶעקְן אַלֶע זַיינֶע עֲבֵירוֹת".


שטארק זיך מיט 'תודה והודאה', דאנק און לויב דעם אייבערשטן אויף די גוטע זאכן וואס ער טוט מיט דיר, און אויך אויף אלעס וואס איז אריבער ביז אהער אויף דיר; ווי מער מען לויבט דעם אייבערשטן - ווערט מען נענטער צו אים און מען באקומט גדלות המוחין.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#506 - שפירן דעם אייבערשטן
אמונה, התחזקות, בטחון

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת במדבר, כ"ג אייר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר


דער הייליגער רבי זאגט (שיחות הר"ן, סימן לב), דער וואס האט א שטארקע אמונה האט שטארקע כוחות פארן לעבן, און אפילו חס ושלום אויב מען האט יסורים קען מען זיך מנחם זיין און זיך מחי' זיין אז דער אייבערשטער וועט רחמנות האבן און עס וועט ביים סוף זיין גוט, און מען קומט אפ אלעס, און אויף יענע וועלט וועט מען האבן עולם הבא. אבער אויב מען האט נישט אמונה, ווען עס קומט א צרה, א פראבלעם – האט מען נישט מיט וואס זיך צו טרייסטן, נישטא צו וועם זיך צו ווענדן, "וְהַכְּלָל, שֶׁעִקָּר הוּא הָאֱמוּנָה", דער עיקר איז אמונה, גלייבן אינעם אייבערשטן אז אלעס איז מיט א חשבון און אלעס איז לטובה, און אלעס איז אים, דעמאלט איז די לעבן א שטארקע לעבן, א גוטע לעבן, א זיסע לעבן.


ווי אזוי איז מען זוכה צו א שטארקע אמונה, א קלארע לויטערע אמונה? דורך התקרבות לצדיקים, דורך לערנען דעם הייליגן רבינ'ס ספרים; דער רבי ברענגט אין אונז א קלארע לויטערע אמונה, מען איז זוכה צו קומען צו אזא שטארקע אמונה, ביז מען איז זוכה צו שפירן אזוי שטארק דעם אייבערשטן, אזוי ווי מען זעט עס פאר די אויגן.


אשרינו שזכינו...