בעזרת ה' יתברך

יום ה' פרשת אחרי קדושים, ו' אייר, שנת תשפ"ו לפרט קטן

מרת ... תחי'

קינדער דארף מען מחנך זיין זיי זאלן רעדן איידל, און ווען מען זאגט 'מחנך זיין' מיינט דאס נישט איינמאל זאגן, דאס מיינט זאגן אן אויפהער, ביז די קינדער ווערן מחונך; מען דארף זאגן און זאגן, און אמאל זאגט מען שטרענגער, אמאל ווייכער, אמאל באלוינט מען און אמאל באשטראפט מען; אזוי ארבעט עס מיט חינוך.

ספעציעל דארף מען זייער שטארק לערנען די קינדער זיי זאלן רעדן איידל, נישט ניצן די ווערטער ווי 'גולם', 'שוטה', 'משוגע'נער' וכו', מען דערציילט פאר די קינדער מעשיות פון רעדן איידל. די הייליגע חכמים דערציילן (פסחים ג:), מען האט געהערט א כהן רעדט נישט איידל, האט מען פארשטאנען אז עפעס איז מיט זיין יחוס, מען האט בודק געווען און מען האט געזען אז ער איז נישט קיין כשר'ער כהן, און א צווייטע מעשה, אז דער הייליגער רבי יוחנן האט געהערט ווי צוויי פון זיינע תלמידים שמועסן, איינער האט גערעדט זייער איידל, האט ער געזאגט: "איך בין זיכער אז ער וועט אויסוואקסן א דיין", נאך א מעשה, רב האט געהערט ווי איינער פון די תלמידים רעדן נישט אזוי איידל, ער האט געזאגט: "איך בין אזוי אויסגעמוטשעט ווי אן אויסגעמוטשעטע דבר אחר", און רב האט נישט גערעדט מיט אים פאר גאנצע דרייסיג טעג; מען דארף מחנך זיין קינדער צו רעדן איידל און הייליג, און זיכער נישט רעדן מיאוס'ע ווערטער, ווייל נאר אז מען רעדט איידל - איז מען הייליג, און דאס איז די שפראך לשון הקודש; נישטא קיין מיאוס'ע ווערטער אין די שפראך, אלעס איז זייער איידל און הייליג.

אייער מאן זאלט איר נישט מחנך זיין, אייער מאן זאלט איר מכבד זיין, און אז ער טוט נישט ריכטיג, ער שרייט אויף די קינדער לשונות וכו' - זאלט איר נישט זיין קיין נאר און גיסן אויל צום פייער, אים מער אויפרעגן; א מאן איז מען מכבד, נישט מחנך, א מאן בויט מען אויף.

דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.