תוכן השאלה
לכבוד דער ראש ישיבה שליט"א,
אלס מלמד פרוביר איך צו מאכן בעסטע פאר יעדן קינד, איך האב געמאכט א סדר ביים דאווענען אז יעדעס קינד זאל האבן א שאנס צו זיין בעל תפלה, דאס הייסט צו אויסלאזן הויך די שטיקלעך פון דאווענען, אבער למעשה זע איך אז נישט יעדער קען זיין א גוטער חזן.
היינט האב איך געמאכט איין קינד פאר חזן, אבער אנשטאט צו ווארטן ביז יעדער ענדיגט א שטיקל און דערנאך אויסלאזן הויך, האט ער פשוט געזאגט ווייטער שטיל און שנעל. וויפיל איך האב אים פרובירט צו מסביר זיין ווי אזוי עס צו טון ריכטיג, האט ער ווייטער געזאגט שטיל און שנעל, ביז איך האב אים שוין געמוזט זאגן אינמיטן דאווענען אז ער קען נישט זיין ווייטער חזן, און איך האב געשטעלט א צווייטע בעל תפלה.
פון איין זייט ווי איך געבן די געלעגנהייט פאר יעדן צו זיין דער חזן, אבער פון די אנדערע זייט דארף דאך זיין א נארמאלע סדר ביים דאווענען, עס קען נישט זיין אן איבערקערעניש. ווי אזוי האנדלט מען דאס?
יישר כח
תשובה מאת הראש ישיבה שליט"א:
יום ד' פרשת צו, ז' ניסן, שנת תשפ"ו לפרט קטן
... נרו יאיר
איך האב ערהאלטן דיין בריוו.
ערשטנס וויל איך דיך מחזק זיין דו זאלסט זיך זייער זייער שטארקן מיט דיין הייליגע ארבעט פון זיין א מלמד, חכמינו זכרונם לברכה זאגן (בבא בתרא ח:): אויפן פסוק (דניאל יב, ג): "'וּמַצְדִּיקֵי הָרַבִּים כַּכּוֹכָבִים לְעוֹלָם וָעֶד', אֵלוּ מְלַמְּדֵי תִּינוֹקוֹת", א מלמד וואס לערנט תורה מיט אידישע קינדער איז צוגעגליכן צו די שטערנס פון די וועלט, אזוי ווי עס איז נישט מעגליך אפצוציילן די שטערנס פון די וועלט - אזוי קען מען נישט אפציילן די גרויסע זכותים וואס א מלמד האט.
בנוגע מאכן א סדר מיט די בעלי תפילה; פון איין זייט דארף מען טאקע שטעלן די קינדער וואס זענען פאסיג און פעאיג צו זיין בעלי תפילה זיי זאלן זיין די בעלי תפילה, און פון די אנדערע זייט דארף מען יא מאכן אלע קינדער אן אויסנאם זאלן באקומען די געפיל אז זיי זענען און זיי קענען, און נישט חס ושלום נעמען פון דעם א באווייז אז 'מיר טויגן נישט, והא ראי' אז מיר זענען נישט קיין חזנים ובעלי תפילה'.
ריכטיג איז אז מען זאל איינטיילן די כיתה, געבן פאר אלעמען צו זיין בעלי תפילה, מען קען איינטיילן דאס דאווענען אין צוויי אדער מער, און די שטיקלעך וואס עס פארלאנגט זיך העכערע בעלי תפילה, קלארערע בעלי תפילה - געבט מען זיי, און די אנדערע געבט מען פאר די אנדערע, אזוי ווי אין שול; פסוקי דזמרא איז געאייגנט פאר מערערע מענטשן, אנדערש ווי שחרית.
בוי אויף די קינדער, געב זיי אלע פאסטענעס, טייל איין די כיתה אז יעדער זאל האבן א זאך, און געב אלעמען אסאך גוטע ווערטער. דער הייליגער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק א, סימן רב): "כָּל מִי שֶׁשִּׂכְלוֹ קָטָן בְּיוֹתֵר, צָרִיך לַחֲלֹק לוֹ כָּבוֹד בְּיוֹתֵר", ווער עס האט ווייניג שכל דארף אסאך כבוד; דאס גייט אן ביי אלע קינדער, קינדער דארפן אסאך כבוד ווייל זייער פארשטאנד איז נאך קליין, בפרט קינדער וואס קומען פון שטיבער וואס מען געבט זיי בכלל נישט קיין גוטע ווערטער - דארפן דאס זייער אסאך. דעריבער, א קלוגע מלמד און טיטשער - וועט הייבן די קינדער און שטענדיג געבן קאמפלימענטן, סיי ברבים און אויך פריוואט.
קארג נישט קיין גוטע ווערטער, זע עס זאל זיך גיסן פאר אלע תלמידים גוטע ווערטער מיט ווארעמקייט און ליבשאפט; מוסר ווערטער און קריטיק ווערטער זאלסטו קארגן, און נאר ממש בלית ברירה, נאכן גוט דורכטראכטן - זאגט מען אמאל מוסר וכו', אבער גוטע ווערטער פאר קינדער - דארף מען געבן וואס מער.
דער אייבערשטער זאל העלפן מיר זאלן זוכה זיין צו (פסחים קטז:): "וְנֹאכַל שָׁם מִן הַזְּבָחִים וּמִן הַפְּסָחִים"; און צו (מיכה ז, טו): "כִּימֵי צֵאתְךָ מֵאֶרֶץ מִצְרָיִם אַרְאֶנּוּ נִפְלָאוֹת", אמן.