בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת עקב, י"ד מנחם-אב, שנת תשפ"ו לפרט קטן
לכבוד יצחק פאפנהיים נרו יאיר, מנהל מוסדות היכל הקודש בארץ הקודש
איך האב ערהאלטן די באריכט.
וואס הייסט איך בין נישט דא? וואס הייסט איך האב נישט שייכות מיט ענק? עס איז נישט ריכטיג, איך בין יא דא מיט ענק, און איך ווארט צו הערן דיינע טעגליכע באריכטן פון די מוסד, יעדע פרט פון יעדן תלמיד און תלמידה, מיין קאפ און הארץ איז דארט אזוי ווי אין אמעריקע. און דאס וואס דו טענה'סט אז איך קום נישט, איך קום נאר איין מאל א יאר וכו'; איך וויל דיר פרעגן, ווי איז שייך איך זאל קומען, איבער לאזן מיין ווייב מיט די קליינע קינדער? איך פאר שוין אוועק קיין אומאן צום רבי'ן אויף ראש השנה, און אויך קום איך קיין ארץ ישראל איין מאל א יאר, ווי קען איך דאס טון צו מיין משפחה?
איך האב הנאה יעדע מאל דו שיקסט מיר א באריכט פון חדר; אמאל פלעגסטו שיקן יעדן טאג, לעצטנס האסטו אויפגעהערט שיקן, איז ווי אזוי קען איך זיין מיט ענק ווען מען דערציילט נישט וכו'? איך האב הנאה פון די פראגראם פון די מטבעות בימי חז"ל, ווי מען ארבעט מיט די קינדער זיי זאלן זיך פירן מיט דרך ארץ, און יעדע מאל באקומט מען א קארטל, א מטבע, און אלץ טוישט מען דאס אויף אויף העכערע מטבעות, אזוי לערנען זיך די קינדער אויס די נעמען פון די מטבעות, וועט זיי זיין גרינגען צו לערנען גמרא.
זייער גוט אז דו פארמאכסט די קווארטיר אין ירושלים, געענדיגט מיט די קווארטיר, עס מעג נישט זיין א דירה אן קיין אחריות, און אויך אז די בחורים קומען נישט צייטליך - וואס דארף מען די גאנצע זאך?
איך בין נישט צופרידן אז דו האסט פינף איינגעשטעלטע פאר דרייצן קינדער אין די חדר אין שטאט טבריה; זיי מיר מסביר וואס דארפן זיי פינף מלמדים? דאס איז הפקירות, דאס איז נישט ריכטיג; זע צו פארשיקן דריי מלמדים, עס פעלט נישט אויס מער ווי צוויי מלמדים. איך האב יעצט פארשיקט פון די וויליאמסבורג חדר מלמדים, ווייל רוב אנשי שלומינו האבן זיך אוועק געצויגן אין שטעטל, עס זענען געבליבן דריי קינדער א כיתה, ווי קען איך אויסהאלטן א מלמד, אים צאלן א יאר געהאלט - פאר דריי קינדער?
אויך וויל איך דיר בעטן, אז היות די חדר אין בית שמש ווערט גרעסער און גרעסער זאלסטו זיך אריינלייגן בעיקר דארט צו זיין מנהל, איך וועל רעדן צו יוסל ער זאל זיין דער מנהל אין זיין חדר אין טבריה, מען דארף נישט א מנהל מיט מלמדים פאר דרייצן קינדער. אין בית שמש איז דא פופציג קינדער כן ירבו, דארף מען יא האבן נאך מלמדים; וויל איך דיר בעטן דו זאלסט אויפנעמען נאך צוויי מלמדים, (און אויב דו וועסט מער נישט זיין טרוד מיט פארן קיין טבריה, אפשר קענסטו אליינס זיין א מלמד).
בנוגע די מיטינג וכו'; זייער גוט אז דו האסט נישט קיין שום שייכות מיט די געלט, אזוי וויל איך דו זאלסט ווייטער טון, אזוי וועסטו קענען לייגן דיין קאפ נאר אין חדר, זען אז די קינדער זאלן באקומען ליבשאפט און ווארעמקייט אינאיינעם מיט אמונה ויראת שמים.
איך האף בקרוב וועט מען קענען באצאלן אלע מלמדים און אלע איינגעשטעלטע. איך האב געזאגט פאר ר' אהרן וועבערמאן ער זאל ענק זאגן אז אין אמעריקע האט מען אויך נישט געצאלט די מלמדים, מיינט נישט אז ענק זענען אזוי ווי א שטיף קינד, און כאילו אין שטעטל איז יא דא צו צאלן, דא איז מען אויך צעדריקט, איך האף צום אייבערשטן אז בקרוב ממש וועט זיין א נס, מען וועט אלעמען באצאלן.
עס איז גוט אז עס איז געווארן אזא מצב, אזוי קען מען אוועק שטעלן די חדר און די בית פיגא ריכטיג, נישט שווענדן געלט אין מיסט, (וואס אזוי איז די פאקט, אז ווען עס גיסט געלט קען מען נישט טראכטן וואס מען דארף טאקע און וואס מען דארף נישט).
דראפע זיך און דערהאלט זיך, און לייג אריין א שמחה אין די קינדער, און אויך פארגעס נישט פון די מלמדים, זיי געבן ווארעמקייט; אז דו וועסט שמייכלען צום מלמד, דו וועסט געבן פארן מלמד א גוט ווארט; נישט א געמאכטע ווארט, אן אמת'ע גוט ווארט - וועט עס אים שטארקן, עס וועט אים געבן כח צו קענען פרייליך מאכן די כיתה, אלע תלמידים.
דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.