בריוון פונעם ראש ישיבה שליט"א

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת מקץ, כ"ו כסליו, ב' דחנוכה, שנת תשפ"ו לפרט קטן

... נרו יאיר, בארא פארק

דער פסוק זאגט (משלי כו, ד): "אַל תַּעַן כְּסִיל כְּאִוַּלְתּוֹ", זאלסט נישט ענטפערן א נאר, "פֶּן תִּשְׁוֶה לּוֹ גַם אָתָּה", טאמער וועסטו אויך ווערן א נאר; מוהרנ"ת האט געזאגט: "די אלע וואס האבן זיך גע'טענה'עט מיט די מתנגדים האבן זיך נישט דערהאלטן", מען טאר נישט אריינגיין אין ויכוחים מיט מענטשן וואס רעדן קעגן צדיקים און אויף הייליגע ספרים וואס זענען מגלה ומפרסם אמונה אינעם אייבערשטן, "פֶּן תִּשְׁוֶה לּוֹ גַם אָתָּה", ווייל מען קען אויך ווערן א נאַר, נאר וואס זאל מען טון ווען מען הערט ווי מען איז מבזה די הייליגע צדיקים און זייערע הייליגע ספרים? מען זאל זאגן תיקון חצות און וויינען צום אייבערשטן: "נפלה עטרת ראשינו, אוי נא לנו כי חטאנו", דער צדיק איז פארשעמט, מען רעדט אויף אים, מען איז מבזה די הייליגע ספרים; נאר דאס איז די עצה, אבער חס ושלום טענה'ן און אריינגיין אין ויכוחים, נאר ווייטער עוסק זיין אין פארשפרייטן די הייליגע ספרים, די זיסע עצות פון רבי'ן, די עצה פון התבודדות, די עצה פון לערנען אויפן סדר דרך הלימוד, די עצה פון שמחה, און אזוי ווייטער, והבן למעשה.

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת מקץ, כ"ד כסליו, ערב חנוכה, שנת תשפ"ו לפרט קטן

... נרו יאיר, וויליאמסבורג

מזל טוב צו דיין נייע געבוירענע אינגל, דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט אים מגדל זיין לתורה ולחופה ולמעשים טובים, אמן.

איך וויל דיר בעטן זאלסט מער נישט ניצן די "יוני-סייקל", עס איז א גרויסע סכנה. די אינגעלייט פון "חברה הצלה" שרייען און וויינען מען זאל דאס נישט ניצן, ווייל דאס איז סכנת נפשות, און יעצט האסטו נאכאמאל געהאט א נס אז מען האט דיך געטראפן ליגן צובלוטיגט אפאר שעה פאר די וואך נאכט פון דיין בכור; עס איז נישט די ערשטע מאל וואס מען פירט דיך אריין אין שפיטאל צוליב די פארעדיגע רעדל, מען טאר דאס נישט ניצן, די תורה זאגט (דברים ד, טו): "וְנִשְׁמַרְתֶּם מְאֹד לְנַפְשֹׁתֵיכֶם", זאלסטו דאס מער נישט ניצן.

אויך זאלסטו צוריק אנהייבן גיין "הפצה", גיי אריבער וויליאמסבורג טיר ביי טיר, גאס ביי גאס, נעם א זעקל מיט ספרים, סידיס, גליונות, יו עס בי – אין אידיש, ענגליש, אויך אביסל לשון הקודש; דו וועסט דורכדעם זוכה זיין צו טון די גרעסטע נחת רוח פארן אייבערשטן, און טון די ווילן פון רבי'ן וואס האט אונז געהייסן עוסק זיין אין מקרב זיין אידן צום אייבערשטן.

בעזרת ה' יתברך - ערב שבת קודש פרשת וישב, מברכין החודש, כ"ב כסליו, שנת תשפ"ו לפרט קטן

... נרו יאיר

איך וועל פרובירן צו ענדיגן דעם פירוש אויף זוהר פאר פרשת מקץ. וואס זאל איך טון איך בין זייער טרוד, מיין ווייב איז נאכאמאל אריין מיט מיין קליינער קינד עמרם זאל זיין געזונט אין שפיטאל, פון נעכטן איז זי דארט אין שפיטאל און יעצט זעט אויס אז שבת וועט זי דארפן בלייבן אין שפיטאל מיט דאס קינד, דארף איך אנגרייטן דעם שבת און בעיקר זיין פרייליך; ווייל דאס אלעס מאכט מען זאל ווערן אראפגעשלעפט, מען מוז זיך פרייליך מאכן, און זיך באניצן מיט די עצות פון רבי'ן.

איך הער פון ... אז די הדפסה איז אריינגעפאלן אין א לאך פון חובות, מען האט נישט געצאלט די לעצטע פאר וואכן געהאלט, ער דערציילט מיר אז דו האסט זיך פאר אים אויסגעוויינט אז דו קענסט נישט אנגיין אן די געהאלט; איך בעט דיר זייער, שטארק זיך דערהאלט זיך, זוך דאס גוטס און דאנק דעם אייבערשטן אויף דעם - וועסטו האבן שפע.

איך וואלט געקענט מאריך זיין אבער איך דארף לויפן צו מיינע קינדער און עפעס טראגן פאר מיין ווייב זאכן פאר שבת.

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת וישלח, י"ד כסליו, שנת תשפ"ו לפרט קטן

... נרו יאיר, לעיקוואד

עס איז זייער א גרויסע זכות וואס דו טוסט מיטן ארויסשיקן חיזוק יומי, שיין געמאכט, מיט בילדער וכו'; דאס קומט אן צו אזויפיל בחורים און אינגעלייט וואס זינקען נעבעך אין בלאטע, זיי זענען צוגעקלעבט צו קוקן אינעם טעלעפאן, קאמפיוטער, קליפס, ווידיאוס, סטעטוס וכו', און פלוצלונג קומט אריין אפאר ריינע ווערטער, חיזוק פון רבי'ן, און דאס מאכט זיי הרהורי תשובה וכו'.

אבער איך וויל דיר בעטן, און אויך אלע אנדערע וואס זענען עוסק אין מאכן חיזוק יומי'ס וכו' פון מיינע שיעורים; דאס קען נישט גיין דורך יחידים, דאס מוז גיין דורך דעם מנהל אברהם משה און די קרן הדפסה. עס האט שוין פאסירט ווען יחידים האבן גענומען שטיקלעך פון די שיעורים און דאס מפרסם געווען, און עס איז ארויסגעקומען נישט ריכטיגע מעסעדזשעס, דעריבער וויל איך בעטן, אז סיי די אידישע חיזוק יומי, סיי די ענגלישע, סיי די לשון הקודש, און סיי די ספאנישע; אלעס דארף ווערן באשטעטיגט דורך אברהם משה און די קרן הדפסה.

איך האף אז דו מיט די אנדערע וואס מאכן דאס וועלן זיך קענען אויסקומען מיט זיי, אזוי וועלן מיר קענען אויפטון גרויסע זאכן.

נאך א נקודה; די קאפ, די מח מחשבה ביי הפצה קען נישט ליגן אין געלט, אויב מען טראכט פון געלט – קען מען פארלוירן ווערן. איך האב געזען נאנטע מענטשן ביי מוהרא"ש וואס האבן געהאלפן דרוקן און פארשפרייטן די ספרים, ווי נאר זייער קאפ האט געטראכט פון געלט, זענען זיי געווארן גרויסע מתנגדים, השם ישמרינו.

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת ויצא, ה' כסליו, שנת תשפ"ו לפרט קטן

... נרו יאיר, לעיקוואד

אז דו געפינסט זיך אין לעיקוואד איז דאס נאר אז דו זאלסט מקרב זיין דארט בחורים און אינגעלייט צום הייליגן באשעפער, דורך זיי געבן פון רבינ'ס עצות און התחזקות, ווייל די הייליגע צדיקים האבן אונז מגלה געווען אז א איד קומט אן אויף א פלאץ נאר צו מעלה זיין די ניצוצות צום אייבערשטן, און אזויפיל בחורים און אברכים דארפן חיזוק, זיי ווארטן איינער זאל זיי ווייזן א וועג ווי אזוי זיי קענען זיך מקרב זיין צו די תורה, און צום אייבערשטן.

מאך א חבורה פון אינגעלייט און בחורים, שפרייט אייך אויס אין אלע שולן פארשפרייטן די גליונות, סיי אין אידיש, סיי אין ענגליש, סיי פאר חינוך, סיי פאר שלום בית, טעראפי, און אז דו וועסט מאכן א חברת מפיצים וועל איך קומען צו ענק, ווייל דאס האט דער רבי געוואלט, מיר זאלן עוסק זיין נאר אין הפצה, אין "אנטרינקען ביימער".

איך ווארט צו הערן פון דיר.

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת ויצא, ג' כסליו, שנת תשפ"ו לפרט קטן

... נרו יאיר, קרית ברסלב ליבערטי

דארפסט זיך זייער מחי' זיין אז דו ארבעטסט אין "בית הדפוס", דיין ארבעט איז דרוקן הונדערטער און טויזנטער ספרים, גליונות, קונטרסים – טעגליך, פון אינדערפרי ביז אויפדערנאכט, ביסט עוסק אין תיקון העולם, די גאנצע וועלט איז זיך מחי' מיט די ספרים פון רבינ'ס עצות.

איך וויל דיר בעט דו זאלסט רעדן שיין צו די מפיצים, און זיך צושטעלן צו וואס זיי דארפן; די מפיצים גייען מיט מסירות נפש טאג און נאכט, עס איז דא פון די מפיצים וואס קומען נישט אן צו שלעפן און עסן, עס איז שווער צו פארשטיין, אבער דאס איז די מציאות, די מפיצים זענען זיך מוסר נפש פאר אידישע קינדער; מיר דארפן זיי אנגרייטן די ספרים, קונטרסים, גליונות, סידיס, עס-די קארטלעך, יו עס בי, און אזוי ווייטער.

ווען מיר האבן געהאט די בית הדפוס אין ישיבה אין וויליאמסבורג, יעדע מאל מוהרא"ש איז געקומען אין ישיבה געבן א שיעור, אדער צו א שמחה, איז מוהרא"ש געקומען באזוכן די בית הדפוס; די שמייכל וואס מוהרא"ש האט געהאט דארט קען איך נישט פארגעסן. אמאל האט מוהרא"ש געזאגט: "וואלט מוהרנ"ת געהאט אזא צימער מיט מאשינען, אוי וואלט ער זיך מחי' געווען..."

אויך זאלסטו גיין מזמן לזמן הפצה, ווייל ארבעטן אין בית הדפוס פטר'ט נאכנישט צו עוסק זיין אין הפצה.

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת תולדות, כ"ט מרחשון, שנת תשפ"ו לפרט קטן

לכבוד ... נרו יאיר

נעם פון בית הדפוס גליונות און לייג דאס אין די געגנט פון דיין שטוב; אין שולן, כוללים, ישיבות וכו'.

רבי נתן זכרונו לברכה דערציילט (חיי מוהר"ן, סימן תקמג), דער רבי פלעגט פארשעמען די תלמידים וואס האבן זיך ארויסגעדרייט פון טון 'הפצה'; און איינמאל מוצאי שבת האט דער רבי אונז געגעבן מוסר אפאר שעה היתכן מיר זענען נישט גענוג עוסק אין פארשפרייטן די עצות פאר אנדערע, מקרב זיין נאך מענטשן צום אייבערשטן, דער רבי האט דעמאלט געניצט דעם אויסדרוק: "איר זענט 'טריקענע ביימער', ענק געבן נישט ארויס קיין פירות"; אזוי ווי טריקענע ביימער, אילני סרק, עצים יבשים.

שרייב זיך איין ביי די גבאים פון בית הדפוס דו זאלסט באקומען די וועכנטליכע גליונות, אויך די זוהר גליון, אויך די חינוך גליון, אלע גליונות; לייג דאס אין די שולן אין דיין געגנט, און נאר אז מען איז עוסק אין הפצה בלייבט מען ביים רבי'ן. אזוי ווי דער בעטלער האט געזאגט (ספורי מעשיות מעשה יג, דעם צווייטן טאג): "אוּן אִיךְ זָאג אַייךְ, אַז אִיר וֶועט זֵיי נִיט הֶעלְפִין וֶועט עֶס אַייךְ אוֹיךְ שַׁאטִין"; מען מוז זיין פארנומען מיט אנטרינקען ביימער נישט צו ווערן אויסגעטריקנט, און דאס וועט מתקן זיין אלעס וואס מען דארף מתקן זיין, מען זאל נישט פארשעמט ווערן אויף יענע וועלט. אזוי ווי דער רבי זאגט (ספר המדות אות ניאוף, סימן מא): "תִּקּוּן לְהוֹצָאַת זֶרַע לְבַטָּלָה, שֶׁיִּשְׁתַּדֵּל לְהַחֲזִיר בְּנֵי אָדָם בִּתְשׁוּבָה", אז מען איז עוסק אין הפצה, אין די גרויסע זאך פון צוריק ברענגען מענטשן צום אייבערשטן - ווערט פארראכטן וואס מען האט פוגם געווען אין פגם הברית.

היינט נאכט וועט זיין די שיעור אין ישיבה.

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת ויצא, ו' כסליו, שנת תשפ"ו לפרט קטן

לכבוד ... נרו יאיר

טייערער ברודער, הארציגער חבר, ווי לאנג איז דען די גאנצע לעבן פון א מענטש? אונזערע טעג זענען "כצל עובר", ווי א שאטן וואס גייט פארביי. עס גייט אריבער א טאג נאך א טאג, א וואך נאך א וואך, א חודש נאך א חודש; די יארן פליען אוועק זייער שנעל און מען גייט שוין באלד צוריק צום אייבערשטן. חכמינו זכרונם לברכה זאגן (בראשית רבה צו, ב), די יארן פון א מענטש גייען אזוי שנעל ווי א שאטן וואס גייט אריבער; נישט א שאטן פון א וואנט, און נישט ווי דער שאטן פון א בוים, נאר אסאך שנעלער, ווי דער שאטן פון א פייגל וואס פליט.

טראכט אריין, זיי זיך מיישב, וואס וועלן מיר מיט נעמען מיט אונז? פארוואס זאלסטו נישט טון פאר א צווייטן איד, אים מקרב זיין צום אייבערשטן, אים מזכה זיין מיט די זיסע עצות פון הייליגן רבי'ן, נאר דאס וועלן מיר מיט נעמען מיט אונז; אז מען איז עוסק אין הפצה, דאס וועלן מיר מיט נעמען.

נעם א זעקל גליונות, ספרים, קונטרסים, סידיס וכו' וכו' - און גיי ביי די הייזער, ביי די שולן, ביי שמחות, און זיי מזכה א צווייטן איד; עס גייט אריבער אויף מענטשן ביטערע שווערע נסיונות, מענטשן האבן קשיות אויף די אמונה, און נאר דעם רבינ'ס ספרים קען זיי מחיה זיין.

מען קען זיך נישט פארשטעלן דאס גרויסקייט פון זיין א מפיץ, עס שטייט אין זוהר הקדוש (תרומה קכח:): "תָּא חֲזֵי, כָּל מַאן דְּאָחִיד בְּיָדָא דְּחַיָּיבָא וְאִשְׁתָּדַּל בֵּיהּ, לְמִשְׁבַק אָרְחָא בִּישָׁא", קום און זע, זאגט דער הייליגער זוהר, א מענטש וואס ברענגט צוריק זינדיגע מענטשן צום אייבערשטן, "אִיהוּ אִסְתַּלָּק בִּתְלַת סִלּוּקִין, מַה דְּלָא אִסְתַּלָּק הָכִי בַּר נָשׁ אַחֲרָא. גָּרִים לְאַכְפְּיָיא סִטְרָא אַחֲרָא, וְגָרִים דְּאִסְתָּלַּק קוּדְשָׁא בְּרִיךְ הוּא בִּיקָרֵיהּ, וְגָרִים לְקַיְּימָא כָּל עָלְמָא בְּקִיּוּמֵיהּ לְעֵילָּא וְתַתָּא", דער מענטש איז זוכה ארויף צו גיין אויף א פלאץ וואס קיין שום מענטש איז נישט זוכה; ער נעמט אוועק טומאה פון דער וועלט, און ער מאכט אז דעם אייבערשטנ'ס נאמען זאל ווערן געהייליגט אויף די וועלט, דער מענטש איז גורם אז אלע וועלטן שטייען אויף זיין זכות. "וְזָכֵי לְמֵחַמֵי בְּנִין לִבְנוֹי", ער איז זוכה צו זען קינדער און אייניקלעך, "וְזָכֵי בְּהַאי עָלְמָא, וְזָכֵי לְעָלְמָא דְּאָתֵי", און ער איז זוכה צו אלע גוטע זאכן אויף די וועלט און אויף יענע וועלט, "כָּל מָארֵי דִּינִין, לָא יַכְלִין לְמֵידָן לֵיהּ, בְּהַאי עָלְמָא וּבְעָלְמָא דְּאָתֵי", קיינער קען אים נישט שלעכטס טון, נישט אויף די וועלט און נישט אויף יענע וועלט, "עָאל בִּתְרֵיסַר תַּרְעֵי, וְלֵית מַאן דְּיִמְחֵי בִּידֵיהּ", ער גייט אריין אין דרייצן טויערן פון שערי רחמים, און קיינער קען אים נישט צוריק האלטן.

מאך זיך א חשבון, ווי אזוי ביסטו מקורב געווארן? ווער האט דיר מגלה געווען דעם רבי'ן? זיכער דורך א מפיץ, דורך איינער וואס איז ארויס פון זיין באקוועמע וועג; זאלסטו טון דאס זעלביגע.

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת חיי שרה, י"ח מרחשון, שנת תשפ"ו לפרט קטן

... נרו יאיר

פרייטאג אויף דער נאכט האב איך זיך געכאפט 'וואס איז געשען מיט די שיינע הערליכע ספרים אשית עצות בנפשי?' האסט אפגעלאזט די הייליגע ארבעט? אזויפיל מענטשן האבן גענומען די ספר אשית עצות בנפשי פאר זייער וועג ווייזער, אזויפיל מענטשן נעמען זייער חיזוק, זייער לופט צו אטעמען פון די ספרים, א שאד דאס אפצולאזן.

דער אייבערשטער זאל דיר געבן כח, און מח, און הרחבת הדעת, מיט שמחה, אז דו זאלסט קענען ממשיך זיין מיט די הייליגע ארבעט.

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת לך לך, ח' מרחשון, שנת תשפ"ו לפרט קטן

... נרו יאיר

די סידי "מיין בעסטע פרענד" איז אויסגעקומען הערליך שיין, הונדערטער פרויען און מיידלעך האבן זיך זייער געשטארקט אין זיין ערליך און וואויל, יעצט דארפן מיר מאכן א סידי פאר בחורים, איך וויל דיר בעטן זאלסט מיר העלפן מאכן א סידי פאר זיי.

דא האסטו א ליסטע פון די צען ניגונים: 1) טשיל מיטן אייבערשטן, 2) נעם דיר א וועג ווייזער, 3) באקסן, קאראטי און באדי-בילד וועט נישט ערפילן די לאך אין דיין זעל, 4) געב זיך אכטונג פון ווער עס רעדט שמוציג, 5) די סכנה פון דראגס, 6) רעד צום באשעפער כאטש איין מינוט, 7) וועיפ נישט, עס איז אן עדיקשן וואס מען קען נישט אפלאזן, 8) זאגן תורה איז די עצה פאר אלעס, 9) קוק נישט קיין מאוויס, 10) מען דארף רעדן שיין צו א טאטע.

מען מוז זיך יאגן צו ראטעווען די יוגנט, מען קען נישט קוקן אויף קיינעם, ווייל עס איז א געוואלד, עס פאלן אוועק טאג טעגליך אזויפיל טייערע נשמות, אומוועלנדיג, אזויפיל בחורים און אינגלעך פאלן אוועק, מען דארף קומען צו זיי מיט זייער שפראך, זייער מוזיק, זייער שפיל. אזוי ווי דער רבי האט דערציילט, די מעשה מיטן אינדיק; דער חכם האט זיך אויסגעטון זיין בעקיטשע, זיין סטראקעס, זיין פעפיטא הויזן און געשפילט מיטן אינדיק, ביז ער האט אים צוריק געברענגט צום פאלאץ פון קעניג, און אפילו דער קעניג האט שפעטער געזאגט פאר זיין זון: "יעצט ביסטו שוין מסודר, דארפסט מער נישט האבן מיט יענעם..."

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת לך לך, ה' מרחשון, שנת תשפ"ו לפרט קטן

... נרו יאיר, קרית ברסלב

איך האב ערהאלטן דיין הודעה ווי דו בעטסט אז דו ווילסט דער ראש ישיבה זאל זיין מער מקושר, מער אינוואלווד אין דיין לעבן.

איך פריי זיך זייער אז דו האסט אנגעהויבן עוסק זיין אין הפצה, דו האסט גענומען א שותף ... נרו יאיר, ענק פארן איין טאג קיין לעיקוואד, איין טאג קיין מאנסי וכו'. הפצה איז הצלת נפשות, הפצה איז מתקן דעם מענטש, ומתן שכרה בצדה מען האט שיין פרנסה; הלוואי וואלטן אלע וואס זענען מקורב עוסק געווען אין די הייליגע עבודה פון פארשפרייטן דעם רבינ'ס ספרים, גליונות וכו' פאר די וועלט, וואלט זיי קיינמאל גארנישט געפעלט.

יעצט אז דו געבסט מיר רשות זיך אריינצומישן אין דיין לעבן וויל איך דיר בעטן, איך האב געלייגט א טאוול ביים אריינגאנג פון בית המדרש מען זאל נישט רייכערן אין די ד' אמות פונעם שול, און עס שטערט מיר צו זען ווי מען שטייט ביים אריינגאנג פון שול און מען רייכערט, וויל איך דיר בעטן זאלסט נישט רייכערן ארום די שול; וואס דו טוסט ביי דיר – איז דיין געשעפט, אבער אז דו קומסט צו מיר אין שול – זאלסטו נישט רייכערן ביים שול. איך האף דו וועסט אזוי טון.

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת לך לך, ה' מרחשון, שנת תשפ"ו לפרט קטן

... נרו יאיר

איך וויל דיך טרייסטן אויף די פטירה פון דיין טאטע, הרב ר' ... זכרונו לברכה, המקום ינחם אתכם בתוך שאר אבלי ציון וירושלים, דער אייבערשטער זאל דיך טרייסטן זאלסט נישט האבן קיינמאל צער.

יעצט זאלסטו זיך מער באפלייסן מיט דיין הייליגע ארבעט פון ארויסגעבן די קונטרסים עצתו אמונה, מיט די ספרים איש אמונות, חזית איש, יכיר איש, איש תבונה אויף משלי, והעיקר ספר שפתי תפתח אויף ליקוטי מוהר"ן; דאס וועט זיין א גרויסע עליה פאר דיין טאטע, ווייל אז א קינד איז עוסק אין ברענגען מענטשן צום אייבערשטן ווערט א רעש אין הימל, א מהפכה, אלע נשמות קומען צו דעם טאטנ'ס נשמה און פרעגן: "וואס האסטו זוכה געווען אז דורך דיר ווערט דער אייבערשטער גרויס?" ווייל ווען מען ברענגט צוריק ווייטע מענטשן צום אייבערשטן, זאגט דער הייליגער זוהר, ווען ווייטע מענטשן קומען צוריק און לויבן דעם אייבערשטן - ווערט דעם אייבערשטנ'ס נאמען געגרויסט, דאס איז די עכטע קדיש פאר א נשמה, דאס איז יתגדל ויתקדש שמיה רבה.

ביטע שיק מיר די הגהות פון די אינגעלייט וואס האבן מגיה געווען די ערשטע צען סימנים פון ספר שפתי תפתח, איך וויל עס איבערגיין און ענדיגן מען זאל דאס שוין ארויסגעבן, ווייל די קרן הדפסה האט יעצט געשאפן א נדבן פון פופציג טויזנט דאלער פאר די מהדורה פון שפתי תפתח, די זיסע גרינגע אידישע פירוש אויף ספר ליקוטי מוהר"ן, דאס וועט מאכן א גרויסע דורכברוך אין די וועלט, אלע וואס רעדן אידיש וועלן אנהייבן פארשטיין דעם ליקוטי מוהר"ן.

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת נצבים, כ"ד אלול, שנת תשפ"ה לפרט קטן

לכבוד מיין טייערער ... נרו יאיר

איך זע ווי עס פלאקערט אין דיר הפצה, וויל איך דיר בעטן דו זאלסט מאכן פון דעם בריוו קליינע קארטלעך (נישט גאר קליין), און דאס אויסטיילן אין אלע שולן. אויבן זאל שטיין אין גרויס: "כוונת הנענועים", און אונטער דעם - די כוונת וואס מען זאל אינזין האבן ביים שאקלען, ביי די נענועים.

ווען מען שאקלט צו רעכטס (דרום) - האט מען אינזין: 'רבונו של עולם, איך וויל שטענדיג געדענקען ווען עס גייט מיר גוט, אלעס גייט רעכטס - אז אלעס איז פון דיר'.

ווען מען שאקלט צו לינקס (צפון) - בעט מען: 'רבונו של עולם, העלף מיר איך זאל שטענדיג געדענקען אז אפילו ווען זאכן גיין לינקס - איז עס אויך דו'.

ווען מען שאקלט צו פארנט (מזרח) - בעט מען: 'רבונו של עולם, העלף מיר איך זאל שטענדיג געדענקען ווען אלעס גייט ווי געפלאנט אז עס איז נישט מיין געלונגענקייט, נאר אלעס איז פון דיר באשעפער'.

ווען מען שאקלט ארויף צום הימל (מעלה) – בעט מען: 'אייבערשטער העלף מיר, הייב מיך אויף צו דיר, נעם מיך ארויס פון מיינע נארישקייטן'.

ווען שאקלט אראפ (מטה) - זאל מען זיך גוט אויסוויינען: 'רבונו של עולם, איך בין אזוי אראפגעפאלן, קום מיט מיר מיט, לאז מיך נישט בלייבן געפאלן, הייב מיך אויף, איך וויל זיין אן ערליכער איד.

ווען מען שאקלט אויף פארקערט (מערב) - בעט מען: 'הייליגער באשעפער, ווען אלעס גייט מיר פארקערט וויל איך געדענקען פון דיר, אז אלעס איז פון דיר, איך זאל בלייבן מיט א שטארקע אמונה'.

מאך הארטע קארטלעך, שיינע קרעפיקס, געפינטלט, און פון אונטן זאל שטיין די האטליין נומער, און געב עס פאר אלע מפיצים פון אלע שטעט, זיי זאלן דאס אויסלייגן אין די שולן.

דרוק עס ביי אונזער קרן הדפסה היכל הקודש.

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

א כתיבה וחתימה טובה, א גוט געבענטשט יאר.

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת נצבים, כ"ג אלול, שנת תשפ"ה לפרט קטן

... נרו יאיר

איך פריי זיך זייער אז דו ענדיגסט ארויסגעבן די אלבוים מיטן נאמען "וואס איז א רבי?"

דא האסטו די ווערטער פון די ניגון פון די מעשה וואס דער הייליגער קאמארנער זכותו יגן עלינו ברענגט (חומש היכל הברכה שמות מ, יח; ועוד), אז דער הייליגער בעל שם טוב זכותו יגן עלינו האט געהאקט זיין קאפ אין וואלד אין א בוים און געוויינט און געשריגן: "פאר משיח וועט קומען וועלן זיין רבי'ס אזוי ווי די בלעטלעך פון בוים וואס וועלן פארפירן אידישע קינדער".

אויך דער הייליגער מנחת אליעזר ברענגט (דברי תורה מהדורה תניינא, אות טו): "עס וועלן זיין רבי'ס אזוי ווי יאק מאק, וואס וועלן צוריק האלטן די גאולה"; 'יאק מאק' מיינט שומשום, אזוי סאך רעבי'ס ווי ברעקלעך סעסעמי.

וואס איז א רבי, וואס מיינט א רבי, פארוואס דארף מען גיין צו א רבי?

וואס איז א צדיק, וואס מיינט א צדיק, פארוואס דארף מען גיין צו א צדיק?

א צדיק געבט מיר לעבן, צום הייליגן באשעפער זיך צוקלעבן.

דער צדיק געבט א שטוב, וואו מ'האט זיך זייער זייער ליב.

א צדיק ווייזט א וועג, צו לערנען תורה אלע טעג,

לערן חומש יעדן טאג פון וואך, כאפ אריין משניות נאך און נאך.

ווען מ'מאכט ביזנעס, ווייסט מען זייער גוט, מען מוז פארדינען יעדע מינוט.

מ'מאכט א חשבון, מען מוז זען קלאר, וואס האב איך פארדינט, פארגאנגענעם יאר.

דער הייליגער בעל שם, איז אריין אמאל אין וואלד, און נישט ארויסגעקומען באלד.

די געטרייע חסידים, געטרייע תלמידים, גייען קוקן ווי דער רבי האלט.

זעען זיי א שרעקעדיגע זאך, דער רבי שרייט און וויינט און ער קאכט.

ער האקט אריין זיין קאפ אין א בוים, זיי שטייען דארט פארגאפט און ערשטוינט.

האבן זיי דעם רבי'ן געפרעגט, וואס האבן מיר דא מיטגעלעבט,

וואס איז די וויינען און שרייען, און האקן קאפ, וואס טוט דאס מיינען?

ענטפערט צוריק, דער הייליגער צדיק, איך קוק אויף פאראויס איך האב א ווייטן בליק.

עס וועלן זיך פארמערן, רבי'ס ווי די שטערן, אפילו "יאק מאק", וועט אויך א רבי ווערן.

ס'טוט מיר וויי, וויין איך און איך שריי, איך שוין יענעם דור, א רחמנות אויף זיי,

ווי קען מען זיין חסיד'יש, און גיין צום רבינ'ס טיש, אז מען לערנט נישט גמרא און קיין חומש,

ווי זאל איך נישט וויינען, ווי זאל איך נישט קלאגן

איך קען נישט די צער דורכטראגן.

אז ס'קען זיין א רבי, וואס געבט נישט די חסידים,

אביסל חומש רש"י מיט אפאר פסוקים.

ס'גייט אוועק די טעג, ס'גייט אוועק די יאר,

דער חסיד רירט זיך נישט, אפילו איין האר.

מ'רעדט זיך נעבעך איין, אונז זענען די עכטע,

אבער נישט געענדיגט, אפילו איין מסכתא.

שטארק זיך מיט די הייליגע ארבעט פון מאכן סידיס צו היילן די בת מלך, דער רבי פירט אויס די מעשה פון די זיבן בעטלערס: "און איך הייל זי", מיט די כח הנגינה.

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

א כתיבה וחתימה טובה, א גוט געבענטשט יאר.

בעזרת ה' יתברך - תשרי, שנת תשפ"ו לפרט קטן

... נרו יאיר, וויליאמסבורג

איך האב באקומען די געלט אין אומאן און איך האב געמאכט די פדיון נפש פאר דיר און דיין משפחה, ויהי רצון שימתקו כל הדינים ממך וממשפחתך על ידי פלא עליון.

א גרויסן יישר כח פארן קומען אין שטעטל אויף ראש השנה און דאווענען פארן עמוד, איך האב באקומען גריסן פון די משפחות, נשות אנשי שלומינו, אז די דאווענען איז געווען מיט התעוררות, זיי האבן געהאט א גאר גוטע געפיל ביי די תפילות.

זיי זיך מקבל לכבוד די נייע יאר עוסק זיין וואס מער אין הפצה, פארשפרייטן די קונטרסים, ספרים און גליונות וואס זענען מגלה ומפרסם די אמונה און די עצות פון רבי'ן.

מענטשן זענען זייער צעבראכן, מען דארף אסאך חיזוק, מען ווייסט נישט ווי אזוי זיך צו פירן, און נאר דער רבי האט חיזוק און עצות זיך צו קענען דערהאלטן און זיך נישט פארלירן.

בעזרת ה' יתברך - תשרי, שנת תשפ"ו לפרט קטן

... נרו יאיר, בארא פארק

איך בין דיר זייער דאנקבאר פארן העלפן צאמנעמען פון אנשי שלומינו וואס וויילן אין אונזער בנין ראש השנה אין אומאן געלט פאר דינגען בעטן.

איין זאך וואס האט מיך זייער געשטערט, אז נאכן אויסרופן אזויפיל מאל אז רייכערן יום טוב איז חילול יום טוב האט מען ווייטער גערייכערט. וויל איך דיר בעטן, אויף קומענדיגע יאר ווען דו וועסט פארדינגען בעטן ביי אונזער בנין זאלסטו נישט פארדינגען פאר ווער עס רייכערט, מען קען נאר דינגען ביי אונזער בנין מיט די תנאי אז מען רייכערט נישט יום טוב. איך וויל מיט דיר איבערגיין די נעמען, איך וויל אונזער בנין, אונזערע ד' אמות זאל זיין ריין און הייליג; פרעג זיך נאך ביי די וואס זענען געווען מיט אונז יארן צוריק, ווען די חבורה איז נאך געווען קליין, איז געשטאנען אויף די קארטלעך צוויי תנאים וואס מען דארף האלטן אינעם בנין, נישט רייכערן און נישט ברענגען קיין אלקאהאל. איך וויל דאס ווייטער אנהאלטן, און נאר מיט די צוויי תנאים קען מען זיין ביי אונז.

לכבוד די נייע יאר זאלסטו זיך מקבל זיין צו עוסק זיין אין הפצה, נעם צאם אפאר בחורים און אפאר אינגעלייט, מען זאל אויסלייגן אין אלע שולן גליונות מידי שבת בשבתו, און אויך דבר יום ביומו – סיי די חינוך גליון, סיי די טעראפי גליון, און די היכל הקודש גליון און אויך די נייע גליון מים רבים.

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת נצבים, כ"ג אלול, שנת תשפ"ה לפרט קטן

לכבוד ... נרו יאיר

מארגן פארן מיר קיין אומאן, דאס הארץ בענקט, דאס הארץ גליסט, עס זינגט זיך שוין "צום ציון, צום ציון, איך פאר צום רבינ'ס ציון, דארט וועל איך נישט רוען ביז דער רבי וועט זיך מיען..."

בעט ביי די קרן הדפסה א פעקל ספרים מיט צו נעמען קיין אומאן פאר די מפיצים, נעם א חלק אין הפצה, נעם א חלק אין מזכה זיין נאך אידן מיטן זיי געבן די עצות פון רבי'ן.

היינט הייבן מיר אן א נייע מסכתא, מען הייבט אן סדר קדשים, מסכת זבחים. הייב אן לערנען היינט די הייליגע גמרא, א איד קען מען זיין נאר מיט די הייליגע גמרא, אז מען לערנט די הייליגע גמרא ווערט מען נאנט צום אייבערשטן און מען איז אפגעהיטן פון אלע שלעכטס.

איך וויל דיר בעטן זאלסט מיר העלפן אין אומאן צוריק מאכן די קהילה פאר א משפחה, איך וויל זייער זאלסט קענען אלעמען ביי די נעמען און דו זאלסט יעדן איינעם באגריסן, איך וויל זייער די קהילה זאל בלייבן א משפחה, זאלסט יעדן געבן שלום, צו יעדן רעדן ווייך, קיינעם נישט געבן א שטופ, און אז דו האסט א טיש מיט וועם דו עסט די סעודות און איינער האט זיך דארט אראפגעזעצט - זאלסטו יענעם נישט אוועק שטופן, נישט אויפהייבן, נאר יעדן איינעם ליב האבן.

איך פאר אם ירצה ה' מארגן מיט די טשארטער, דאנערשטאג וועל איך זיין אין ליזענסק ביים הייליגן רבי ר' אלימלך זכותו יגן עלינו, אוי דאס הארץ בענקט... און פרייטאג ערב שבת די אונטערשטע שבת פון יאר וועלן מיר זוכה זיין אנצוקומען צום הייליגן רבי'ן אין אומאן, אוי דאס הארץ בענקט... מי יתן לי אבר כיונה...

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

א כתיבה וחתימה טובה, א גוט געבענטשט יאר.

בעזרת ה' יתברך - יום ג' לסדר כי תבוא לאומאן, ט"ז אלול, שנת תשפ"ה לפרט קטן

לכבוד ... נרו יאיר

מיר פארן שוין אין א וואך צום רבי'ן, מיר דארפן קומען צום רבי'ן מיט עפעס א מתנה, נישט מיט ליידיגע הענט; זאלסטו בעטן ביי די קרן הדפסה א פעקל ספרים מיט צו נעמען קיין אומאן פאר הפצה, און אויך זאלסטו אנהייבן גיין הפצה אין די טעג וואס איז נאך דא איידער מיר פארן צום רבי'ן קיין אומאן, ווייל דו קענסט זיך נישט פארשטעלן ווי חשוב דער מענטש וואס איז עוסק אין צוריק ברענגען אידישע קינדער איז ביים אייבערשטן.

דער וואס פארשפרייט דעם הייליגן רבינ'ס עצות און מיט דעם ברענגט ער צוריק פארבלאנזשעטע נשמות צום אייבערשטן - איז מורא'דיג חשוב ביים אייבערשטן. אזוי ווי עס שטייט אין זוהר הקדוש (תרומה קכח:): "תָּא חֲזֵי, כָּל מַאן דְּאָחִיד בְּיָדָא דְּחַיָּיבָא וְאִשְׁתָּדַּל בֵּיהּ, לְמִשְׁבַק אָרְחָא בִּישָׁא", קום און זע, זאגט דער הייליגער זוהר, א מענטש וואס ברענגט צוריק זינדיגע מענטשן צום אייבערשטן, "אִיהוּ אִסְתַּלָּק בִּתְלַת סִלּוּקִין, מַה דְּלָא אִסְתַּלָּק הָכִי בַּר נָשׁ אַחֲרָא. גָּרִים לְאַכְפְּיָיא סִטְרָא אַחֲרָא, וְגָרִים דְּאִסְתָּלַּק קוּדְשָׁא בְּרִיךְ הוּא בִּיקָרֵיהּ, וְגָרִים לְקַיְּימָא כָּל עָלְמָא בְּקִיּוּמֵיהּ לְעֵילָּא וְתַתָּא", דער מענטש איז זוכה ארויף צו גיין אויף א פלאץ וואס קיין שום מענטש איז נישט זוכה; ער נעמט אוועק טומאה פון דער וועלט, און ער מאכט אז דעם אייבערשטנ'ס נאמען זאל ווערן געהייליגט אויף די וועלט, דער מענטש איז גורם אז אלע וועלטן שטייען אויף זיין זכות. "וְזָכֵי לְמֵחַמֵי בְּנִין לִבְנוֹי", ער איז זוכה צו זען קינדער און אייניקלעך, "וְזָכֵי בְּהַאי עָלְמָא, וְזָכֵי לְעָלְמָא דְּאָתֵי", און ער איז זוכה צו אלע גוטע זאכן אויף די וועלט און אויף יענע וועלט, "כָּל מָארֵי דִּינִין, לָא יַכְלִין לְמֵידָן לֵיהּ, בְּהַאי עָלְמָא וּבְעָלְמָא דְּאָתֵי", קיינער קען אים נישט שלעכטס טון, נישט אויף די וועלט און נישט אויף יענע וועלט, "עָאל בִּתְרֵיסַר תַּרְעֵי, וְלֵית מַאן דְּיִמְחֵי בִּידֵיהּ", ער גייט אריין אין דרייצן טויערן פון שערי רחמים, און קיינער קען אים נישט צוריק האלטן.

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

א כתיבה וחתימה טובה, א גוט געבענטשט יאר.

בעזרת ה' יתברך - יום א' לסדר כי תבוא לאומאן, י"ד אלול, שנת תשפ"ה לפרט קטן

לכבוד ... נרו יאיר

בעט ביי די קרן הדפסה א פעקל ספרים מיט צו נעמען קיין אומאן פאר הפצה, אזוי וועסטו קומען צום רבי'ן מיטן נעמען א חלק אין הפצה.

דער רבי וויל מיר אלע זאלן האבן א חלק אין מקרב זיין נשמות ישראל צום אייבערשטן, דו ווילסט נישט דער רבי זאל דיך אנשרייען וכו'... רבי נתן דערציילט אז דער רבי פלעגט אויף אונז אסאך מאל שרייען און אונז אנרופן: "ענק זענען טריקענע ביימער", ענק געבוירן נישט קיין פירות, ענק ברענגען נישט קיין פרישע מקורבים (חיי מוהר"ן סימן תקמג).

פארבינד זיך יעצט מיט די קרן הדפסה, בעט זיי א זעקל ספרים אדער א גאנצע באקס, אין אומאן דארף מען האבן אסאך ספרים. אדער זאלסטו אליין ארום גיין אין אומאן מפיץ זיין אדער געב דאס פאר די טייערע מפיצים, געדענק ווי אזוי דו ביסט אנגעקומען צום רבי'ן, נאר דורך א מפיץ, און אז נישט דו איז דער וואס האט דיך מקרב געווען מקורב געווארן דורך הפצה; איך בין מקורב געווארן דורך די צוויי מפיצים ר' נתן און ר' יענקל. געווען איז דאס ערב וואס מען איז געפארן אין קאנטרי אין יאר תשס"ד, איך האב געדאווענט שחרית אין בית המדרש אונגוואר ביי הרב הגאון רבי מנשה קליין זכרונו לברכה, דארט האב איך געטראפן די צוויי מפיצים זיי האבן מיר געגעבן א קליין ספר'ל, אשר בנחל חלק כז, און דאס האט מיך אויפגעפלאמט, איך האב געלערנט די ספר אן א שיעור מאל במשך די זומער וואכן. (אינטערעסאנט איז, די מפיצים האבן מיר שפעטער דערציילט אז מוהרא"ש האט זיי געזאגט אהין צו גיין, מוהרא"ש האט זיי געזאגט זיי זאלן גיין הפצה אין דעם שול, זאגנדיג, אינגעלייט פארן יעצט אין די קאנטריס, זיי דארפן אסאך חיזוק וכו').

רוף יעצט אריין קרן הדפסה, זאג זיי דו ווילסט א פושקע ספרים, און דאס וועט זיין א גוטע התחלה פאר דיר דו זאלסט אנהייבן גיין הפצה, עס זאל ברענען אין דיר דעם רבינ'ס פייער, עס זאל דיר גיין אין לעבן אז נאך א איד זאל וויסן פון די ליכטיגע עצות פון רבי'ן.

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע עניינים.

א כתיבה וחתימה טובה, א גוט געבענטשט יאר.

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת דברים, ב' מנחם-אב, שנת תשפ"ה לפרט קטן

טייערער ... נרו יאיר

עפעס א גוטע זאך האסטו געטון, אז דו האסט מפרסם געווען דעם רבינ'ס שטעטל אזוי שטארק ביים היימישן עולם; וואו מען גייט און וואו מען שטייט רעדט מען פון דיין גראסערי "לעמאנעיד", און ווער עס הערט די ווארט "לעמאנעיד" – דערמאנט זיך פון שטעטל, פון היכל הקודש, עס ווערט א שמועס וכו' וכו'. עד כדי כך אז מענטשן זאגן מיר כסדר: "איך בין געווען ביי דיר אין שטעטל", פרעג איך: "וואו?" איז די ענטפער: "לעמאנעיד".

יעצט וויל איך דיר זייער בעטן זאלסט זיך קובע זיין שיעורים כסדרן אין חומש, תרגום מיט רש"י בכל יום ויום. אויך משנה וגמרא, דאס זאל זיין חוק ולא יעבור. טראכט נישט וואס דו האסט נעכטן געטראכט, אז מארגן (היינט) וועסטו לערנען, און היינט (מארגן) זאגן – מארגן וועל איך לערנען, ווייל אויב דו וועסט אזוי טראכטן וועט די לעבן אריבערגיין אן תורה, און דו וועסט גארנישט האבן, לאז נישט אויס א טאג פון לערנען, זיי שטארק מיט אלעס וואס דו האסט גענומען פון רבי'ן, באניי זיך פון פריש.

...

שכוח פארן אנטון די גוי'אישע ארבעטער מיט צניעות'דיגע קליידער, הלוואי זאל אויך זיין פאר די אידישע פרויען ארבעטערס א דרע"ס קאו"ד, וד"ל.

בעזרת ה' יתברך - זומער, שנת תשפ"ה לפרט קטן

מרת ... תחי'

איך זע אייער ארבעט ווי איר טייטשט איבער די בריוו פון עצתו אמונה אויף ענגליש, אזוי שיין מיט א רייכע פענע.

בזכות די גרויסע מצוה זאלט איר האבן א ישועה און נחת פון אלע קינדער.

בעזרת ה' יתברך - זומער, שנת תשפ"ה לפרט קטן

א מתנה פאר מרת ... תחי'

איך האב יעצט געזען די "ליכט פון אמונה" חלק דריי, וואס איר האט געשריבן אין ענגליש, איבער געטייטשט פון די הייליגע ספר "עצתו אמונה", איך בין זייער איבערגענומען פון די שיינע רייכע ארבעט.

דער אייבערשטער זאל אייך געבן כח און מח צו קענען איבערטייטשן אלע חלקים און מזכה זיין נשמות ישראל וואס קענען נאר ענגליש.

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת מטות-מסעי, כ"ד תמוז, שנת תשפ"ה לפרט קטן

לכבוד מיין טייערער ... נרו יאיר

דו פרעגסט וואס דו קענסט טון, דו גייסט הפצה אבער מענטשן געבן דיר פרוטות, עס דעקט זיך נישט דיינע הוצאות.

גיי הפצה לשם שמים, לתקן עולם במלכות שקי, להפנות אליך כל רשעי ארץ; האב אינזין דעם אייבערשטן, האב אינזין צוריק צו ברענגען נאך אידן צום אייבערשטן, וועט די שפע קומען און דו וועסט האבן גרויס הצלחה.

אויב חס ושלום מען טראכט פון געלט איז מען א גרויסער רחמנות, דעמאלט האט מען נישט די געלט און נישט די הפצה, מען בלייבט מיט גארנישט. אזוי האב איך געזען במשך די יארן, די מפיצים וואס די קאפ שטייט גראד, די קאפ טראכט פונעם אייבערשטן – די זענען מצליח מיט אלעס, סיי מיט פרנסה, סיי מיט די קינדער וכו' וכו'.

די יאר פרשת עקב הבא עלינו לטובה מאכן מיר נאכאמאל די יערליכע "אנשי חיל" קאמפיין, איך האף דו וועסט מיר העלפן מער פון דיינע כוחות.

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת חקת, ז' תמוז, שנת תשפ"ה לפרט קטן

טייערער ...

יעצט האט מען מיר באוויזן דעם ספר "ותחיין את הילדים" מהדורת וועבערמאן; וואס זאל איך דיר זאגן, מיר זענען אזוי גליקליך אז מיר האבן די זיסע עצות פון רבי'ן, ווי מוהרא"ש האט עס אונז איבער געגעבן.

די ספר דארף מען פארשפרייטן פאר אלע מחנכים און פאר אלע וואס האבן און טוען אין חינוך.

אינעם זכות פון נעמען די די מהדורה זאלסטו געבענטשט ווערן מיט נחת פון אלע קינדער און געזונט און הצלחה.

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת בלק, י"א תמוז, שנת תשפ"ה לפרט קטן

לכבוד מיין טייערער ... נרו יאיר

איך האב געזען די ערשטע פאר בלעטער פון די שיינע ספר וואס דו געבסט ארויס, "ספר המידות אין אידיש", אפגעשריבן פון שיעורים וואס איך האב פארגעלערנט פאר תלמידים, עס איז הערליך שיין, און עס איז אויף לעובדא ולמעשה מיט אזויפיל שכל, עצות, חיזוק והדרכה וואס מוהרא"ש זכותו יגן עלינו האט אונז געלערנט פון הייליגן רבי'ן.

דער אייבערשטער זאל העלפן בזכות וואס מיר פארשפרייטן דעם רבינ'ס עצות זאלן מיר זוכה זיין צו קענען אלעס פאררעכטן און קענען צוריק ברענגען אלעמען צום אייבערשטן, אמן.