Your app logo
Download the App
Open in app
Back
Search
Filter
  • Login
  • |
  • Register
Pidyon Nefesh ברסלב סענטער
Search Icon
  • ברסלב סענטער
  • לימודים
    • לוח השיעורים
  • נייעס
  • חיזוק
    • פראגעס
    • בריוון
    • מכתב יומי
    • ארטיקלען
  • אלבום'ס
    • בילדער
    • קליפּס
    • שיעורים
    • אודיאו שיעורים
    • היכל הנגינה
  • ספרים
  • סטאר
  • Search
  • וואס איז שטערקער, וואסער אדער לופט?

    שאלה: וואס איז שטערקער, וואסער אדער לופט? ווען א שווערע זאך פאלט אדורך די לופט צעברעכט עס זיך נישט, אבער ווען עס פאלט אריין אין וואסער ווערט עס געווענליך יא צעבראכן. איז טאקע וואסער שטערקער? משה טייטלבוים ענטפער פון גרשון קרעמער: משה'לע, דו פרעגסט א זייער קלוגע שאלה. א גלאז וואסער זעט אויס אזוי רואיג און שטיל, און די לופט איז נאך איידעלער פון דעם – מען זעט עס נישט און מען שפירט עס קוים. אבער דער אייבערשטער האט אריינגעלייגט אין ביידע א געוואלדיגן כח. דער הייליגער תנא בן עזאי זאגט אין פרקי אבות (פרק ד'): "אל תהי בז לכל אדם, ואל תהי מפליג לכל דבר, שאין לך אדם שאין לו שעה, ואין לך דבר שאין לו מקום." דאס מיינט: זאלסט קיינעם נישט אוועקמאכן, און זאלסט נישט מזלזל זיין אין גארנישט, ווייל יעדע זאך האט איר פלאץ, און יעדער מענטש האט זיין צייט. אז דו פרעגסט איבער "וואסער" און "לופט", זענען די ווערטער פון בן עזאי זייער פאסיג. ווייל וואס איז שוין וואסער? און לופט, וועסטו טראכטן, איז דאך ממש גארנישט. אבער ביידע האבן זייער צייט און פלאץ אויף דער וועלט. יעצט, ווער איז שטערקער? וועל איך דיר צוריקפרעגן: שטערקער אין וואס? אין שטופן? אין אפשטעלן א זאך וואס פליט? אין דרוקן? דער ענטפער איז, אז עס ווענדט זיך אין דעם וואס מען וויל מעסטן. וואסער וועגט אסאך מער ווי לופט. אויב מען נעמט צוויי פונקטליך די זעלבע פלעשער, איינס אנגעפילט מיט וואסער און דאס צווייטע "פול" מיט לופט, וועט די וואסער זיין פיל שווערער, ווייל וואסער איז פיל מער געדיכט; אינעם זעלבן פלאץ ליגט פיל מער שטאף. נאך א חילוק איז דא: לופט לאזט זיך צוזאמענדרוקן, אבער וואסער קען מען כמעט נישט צוזאמענדרוקן. וואסער לאזט זיך נישט אריינשטופען מיט קראפט; אויב עס איז מער נישטא קיין פלאץ, וועט עס מוזן ערגעץ ארויסגיין. יעצט צו דיין שאלה: ווען א זאך פאלט אראפ דורך די לופט, רוקט זיך די לופט גרינג אוועק פון איר וועג. אבער ווען עס קלאפט אריין אין וואסער מיט א שטארקע שנעלקייט, דארף זיך אין איין רגע אוועקרוקן א פיל שווערערע זאך – וואסער – וואס רוקט זיך נישט אזוי שנעל ווי לופט. דערפאר וועט דאס וואסער אים פלוצלינג אפשטעלן, און פונעם שטארקן קלאפ קען עס צעבראכן ווערן. וואסער פארמאגט נאך גאר שטארקע כוחות. ווען עס קומען למשל ריזיגע כוואליעס ביי א צונאמי, וועט עס צעברעכן יעדע זאך וואס שטייט אים אין וועג. עס קען אפילו אריינטראגן ריזיגע שיפן מיילן ווייט אריין אין די יבשה. מיינט דאס אז לופט איז שוואך? בכלל נישט! א ווינט איז דאך פשוט לופט וואס רוקט זיך. ביי א שטארקע שטורעם קען דער ווינט אראפרייסן דעכער און אומווארפן ריזיגע ביימער. נו, ווער איז טאקע שטארקער? פאר ביידע האט דער אויבערשטער געגעבן מורא'דיגע כוחות, פונקט ווי ביי אונז מענטשן, וואו יעדער האט זיין אייגענעם פלאץ וואו ער טויג. וואסער איז געדיכטער און וועט זיך נישט רוקן אזוי שנעל, און לופט – די ווינטן קענען שטופן גאר שטארק. דיין שאלה לערנט אונז א וויכטיגן יסוד: דער באשעפער האט געגעבן פאר יעדער זאך איר אייגענעם פלאץ און איר באשטימטן תפקיד. דאס וואסער דארף נישט ווערן קיין לופט, און די לופט דארף נישט ווערן קיין וואסער; די וועלט דארף ביידע פונקט אזוי ווי דער באשעפער האט זיי באשאפן. אזוי איז עס אויך ביי אונז מענטשן. אמאל קוקט מען אויף א חבר און דער "קנאה-ווארימל" פרובירט זיך איינצועסן: יענער לערנט בעסער פון מיר, יענער זינגט אזוי שיין, יענער קען שפילן בעסער... און מען טראכט ביי זיך: פארוואס בין איך נישט אזוי ווי יענער? אבער דעם רבינ'ס חיזוק דערמאנט אונז צו טראכטן אנדערש. "דאס איז מיין מעשה, און דאס איז יענעמ'ס מעשה, און בכלל וואס האט מען צו רעדן פון יענעם?" – אזוי האט דער הייליגער תם געזאגט. אז מען לעבט מיט דעם דאזיגן צוגאנג, קען מען אנקומען זייער ווייט און דערגרייכן די העכסטע מדרגות סיי בגשמיות און סיי ברוחניות. איזהו עשיר השמח בחלקו. פאר קאמענטארן אדער שאלות ביטע רופט אדער טעקסט 845-445-7447 אדער שיקט אן אימעיל צו askgershon@gmail.com. 

    < זעה מער כו חשון תשפ"ז 📝
  • געזען אדער באמערקט?

    שאלה: &nbsp; ווען מ'רעדט נוצט מען אמאל דעם אויסדרוק "איך האב עס געזען", און אמאל זאגט מען "איך האב עס באמערקט". עס קוקט אויס ווי ביידע מיינען די זעלבע זאך; האב איך געוואלט פרעגן פון ר' גרשון קרעמער: זענען דאס טאקע צוויי ווערטער מיט דעם זעלבן טייטש, אדער איז פארהאן א חילוק צווישן "זען" און "באמערקן"? &nbsp; א גרויסן ישר כח, עס איז זייער שיין וואס איר שרייבט. &nbsp; משה'לע טייטלבוים, קרית יואל &nbsp; ענטפער פון גרשון קרעמער: &nbsp; טייערער משה'לע, דו האסט געזען און באמערקט א גאר וויכטיגע נקודה, און עס לוינט זיך טאקע אפצושטעלן דערויף. ווייל אפילו ווען מענטשן זעען זאכן, מיינט עס נאך נישט אז זיי מוזן עס אויך באמערקן; און דאס איז טאקע א זאך וואס אסאך מענטשן פארשטייען נישט. &nbsp; דער אמת איז אז "באמערקן" איז גאנץ אן אנדערע זאך ווי סתם "זען". יעדער קען דאך דאס ווארט "באמערקונג", וואס דאס טייטש אויף ענגליש א "קאמענט" (אדער א "הערה" אויף לשון הקודש); דאס מיינט אז "באמערקן" באציט זיך נישט בלויז אויף וואס די אויג "זעט", נאר עס מיינט מאכן א "באמערקונג" און ארויסזאגן מיט'ן מויל א "הערה" אויף דעם וואס מען זעט. &nbsp; אויב אזוי, קען מען טאקע זען אבער נישט באמערקן; די אויג זעט שוין זייער גוט, אבער דאס מויל בלייבט פארמאכט, פונקט ווי מען וואלט גארנישט געזען. &nbsp; אבער דא ליגט די גאנצע נקודה: מ'קען באמערקן זאכן אפילו אן דעם וואס מען זעט עס ממש פאר די אויגן. למשל, דו קומסט אהיים נאך א לאנגע טאג ארבעט, און דו ניצט די תורה פון "אזמרה" כדי צו "זען" עפעס גוט. אפילו ווען אלעס איז איבערגעקערט און ס'איז גארנישט דא אויפ'ן טיש, וועסטו דאך "באמערקן" עפעס א גוטע נקודה. אדער ווען דו זעסט אז דער טיש איז אפגערוימט און די וועש איז שיין צוזאמגעלייגט, כאטש דו האסט נישט געזען ווער ס'האט עס געטון, קענסטו עס דאך באמערקן; דו קענסט זאגן פאר יעדן פון דיינע קינדער באזונדער: "וואו, איך בין זיכער אז דו האסט עס געטון!" עס זענען דא פעלער וואס מען מעג יא "חושד" זיין... וואס טראכסטו וועט פאסירן ווען דיין קינד זעט ווי מען איז אים כסדר "חושד בכשרים" אז ער איז דער וואס האט געטון די גוטע זאך? &nbsp; מיט די עצות פונעם רבי'ן קען מען נעמען די זעלבע שפראך וואס מענטשן ניצן צומאל אויף נעגאטיוו &ndash; א שפראך וואס דערווייטערט און צוברעכט נעבעך &ndash; און זיך אפלערנען דערפון צו טון דאס זעלבע כדי צו מחזק זיין און צו בויען; נעמען די זעלבע ווערטער, נאר זיי איבערדרייען אויף פאזיטיוו. &nbsp; קום אהיים צו דיינע קינדער מיט "שטרענגע" אויגן פונקט ווי איינער וואס איז אויפגערעגט, אבער מיט א באהאלטענעם שמייכל אויפ'ן פנים, כדי די קינדער זאלן פארשטיין אז דו ביסט נישט באמת אין כעס, און רוף דיך אויס מיט א הויעכע שטימע: "ווער האט דא אזוי שיין געמאכט דעם צימער?! דו מיינסט טאקע איך ווייס נישט ווער עס האט דאס געטוהן?! איך מיין אז דו ביסט עס! דו ביסט דאך שטענדיג אזוי וואויל, דו זוכסט דאך אלעמאל צו טוהן וואס דער אויבערשטער הייסט." &nbsp; דאס הייסט באמערגן אן דעם וואס מ'זאל עס "זעהן"! &nbsp; און ווען דו זעסט שוין יא עפעס, אויב ס'קען ארויסקומען א תועלת דערפון, זאלסטו עס באמערקן, לאזן וויסן אז דו האסט עס געזען און ווייזן ווי שטארק דו פרייסט זיך דערמיט. אבער אויב ס'איז בעסער אזוי, מאך זיך ווי דו האסט גארנישט געזען; אסאך מאל דארף מען טאקע "נישט" זען... &nbsp; מ'דערציילט אויף איינעם פון די גדולי ישראל שליט"א, אז אמאל פרעגן אים מענטשן שאלות וואס ער וויל נישט הערן, ווייל ער כאפט גלייך אז מ'וויל אים סתם אריינשלעפן אין פאליטיק. אין אזעלכע פעלער ענטפערט ער געווענליך: "וואס האט איר געזאגט? איך האב נישט געהערט." &nbsp; ווען יענער חזר'ט איבער די שאלה אביסל העכער, ענטפערט ער נאכאמאל: "וואס זאגט איר? איך הער נישט." ווען יענער פרעגט שוין די זעלבע שאלה דאס דריטע מאל, קוקט ער אים אן מיט א שמייכל: "דו זעסט נישט אז איך הער נישט?!" &nbsp; דאס איז טאקע וואס מיר דארפן טון. אמאל, אפילו אויב מ'זעט אדער מ'הערט עפעס, מיינט עס נאך נישט אז מ'דארף עס טאקע "דערהערן און באמערקן". &nbsp; אוטם אזנו משמוע דמים ועוצם עיניו מראות ברע &nbsp; פאר קאמענטארן אדער שאלות ביטע רופט אדער טעקסט 845-445-7447 אדער שיקט אן אימעיל צו askgershon@gmail.com.

    < זעה מער כא חשון תשפ"ז 📝
  • זיך האלטן ווארעם פאר ביליג

    שאלה: &nbsp; די נייעס מעלדט אז עס קומט א פראסטיגע ווינטער, האב איך געוואלט פרעגן א שאלה פון גרשון קרעמער: וואס איז די בעסטע עצה זיך צו האלטן ווארעם? פאריאר האט מיך די הייצונג געקאסט זייער אסאך געלט. ביי אונז אין שטוב הייצט מען מיט פראפעין; אפשר וואלט געווען אן עצה צו ניצן האלץ, פונקט ווי אונזערע זיידעס און באבעס פלעגן טון? אדער זאל איך ענדערש אינסטאלירן א ספליט-יוניט, כאטש דאס נעמט דאך אסאך עלעקטריק? &nbsp; א לייענער פון קרית יואל &nbsp; ענטפער פון גרשון קרעמער:טייערער לייענער, דו הויבסט אן מיט דעם אז עס קומט א "פראסטיגע ווינטער". נאר דער באשעפער אליין ווייסט וואס עס גייט טאקע זיין, אבער לויט די אמעריקאנער וועטער-אגענטור (NOAA), וועט דער ווינטער אין אונזער געגנט ווארשיינליך זיין ווארעמער ווי געווענליך, און אויף די מזרח זייט פון אמעריקע וועט זיין מער נאס ווי געווענליך. אבער דיין שאלה בלייבט נאך אלץ נוגע: עס קומען קאלטע טעג, און דו ווילסט וויסן וואס איז די בעסטע וועג זיך צו האלטן ווארעם. &nbsp; דער אמת איז אז יעדע זאך האט זיך אירע מעלות און חסרונות. פראפעין איז באקוועם און ריין, אבער די פרייזן זענען נישט סטאביל; עס טאנצט כסדר ארויף און אראפ. אפשר לוינט זיך דיר צו באשטעלן ביי א פירמע וואס לאזט דיר "לאקן" די פרייז פון פאראויס פארן גאנצן ווינטער. &nbsp; האלץ קען טאקע זיין ביליגער, אבער עס איז א שווערע עבודה. מען מוז יעדעס יאר איבערקוקן און רייניגן די קוימען, און האלץ גיבט ארויס היבש אסאך "קארבאן מאנאקסייד", וואס מען דארף זיין גאר פארזיכטיג דערמיט, ווייל דאס איז א גאז וואס האט נישט קיין גערוך און מען קען עס נישט זען, ה' ישמרינו. &nbsp; ספליט יוניטס זענען טאקע א פיינע זאך ווען עס איז נישט צו קאלט אינדרויסן, אבער אין די גאר פראסטיגע טעג שלעפן זיי גאר אסאך עלעקטריק, וואס ביי אונז אין ניו יארק קאסט דאס זייער טייער. &nbsp; אבער אז דו פרעגסט שוין יא וויאזוי זיך צו האלטן ווארעם דורכאויס דעם לאנגן קאלטן ווינטער, לאמיר דיר אויסזאגן א סוד: נישט פראפעין, נישט האלץ, און אפילו נישט קיין ספליט יוניט קענען באמת טון די דזשאב. די בעסטע עצה זיך צו דערווארימען אין די לאנגע קאלטע ווינטער נעכט איז נאר דורך די הייליגע תורה! דער ראש ישיבה שליט"א שרייבט אין זיין בריוו פון דינסטאג פרשת בראשית: "עס קומט א לאנגע ווינטער, איך וויל דיר בעטן דו זאלסט זיך מאכן א סדר היום ווען אויפצושטיין, וויפיל צייט צו זיין אין בית המדרש און וויפיל ביי די ארבעט; דו ווערסט דאך שוין עלטער, דו דארפסט שוין אנהייבן טראכטן מער פונעם תכלית." &nbsp; יעדע סארט הייצונג האט דאך אירע חסרונות, אבער די הייליגע תורה האט נישט קיין שום חסרון. "הלא כה דברי כאש נאם ה'" (ירמיה כ"ג, כ"ט) &ndash; די תורה איז ווי א פייער וואס דערווארימט די ביינער, און ווי דער תנא דבי אליהו זאגט, אז דער וואס לערנט תורה דארף נישט קיין ספעציעלע קליידער זיך צו באשיצן, ווייל דער אויבערשטער אליין היט אים און ווארעמט אים אן. &nbsp; נאך איין ווארט פאר מיר ענדיגן דעם ארטיקל: די בעסטע הייצונג פאר א שטוב זענען גוטע ווערטער! ווען דו וועסט רעדן שיין אינדערהיים, זאגן א גוט ווארט פאר דיין ווייב, געבן א שמייכל פאר די קינדער, און דערציילן א מעשה פון א צדיק ביים טיש, אוי וועט דארט ווערן ווארעם! &nbsp; א ווארעמען ווינטער! &nbsp; כי נר מצוה ותורה אור! &nbsp; פאר קאמענטארן אדער שאלות ביטע רופט אדער טעקסט 845-445-7447 אדער שיקט אן אימעיל צו askgershon@gmail.com.

    < זעה מער יח חשון תשפ"ז 📝
  • וויאזוי רייניגט מען אויס א טשולנט טאפ?

    שאלה: &nbsp; א גוטן ר' גרשון, איך בין א בחור וואס לערנט אין ישיבה. איך האב זיך איינגעקויפט אן אייגענעם טאפ און איך האב זיך צוגעגרייט א פיינעם, געשמאקן טשולנט לכבוד ליל שישי. פארשטייט זיך אליין אז נאכ'ן עסן איז דער טאפ געבליבן שמוציג; איך האב עס אפגעלייגט אויף שפעטער, און דערנאך אויף מארגן... אלע מיינע חברים האבן זיך מחיה געווען מיט'ן טשולנט, און איך האב געהאפט אז זיי וועלן כאטש צולייגן א האנט עס צו העלפן רייניגן. למעשה טרעף איך זיך א וואך שפעטער מיט א טאפ פול מיט פארקלעבטע, הארטע און איינגעגעסענע שמוץ וואס וויל בשום אופן נישט אראפגיין. וואס קען איך טון? &nbsp; א בחור אין ישיבה &nbsp; אן ענטפער פון גרשון קרעמער: &nbsp; טייערער ישיבה בחור, דו זוכסט אן עצה פאר א שמוציגן טאפ? אין יעדע שטוב מאכט זיך אמאל אז מ'פארזעט א טאפ, אדער אז דער טשולנט ברענט צו, און דאס עסן ווערט הארט און קלעבט זיך צו צום טאפ. אויב וועסטו פרעגן דיין מאמע, וועט זי דיר זאגן אז די עצה דערצו איז "סטיל-וואול" (Steel Wool). דאס איז א ספאנדזש געמאכט פון אייזן; מ'מאכט עס נאס מיט וואסער און זייף, און כאטש דו וועסט טאקע דארפן אביסל רייבן און קראצן, וועט עס אבער בעז"ה נישט נעמען לאנג און עס וועט אראפנעמען די שווערסטע און שטארקסטע שמוץ. איין הערה: ביי א "נאן-סטיק" (Non-stick) טאפ לוינט זיך עס נישט צו טון, ווייל עס וועט אפקראצן די גאנצע אויבערשטע שיכט, וואס וועט מאכן אז דער טאפ זאל ווערן ווי א געווענליכע קלעבעדיגע טאפ. &nbsp; דאס איז פונקט דאס וואס דער ראש ישיבה חזר'ט אונז כסדר איבער. יארן גייען אדורך אויף א מענטש, ער וויל באמת זיין גוט און ערליך, אבער דער יצר הרע זאגט אים: "מארגן וועסטו אנהייבן". ער וויל למשל אנהייבן מעביר סדרה זיין, אבער דער ס"מ זאגט אים: "נע, מ'האלט שוין יעצט ביי פרשת וירא אדער חיי שרה, וועסטו שוין אנהייבן קומענדיגע יאר שמחת תורה". אבער אן תורה קען מען דעם יצר הרע נישט באזיגן, אזוי ווי חז"ל זאגן (קידושין ל' ע"ב): "בראתי יצר הרע, בראתי לו תורה תבלין". א מענטש דערזעט זיך אמאל מיט אזעלכע עבירות און פלעקן אז ער קען זיך נישט ארויסדרייען, ער פילט ממש צוגעקלעבט צו זיינע תאוות. וואס איז די עצה? וואס איז דער רוחניות'דיגער "סטילוואל" פאר זיין נשמה? די עצה איז משניות. משניות האט אזא כח אז עס רייניגט אפילו ווען א מענטש איז פארשמירט מיט די ערגסטע עבירות, אפילו ער איז שוין נעבעך צוגעוואוינט צו זיינע שלעכטע זאכן. מוהרא"ש פלעגט זאגן אז "משנה" איז די אותיות "נשמה" &ndash; דאס וועט דיר אפוואשן פון יעדן פלעק און דיר איבערלאזן פריש און ריין. &nbsp; איך האף אז דער טשולנט האט דיך טאקע זאט געמאכט... בפרט אז דו האסט זיך שוין צוקריגט מיט דיינע חברים; יעדער האט געגעסן און קיינער האט נישט געוואלט אפוואשן. ס'איז א שאד זיך צו עסן דאס הארץ דערויף, א טאפ קען מען אפרייבן אין צען מינוט... &nbsp; אויב דו ווילסט באמת ווערן זאט, כאפ אריין שיעורים כסדרן: מקרא, משנה, גמרא און הלכה. אויסער די שיעורי הישיבה, מאך דיר קביעות'דיגע שיעורים אין זאגן גמרא; דאס וועט דיך מאכן פיל מער זאט ווי דער טשולנט וואס איז שוין לאנג קאליע געווארן. &nbsp; א ליכטיגן און פרייליכן תמיד! &nbsp; וזרקתי עליכם מים טהורים וטהרתם! &nbsp; האסט א שאלה? שרייב צו askgershon@gmail.com אדער רופט/טעקסט צו 845-445-7447

    < זעה מער טו חשון תשפ"ז 📝
  • די דריטע וועלט מלחמה

    שאלה: &nbsp; איך בין א בחור, יעצט בין הזמנים געפין איך זיך אינדערהיים און איך האב נישט קיין ישיבה. איך האב געעפנט א צייטונג און איך בין געווארן זייער דערשראקן; איך האב געליינט אז עס איז דא "אינסייד אינפארמעישאן" אז פוטין וויל אטאקירן די נאטא לענדער, אפילו אויב דאס וועט אנהייבן א דריטע וועלט מלחמה. איך טראכט א גאנצן טאג דערפון און איך האב זייער מורא. איז דאס אמת? איר שרייבט דאך די נייעס. &nbsp; חיים &nbsp; &nbsp; ענטפער פון גרשון קרעמער: &nbsp; טייערער חיים, גוט אז דו פרעגסט. עס שטערט מיר אז דו זיצט אינדערהיים און דו עסט זיך אויף פאר שרעק. &nbsp; אבער איידער איך ענטפער דיר, וויל איך דיר פרעגן א שאלה: ווייסטו אפשר פארוואס דער אייזל האט אזעלכע גרויסע אויערן? &nbsp; מען זאגט א ווערטל, אז ווען אדם הראשון האט געגעבן נעמען פאר אלע חיות און בהמות, איז אויך דער אייזל געקומען פרעגן: "וויאזוי הייס איך?" &nbsp; "אייזל!" האט אים אדם הראשון געזאגט. &nbsp; דער אייזל איז אוועקגעגאנגען, אבער נאך א קורצע וויילע איז ער צוריקגעקומען: "ווי הייס איך? איך האב פארגעסן." &nbsp; "אייזל!" &nbsp; ער גייט ווידער אוועק, און קומט נאכאמאל צוריק: "ווי אזוי הייס איך?" &nbsp; האט אים אדם הראשון אנגעכאפט ביי ביידע אויערן, זיי געצויגן און אים אריינגעשריגן אין אויער: "דו אייזל! הער שוין וואס מ'רעדט צו דיר!" &nbsp; דערפאר, גייט דאס ווערטל, איז ער געבליבן מיט אזעלכע גרויסע אויערן... &nbsp; פארוואס דערצייל איך די מעשה? ווייל א מענטש קען צומאל אויך זיין ווי דער אייזל. מען קען הערן נאכאמאל און נאכאמאל אז דער אייבערשטער פירט די וועלט, אבער ווען מען עפנט די צייטונג, פארגעסט מען אלעס. פלוצלינג איז פוטין דער בעל הבית; דער שרייבער אין צייטונג ווייסט אלעס, ער פארשטייט אלעס. און דער אייבערשטער? פון אים האט מען אינגאנצן פארגעסן. &nbsp; פרעג איך דיר: דו ווילסט וויסן וואס עס טוט זיך אין פוטין'ס קאפ? דו ווילסט וויסן וואס עס גייט זיין? איך ווייס נישט וואס פוטין טראכט, און איך ווייס נישט וואס עס וועט זיין. אבער אין דיין קאפ איז שוין יעצט דא א דריטע וועלט מלחמה! דו קענסט נישט עסן, דו קענסט נישט שלאפן, און דו קענסט נישט הנאה האבן פון בין הזמנים. מיט'ן ליינען די צייטונג דארפסטו שוין נישט ווארטן אז פוטין זאל עפעס אנווערטשאפטען. די צייטונג האט דיר שוין אריינגעברענגט די גאנצע וועלט מלחמה גלייך אין קאפ אריין. &nbsp; אז דו ווילסט פאלגן דעם צדיק'ס עצה, מאך צו די צייטונגען. הער אויף צו ליינען די אלע שטותים. נישט יעדע זאך וואס איז געדרוקט דארפסטו ליינען. נעם ענדערש א ספר אדער א קונטרס וואס רעדט פונעם אייבערשטן, פון אמונה און בטחון. ליין א מעשה פון א צדיק, לערן א בלאט גמרא, גיי ארויס אביסל שפאצירן און רעד זיך אויס דאס הארץ צום אייבערשטן. &nbsp; זאג אים יעצט: "אייבערשטער, איך האב מורא. איך פארגעס אז דו פירסט די וועלט. העלף מיר געדענקען אז איך בין אין דיינע הענט. גיב מיר אמונה, כדי איך זאל קענען לעבן רואיג און פרייליך." &nbsp; אמונה מיינט נישט אז איך ווייס וואס עס וועט געשען מארגן; אמונה מיינט אז אויך מארגן וועט דער אייבערשטער זיין דער בעל הבית. איך דארף נישט וויסן קיין עתידות כדי צו קענען לעבן היינט. &nbsp; טייערער חיים, זיי נישט קיין אייזל. הער וואס מען זאגט דיר: די וועלט האט א בעל הבית! ווען א מענטש הייבט אן צו לעבן מיט דעם, לעבט ער א חיים טובים. &nbsp; פאר קאמענטארן אדער שאלות ביטע רופט אדער טעקסט 845-445-7447 אדער שיקט אן אימעיל צו askgershon@gmail.com.

    < זעה מער כו תשרי תשפ"ז 📝
  • דער עליגעיטאר

    שאלה: &nbsp; א גוטן, דא רעדט משה טייטלבוים. יישר כח גרשון קרעמער. &nbsp; איך האב געלערנט איבער חיות, און איך האב געהערט אן אינטערעסאנטע זאך וועגן אן עליגעיטאר: זיין מויל איז גאר גאר שטארק; ווען ער מאכט עס צו און בייסט, איז עס מיט א געוואלדיגן כח. אבער מיט א בענדל אדער טעיפ קען מען אים האלטן דאס מויל פארמאכט און ער קען עס נישט עפענען. איז דאס ריכטיג? וויאזוי קען אזא קליין בענדל אפהאלטן אזא שטארקע חיה? &nbsp; ענטפער פון גרשון קרעמער: &nbsp; משה'לע, דו ביסט זייער גערעכט. האסט געפרעגט א זייער אינטערעסאנטע שאלה, און אויך פון אן עליגעיטאר קענען מיר זיך לערנען עפעס גאר נוצליך. &nbsp; דער אייבערשטער האט באשאפן דעם עליגעיטאר מיט גאר שטארקע מוסקלען צו פארמאכן דאס מויל. "מוסקלען" זענען די טיילן אינעם גוף וואס געבן אונז כח זיך צו רירן. מיט די מוסקלען מאכט דער עליגעיטאר צו זיין מויל און בייסט מיט א געוואלדיגן כח. &nbsp; אבער איין מוסקל קען נישט טון צוויי זאכן, און צו עפענען דאס מויל האט ער אנדערע מוסקלען וואס זענען פיל שוואכער. דערפאר קען ער גאר שטארק פארמאכן דאס מויל, אבער דאס עפענען גייט שוין שווער. דעריבער קען אפילו א שוואכע בענדל האלטן פארמאכט דאס מויל פון דעם שרעקעדיגן עליגעיטאר. &nbsp; יעצט לאמיר זיך אביסל באטראכטן: אפשר זענען מיר אויך אביסל ווי דער עליגעיטאר? גאר אסאך מענטשן קענען זייער גרינג פארמאכן דאס מויל הערמעטיש, אבער זיי קענען עס נישט עפענען... &nbsp; ווען עס קומט צו רעדן מיט א חבר, קענען דורכגיין עטליכע שעה מיט רעדן שטותים און נארישקייט אן דעם וואס מיר זאלן כאפן ווי די צייט איז געפלויגן. אבער ווען מען וויל רעדן צום אייבערשטן, שפירט מען פלוצלינג ווי דאס מויל ווערט פארקלעפט און פארקנאקט. און כאטש מען ווייסט אז רעדן צום אויבערשטן איז דער שליסל צו יעדע זאך, גייט עס אבער נישט. &nbsp; די גמרא (סנהדרין צב ע"ב) זאגט, אז דער קעניג נבוכדנצר האט אנגעהויבן זאגן שירה, ער האט געוואלט לויבן דעם אייבערשטן. חז"ל זאגן אז זיינע ווערטער וואלטן געקענט זיין שענער און בעסער ווי די שירות ותשבחות פון דוד המלך. איז געקומען א מלאך און אים געגעבן א פאטש אויפן מויל. פרעגט זיך א קשיא: פארוואס זאל מען אים געבן א פאטש? אויב ער קען זאגן שירה, זאל ער זאגן! נאר - זאגן צדיקים - אז דוד המלך איז אריבער גאר אסאך שוועריקייטן, יסורים און צרות, און טראץ דעם האט ער נישט אויפגעהערט צו זאגן שירה. &nbsp; נבוכדנצר טייערע, ווילסט זאגן שירה? קענסט זאגן "שענער ווי דוד המלך"? הארצן גערן, אבער בשעת ער איז א מושל בכיפה, אלעס גייט אים גוט, איז עס נישט קיין קונץ, לאמיר דיר געבן איין שנעלקעלע, אז עפעס זאל נישט גיין פונקטליך ווי דו ווילסט &ndash; און נבוכדנצר בלייבט שטום; ער קען זיך שוין נישט עפענען דאס מויל. &nbsp; אויב דו שפירסט זיך אינעם משל, דאס מויל איז דיר פארשלאסן און עס גייט נישט, דארפסטו זיך נישט דערשרעקן, ווייל דו קענסט מאכן א תפילה טאקע פון דעם; זאג אט דאס פארן באשעפער (קענסט עס זאגן יעצט בשעת דו ליינסט דעם ארטיקל): "באשעפער, איך ווייס נישט וואס גייט פאר מיט מיר, פארוואס מיט יעדעם קען איך רעדן שעות אויף שעות, אבער ווען איך וויל רעדן צו דיר גייט עס מיר נישט. איך שפיר ווי עס ליגט א שווערע שלאס אויף מיין מויל! באשעפער, העלף מיר, עפן מיר מיין מויל, איך וויל רעדן צו דיר." און מיט דעם אליין רעדסטו שוין יעצט צום אויבערשטן. &nbsp; משה'לע טייערער, לאמיר נישט זיין קיין עליגעיטאר, לאמיר עפענען דאס מויל און רעדן צום אייבערשטן. לאמיר נישט לאזן א קליין בענדל אונז אפהאלטן. ווארף א ווארט, א בקשה, אדער נאך א יישר כוח צום אויבערשטן. דער אייבערשטער הערט אונז. &nbsp; פאר קאמענטארן אדער שאלות ביטע רופט אדער טעקסט 845-445-7447, אדער שיקט אן אימעיל צו askgershon@gmail.com.

    < זעה מער כה תשרי תשפ"ז 📝
  • פלאנצן די ד' מינים לאקאל

    שאלה: &nbsp; יעדעס יאר ווען די ערב סוכות טעג קומען אן, זענען די גאסן פול מיט סוחרים וואס פארקויפן ד' מינים. אבער איך וויל פארשטיין איין זאך: פארוואס פארקויפט מען נאר מאראקאנער און יאנעווער אתרוגים? פארוואס קומען די לולבים נאר פון ארץ ישראל, מצרים אדער קאליפארניע? און אזוי אויך די הדסים און ערבות וואס קומען פון איך ווייס אליין נישט וואו. &nbsp; איז מיין שאלה אזוי: פארוואס קען מען נישט פלאנצן די אלע ד' מינים דא ביי אונז לאקאל? &nbsp; &nbsp; תשובה: &nbsp; דאס איז באמת א גוטע שאלה. קודם כל דארף מען אויפמערקן איין וויכטיגע נקודה: די ערבות וואס מען פארקויפט דא, קומען על פי רוב נישט פון קיין ווייטע פלעצער. ערבות וואקסן פיין און וואויל ביי אונז אין די געגנטער. נאך מער פון דעם, דו קענסט אליין פלאנצן דיינע אייגענע ערבות. &nbsp; קומענדיגע יאר וועסטו קענען נוצן דיינע אייגענע ערבות וואס דו האסט אליין געפלאנצט און אריינגעלייגט כוחות דערין. אזוי וועסטו קענען דאנקען דעם אויבערשטן יעדן טאג אויף די מצוה פון ד' מינים, און זיך פרייען מיט'ן טון דעם רצון ה'. &nbsp; און עס איז מן הסתם אסאך גרינגער ווי דו טראכסט. &nbsp; וויאזוי פלאנצט מען ערבות? דאס בעסטע איז צו נעמען די ערבות (די "הושענות") וואס דו האסט גענוצט הושענא רבה, אזוי ווייסטו אז דאס איז א כשר'ע סארט ערבה וואס איז כשר פאר די ד' מינים. &nbsp; די ערשטע זאך איז כדאי אראפצונעמען די בלעטער. די בלעטער וועלן נאר ווערן אויסגעטריקנט און קענען אנמאכן א שמוץ, און בכלל דארף מען באמת נאר דעם צווייג אליין כדי צו קענען פלאנצן א פרישן בוים. &nbsp; ערבה ביימער האבן נישט קיין קערלעך (זוימען) פון וואו זיי איבערצופלאנצן. וויאזוי פלאנצט מען זיי טאקע? זעט די וואונדער פונעם באשעפער: מען דארף בלויז נעמען א קאנטעינער מיט וואסער און אריינשטעקן דעם צווייג אינעווייניג, עס זאל זיין בערך איין אדער צוויי אינטשעס אין די וואסער. עס איז כדאי צו טוישן דאס וואסער יעדע טאג אדער צוויי. &nbsp; בעט דעם אויבערשטן, און נאך א וואך אדער צוויי וועט מען זען בעזרת השם ווי קליינע ווארצלען הייבן אן ארויסצוקומען פונעם צווייג. ווען די פרישע ווארצלען זענען שוין דא, איז עס גרייט פארן נעקסטן שטאפל: עס אריינצופלאנצן אין דער ערד. &nbsp; וואו איז דער בעסטער פלאץ עס צו פלאנצן? די תורה הקדושה אנטפלעקט אונז שוין דעם סוד. דער פסוק רופט עס "ערבי נחל", ווייל ערבות גלייכן זייער שטארק אסאך וואסער (און אויך זון). אויב האט איר א פלאץ אין הויף וואו די זון שיינט גוט און ס'איז א נאסע פלאץ צי עס איז נעבן וואסער, איז דאס דער בעסטער פלאץ. &nbsp; אויב האט איר נישט קיין נאסע פלאץ, איז גוט עס אליין צו באוואסערן כסדר; אויסער דעם דארף עס נישט קיין סך פלעגונג. &nbsp; בעט דעם אויבערשטן עס זאל גוט וואקסן, און קומענדיגן פרילינג וועט איר זען ווי דער ליידיגער צווייג טוט זיך אן פרישע קליידער, און עס וואקסן ארויס דערפון נייע צווייגעלעך און בלעטעלעך. &nbsp; אויב איר ווילט האבן שיינע ערבות אויף יום טוב, איז כדאי אפצושניידן דעם בוים איין מאל אנהייב זומער (בערך ארום שבועות צייט) און נאכאמאל שפעטער אין זומער (נאך תשעה באב), בערך 6-8 וואכן פאר יום טוב. נאך יעדעס מאל וואס מען שניידט אפ די צווייגן וואקסן ארויס פרישע צווייגן, און די צווייגן וואס הויבן אן צו וואקסן אין די צווייטע האלב פונעם זומער זענען פונקט גוט; דאס וועט בס"ד זיין פריש און שיין, גרייט פאר די הייליגע מצוה. &nbsp; די אנדערע דריי מינים זענען שוין אן אנדערע מעשה. דער לולב קומט פון א טייטלבוים וואס דארף האבן א ווארעמערע קלימאט, דער אתרוג נויטיגט זיך אויך אין ווארעמערע באדינגונגען, און אזוי אויך הדסים קענען נאר וואקסן אין אזעלכע פלעצער וואו עס ווערט נישט צו קאלט אינמיטן ווינטער. &nbsp; נישט קיין חילוק פון וואו איר האט די ד' מינים, איז דער עיקר זיך צו פרייען און טאנצן מיט די הייליגע מצוות וואס דער אויבערשטער האט אונז געגעבן.

    < זעה מער יג תשרי תשפ"ז 📝
  • דיהיידרעישאן

    שאלה: מיין שאלה איז איבער דיהיידרעישאן. איך האב נעכטן געהאט א זייער שווערע מעשה: איך בין אהיימגעקומען נאך א טאג ארבעט און איך האב זיך זייער נישט גוט געפילט. איך האב נישט געוואוסט וואס עס גייט פאר מיט מיר, און שפעטער האב איך זיך אויפגעוועקט אין אן אמבולאנס. מיין ווייב האט מיר דערציילט אז איך האב געחלשט. &nbsp; איך האב זיך געפונען אינעם אמבולאנס מיט א געשטאכענע האנט אויפן וועג צום שפיטאל. זיי האבן מיר געזאגט אז איך בין זייער אויסגעטרוקנט (דיהיידרעיטעד), און דערפאר געבן זיי מיר פליסיגקייט דורך די אדערן. איך האב זיי געזאגט: "איך וועל טרינקען וויפיל וואסער איר ווילט, אבער לאזט מיך אהיימגיין," אבער זיי האבן מיר מסביר געווען אז עס ארבעט נישט אזוי און מען מוז אריינפארן אין שפיטאל זיך איבערצוטשעקן. &nbsp; אין שפיטאל האט מען מיר געזאגט אז איך האב געהאט גרויסע נסים, ווייל די דיהיידרעישאן איז געווען זייער ערנסט. איך בין דארט געבליבן א גאנצע נאכט ביז מען האט מיר ברוך השם באפרייט. &nbsp; וואס איך וויל פארשטיין איז: וואס פונקטליך איז דיהיידרעישאן? און וואס איז שוין אזא עסק אויב איך האב געטרונקען אביסל ווייניגער וואסער? &nbsp; &nbsp; ענטפער: א גרויסן יישר כח פאר דיין שאלה. לאמיר קודם ענטפערן אויף דיין פראגע איבער דעם ווארט "דיהיידרעישאן". אזוי ווי אסאך מעדיצינישע טערמינען, שטאמט דאס ווארט פון גריכיש און לאטייניש. אין גריכיש מיינט דאס ווארט "היידרא" וואסער, און אין לאטייניש, ווען מען לייגט צו דעם פרעפיקס "די" פאר א ווארט, מיינט עס "אָן" אדער "ווייניג". אין פשוט'ן אידיש וואלט מען עס אפגעטייטשט אלס "א מצב פון מאנגל אין וואסער". &nbsp; עס איז א געוואלדיגער וואונדער פונעם באשעפער צו זען פון וואס א מענטש באשטייט. מען קוקט אן א מענטש און מען מיינט אז ער באשטייט בלויז פון פלייש און ביינער, אבער דער אמת איז אז א גרויסער טייל פונעם מענטש איז וואסער. מער ווי האלב פונעם מענטשליכן קערפער איז וואסער; בשעת פראטעין, פעטס, מינעראלן, קארבאהיידראטן און אלע אנדערע באשטאנדטיילן נעמען אינאיינעם אויף בערך 40 פראצענט פונעם קערפער, באשטייט די איבעריגע בערך 60 פראצענט פון פשוט'ע וואסער. &nbsp; פונקט ווי א מענטש פארשטייט אז ברוחניות דארף מען כסדר האבן תורה &ndash; און אפילו עס קען אויסזען פונדרויסן ווי דער מענטש גייט אן געהעריג, ער האט א שיינע רעקל, א נייע קאר, און ער פארט אויף וואקאציע, אבער אן תורה איז דער מענטש "טרוקן" און ער קען נישט פונקציאנירן. ער דארף עמוירדזשענסי עפענען א גמרא, ווייל אויב נישט, וועלן אלע זיינע ארומיגע דארפן ליידן פון אים א גאנצן טאג מיט טענות ווי "פארוואס קוקסטו?" אדער "טאנץ נישט!". &nbsp; די זעלבע זאך איז בגשמיות: ווען א מענטש טרינקט נישט גענוג פליסיגקייטן, אפילו אויב ער עסט גענוג און מען זעט עס נישט אן פונדרויסן, קען ער נישט געהעריג אנגיין. בפרט אין א הייסן זומער טאג, ווען מען שוויצט און מען פארלירט אסאך פליסיגקייטן, דארף מען טרינקען פיל מער. און זיסע סאדע אדער דזשוס איז נישט גענוג; דער מענטש דארף וואסער &ndash; פשוט'ע, ריינע, געשמאקע וואסער &ndash; און דאס וועט אים בעז"ה האלטן געזונט. &nbsp; אזוי ווי ברוחניות דארף א מענטש האבן תורה - פשוט'ע ריינע תורה - זיך אנצופילן אין די גוטע צייטן מיט אסאך משניות, אזוי אז ווען עס וועט קומען א שווערע צייט און מען וועט שוויצן פון נסיונות, זאל מען קענען אנגיין נאר מיט דעם כח התורה. &nbsp; די זעלבע זאך איז מיט אמונה. א מלמד האט אמאל געפרעגט דעם ראש ישיבה וויפיל צייט ער זאל אוועקגעבן אין חדר פאר אמונה. ער האט מסביר געווען "מען דארף דאך האבן צייט פארן דאווענען, פארן עסן, פאר חומש, פאר שרייבן און פארן שפילן, איז וויפיל צייט זאל מען ווידמען אויף צו חזר'ן אמונה?" האט דער ראש ישיבה געענטפערט: "גארנישט." &nbsp; - "גארנישט?!" &nbsp; - "וויפיל צייט געסטו אוועק אויף צו אטעמען?" האט אים דער ראש ישיבה צוריקגעפרעגט. &nbsp; - "וואס הייסט? מען דארף נישט ספעציעל אוועקגעבן קיין צייט פאר דעם, יעדע זאך טוט מען דאך בשעת מען אטעמט! מען דאווענט מיט אטעמען, מען עסט און מען אטעמט, און מען שפילט בשעת מען אטעמט." &nbsp; - "די זעלבע זאך איז מיט אמונה," האט דער ראש ישיבה געזאגט. "יעדע זאך דארף מען טון מיט אמונה. א גאנצן צייט, בשעת מען לערנט, מען עסט אדער מען שפילט, טוט מען אלעס מיט אמונה." &nbsp; און דערפאר דארף מען שוין יעצט אנהייבן זיך אנצופילן. &nbsp; ווארט נישט ביז דו ביסט שוין אינגאנצן אויסגעטרוקנט און ערשט דעמאלטס הייבסטו אן זוכן וואסער; דו ווילסט דאך נישט אנקומען אין שפיטאל. ווארט נישט ביז עס קומט א שווערער נסיון און ערשט דעמאלטס הייבסטו אן זוכן אמונה. פאק זיך אן יעדן טאג מיט נאך א ביסל תורה, נאך א ביסל תפילה, און נאך א ביסל אמונה, ווייל פונקט ווי דער גוף קען נישט לעבן אן וואסער, קען א איד נישט לעבן אן אמונה. &nbsp; אין מים אלא תורה &nbsp; פאר קאמענטארן אדער שאלות ביטע רופט אדער טעקסט 845-445-7447 אדער שיקט אן אימעיל צו askgershon@gmail.com.

    < זעה מער יב תשרי תשפ"ז 📝
  • סעלצער

    א גוטן, מיין נאמען איז אברהם שמחה. &nbsp; איך וואלט געוואלט פרעגן א קשיא פון ר' גרשון קרעמער: וואס איז סעלצער און וויאזוי ווערט עס געמאכט? &nbsp; א גרויסן יישר כח. &nbsp; &nbsp; זייער א שיינע שאלה, אברהם שמחה! &nbsp; צום ערשט לאמיר פרעגן נאך א שאלה: איז "סאדע" (אדער סאדע-וואסער) די זעלבע זאך ווי סעלצער? &nbsp; דער ענטפער איז יא און ניין. &nbsp; "סאדע" אין אמעריקע מיינט געווענליך סעלצער מיט צוגעלייגטע צוקער און רוב מאל אויך קאלירן, בעת סעלצער איז געווענליך בלויז וואסער מיט קארבאן-דיאקסייד גאז. &nbsp; יעצט וועסטו מיר פרעגן: וואס איז סעלצער? ווען און וויאזוי איז מען אויפגעקומען דערמיט? און פון וואו קומט דער נאמען "סעלצער"? &nbsp; דער ענטפער איז אזוי: &nbsp; עס זענען דא קוועלער וואו דאס וואסער קומט ארויס נאטירליך פון דער ערד שוין מיט מינעראלן און קארבאן-דיאקסייד גאז. אין אייראפע זענען אזעלכע קוועלער שוין באקאנט פאר לאנגע יארן, און עס איז געווען שטארק אנגענומען אז יענע וואסער איז ספעציעל געזונט; דערפאר פלעגן פירמעס אנשעפן דאס וואסער פון די קוועלער און עס פארקויפן אין גלאזענע, הערמעטיש-פארמאכטע פלעשער אפילו צו גאר ווייטע פלעצער. &nbsp; אין א קליין שטעטל אין דייטשלאנד מיט'ן נאמען "סעלטערס" (Selters), האט זיך געפונען אזא קוואל וואס איז געווען גאר בארימט מיט איר געשמאקע מינעראל-וואסער. דאס וואסער פון יענעם קוואל פלעגט פארקויפט ווערן אלס "סעלטערס וואסער", וואס האט פשוט געמיינט "וואסער פון סעלטערס". מיט די צייט האבן מענטשן אנגעהויבן רופן אלע אזעלכע וואסער-פלעשער "סעלטערס", און פון דעם שטאמט דער נאמען סעלצער. &nbsp; אבער דאס טראנספארטירן נאטורליכע קארבאנירטע וואסער איז נישט געווען אזוי פשוט און ביליג, און בשעת דער פארלאנג דערויף איז כסדר געשטיגן, זענען סוחרים אויפגעקומען מיט א געדאנק צו מאכן קונסטליכע "סעלצער". &nbsp; וויאזוי האט מען עס געמאכט? מען האט אפגעקילט פשוטע קוואל-וואסער און אריינגעצוואונגען דערין מיט כח קארבאן גאז, וואס האט געגעבן א טעם גאנץ ענליך צום נאטורליכן קוואל-וואסער. אזוי ווי עס האט זיך גוט פארקויפט און מענטשן האבן עס געקויפט פאר גוט געלט, זענען געקומען פירמעס און אנגעהויבן אריינלייגן טעמים און קאלירן עס צו מאכן נאך בעסער (אדער ערגער &ndash; אויב מען רעדט מצד געזונט...) און מער ציענדיג פאר די קונים. &nbsp; אזוי האט דער אויבערשטער געפירט אז עס איז געבוירן געווארן דאס באקאנטע פלעשל "סעלצער" און "סאדע", וואס ווערט היינט פארקויפט דורך פילע פירמעס מיט גוטע הכשרים. אויב מען מאכט אן ערליכע ברכה פארן טרינקען און מען דאנקט דעם אויבערשטן פאר דעם און נאכדעם, קען מען דינען דעם אויבערשטן אפילו דורך טרינקען סאדע. &nbsp; יעדע זאך וואס א מענטש טוט קען ער אויפהייבן צו עבודת ה'; מען עסט ווי דער אויבערשטער הייסט, מען שלאפט מיט יראת שמים, מען גרייט אן נעגל-וואסער, מען ליינט קריאת שמע, מען קושט די מזוזה און מען בעט דעם אויבערשטן ער זאל אונז היטן. &nbsp; א גרויסן יישר כח אברהם שמחה פאר דיין שיינער שאלה, און מיר ווילן זיך אנטשולדיגן פארן לאזן ווארטן אזוי לאנג. &nbsp; פאר קאמענטארן אדער שאלות ביטע רופט אדער טעקסט 845-445-7447 אדער שיקט אן אימעיל צו askgershon@gmail.com.

    < זעה מער יז אלול תשפ"ו 📝
  • וויאזוי ארבעט "גלאו אין די דארק"?

    שאלה: איך האב א שפילצייג וואס איז "גלאו אין די דארק", עס שיינט אין די טונקל. עס האט נישט קיין עלעקטריק און נישט קיין בעטעריס, עס איז אפילו נישט מוקצה שבת. וויאזוי קען עס שיינען? &nbsp; אליעזר שלמה טייטלבוים, כיתה ד', ת"ת ברסלב, קרית יואל. &nbsp; &nbsp; ענטפער פון גרשון קרעמער: &nbsp; טייערער אליעזר שלמה ני"ו, דו פרעגסט א זייער גוטע שאלה, און מען זעט אז דו ביסט א קלוג קינד וואס טראכט אריין אין די וואונדערליכע בריאה וואס דער באשעפער האט באשאפן. &nbsp; דו האסט זייער גוט באמערקט: דאס שפילצייג האט נישט קיין באטעריס, קיין ווייערס, אדער עלעקטריק, און מען טוט גארנישט עס אנצוצינדן, און דאך שיינט עס אין די טונקל! וויאזוי פאסירט דאס? &nbsp; דער ענטפער ליגט אין א גאר וואונדערליכן מאטעריאל וואס ווערט אנגערופן אין די כעמישע וועלט "פאספאר" (Phosphor). די סארט "גלאו אין די דארק" שפילצייגן זענען באשמירט אדער אויסגעמישט מיט דעם ספעציעלן מאטעריאל. &nbsp; וויאזוי ארבעט עס? דער אויבערשטער האט אים געגעבן א גאר אינטערעסאנטע אייגנשאפט, אז ער דינט ווי א ספאנדזש פאר ליכטיגקייט. שטעל דיר פאר א פשוט'ן ספאנדזש פון קיך וואס מען לייגט אריין אין וואסער; ער הייבט אן צו טרינקען דאס וואסער און ווערט אנגעפילט. ווען מען נעמט ארויס דעם ספאנדזש פון וואסער, הייבט ער אן ארויסצולאזן דאס וואסער צוביסלעך, טראפנווייז. &nbsp; דער "פאספאר" ארבעט פונקט אזוי, אבער אנשטאט אריינצוזאפן וואסער, זאפט עס איין ליכטיגקייט. ווען דיין שפילצייג געפינט זיך אין א ליכטיג פלאץ, די לייטס זענען אנגעצונדן, אדער אינדרויסן אין די זון, זאפט דאס שפילצייג איין די ליכטיגע שטראלן, און עס "פילט זיך אן" מיט ליכטיגקייט. &nbsp; ווען דו נעמסט אריין דאס שפילצייג אין א טונקל פלאץ, וועט די איינגעזאפטע ליכטיגקייט אנהייבן ארויסצוגיין. דער פאספאר לאזט ארויס די ליכטיגקייט זייער שטאט און צוביסלעך. דאס איז דער שיינער "שיין" וואס דו זעסט אין די טונקלקייט! נאך א שטיק צייט, ווען די גאנצע איינגעזאפטע ליכטיגקייט נוצט זיך אויס, הערט עס אויף צו שיינען, און מען דארף עס ווידער צוריק לייגן אין א ליכטיג פלאץ עס זאל זיך נאכאמאל אנפילן. &nbsp; אונזער נשמה איז אויך פונקט ווי א ספאנדזש וואס זאפט איין ליכטיגקייט און שיינט אין די טונקלקייט. ווען דו פרייסט זיך מיט'ן שבת, דו רירסט נישט צו קיין מוקצה אום שבת און דו האלטסט זיך איין פון עס נעמען, ווערט דיין נשמה אנגעפילט מיט ליכטיגקייט. &nbsp; אבער אונזער נשמה זאפט איין אלעס; אויב מיר הערן אויס צדיקים און פרייליכע מענטשן וואס לעבן מיט'ן אויבערשטן, וועלן מיר ארויסגעבן אמונה און שמחה פאר די ארומיגע. אבער אויב מיר וועלן זיך חבר'ן מיט מענטשן וואס זענען אנגעבלאזן, קיינמאל נישט צופרידן, און האבן טענות אויף יעדעם, וועט דאס אויך האבן א השפעה אויף אונז ח"ו. &nbsp; דערפאר דארף מען זען זיך שטענדיג צו דרייען אין "ליכטיגע" פלעצער: הערן ניגונים פון ערליכע אידן, מעשיות פון דערציילערס וואס האבן יראת שמים, און שפילן מיט קינדער וואס האבן גוטע מידות. &nbsp; און מיט'ן אויבערשטנ'ס הילף וועלן מיר דאס ארויסגעבן פאר אונזערע ארומיגע. עס וועט זיין א מחי' זיך צו דרייען נעבן אונז, ווייל יעדער וויל דאך זיין ארום גוטע און פאזיטיווע מענטשן. אזוי וועלן מיר מאכן א קידוש השם, ווען מענטשן וועלן אויך וועלן ווערן ערליכע אידן זעענדיג אז "אזוי פירט זיך אויף איינער וואס דרייט זיך ביי א צדיק". &nbsp; &nbsp; פאר קאמענטארן אדער שאלות ביטע רופט אדער טעקסט 845-445-7447 אדער שיקט אן אימעיל צו askgershon@gmail.com.

    < זעה מער כ אב תשפ"ו 📝
  • פארוואס קאסט א פלייט מיט א סטאפ ביליגער?

    שאלה: &nbsp; איך וואונדער מיר וואס דער פשט איז, אז ווען מען פארט קיין אומאן &mdash; און בכלל ווען מען פליט &mdash; וואס מער סטאפס מען האט, אלס ביליגער איז געווענליך דער פרייז. איך טראכט אז עס וואלט געדארפט זיין פארקערט: צוויי פלייטס זענען דאפעלט ארבעט, און עס וואלט געדארפט קאסטן מער ווי א דירעקטע פלייט. &nbsp; ל.ש. &nbsp; &nbsp; &nbsp; ענטפער פון גרשון קרעמער: &nbsp; דאס איז א זייער גוטע שאלה, און ממש פאסיג יעצט אינמיטן חודש אב, ווען די הכנות צו פארן קיין אומאן גרייכן צום קלימאקס. זייער אסאך האבן שוין געקויפט זייערע טיקעטס, נישט קיין חילוק צי דורך א דירעקטן פלייט אדער דורך א קאנעקטינג פלייט &mdash; "איך מוז פארן צום רבי'ן!" אז דער רבי האט מבטיח געווען אז ווער עס וועט קומען צו אים וועט ער אים מתקן זיין און זיין א מליץ יושר פאר אים ביים יום הדין, ווער קען דען דא בלייבן? &nbsp; יעצט, ווען מען קויפט די טיקעטס און מען קוקט אויף די פרייזן, שטעלט זיך טאקע א גוטע און ריכטיגע שאלה. די דירעקטע פלייטס קאסטן בערך דאפעלט ווי די טיקעטס מיט סטאפס. וואס איז דער פשט? &nbsp; דער אמת איז, אז אין א פשוט'ע וועלט וואלט טאקע אזוי געדארפט זיין: ניצן מער עראפלאנען, לופטפעלדער און ארבעטער וואלט געדארפט קאסטן מער געלט. &nbsp; אבער די עירליינס האבן אן אנדערן סיסטעם. די פרייזן ווערן נישט באשטימט לויט וויפיל ארבעט די עירליין לייגט אריין, נאר ענדערש לויט די עקאנאמישע כללים פון "סופליי און דימענד" (צושטעל און פארלאנג). דאס זענען די הויפט סיבות פארוואס א פלייט מיט סטאפס איז געווענליך ביליגער. &nbsp; די עירליינס ווייסן אז רוב פאסאזשירן &ndash; ספעציעל ביזנעסלייט אדער משפחות מיט קינדער &ndash; ווילן אנקומען ווי שנעלער און גרינגער, אן זיך דארפן שלעפן מיט פעקלעך אין נאך א לופטפעלד און האבן די דאגה פון פארפאסן די קאנעקטינג פלייט. האבנדיג דאס אין קאפ, ווייסן זיי אז זיי קענען בעטן מער געלט דערפאר, ווייל מענטשן זענען גרייט צו באצאלן מער פאר דירעקטע פלייטס. &nbsp; נאך א סיבה איז קאנקורענץ (קאמפעטישן). געווענליך זענען דא ווייניג דירעקטע פלייטס אויף רוב רוטס. געווענליך זענען דאס די נאציאנאלע עירליינס וואס שטעלן צו פלייטס צו זייערע לענדער. (אין אונזער פאל זענען פאראן בלויז געציילטע פלייטס פון "לאט" פויליש עירליינס וואס פארן דירעקט פון ניו יארק קיין פוילן, און עס זענען בכלל נישטא קיין דירעקטע פלייטס פון ניו יארק צו די אנדערע לענדער ווי סלאוואקיי, אונגארן, רומעניע אדער מאלדאווע, וואס גרעניצן זיך מיט אוקראינע). וויבאלד עס איז נישטא צופיל קאנקורענץ, קענען זיי רעכענען מער. אבער אויב ביסטו גרייט צו מאכן א סטאפ, האסטו יעצט גאר אסאך אפציעס וואס קענען דיר טראגן קיין אומאן. דו קענסט נעמען פלייטס דורך ענגלאנד, פראנקרייך, דייטשלאנד, עסטרייך, טערקיי, און אזוי ווייטער. די אלע עירליינס ווילן דיר געבן א גוטע סיבה פארוואס דו זאלסט פונקט זיי נעמען, און דעריבער וועלן זיי שטארק אראפלאזן די פרייזן. &nbsp; לאמיר אבער נישט פארגעסן פונעם עיקר: מיר פארן נישט צום רבי'ן פאר שוואוילטאג. די נסיעה איז טאקע נישט גרינג, עס קאסט טייער, און אפטמאל דארף מען דורכגיין אויסמוטשענדע סטאפס. אפילו נאכדעם וואס מיר קומען שוין אן קיין אייראפע, דארף מען זיך נאך ספארעווען מיט א לאנגע רייזע פון 10 ביז 20 שעה מיט א קאר אדער א באס ביז קיין אומאן, נאכ'ן פארן אויף איין אדער צוויי פליגערס. &nbsp; אבער מיר קוקן נישט אויף די אלע זאכן. מיר האבן א "דעיט אין קאורט", און עס ווארט אונז אפ א שווערער משפט. מיר קענען זיך נישט ערלויבן צו פוילעצן און נעמען סתם א לאיער; מיר מוזן האבן דעם בעסטן אדוואקאט! וויבאלד מיר האבן אמונה אינעם אויבערשטן און אמונת חכמים אינעם צדיק, נעמען מיר אונטער די שווערע רייזע, און די נסיעה צאלט זיך אונז אויס בכפל כפליים. &nbsp; מיר נעמען אהיים פון אומאן גאנצע זעק מיט ישועות, סיי ברוחניות און סיי בגשמיות. מיר פילן אן דעם טאנק מיט אמונה, שמחה, און עצות וואס געבן אונז כח צו קענען לעבן א גאנץ יאר. &nbsp; &nbsp; &nbsp; פאר קאמענטארן אדער שאלות ביטע רופט אדער טעקסט 845-445-7447 אדער שיקט אן אימעיל צו askgershon@gmail.com.

    < זעה מער יד אב תשפ"ו 📝
  • קארדבארד

    איך וויל פארשטיין וויאזוי מען מאכט פאפענדעקל; עס באשטייט דאך פון נישט מער ווי עטליכע דינע פאפירן וואס זענען צונויפגעשטעלט, און פלוצלינג ווערט עס אזוי הארט אז מען קען מאכן דערפון באקסעס וואס קענען האלטן דערין שווערע ספרים. &nbsp; אליעזר שלמה טייטלבוים, קרית יואל ענטפער פון גרשון קרעמער: &nbsp; זייער א שיינע שאלה האסטו געפרעגט, אליעזר שלמה'לע. &nbsp; צוערשט לאמיר קלאר מאכן פאר אונזערע ליינער וואס ווייסן נישט וואס "פאפענדעקל" מיינט: פאפענדעקל איז דאס אידישע ווארט פאר "קארדבארד". &nbsp; יעצט צו דיין שאלה. עס איז באמת א געוואלדיגער וואונדער; עס איז פשוט פאר יעדעם איין אז א דינער שטיקל פאפיר קען מען גרינג איינבייגן און צערייסן, אבער ווען מען שטעלט עס צוזאם אויף א געוויסן אופן, ווערט עס פארוואנדלט אין א שטארקע קארדבארד וואס קען אויסהאלטן שווערע הונדערטער פונט. &nbsp; דער תירוץ ליגט נישט אינעם פאפיר אליין, נאר אינעם אופן וויאזוי עס איז צוזאמגעשטעלט און באהאפטן. &nbsp; רוב קארדבארדס באשטייען פון דריי שיכטן. די צוויי דרויסנדיגע שיכטן זענען גלאטע, דינע פאפירן (באקאנט אלס "ליינערס"), אבער די מיטעלסטע שיכט איז נישט גראד, נאר עס באשטייט פון "כוואליעס" &ndash; געדרייעטע פאפירן וואס פארן נאכאנאנד ארויף און אראפ. &nbsp; דאס איז דער יסוד. ווער עס האט שוין אמאל עוסק געווען אין אינזשענירינג ווייסט, אז א "בויגן" (ארטש) איז איינע פון די שטארקסטע פארעמס צו האלטן א שווערע וואג. (איידער מען האט געוויסט וויאזוי צו בויען שטארקע בנינים פון אייזן און צעמענט, פלעגט מען על פי רוב נוצן דעם בויגן-מעטאד; רוב אלטע בתי מדרשים און בריקן באשטייען פון בויגן-פארעמס). ווען מען לייגט אריין א שווערע וואג אינעם באקס, צעטיילט זיך דער דרוק גלייך איבער אלע קליינע כוואליעס און בויגנס, און אזוי קען עס טראגן גאר אסאך. &nbsp; כדי די כוואליעס זאלן זיך האלטן, ווערן זיי צוגעקלעפט צו די צוויי דרויסנדע שיכטן פאפיר מיט גאר שטארקע קלעב, וואס דאס פארמירט א דיקע סטרוקטור וואס לאזט נישט די פאפירן אזוי גרינג איינפאלן אדער זיך בייגן. &nbsp; דער באקס דערמאנט אונז אבער עפעס וויכטיג: ווען מיר שטייען גראד און מיר פארגעסן ווער מיר זענען באמת, זענען מיר גארנישט. מיר זענען ווי א גלאט שטיקל פאפיר וואס מען קען צורייסן מיט א בלאז, און יעדע זאך קען אונז צוברעכן. &nbsp; אבער דער צדיק גיט אונז אן עצה: לאמיר זיך צוזאמעננעמען מיט גוטע און ערליכע חברים וואס האבן איין ציל &ndash; מיר ווילן אלע ווערן נענטער צום אויבערשטן און טרעפן א וועג וויאזוי מיר קענען ווערן בעסערע אידן. צוזאמען בייגן מיר זיך איין פארן אויבערשטן און מיר חזר'ן כסדר אז דאס וואס מיר גייען דורך אין לעבן זענען כוואליעס וואס מיר מוזן אדורכגיין. דער אויבערשטער האט דאס אזוי אויסגעשטעלט מיט א פונקטליכן פלאן, נישט סתם אזוי, נאר כדי אונז שטארק צו מאכן מיר זאלן קענען פארנעמען די שווערע וואג וואס מיר דארפן האלטן. &nbsp; די כוואליעס דארף מען צוקלעבן צו צוויי גראדע שיכטן, און דאס זענען תורה און תפלה. "וואס דארף א איד טון?" האט דער רבי געזאגט, "א איד דארף נאר לערנען און דאווענען, און דאווענען און לערנען." און וויאזוי קלעבן מיר זיך צו צו תורה ותפלה? ווי קויפט מען דעם "גלו"? דאס איז דורך תמימות ופשיטות &ndash; נעמען די ווערטער פונעם צדיק און אים פאלגן, צי מען פארשטייט יא צי מען פארשטייט נישט. נוץ דיין מויל און זאג ווערטער צום אויבערשטן. פשוט: "באשעפער, איך וויל רעדן צו דיר", און עפן אויף א משניות און פשוט "זאג די ווערטער". &nbsp; אז מיר וועלן פאלגן דעם צדיק, וועלן מיר זיין זייער שטארק און עס וועט אונז זיין פיל גרינגער צו האלטן די שווערע פעקלעך וואס דער אויבערשטער האט אונז געגעבן. פאר קאמענטארן אדער שאלות ביטע רופט אדער טעקסט 845-445-7447 אדער שיקט אן אימעיל צו askgershon@gmail.com. &nbsp;

    < זעה מער יג אב תשפ"ו 📝
  • וויאזוי קען מען וואקסן הויך?

    שאלה: &nbsp; א גוטן ר' גרשון, &nbsp; אסאך מאל סטרעטש איך מיך, און איך טראכט אז עס העלפט מיר וואקסן, איז דאס ריכטיג? &nbsp; נתן ק. &nbsp; &nbsp; ענטפער: &nbsp; א גוטן טייערער נתן. &nbsp; דו זעסט מיר אויס צו זיין א קינד וואס וויל פארשטיין צי דאס וואס מען "סטרעטשט" זיך ווען מען איז מיד, קען מאכן אז די ביינער זאלן זיך אויסציען און מען זאל ווערן פיזיש העכער. &nbsp; דאס איז א זייער אינטערעסאנטע שאלה וואס אסאך קינדער טראכטן. דער קורצער ענטפער דערויף איז: ניין. זיך אויסציען אדער "סטרעטשן" די מוסקלען העלפט נישט א מענטש צו וואקסן. &nbsp; דער אויבערשטער האט שוין באשטימט אונזער הויך און עס אפגעשריבן אינעם "גענעטיקס" בוך וואס ליגט שוין אין יעדן צעל פון די מינוט וואס מיר ווערן געבוירן. עס איז נישט אלעס &ndash; עס איז וויכטיג צו פירן א געזונטע לעבנסשטייגער, עסן געזונט, און שלאפן גענוג אין די יונגע יארן כדי מען זאל קענען וואקסן. אבער די ביינער וואקסן נאר ביז מען ווערט ערוואקסן, און וויפיל מען זאל זיך נאר נישט "סטרעטשן", קען מען די ביינער נישט אויסציען און מען קען בדרך הטבע נישט טוישן די הויך פון א מענטש. &nbsp; דאס איז די "נאטור", אבער עס זענען דא זאכן וואס זענען שטארקער פון דער טבע, למשל תפילה. דער אויבערשטער קען דאך אלעס. &nbsp; דער ראש ישיבה שליט"א פארציילט אונז א וואונדערליכע מעשה: עס איז געווען א הייליגער צדיק, הרה"ק ר' הערש לייב אליקער זי"ע. ווען ער איז נאך געווען יונג, איז ער געווען זייער א קליינטשיגער און נידעריג געוואקסן. איין נאכט ליגנדיג אין בעט, האט ער זיך אונטערגעהערט ווי זיינע עלטערן שמועסן צווישן זיך מיט גרויס זארג און טרויער: "וואס וועט זיין מיט אונזער טייערן הערש לייב? וויאזוי וועט מען קענען טרעפן פאר אים א פאסיגע שידוך? ער איז דאך אזוי קליין און נידעריג, ווער וועט זיך וועלן משדך זיין מיט אים?" &nbsp; ווען ער האט דאס געהערט, האט ער אנגעהויבן בעטן און וויינען צום אייבערשטן: "רבונו של עולם, דו פירסט דאך די גאנצע וועלט, דו מאכסט די ביימער וואקסן; איז דען דא א חילוק ביי דיר צי א בוים וואקסט אדער א מענטש וואקסט? העלף מיר אייבערשטער איך זאל וואקסן!" אינדערפרי האט מען געזען אז ער איז טאקע געוואקסן מיט א קאפ העכער. &nbsp; מען האט אנגעהויבן רעדן שידוכים פאר אים, ביז ער איז ברוך ה' א חתן געווארן. דער מחותן איז געווען זייער פרייליך מיט זיין נייעם חתן, האט ער אים געשיקט א שיינעם און טייערן גאלדענעם זייגער. דער צדיק האט אבער נישט אזוי אכטונג געגעבן אויף זיינע חפצים, ער איז געווען אינגאנצן אריינגעטון אין תורה ותפילה, און ער האט פארלוירן דעם זייגער. &nbsp; איין נאכט הערט ער ווי זיין טאטע-מאמע שמועסן צווישן זיך: "וואס וועט דא זיין? באלד וועט דער מחותן געוואויר ווערן אז אונזער הערש לייב איז א שלימזל; ער האט פארלוירן דעם טייערן זייגער, אפשר וועט ער אפלאזן דעם שידוך!" ווען ער האט דאס געהערט, האט ער ארויפגעצויגן דעם דעק איבערן קאפ און אנגעהויבן רעדן צום אייבערשטן און בעטן: "הייליגער באשעפער, דו ביסט דאך אזוי גרויס, דו מאכסט א בוים וואקסן, דו האסט געמאכט אז איך זאל וואקסן, העלף מיר איך זאל טרעפן דעם זייגער", און אינדערפרי האט ער טאקע געפונען דעם זייגער! &nbsp; נאך א וועג וויאזוי צו ווערן הויך איז דורך שמחה. ווען א מענטש איז אנגעזעצט גייט ער איינגעבויגן און ער זעט אויס נידעריג, אבער ווען א מענטש איז פרייליך גייט ער מיט א גראדן רוקן און ער זעט אויס אסאך העכער. &nbsp; מוהרא"ש פלעגט דערציילן אז דער הייליגער צדיק, דער בעל "באר מים חיים" זכותו יגן עלינו, איז געווען זייער פרייליך שבת און ער האט געטאנצן א גאנצן שבת. עס האט אויסגעזען ווי ער איז מיט א קאפ העכער צוליב דעם וואס ער איז געווען טאנצעדיג א גאנצן שבת, און אזוי פירן זיך אנשי שלומינו אז מען טאנצט שבת. &nbsp; אבער פשוט זיך אויסצוציען די ביינער איז אויך א גוטע זאך. ווען מען שפירט זיך מיד אדער מען זיצט שוין א לאנגע צייט אין חדר, קענען די מוסקלען ווערן אביסל צוזאמגעצויגן. דאס אויסציען די ביינער קען העלפן זיך אויפרישן; עס פארבעסערט די בלוט צירקולאציע און הייבט דעם מענטש'ס שטימונג. אויך ווען א מענטש גייט נישט אראפגעבויגן זעט ער אויס העכער, כאטש ער איז נישט באמת געוואקסן. &nbsp; &nbsp; פאר קאמענטארן אדער שאלות ביטע רופט אדער טעקסט 845-445-7447 אדער שיקט אן אימעיל צו askgershon@gmail.com.

    < זעה מער ז אב תשפ"ו 📝
  • די געהיימע קאקא קאלא רעסעפי

    שאלה: &nbsp; לכבוד ר' גרשון, איך האב לעצטנס געלייענט איבער די גאר באקאנטע "קאקא-קאלא" פירמע. עס איז דארט געשטאנען אז די פונקטליכע רעצעפט וויאזוי מען מאכט דעם געטראנק איז א געהיימער סוד וואס ליגט פארשלאסן אין א שטארקן סעיף, און בלויז געציילטע מענטשן אויף דער וועלט ווייסן דעם צוזאמשטעל. איז דאס טאקע אמת? &nbsp; אויב יא, וויאזוי קען מען געבן א הכשר דערויף? דער רב אדער דיין מוז דאך זען יעדע זאך וואס מען לייגט אריין דערין איידער ער גיט א הכשר. &nbsp; א לייענער &nbsp; &nbsp; ענטפער פון גרשון קרעמער: &nbsp; טייערער לייענער, איר פרעגט א זייער גוטע שאלה. עס איז אמת אז די אריגינעלע רעסעפי פון קאקא-קאלא איז איינע פון די גרעסטע ביזנעס סודות אויף דער וועלט, אבער ווען עס קומט צו כשרות, מאכט מען נישט קיין שום פשרות. &nbsp; עס זענען דא שמועות אז די וועג וויאזוי מען גיט א הכשר איז אז קאקא-קאלא ווייזט זיי א ווערהאוז מיט למשל הונדערט אינגרידיענטס, וואס בלויז א קליין חלק פון זיי ווערט פאקטיש גענוצט אינעם געטראנק, און וויבאלד די רבנים באשטעטיגן אלעס אלס כשר, קענען זיי געבן א הכשר דערויף אן וויסן די פונקטליכע געהיימע רעצעפט. &nbsp; אבער דאס איז אין פאקט נישט אמת. די רבנים (ווי די 'או-יו' אין אמעריקע און הרב לאנדא פון בני ברק) וועלכע גיבן דעם הכשר, באקומען יא פולע צוטריט און קענען זען פונקטליך יעדע איינציגסטע אינגרידיענט וואס גייט אריין אינעם געטראנק. אבער די דיינים און משגיחים דארפן אונטערשרייבן א שטרענגע "נאן-דיסקלאוזשער עגרימענט" (NDA - א קאנפידענשעליטי קאנטראקט), אז זיי טארן בשום אופן נישט ארויסגעבן דעם סוד פאר קיינעם. &nbsp; היינט זונטאג פרשת ואתחנן, ה' אב, געפאלט אויס די יארצייט פונעם צדיק יסוד עולם, דער הייליגער ארי הקדוש ז"ל, וואס "כל רז לא אנוס ליה" &ndash; ער האט געוויסט די געהיימסטע סודות, און מיר אלע לעבן היינט פון זיין תורה און קדושה וואס איז איבערגעגעבן געווארן פאר אונז דורך זיין גרויסן תלמיד, רבי חיים וויטאל ז"ל. &nbsp; עס שטעלט זיך די שאלה: וואס איז געווען זיין גרויסער סוד? וויאזוי האט ער זוכה געווען צו אזעלכע מדרגות אין קדושה, און באוויזן צו זען וואס טוט זיך אין אלע וועלטן, וואס ער האט מגלה געווען פאר זיינע תלמידים? וואס איז געווען זיין געהיימע "רעסעפי"? איז עס נאך אלץ א סוד? &nbsp; דער אמת איז אז יא. כאטש דער געהיימער סוד איז שוין ארויסגערינען &ndash; זיין גרויסער תלמיד רבי חיים וויטאל האט עס בפירוש געשריבן אין זיינע כתבים &ndash; דאך איז עס נאך אלץ א סוד. דאס איז פון די פלאי הבריאה, וויאזוי צדיקים קענען מגלה זיין גרויסע סודות, זאכן וואס אויב מען ווייסט זיי קען מען אנקומען צו די גרעסטע מדרגות, אבער עס בלייבט נאך אלץ א סוד. &nbsp; מען קען מיינען אז דער געהיימער רעסעפי צו ווערן אזא קדוש וטהור ליגט אין פאסטן שווערע תעניתים משבת לשבת, אדער מאכן סיגופים און זיך וואלגערן אין שניי וואס דער קערפער קען קוים איבערטראגן. &nbsp; אבער ניין! רבי חיים וויטאל זי"ע שרייבט, אז ער איז אנגעקומען צו זיינע מורא'דיגע מדרגות בלויז דורך שמחה של מצוה! &nbsp; ער האט געזאגט, אז יעדעס מאל וואס ער האט מקיים געווען א מצוה, האט ער זיך אזוי שטארק געפריידט דערמיט, פונקט ווי א מענטש וואס באקומט יעצט א טעלעפאן רוף פון די לאטערי אפיס אז ער האט געווינען א ביליאן דאלער און ער ווערט יעצט א ריזיגער עושר. "דאס" &ndash; שרייבט ער &ndash; "האט אים אויפגעהויבן אזוי הויך". &nbsp; &nbsp; פאר קאמענטארן אדער שאלות ביטע רופט אדער טעקסט 845-445-7447 אדער שיקט אן אימעיל צו askgershon@gmail.com.

    < זעה מער ה אב תשפ"ו 📝
  • עמפינדליך צו א פראסטע שפראך

    שאלה &nbsp; איך בין לעצטנס אריין אין די ברסלב'ער חדר, און איך זע אז אין דעם חדר איז דא א נייע שפראך. מען רעדט שיין, מען באדאנקט זיך אויף יעדע זאך. אז א יונגל דארף עפעס, בעט ער שיין און איידל: "זיי מוחל, קען איך עס האבן?" מיין רבי, הר"ר יואל טייטלבוים שליט"א, זאגט אז אויב מ'פארגעסט צו בעטן שיין, איז ער "אלערדזשיק" (עמפינדליך). אבער איך וואונדער מיך: אויב ער איז אלערדזשיק, פארוואס באקומט ער נישט קיין רויטע באקן? איך זע דאך נישט קיין שום אלערגיע רעאקציע? &nbsp; &nbsp; ענטפער &nbsp; ס'איז דא עטלעכע מיני אלערגיע רעאקציעס. עס זענען דא מענטשן וואס זענען אלערדזשיק צו געבן קאמפלימענטן. עס זענען דא מענטשן וואס זענען אלערדזשיק צו זאגן "שכוח". און עס איז אויך דא פארקערט: א מענטש ווערט אלערדזשיק ווען יענער באדאנקט זיך נישט, אדער אויב א מענטש רעדט אומאיידל, אזוי ווי ביי קמצא און בר קמצא. &nbsp; די גמרא (גיטין נה: - נו.) דערציילט אז דער בית המקדש איז חרוב געווארן צוליב קמצא און בר קמצא. "ההוא גברא דרחמיה קמצא, ובעל דבביה בר קמצא עבד סעודתא. אמר ליה לשמעיה: זיל אייתי לי קמצא, אזל אייתי ליה בר קמצא..." &nbsp; אויף אידיש: אמאל איז געווען א מענטש וואס האט געהאט א גוטן חבר מיט'ן נאמען קמצא, און א שונא וועמען מען האט גערופן בר קמצא. דער מענטש האט אמאל געמאכט א גרויסע סעודה, און ער האט געהייסן זיין באדינער: "גיי, רוף מיר קמצא צו דער סעודה." דער שמש האט זיך אבער טועה געווען, און אנשטאט קמצא האט ער אהינגעברענגט בר קמצא. &nbsp; ווען דער בעל הבית האט געזען אז בר קמצא זיצט ביי זיין סעודה, איז ער געווארן זייער בייז און אים אנגעשריגן: "וואס זוכסטו דא? דו ביסט דאך מיין שונא! שטעל דיך אויף און גיי ארויס פון דא!" &nbsp; בר קמצא האט זיך געבעטן ביי אים: "אז איך בין שוין דא, לאז מיך ביטע בלייבן, און איך וועל דיר באצאלן פאר אלעס וואס איך וועל עסן." "ניין!" איז געווען דער ענטפער. בר קמצא האט ווייטער געבעטן: "איך וועל דיר באצאלן פאר האלב פון די גאנצע סעודה." &ndash; "אויך נישט!" "ווייסטו וואס, איך וועל דיר באצאלן פאר די גאנצע סעודה!" &ndash; "בשום אופן!" דער בעל הבית האט אים אנגעכאפט און ארויסגעווארפן פאר די אויגן פון יעדן איינעם. &nbsp; בר קמצא איז געווארן שרעקלעך פארשעמט. ער האט געטראכט: "עס זענען דאך דארט געזעסן גרויסע חכמים און קיינער האט נישט פרובירט אפצושטעלן דעם בעל הבית; דאס מיינט," האט ער געטראכט, "אז זיי זענען אויך מסכים מיט דעם וואס מען האט מיר דא אפגעטון." ער האט נעבעך באשלאסן זיך צו נוקם זיין. ער איז געגאנגען צום קייסר און אים גע'מסר'ט: "די אידן האבן געמאכט אן אויפשטאנד קעגן דיר." כדי אויפצואווייזן זיין בלבול, האט ער פארגעשלאגן אז דער קייסר זאל שיקן א קרבן צום בית המקדש. אויפ'ן וועג האט בר קמצא שטילערהייט געמאכט א קליינעם מום אינעם קעלבל, וואס מאכט עס פסול על פי הלכה, אבער ביי די גויים ווערט עס נישט גערעכנט פאר קיין מום. &nbsp; די חכמים האבן צוערשט געוואלט מקריב זיין דעם קרבן צוליב שלום המלכות, אבער רבי זכריה בן אבקולס האט געזאגט: "מענטשן וועלן זאגן אז מען מעג מקריב זיין א בעל מום אויפ'ן מזבח." דערנאך האט מען געוואלט הרגענען בר קמצא כדי ער זאל נישט קענען מסר'ן ווייטער, אבער רבי זכריה האט עס ווייטער נישט געלאזט, זאגנדיג: "מענטשן וועלן זאגן אז ווער עס מאכט א מום אין א קרבן דארף מען הרגענען." דאס האט צום סוף געברענגט צו אונזער גרויסן חורבן. &nbsp; וואס האסטו טענות אויפ'ן בעל הבית פונעם סעודה? דער מענטש וואס האט געמאכט די סעודה איז דאך געווען א "נארמאלער" מענטש; כ'מיין "וואס זוכסטו דא? מען האט דיר דאך נישט גערופן!" ער האט אים נישט ארויסגעשיקט סתם פאר גארנישט, ער איז געווען א "נארמאלער מענטש", אבער ביים הייליגן רבי'ן איז מען אלערדזשיק אויף אזא סארט שפראך. &nbsp; עס זענען דא מענטשן וואס ווערן רויט ווען זיי זאגן דעם אמת. דער מענטש האט נעבעך אזוי פארדרייט זיין מח, אז ער ווערט פארשעמט ווען ער זאגט דעם אמת. ער זאל זאגן א קאמפלימענט? ער שעמט זיך ארויסצוזאגן א גוט ווארט פאר א צווייטן. ער דארף עפעס? עס איז אים א בושה צו בעטן שיין. אבער ביי אונז איז פונקט פארקערט: פארלאנגען און באפעלן "איך דארף...", אן בעטן שיין אדער זאגן א שכוח &ndash; דאס איז א בושה. &nbsp; דער הייליגער רבי האט געזאגט, אז אויב קעניגן און קייסערן וואלטן געזען דעם דרך ארץ און די מידות טובות פון זיינע לייט, וואלטן זיי געשיקט זייערע קינדער לערנען דרך ארץ ביי אונז. מוהרא"ש זי"ע האט דערציילט, אז ברסלב'ער חסידים האבן קיינמאל נישט גערעדט צו קיינעם מיט א לשון פון "דו!" &ndash; "קום אהער, דו!". זיי האבן אלעמאל גערעדט איידל: "קענט איר אפשר אהערקומען?" זיי האבן גערעדט א שיינע, הייליגע שפראך. &nbsp; לאמיר בעטן דעם אויבערשטן מיר זאלן שטענדיג האבן א שיינע און הייליגע שפראך, רעדן שיין צו יעדעם, און אין דעם זכות זאלן מיר מקרב זיין די גאולה. &nbsp; &nbsp; פאר קאמענטארן אדער שאלות ביטע רופט אדער טעקסט 845-445-7447 אדער שיקט אן אימעיל צו askgershon@gmail.com.

    < זעה מער א אב תשפ"ו 📝
« Previous Next »

Showing 1 to 15 of 127 results

1 2 3 4 5 6 7 8 9
  • קאַטעגאָריעס
  • פילטער לויט די יאר
  • אלע
  • ישיבה תפארת התורה
  • אומאן
  • תלמוד תורה היכל הקודש
  • בית פיגא
  • פרויען פאראיין
  • מחנה תפארת התורה
  • שמחות
  • קרן הדפסה והפצה
  • קהלות היכל הקודש
  • ציון מוהרא"ש ז"ל
  • ברסלב סענטער וועבסייט
  • ברסלב מיידל קעמפ
  • קרית ברסלב ליבערטי
  • צום פינטל
  • וועלטליכע נייעס
  • געדאנקען
  • מיט א טיפערן בליק
  • גאסט ארטיקל
  • די פרשה מיט אנדערע ברילן
  • היסטאריע ווינקל
  • אינטערוויו
  • איבער אלץ און אלעמען
  • בית התבשיל

פילטער לויט די יאר


  • אלע יארן
  • תשפ״ד
  • תשפ״ה
  • תשפ״ו
היכל הקודש ברסלב
breslevcenter.com