משכונות פארהאנדלונגען

אין די טעג איז די נייעס פארנומען מיט די ערנסטע פארהאנדלונגען צווישן כאמאס און מדינת ישראל מיט די פארמיטלונג פון די קאטארישע רעגירונג איבער באפרייען די בערך 240 פארכאפטע משכונות ה"י.   די באריכטן זאגן אז מען רעדט איבער אז כאמאס זאל ארויסלאזן צען משכונות פער טאג, און אין אויסטויש זאל מדינת ישראל געבן עטליכע שעה פייער אפשטעל פארן קומענדיגן טאג, ארויסלאזן א צאל פאלעסטינער פון תפיסות, און אריינלאזן א גרעסערע צאל הילף טראקס קיין עזה, און דאס דארף צו אנהאלטן פאר עטליכע טעג.   אלע באריכטן איבערדעם זענען זייער פארנעפעלט צוליב וואס די נאטור פון די סארט פארהאנדלונגען זענען צו זיין אין געהיים, דערפאר וועלן מיר דא רעדן פון משכונות פארהאנלדונגען אין אלגעמיין, וויאזוי עס גייט צו אין אמעריקע, ווען עס זאל זיך נישט מאכן אזא סיטואציע אינדערהיים.   א משכונות סיטואציע קען זיין זייער קאמפליצירט און פארהאנדלען מיט פארכאפער דארף געטון ווערן מיט גרויס פארזיכטיגקייט. די פארהאנדלער דארפן זיין באהאווענט אין געזעץ, קריזיס מענעדזשמענט, און אין פסיכאלאיגע. און זייער אסאך מאל דארף מען אריינעמען אין די געשפרעכן פילע אנדערע אגענטורן און ארגאניזאציעס כדי מען זאל קענען מצליח זיין.   די "פעדעראלע ביורא אף אינוועסטיגעשאנס" אדער ווי באקאנט אלץ די עף בי איי פארמאגט א ספעציעלע איינהייט פון טרענירטע אגענטן וואס ספעציעלירן זיך אין משכונות פארהאנדלונגען, די איינהייט רופט זיך די "קריזיס פארהאנדלונג איינהייט" אדער "סי ען יו", וואס איז פאראנטווארטליך פאר אזעלעכע מצבים פון משכנות. די איינהייט מיטגלידער זענען ספעציעל טרענירט צו איינפעדימען קאמיוניקאציע מיט פארכאפער, און צו ענדיגן משכונות סיטואציע פרידליך.   די "צענטראלע אינטעליגעץ אגענטור" אדער ווי באוויסט די "סי איי עי" פארמאגט אויך אזא איינהייט, זיי רופן זיך די "ספעציעלע אקטיוויטעטן אפטיילונג" אדער "עס עי די", זיי קומען געווענליך אריין ווען מען האנדעלט מיט אינטערנאציאנאלע משכונות סיטואציעס.   דאס לענדל קאטאר האט זיך באקאנט געמאכט אלץ א לאנד וואס האט שוין מצליח געווען דורכצופירן פארהאנדלונגען צווישן בלוט שונאים, ביי פארשידענע געלעגענהייטן. קאטאר איז באוואוסט אלץ א לאנד וואס איז גוט מיט יעדעם, ווי צום ביישפיל איז זי פון די איינציגסטע לענדער אין די וועלט ווי כאמאס פארמאגט אן אפיס אפענערהייט, און איז אויך צווישן די אראבישע לענדער וואס פארמאגן באציאונגען מיט מדינת ישראל. דאס האט געמאכט קאטאר אלץ א פאסיגע פארמיטלער אינעם יעצטיגן סיטואציע, ווען ביידע האבן א געוויסע טראסט אין זיי.   דער אויבערשטער זאל העלפן אז אלע וואס זענען פארכאפט זאלן באפרייט ווערן וואס שנעלער, און אידישע קינדער זאלן מער נישט וויסן פון קיין צרות און טראגעדיעס, אין די זעלבע צייט גייען אויך אן די באמיאונגען דורך די הייליגע צדיקים וואס ארבעטן שווערן צוריק צו ברענגען אידישע קינדער וואס די סמ"ך מ"ם האט נעבעך פארכאפט, און נישט נאר דאס, דער סמ"ך מ"ם פרובירט נאך איינצורעדן די פארכאפטע נפשות כאילו זייער טאטע דארף זיי שוין נישט, און פון די אנדערע זייט איז ער מלשין ביים בית דין של מעלה אז אידישע קינדער דארפן חלילה נישט דעם אויבערשטן. ווי דער רבי פארציילט א מעשה (געברענגט אין ספר כוכבי אור) פון א איד וואס דער קעניג האט אים זייער ליב געהאט, און איינער פון די נאנטע לייט האבן זייער מקנה געווען דעם איד, האט ער געזאגט פאר איד "איך מיין גארנישט, אבער זאלסט וויסן אז כאטש די קעניג האט דיר זייער ליב, קען ער אבער נישט דערליידן די גערוך פון דיין מויל", דער איד האט אים געפרעגט, "אמת'דיג? איך וויל נישט מצער זיין דעם קעניג, וואס זאל איך טון?" האט ער אים געזאגט "פון יעצט זאלסטו זיך אנטון א מאסק ווען דו גייסט צום קעניג", דערנאך איז ער אריבער צום קעניג און אים געזאגט, "דער איד זאגט מיר אז ער קען נישט דערליידן דעם גערוך פונעם קעניג'ס מויל", און ווען דער קעניג האט אים געזאגט אז עס קען נישט זיין, האט אים דער שונא ישראל געזאגט "וועסט זען מארגן, ווי ער טוט זיך אן א מאסק, ווייל ער וויל נישט שמעקן דעם קעניג'ס גערוך".   און דאס איז די ארבעט פון די צדיקים און זייער תלמידים וואס פארשפרייטן און דרוקן די הייליגע ספרים וואס אזוי זענען זיי די פארמיטלער כביכול צווישן אידישע קינדער און זייער טאטע, ווען זיי זאגן פאר אידישע קינדער ווי דער אויבערשטער האט זיי יא ליב, דיינע ווערטער האבן זייער א גוטע גערוך ביים אויבערשטן, דער אויבערשטער ווארט זאלסט רעדן צו אים, און פון די אנדערע זייט זענען זיי כסדר ממליץ טוב אויף אידישע קינדער און טענה'ן זיך מיטן אויבערשטן, אז אידישע קינדער זענען נישט שלעכט, עס איז דער סמ"ך מ"ם וואס רעדט זיי איין אז זיי קענען שוין נישט צוריק קומען.   זאל דער אויבערשטער העלפן אז מיר זאלן אלע צוריק קומען צום אויבערשטן, און מיט דעם וועלן מיר ברענגען משיח צדקינו אמן.

< זעה מער ח כסלו תשפ"ד 📝

עלעקטראנישע קארס און טשארדשינג סטעישאנס

    די וועלט איז היינט אויף מיט עלעקטראנישע קארס, בעיקר פון די טעסלא פירמע וואס האט זיך געמאכט א באקאנטע נאמען. ווייניג ווייסן אבער אז די ערשטע עלעקטראנישע קארס זענען שוין ארויסגעקומען מיט איבער הונדערט יאר צוריק. אין די יארן ווען די קאר אינדוסטריע איז נאך געווען אין די וויגעלע, האבן שוין אינזשענירן ארויסגעגעבן די ערשטע עלעקטריק קארס. פארשטייט זיך אז די קארס זענען געווען זייער פרימיטיוו, און עס איז געווען אין פראקטישן זין זייער שווער צו נוצן. בעיקר האט עס געמאנגעלט אין צוויי טעכנאלגישע דורכברוכן, איינס איז געווען די בעטעריס, וואס כדי עס זאל זיין פראקטיש עס צו נוצן דארפן די בעטעריס זיין גענוג גרינג, און קענען טראגן גענוג עלעקטריק צו טראגן די קאר א שטיקל וועג. און די צווייטע איז טשארדינג סטעישאנס, וואס דאס איז בכלל נישט געווען בנמצא דעמאלטס.   במשך די יארן האט די אינדוסטריע געהאט פארשידענע דורכברוכן, אבער די גרעסטע דורכברוכן זענען געווען טאקע אין די צוויי זאכן, צוערשט איז אנטוויקעלט געווארן די "ליטיום אייאן בעטערי" וואס האט געקענט האלטן אסאך מער ענערגיע אין אסאך א קלענערע פלאץ, און די צווייטע איז געווען אין טשארדזשיג טעכנאלאגיע, וואס ערמעגליכט אנצופילן די בעטעריס גענוג שנעל אז עס זאל זיך לוינען.   פארשידענע פירמעס לייגן אריין גרויסע כחות צו מאכן די נייערע קארס בעסער און מער סעיף, צווישן אנדערע ארבעט מען צו טרעפן אנדערע מאטיריאלן פאר די בעטעריס וואס וועט געבן מער ענעריגע און וועט זיך לאזן נאך שנעלער טשארדזשן, אזוי אויך ארבעטן ריסוירטשערס צו פארבעסערן די ווייערלעס טשארדזשינג מעגליכקייטן, וואס וועט ערמעגליכן צו מאכן די טשארדזשיג אויפן פארקינג און די קאר וועט בלויז מיטן פארקן העכער דעם זיך נעמען טשארדזשן.   היינט צו טאגס פארמאגן די עלעקטריק קארס א שיינע טייל פון די קאר מארקעט, און עס שטייט היינט ביי בערך 8% פון אלע קאר פארקויפונגען, און גייט נאר ארויף מיט יעדעס יאר, כמעט יעדע קאר פירמע האט שוין היינט צו טאגס כאטש איין קאר וואס לויפט אויף עלעקטריק, און גרויסע פירמעס פלאנען צו האבן זייער גאנצע אדער לכל הפחות גאר א גרויסע טייל פון אלע זייערע קארס נאר עלעקטריק אין די קומענדיגע פינף ביז פופצן יאר.   עס זענען דא פארשידענע מעלות און חסרונות פון עלעקטריק קארס, צווישן די מעלות ציילן זיך אז די קארס באדארפן אסאך ווייניג מעינטענעס, עס האט נישט קיין אויל טשעינדזש, און האלט זיך אסאך לענגער בכלל, אזוי אויך זענען די קאסטן פון ענעריגע זייער ביליג, עס קאסט כמעט גארנישט קעגן געז קארס צו אנפילן די קארס, אזוי אויך פארט עס אסאך שטילער און מער געשמירט. צווישן די חסרונות ציילן זיך, אז אויב מען וויל פארן לאנגע שטרעקעס מער ווי וויפיל די בעטעריס קענען פארנעמען דארף מען זיך אפשטעלן פאר גאנץ לאנג צומאל א האלבע שעה אדער אפילו א שעה צו אנפילן, אזוי אויך קען די פרייז צו קויפן אזא קאר זיין אביסל טייערער. די גוטע נייעס איז אז די היינטיגע קארס קענען פארן לענגער און לענגער אויף א איינמאליגע טשארדזש, רוב קארס קענען שוין פארן אין די געגענט פון דריי הונדערט מייל, אן דארפן פריש טשארדזשן, אזוי אויך ווערן די טשארדזשערס שנעלער און שנעלער, און דאס געלט פון די קאר ווערט צוריק געצאלן מיט די צייט וואס מען צאלט זייער ווייניג אויף עלעקטריק און מעינטענענס.   עס זענען דא לעגיטימע סיבות פארוואס מענטשן זאלן נישט וועלן קויפן קיין עלעקטירק קאר, אבער קיינער וועט נישט זאגן "פאר מיין טאטע און מיין זיידע איז א געז קאר גוט געווען, וואס זוך איך מיך נייע זאכן?"... יעדער בר דעת פארשטייט אז דאס איז נישט קיין מסורה וועלכע סארט ענעריגע די קאר זאל האבן...   די זעלבע זאך וועס עס קומט צו רוחניות. דער אויבערשטער האט רחמנות געהאט אויף אונזער דור און געשיקט דעם הייליגן רבין מיט זיינע תלמידים, און בפרט דער צדיק וואס האט נאך געלעבט אין אונזער דור מוהרא"ש זי"ע וואס האט מגלה און מפרסם געווען די עצות פון הייליגן רבין פאר די גאנצע וועלט. עס איז גאר נאריש די טענה פון מענטשן וואס זאגן "וואס זוכסטו זיך נייע זאכן?", דער ראש ישיבה שליט"א זאגט אויף דעם אז די וועלט געבט קרעדיט פאר קריסטאפער קאלאמבוס פארן "אנטדעקן" אמעריקע, וואס קומט זיך אים קרעדיט, אמעריקע איז אייביג דא געווען פון ששת ימי בראשית, אבער פארט ער האט עס מגלה געווען. די זעלבע זאך איז לגבי אידישקייט. רעדן צום אויבערשטן איז נישט קיין נייע זאך, די סדר דרך הלימוד איז נישט קיין נייע זאך, רעדן שיין צו די ווייב איז נישט קיין נייע זאך, וויסן די חשיבות פון יעדע קליינע זאך וואס מען טוט פארן אויבערשטן איז נישט קיין חידוש, חזר'ן די גרויסע רחמנות פון אויבערשטן ווי ער ווארט אז יעדער איד באשר הוא שם זאל צוריק קומען צו אים איז נישט קיין נייע זאך. דאן פארוואס זענען מיר אזוי דאנקבאר דעם אויבערשטן אז ער האט געשיקט דעם רבין אויף דער וועלט. דער אמת איז אז די אלע זאכן זענען געווען באהאלטן פון "אונז", מיר זענען געווען צובראכן, מיר האבן שוין נישט געזען קיין האפענונג, און דער רבי בלאזט אריין אין אונז א חיות, מאכט אונז עפענען א ספר, מאכט אונז דאנקען דעם אויבערשטן אז מיר האבן חתונה געהאט.   אז מיר וועלן ווייטער לעבן מיט די הייליגע עצות וועלן מיר האבן א זיס לעבן אויף דער וועלט און אויף יענער וועלט.  

< זעה מער ו כסלו תשפ"ד 📝