תוכן השאלה
לכבוד דער ראש ישיבה שליט"א,
וואס טוט מען מיט א קינד וואס וויפיל מען זאגט אים, נעמט ער אלץ אוועק זאכן פון א צווייטן אינגל, אדער אפילו פונעם מלמד?
יישר כח
תשובה מאת הראש ישיבה שליט"א:
יום ה' פרשת שופטים, א' דראש חודש אלול, שנת תשפ"ו לפרט קטן
... נרו יאיר
ביי גניבה דארף מען זייער אכטונג געבן אויסצולערנען די קינדער נישט צו גנב'ענען, ווייל דער הייליגער רבי זאגט (ספר המדות אות גניבה וגזילה, סימן א): "מי שנפתה לבו לגזול וכיון שהתיר לעצמו גזילת חבירו, הרי הוא מוכן לכל חטא ועון, ואין תקנה להסירו מדרכו הרעה", ווער עס איז איבערגערעדט געווארן צו גנב'ענען, איינמאל ער פאלט אין דעם, ער הייבט אן גנב'ענען - איז א סימן אז ער איז גרייט צו טון אלע עבירות און עס איז נישטא קיין וועג אים צו פאררעכטן.
אבער חס וחלילה פארשעמען, שלאגן אדער משפיל זיין, נאר אים מחנך זיין, אים זאגן די הארבקייט פון גניבה, און אז מען קען ביים סוף אנקומען אין תפיסה; און אז מען זעט אז מען פועל'ט נישט - געבט מען א קנס פון נישט גיין שפילן ביי הפסקה וכדומה, אבער חס ושלום פארשעמען און געבן א צונאמען 'גנב'; דאס מאכט נישט בעסער, דאס מאכט נאר מען זאל אלעס אפלאזן, אזוי ווי מיר זעען, די תורה הייבט זיך אן (בראשית א, א): "בראשית ברא אלוקים את השמים ואת הארץ", די תורה דערציילט בריאת שמים וארץ, פרעגט רש"י, פארוואס הייבט מען נישט אן מיט די מצוות? מיט "החודש הזה לכם ראש חדשים"? נאר וויבאלד די גוים טענה'ן אז מיר זענען גנבים, מיר האבן געגנב'עט ארץ כנען, זאגט די תורה מיר זענען נישט קיין גנבים, די וועלט האט דער אייבערשטער באשאפן, ער האט ערשט געגעבן ארץ ישראל פאר די פעלקער און שפעטער האט ער עס אוועק גענומען פון זיי און אונז געגעבן; מען דארף פארשטיין, וואס איז דא דער ענטפער אז מען הייבט נישט אן די תורה מיט די תרי"ג מצוות ווייל וכו', דאס קען מען זאגן שפעטער, אז ארץ ישראל באלאנגט פאר די אידן, די תורה זאל זיך אנהייבן מיט אלע מצוות און ערגעץ אינמיטן אדער ביים סוף זאל שטיין די ראי' אז מיר זענען נישט קיין גנבים?
נאר אז מען וויל לערנען מיט א איד תורה און מען באטיטלט אים 'גנב' - איז נישט מעגליך דער מענטש זאל לערנען תורה, ווייל ער איז ביי זיך צעקלאפט, ער קוט זיך אן ווי א שלעכטער; דאס זאגט רש"י, מען קען נישט געבן די תורה פאר א פאלק וואס מען באטיטלט זיי פאר גנבים, פארברעכער, מען מוז ערשט אפווישן די שלעכטע געפיל און די טענה וואס מען זאגט אויף אונז אז מיר זענען גנבים, פאברעכער, אז דאס איז נישט וואר; יעצט קען מען לערנען די פרשה פון "החודש הזה לכם ראש חדשים", אז דו זאגסט איך בין נישט קיין גנב, דו קוקסט גוט אויף מיר - בין איך גרייט צו הערן די גאנצע תורה.
אויך זאלסטו זען אז דער קינד זאל האבן א גרויסע קאפל, דאס איז א סגולה פאר נישט גנב'ענען. די הייליגע חכמים דערציילן (שבת קנו:), די שטערן זעער האבן געזאגט פאר די מאמע פון רבי נחמן בר יצחק אז זי גייט האבן א קינד א גנב, האט די מאמע געמאכט א קאפל, זי האט דאס אנגעטון פארן קינד און אים אנגעזאגט ער זאל אלץ גיין מיט דעם, און ער איז געווארן א גרויסער צדיק, איינמאל איז אים די קאפל אראפגעפאלן, איז ער גלייך געלאפן גנב'ענען.
דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.
א כתיבה וחתימה טובה.
א גוטן חודש.