תוכן השאלה
לכבוד דער דאש ישיבה שליט"א,
קודם וויל איך זיך באדאנקען פאר די שיעורים און לימודים, איך און מיין ווייב הערן אויס די שיעורים און מיר ליינען די בריוו אין עצתו אמונה, און ברוך השם מיר האבן א גוטע שלום בית, און מיינע קינדער לעבן אויך מיט תפילה און אמונה, און אויך מיט חינוך קומט צוניץ די לימודים, אויך לערן איך יעדן טאג בית נצחי און איך בין מעביר סדרה, און ברוך השם איך האב יעצט געענדיגט נאכאמאל משניות, און דאס אלעס איז נאר א דאנק די שיעורים פונעם ראש ישיבה שליט"א, אזוי אויך דורך די שיעורים האב איך און מיין ווייב א פשוטע טעלעפאן און מיר האבן נישט קיין אינטערנעט אינדערהיים, מיר קויפן נישט קיין מאגאזינען, און נאך אזויפיל גוטע זאכן.
עטליכע יאר צוריק האב איך געפרעגט דעם ראש ישיבה שליט"א אויב איך זאל בלייבען לערנען מיט בחורים אדער נעמען אן אנדערע ארבעט, דער ראש ישיבה שליט"א האט מיר געזאגט אז איך זאל בלייבן לערנען מיט בחורים, ואת חטאי אני מזכיר היום אז איך האב נישט געפאלגט, פאר די לעצטע דריי יאר ארבעט איך ביי א פרנסה וואס איז ביטער שווער בגוף ובנפש, מיין בעל הבית האט הנאה צו זידלען און טשעפען די ארבייטער, און מיין מענעדזשער האט אויך ליב צו אונטערדריקן די וואס ארבעטן אונטער אים, יעדע ארדער איז מיט פרעשור און מיט טענות, נישט קיין חילוק ווי שווער איך ארבעט, אזוי אויך אסאך מאל דארף איך ארבעטן פיזיש און שלעפן גאר שווערע זאכן, נאך מער שטערט מיר די ארבעט ווייל איך האב ליב צו נוצן מיין קאפ, און די סארט ארבעט קען א שוטה אויך טון.
נאך מיין חתונה בין איך געווען יונג און נאריש, איך האב געעפנט דרייסיג קרעדיט קארדס, און איינמאל מען האט קרעדיט קארדס פאלט מען אריין אין חובות, יעצט האב איך ניין קרעדיט קארדס און א סך הכל פון זיבן און צוואנציג טויזנט דאלער חובות, איך און מיין ווייב ארבעטן און מיר דעקן קוים דעם חודש, מיר וואוינען אין גאר א קליינע דירה מיט עטליכע קינדער, מיר דארפן א גרעסערע דירה אבער עס איז נישט מעגליך פאר אונז דאס זיך צו קענען ערלויבן, איך פרוביר צו געבן א חומש פאר צדקה, ווייל ווען איך געב נישט קיין חומש זע איך אז איך פאל נאך טיפער אין חובות, איך פרוביר צו מאכן אפאר עקסטערע דאלער אין די זייט, אבער ביזדערווייל האט גארנישט מצליח געווען.
עס איז מיר שווער אויפצושטיין פרי, און אסאך מאל דאווען איך שחרית ביחידות (אין שול) כדי נישט צו כאפן קולות פון מיין בעל הבית פאר'ן קומען שפעט.
יעצט ווייל איך פרעגן דעם ראש ישיבה שליט"א וואס איך זאל טון ברוחניות ובגשמיות און איך בין גרייט צו פאלגן.
יישר כח
תשובה מאת הראש ישיבה שליט"א:
יום ה' פרשת תצוה, ט' אדר, שנת תשפ"ו לפרט קטן
לכבוד ... נרו יאיר
איך האב ערהאלטן דיין בריוו.
אויב דו ביסט טאקע גרייט צו פאלגן - קענסטו אין א קורצע צייט ארויסגיין פון אלע חובות.
הדבר הראשון זאלסטו בארגן די גאנצע סכום וואס דו קומסט פאר די קרעדיט קארדס און זיי באצאלן, א שאד דיין געלט זאל גיין פאר ריבית, מיט די געלט וואס דו האסט געצאלט ריבית ביז אהער - קענסטו אפצאלן די חוב; זאלסטו בארגן פון גוטע פריינד און פון משפחה. מאך זיך א חשבון וויפיל ריבית דו האסט געצאלט ביז אהער, פינף הונדערט דאלער א חודש ריבית, דאס איז א חשבון פון זעקס טויזנט דאלער א יאר, איז ביז פיר יאר קענסטו האבן באצאלט די גאנצע חוב (און זאלסט צעשניידן אלע קארטלעך און דאס אוועק ווארפן).
שנית, נישטא מער אזא ווארט ווי בארגן געלט, זאל זיין וואס זאל זיין, און אז דו דארפסט האבן זייער זייער וויכטיג געלט, צום ביישפיל מען רופט דיך פון די מוסד אז דו ביסט שולדיג געלט און זיי טראגן דיר אן שיינע פלענער פון בארגן וכו' - זאלסטו בשום אין אופן נישט בארגן, חובות הרג'עט דעם מענטש, און אז דו דארפסט האבן געלט ווייל מען גייט אפהאקן די לעקטער - איז אויך נישטא די ווארט בארגן, זאלסט אויסטון די שיינע איד'שאפט קליידער און בעט צדקה פון גוטע פריינד, בעט הילף, און אז א גוטער חבר וועט דיר זאגן איך בין דיר גרייט צו בארגן - זאלסטו אים זאגן אז דיין דאקטער לאזט נישט ווייל עס קען דיך הרג'ענען.
מיין נישט אז איך טרייב איבער, עס איז נאך אסאך ערגער ווי דא שטייט, מען קען נישט זיין קיין ערליכער איד מיט חובות, מען קען נישט תשובה טון מיט חובות, דער רבי זאגט (ספר המדות אות תשובה, סימן מו): "מִי שֶׁרוֹצֶה לָשׁוּב, יִזָּהֵר מִלִּהְיוֹת בַּעַל חוֹב", ווער עס וויל תשובה טון - איז די ערשטע זאך - זאל ער באצאלן זיינע חובות.
בנוגע דיין ארבעט; אז דער בעל הבית זידעלט דיך, זאלסטו אים פרעגן שיינערהייט אויב ער איז צופרידן פון דיר, אויב זאגט ער ניין, ער זאגט: "דארפסט מאכן בעסער" - זאלסטו מאכן בעסער, און אויב זאגט ער אז ער איז יא צופרידן זאלסטו אים זאגן אז די וועג ווי אזוי מען רעדט צו דיר שטערט דיר; עס קען אמאל זיין פון איבערגעשטרענגטקייט פון די שווערע לאסט וואס ליגט אויפן בעל הבית - שרייט ער און זאגט וכו', זאלסטו שיין רעדן מיט אים.
אוודאי וואלט ווען בעסער געווען ווען דו לייגסט דיינע כוחות אין זאכן וואס בלייבט, אין הרבצת התורה, לערנען, ווי צום ביישפיל לערנען מיט קינדער אדער לערנען מיט בחורים, דאס איז זאכן וואס מען נעמט מיט, אנדערע ארבעט איז נאר צייטווייליג, אבער יעצט אז דו האסט שוין די ארבעט - זאלסטו דאס נישט אפלאזן. ביי די ארבעט זאלסטו בענקען צום אייבערשטן, זאלסט זיך מתבודד זיין, בעט דעם אייבערשטן ער זאל דיר העלפן דו זאלסט קענען לערנען און דאווענען און אויך האבן פרנסה.
דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.