שאלה אין קורצן ענין
#229 - וואס זענען די תקנות הישיבה?
קדושה, לימוד התורה, תפילה והתבודדות, בחור

תוכן השאלה‎

פון שלום.

לכבוד דער ראש ישיבה שליט"א
איך בין א בחור און איך בין נישט געהעריג אין א ישיבה, איך האלט זיך פאר א תלמיד פונעם ראש ישיבה, און איך בין טאקע אמת'דיג פון די שטארקע תלמידים. איך האב א סמארט פאן, און איך וויל וויסן די תקנות הישיבה בנוגע א סמארט פאון, וואס מעג מען האבן און וואס טאר מען נישט האבן? איך וויל זיך פירן אין לעבן לויט די תקנות הישיבה.
און די זעלבע אויך מיט לערנען תורה, וויפיל דארף איך לערנען יעדן טאג?
און דאס מערסטע וויל איך וויסן ווי אזוי קען איך ווערן אן ערליכער איד?
א גרויסן ש'כח, איך ווארט פאר אן ענטפער.

תשובה מאת הראש ישיבה שליט"א:‎

בעזרת ה' יתברך


יום א' פרשת עקב, י"ד מנחם-אב, שנת תשע"ז לפרט קטן


 


לכבוד הבחור שלום נרו יאיר


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


דאס וואס דו פרעגסט מיר וואס איז די תקנות הישיבה; די תקנות פון ישיבה איז - צו זיין אן ערליכער איד, לערנען די הייליגע תורה און טון אלע מצוות וואס דער אייבערשטער האט אונז געגעבן.


דער אייבערשטער האט אונז געגעבן א מתנה פאר אונזער דור - דער הייליגער רבי זכרונו לברכה, וואס נאר ער האט עצות פאר אונזער דור, אז מיר זאלן קענען זיין ערליכע אידן.


דער רבי זאגט (שיחות הר"ן, סימן יט) אז אפילו א מענטש וואס איז אריין געפאלן אין עבירות רחמנא לצלן, אויב וועט ער זיך מאכן א קביעות צו לערנען יעדן טאג כך וכך, יהי' מה שיהי', וועט אים די תורה ארויס נעמען פון זיין פלאנטער, און ער וועט ווערן אן ערליכער איד; מוהרא"ש זכרונו לברכה זאגט, אז דער שיחה גייט ארויף אויף ח"י פרקים משניות, אז אפילו איינער וואס איז נעבעך אריין געפאלן אין שמוציגע מעשים, אבער אויב וועט ער זיך מאכן א קביעות צו זאגן יעדן טאג חי פרקים משניות, וועט אים די תורה ארויס נעמען פון זיינע נישט גוטע מעשים.


דערפאר אז דו ווילסט זיין א תלמיד היכל הקודש, זאלסטו זיך מאכן א שיעור יעדן טאג אין משניות; ווען דו האסט אפאר מינוט זאלסטו זאגן א פרק משניות, אזוי וועסטו זוכה זיין צו א נייע ריינע הייליגע נשמה.


דאס וואס דו פרעגסט מיר אז דו ווילסט זיין אן ערליכער איד, און דו ווילסט וויסן ווי אזוי מען איז זוכה צו זיין אן ערליכער איד; דער רבי האט געזאגט (שיחות הר"ן, סימן קנד) אז ער האט ער זוכה געווען צו אלע זיינע מדריגות ווייל ער האט אסאך גערעדט צום אייבערשטן; און דער רבי האט געזאגט סוף ימיו, אז ווען ער וואלט געוואוסט צו וואס מען קען אלץ זוכה זיין דורך די הנהגה פון רעדן צום אייבערשטן אויף די אייגענע שפראך, וואלט ער נישט אזוי פיל געפאסט און געטון סיגופים וכו'.


דערפאר טייערער שלום ני"ו, זוך דיר א פלאץ וואו קיינער איז נישט דארט, און דארט זאלסטו זיך אויס שמועסן דיין הארץ; פארצייל אלעס פארן אייבערשטן, סיי וואס עס גייט אריבער אויף דיר, אלע דיינע ווייטאגן וואס דו האסט, און סיי ווי שטארק דו ווילסט זיין אן ערליכער איד, דו ווילסט האבן ריינע אויגן און א ריינע מח, און ווי שווער עס קומט דיר אן צו זיין אפגעהיטן וכו' וכו', און אזוי וועסטו זוכה זיין צו ווערן אן ערליכע איד.


דאס וואס דו פרעגסט צי דו זאלסט האלטן דיין סמארט-פאון וכו'; איך פארשטיי בכלל נישט וואס דו שאלה איז, ווער געדענקט נישט ווי אזוי מוהרא"ש פלעגט רעדן ביי די שיעורים אז דאס נעמט אוועק יעדעס ביסל יראת שמים וואס דער מענטש האט. און חכמינו זכרונם לברכה זאגן (סנהדרין מה.): "אֵין יֵצֶר הָרָע שׁוֹלֵט אֶלָּא בַּמֶּה שֶׁעֵינָיו רוֹאוֹת", דער יצר הרע איז נאר שולט אויף וואס די אויגן זעען; דערפאר, אז דו פרעגסט מיר צי דו זאלסט אוועק לייגן דעם סמארט-פאון, און דו שרייבסט מיר אז דו ווילסט זיין א תלמיד הישיבה, וואלט איך דיר געזאגט אז דו זאלסט עס אוועק ווארפן, און אין דעם זכות וועסטו זוכה זיין צו אויפשטעלן א שיינע אידישע שטוב, און דו וועסט מאכן נחת פאר דיינע עלטערן.


 דער אייבערשטער זאל העלפן אז דו זאלסט מצליח זיין אין אלע דיינע וועגן.

#228 - ס'איז שווער צו רעדן צום אייבערשטן
תפילה והתבודדות

תוכן השאלה‎

פון ארי'.

לכבוד הראש ישיבה שליט"א.
וואס טוט מען אויב די התבודדות גייט נישט? עס קומט מיר אן שווער צו רעדן צום אייבערשטן.

תשובה מאת הראש ישיבה שליט"א:‎

בעזהשי"ת


יום ה' פרשת ואתחנן, י"א מנחם-אב, שנת תשע"ז לפ"ק


 


לכבוד ארי' ני"ו


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


דאס וואס דו פרעגסט מיר אז עס קומט דיר אן שווער צו רעדן צום אייבערשטן; קוק וואס דער הייליגער רבי זאגט (שבחי הר"ן, סימן יב) אז ער איז אריבער אזוי סאך שוועריקייטן אין זיינע יונגע יארן, עס האט זיך אים געדאכט אז קיינער הערט אים נישט אויס, און ווי מער ער פלעגט רעדן צום אייבערשטן, האט זיך אים געדאכט ווי מען דארף אים נישט, ווייל ער האט געזען אז עס גייט אריבער אסאך יארן און ער האט נאך אלץ נישט זוכה געווען צו ווערן נאנט צום אייבערשטן, דערפאר האט זיך אים געדאכט אז קיינער הערט אים נישט אויס, און דערפאר האט ער אויפגעהערט צו רעדן צום אייבערשטן, ביז ער האט זיך געכאפט וואס ער האט געטון און ער האט זיך זייער פארשעמט אז ער האט נאכגעלאזט פון די הייליגע עבודת השם, האט ער צוריק אנגעהויבן רעדן צום אייבערשטן, עיי"ש.


דערפאר בעט איך דיר זייער דו זאלסט זיך שטארקן מיט די הייליגע עצה וואס דער רבי האט אונז געגעבן (ליקוטי מוהר"ן, חלק ב', סימן כה) אז א מענטש זאל זיך אויסרעדן זיין הארץ צום אייבערשטן אויף זיין שפראך וואס ער איז געוואוינט צו רעדן, און אלעס פארציילן פארן אייבערשטן; דער רבי זאגט דארט: "הִתְבּוֹדְדוּת הִיא מַעֲלָה עֶלְיוֹנָה וּגְדוֹלָה מִן הַכֹּל", רעדן צום אייבערשטן איז דער גרעסטער זאך וואס א מענטש קען נאר טון, און אלע צדיקים פלעגן אסאך רעדן צום אייבערשטן.


אין אנהייב איז עס טאקע שווער, ווייל ווען א מענטש זינדיגט ווערט ביי אים אפגעשוואכט די אמונה און ער שפירט נישט דעם אייבערשטן, ער מיינט אז דער אייבערשטער איז ערגעץ באהאלטן אויבן אין א ווייטע הימל וכו', אבער ווען א מענטש פאלגט דעם רבי'ן, און ברעכט דורך זיינע שוועריקייטן - ער בעט דעם אייבערשטן יעדן טאג: "רבונו של עולם, העלף מיר, איך וויל רעדן צו דיר, איך וויל גלייבן אין דיר, איך וויל נאר דיר; דעמאלט מיט די צייט ווערט אים אויסגערייניגט זיין מח, און ער שפאצירט אריבער מיט אמונה זיין גאנץ לעבן.


 דער אייבערשטער זאל העלפן אז דו זאלסט מצליח זיין אין אלע דיינע וועגן.

#227 - פארוואס האב איך געשריגן אויף מיין ווייב?
שלום בית, תפילות אויף אידיש, תפילה והתבודדות, כעס

תוכן השאלה‎

לכבוד דער ראש ישיבה שליט"א


איך שפיר זיך צו באגראבן פאר בושה, איך האב פריער זיך אויפגערעגט און געשריגן אויף מיין ווייב, ווי אזוי האב איך דאס געקענט טון? איך בין אנגעפילט מיט חרטה געפילן, און איך שעם זיך פון מיך אליין, ווי אזוי וועל איך קענען באווייזן מיין פנים פאר'ן הייליגן רבי'ן ווען איך קום צו אים אין אומאן אין קוים א וואך ארום?


ברוך ה' אז מיין לעבן האט זיך געטוישט צום גוטן, ממש פון איין עק צום אנדערן, אבער נאר ווען עס קומט צו טעכנישע זאכן וואס מען דארף טון, צו דאווענען, לערנען, מקוה, הפצה, און אזוי ווייטער; ווען וועל איך אבער שוין זוכה זיין צו מער פנימיות'דיגע זאכן, זיך נישט אויפצורעגן, צו רעדן שיין אינדערהיים, צו טראכטן נאר גוטע מחשבות, און דאס גלייכן?


יישר כח

תשובה מאת הראש ישיבה שליט"א:‎

בעזרת ה' יתברך


יום ד' פרשת נצבים-וילך, כ' אלול, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


אוי וויי, וואס איז מיט דיר, ווי מעג זיין אזא זאך - מען זאל שרייען אויף א ווייב? מוהרא"ש זכותו יגן עלינו האט דערציילט אז דער צדיק רבי אברהם בן רבי נחמן האט אמאל געהערט ווי איינער שרייט אויף זיין ווייב, האט דער צדיק אפיר גענומען דעם איד און די זייט און אים פארגעהאלטן: "אויף א ווייב שרייט מען?! צו א ווייב דארף מען רעדן ווייך, איידל און שיין".


איך בעט דיר און איך ווארן דיך, שריי נישט אין שטוב, שריי נישט אויף דיין ווייב; אז מען שרייט אויף די ווייב, מען כעס'ט זיך - טרייבט מען ארויס די שכינה פון שטוב. א ברסלב'ער חסיד דארף רעדן שיין צו די ווייב, דער הייליגער רבי האט אונז אויף דעם זייער געווארענט (שיחות הר"ן, סימן רסג), אז מען דארף רחמנות האבן אויף די ווייב, מען דארף רעדן שיין צו איר און איר האלטן טייער.


גיי התבודדות, דאס וועט ארויסנעמען אלע נערווען פון דיר. זוך א ווינקל וואו זיך אויסצושמועסן דאס הארץ מיטן אייבערשטן און זאג: "הייליגער באשעפער איך דארף א ישועה, איך פארליר זיך אין שטוב אויף מיין ווייב, הייליגער באשעפער ראטעווע מיך, העלף מיר איך זאל האבן א שטארקע אמונה, איך זאל זיך נישט פארלירן, איך זאל וויסן און געדענקען אז דו ביסט נעבן מיר, דו ביסט אין שטוב און דו זעסט אלעס וואס איך טו, און אויך ווען זאכן גייען נישט ווי איך וויל - זאל איך האבן סבלנות, זיך נישט כעס'ן, העלף מיר איך זאל נישט נערוועז ווערן און שרייען אויף מיין ווייב"; אזוי זאלסטו בעטן או בעטן דעם אייבערשטן, ביז דו וועסט זיך קענען איינהאלטן עס זאל נישט פאסירן אזוינס נאכאמאל.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.



א כתיבה וחתימה טובה.

#226 - וואס מיינט זיך עקשנ'ען ביים רבינ'ס ציון?
אומאן, תפילה והתבודדות, עקשנות

תוכן השאלה‎

לכבוד דער ראש ישיבה שליט"א,


וואס מיינט דאס וואס דער ראש ישיבה שליט"א זאגט "אויב מען עקשנ'ט זיך ביים ציון פון הייליגן רבי'ן, פועל'ט מען", וואס איז די גדר פון זיך עקשנ'ען?


יישר כח

תשובה מאת הראש ישיבה שליט"א:‎

בעזרת ה' יתברך


יום ד' פרשת שופטים, כ"ט מנחם-אב, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר


דאס וואס מוהרא"ש פלעגט אונז מחזק זיין מיר זאלן זיך עקשנ'ען ביים ציון; דאס מיינט נישט מען זאל זיך עקשנ'ען ביים ציון אז דער אייבערשטער מוז טון אזוי ווי מען בעט, עקשנ'ען מיינט: מען קומט צוריק צום ציון נאכאמאל און מען קומט צוריק צום ציון נאכאמאל, אזוי ווי א פגע רע וואס האט זיך אנגעטשעפעט און מען קען נישט פטור ווערן, ער האלט אין איין קומען וכו'; דאס מיינט זיך עקשנ'ען.


אויך מיינט עס מען זאל שטארק בעטן, אבער חס וחלילה צו זאגן אז עס מוז אזוי זיין. ווייל דער הייליגער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק א', סימן קצו), א מענטש טאר זיך נישט איינ'עקשנ'ען ביים אייבערשטן אז דער אייבערשטער מוז מיט אים טון אזוי ווי ער וויל, "רַק צָרִיךְ לְהִתְפַּלֵּל וּלְהִתְחַנֵּן לִפְנֵי הַשֵּׁם יִתְבָּרַךְ בְּרַחֲמִים וְתַחֲנוּנִים", מען דארף בעטן דעם אייבערשטן מיט רחמנות, אזוי ווי מען בעט זיך ביי איינעם ער זאל רחמנות האבן, "אִם יִתֵּן הַשֵּׁם יִתְבָּרַךְ יִתֵּן, וְאִם לָאו לָאו", און אז דער אייבערשטער וועט אים העלפן איז גוט, און אז ער וועט אים נישט נאכגעבן איז אויך גוט, און דער רבי טייטשט די ווערטער וואס די הייליגע חכמים זאגן (אבות ב, יג): "אַל תַּעַשׂ תְּפִלָּתְךָ קֶבַע", אז 'קבע' איז א לשון פון 'גזילה', "הַיְנוּ שֶׁכָּל מַה שֶּׁהוּא מְבַקֵּשׁ, הֵן פַּרְנָסָה אוֹ בָּנִים אוֹ שְׁאָר צְרָכִים, אָסוּר לְהִתְעַקֵּשׁ וְלַעֲמֹד עַצְמוֹ בִּתְפִילָּתוֹ, שֶׁדַּוְקָא יַעֲשֶׂה הַקָּדוֹשׁ בָּרוּךְ הוּא אֶת תְּפִילָּתוֹ", דאס איז די טייטש פון מאך נישט דיין דאווענען פאר א קבע, בעט א מתנת חינם, זאג נישט עס מוז אזוי זיין; ווייל ווען מען בעט דעם אייבערשטן אויף פרנסה, אויף קינדער אדער אויף אנדערע געברויכן - טאר מען זיך נישט איינ'עקשנ'ען אז עס מוז זיין אזוי ווי מען וויל.


ווען דו וועסט זיין אין אומאן זאלסטו זען און פרובירן צו זיין ביים ציון יעדן טאג; די טאג וואס דו קומסט אן, ערב ראש השנה, ביידע טעג ראש השנה, און אויב דו קומסט פריער און דו גייסט אהיים שפעטער - זאלסטו אויך גיין צום ציון יעדן טאג, און בעטן ביים ציון דו זאלסט פועל'ן וואס דו דארפסט.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.



כתיבה וחתימה טובה.

#225 - ווי אזוי שיקט מען א קינד אין חדר צום ערשטן מאל?
חינוך הילדים, סיפורי צדיקים, תפילה והתבודדות, תודה והודאה, חדר, שכר לימוד

תוכן השאלה‎

לכבוד דער ראש ישיבה שליט"א,


ברוך השם מיר גרייטן זיך צו שיקן אונזער זון אין חדר אי"ה נאך די ימים טובים, אזוי ווי דער ראש ישיבה שליט"א האט אונז גע'עצה'ט.


איז דא עפעס וואס מען דארף וויסן אדער טון בעפאר מען שיקט דעם ערשטן קינד אין חדר?


יישר כח

תשובה מאת הראש ישיבה שליט"א:‎

בעזרת ה' יתברך


יום ג' פרשת שופטים, כ"ח מנחם-אב, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


די ערשטע זאך ווען מען שיקט אריין א קינד אין חדר - דארפן די עלטערן דאנקען און לויבן דעם אייבערשטן אז מען שטייט שוין ביי די גליקליכע צייט אז מען האט א קינד, א געזונט קינד - וואס גייט שוין אין חדר לערנען די הייליגע תורה, מען דארף לויבן דעם אייבערשטן אן אויפהער.


צווייטנס דארפן די עלטערן וויסן אז צאלן שכר לימוד איז א חיוב גמור, דורך צאלן שכר לימוד איז מען מקיים די מצוה וואס ליגט אויף די טאטע פון (דברים ו, ז): "ושננתם לבניך", א טאטע דארף לערנען תורה מיט די קינדער; שכר לימוד איז נישט קיין צדקה, און מען קען דאס נישט צאלן פון מעשר געלט, און חס ושלום אז מען איז מזלזל אין דעם, מען צאלט נישט שכר לימוד - שאט דאס פאר די קינדער.


דריטנס, עס איז כדאי צו זיין פארבינדן מיטן מלמד און מנהל, ארבעטן אינאיינעם; ווייל דאס ארבעטן אינאיינעם איז א גאר גרויסע מעלה פאר די קינדער.


ועל כולם איז תפילה; בעטן דעם אייבערשטן פארן קינד אז ער זאל אויסוואקסן אן ערליכער איד, ער זאל לערנען און דאווענען, און לעבן מיט אמונה. ווייל ביי אנדערע זאכן קען מען מאכן סגולות וכו', אבער זוכה זיין צו האבן גוטע קינדער - איז דער עיקר תפילות פון עלטערן. אזוי ווי מוהרא"ש זכרונו לברכה דערציילט, אז א איד איז געקומען בעטן א ברכה פונעם הייליגן חפץ חיים זכותו יגן עלינו אויף גוטע קינדער, האט דער צדיק גענומען א תהלים וואס איז געווען אויפגעבלאזן פון נאסקייט און דאס געוויזן פאר דעם איד און אים געזאגט: "דאס איז דער תהלים פון מיין מאמע עליה השלום וואו זי פלעגט יעדן טאג וויינען צום אייבערשטן אז זי זאל זוכה זיין צו גוטע קינדער, אזוי איז מען זוכה צו גוטע קינדער".


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.



א כתיבה וחתימה טובה.

#224 - זאגן תיקון חצות?
לימוד התורה, תפילה והתבודדות, ספרי ברסלב, שלאפן, עבודת השם, תיקון חצות, קריאת שמע, ברכות התורה

תוכן השאלה‎

לכבוד דער ראש ישיבה שליט"א,


יישר כח פאר אלעס, פאר נאך א וואך וואס מען קען לעבן אין גן עדן בזה העולם, א פלאץ וואו מען קען לעבן מער מיט תכלית פאר די אויגן, אן דארפן לעבן צו געפעלן פאר יענעם, יישר כח פאר אלע דרשות, בריוו, חיזוק, און פאר די שמייכל.


איך האב געוואלט מיטטיילן אז איך האב ברוך ה' געענדיגט די ערשטע באנד אשר בנחל און אנגעהויבן די צווייטע, אויך האלט איך סוף ספר אוצר האמונה און סוף משניות.


נאכ'ן לערנען אזויפיל בריוו פון מוהרא"ש וועגן זאגן תיקון חצות און אויך וועגן "והחוט המשולש לא במהרה ינתק", דאס הייסט די דריי לימודים, ליקוטי מוהר"ן, ליקוטי הלכות און ליקוטי תפילות, וויל איך וויסן א דרך ווי אזוי מען קען עס מקיים זיין, צי עס איז בכלל עפעס וואס איך דארף פרובירן 'יעצט' צו מקיים זיין, אזוי ווי איך מוטשע זיך נאך מיט ח"י פרקים משניות און דער יום תהלים, אויך בין איך זייער צעבראכן אין מיין לימוד התורה בכלל, עס קומט מיר אן אזוי שווער צו באמת ארויסהאבן די סוגיות פונעם "שיעור במקצת עיון", לימודי הכולל, און דער דף גמרא, און עס גייט מיר נישט צו זיך דערפרייען מיט די נקודות טובות אז ברוך ה' איך קען זיצן און לערנען; וואס איז די וועג צו 'יא' קענען צוקומען צו פארשטיין און שפירן די טעם אין לערנען?


יישר כח נאכאמאל פאר אלעס, דער ראש ישיבה שליט"א געבט אוועק פון זיך אזוי סאך אז מיר זאל קענען האבן א חיים טובים, ש'כח ש'כח, דער באשעפער זאל געבן אסאך כח פאר'ן ראש ישיבה שליט"א אויף ווייטער, און אסאך אידיש נחת פון אלע קינדער, אייניקלעך און תלמידים.


יישר כח

תשובה מאת הראש ישיבה שליט"א:‎

בעזרת ה' יתברך


יום ב' פרשת עקב, י"ג מנחם-אב, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


איך פריי זיך זייער צו הערן אז דו לעבסט א חיים טובים מיט די עצות פון הייליגן רבי'ן, דיין לעבן איז א לעבעדיגע זיסע געשמאקע לעבן.


בנוגע תיקון חצות; אוודאי זאלסטו זאגן תיקון חצות, הייב אן מיט זאגן פארן גיין שלאפן. מוהרא"ש זאגט, מען זאל זיך צוגעוואוינען דאס צו זאגן איידער מען גייט שלאפן, אינאיינעם מיט קריאת שמע שעל המטה.


בנוגע די פראגע והחוט המשולש לא במהרה ינתק וכו'; וויסן זאלסטו, עס ווערט גע'פסק'נט אז דורך לערנען גמרא – תלמוד בבלי – איז מען יוצא צו לערנען מקרא, משנה און גמרא, די פוסקים זאגן (רמ"א יורה דעה סימן רמ"ו, סעיף ד), אז מיטן לערנען גמרא איז מען מקיים וואס די הייליגע חכמים זאגן (קידושין ל.): "לעולם ישלש אדם שנותיו שליש במקרא שליש במשנה שליש בתלמוד"; אזוי אויך אז דו וועסט לערנען ספר אשר בנחל קען מען זאגן אז מען איז יוצא די חוט המשולש פון לערנען לקוטי מוהר"ן, לקוטי הלכות און לקוטי תפילות, ווייל די ספר אשר בנחל איז א תמצית פון הייליגן רבינ'ס ספרים, און פון לקוטי הלכות, און איז אויך פיל מיט תפילות.


אז דו ווילסט שפירן א טעם אין לערנען – זאלסטו יעדן אינדערפרי גיין אין מקוה, און נאכן מקוה זאלסטו זאגן ברכת התורה – שטייט און מיט כוונה, און ביי די ווערטער: "והערב נא ה' אלקינו" – זאלסטו וויינען צום אייבערשטן: "מאך מיר זיס", און ביי די ווערטער: "וְנִהְיֶה אֲנַחְנוּ וְצֶאֱצָאֵינוּ, (וְצֶאֱצָאֵי צֶאֱצָאֵינוּ), וְצֶאֱצָאֵי עַמְּךָ בֵּית יִשְׂרָאֵל, כֻּלָּנוּ יוֹדְעֵי שְׁמֶךָ, וְלוֹמְדֵי תוֹרָתְךָ לִשְׁמָהּ" – זאלסטו לאזן טרערן; דאס איז די סוד פון זוכה זיין צו שפירן א טעם אין לערנען, און ביי ברכת קריאת שמע, אהבת עולם – זאלסטו מאכן א סטאנציע, נישט אפכיפערן, נאר וויינען און בעטן: "וְהָאֵר עֵינֵינוּ בְּתוֹרָתֶךָ, וְדַבֵּק לִבֵּנוּ בְמִצְוֹתֶיךָ, וְיַחֵד לְבָבֵנוּ לְאַהֲבָה וּלְיִרְאָה אֶת שְׁמֶךָ", דאס איז די סוד ווי אזוי מען איז זוכה צו טועם זיין מתיקות התורה, אויך ביי הפסקה אין כולל זאלסטו זיך ערגעץ באהאלטן מיטן אייבערשטן, און זיך מתבודד זיין.


זיי זיך מחי' מיט דיינע נקודות טובות, דאנק דעם אייבערשטן אז דו ביסט זוכה צו לערנען און צו דאווענען, פריי זיך מיט יעדע פינטעלע וואס דו טוסט.

#223 - רעדן צום אייבערשטן במחשבה אין מקוה?
שבת קודש, לימוד התורה, תפילה והתבודדות, עצתו אמונה, מקוה, גמרא, מחשבות, בריוו

תוכן השאלה‎

לכבוד דער ראש ישיבה שליט"א,


קודם וויל איך זאגן א גרויסן יישר כח אויף די כוחות וואס דער ראש ישיבה שליט"א לייגט אריין אין אלע שיעורים און ניגונים, וואס געבן מיר לופט צו אטעמען, עס איז שוין א האלבע יאר וואס איך פארפאס נישט קיין איין שיעור, איך בין זיך מחי' מיט דעם יעדן טאג, און זייט דעמאלט האט זיך געטוישט מיין לעבן אין אלע הינזיכטן; איך האב אינגאנצן נישט געוואוסט אז עס איז דא א מציאות אז מען קען האבן אזא זיסע געשמאקע לעבן מיט'ן אייבערשטן.


ברוך השם אז איך קען גוט לערנען, אבער אפילו אזוי פלעגט דורכגיין טעג און וואכן וואס איך האב כמעט נישט געעפנט קיין ספר, זייט איך בין מקורב געווארן צום הייליגן רבי'ן בין איך מעביר סדרה יעדן טאג מיט רש"י, און אזוי ווייטער אנדערע שיעורים, אלץ א דאנק דער ראש ישיבה שליט"א, דער אייבערשטער זאל העלפן דער ראש ישיבה שליט"א זאל ווייטער אנגיין מיט די עבודת הקודש, לאנגע געזונטע יארן, מיט פיל נחת פון אלע קינדער און אייניקלעך.


איך וויל פרעגן עטליכע שאלות איבער התבודדות: א) מעג מען זיך מתודה זיין אום שבת קודש אדער נישט? ב) איז מותר צו רעדן צום אייבערשטן במחשבה אין מקוה? אזוי ווי מען טאר נישט דארט זאגן א דבר שבקדושה. ג) די משנה זאגט אין אבות: "המהלך בדרך יחידי וכו', הרי זה מתחייב בנפשו", לויט דעם וויל איך וויסן צי דאס מיינט אויך גיין אין וואלד ביינאכט, (באופן אז מען ווערט זיכער נישט פארלוירן), זיך מתבודד זיין.


אויך וויל איך וויסן וואס צו טון ווען מען לערנט געוויסע שטיקלעך גמרא וואס מאכט טראכטן נישט גוט וכו'.


איך בעט דעם אייבערשטן אז דער ראש ישיבה שליט"א זאל מיר צוריק שרייבן א בריוו, איך זאל זיך קענען מחזק זיין אסאך מאל, דורכדעם וואס איך קען עס איבערליינען ווען איך וויל.


א בחור פון לאנדאן


יישר כח

תשובה מאת הראש ישיבה שליט"א:‎

בעזרת ה' יתברך


יום ב' פרשת עקב, י"ג מנחם-אב, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר, לאנדאן


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


ערשטנס איז מיר א גרויסע פרייד צו הערן אז דו ביסט זיך מחי' מיטן רבינ'ס עצות, און מיטן רבינ'ס התחזקות, דיין לעבן האט זיך געטוישט צום גוטן, דו לעבסט מיטן אייבערשטן, און אז דו וועסט זיך שטארקן און דערהאלטן, דו וועסט פאלגן די עצות פון הייליגן רבי'ן – וועסטו ווערן א גרויסער צדיק.


אויף די ערשטע פראגע וכו'; מוהרא"ש זאגט, אויב דער מענטש לעבט מיט די מחשבה: 'אפשר איז היינט מיין לעצטע טאג?' ער גייט שלאפן מיט די מחשבה, ער געבט זיך ממש איבער פארן אייבערשטן, 'בידך אפקיד רוחי' – מעג מען זיך אויך שבת מתוודה זיין.


און בנוגע וויינען שבת; עס ווערט שוין געברענגט אין די פוסקים (מדרש אגדה, הובא בבית יוסף אורח חיים סימן רפח; טורי זהב שם, סעיף קטן ב), אז אויב עס איז א תענוג, א פארגעניגן פארן מענטש זיך אויסצואוויינען פארן אייבערשטן – מעג מען דאס טון אום שבת.


אויף די צווייטע פראגע וכו'; אוודאי מעג מען זיך מתבודד זיין במחשבה אין מקוה, נישט נאר במחשבה, נאר אויך בדיבור; איז מען איז אויסגעדרייט צום וואנט בצניעות קען מען מאכן תפילות ביי יעדע טבילה, צום ביישפיל, מען בעט: "הייליגער באשעפער, בזכות די טבילה וואס איך טובל זיך – זאל איך זוכה זיין צו היטן מיינע אויגן", און מען טינקט זיך איין; מען זאגט: "הייליגער באשעפער, אזוי ווי איך טובל זיך יעצט מיין קערפער, בעט איך דיר, טובל מיין נשמה, איך זאל ווערן ריין פאר דיר".


אויף די דריטע פראגע וכו'; אוודאי מעג מען גיין, און עס איז נישט קיין סכנה; קוק אריין אין ברטנורא (אבות ג, ד): "וְאִם הָיָה מְחַשֵּׁב בְּדִבְרֵי תּוֹרָה הָיְתָה מְשַׁמַּרְתּוֹ", אויב מען טראכט פון תורה מעג מען, ווייל די תורה וועט אים היטן; אזוי אויך אז מען איז זיך מתבודד ווערט מען איינס מיטן אייבערשטן, ווערט מען אפגעהיטן, און קוק אריין אין ספר הקדוש לקוטי מוהר"ן (חלק א, סימן נב), וואו דער הייליגער רבי טייטשט אויס די משנה אין אבות (פרק ג, משנה ד): "הַנֵּעוֹר בַּלַּיְלָה" - כפשוטו, דער וואס איז אויף ביינאכט און ער איז זיך מתבודד, ער גיסט אויס זיין הארץ פארן אייבערשטן, "וְהַמְהַלֵּךְ בַּדֶּרֶךְ יְחִידִי" – ער גייט אין א פלאץ וואס קיינער גייט נישט דארט, "וְהַמְפַנֶּה לִבּוֹ לְבַטָּלָה" – צו זוכה זיין צו קומען צו ביטול צום אייבערשטן, "הֲרֵי זֶה מִתְחַיֵּב בְּנַפְשׁוֹ" – ווערט ער נכלל אינעם אייבערשטן וואס איז חיוב המציאות, און ער ווערט אויך א מחויב המציאות מיט די גאנצע וועלט; קוק אריין אין דעם רבינ'ס ווערטער וואס וויינט אויף די טעות וואס די אפיקורסים האבן, זיי זאגן אז די וועלט איז א פאקט וואס מוז זיין, זאגט דער רבי, דאס איז ליגנט, ווייל נאר דער אייבערשטער איז מחויב המציאות, אבער אלע וועלטן וואס דער אייבערשטער האט באשאפן איז אפשרי המציאות, דער אייבערשטער וואלט זיי ווען נישט געדארפט באשאפן, און נאר דער אייבערשטער מוז זיין, און דער רבי זאגט: "מאין נמשך הטעות", פון ווי קומט צו זיי דער טעות? ווייל איינמאל דער אייבערשטער האט באשאפן נשמות ישראל, מוז שוין זיין די גאנצע וועלט וכו' וכו', און ווען דער מענטש איז זיך מתבודד – ביינאכט – בדרך יחידי, הרי זה מתחייב, ער איז גורם צו ווערן מחויב המציאות, ער און אלע וועלטן וכו', עיין שם.


לערן אסאך גמרא, לערנען מאכט נישט שלעכטע מחשבות, עס קען זיין אז ביים לערנען קומען זיי ארויס און זיי גייען אינגאנצן ארויס פונעם מענטש, אזוי ווי וואסער וואס מען לייגט אויפן פייער, עס הייבט אן קאכן און עס הייבט אן ארויסגיין שמוץ, וועט דען איינער טראכטן אז די פייער מאכט די שמוץ און דען געבן אן עצה מער נישט אויפצוקאכן וואסער? ניין, נאר וואס דען? אין די וואסער איז באהאלטן שמוץ, און אדרבה, דורך לייגן אויפן פייער – גייען זיי ארויס (עיין שיחות הר"ן, סימן עט), אזוי אויך ווען דו וועסט לערנען גמרא, משניות וכו' – וועט זיך אפשר דאכטן אז די גמרא און משניות מאכן מחשבות וכו', אבער עס איז נישט אזוי, עס איז נאר מטהר, אזוי ווי די הייליגע חכמים זאגן (ברכות כב.), אויפן פסוק (ירמיהו כג, כט): "'הֲלֹא כֹה דְבָרִי כָּאֵשׁ נְאֻם ה'', שֶׁאֵין דִּבְרֵי תוֹרָה מְקַבְּלִין טוּמְאָה".


איך שיק דיר צוריק דעם בריוו קיין לאנדאן אז דו זאלסט זיך קענען מחי' זיין, אויך קענסטו יעדע וואך אויפזוכן די קונטרס 'עצתו אמונה', לערן עס בקול, כאילו די בריוון זענען פאר דיר פערזענליך, ווייל אלע בריוון זענען פאר יעדן איינעם פערזענליך.

#222 - פארוואס האט מען אפגעלאזט דעם שידוך?
שידוכים, התחזקות, סיפורי צדיקים, תפילה והתבודדות, אמונה, עבודת השם

תוכן השאלה‎

לכבוד דער ראש ישיבה שליט"א,


איך בין זיך אסאך מחזק מיט די שמועסן און שיעורים פונעם ראש ישיבה שליט"א.


דער אייבערשטער האט מיר געהאלפן אז איך בין א חתן געווארן פאר עטליכע חדשים צוריק, אבער א חודש פאר עס האט געדארפט זיין די חתונה האט די כלה אפגעלאזט דעם שידוך, אן קיין שום סיבה.


פון דעמאלט בין איך גענצליך צעבראכן, איך קען ממש נישט לערנען, און קוים וואס איך קען אביסל דאווענען. איך ווייס נישט וואס צו טון און ווי אזוי צו גיין פון דא ווייטער, אויב דער ראש ישיבה שליט"א קען מיר העלפן און מחזק זיין.


יישר כח

תשובה מאת הראש ישיבה שליט"א:‎

בעזרת ה' יתברך


יום ג' פרשת בהעלותך (שלח בא"י), י"ז סיון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר


דאס וואס האט פאסירט מיט דיר, מען האט אפגעלאזט די שידוך א חודש פאר די חתונה - איז זייער זייער א ווייטאגליכע מעשה, די ווייטאג איז א שרעקליכע ווייטאג, עס קען צערודערן דעם מענטש השם ישמרינו, ווייל מען האט זיך שוין געפרייט אז מען גייט חתונה האבן, די געפילן זענען געווען אזוי שטארק, מען האט ארויסגעקוקט אויף די שענסטע צייט וואס מען האט אין לעבן - און פלוצלונג בום... א קראך... א באמבע... אלעס אויס... די צער איז זייער שטארק.


דאך בעט איך דיר מיין ליבער ברודער, הארציגער חבר: "דראפע זיך און דערהאלט זיך"; חזר די אמונה, חזר זיך אז אלעס וואס פאסירט - קומט פונעם אייבערשטן, און אז עס קומט פונעם אייבערשטן - קען דאס נישט זיין שלעכט, ווייל פונעם אייבערשטן - גייט נישט ארויס קיין שלעכטס, און אז מיר פארשטייען דאס נישט - איז דאס נאכאלץ זיכער פאר אונזער טובה, און מיר קענען נישט פארשטיין דרכי המקום.


די שידוך וואס מען האט אפגעלאזט - איז אויך געווען דיין שידוך, און דאס וועט ברענגען נענטער דיין שידוך; אזוי האט דער הייליגער רבי מגלה געווען ווען דעם רבינ'ס ווייב איז נפטר געווארן. דער רבי געווען אין ראדוויל, דער רבי האט זייער שטארק געוואלט חתונה האבן, ער האט נישט געוואלט זיין אן א ווייב, דעמאלט זענען געקומען אסאך פרויען, זיי האבן זיך געוואלט משדך זיין מיט אים, האט דער רבי געזאגט (חיי מוהר"ן, סימן תקצה), אלע וואס זענען געקומען צו פארן זענען זיינע שידוכים, און אזוי איז ביי יעדן מענטש, מען האט כמה וכמה זיווגים, די שידוכים וואס מען רעדט איז אויך א בחינה פון שידוך, אפילו עס ווערט נישט אויסגעפירט, אפילו ווען מענטשן שמועסן ביי זיך אין שטוב, עס פאלט זיי ביי אז דער בחור וואלט גוט געווען פאר די מיידל - איז דאס א שידוך, אפילו ווען דער שידוך זאל זיך נישט אנהייבן און נישט ענדיגן - איז דאס אויך א בחינה פון א שידוך, "וְלִפְעָמִים נוֹסְעִים לַעֲשׂוֹת הַשִּׁדּוּךְ וּבְעֵת הַגְּמָר נִפְרָדִים מֵאֵיזֶה סִבָּה, וְלִפְעָמִים נִגְמָר הַשִּׁדּוּךְ וְאַחַר כָּךְ מַפְסִיקִים הַקֶּשֶׁר שֶׁל תְּנָאִים, וְלִפְעָמִים בָּאִין לִידֵי נִשּׂוּאִין וְאַחַר כָּךְ בְּסָמוּךְ נַעֲשֶׂה גֵּט בֵּינֵיהֶם. וְלִפְעָמִים אֵינוֹ נַעֲשֶׂה הַגֵּט עַד אַחַר אֵיזֶה זְמַן וְכַיּוֹצֵא בָּזֶה כַּמָּה בְּחִינוֹת שֶׁיֵּשׁ בְּעִנְיְנֵי הַשִּׁדּוּכִים וְהַזִּוּוּגִים שֶׁאֵינָם נִגְמָרִים אַחַר כָּךְ, אֲבָל כֻּלָּם הֵם בְּחִינַת זִוּוּגִים שֶׁלּוֹ. כִּי כָּל אֶחָד יֵשׁ לוֹ כַּמָּה זִוּוּגִים, רַק שֶׁאֵצֶל זֶה נִגְמָר אֵיזֶה זִוּוּג שֶׁלּוֹ עַל יְדֵי אֵיזֶה דִּבּוּר בְּעָלְמָא שֶׁמְּדַבְּרִים מִזֶּה הַשִּׁדּוּךְ, וְלִפְעָמִים עַל יְדֵי אֵיזֶה דִּבּוּר יוֹתֵר אוֹ עַל יְדֵי אֵיזֶה הִתְקַשְּׁרוּת אוֹ נְסִיעָה אוֹ עֻבְדָּא בִּשְׁבִיל הַשִּׁדּוּךְ לְפִי שָׁעָה וְכוּ' כַּנַּ"ל"; זעט מען פון דעם אז יעדע זאך וואס מען טוט פאר א בחור און פאר א מיידל כדי זיי זאלן טרעפן זייער שידוך - אפילו עס ווערט נישט - איז אויך עפעס, ווייל עס ווערט נענטער זייער ריכטיגער שידוך, עיין שם.


אז זי האט דיר געקענט טון אזא זאך, זאלסטו זיך פרייען אז דו האסט נישט חתונה געהאט מיט דיר, ווייל אז זי איז אזא מענטש וואס קען טון אזוינס - דארפסטו איר נישט האבן; מוהרא"ש האט אונז געלערנט א כלל אין לעבן, 'אז איינער דארף מיך נישט דארף איך יענעם טויזנט מאל נישט'.


נעם זיך צאם, הייב אן צוריק מיט דיין עבודת השם, גיי דאווענען דריי מאל א טאג די דריי תפילות מיט מנין, הייב אן צוריק לערנען דיינע שיעורים און נעם אראפ יעדן טאג אביסל צייט פאר התבודדות; גיי אין א שטילע פלאץ, דארט זאלסטו זיך מתבודד זיין, שמועס אויס דיין הארץ פארן אייבערשטן, דערצייל דעם אייבערשטן די גאנצע פרשה, ווי פרייליך דו ביסט געווען אז דו גייסט שוין כמעט חתונה האבן און פלוצלונג איז אלעס פארשוואונדן געווארן; בעט אים ער זאל דיר געבן כח זיך צו קענען דערהאלטן, און בעט אים דו זאלסט בקרוב טרעפן דיין שידוך.


ביטע מיר שרייבן ווען דו ווערסט א חתן.



דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#221 - גיין צו די חתונה אן קיין פרוטה חובות?
חובות, חתונה, תפילה והתבודדות, נסים

תוכן השאלה‎

לכבוד דער ראש ישיבה שליט"א,


געלויבט דעם הייליגן באשעפער אז איך מאך חתונה מיין ערשטע קינד, איך קען נישט אויפהערן דאנקען דעם אייבערשטן פאר די גרויסע חסדים וואס ער טוט מיט מיר.


די גאנצע צייט פון ווען מיין טאכטער איז א כלה געווארן, האב איך געהאלטן אין איין לערנען נאכאמאל און נאכאמאל די שיחה אין שיחות הר"ן סימן קכ"ב, וואס דער הייליגער רבי זאגט דארט "שצריכין להמתין לישועת ה' ולבלי לדחוק את השעה למלאות החסרון תיכף ומיד. רק צריכין להמתין עד ירחם ה'.


ברוך ה' איך קען זאגן אז איך גיי צו די חתונה אן האבן געבארגט אפילו נאר איין פרוטה, און דאס איז נאר דורך תפילה.


ש'כח אייבערשטער און ש'כח ראש ישיבה שליט"א פאר'ן אזויפיל גוטס אריינלייגן אין אונז.


יישר כח

תשובה מאת הראש ישיבה שליט"א:‎

בעזרת ה' יתברך


יום ג' פרשת בהעלותך (שלח בא"י), י"ז סיון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר


מזל טוב, מזל טוב! דער אייבערשטער זאל העלפן דו זאלסט זען ערליכע אידישע נחת ביי דעם קינד און ביי אלע קינדער אינאיינעם מיט דיין ווייב געזונטערהייט.


זייער א שיינע מעשה וואס דו דערציילסט, אז דו האסט גע'חזר'ט דעם רבינ'ס ווערטער וואס ער זאגט (שיחות הר"ן, סימן קכב), אז מען דארף אויסווארטן ביז דער אייבערשטער געבט די ישועה און נישט ווערן צעדריקט פון וועלן שוין גלייך זען די ישועה, נאר ווארטן און ווארטן ביז דער אייבערשטער וועט העלפן; דו שרייבסט אז דאס האסטו גע'חזר'ט און גע'חזר'ט, און יעצט גייסטו צו די חתונה פון דיין קינד אן קיין איין פרוטה חובות; דאס איז אן אפענע מופת פון רבי'ן.


מוהרנ"ת דערציילט (שיחות הר"ן, סימן רמט): "וְעִקַּר הַחִדּוּשִׁים וְהַמּוֹפְתִים הַנּוֹרָאִים שֶׁרָאִינוּ מִמֶּנּוּ ז"ל, הוּא רַק בְּעִנְיַן הִתְקָרְבוּת יִשְׂרָאֵל לַאֲבִיהֶם שֶׁבַּשָּׁמַיִם", דער עיקר מופתים וואס מיר האבן געזען ביים הייליגן רבי'ן איז געווען נאר אינעם ענין פון מקרב זיין אידישע קינדער צום הייליגן באשעפער, אז יעדעס מאל ווען איינער איז געקומען צום רבי'ן און אנגעהויבן הערן דעם רבינ'ס שמועסן, דעם רבינ'ס חיזוק - איז ער געווארן איבערגעדרייט אינגאנצן, ער האט באקומען א שטארקע אמונה און געווארן א גרויסער ערליכער איד; און דאס זעט מען נאך ביז היינט, ווער עס איז זיך מתקרב צום רבי'ן און לערנט דעם רבינ'ס ספרים - ווערט אן ערליכער איד, מען ווערט אנגעפילט מיט אמונה, מיט שמחה, מיט דביקות צום אייבערשטן, אזוי ווי דער רבי זאגט (חיי מוהר"ן, סימן שנח): "מיט יעדע שמועס וואס איך שמועס מיט ענק קען מען זוכה זיין צו זיין אן ערליכער איד, און אפילו א צדיק גמור א גאנץ לעבן - אן ערליכער איד אזוי ווי איך מיין אן ערליכער איד"; נאך האט דער רבי געזאגט (שם, סימן שכ): "ווער עס וועט מיך פאלגן און טון אלעס וואס איך הייס, וועט זיכער ווערן א גרויסער צדיק - זאל עס זיין ווער עס זאל נאר זיין".


דערצייל פאר אלע דיינע חברים די מופת, מענטשן דארפן אסאך חיזוק אין דעם ענין, ספעציעל די וואס מאכן חתונה ווערן זייער צעדריקט פון די גרויסע הוצאות, און מען דארף אסאך חיזוק צו האבן אמונה, גלייבן אינעם אייבערשטן אז ער וועט העלפן, און האבן אסאך סבלנות אויס צו ווארטן די ישועה.



דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#220 - נאכאמאל זיך אויפהויבן?
התחזקות, תפילות אויף אידיש, תפילה והתבודדות, תשובה

תוכן השאלה‎

לכבוד דער ראש ישיבה שליט"א,


צום ערשט א גרויסן יישר כח פאר אלעס וואס דער ראש ישיבה שליט"א טוט פאר מיר, אלע שיעורים און חיזוק וואס העלפן מיך אזויפיל און פירן מיך אויפ'ן ריכטיגן וועג.


איך פרוביר זיך צו שטארקן אסאך מאל, אבער עס איז מיר זייער נישט גרינג, מיינע נסיונות זענען בכלל נישט אזוי גרינג, און פרוביר זיך זייער צו שטארקן מיט אמונה און בטחון אבער דאס איז אויך נישט גרינג אלעמאל, איך מוטשע זיך אויך זייער מיט שמירת עינים, וויפיל מאל קען מען אבער פרובירן זיך נאכאמאל צו שטארקן?


אמאל האב איך נאך געטראכט אז איין טאג וועט מיר נאך גוט ווערן, אבער לעצטנס זע איך שוין נישט די ליכטיגקייט ביים עק פונעם טונעל, איך בעט אזוי סאך דעם אייבערשטן, און וויפיל איך פרוביר נאכאמאל, ווארפט מען מיר נאכאמאל אראפ, וואס איז דער תכלית? נאכאמאל צו פאלן און נאכאמאל זיך אויפהויבן? ווי אזוי גייט מען פון דא ווייטער?


איך רעד זיך נישט אפ, איך שרייב בלויז אראפ די ווייטאג פון מיין הארץ, און איך וויל זיך נאכאמאל באדאנקען פאר אלעס וואס דער ראש ישיבה שליט"א איז מיר מחזק.


יישר כח

תשובה מאת הראש ישיבה שליט"א:‎

בעזרת ה' יתברך


יום ד' פרשת נשא ב' (בהעלותך בא"י), י"א סיון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


לכבוד מיין ליבער טייערער ... נרו יאיר


איך וויל דיר פרעגן, וואס וואלסטו געטון ווען דו גייסט אין גאס און דו פאלסט אראפ? אודאי וואלסטו זיך אויפגעהויבן, און וואס וואלסטו געטון ווען דו הייבסט זיך אויף און שפעטער פאלסט נאכאמאל אראפ? אודאי וואלסטו נישט געבליבן ליגן אויף דער ערד, אודאי וואלסטו זיך נאכאמאל אויפגעהויבן; יעצט וויל איך דיר פרעגן, וואס טוסטו אז נאכן נאכאמאל זיך אויפהייבן ביסטו נאכאמאל אראפגעפאלן? וועסטו ענטפערן: "עד כאן, דאס איז עס, גענוג געווען מיטן זיך אויפהייבן, איך בלייב שוין ליגן אין די בלאטע, עס איז נישט קיין עסק נאכאמאל און נאכאמאל זיך אויפהייבן"? קיינער וואלט נישט אזוי געזאגט, קיינער וואלט נישט געבליבן ליגן אפילו מען איז שוין געפאלן כמה וכמה פעמים.


יעצט ליבער ברודער ווען עס רעדט זיך איבער פאלן אין עבירות, אז מען איז ליידער אראפגעפאלן אין אן עבירה - איז דאס נישט קיין תירוץ אדער א באווייז אז מען קען נישט מער זיין גוט, מען קען מער נישט מצליח זיין אין עבודת השם; וואס האט צו טון וויפיל מאל מען איז געפאלן און וויפיל מאל מען האט שוין אנגעהויבן און וויפיל מאל מען האט אויפגעגעבן? ווער דארף דאס בכלל ציילן? ווער דארף דאס בכלל וויסן? אז מען פאלט - הייבט מען זיך אויף, און אז מען פאלט נאכאמאל - הייבט מען זיך נאכאמאל אויף, און אזוי איז די גאנצע לעבן; מען פאלט און מען פאלט - און מען הייבט זיך אויף, מען פאלט און מען פאלט - און מען הייבט זיך אויף.


דאס ווייסטו אודאי ווי אזוי מען הייבט זיך אויף, מען הייבט זיך אויף דורך גיין צום אייבערשטן, דורך דערציילן דעם אייבערשטן ווי שטארק מען וויל זיין גוט און ווי שווער עס גייט. ליבער ברודער, זיכער יעצט ווען מיר האבן זוכה געווען צו וויסן פון הייליגן רבינ'ס עצה פון זיך מתבודד זיין, זיך אויסגיסן דאס הארץ פארן אייבערשטן, אים דערציילן ווי שטארק מען וויל זיין גוט און ווי שווער עס איז; דער הייליגער רבי האט אונז מגלה געווען די מעלה און דאס גרויסקייט ווען א מענטש וואס פאלט אראפ אין נישט גוטע זאכן, ער איז נכשל געווארן אין פגם הברית רחמנא לצלן, ווען דער מענטש הייבט זיך אויף און קומט צום אייבערשטן מיט א טענה: "רבונו של עולם וואס וועט דא זיין? איך וויל דאך אזוי שטארק זיין גוט און ערליך, און איך האלט אין איין פאלן, איך וויל אזוי שטארק מער נישט פוגם זיין, אבער נאכדעם פאל איך אראפ נאכאמאל, וואס טו איך? וואס איז מיין עצה? צו וועם זאל איך מיך ווענדן?" דאן ווערט א רעש און א טומל אין הימל, אלע מקטריגים אנטלויפן, און ער נעמט אראפ פון זיך אלע דינים.


מען קען זיך גארנישט פארשטעלן דאס גרויסקייט פון זיך אויסגיסן דאס הארץ פארן אייבערשטן, דער הייליגער זוהר זאגט (בלק, קצה.), אלע מלאכים קומען און פרעגן: "וואס זענען זיינע טענות? מיר ווילן אים דן זיין", זאגט דער אייבערשטער: "לֹא בָּעִינָא הָכָא בֵּי דִינָא דִיְדוּנוּן בֵּינָנָא", איך וויל נישט ענק זאלן זיך אריינמישן, "אֲנָא וְהוּא בִּלְחוֹדָנָא", איך וויל זיין אליינס מיט דעם מענטש, איך וויל אים דן זיין, איך וויל ער זאל נאר צו מיר זיך אויסוויינען, "וְלֵית תֵּיאוּבְתָּא לְקוּדְשָׁא בְּרִיךְ הוּא אֶלָּא כַּד מְקַבֵּל לוֹן וְאוֹשְׁדוּ קַמֵּיהּ", דער אייבערשטער האט נישט קיין גרעסערע פארגעניגן ווי ווען א מענטש וויינט זיך אויס פאר אים, "דְּהָא כָּל נִטוּרֵי תַּרְעִין לֹא שַׁבְקִין הָכִי לְמֵיְעַל כַּמָה דְשַׁבְקִין לְמִסְכְּנִין", אלע טירן פון הימל זענען אפן פאר א צעבראכענעם מענטש וואס וויינט זיך אויס צום אייבערשטן, "דְּהָא בְּלֹא רְשׁוּתָא עָאֳלִין", און זיינע תפילות גייען ארויף אן קיין רשות; דאס הייסט, ווען א מענטש גייט אין א ווינקל וואו קיינער איז נישט דארט, ער רעדט זיך אויס זיין הארץ צום אייבערשטן און ער פארציילט אים אלעס - די תפילות גייען גלייך ארויף צום אייבערשטן און דער אייבערשטער ענטפערט פארן צעבראכענעם הארץ שנעלער ווי ער ענטפערט פאר דעם גרעסטן צדיק.



דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#219 - זיך אויסרעדן צום אייבערשטן, אן זיך באקלאגן?
תפילות אויף אידיש, תפילה והתבודדות, אמונה, צרות, קשיות

תוכן השאלה‎

תשובה מאת הראש ישיבה שליט"א:‎

בעזרת ה' יתברך


יום א' פרשת נשא א', ראש חודש סיון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... תחי'


דערציילן דעם אייבערשטן אלעס וואס טוט וויי און האבן קשיות און תרעומות – זענען צוויי באזונדערע זאכן; האבן קשיות אויפן אייבערשטן - דאס טאר מען נישט, און זיך אויסגיסן דאס הארץ פארן אייבערשטן, אים דערציילן אלע ווייטאג - דאס איז זייער הייליג.


עס איז נישט שייך מיר זאלן קענען פארשטיין דעם אייבערשטנ'ס דרכים, דער הייליגער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק ב, סימן נב), דאס וואס עס איז דא קשיות אויפן אייבערשטן - אזוי דארף צו זיין, "וְכָךְ נָאֶה וְיָפֶה לוֹ", און דאס איז די שיינקייט פונעם אייבערשטן, ווייל אויב מיר וואלטן אלעס פארשטאנען וואלט דאך געווען זיין שכל אזוי ווי אונזער שכל - חס ושלום; קומט אויס אז דאס איז די שיינקייט פונעם אייבערשטן, אז מיר פארשטייען אים נישט, אבער דער רבי האט אויסגעפירט: "וואויל איז דעם וואס האט נישט קיין קשיות אויפן אייבערשטן".


זיך אויסגיסן דאס הארץ פארן אייבערשטן דאס מיינט נישט אז מען וועט יעצט געבן מער שלעכטס; דאס איז ווען א מענטש רעדט זיך אפ, ווען מען רעדט זיך אפ - דעמאלט קען מען ברענגען דינים אויף זיך, אויף דעם זאגט מוהרנ"ת אז ווען מען רעדט זיך אפ זאגט מען אין הימל אז מען וועט אים מאכן ער זאל האבן נאך מער אויף וואס זיך אפ צו רעדן, און ווען א מענטש דאנקט דעם אייבערשטן זאגט מען אין הימל אז מען וועט אים ברענגען מער גוטס, ער זאל האבן אויף וואס צו דאנקען; אפרעדן און אויסרעדן – זענען צוויי זאכן, אפרעדן איז עצבות ומרה שחורה, דאס איז די סטרא אחרא, און זיך אויסרעדן, זיך אויסגיסן דאס הארץ - דאס איז די העכסטע מדריגה; מען בעט דעם אייבערשטן ער זאל רחמנות האבן, מען דערציילט אים אלעס וואס גייט אריבער, מען זאגט: "רבונו של עולם איך ווייס אז אלעס איז פאר מיין טובה, איך ווייס אז דו מאכסט נאר גוטס, דאך בעט איך דיר, העלף מיר איך זאל עס קענען דערהייבן און פארנעמען, רבונו של עולם געב מיר א שטארקע אמונה, איך זאל וויסן און געדענקען אז אלעס ביסטו און אלעס איז נאר פאר מיין גוטס" וכו' וכו'.



דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#218 - חיזוק צו טון פשוטע מצות?
חיזוק פאר מיידלעך, תפילה והתבודדות, שמחה, שלאפן, עבודת השם, נעגל וואסער, קריאת שמע

תוכן השאלה‎

לכבוד דער ראש ישיבה שליט"א,


ערשטנס וויל איך זאגן אז איך האב נישט קיין ווערטער צו באדאנקען פאר אלע בית פיגא שיעורים, עס טוישט מיין לעבן צום גוטן.


איך האב זייער א שווערע צייט צו טון די פשוטע מצות, צום ביישפיל אפגיסן נעגל וואסער, ליינען קריאת שמע, דאווענען, און אזוי ווייטער. איז דא עפעס אן עצה עס גרינגער צו מאכן?


יישר כח

תשובה מאת הראש ישיבה שליט"א:‎

בעזרת ה' יתברך


יום ג' פרשת אמור, י"א אייר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... תחי'


איך האב ערהאלטן אייער בריוו.


נעמט זיך פאר ווען איר גייט שלאפן זיך אנצוגרייטן נעגל וואסער, און אינדערפרי זאלט איר נישט אראפטרעטן פון בעט אן אפגיסן נעגל וואסער; אז מען גיסט אפ נעגל וואסער גייען אוועק פונעם מענטש אלע קליפות און מזיקים, דער מענטש באקומט א שמירה עליונה. און אויב חס ושלום מען גיסט נישט אפ נעגל וואסער - איז מען אין א סכנה, אלעס וואס מען כאפט אן ווערט טמא; און די סיבה פארוואס עס איז אייך אזוי שווער די מצוה פון נעגל וואסער, איז ווייל נעגל וואסער איז אזא הייליגע זאך אז די קליפות און שדים האבן זייער מורא פון דעם, דעריבער מאכן זיי עס זאל אויסקוקן שווער, זיי מאכן מען זאל נישט האבן געדולד, מען זאל זיך ארויסדרייען דערפון, מען זאל גיין שלאפן אן נעגל וואסער און אראפגיין פון בעט אן זיך אפגיסן.


אויך זאלט איר זיך שטארקן צו ליינען קריאת שמע יעדע נאכט איידער איר גייט שלאפן; קריאת שמע שעל המיטה היט דעם מענטש, חכמינו זכרונם לברכה זאגן (ברכות ה.), ווער עס ליינט קריאת שמע שעל המיטה - "מַזִיקִין בְּדֵילִין הֵימֶנּוּ", גייען אוועק אלע מזיקים פון אים; נאך זאגן זיי (שם), דער וואס ליינט קריאת שמע פארן שלאפן גיין: "כְּאִילוּ אוֹחֵז חֶרֶב שֶׁל שְׁתֵּי פִּיּוֹת בְּיָדוֹ", איז אזוי ווי ער האלט א שארפע שווערד וואס האט צוויי שארפן, ער פארשניידט אלע קליפות און מזיקים, און מען דארף גארנישט מורא האבן.


ועל כולם זאלט איר זיך מתבודד זיין; בעטס דעם אייבערשטן אין אייער שפראך אז איר זאלט קענען טון מצוות, און אים שטענדיג מאכן א נחת רוח; דאס רעדן צום אייבערשטן קלעבט צו דעם מענטש צום אייבערשטן מען זאל באקומען א שטארקע אמונה.



דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#217 - וועל איך ווייטער פאלן א גאנץ לעבן?
לימוד התורה, תפילה והתבודדות, תשובה, עבירות, תיקון הכללי

תוכן השאלה‎

לכבוד דער ראש ישיבה שליט"א,


פארוואס? פארוואס גייט עס אזוי? שוין אזויפיל צייט וואס איך בין נישט נכשל געווארן אין פגם הברית הוצאת זרע לבטלה חס ושלום, און נעכטן בין איך נאכאמאל אראפגעפאלן רחמנא ליצלן, און גראדע נעכטן האב איך אסאך געלערנט, נאך א לאנגע צייט וואס איך האב נישט געלערנט, און יעצט דוקא ווען איך האב זיך נעכטן אנגעשטרענגט צו לערנען אסאך, דוקא נאכדעם בין איך אראפגעפאלן, פארוואס?


איך ווייס אז וואס העכער א מענטש גייט ארויף, ווערן זיינע נסיונות שווערער, אבער וועט עס טאקע זיין אזוי א גאנצע לעבן? וועל איך א גאנצן צייט פאלן און זיך אויפהייבן און פאלן און זיך הייבן און נאכמאל פאלן און נאכמאל זיך הייבן? וועל איך קיינמאל נישט האבן קיין מנוחה פונעם יצר הרע? איך שפיר זיך אזוי שלעכטסף וועל איך קיינמאל נישט קענען אריינגיין אין די קדושה?


איך וויל דאך אזוי שטארק זיין ערליך, איך וויל אזוי שטארק זיין א צדיק, און גארנישט, ווי נאר איך גיי איין טרעפל נענטער צום אייבערשטן, פאל איך גלייך צוריק אראפ א גאנצע שורה פון טרעפ, וואס וועט זיין? איך האב נישט קיין כח מער, איך האלט עס נישט אויס.


א צובראכענע נשמה וואס וויל זיין גוט.


יישר כח

תשובה מאת הראש ישיבה שליט"א:‎

בעזרת ה' יתברך


יום ב' פרשת אמור, י' אייר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


וואס זאל איך דיר זאגן? די עבירה פון פוגם זיין בברית איז אזוי געפערליך, עס איז א מחלה ווי אלע מחלות, און אויב מען קען נישט ארויסגיין פון דעם דארף מען גיין צום דאקטער ער זאל פארשרייבן מעדעצין; ווייל די עבירה מאכט דעם מענטש אינגאנצן משוגע. אזוי זאגט דער רבי (לקוטי מוהר"ן חלק א, סימן לו), אז ניאוף מאכט משוגע, און אמאל איז עס אזוי אזוי געפערליך אז עס איז נישט מעגליך ארויסצוגיין פון דעם נאר דורך וכו', עיין שם; אויך זאגט דער רבי (שם, סימן ס), אז די עבירה פון פגם הברית מאכט אז די מח זאל ווערן אויסגעטרוקנט, ביז מען ווערט משוגע.


די עבירה פון פגם הברית איז אזוי שלעכט, עס קילט אפ די אמונה, די עבירה מאכט מען זאל האבן קשיות און ספיקות אויפן אייבערשטן, עס ברענגט מחשבות פון כפירות ואפיקורסות, מען ווערט א דערביטערטער מענטש; ווייל די עבירה מאכט חרוב דעם מענטש, סיי פיזיש; מען ווערט קראנק, און סיי גייסטיש, מענטל; מען ווערט א דערשלאגענער.


זיי זיך מקבל מער נישט צו זינדיגן אין די עבירה, און געוואוין זיך צו צו זאגן די תיקון הכללי, די צען קאפיטלעך תהלים [קאפיטל טז, לב, מא, מב, נט, עז, צ, קה, קלז, קנ], און די תפילה פון רבי נתן, און ועל כולם זיי זיך מתודה פארן אייבערשטן, דערצייל אים וואס דו האסט געטון און וויין זיך אויס צו אים ער זאל דיר מוחל זיין, בעט אים ער זאל רחמנות האבן אויף דיר, ער זאל דיך מקרב זיין צו אים, דו זאלסט מער נישט זינדיגן; דאס זאלסטו טון יעדן טאג, זוך דיר א פלאץ, א שטילע פלאץ, און שמועס אויף דיין אייגענע שפראך, אויף דיין מאמע לשון; דערצייל דעם אייבערשטן ווי שטארק דו ווילסט זיין גוט און ווי שווער עס גייט דיר, ווי דער יצר הרע ווארפט דיך אראפ נאכאמאל און נאכאמאל; דאס וועט אראפנעמען פון דיר אלע דינים, און דער אייבערשטער וועט דיר מוחל זיין.


אויך זאלסטו לערנען יעדן טאג אביסל חומש מיט תרגום פון די פרשה פון די וואך איינגעטיילט לויט די טעג פון די וואך; זונטאג ביז שני, מאנטאג ביז שלישי, און אזוי ווייטער. אויך זאלסטו זיך מאכן א שיעור צו לערנען יעדן טאג משניות און גמרא; אפילו באופן פון זאגן די ווערטער, אן פארשטיין, ווייל דער הייליגער רבי האט געזאגט (שיחות הר"ן, סימן עו): "אין צריכין בלימוד רק האמירה לבד", מען דארף נישט ביים לערנען נאר זאגן די ווערטער, און אזוי קומט מען צו אז מען הייבט אן פארשטיין; דאס איז זייער א גוטע וועג פון לערנען פאר די אלע וואס זינדיגן אין די עבירה און פארלירן זייער מח, די פליסיגקייט פון מח טרוקנט זיך אויס און מען קען זיך נישט קאנצעטרירן, מיט האלטן דאס לערנען, און מיט די דרך הלימוד פון רבי'ן קען מען יא זוכה זיין צו באקומען מח און ווערן אן ערליכער איד, א צדיק.



דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#216 - לאזן דאס קינד פארפירן?
חינוך הילדים, סיפורי צדיקים, תפילה והתבודדות

תוכן השאלה‎

לכבוד דער ראש ישיבה שליט"א,


מיר האבן געוואלט דאנקען דעם ראש ישיבה שליט"א פאר די שטענדיגע חיזוק וואס מיר באקומען כסדר, פון יעדעס ווארט, יעדע שיעור, יעדע בריוו, יעדע גליון, דער אייבערשטער זאל געבן אסאך כח פאר'ן ראש ישיבה שליט"א ווייטער אנצוגיין מיט די הייליגע ארבעט פאר לאנגע געזונטע יארן מיט אלעס גוטס.


מיר האבן געוואלט פרעגן איבער אונזער קינד פון צוויי און א האלב יאר, וואס לעצנטנס מאכט זיך יעדעס מאל וואס ער באקומט נישט עפעס וואס ער האט געוואלט, צום ביישפיל ווען עס איז שוין צייט צו גיין שלאפן און ער וויל ענדערש דעמאלט באקומען עפעס א נאש, און ער באקומט עס נישט, הויבט ער אן וויינען און פארפירן מיט קולות.


אויב דער ראש ישיבה שליט"א קען אונז געבן דעם וועג ווי אזוי זיך צו פירן מיט אים, וואס מיר דארפן צו טון.


יישר כח

תשובה מאת הראש ישיבה שליט"א:‎

בעזרת ה' יתברך


יום ב' פרשת צו, ה' ניסן, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר


וואויל איז דיר אז דו ביסט מחנך דיינע קינדער, עס שטייט (משלי כט, יז): "יַסֵּר בִּנְךָ", שטראף דיין זון, "וִינִיחֶךָ", וועט ער דיר ברענגען נחת, "וְיִתֵּן מַעֲדַנִּים לְנַפְשֶׁךָ", ער וועט דיך פרייליך מאכן, ער וועט זיך אויפירן גוט.


אז מען זאגט פארן קינד צו גיין שלאפן און ער הייבט אן וויינען, אדער ער בעט א נאש און די עלטערן פארשטייען אים נישט צו געבן און דער קינד הייבט אן פארפירן - טאר מען נישט ווערן דערשראקן און פארלוירן, מען בלייבט שטארק מיט וואס מען האט געזאגט. מען לערנט אויס צו פאלגן ביז די קינדער ווערן מחונך צו פאלגן און צו וויסן אז נישט אלעס וואס מען וויל - באקומט מען.


העיקר איז תפילה, בעט יעדן טאג דעם אייבערשטן פאר אלע קינדער זיי זאלן אויסוואקסן ערליך, הייליג און געזונט. מען האט געפרעגט דעם הייליגן חתם סופר זכותו יגן עלינו ווי אזוי ער האט זוכה געווען צו אזעלכע גוטע קינדער, האט דער הייליגער חתם סופר געענטפערט: "יעדע נאכט בשעת איך האב געזאגט תיקון חצות האב איך אנגעפילט א כוס מיט טרערן, איך האב געבעטן פאר גוטע קינדער"; דאס איז דער וועג ווי אזוי מען איז זוכה צו ערליכע דורות.



דער אייבערשטער זאל העלפן מיר זאלן זוכה זיין צו (פסחים קטז:): "וְנֹאכַל שָׁם מִן הַזְּבָחִים וּמִן הַפְּסָחִים"; און צו (מיכה ז, טו): "כִּימֵי צֵאתְךָ מֵאֶרֶץ מִצְרָיִם אַרְאֶנּוּ נִפְלָאוֹת", אמן.

#215 - ווי אזוי האנדלט מען מיט א שלעכטע שטיף קינד?
שלום בית, חינוך הילדים, תפילה והתבודדות, דן לכף זכות, זיווג שני

תוכן השאלה‎

לכבוד דער ראש ישיבה שליט"א,


יישר כח פאר אלע וואונדערליכע שיעורים וואס זענען אזוי שטארק מחזק, איך הער עס יעדע שיעור, און צומאל הער איך איבער א שיעור עטליכע מאל, דאס איז ממש מיין לופט צום אטעמען.


איך האב א שווערע פראבלעם, און איך וויל בעטן הילף פונעם ראש ישיבה שליט"א.


די גרויסע טאכטער פון מיין ווייב פירט זיך אויף צו איר מאמע זייער נישט גוט, ממש שרעקליך, ערגער ווי צו א שפחה כנענית, סיי די וועג פון רעדן, זיך אויפפירן, פארלאנגען, זי לאכט איר אין פנים אריין און הונטער איר רוקן, זי פייפט איר אן און דערנידערט איר.


מיין ווייב ווערט ממש צעטרעטן ביז דער ערד, זי איז נישט גענוג שטארק, זי פאלט אלעמאל פאר איר טאכטער, זי טוט אלעס וואס די טאכטער פארלאנגט, און אפילו ווען זי זאגט שוין יא אמאל עפעס שטרענג פאר'ן טאכטער, וועט די טאכטער אלץ טרעפן דעם וועג זיך ארויסצודרייען, און איר ווידער צעטרעטן.


איך בייס זיך שוין די ליפן פאר אסאך יארן, אבער דאס ברענגט מיר צוויי זאכן, איינס אז איך שפיר ווי איך פלאץ שוין, ווי לאנג קען מען צוקוקן צו אזא שרעקליכע אויפפירונג און בלייבן שטיל? און צווייטנס מאכט עס אז איך זאל אנהויב קוקן אויף מיין ווייב ווי א שמאטע, ווי א שוואכלונג.


איך מאך אסאך התבודדות אויף דעם, איך זע אבער נישט קיין לעזונג צו דעם מצב, אפשר האט דער ראש ישיבה שליט"א אן עצה פאר מיר?


יישר כח

תשובה מאת הראש ישיבה שליט"א:‎

בעזרת ה' יתברך


יום ד' פרשת צו, ז' ניסן, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


נוץ די עצה פון תפילה, געב אוועק יעדן טאג פופצן - צוואנציג מינוט צו בעטן דעם אייבערשטן נאר אויף דעם; אז דו וועסט אזוי טון טאג נאך טאג - וועסטו זען נאך א קורצע צייט א ישועה.


וויסן זאלסטו, וואלט דאס געווען דיינע אייגענע קינדער - וואלסטו געדארפט מחנך זיין און זיין גאר שטרענג צו פארלאנגען דרך ארץ וכו', אבער אין דיין פאל אז דו ביסט נישט דער טאטע, דו ביסט דער שטיף טאטע - וועסטו נישט אויפטון, און אויך וועט עס שאטן פאר די שלום בית.


נאך אן עצה איז דא, אויב דו וועסט אנהייבן זייער שטארק ליב האבן איר קינד, נישט נאר געזאגט, נאר טאקע ליב האבן, דורך איר דן זיין לכף זכות, זיך אריינלייגן אין איר מצב, די רחמנות פון קינדער וואס זעען ווי זייער לעבן פאלט זיי צאם, ווי זייערע עלטערן קריגן זיך, ווי די עלטערן צעטיילן זיך, ווי דאס צעשטורעמט זייערע געפילן, זייער מח וכו'; דאס קען מען נישט פארשטיין, דער וואס קומט פון א געזונטע שטוב מיט געזונטע עלטערן איז נישט מעגליך זאל פארשטיין די צער, די ווייטאג, די יסורים, די פחדים - וואס די קינדער גייען אריבער ווען די עלטערן קריגן זיך און צעטיילן זיך; אז דו וועסט איר דן זיין לכף זכות, דו וועסט קוקן אויף די קינד מיט רחמנות - וועט די קינד זיך טוישן, די קינד וועט ווערן רואיג, די קינד וועט אנהייבן זיך פירן מיט דרך ארץ.


העיקר איז נאכאמאל און נאכאמאל תפילה, תפילה, תפילה, זיך נישט מייאש זיין פון תפילה. גיי אין א ווינקל, גיי און שמועס דאס אויס מיטן אייבערשטן, דערצייל אים ווי דאס שעדיגט ענקער שלום בית וכו' וכו'; וועסטו זען גרויסע ניסים.



דער אייבערשטער זאל העלפן מיר זאלן זוכה זיין צו (פסחים קטז:): "וְנֹאכַל שָׁם מִן הַזְּבָחִים וּמִן הַפְּסָחִים"; און צו (מיכה ז, טו): "כִּימֵי צֵאתְךָ מֵאֶרֶץ מִצְרָיִם אַרְאֶנּוּ נִפְלָאוֹת", אמן.

#214 - די קינדער הערן נישט?
חינוך הילדים, תפילה והתבודדות, דן לכף זכות, חיזוק פאר מלמדים

תוכן השאלה‎

לכבוד דער ראש ישיבה שליט"א,


איך בין א מלמד אין א גרויסע קלאס פון איבער דרייסיג קינדער, און ברוך ה' אין זכות פון די שיעורים האב איך זייער ליב די קינדער און איך לייג אריין אין זיי אסאך יראת שמים, סיפורי צדיקים, מדות טובות, כיבוד אב ואם, און אזוי ווייטער אלע גוטע זאכן.


מיט צוויי קינדער אין קלאס האב איך אסאך געהאט צוטון אז זיי האבן נישט געפאלגט, ממש זיך נישט וואוסנדיג געמאכט פון מיר, איך האב זיי גערופן ביים נאמען און זיי האבן זיך בכלל נישט אויסגעדרייט, און דאס האט מיר געמאכט זיי אנקוקן פאר נישט גוטע קינדער, איך זע ווי זיי טוען עפעס נישט ריכטיג, איך רוף זיי, איך זאג זיי אז זיי זאלן אויפהערן, אבער זיי הערן זיך בכלל נישט צו, און איך האב זיי שוין אפילו באשטראפט פאר די סארט זאכן.


היינט האט אבער די חדר געברענגט א דאקטער צו אונטערזוכן די הערן קראפט פון די קינדער, און דער דאקטער האט מיר געזאגט אז די צוויי קינדער הערן נישט אזוי גוט.


דאס האט מיר געכאפט אין שאק, עס האט מיר זייער צעבראכן, איך האב סתם אנגעקוקט שלעכט די קינדער, און איך האב זיי נאך אויך באשטראפט, און די קינדער זענען באמת נישט געווען שולדיג, זיי האבן פשוט נישט געהערט ווי איך רוף זיי; ווי אזוי טו איך תשובה אויף דעם?


יישר כח

תשובה מאת הראש ישיבה שליט"א:‎

בעזרת ה' יתברך


יום ה' פרשת תצוה, ט' אדר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


וויסן זאלסטו אז זיין א מלמד איז א גרויסע אחריות, מען קען אויפבויען קינדער זיי זאלן באקומען א זיכערקייט אין זיך, זיי זאלן זיין געזונט בנפש, און אזוי אויך קען מען חס ושלום צוגרונד לייגן א קינד פארן לעבן; זיין א מלמד איז גאר א גרויסע אחריות, נישט יעדער איינער מעג זיין א מלמד, א מלמד קען נאר זיין איינער וואס האט יראת שמים און א געפיל פאר אנדערע.


די מעשה וואס דו דערציילסט, אז יעצט איז מען געוואויר געווארן אז די קינד וועם דו רופסט הערט נישט גוט; איך האב דאס שוין געהאט כמה פעמים מיט קינדער און מיט בחורים וואס האבן נישט געקענט הערן נאר אויף איין אויער, און ווען זיי רעדן אויפן טעלעפאן און מען רופט זיי - הערן זיי נישט, ווייל זיי הערן נאר מיט די אויער וואס רעדט יעצט אויפן טעלעפאן, און אז מען ווייסט דאס נישט קען מען זיי מאכן פאר מחוצפים ווען באמת זענען זיי אומשולדיג.


בעט דעם אייבערשטן איידער דו גייסט אריין אין כיתה פאר אלע תלמידים, אז אלע זאלן האבן חן אין דיינע אויגן, און דו זאלסט האבן חן אין זייערע אויגן. בעט פאר זיי (זאג ארויס יעדע נאמען), אז דו זאלסט זיי ליב האבן און זיי זאלן דיך ליב האבן, און דו זאלסט זיי קענען מחנך זיין מיט יראת שמים און מידות טובות.



דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#213 - וואס טוט מען מיט קינדער וואס דרייען איבער?
חינוך הילדים, סיפורי צדיקים, שבת טיש, תפילה והתבודדות, שמחה

תוכן השאלה‎

לכבוד דער ראש ישיבה שליט"א,


 איך האב געוואלט פרעגן צוויי שאלות וועגן מיינע קינדער אין שטוב, ברוך השם זייער וואוילע לעכטיגע קינדער, אבער יעצט ווען דער צווייטער ווערט שוין גרויס, הייבט ער אן פארפירן און ווילדעווען, און ער שלעפט מיט דער גרעסערן.


איינס, וואס טו איך אז זיי הייבן אן צו שפייען און זיי לאכן? אפילו ווען איך זאג זיי צו אויפהערן, און אפילו אז איך זאג זיי שטרענג, העלפט עס נישט, זיי לאכן נאך מער און שפייען שטערקער און מיט א גרעסערע חיות, און אז איך געב זיי א פאטש העלפט עס אויך נישט, נאר אויב איך נעם יעדן איינעם באזונדער אליין דעמאלט העלפט א פאטש, איז ריכטיג זיי צו געבן א פעטשעלע פאר דעם?


צווייטנס, אסאך מאל שבת הייבן זיי אן שלעפן דעם טישטוך, און אויך דעמאלט העלפט נישט גארנישט, אינדערוואכן האבן מיר נישט קיין טישטוך ביים עסן, קען איך זיי נישט אויסלערנען אז מען קען נישט שלעפן, נאר שבת, און דעמאלט פון איין זייט וויל איך נישט מאכן שטרענגע סעודות און זיי דארפן אסאך אנשרייען, אבער פון די אנדערע זייט קערן זיי דאך איבער דעם טיש?


יישר כח אויף אלע שיעורים און בריוו, וואס העלפן און זענען מחזק.


יישר כח

תשובה מאת הראש ישיבה שליט"א:‎

בעזרת ה' יתברך


יום ה' פרשת תרומה, ב' אדר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


מיט קינדער קען מען נאר מצליח זיין אז מען איז נישט אנגעצויגן, נאר מען איז רואיג און פרייליך, נאר דעמאלט זענען די אויערן אפן; די קינדער שפירן דאס, די קינדער ווייסן דאס, און נאר אז דער טאטע אדער מאמע, און אזוי אויך אין חדר און אין שולע - אז מען איז רואיג, מען איז נישט אין נערווען - דעמאלט הערן זיי וואס מען רעדט, ווידעראום אויב מען איז גערעגט וכו' - העלפט נישט זאגן, העלפט נישט שרייען און אויך נישט שלאגן, (שלאגן טאר מען נישט; דער רבי האט אונז געזאגט נישט שלאגן קיין קינדער, און עס העלפט נישט).


איך האב באקומען זייער אסאך הדרכה פון מוהרא"ש ווי אזוי צו פירן א ישיבה, א חדר, מיידל שולע; וואס מיינסטו - וואס זענען די סודות? וואס זענען די טריקס? מוהרא"ש האט מיר אלץ געזאגט: "זע עס זאל זיין א פרייליכע אטמאספער אין ישיבה, אין חדר און אין מיידל שולע, נאר אזוי וועסטו מצליח זיין", אויך האט מיר מוהרא"ש געגעבן די עצה אז יעדע מאל איידער איך געב א שיעור פאר די תלמידים זאל איך זינגען מיט זיי, אזוי וועט זיך עפענען זייער הארץ, און נאר דאס ארבעט; אז עס איז פרייליך, אזוי זענען די אויערן אפן.


בנוגע די שבת טישטוך וכו', געב זיך אן עצה עס זאל זיך נישט אראפגליטשן; אדער קענסטו לייגן קליפס ביי די זייטן, אדער קענסטו אונטער לייגן א הארטע דורכזיכטיגע פלעסטיק און אויף דעם לייגן די ווייכע דינע פלעסטיק וואס מען בייט ביי די סעודות, דאס האלט די טישטוך אין פלאץ, אזוי איז דא כמה עצות, אבער דאס אלעס ארבעט נאר אויב מען איז פרייליך, אויב מען איז מיט די נערווען - העלפט גארנישט. אך און וויי א שבת סעודה וואס גייט מיט נערווען, עס ענדיגט זיך מיט מכות, און די ענדע ענדע איז אז די קינדער גייען אוועק וכו' השם ישמרינו.


בעט דעם אייבערשטן אסאך אויף שמחה און אויף קענען האבן א וועג מיט די קינדער, צו גוטע קינדער איז מען זוכה דורך בעטן דעם אייבערשטן. אזוי ווי די הייליגע חכמים דערציילן (תנא דבי אליהו רבא, פרק יח): "מַעֲשֶׂה בְּכֹהֵן אֶחָד", עס איז געווען א כהן, "שֶׁהָיָה יְרֵא שָׁמַיִם בַּסֵּתֶר", זייער אן ערליכער איד, "וְהָיוּ לוֹ עֲשָׂרָה בָּנִים מֵאִשָּׁה אַחַת", ער האט געהאט צען קינדער, "שִׁשָּׁה זְכָרִים וְאַרְבַּע נְקֵבוֹת", זעקס זין און פיר טעכטער, "וּבְכָל יוֹם וָיוֹם הָיָה מִתְפַּלֵּל וּמִשְׁתַּטֵּחַ וּמִתְחַנֵּן וּמְבַקֵּשׁ רַחֲמִים", ער פלעגט יעדן טאג זיך אראפווארפן אויף דער ערד, וויינען און בעטן דעם אייבערשטן, "וּמְלַחֵךְ בִּלְשׁוֹנוֹ עָפָר", ער פלעגט אויפלעקן דער ערד מיט זיין צינג (דאס איז אן אויסדריק ווי איינער פארפירט און וויל עפעס פועל'ן) - "כְּדַי שֶׁלֹא יֵצֵא אֶחָד מֵהֶן לִידֵי עֲבֵירָה וְלִידֵי דְּבַר מְכֹעָר", אז אלע זיינע קינדער זאלן זיין ערליכע אידן און קיינער זאל נישט צוקומען צו קיין עבירות, "אָמְרוּ, לֹא יָצְתָה אוֹתָהּ שָׁנָה וְלֹא שֵׁנִית וְלֹא שְׁלִישִׁית", און מען דערציילט אויף אים, עס איז נישט אריבער קיין סאך צייט, נאך א קורצע צייט, "עַד שֶׁבָּא עֶזְרָא וְהֶעֱלָה אֶת יִשְׂרָאֵל מִבָּבֶל, וְהֶעֱלָה אֹתוֹ כֹּהֵן עִמָּהֶם", האט עזרא הסופר צוריק געברענגט אלע אידן קיין ארץ ישראל און אויפגעבויט דעם בית המקדש, און דער איד איז אויך געווען פון די וואס זענען צוריק געגאנגען קיין ירושלים, "עַד שֶׁרָאָה כֹּהֲנִים גְּדוֹלִים וּפִרְחֵי כְּהוּנָה מִבָּנָיו וּמִבְּנֵי בָּנָיו עַד חֲמִשִּׁים שָׁנָה, וְאַחַר כָּך נִכְנַס אוֹתוֹ כֹּהֵן לְבֵית עוֹלָמוֹ", מיט אלע זיינע קינדער צוזאמען מיט עזרא הסופר, און אלע זיינע קינדער זענען געווארן כהנים גדולים אין בית המקדש, דער כהן האט זוכה געווען צו קינדער און אייניקלעך וואס אלע פון זיי האבן געטון די עבודה אינעם בית המקדש; זעט מען פון דעם אז תפילה איז די עצה זוכה צו זיין צו ערליכע קינדער.



דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#212 - שטראפן א קינד מיט'ן נישט געבן ריסעס?
חינוך הילדים, תפילה והתבודדות

תוכן השאלה‎

לכבוד דער ראש ישיבה שליט"א,


אויב א קינד שרייבט אן בעט געוואנט מיט א מארקער, און איך וויל אים באשטראפן מיט נישט געבן א ריסעס די קומענדיגע טאג, וויל איך פרעגן אויב דאס איז ריכטיג צו באשטראפן א קינד וואס האט אנגעשריבן בעט געוואנט מיט'ן אים נישט געבן ריסעס?


יישר כח

תשובה מאת הראש ישיבה שליט"א:‎

בעזרת ה' יתברך


יום ה' פרשת משפטים, כ"ה שבט, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


מרת ... תחי'


מען דארף ענדערש ארויס טראגן פון שטוב די מארקערס אדער דאס לייגן אין א פלאץ וואו קינדער קענען דאס נישט נעמען, אז זיי זאלן נישט קומען צו שרייבן אויף בעט געוואנט און אויף די ווענט וכו'.


אוועק נעמען די ריסעס איז נישט קיין זאך וואס מען קנס'ט, אזוי ווי מען קען נישט אוועק נעמען די פרישטאג און די נאכטמאל; מען דארף לערנען די קינדער אז אויף ווענט און אויף בעט געוואנט שרייבט מען נישט, מען דארף זיי לערנען שרייבן אויף פאפיר, און פארשטייט זיך אז דאס גייט נישט מיט איין מאל זאגן, דאס זאגט מען איין מאל און נאכאמאל און א דריטע מאל, און אזוי ווייטער.


דער עיקר דארפן עלטערן מתפלל זיין פאר די קינדער זיי זאלן וואקסן ערליך און הייליג. מוהרא"ש דערציילט אז א איד איז געקומען צום הייליגן חפץ חיים זכותו יגן עלינו בעטן א ברכה אויף גוטע קינדער, האט דער הייליגער חפץ חיים גענומען א תהלים וואס איז געווען אויפגעבלאזן פון נאסקייט, ער האט דאס געוויזן פאר דעם איד און אים געזאגט: "דאס איז דער תהלים פון מיין מאמע עליה השלום, וואו זי פלעגט זיך יעדן טאג אויסוויינען אז זי זאל האבן גוטע קינדער, אזוי איז מען זוכה צו גוטע קינדער"; דערפאר זאלט איר אסאך בעטן דעם אייבערשטן איר זאלט זוכה זיין צו ערליכע קינדער, געזונטע קינדער און קינדער וואס וועלן ליכטיג מאכן דער וועלט.



דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#211 - העלפן מיין ברודער?
קינדער, תפילה והתבודדות, השתדלות

תוכן השאלה‎

איך האב א ברודער וואס האט נאכנישט קיין קינדער, עס זעט אויס אז ער טוט נישט גארנישט קיין השתדלות פאר דעם; איך האב געוואלט וויסן אויב אלס ברודער דארף איך גיין רעדן מיט אים צו טון עפעס אין דעם ענין?

תשובה מאת הראש ישיבה שליט"א:‎

זיי מתפלל פאר אים.

#210 - ווי אזוי העלפט מען דאס קינד מצליח זיין?
חינוך הילדים, חיזוק פאר פרויען, קינדער, תפילות אויף אידיש, תפילה והתבודדות, שמחה, מדות טובות, שולד געפילן

תוכן השאלה‎

לכבוד דער ראש ישיבה שליט"א,


יישר כח פאר די געוואלדיגע שיעורים אין חינוך, איך לערן זיך אסאך פון די שיעורים, און איך האב זייער הנאה דערפון.


מיר וועלן זיך פרייען אויב דער ראש ישיבה שליט"א וועט אונז העלפן מיט עטליכע שאלות אין חינוך.


א.    אונזער פינף יעריגע טאכטער איז זייער נישט קיין צופרידענע, זי איז נישט פרייליך מיט וואס זי האט, און אלץ האט זי טענות אויף יעדע זאך אז יענער באקומט מער, אלץ מוז מען איר צוגעבן נאך אביסל פון וואס מען טיילט; ווי אזוי קען מען איר אויסלערנען צו זיין פרייליך מיט וואס זי האט?


ב.    איך שפיר אז איך האב נישט א גוטע קשר מיט די טאכטער, זי האט אפילו געזאגט אמאל פאר מיין מאן אז מאמי פארשטייט איר נישט, פארשטייט זיך אז דאס מאכט מיר אסאך שולד געפילן, און דאס מאכט אז איך זאל איר לאזן טון אסאך זאכן מער ווי אנדערע.


ג.      אויך זאגט זי אסאך ליגנט, ווי אזוי קען איך איר העלפן מיט דעם?


יישר כח

תשובה מאת הראש ישיבה שליט"א:‎

בעזרת ה' יתברך


יום א' פרשת שמות, ט"ו טבת, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


מרת ... תחי'


איך האב ערהאלטן אייער בריוו.


אז עס וועט פארראכטן ווערן די צווייטע פראבלעם - וועט די ערשטע אויך פארראכטן ווערן; קלאפט זיך נישט אז איר זענט נישט א גוטע מאמע, דאס זיך אראפקלאפן איז די ערגסטע זאך, דאס נישט זיין פרייליך און צופרידן - דאס מאכט די קינד זאל נישט זיין צופרידן און נישט זיין רואיג מיט זיך.


קינדער ווערן געבוירן מיט מידות וואס מען דארף אויסארבעטן, און די עלטערן דארפן זיי העלפן דאס אויסארבעטן, יעדער מענטש האט זיינע זאכן וואס דארף ווערן פארראכטן און ווען מען איז יונג איז עס גרינגער אויסצוארבעטן, עלטערן דארפן העלפן די קינדער יונגערהייט אויסארבעטן די מידות.


אז דאס קינד האט טענות פארוואס א צווייטער האט מער וכו', זאגט מען פארן קינד: "עס איז נישט גוט קוקן אויף א צווייטן, מען ווערט נישט פרייליך און צופרידן דורכדעם וואס דער צווייטער האט יא אדער נישט", מען רעדט צום קינד פון קוקן אויף די גוטס, פון דאנקען אויף וואס מען האט יא.


אויך דארפן עלטערן אסאך בעטן פאר די קינדער, מען דארף בעטן פאר יעדן קינד באזונדער. חכמינו זכרונם לברכה דערציילן (תנא דבי אליהו רבא, פרק יח): "מַעֲשֶׂה בְּכֹהֵן אֶחָד שֶׁהָיָה יְרֵא שָׁמַיִם בַּסֵּתֶר", עס איז געווען א כהן זייער אן ערליכער איד, "וְהָיוּ לוֹ עֲשָׂרָה בָּנִים מֵאִשָּׁה אַחַת, שִׁשָּׁה זְכָרִים וְאַרְבַּע נְקֵבוֹת", ער האט געהאט צען קינדער - זעקס זין און פיר טעכטער, "וּבְכָל יוֹם וָיוֹם הָיָה מִתְפַּלֵּל, וּמִשְׁתַּטֵּחַ, וּמִתְחַנֵּן, וּמְבַקֵּשׁ רַחֲמִים, וּמְלַחֵךְ בִּלְשׁוֹנוֹ עָפָר, כְּדַי שֶׁלֹא יֵצֵא אֶחָד מֵהֶן לִידֵי עֲבֵירָה וְלִידֵי דְּבַר מְכֹעָר", ער פלעגט זיך יעדן טאג אראפווארפן אויף דער ערד וויינען און בעטן דעם אייבערשטן אז אלע זיינע קינדער זאלן זיין ערליכע אידן; "אָמְרוּ לֹא יָצְתָה אוֹתָהּ שָׁנָה וְלֹא שֵׁנִית וְלֹא שְׁלִישִׁית, עַד שֶׁבָּא עֶזְרָא וְהֶעֱלָה אֶת יִשְׂרָאֵל מִבָּבֶל, וְהֶעֱלָה אֹתוֹ כֹּהֵן עִמָּהֶם, לֹא נִכְנַס אֹתוֹ כֹּהֵן לְבֵית עוֹלָמוֹ, עַד שֶׁרָאָה כֹּהֲנִים גְּדוֹלִים וּפִרְחֵי כְּהוּנָה מִבָּנָיו וּמִבְּנֵי בָּנָיו עַד חֲמִשִּׁים שָׁנָה, וְאַחַר כָּך נִכְנַס אוֹתוֹ כֹּהֵן לְבֵית עוֹלָמוֹ", ביז ער האט זוכה געווען ארויף צו גיין קיין ארץ ישראל מיט אלע זיינע קינדער צוזאמען מיט עזרא הסופר און אלע זיינע קינדער זענען געווארן כהנים גדולים אינעם בית המקדש, דער כהן האט זוכה געווען צו קינדער און אייניקלעך וואס אלע פון זיי האבן געטון די עבודה אין בית המקדש.


דער עיקר זאלט איר פרובירן מיט אלע אייערע כוחות צו זיין פרייליך, ווייל מען קען נאר מצליח זיין מיט קינדער אויב מען איז פרייליך. דער רבי זאגט (ספר המדות אות שמחה חלק ב, סימן א): "מִי שֶׁהוּא שָׂמֵחַ תָּמִיד, עַל יְדֵי זֶה הוּא מַצְלִיחַ", דער וואס איז שטענדיג פרייליך איז שטענדיג מצליח; קינדער האבן ליב א פרייליכע שטוב, א פרייליכע מאמע, א פרייליכע מצב; זאלט איר בעטן דעם אייבערשטן יעדן טאג צו זיין פרייליך.


דא האט איר א תפילה צו זאגן יעדן טאג:


רבונו של עולם, העלף מיר איך זאל זוכה זיין צו זיין שטענדיג פרייליך, איך זאל זיך פרייען אז איך בין א איד, איך זאל זיך פרייען אז איך בין נישט קיין גוי. העלף מיר אייבערשטער, נעם אוועק פון מיר מיין עצבות און מרה שחורה, העלף מיר איך זאל זיין אזוי פרייליך אז איך זאל פרייליך מאכן אנדערע מענטשן און יעדער איינער ארום מיר זאל זיין פרייליך.


הייליגער באשעפער, העלף מיר איך זאל שטענדיג געדענקען אז דו פירסט די וועלט מיט השגחה פרטית, איך זאל האבן א קלארע לויטערע אמונה, איך זאל נישט פארגעסן פון דיר קיין איין רגע. איך זאל נישט קיינעם חנפע'נען און נישט פון קיינעם מורא האבן; בזכות אלע צדיקים וואס האבן זיך מוסר נפש געווען פאר דיר, אמן".



דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#209 - ווי אזוי איז מען מתפלל ביי קברי צדיקים?
סיפורי צדיקים, תפילה והתבודדות, קברי צדיקים

תוכן השאלה‎

לכבוד דער ראש ישיבה שליט"א,


איך גיי אי"ה היינט קיין קרית יואל; און אז איך בין שוין דארט, וויל איך ארויפגיין צום ציון פון סאטמאר רבי זי"ע.


איך האב אבער א פראבלעם, איך פארשטיי נישט די גאנצע זאך פון דאווענען ביי א ציון פון א צדיק, איך ווייס אז עס איז א הייליגע פלאץ, אבער איך געדענק עפעס וואס מיין טאטע פלעגט זאגן אז עס איז ווי עבודה זרה צו דאווענען צו א טויטע מענטש, עס קען זיין אז איך האב נישט גוט פארשטאנען וואס ער האט געזאגט.


וואס בעט מען? צו וועם בעט מען? ווי אזוי בעט מען? איך בין זייער צעמישט.


יישר כח

תשובה מאת הראש ישיבה שליט"א:‎

בעזרת ה' יתברך


יום ג' פרשת ויגש, ג' טבת, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


מרת ... תחי'


גיין מתפלל זיין ביי קברי צדיקים איז נישט קיין נייע זאך, עס שטייט אין די תורה, ווען משה רבינו האט געשיקט די מרגלים קיין ארץ ישראל און ער האט געבענטשט זיין תלמיד יהושע בן נון ער זאל נישט ווערן נאכגעשלעפט מיט די מרגלים רעדן קעגן ארץ ישראל - האט כלב בן יפונה זיך זייער דערשראקן אז ער האט נישט באקומען די ברכה, זאגט די תורה ער איז שנעל געלאפן צו די מערת המכפלה מתפלל זיין ער זאל נישט ווערן קיין אפיקורס, נישט קריגן אויף משה רבינו (סוטה לד:).


אויך זעען מיר, דער זוהר הקדוש דערציילט (פרשת אחרי, דף עא:), רבי ייסא האט געפרעגט רבי חזקיה: ווי מעג מען גיין צו קברים מתפלל זיין, עס שטייט דאך אין די תורה (דברים יח, יא): "וְדוֹרֵשׁ אֶל הַמֵּתִים", מען טאר נישט בעטן פון די טויטע! האט אים רבי חזקיה געענטפערט: " עַד כָּאן לָא חֲמֵיתָא גַּדְפָּא דְּצִפָּרָא דְּעֵדֶן", איך זע דו האסט נישט זוכה געווען צו לערנען ביים הייליגן רבי שמעון בר יוחאי, וואלסטו געלערנט ביי רבי שמעון וואלסטו נישט געפרעגט די קשיא, ווייל רבי שמעון האט אונז געלערנט פשט אין פסוק: "וְדוֹרֵשׁ אֶל הַמֵּתִים", דאס מיינט מען נישט צדיקים, "אֶל הַמֵּתִים דַּיְיקָא", דאס מיינט מען די עכטע טויטע, "דְּאִינּוּן חַיָּיבֵי עָלְמָא", דאס מיינט מען די רשעים, "דְּאִינּוּן מֵעַמִּין עוֹבְדֵי עֲבוֹדָה זָרָה", די וואס האבן געדינט עבודה זרה, "דְּאִשְׁתְּכָחוּ תָּדִיר מֵתִים", וואס ביים לעבן זענען זיי שוין געווען טויט. "אֲבָל יִשְׂרָאֵל דְּאִינּוּן זַכָּאֵי קְשׁוֹט", אבער גיין צו קברי ישראל, הייליגע אידישע קינדער – "שְׁלֹמֹה קְרָא עָלַיְיהוּ", אויף זיי זאגט שוין שלמה המלך (קהלת ד, ב): "וְשַׁבֵּחַ אֲנִי אֶת הַמֵּתִים שֶׁכְּבָר מֵתוּ", איך טו אויסלויבן די צדיקים, "בְּזִמְנָא אָחֳרָא", וואס האבן זיך ממית געווען בתורה, זיי האבן זיך גע'הרג'עט פארן אייבערשטן, "וְלָא הַשְׁתָּא", נישט יעצט זענען זיי טויט, "שֶׁכְּבָר מֵתוּ", ביים לעבן זענען זיי געווען טויט, דורך זיך אפרייסן פון די וועלט, "וְהַשְׁתָּא אִינּוּן חַיִּין", יעצט לעבן זיי נאך; זאגט דער זוהר דארט, אז מען גייט צו קברי צדיקים קען מען זען גרויסע ישועות, ווייל "צַדִּיקָא, אַף עַל גַּב דְּאִתְפְּטָר מֵהַאי עָלְמָא", די צדיקים אפילו נאך זייער הסתלקות, נאכן אוועק גיין פון די וועלט, "לָא אִסְתַּלָּק", גייען זיי נישט אוועק פון אונז, "וְלָא אִתְאֲבִיד מְכֻּלְּהוּ עָלְמִין", און זיי ווערן נישט פארלוירן אזוי ווי די אנדערע, "דְּהָא בְּכֻלְּהוּ עָלְמִין אִשְׁתְּכַח יַתִּיר מֵחַיּיוֹי", נאר זיי זענען מער דא מיט אונז יעצט ווי זענען געווען ביים לעבן.


וואויל איז דעם וואס גייט צו קברי צדיקים, און איז דארט מתפלל. דער רבי זאגט (ספר המדות אות צדיק, סימן קעג): "עַל יְדֵי הִשְׁתַּטְּחוּת עַל קִבְרֵי הַצַּדִּיקִים הַקָּדוֹשׁ בָּרוּךְ הוּא עוֹשֶׂה לוֹ טוֹבוֹת, אַף עַל פִּי שֶׁאֵינוֹ רָאוּי לְכָךְ", אז מען בעט דעם אייבערשטן ביי קברי צדיקים, אפילו דער וואס איז נישט ווערד מען זאל אננעמען זיינע תפילות, דארט ביי קברי צדיקים נעמט מען אן די תפילות.


ווי אזוי צו בעטן - דאס האט מיט יעדן איינעם באזונדער; עס זענען דא וואס בעטן ביים ציון דעם אייבערשטן בזכות דער צדיק וואס האט זיך מוסר נפש געווען זיין לעבן פארן אייבערשטן און פאר אידישע קינדער זאל קומען צו מיר א ישועה, און עס זענען דא וואס בעטן דעם צדיק אליינס, וואס איז נכלל אינעם אייבערשטן.



דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#208 - ווי שאפט מען פרנסה?
סיפורי צדיקים, תפילה והתבודדות, פרנסה

תוכן השאלה‎

לכבוד דער ראש ישיבה שליט"א,


איך רעד זיך נישט אפ, איך רעד זיך נאר אויס, איך האב מער נישט קיין כח, איך דארף פרנסה, עס דריקט מיך אין דריקט מיך, עס איז שוין זייער א לאנגע צייט, עס זעט מיר אויס ווי דער אייבערשטער וויל עפעס פון מיר אין איך ווייס נישט וואס.


כאטש וואס באמת ווייס איך פונקטליך וואס איך דארף פאררעכטן, און איך פרוביר און פרוביר, איך ווייס עס הערט זיך אפשר אינטערעסאנט, אבער איך פרוביר אמת'דיג צו זיין אן ערליכער איד.


איך וויל אזוי שטארק זיין אן ערליכער איד, מיום עמדי על דעתי קען איך זאגן אז איך פרוביר מיט אלע מיינע כוחות צו זיין גוט, מיט אזעלכע יגיעות, איך האב געשפירט מיליאנען מאל טעם מיתה, און ווידער פאל איך אראפ, נאר אז איך זאל אויך ווערן געשטראפט אז פרנסה האב איך אויך נישט. איך פיל ווי איך בין פארווארפן פון אלע וועלטן, סיי עולם הזה האב איך נישט און אויך נישט קיין עולם הבא.


יעדן טאג וויין איך א גוטע שעה, מיט הייסע הייסע טרערן, איך ווארף זיך אראפ אויף דער ערד, איך בעט זיך ביים אייבערשטן, עס זעט אבער אויס ווי די טויערן זענען פארשפארט.


דער ראש ישיבה שליט"א האט מיר געשריבן א תפלה, איך זאג עס יעדן טאג, איך טו די ביסל הפצה וואס איך קען דערווייל טון, און פאר מיין ווייב קען איך נאכנישט זאגן דערוועגן, איך מיין אז זי גייט עס נאכנישט קענען אראפשלינגען.


וואס זאל איך טון?


יישר כח

תשובה מאת הראש ישיבה שליט"א:‎

בעזרת ה' יתברך


ערב שבת קודש פרשת וישב, מברכין החודש, כ"ב כסליו, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר


אוי ווי גוט טוסטו אז דו וויינסט צום אייבערשטן און אז דו ווארפסט זיך אראפ אויף דער ערד ווי א קינד וואס וויינט און ווארפט זיך אראפ אויף דער ערד ווען ער וויל עפעס אויספירן; אזוי זאלסטו ווייטער טון, ווייל דאס איז די עצה, צו בעטן דעם אייבערשטן נאכאמאל און נאכאמאל. פרנסה קומט נאר פונעם אייבערשטן, ווייל חכמינו זכרונם לברכה זאגן (תענית ב.) אז די שליסל פון פרנסה איז נאר אין די הענט פונעם אייבערשטן; קיינער קען נישט צו נעמען פון א מענטש זיין פרנסה און קיינער קען נישט געבן פרנסה - נאר דער אייבערשטער אליינס וואס ער איז דער זן ומפרנס לכל.


מוהרא"ש דערציילט, אין ירושלים איז געווען א באוואוסטער מגיד רבי בנציון יאדלער זכרונו לברכה וואס ער פלעגט ארום גיין אין שולן האלטן דרשות; איינמאל איז צו אים געקומען א איד און אנגעהויבן וויינען: "איך האב נישט קיין פרנסה, מיינע קינדער גייען אויס פאר הונגער, זיי וויינען פאר ברויט וכו' וכו'", זאגט אים רבי בנציון זכרונו לברכה: "וָואס וִוילְסְטוּ פוּן מִיר? דוּ הָאסְט דָאך אַ רַייכֶער טַאטֶע, בֶּעט אִים עֶר זָאל דִיר הֶעלְפְן אוּן רַחְמָנוּת הָאבְּן אוֹיף דִיר", דער איד קוקט אן רבי בנציון מיט וואונדער און זאגט: "מיין טאטע וואס וואוינט אין צפת? וואס קען ער מיר שוין העלפן? ער האט קוים פאר זיך צו לעבן?" און ער הייבט אן וויינען: "פארוואס מאכט איר חוזק פון מיר?!" זאגט אים רבי בנציון: איך מיין נישט דיין טאטע פון צפת, איך מיין דיין טאטע אין הימל - דער גרויסער באשעפער - ער קען דיר העלפן! בעט אים ער זאל רחמנות האבן אויף דיר".


שטארק זיך מיט תפילה, און אז עס קומט דיר אונטער א פרנסה זאלסטו טון אין דעם אפילו עס איז נישט לויט דיין כבוד וכו', און זיי שטארק אין אמונה צו גלייבן אז פרנסה קומט פונעם אייבערשטן, און עס האט נישט צו טון צי מען איז געלונגען אדער אויב מען האט א גוטן קאפ.



דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#207 - ווי אזוי קען מען זיך אויסוויינען צום אייבערשטן?
תפילה והתבודדות, וויינען

תוכן השאלה‎

לכבוד דער ראש ישיבה שליט"א,


קודם כל וויל איך דאנקען דעם ראש ישיבה אויף אלע חיזוק וואס דער ראש ישיבה געבט מיר.


ש'כח אייבערשטער אז היינט האב איך געלערנט אביסל קיצור שלחן ערוך, חומש רש"י, ח"י פרקים משניות, יום תהילים, צען דפים גמרא, און מיט'ן אייבערשטנ'ס הילף גיי איך שפעטער לערנען דעם רבינ'ס ספרים, יעצט פלאן איך צו גיין הפצה.


איך האב א שאלה, ווי אזוי קען מען זיך אויסוויינען צום אייבערשטן?


יישר כח


תלמיד ישיבת היכל הקודש ירושלים

תשובה מאת הראש ישיבה שליט"א:‎

בעזרת ה' יתברך


יום ה' פרשת וישב, כ"א כסליו, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר


אז דו קענסט נישט וויינען - זאלסטו מאכן א קול פון וויינען; דאס הייסט, ווען דו גייסט התבודדות, דו רעדסט צום אייבערשטן און דו ווילסט זיך אויסוויינען, אבער דו קענסט נישט וויינען - זאלסטו מאכן א קול פון וויינען, מאך א קול ווי איינער וואס וויינט. אזוי ווי דוד המלך זאגט אין תהלים (ו, ט): "כִּי שָׁמַע ה' קוֹל בִּכְיִי", דער אייבערשטער האט צוגעהערט די קול פון וויינען; זעט מען אז די קול פון וויינען איז אזוי ווי וויינען.


אויך איז דא פון רבי'ן סגלות ווי אזוי צו וויינען, צו קוקן אויפן הימל, אזוי ווי דער רבי זאגט (ספר המדות אות בכי' חלק ב', סימן א): "מִי שֶׁאֵינוֹ יָכוֹל לִבְכּוֹת", ווער עס קען נישט וויינען - "יִסְתַּכֵּל עַל הָרָקִיע", זאל קוקן צום הימל, "כִּי הוּא גָּרַם בְּכִיָּה לַמַּיִם", ווייל חכמינו זכרונם לברכה זאגן (בראשית רבה ה, ג): "לא פירשו המים התחתונים מן העליונים אלא בבכיה", דעמאלט ווען דער אייבערשטער האט געמאכט די הימל, האט דער אייבערשטער צעטיילט די וואסער, א טייל וואסער אויף אויבן, און א טייל וואסער אויף אינטן, און דעמאלט האבן די וואסער פון אונטן אנגעהויבן צו וויינען אז זיי ווילן זיין נעבן דעם קעניג, דעם אייבערשטן; זאגט דער רבי, דורכדעם וואס מען קוקט צום הימל, מען דערמאנט זיך פון וואו די נשמה קומט, מען איז געווען איין שטיק רוחני, און יעצט איז מען דא אזוי פארגרעבט, דאס אליינס, דאס קוקן אופן הימל - מאכט וויינען, מען דערמאנט זיך פונעם אייבערשטן.


נאך זאגט דער רבי (ספר המדות אות תשובה, סימן נט): "מִי שֶׁאֵינוֹ יָכוֹל לִבְכּוֹת", דער וואס קען נישט וויינען, "הַסְּגֻלָּה, שֶׁיֵּשֵׁב בְּמָקוֹם שֶׁשּׁוֹפְכִים שָׁם שְׁנֵי נְהָרוֹת בְּיַחַד", איז דא א סגולה ער זאל זיך אוועק זעצן ביי א פלאץ וואו עס גיסן זיך טייכן, דאס וועט אים העלפן זיך קענען אויסגיסן דאס הארץ, זיך אויסוויינען צום אייבערשטן.



דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#206 - זאל איך ווייטער בעטן אויף א שידוך?
שידוכים, יבנאל, תפילה והתבודדות, סגולות, יאוש

תוכן השאלה‎

לכבוד דער ראש ישיבה שליט"א,


איך וויל זיך נאכאמאל באדאנקען פאר אלע חיזוק און עצות וואס דער ראש ישיבה שליט"א געבט מיר טאג טעגליך, ברוך ה' איך האב מקיים געווען די סגולה פון מוהרא"ש זכותו יגן עלינו צו זאגן פערציג טעג קרבנות הנשיאים מיט די תפילה, אזוי ווי דער ראש ישיבה שליט"א האט מיר געזאגט עס צו טון, האט מיר עס זייער געגעבן א חשק, ווייל עס האט מיר געגעבן א האפענונג אז אט אט גיי איך שוין טרעפן מיין שידוך, אבער פאר אפאר טעג צוריק איז שוין אריבער פערציג טעג, און זייט דעמאלט האב איך שוין פארלוירן די חשק עס צו זאגן, און אויך צו דאווענען אויף דעם, איך האב שוין אזוי פיל געדאווענט און געבעטן און געזאגט קרבנות הנשיאים, אז איך האב שוין נישט קיין כח מער ווייטער צו זיך דערמאנען פון דעם.


איך האב געוואלט פרעגן אויב דער ראש ישיבה שליט"א האט אפשר אן עצה פאר מיר?


יישר כח

תשובה מאת הראש ישיבה שליט"א:‎

בעזרת ה' יתברך


יום ג' פרשת וישב, י"ט כסליו, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר


ערשט יעצט דארפסט זיך זייער שטארקן נישט אויפצוגעבן, נישט זיך נאכלאזן נאר ווייטער בעטן דעם אייבערשטן פאר דיין שידוך, און ווייטער טון די סגולות וואס דער הייליגער רבי האט אונז געגעבן, און ערשט יעצט - נאכן טון די סגולה פערציג טעג און נאכאלץ האסטו נישט דיין שידוך - ערשט יעצט זאלסטו אנהייבן פון פריש זאגן די קרבנות הנשיאים, ווייל דער רבי זאגט (ספר המדות אות חיתון חלק ב', סימן ו): "מִי שֶׁקָּשֶׁה לוֹ לִמְצֹא זִוּוּגוֹ, יַרְגִּיל אֶת עַצְמוֹ לִקְרוֹת בְּקָרְבְּנוֹת הַנְּשִׂיאִים", וועם עס גייט שווער צו טרעפן א שידוך זאל זאגן אסאך די "קרבנות הנשיאים"; און אז עס איז אריבער פערציג טעג און דיין שידוך איז נאכנישט אנגעקומען - איז דאס ביי דיר 'מי שקשה לו למצא זווגו', זאלסטו ווייטער זאגן די קרבנות הנשיאים.


אזוי אויך זאלסטו טון אלע אנדערע סגולות פון רבי'ן. זיי מקפיד אויף קידוש לבנה, דער רבי זאגט (שם, סימן ב): "קִדּוּשׁ לְבָנָה סְגֻלָּה שֶׁיִּמְצָא אָדָם אֶת זִוּוּגוֹ", זיי מקפיד צו מאכן קידוש לבנה יעדן חודש ווי פריער, און ווען דו ענדיגסט קידוש לבנה זאלסטו בעטן דעם אייבערשטן דו זאלסט זוכה זיין צו טרעפן דיין שידוך.


ליבער ברודער, ווער נישט צעפאלן און ווער נישט מיואש, מען דארף גלייבן אין די ווערטער פון צדיקים און אין זייערע סגולות, און אפילו מען זעט נישט ווי מען ווערט גלייך געהאלפן, דארף מען ווייטער האבן די זעלבע שטארקע אמונה, און אזוי אויך אין תפילה, אז מען בעט און מען בעט און מען בעט און מען ווערט נישט געענטפערט - דארף מען בלייבן שטארק, מען דארף ווייטער בעטן. אזוי ווי חכמינו זכרונם לברכה זאגן (ברכות לב:): "אִם רוֹאֶה אָדָם שֶׁהִתְפַּלֵּל וְלֹא נֶעֱנֶה, יַחְזוֹר וְיִתְפַּלֵּל", ווען מען בעט דעם אייבערשטן אויף א זאך און מען זעט אז מען ווערט נישט געהאלפן - זאל מען נאכאמאל בעטן, אזוי ווי עס שטייט (תהלים כז, יד): "קַוֵּה אֶל ה', חֲזַק וְיַאֲמֵץ לִבֶּךָ וְקַוֵּה אֶל ה'"; מען טאר נישט אויפגעבן ווען מען בעט דעם אייבערשטן און מען זעט נאכנישט די ישועה, מען דארף ווארטן און ווייטער בעטן ביז מען ווערט געהאלפן.


כאפ זיך אריבער קיין יבנאל, גיי צום ציון פון מוהרא"ש, זאג דארט אויס תהלים לזכות פון מוהרא"ש, דאס איז א סגולה צו טרעפן א שידוך, מוהרא"ש זאגט אין די צוואה (צוואת מוהרא"ש, אות יז): "אוּן אִיךְ בִּין מְגַלֶה דַעַת אַז וֶוען אִיךְ וֶועל אַוֶועק גֵיין פוּן דֶער וֶועלְט, יֶעדֶער בָּחוּר אָדֶער מֵיידְל וָואס וֶועט קוּמֶען צוּ מַיין קֵבֶר אוּן אוֹיסְזָאגְן גַאנְץ תְּהִלִים אוֹיף אֵיין מָאל אָן אַ הֶפְסֵק, וֶועל אִיךְ זַיין פַאר זֵיי אַ מֵלִיץ יוֹשֶׁר אוּן זֵיי וֶועלְן טְרֶעפְן זֵייעֶר רִיכְטִיגֶע בַּאשֶׁערְטֶע שִׁידוּךְ פוּן הִימְל, אוּן אִיךְ בִּין זֵייעֶר שְׁטַארְק מִיט דֶעם צוּזָאג".



דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#205 - ווי אזוי קוקט מען גוט אויפ'ן לעבן?
שלום בית, סבלנות, חיזוק פאר פרויען, תפילות אויף אידיש, תפילה והתבודדות, שמחה

תוכן השאלה‎

לכבוד דער ראש ישיבה שליט"א,


איך דארף אן עצה צו זיין פרייליך. דער ראש ישיבה שליט"א האט מיר געשריבן א שיינע בריוו אז דאס לעבן ליגט נאר אין מיינע הענט, עס איז נישט די מאן און די קינדער, עס איז נישט די שכנים און אנדערע, עס איז נאר אז איך אליין דארף אנהויבן קוקן גוט אויפ'ן לעבן, און דעמאלט וועט מיר ווערן גוט אין לעבן; איך ווייס אבער נישט וואס צו טון צו ווערן פרייליך.


אסאך מאל שפיר איך זיך אזוי שטארק צעבראכן, איך פיל אז קיינער ווייסט נישט וואס איך גיי אריבער, קיינעם אינטערעסירט נישט וואס איך לייד.


איך פרוביר צו רעדן צום אייבערשטן, איך פרוביר אזוי שטארק אים צו דערציילן אלעס וואס ליגט מיר אויפ'ן הארץ, אבער איך שפיר נישט אלעמאל ווי מען הערט מיר אויס, חס ושלום, און דאס מאכט אז איך זאל זיך נישט קענען אלעס אויסרעדן.


אפשר קען דער ראש ישיבה שליט"א מיר שרייבן א תפלה צו קענען בעטן דעם אייבערשטן צו זיין פרייליך, צו קוקן גוט אויף מיין לעבן, צו קוקן גוט אויף מיין מאן, נישט צו מקנא זיין א צווייטן, נישט פרובירן זיך צוצוגלייכן צו א צווייטן?


יישר כח פאר'ן מיר פירן אויפ'ן ריכטיגן וועג, יישר כח פאר'ן מיר לאזן דערציילן אלעס וואס שטערט מיך, אן דארפן מורא האבן צו ווערן אוועקגעווארפן און אראפגעקוקט.


יישר כח

תשובה מאת הראש ישיבה שליט"א:‎

בעזרת ה' יתברך


יום א' פרשת וישלח, י' כסליו, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


מרת ... תחי'


איך האב ערהאלטן אייער בריוו.


דא האט איר א תפילה אויף שמחה, בעטס די תפילה יעדן טאג און אפילו אפאר מאל א טאג, ביז איר וועט זוכה זיין צו זיין פרייליך. מוהרא"ש זאגט, אנשטאט צו בעטן באזונדער אויף פראבלעמען - זאל מען בעטן דער עיקר אויף שמחה, וועלן ממילא אלע פראבלעמען אוועק פאלן.


אויך איז וויכטיג צו וויסן אז דאס גייט נישט אין איין טאג, מען דארף האבן סבלנות, בעטן און בעטן ביז מען איז זוכה צו פארטרייבן די עצבות ומרה שחורה.


דא האט איר די תפילה:


"רבונו של עולם העלף מיר איך זאל זיין פרייליך און איך זאל שפירן די שמחה אין אלע מיינע אברים, פון קאפ ביז פיס; ביז איך וועל זיין אזוי פרייליך אז איך וועל אנהויבן טאנצן פון גרויס פרייד אויף די גרויסע חסד אז דו האסט מיך באשאפן א איד און מיר געגעבן די הייליגע מצוות.


איך בעט דיר הייליגער באשעפער, האב רחמנות אויף מיר און נעם אוועק פון מיר די ביטערקייט און פוילקייט, נעם אוועק פון מיר די דעפרעסיע און שווארצע וואלקענס, העלף מיר איך זאל זיין פרייליך און איך זאל פרייליך מאכן אנדערע, און בזכות שמחה זאל איך זוכה זיין נכלל ווערן אינגאנצן אין דיר, איך זאל מער נישט זען פאר מיינע אויגן נאר דיך באשעפער, איך זאל זען און שפירן ווי דו ביסט אלעס און עס איז מער גארנישט דא אויף די וועלט נאר דו אליינס, און זוכה זיין צו תשובה שלימה, מעתה ועד עולם אמן סלה".



דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.