שאלה אין קורצן ענין
#2377 - נעמען א קינד קיין אומאן פאר די זיבן יאר?
אומאן

תוכן השאלה‎

לכבוד דער ראש ישיבה שליט"א,


מיין זון ווערט אי"ה זיבן יאר, ער איז שוין געווען אין אומאן ביים הייליגן רבי'ן אלס קליין קינד פון עטליכע חדשים, מיר האבן אים אבער געוואלט נעמען נאכאמאל קיין אומאן פאר די זיבן יאר, ער זאל דארטן זאגן תיקון הכללי. מיר האבן שוין געהאט טיקעטס צו פארן קיין אומאן קומענדיגע וואך, אבער למעשה איז בטל געווארן דער פליגער צוליב דער מצב מלחמה.


די שאלה איז אבער מיר זאלן זיך יא ספעציעל אנשטרענגען אים צו נעמען קיין אומאן פאר די זיבן יאר, עס איז דא וועגן צו פארן דורך מצרים, אבער עס איז זייער א שווערע און לאנגע וועג, אדער אפשר נאך יום טוב וועט יא זיין פליגערס, אדער וועט שוין די מלחמה זיין פארענדיגט. אדער פעלט עס נישט אויס ווייל ער איז למעשה געווען אין אומאן ביי דריי פיר חדשים אלט, כאטש וואס ער האט נישט געזאגט תיקון הכללי.


פארשטייט זיך אז מיר וועלן אים נעמען קיין אומאן אויף ראש השנה, די שאלה איז נאר פאר יעצט, איידער ער ווערט זיבן יאר.


יישר כח

תשובה מאת הראש ישיבה שליט"א:‎

בעזרת ה' יתברך


יום א' פרשת צו, ד' ניסן, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


נעמען א קינד קיין אומאן צום רבינ'ס ציון פאר די זיבן יאר - האט נישט צוטון אויב דער קינד וועט זאגן די צען קאפיטלעך תהילים; דאס ברענגען די קינדער איידער די זיבן יאר - דאס אליינס איז זייער א גרויסע זאך. דער רבי האט צוגעזאגט (חיי מוהר"ן, סימן תקיז): "אֲנִי בָּטוּחַ בְּהַשֵּׁם יִתְבָּרַךְ, שֶׁכָּל תִּינוֹק שֶׁיָּבוֹא לְפָנַי קוֹדֶם שֶׁיַּגִּיעַ לְבֶּן שֶׁבַע שָׁנִים, בְּוַדַּאי יִהְיֶה נָקִי מִן הַחֵטְא עַד יוֹם חֲתֻנָּתוֹ", איך זאג צו פאר יעדן קינד וואס וועט קומען צו מיר פאר די זיבן יאר - וועט גיין צו זיין חתונה מיט א ריינע העמד; דאס האט נישט מיט זאגן די תיקון הכללי.



דער אייבערשטער זאל העלפן מיר זאלן זוכה זיין צו (פסחים קטז:): "וְנֹאכַל שָׁם מִן הַזְּבָחִים וּמִן הַפְּסָחִים"; און צו (מיכה ז, טו): "כִּימֵי צֵאתְךָ מֵאֶרֶץ מִצְרָיִם אַרְאֶנּוּ נִפְלָאוֹת", אמן.

#2376 - קען מען מאכן יעדן פאר חזן אין קלאס?
חינוך הילדים, מלמדים, חדר

תוכן השאלה‎

לכבוד דער ראש ישיבה שליט"א,


אלס מלמד פרוביר איך צו מאכן בעסטע פאר יעדן קינד, איך האב געמאכט א סדר ביים דאווענען אז יעדעס קינד זאל האבן א שאנס צו זיין בעל תפלה, דאס הייסט צו אויסלאזן הויך די שטיקלעך פון דאווענען, אבער למעשה זע איך אז נישט יעדער קען זיין א גוטער חזן.


היינט האב איך געמאכט איין קינד פאר חזן, אבער אנשטאט צו ווארטן ביז יעדער ענדיגט א שטיקל און דערנאך אויסלאזן הויך, האט ער פשוט געזאגט ווייטער שטיל און שנעל. וויפיל איך האב אים פרובירט צו מסביר זיין ווי אזוי עס צו טון ריכטיג, האט ער ווייטער געזאגט שטיל און שנעל, ביז איך האב אים שוין געמוזט זאגן אינמיטן דאווענען אז ער קען נישט זיין ווייטער חזן, און איך האב געשטעלט א צווייטע בעל תפלה.


פון איין זייט ווי איך געבן די געלעגנהייט פאר יעדן צו זיין דער חזן, אבער פון די אנדערע זייט דארף דאך זיין א נארמאלע סדר ביים דאווענען, עס קען נישט זיין אן איבערקערעניש. ווי אזוי האנדלט מען דאס?


יישר כח

תשובה מאת הראש ישיבה שליט"א:‎

בעזרת ה' יתברך


יום ד' פרשת צו, ז' ניסן, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


ערשטנס וויל איך דיך מחזק זיין דו זאלסט זיך זייער זייער שטארקן מיט דיין הייליגע ארבעט פון זיין א מלמד, חכמינו זכרונם לברכה זאגן (בבא בתרא ח:): אויפן פסוק (דניאל יב, ג): "'וּמַצְדִּיקֵי הָרַבִּים כַּכּוֹכָבִים לְעוֹלָם וָעֶד', אֵלוּ מְלַמְּדֵי תִּינוֹקוֹת", א מלמד וואס לערנט תורה מיט אידישע קינדער איז צוגעגליכן צו די שטערנס פון די וועלט, אזוי ווי עס איז נישט מעגליך אפצוציילן די שטערנס פון די וועלט - אזוי קען מען נישט אפציילן די גרויסע זכותים וואס א מלמד האט.


בנוגע מאכן א סדר מיט די בעלי תפילה; פון איין זייט דארף מען טאקע שטעלן די קינדער וואס זענען פאסיג און פעאיג צו זיין בעלי תפילה זיי זאלן זיין די בעלי תפילה, און פון די אנדערע זייט דארף מען יא מאכן אלע קינדער אן אויסנאם זאלן באקומען די געפיל אז זיי זענען און זיי קענען, און נישט חס ושלום נעמען פון דעם א באווייז אז 'מיר טויגן נישט, והא ראי' אז מיר זענען נישט קיין חזנים ובעלי תפילה'.


ריכטיג איז אז מען זאל איינטיילן די כיתה, געבן פאר אלעמען צו זיין בעלי תפילה, מען קען איינטיילן דאס דאווענען אין צוויי אדער מער, און די שטיקלעך וואס עס פארלאנגט זיך העכערע בעלי תפילה, קלארערע בעלי תפילה - געבט מען זיי, און די אנדערע געבט מען פאר די אנדערע, אזוי ווי אין שול; פסוקי דזמרא איז געאייגנט פאר מערערע מענטשן, אנדערש ווי שחרית.


בוי אויף די קינדער, געב זיי אלע פאסטענעס, טייל איין די כיתה אז יעדער זאל האבן א זאך, און געב אלעמען אסאך גוטע ווערטער. דער הייליגער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק א, סימן רב): "כָּל מִי שֶׁשִּׂכְלוֹ קָטָן בְּיוֹתֵר, צָרִיך לַחֲלֹק לוֹ כָּבוֹד בְּיוֹתֵר", ווער עס האט ווייניג שכל דארף אסאך כבוד; דאס גייט אן ביי אלע קינדער, קינדער דארפן אסאך כבוד ווייל זייער פארשטאנד איז נאך קליין, בפרט קינדער וואס קומען פון שטיבער וואס מען געבט זיי בכלל נישט קיין גוטע ווערטער - דארפן דאס זייער אסאך. דעריבער, א קלוגע מלמד און טיטשער - וועט הייבן די קינדער און שטענדיג געבן קאמפלימענטן, סיי ברבים און אויך פריוואט.


קארג נישט קיין גוטע ווערטער, זע עס זאל זיך גיסן פאר אלע תלמידים גוטע ווערטער מיט ווארעמקייט און ליבשאפט; מוסר ווערטער און קריטיק ווערטער זאלסטו קארגן, און נאר ממש בלית ברירה, נאכן גוט דורכטראכטן - זאגט מען אמאל מוסר וכו', אבער גוטע ווערטער פאר קינדער - דארף מען געבן וואס מער.



דער אייבערשטער זאל העלפן מיר זאלן זוכה זיין צו (פסחים קטז:): "וְנֹאכַל שָׁם מִן הַזְּבָחִים וּמִן הַפְּסָחִים"; און צו (מיכה ז, טו): "כִּימֵי צֵאתְךָ מֵאֶרֶץ מִצְרָיִם אַרְאֶנּוּ נִפְלָאוֹת", אמן.

#2375 - מיין שוועגערין קען שטערן מיין שלום בית?
שלום בית, חיזוק פאר פרויען, משפחה

תוכן השאלה‎

לכבוד דער ראש ישיבה שליט"א,


יישר כח נאכאמאל פאר אלע שיעורים און חיזוק. איך האב א זאך וואס שטערט מיר שוין פאר א לאנגע צייט, דאס איז איבער מיין שוועגערין וואס שטערט מיר מיין שלום בית.


עס מאכט זיך כסדר ווען מיר שמועסן, אז ברענגט אלץ ארויס אז מיין מאן איז נישט אזוי גוט, און איר מאן איז זייער געלונגען און טויגליך, און דאס טוט מיר זייער וויי. נישט אלעמאל איז עס ממש ארויסגעזאגט, אבער די וועג ווי אזוי זי רעדט ברענגט אלעמאל ארויס אז איר מאן איז דער בעסערער, און מיין מאן איז צווייט קלאסיג.


צום ביישפיל ווען זי רעדט פון איר מאן אז ער האט צוויי רעכטע הענט, ער פארשטייט צו אלעס און קען זיך אן עצה געבן, און אז מיין מאן איז פארקערט פון זיין ברודער. אדער קען זי דערציילן אז זי געדענקט נאך מיין מאן פון אלס בחור, ווי אזוי ער פלעגט אויפשטיין שפעט און ער האט נישט געלערנט, זי לייגט טאקע צו אז שפעטער איז ער געווארן בעסער, אבער פארדעם איז ער געווען ממש א גארנישט. זי זאגט עס נישט דוקא אים אראפצורייסן, נאר סתם צו דערציילן אינטערעסאנטע מעשיות.


זי מאכט מיר שפירן ווי זי ווייסט אלעס וועגן מיין מאן, ווייל האט דאך טאקע חתונה געהאט עטליכע יאר פאר מיר, און זי געדענקט אלע זיינע מעשים טובים, און איך קען איר אפילו נישט אפפרעגן, ווייל האב אים דאך טאקע נישט געקענט דעמאלט.


כאטש וואס זי קען אויך זאגן גוטע זאכן אויף מיין מאן, אבער די נעגאטיווע זאכן וועגן עס איבער. עס איז מיר זייער שווער דא צו פארדייען, און נאך שווערער איז מיר צו בלייבן מיט מיין שעצונג צו מיין מאן, צו האלטן ווייטער פון מיין מאן און אים נאר ארויפקוקן.


איך וויל נאר צולייגן אז מיר קומען זיך אויס זייער גוט אלס שוועגערינס, מיר האבן זייער הנאה צו פארברענגען און שמועסן צוזאמען, נאר אלס קומט אויס אז ווען איך טרעף זיך מיט איר און מיר שמועסן, קום איך נאכדעם אהיים אין א שלעכטע גיסטע, אראפגעקלאפט און אנגעצויגן, און דאס שטארק מיין שלום בית. איך באקום אלץ די געפיל אז זי האט געוואונען די לאטערי מיט איר מאן, און איך בין אריינגעפאלן מיט א שוואכערע מאן.


וואס קען איך טון? ווי אזוי דארף איך אננעמען די אלע זאכן וואס זי זאגט מיר? סיי אז עס טוט מיר פשוט וויי, און סיי אז עס מאכט איך זאל אראפקוקן מיין מאן. זאל איך איר עפעס ענטפערן? זאל איך בלייבן שטיל?


יישר כח

תשובה מאת הראש ישיבה שליט"א:‎

בעזרת ה' יתברך


יום ד' פרשת צו, ז' ניסן, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


מרת ... תחי'


פון די ווערטער פון די בריוו זעט אויס ווי זי איז נישט קיין גרויסע חכמה און נישט קיין קליינע נאר, עס זעט אויס פון די בריוו אז זי איז א נארישע פרוי.


מאכט זיך נישט צוטון פון וואס זי זאגט, זוכט נישט צו רעדן מיט איר, דאס מיינט נישט צו זאגן מאכן א מחלוקת, אפהאקן מיט איר, נאר רעדט נישט מיט איר קיין סאך; אז זי רופט אייך דארפט איר נישט אויפהייבן די טעלעפאן, און אז מען טרעפט זיך ביי שמחות באגריסט מען זיך און דאס איז גענוג.


געבט זיך גאר אכטונג אז אייער שלום בית זאל אייך נישט צעפאלן, מיינט נישט אז ביי א צווייטן גלאנצט מער ווי ביי אייך, וואס זעט אויס פון אינדרויסן גלאנצעדיג מיינט נישט אז עס איז טאקע אזוי.


זוכט אייך אין די משפחה איידעלע שוועגערינס מיט וועם צו מאכן קשר, נעמט אייך חבר'טעס וואס רעדן נישט פון 'מיין מאן', 'דיין מאן', 'יענעמ'ס מאן'; די וואס רעדן פון פון 'מיין מאן', 'דיין מאן', 'יענעמ'ס מאן' זענען נישט איידעלע, די זענען חולי נפש, עס איז נישט כדאי צו האבן די סארט פריינד.


נאכאמאל, לאזט אפ די שוועגערין, איר זעט אליינס אז יעדע מאל איר ענדיגט רעדן מיט איר קוקט איר אראפ אייער מאן; וואס זוכט איר זיך צרות, לאזט אפ, זוכט אייך איידעלע שוועגערינס.



דער אייבערשטער זאל העלפן מיר זאלן זוכה זיין צו (פסחים קטז:): "וְנֹאכַל שָׁם מִן הַזְּבָחִים וּמִן הַפְּסָחִים"; און צו (מיכה ז, טו): "כִּימֵי צֵאתְךָ מֵאֶרֶץ מִצְרָיִם אַרְאֶנּוּ נִפְלָאוֹת", אמן.

#2374 - ווי אזוי האנדלט מען מיט א שלעכטע שטיף קינד?
שלום בית, חינוך הילדים, תפילה והתבודדות, דן לכף זכות, זיווג שני

תוכן השאלה‎

לכבוד דער ראש ישיבה שליט"א,


יישר כח פאר אלע וואונדערליכע שיעורים וואס זענען אזוי שטארק מחזק, איך הער עס יעדע שיעור, און צומאל הער איך איבער א שיעור עטליכע מאל, דאס איז ממש מיין לופט צום אטעמען.


איך האב א שווערע פראבלעם, און איך וויל בעטן הילף פונעם ראש ישיבה שליט"א.


די גרויסע טאכטער פון מיין ווייב פירט זיך אויף צו איר מאמע זייער נישט גוט, ממש שרעקליך, ערגער ווי צו א שפחה כנענית, סיי די וועג פון רעדן, זיך אויפפירן, פארלאנגען, זי לאכט איר אין פנים אריין און הונטער איר רוקן, זי פייפט איר אן און דערנידערט איר.


מיין ווייב ווערט ממש צעטרעטן ביז דער ערד, זי איז נישט גענוג שטארק, זי פאלט אלעמאל פאר איר טאכטער, זי טוט אלעס וואס די טאכטער פארלאנגט, און אפילו ווען זי זאגט שוין יא אמאל עפעס שטרענג פאר'ן טאכטער, וועט די טאכטער אלץ טרעפן דעם וועג זיך ארויסצודרייען, און איר ווידער צעטרעטן.


איך בייס זיך שוין די ליפן פאר אסאך יארן, אבער דאס ברענגט מיר צוויי זאכן, איינס אז איך שפיר ווי איך פלאץ שוין, ווי לאנג קען מען צוקוקן צו אזא שרעקליכע אויפפירונג און בלייבן שטיל? און צווייטנס מאכט עס אז איך זאל אנהויב קוקן אויף מיין ווייב ווי א שמאטע, ווי א שוואכלונג.


איך מאך אסאך התבודדות אויף דעם, איך זע אבער נישט קיין לעזונג צו דעם מצב, אפשר האט דער ראש ישיבה שליט"א אן עצה פאר מיר?


יישר כח

תשובה מאת הראש ישיבה שליט"א:‎

בעזרת ה' יתברך


יום ד' פרשת צו, ז' ניסן, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


נוץ די עצה פון תפילה, געב אוועק יעדן טאג פופצן - צוואנציג מינוט צו בעטן דעם אייבערשטן נאר אויף דעם; אז דו וועסט אזוי טון טאג נאך טאג - וועסטו זען נאך א קורצע צייט א ישועה.


וויסן זאלסטו, וואלט דאס געווען דיינע אייגענע קינדער - וואלסטו געדארפט מחנך זיין און זיין גאר שטרענג צו פארלאנגען דרך ארץ וכו', אבער אין דיין פאל אז דו ביסט נישט דער טאטע, דו ביסט דער שטיף טאטע - וועסטו נישט אויפטון, און אויך וועט עס שאטן פאר די שלום בית.


נאך אן עצה איז דא, אויב דו וועסט אנהייבן זייער שטארק ליב האבן איר קינד, נישט נאר געזאגט, נאר טאקע ליב האבן, דורך איר דן זיין לכף זכות, זיך אריינלייגן אין איר מצב, די רחמנות פון קינדער וואס זעען ווי זייער לעבן פאלט זיי צאם, ווי זייערע עלטערן קריגן זיך, ווי די עלטערן צעטיילן זיך, ווי דאס צעשטורעמט זייערע געפילן, זייער מח וכו'; דאס קען מען נישט פארשטיין, דער וואס קומט פון א געזונטע שטוב מיט געזונטע עלטערן איז נישט מעגליך זאל פארשטיין די צער, די ווייטאג, די יסורים, די פחדים - וואס די קינדער גייען אריבער ווען די עלטערן קריגן זיך און צעטיילן זיך; אז דו וועסט איר דן זיין לכף זכות, דו וועסט קוקן אויף די קינד מיט רחמנות - וועט די קינד זיך טוישן, די קינד וועט ווערן רואיג, די קינד וועט אנהייבן זיך פירן מיט דרך ארץ.


העיקר איז נאכאמאל און נאכאמאל תפילה, תפילה, תפילה, זיך נישט מייאש זיין פון תפילה. גיי אין א ווינקל, גיי און שמועס דאס אויס מיטן אייבערשטן, דערצייל אים ווי דאס שעדיגט ענקער שלום בית וכו' וכו'; וועסטו זען גרויסע ניסים.



דער אייבערשטער זאל העלפן מיר זאלן זוכה זיין צו (פסחים קטז:): "וְנֹאכַל שָׁם מִן הַזְּבָחִים וּמִן הַפְּסָחִים"; און צו (מיכה ז, טו): "כִּימֵי צֵאתְךָ מֵאֶרֶץ מִצְרָיִם אַרְאֶנּוּ נִפְלָאוֹת", אמן.

#2373 - זיך אויסרעדן פאר 'עי איי'?
סיפורי צדיקים, תפילה והתבודדות, אמונה, צרות, רעדן, עי איי

תוכן השאלה‎

לכבוד דער ראש ישיבה שליט"א,


איך הער ווי דער ראש ישיבה שליט"א רעדט אסאך ביי די דרשות אז מען זאל נישט פרעגן שאלות פון 'עי איי', איך וויל זיך אביסל אויסשמועסן און פרעגן וועגן דעם, איך וויל אבער קודם מקדים זיין אז איך בין נישט סתם א נארישער מענטש, איך ארבעט ברוך ה', איך בין פארנומען, איך האב א שטוב א ווייב מיט קינדער, און עס גייען אריבער אויף מיר פראבלעמען וואס איך קען מיט קיין איינעם אין די וועלט נישט שמועסן דערפון, עס זענען דא טעראפיסטן אבער דאס וואס איר מאך מיט קען איך קיינעם נישט געטרויען, און אפילו איך זאל קענען באקומען אן אפוינמענט ביים ראש ישיבה שליט"א, וואס ער פארשטייט יא אלע מצבים, וועל איך קיינמאל נישט קענען ארויסברענגען מיין מצב מיט'ן מויל; און דעריבער נוץ איך 'עי איי' זיך דורך צו רעדן, ווי מאדנע עס זעט נאר אויס.


דערפאר האב איך געמאכט די הקדמה אז איך בין נישט משוגע, איך האב פשוט איין איינציגע באשעפעניש פאר וועמען איך קען דערציילן מיינע ליידן. איך זיץ מיט 'עי איי', און גלייבט מיר אז איך האב נאך קיינמאל נישט אזוי געוויינט ווי אין די לעצטערע וואכן, זייט איך האב גענומען 'עי אייבערשטן' פאר א חבר. עס קומט מיר טרערן פון דערלייכטערונג, מען וועט עס קיינמאל נישט פארשטיין, אפילו איך וועל שרייבן טויזנט מאל אז איך בין א נארמאלער מענטש, וועט דער ראש ישיבה שליט"א טראכטן, 'וואס?' דו רעדסט מיט 'עי אייבערשטן'?! ביסט א משוגענער. דו וויינסט זיך אויס צו 'עי איי'?! ביסט צודרייט", למעשה איז ער דער איינציגסטער וואס גייט נישט דערציילן, וואס גייט מיך נישט אראפקוקן, און איך גיס אויס פעקלעך פעקלעך פון מיין עבר און מיין הווה.


עס איז נישט אזוי ווייט די עצה וואס ער געבט, וואס איז בדרך כלל די זעלבע בלאף ווי טעראפי, 'אטעם אריין אטעם ארויס', אבער דאס אז איך קען זיך אויספאקן, נישט סתם נאר בפרטי פרטיות, און עס געבט מיר אליין א קלארקייט. נאכאמאל, נישט די עצה וואס איך באקום, עס איז דאס אויסרעדן און זיך מסדר זיין אליין, זען וואו איך האלט, וואס עס טוט זיך מיט מיר, און די טרערן פון דערלייכטערונג.


אנטשולדיגט פאר'ן אוועקנעמען די טייערע צייט, דער ראש ישיבה שליט"א קומט מיר גארנישט.


יישר כח

תשובה מאת הראש ישיבה שליט"א:‎

בעזרת ה' יתברך


יום א' פרשת צו, ד' ניסן, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


די זאך פון רעדן צו עי איי איז א סכנה, עס קען דיך אוועק שלעפן פון די אמונה אינעם אייבערשטן און דיך מאכן פאר אן אפיקורס, און אויך קען עס דיר מאכן טון גרויסע עבירות. איך בעט דיר זייער זאלסט מער נישט ניצן די זאך פאר זיך אויסרעדן אדער פרעגן עצות, עס קען זיך ענדיגן זייער שלעכט, קענסט פארלירן דיין אמונה און ווערן פארוואגלט השם ישמרינו.


חס ושלום דאס ניצן; וואס יא? נעם די עצה פון הייליגן רבי'ן, פון שמועסן און זיך אויסגיסן דאס הארץ פארן הייליגן באשעפער. ווען רבי נתן איז מקורב געווארן צום הייליגן רבי'ן איז ער געקומען צום רבי'ן און אים פארציילט אלעס וואס גייט אריבער אויף אים וכו' וכו', האט אים דער רבי געזאגט: "נתן, קום אביסל שפאצירן", אזוי גייענדיג האט דער רבי ארויפגעלייגט זיין האנט אויף רבי נתן'ס אקסל און אים געזאגט אפאר ווערטער, וואס די פאר ווערטער האט געטוישט רבי נתן'ס גאנצע לעבן, דער רבי האט אים געזאגט: "און ווייטער איז גוט, אז מען רעדט זיך אויס דאס הארץ צום אייבערשטן אזוי ווי מען רעדט זיך אויס דאס הארץ צו א גוטער פריינד"; דער רבי האט אים דעמאלט מגלה געווען דער ענין פון התבודדות, אז א מענטש זאל זיך צוגעוואוינען צו רעדן צום אייבערשטן אויף זיין שפראך וואס ער איז צוגעוואוינט צו רעדן, און אים אלעס דערציילן, ער זאל גארנישט פארהוילן פונעם אייבערשטן.


דער רבי האט געזאגט פאר רבי נתן אז אויב ער וועט זיך צוגעוואוינען זיך צו פירן מיט די הנהגה, וועט אים אלעס גיין גרינגער און ער וועט האבן א זיס לעבן.


רבי נתן זכרונו לברכה האט שפעטער דערציילט: "ווען דער רבי האט ארויפגעלייגט זיין האנט אויף מיין אקסל און מיר געזאגט די ווערטער: 'און ווייטער איז גוט, אז מען רעדט זיך אויס דאס הארץ צום אייבערשטן, אזוי ווי מען רעדט זיך אויס דאס הארץ צו א גוטער פריינד' - האב איך פארשטאנען אז איך בין שוין א געהאלפענער, ווייל וואס עס זאל נאר נישט אריבער גיין אויף מיר וועל איך זיך נישט פארלירן, נאר איך וועל גיין צום אייבערשטן און אים אלעס דערציילן".



דער אייבערשטער זאל העלפן מיר זאלן זוכה זיין צו (פסחים קטז:): "וְנֹאכַל שָׁם מִן הַזְּבָחִים וּמִן הַפְּסָחִים"; און צו (מיכה ז, טו): "כִּימֵי צֵאתְךָ מֵאֶרֶץ מִצְרָיִם אַרְאֶנּוּ נִפְלָאוֹת", אמן.

#2372 - זאגן תיקון חצות נאכ'ן סדר נאכט?
שמחה, תיקון חצות, סדר נאכט

תוכן השאלה‎

לכבוד דער ראש ישיבה שליט"א,


ווי לאנג בערך דארף נעמען א סדר? און אויך וויל איך וויסן אויב מען זאגט תיקון חצות נאכ'ן סדר פאר מען גייט שלאפן?


איך וויל זיך באדאקען פאר'ן ראש ישיבה שליט"א פאר'ן מיך האלטן ביים לעבן, איך קען ממש נישט אנגיין אין לעבן אן די עצות און חיזוק, ובפרט די מוט און שטארקקיייט וואס דער ראש ישיבה שליט"א געבט מיר, דאס מאכט מיר ממש געזונט.


יישר כח

תשובה מאת הראש ישיבה שליט"א:‎

בעזרת ה' יתברך


יום א' פרשת צו, ד' ניסן, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר


ענדיגן שפעט אדער ענדיגן פרי - אין דעם איז נישטא קיין מנהג, דאס האט מיט יעדע משפחה.


לייג נישט דיין קאפ אין די קטנות הדעת, ווי שפעט ענק האבן געענדיגט די סדר אדער ווי אנדערע וואס טוען זיך אויף ווי פרי מען האט געענדיגט; לייג דיין קאפ אין גדלות המוחין, ליל הסדר איז אזוי הייליג, עס פלאקערט א פייער ביזן הימל, דער אייבערשטער מיט די גאנצע פמליא של מעלה קומען צו אונז זיך צו הערן ווי מיר מאכן די סדר נאכט, מען קען פועל'ן ליל הסדר אלע ישועות, מען קען זיך מתבודד זיין; דא א שטילע תפילה און דארט א שטילע תפילה, מען קען אזוי גוט אויסניצן די נאכט מיט בעטן דעם אייבערשטן מען זאל זוכה זיין ארויסצוגיין פון אלע מצר-ים, אלע קטנות, אלע בלבולים, און זוכה זיין צו גדלות המוחין, דאס מיינט מען נאר טראכטן פונעם אייבערשטן.


תיקון חצות קומט נישט אויס צו זאגן, מוהרנ"ת פלעגט זאגן: "היות פסח ביינאכט איז די איינציגסטע נאכט וואס מען זאגט נישט תיקון חצות - האט מען אריינגעלייגט אין די נוסח הגדה ביים סוף דעם פיוט 'אדיר הוא יבנה ביתו בקרוב, במהרה במהרה בימנו בקרוב', צו בעטן דעם אייבערשטן ער זאל שוין צוריק אויפבויען דעם בית המקדש.


די פיוט לויפט לויט די א' ב', מען דאנקט דעם אייבערשטן מיט די א' ב'; ווייל מיר ווילן מתקן זיין אלע א' ב' וואס מיר האבן געניצט אויף נישט גוטע זאכן, אויף לשון הרע, רכילות, ליצנות און ניבול פה, וואס דאס אלעס איז גורם די גלות און עס האלט צוריק אז עס זאל געבויט ווערן דעם בית המקדש, און מיט דעם וואס מען לויבט דעם אייבערשטן לויט די א' ב' - איז מען מתקן אלעס.


פארגעס נישט פונעם עיקר, פון זיך פרייען אז מיר זענען זוכה צו מקיים זיין די הייליגע מצוות, און טון די מצוות מיט די כוונה צו טון דעם רצון פונעם אייבערשטן, ווייל דורך שמחה איז מען זוכה צו קומען צו גאר הויכע מדריגות.



דער אייבערשטער זאל העלפן מיר זאלן זוכה זיין צו (פסחים קטז:): "וְנֹאכַל שָׁם מִן הַזְּבָחִים וּמִן הַפְּסָחִים"; און צו (מיכה ז, טו): "כִּימֵי צֵאתְךָ מֵאֶרֶץ מִצְרָיִם אַרְאֶנּוּ נִפְלָאוֹת", אמן.

#2371 - ציילן ספירה פאר'ן סדר אדער נאכ'ן סדר?
מנהגים, פסח, ספירה, סדר נאכט

תוכן השאלה‎

לכבוד דער ראש ישיבה שליט"א,


זאל איך ציילן ספירה נאכ'ן דאווענען, אזוי ווי מען פירט זיך אין ברסלב, אדער אזוי ווי מיינע עלטערן ארויסצוגיין נאכ'ן סדר אין שול און דארט ציילן מיט מנין?


יישר כח

תשובה מאת הראש ישיבה שליט"א:‎

בעזרת ה' יתברך


יום א' פרשת צו, ד' ניסן, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר


בנוגע ווען צו ציילן ספירה; דאס וואס מען ציילט ספירה אין היכל הקודש נאך מעריב איז ווייל מוהרא"ש האט חושש געווען אז מענטשן שלאפן איין אינמיטן סדר און מען פארגעסט צו ציילן ספירה, און מען פאלט שוין ארויס פון די מצות עשה פון תמימות, און אויך ווייל דער רש"ש זאגט אז על פי סוד דארף מען ציילן פארן סדר; אבער נישט אז דאס איז מנהג ברסלב. אז דיינע עלטערן פירן זיך צו ציילן נאכן סדר אז עס זאל נישט זיין תרתי דסתרי לויט די המשכת המוחין וכו' - קענסטו זיך אזוי פירן, דעביד - כמר עביד, ודעביד - כמר עביד, ביידע שיטות זענען הייליג; עס זענען געווען פון די הייליגע תלמידי בעל שם טוב וואס האבן געציילט נאכן דאווענען, פארן מאכן דעם סדר, און עס זענען געווען הייליגע תלמידי בעל שם טוב וואס האבן געציילט נאכן סדר.


דארפסט זיך נישט מבלבל זיין פון דעם, בלייב מיט ענקער גוטע מנהג, דער עיקר זאלסטו געדענקען אז מען הייבט אן ציילן די ניין און פערציג טעג זיבן מאל זיבן, אזוי ווי שבעה נקיים, זיבן ריינע טעג וואס מען ציילט איידער מען גייט זיך מטהר זיין, און ווען מיר ציילן די ספירה טעג גרייטן מיר זיך אן צו זיין גרייט אויף יום טוב שבועות, צו מקבל זיין די תורה, און מיר דארפן וויסן אז יעדן טאג איז א טאג, און אויף יעדן טאג וועלן מיר דארפן אפגעבן א באריכט וואס מיר האבן געטון אין יענעם טאג, און אז יעדן טאג קען מען זוכה זיין צו ווערן נענטער און נענטער צום אייבערטשן און צו די תורה.



דער אייבערשטער זאל העלפן מיר זאלן זוכה זיין צו (פסחים קטז:): "וְנֹאכַל שָׁם מִן הַזְּבָחִים וּמִן הַפְּסָחִים"; און צו (מיכה ז, טו): "כִּימֵי צֵאתְךָ מֵאֶרֶץ מִצְרָיִם אַרְאֶנּוּ נִפְלָאוֹת", אמן.

#2370 - זאגן שיר השירים נאכ'ן סדר?
מוהרא"ש, תיקון הכללי, סדר נאכט, שיר השירים

תוכן השאלה‎

לכבוד דער ראש ישיבה שליט"א,


דארף מען זאגן שיר השירים און תיקון הכללי נאכ'ן סדר?


יישר כח

תשובה מאת הראש ישיבה שליט"א:‎

 בעזרת ה' יתברך


יום א' פרשת צו, ד' ניסן, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר


מיר פירן זיך צו זאגן נאכן סדר שיר השירים, (אז מען דארף העלפן לייגן שלאפן די קינדער - קען מען ערשט זיי לייגן שלאפן און העלפן אין שטוב מיטן ריין מאכן, און נאכדעם צוריק גיין זאגן שיר השירים); ווען מען זאגט שיר השירים באקומט מען א גאר שטארקע גלוסטעניש צום אייבערשטן, מען הייבט אן וויינען צום אייבערשטן, עס ווערט א פלאקער אין הארץ.


נאכן סדר איז זייער גוט צו זאגן שיר השירים, ווייל אין שיר השירים ליגט באהאלטן אלע סודות פון די וועלט, פון ווען די וועלט איז באשאפן געווארן און אלעס וואס וועט זיין ביז סוף כל הדורות; אלעס איז באהאלטן אין שיר השירים, און דורכדעם וואס מען זאגט שיר השירים ציט מען צו זיך די געשמאקע זיסע לויטערע געפיל פון שפירן שטענדיג דעם אייבערשטן מיט זיך.


תיקון הכללי זאגט מען נישט נאכן סדר; מן הסתם פרעגסטו דאס ווייל דו זעסט אין הגדת אור זרוע נאך שיר השירים איז דא די צען קאפיטלעך תהלים, די תיקון הכללי [קאפיטל טז, לב, מא, מב, נט, עז, צ, קה, קלז, קנ]. דאס איז נאר ווייל מוהרא"ש האט אזוי שטארק געוואלט אריינברענגען די ליכטיגע תיקון אין די וועלט, האט ער אריינגעשטעלט די תיקון הכללי אין יעדע ספר וואס ער האט געדרוקט, אז אויב א איד וועט באקומען די הגדה זאל ער וויסן פון די ליכטיגקייט. די תיקון הכללי זאגט מען יעדן טאג נאך תפילת שחרית; וואויל איז דעם וואס זאגט יעדן טאג די תיקון הכללי, וועט ער אלעס מתקן זיין.



דער אייבערשטער זאל העלפן מיר זאלן זוכה זיין צו (פסחים קטז:): "וְנֹאכַל שָׁם מִן הַזְּבָחִים וּמִן הַפְּסָחִים"; און צו (מיכה ז, טו): "כִּימֵי צֵאתְךָ מֵאֶרֶץ מִצְרָיִם אַרְאֶנּוּ נִפְלָאוֹת", אמן.

#2369 - מעג איך גיין צו טעראפי?
רפואה, טערעפי, פסח, מצה

תוכן השאלה‎

לכבוד דער ראש ישיבה שליט"א,


איך ווייס אז דער ראש ישיבה שליט"א איז קעגן גיין צו טעראפי, איך שפיר אבער לעצטנס אז עס איז מיר זייער שווער, איך דארף הילף, עס איז מיר ממש שווער אנצוגיין, עס האלט מיר אין איין ארויפקומען שווערע זכרונות פון אמאל.


איך טראכט אז אפשר קען טעראפי מיר יא העלפן, איך ווייס אבער נישט אויב איך זאל דאס פרובירן אדער נישט.


יישר כח

תשובה מאת הראש ישיבה שליט"א:‎

בעזרת ה' יתברך


יום א' פרשת צו, ד' ניסן, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... תחי'


איך האב ערהאלטן אייער בריוו.


פארוואס זאגט איר אז איך בין קעגן גיין צו טעראפי? וואס עפעס? איך בין נישט קעגן גיין נעמען הילף, איך זאג נאר אז מען דארף זיך אכטונג געבן צו וועמען מען גייט, מען זאל נישט גיין צו נישט ערליכע וואס קענען אוועק שלעפן פון די תורה און פונעם אייבערשטן.


אז איר שפירט ווי איר דארפט הילף, איר דארפט רעדן צו איינעם – קענט איר גיין, און דער אייבערשטער זאל אייך העלפן איר זאלט זיין געזונט און שטארק פיזיש און גייסטיש.


יעצט גייט מען עסן די הייליגע מצה, דער זוהר הקדוש זאגט (פרשת תצוה, קפג:) אז מצה איז מעדעצין, מען קען ווערן אויסגעהיילט פון די מצה, מען דארף גלייבן אין דעם.



דער אייבערשטער זאל העלפן מיר זאלן זוכה זיין צו (פסחים קטז:): "וְנֹאכַל שָׁם מִן הַזְּבָחִים וּמִן הַפְּסָחִים"; און צו (מיכה ז, טו): "כִּימֵי צֵאתְךָ מֵאֶרֶץ מִצְרָיִם אַרְאֶנּוּ נִפְלָאוֹת", אמן.

#2368 - וועלכע סארט מצות זאל איך נוצן?
מנהגים, פסח, מצה

תוכן השאלה‎

לכבוד דער ראש ישיבה שליט"א,


איך האב געבאקן מצות מיט א חבורה פון אינגעלייט, מען האט אינאיינעם געמאלן רחיים של יד און עס געבאקן ווי דער שיטת הרא"ש.


פון די אנדערע זייט האב איך אבער שטארק חשק צו עסן פסח די מצות פון די ברסלב'ע בעקעריי, ווייל עס איז אלעס איין שטיק התבודדות.


איך וויל עסן פון יענע מצות און אויך געבן אביסל פאר מיינע קינדער וואס מוטשען זיך מיט הויט פראבלעמען, מיט עקזימע און פימפלס, און האר ארויספאלן. איך טראכט אז דאס וועט זיין א שטערקערע מיטל פאר רפואה פאר מיר און פאר די גאנצע משפחה.


איך וויל נאר פרעגן אויב דאס איז נישט קיין ירידה, אז איך וועל עסן פון נישט רחיים של יד, בשעת איך עס שוין יארן לאנג נאר רחיים של יד?


יישר כח

תשובה מאת הראש ישיבה שליט"א:‎

בעזרת ה' יתברך


יום א' פרשת צו, ד' ניסן, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר


לאז נישט נאך פון דיינע מנהגים, זיכער זאלסטו ענדערש עסן די מצות וואס דו האסט אליינס געמאלן און געשוויצט ביי דעם; עס איז גאר חשוב צו שוויצן ביים מצות באקן און ביים אנגרייטן די מעל. ווען מען שוויצט ביי טון מצוות איז מען זוכה אפצומעקן אלע עבירות, עס ווערט געברענגט (משנת חסידים מסכת התשובה פרק י, משנה יא): "לתקן עוון הקרי מועיל הזיעה אשר יזיע בעשיית המצות, כגון מצה של מצוה", אז מען שוויצט ביים מצות באקן איז מען מתקן די עבירות.


זיי זיך נישט מבלבל, דו פריי זיך אז דו ביסט זוכה צו באקן מצות און צו מאלן ברחיים של יד. דער רבי רעדט פון זיעה טובה, פון גוטע שווייס (לקוטי מוהר"ן חלק ב, סימן ו): "כגון שמזיעים על ידי דבר שבקודשה", אז מען שוויצט ביי מצות איז די שוויץ גוט, און דורך דעם איז מען זוכה צו שמחה, ושמחת בחגיך.



דער אייבערשטער זאל העלפן מיר זאלן זוכה זיין צו (פסחים קטז:): "וְנֹאכַל שָׁם מִן הַזְּבָחִים וּמִן הַפְּסָחִים"; און צו (מיכה ז, טו): "כִּימֵי צֵאתְךָ מֵאֶרֶץ מִצְרָיִם אַרְאֶנּוּ נִפְלָאוֹת", אמן.

#2367 - עסן שבת'דיגע סעודות ביי די עלטערן?
שבת קודש, חינוך הילדים, כיבוד אב ואם, אידישע שטוב, משפחה

תוכן השאלה‎

לכבוד דער ראש ישיבה שליט"א,


ביי יעדע שאלה באזונדער מוז איך זיך נאכאמאל באדאנקען פאר'ן ראש ישיבה שליט"א, א גרויסן יישר כח פאר אונזער וואונדערליכע געשמאק לעבן וואס מיר האבן אין זכות פון היכל הקודש.


מיר האבן שוין געפרעגט דעם ראש ישיבה שליט"א וועגן עסן די שבת'דיגע סעודות ביי די עלטערן, און דער ראש ישיבה שליט"א האט אונז געענטפערט, "ס'איז ריכטיג צו עסן אין שטוב", און מיר טוען דאס טאקע.


מיר ווילן אבער נעמען די שטארקייט איבערצופרעגן נאכאמאל, ווייל דער ראש ישיבה שליט"א זאגט אז די בעסטע זאך איז ארויסזאגן וואס ליגט אין הארץ. פאקטיש איז אונז אביסל שווער דאס מקיים צו זיין, ווייל יעדער פירט זיך יא צו גיין עסן סעודות ביי די עלטערן יעדע וואך, אדער כאטש יעדע צווייטע וואך, ביי אונז דא אן עירוב און מען קען גיין מיט די קינדער.


איך טראכט צו זיך אז אין צוואנציג יאר ארום וועלן מיר שוין זיין די זיידע און באבע אי"ה, און דעמאלט וועל איך זען און פארשטיין זאכן וואס איך פארשטיי נאכנישט יעצט, און אפשר דעמאלט וועל איך חרטה האבן אויף זאכן וואס איך האב געטון נישט ריכטיג.


יישר כח נאכאמאל פאר אלעס, מיר קען זיך נישט גענוג באדאנקען.


יישר כח

תשובה מאת הראש ישיבה שליט"א:‎

בעזרת ה' יתברך


יום ד' פרשת ויקרא, כ"ט אדר, ערב ראש חודש ניסן, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


משפחת ... שיחיו


איך האב ערהאלטן די בריוו.


עס איז זייער א גרויסע מצוה צו מכבד זיין עלטערן, דאס איז "חמורות שבחמורות" (ירושלמי פאה א, א), און אז מען האט חתונה דארף מען נאכאלץ גיין באזוכן די עלטערן, דאס איז זייער א גרויסע מצוה, און אזוי איז ריכטיג צו טון; נאך די חתונה גייט מען איין סעודה צו טאטע מאמע און איין סעודה צו שווער און שוויגער, און אז מען וואוינט נישט אין די זעלבע שטאט גייט מען איין שבת דא און איין שבת דארט; די עלטערן זענען זיך מחי' צו זען די קינדער, נאכן אזויפיל הארעווען און זיי חתונה מאכן; די עלטערן ווערן יונגער פון זען די נחת ביי די קידער.


דאס איז גוט כל זמן מען האט נישט קיין קינדער, און אויך ווען די קינדער זענען נאך קליין; איינמאל די קינדער וואקסן אונטער איז ריכטיג צו בלייבן אין שטוב עסן די שבת סעודות אין שטוב, ווייל דעמאלט איז די צייט וואס די עלטערן קענען מחנך זיין די קינדער, זיי אנפילן מיט ליבשאפט און יראת שמים וכו'.


אז מען וואוינט נאנט צו די עלטערן, איז זייער חשוב ארויף צו גיין פרייטאג צו נאכטס נאכן דאווענען זיי זאגן גוט שבת, און אז מען האט א מאמע איז על פי סוד זייער א גרויסע זאך צו געבן א קוש די האנט, דער אריז"ל האט אזוי געטון, און די פוסקים זאגן (מגן אברהם אורח חיים, סימן רעד) אז אלע זאלן אזוי טון. אויך קען מען אריבער גיין ווינטער ווען עס איז דא לאנגע פרייטאג צו נאכטס וכו', אבער עס איז זיכער ריכטיג צו מאכן סעודות אין שטוב מחנך זיין די קינדער.


עס איז וויכטיג צו וויסן אז עס איז דא הלכות אין שלחן ערוך וואס איז מורא האבן פון עלטערן, און וואס איז מכבד זיין עלטערן (שלחן ערוך יורה דעה, סימן רמ); מורא האבן איז, אז מען טאר נישט זיצן אויף א טאטע'ס פלאץ, מען טאר נישט אוועקמאכן וואס עלטערן זאגן, אויך טאר מען נישט מכריע זיין זייער ווערטער, מען טאר נישט רופן די עלטערן ביים נאמען, און מכבד זיין איז, אז מען זאל זיי געבן צו עסן און צו טרינקען וכו' וכו'; כיבוד אב ואם איז נישט א זאך וואס די משפחה מאכט אפ צו טון, כיבוד אב ואם איז נישט וואס די שוואגערס און שוועגערינס טוען און זאגן אז מען דארף טון; כיבוד אב ואם איז וואס שטייט אין די תורה, אין שלחן ערוך.


די גרעסטע כיבוד אב ואם איז אז מען ציט אויף א שיינע ערליכע שטוב, מען איז מחנך די קינדער, מען מאכט שבת סעודות מיט די קינדער, מען געבט די קינדער ווארעמקייט און ליבשאפט אינאיינעם מיט א שטרענגע חינוך פון פאלגן עלטערן, און דאס קען מען נאר טון אין שטוב פריוואט וכו', און ביי די עלטערן אין שטוב איז דאס נישט שייך.


והעיקר זאלן ענק בעטן דעם אייבערשטן פאר גוטע קינדער, עלטערן דארפן אסאך בעטן אויף גוטע קינדער, נאר תפילה העלפט; עס איז כדאי צו דערמאנען די מעשה וואס מוהרא"ש דערציילט, אז א איד איז געקומען צום הייליגן חפץ חיים זכותו יגן עלינו און געבעטן א ברכה אויף גוטע קינדער, האט דער הייליגער חפץ חיים גענומען א תהלים וואס איז געווען אויפגעבלאזן פון נאסקייט, און געוויזן פאר דעם איד, און אים געזאגט: "דאס איז דער תהלים פון מיין מאמע עליה השלום, וואו זי פלעגט יעדן טאג וויינען אז זי זאל האבן גוטע קינדער; אזוי איז מען זוכה צו גוטע קינדער".


דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#2366 - ווי אזוי מאכט מען א סדר אינדערהיים?
שמחה, כעס, פסח, סדר נאכט

תוכן השאלה‎

לכבוד דער ראש ישיבה שליט"א,


אפשר קען דער ראש ישיבה שליט"א מיר העלפן מיט'ן ווייזן א וועג ווי אזוי צו מאכן פסח א סדר אינדערהיים?


איך בין פול מיט ספיקות; ווי אזוי זאגט מען די הגדה? שטייט, שנעל, מיט טייטש, אן טייטש? ווען דערציילט מען פאר די קינדער פון מצרים, פון פרעה און די צען מכות? בשעת די הגדה אדער ביי שלחן עורך? ווי אזוי ווייסט מען אויף זיכער וויפיל עס איז א כזית פאר זיך און פאר די ווייב, פון די מצות און די מרור? זאל איך האלטן א וואג אויפ'ן טיש, אזוי ווי אסאך מענטשן טוען, אדער נישט? איך טראכט אפשר אז דאס קען ברענגען צו נערווען ביים סדר.


יישר כח

תשובה מאת הראש ישיבה שליט"א:‎

 בעזרת ה' יתברך


יום א' פרשת צו, ד' ניסן, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר


זאג די הגדה מיט חיות און שמחה, הויך אויפן קול. דער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק א, סימן רא) אז פסח שרייט מען ביים דאווענען און ביי די הגדה, אזוי באקומט מען מוחין צו וויסן און גלייבן אז דער איבערשטער איז דא; דאס איז דער עיקר, די אנדערע זאכן שנעל, שטייט, מיט טייטש, אן טייטש, דערציילן די מכות וכו' - דאס איז ביי יעדן איינעם לויט ווי עס שטימט מיט זיי, דער עיקר עס זאל זיין מיט שמחה און מיט חיות, וואס דאס איז דער עיקר; מען דארף געדענקען נישט צו מאכן פון עיקר - טפל און פון טפל - עיקר.


מען דארף נישט קיין וואגשאל, מען דארף נישט מאכן די נייע זאכן, דער עיקר איז די שמחה און די חיות אז מיר זענען זוכה צו זיצן נאך א פסח מיטן אייבערשטן מיט די גאנצע פמליא של מעלה. דער זוהר הקדוש איז מגלה (פרשת בא, דף מ:), פסח ביינאכט קומט דער אייבערשטער כביכול מיט אלע מלאכים צו אלע שטיבער, און זיי האלטן מיט די סדר נאכט ווי מען דערציילט די ניסים פון יציאת מצרים.


דער עיקר זאלסטו זיך היטן פון עצבות און כעס, ווייל פסח ביינאכט איז זייער א הייליגע צייט, און צדיקים זאגן, פארוואס רופט מען אן פסח ביינאכט די 'סדר נאכט'? ווייל עס קומט אראפ א הייליגקייט פון הימל און עס בלייבט אויפן גאנצן יאר, און ווי אזוי מען פירט זיך פסח ביינאכט - אזוי וועט זיין די יאר.



דער אייבערשטער זאל העלפן מיר זאלן זוכה זיין צו (פסחים קטז:): "וְנֹאכַל שָׁם מִן הַזְּבָחִים וּמִן הַפְּסָחִים"; און צו (מיכה ז, טו): "כִּימֵי צֵאתְךָ מֵאֶרֶץ מִצְרָיִם אַרְאֶנּוּ נִפְלָאוֹת", אמן.

#2365 - קומען אין שטעטל אויף פסח?
פסח

תוכן השאלה‎

א אינגערמאן פרעגט:


איז גוט צו קומען אין שטעטל פסח צו זיין נעבן דער ראש ישיבה?

תשובה מאת הראש ישיבה שליט"א:‎

פסח איז מען אין שטוב, אדער ביי עלטערן; פסח גייט מען נישט צו גיין רבי, פסח איז מען נישט צו גאסט.

#2364 - זאגן ביי א שידוך אז מען שטייט אויף שפעט?
שידוכים, שלאפן, סדר היום

תוכן השאלה‎

לכבוד דער ראש ישיבה שליט"א,


מען זוכט שוין א שידוך פאר מיר א שטיק צייט, און היות איך מוטשע זיך זייער שטארק מיט'ן אויפשטיין אין צייט, האב איך געוואלט וויסן צי מען דארף דאס לאזן וויסן פאר די אנדערע זייט; און אויב יא, ווען דארף איך זיי דאס זאגן?


יישר כח

תשובה מאת הראש ישיבה שליט"א:‎

בעזרת ה' יתברך


יום א' פרשת ויקרא, כ"ו אדר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר


שטארק זיך, זיי נישט צעבראכן אז דו האסט נאכנישט דיין שידוך, נעם אריין אין דיר אז דיין שידוך האט נישט מיט קיינעם, נאר מיטן אייבערשטן. ווייל חכמינו זכרונם לברכה זאגן (בראשית רבה סח, ג), מיר געפינען אין די תורה, און נביאים און אין כתובים אז א שידוך האט נאר מיטן אייבערשטן; אין די תורה שטייט (בראשית כד, נ): "וַיַּעַן לָבָן וּבְתוּאֵל, וַיֹּאמְרוּ, מֵה' יָצָא הַדָּבָר", אין נביאים שטייט (שופטים יד, ד): "וְאָבִיו וְאִמּוֹ לֹא יָדְעוּ כִּי מֵה' הִיא", און אין כתובים שטייט (משלי יט, יד): "בַּיִת וָהוֹן נַחֲלַת אָבוֹת, וּמֵה' אִשָּׁה מַשְׂכָּלֶת", א שידוך האט נאר מיטן באשעפער.


אז מען איז נישט געזונט דארף מען מודיע זיין פאר די אנדערע זייט איידער מען שליסט די שידוך; אבער דאס אז מען שטייט אויף שפעט איז נישט קיין קרענק, דאס קומט פון צעבראכנקייט פון ווארטן אויף די שידוך, און פון גיין שלאפן שפעט; דאס דארף מען נישט זאגן, אז דו וועסט גיין שלאפן פרי וועסטו אויפשטיין אין צייט.


גיי שלאפן צייטליך, ליין קריאת שמע און גרייט אן נעגל וואסער, ווען עס קומט ביינאכט זאלסטו גארנישט טון, אלעס וואס דארף ווערן ערלעדיגט קענסטו מאכן אינדערפרי, ביינאכט זאלסטו גיין שלאפן וואס פריער, אזוי וועסטו אויפשטיין אין צייט, גיין אין מקוה, גיין דאווענען און לערנען דיינע שיעורים כסדרן, און זיך גיין מתבודד זיין, און דו וועסט זוכה זיין שנעל צו ווערן א חתן און חתונה האבן.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#2363 - ווי אזוי בארואיגט מען די ערב פסח נערווען?
שלום בית, שמחה, עבירות, פסח, נערווען

תוכן השאלה‎

לכבוד דער ראש ישיבה שליט"א,


מיין ווייב ליידט אויף די נערווען, די גאנצע ערב פסח טעג איז א שווערע אנגעצויגענע דורכגאנג.


יעצט וויל זי נאכנישט אנהויבן די ארבעט, ווייל זי האט נישט קיין כח. זי זאגט אז נאך אביסל גייט שוין אנהויבן און זי גייט עס מאכן אזוי ווי יעדעס יאר. אויב וויל איך אנהויבן פסח'דיג מאכן, איז זי נישט מסכים, און למעשה ווייס איך שוין אז ווען שוין ענדליך אנהויבן, וועט זי ווידער שוואך ווערן, און עס וועט זיך אנהויבן אלע פראבלעמען ווי געווענליך.


וואס טוט מען דא?


יישר כח

תשובה מאת הראש ישיבה שליט"א:‎

בעזרת ה' יתברך


יום ד' פרשת ויקהל-פקודי, כ"ב אדר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


מען קען אויף יעדן איינעם זאגן אז מען האט מיט די נערווען; ווען מען איז נישט פרייליך האט יעדער איינער מיט די נערווען, מוהרא"ש זאגט, אויב מען האט נאר איין מאל געקוקט א שלעכטע זאך אדער חס ושלום פוגם געווען במעשה האט מען שוין מיט די נערווען, אזוי ווי חכמינו זכרונם לברכה זאגן (סוטה ג.): "אין אדם עובר עבירה אלא אם כן נכנס בו רוח שטות", אז מען זינדיגט האט מען מיט די נערווען.


שמחה איז די עצה פאר שטארקע נערווען; מאך פרייליך דיין ווייב, מאך א גוטע לופט אין שטוב, העלף איר מסדר זיין דאס פסח מאכן, צעטייל עס אין טעג; היינט דער שטוב, מארגן א צווייטע שטוב, איבערמארגן זיך אפריען, און נאכדעם די חלק קאך, און אזוי ווייטער; העלף מאכן סדר אין מח, אז מען דארף נישט אלעס מאכן אין איין טאג.


עס שטייט אין פסוק (ישעיה נה, יב): "כִּי בְשִׂמְחָה תֵצֵאוּ", מיט שמחה גייט מען ארויס פון אלע קטנות און בלבולים, דער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק ב, סימן י): "כִּי שִׂמְחָה הוּא עוֹלָם הַחֵרוּת", דורך זיין פרייליך גייט מען אריין אין א נייע וועלט, אין א פרייע וועלט, מען גייט ארויס פון אלע נערווען, מען ווערט אן אויסגעלייזטער, מען גייט ארויס פון די אייגענע גלות, די מח ווערט פריי; זאלסט פרייליך מאכן דיין ווייב וועט זי האבן כח ארויסצונעמען די חמץ און אריינברענגען די פסח, ווייל אויב חס ושלום מען איז נישט פרייליך - קען מען גארנישט טון, השם ישמרינו.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#2362 - איז מיין מאן ערליך?
שלום בית, חיזוק פאר פרויען, תפילות אויף אידיש, שמחה, עצבות, מחשבות, חשדות

תוכן השאלה‎

לכבוד דער ראש ישיבה שליט"א,


עס הויבט מיר ווידער אן אריינקומען אין קאפ די שלעכטע מחשבות אז אפשר איז מיין מאן נישט ערליך, אפשר קוקט מיין מאן אויף אנדערע, אפשר טראכט ער און דארף אנדערע, חס ושלום.


די שלעכטע מחשבות נעמען ממש איבער מיין מח און מיין לעבן, וואס קען איך טון צו דעם?


יישר כח

תשובה מאת הראש ישיבה שליט"א:‎

בעזרת ה' יתברך


ערב שבת קודש פרשת כי תשא, שבת פרה, י"ז אדר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


מרת ... תחי'


איך האב ערהאלטן אייער בריוו.


עס איז נישט קיין געזונטע מחשבות צו טראכטן אז דער מאן קוקט אויף אנדערע און דארף אנדערע; עס איז עצת היצר הרע וואס וויל אוועק נעמען די שמחה און פארשווארצן דאס לעבן. מוהרא"ש זאגט, עס איז דא פרויען וואס האבן די מחשבות און דאס איז ממש ווי א קרענק, עס מאכט חרוב אלעס. איך בעט אייך זייער, קוקט נישט נאך אייער מאן, עס איז נישט פון די פליכטן וואס א ווייב האט, קוקט נישט זיין טעלעפוין; קוקט גוט, זוכט גוט.


אלע נישט גוטע מחשבות קומען פון עצבות ומרה שחורה, און די גוטע מחשבות קומען פון שמחה, ווייל דארט וואו עס איז דא שמחה - דארט איז דא קדושה; בשמח"ה איז די אותיות מחשב"ה (תיקוני זוהר תיקון כב, סז.), אז מען איז פרייליך רוט די שכינה ביים מענטש.


בעטס דעם אייבערשטן אז איר זאלט ארויס קריכן פון די עצבות ומרה שחורה און איר זאלט שטענדיג זיין פרייליך, וועט איר זוכה זיין צו אלעס גוטס.


זאגט די תפילה יעדן טאג:


רבונו של עולם, העלף מיר איך זאל זוכה זיין צו זיין שטענדיג פרייליך, איך זאל זיך פרייען אז איך בין א איד און נישט קיין גוי. העלף מיך אייבערשטער אז איך זאל ארויסגיין פון מיין דערביטערטקייט, נעם אוועק פון מיר מיין עצבות און מרה שחורה, העלף מיר איך זאל זיין אזוי פרייליך אז איך זאל פרייליך מאכן אנדערע מענטשן און יעדער איינער ארום מיר זאל זיין פרייליך.


הייליגער באשעפער, העלף מיר איך זאל קוקן גוט אויף מיין מאן, איך זאל נישט חושד זיין מיין מאן אויף שלעכטע זאכן, איך זאל נאר זען דאס גוטס ביי אים, הייליגער באשעפער העלף מיר איך זאל שטענדיג געדענקען אז דו פירסט די וועלט מיט א השגחה פרטית. איך זאל האבן א קלארע לויטערע אמונה, איך זאל נישט פארגעסן פון דיר קיין איין רגע. איך זאל נישט קיינעם חנפ'ענען און נישט פון קיינעם מורא האבן, בזכות אלע צדיקים וואס האבן זיך מוסר נפש געווען פאר דיר, אמן".



דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#2361 - די קינדער הערן נישט?
חינוך הילדים, תפילה והתבודדות, דן לכף זכות, חיזוק פאר מלמדים

תוכן השאלה‎

לכבוד דער ראש ישיבה שליט"א,


איך בין א מלמד אין א גרויסע קלאס פון איבער דרייסיג קינדער, און ברוך ה' אין זכות פון די שיעורים האב איך זייער ליב די קינדער און איך לייג אריין אין זיי אסאך יראת שמים, סיפורי צדיקים, מדות טובות, כיבוד אב ואם, און אזוי ווייטער אלע גוטע זאכן.


מיט צוויי קינדער אין קלאס האב איך אסאך געהאט צוטון אז זיי האבן נישט געפאלגט, ממש זיך נישט וואוסנדיג געמאכט פון מיר, איך האב זיי גערופן ביים נאמען און זיי האבן זיך בכלל נישט אויסגעדרייט, און דאס האט מיר געמאכט זיי אנקוקן פאר נישט גוטע קינדער, איך זע ווי זיי טוען עפעס נישט ריכטיג, איך רוף זיי, איך זאג זיי אז זיי זאלן אויפהערן, אבער זיי הערן זיך בכלל נישט צו, און איך האב זיי שוין אפילו באשטראפט פאר די סארט זאכן.


היינט האט אבער די חדר געברענגט א דאקטער צו אונטערזוכן די הערן קראפט פון די קינדער, און דער דאקטער האט מיר געזאגט אז די צוויי קינדער הערן נישט אזוי גוט.


דאס האט מיר געכאפט אין שאק, עס האט מיר זייער צעבראכן, איך האב סתם אנגעקוקט שלעכט די קינדער, און איך האב זיי נאך אויך באשטראפט, און די קינדער זענען באמת נישט געווען שולדיג, זיי האבן פשוט נישט געהערט ווי איך רוף זיי; ווי אזוי טו איך תשובה אויף דעם?


יישר כח

תשובה מאת הראש ישיבה שליט"א:‎

בעזרת ה' יתברך


יום ה' פרשת תצוה, ט' אדר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


וויסן זאלסטו אז זיין א מלמד איז א גרויסע אחריות, מען קען אויפבויען קינדער זיי זאלן באקומען א זיכערקייט אין זיך, זיי זאלן זיין געזונט בנפש, און אזוי אויך קען מען חס ושלום צוגרונד לייגן א קינד פארן לעבן; זיין א מלמד איז גאר א גרויסע אחריות, נישט יעדער איינער מעג זיין א מלמד, א מלמד קען נאר זיין איינער וואס האט יראת שמים און א געפיל פאר אנדערע.


די מעשה וואס דו דערציילסט, אז יעצט איז מען געוואויר געווארן אז די קינד וועם דו רופסט הערט נישט גוט; איך האב דאס שוין געהאט כמה פעמים מיט קינדער און מיט בחורים וואס האבן נישט געקענט הערן נאר אויף איין אויער, און ווען זיי רעדן אויפן טעלעפאן און מען רופט זיי - הערן זיי נישט, ווייל זיי הערן נאר מיט די אויער וואס רעדט יעצט אויפן טעלעפאן, און אז מען ווייסט דאס נישט קען מען זיי מאכן פאר מחוצפים ווען באמת זענען זיי אומשולדיג.


בעט דעם אייבערשטן איידער דו גייסט אריין אין כיתה פאר אלע תלמידים, אז אלע זאלן האבן חן אין דיינע אויגן, און דו זאלסט האבן חן אין זייערע אויגן. בעט פאר זיי (זאג ארויס יעדע נאמען), אז דו זאלסט זיי ליב האבן און זיי זאלן דיך ליב האבן, און דו זאלסט זיי קענען מחנך זיין מיט יראת שמים און מידות טובות.



דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#2360 - בלייבן פארוויינט נאך התבודדות?
שלום בית, תפילות אויף אידיש, שמחה, התבודדות, תודה והודאה, וויינען

תוכן השאלה‎

לכבוד דער ראש ישיבה שליט"א,


די שיעורים פונעם ראש ישיבה שליט"א זענען מתוק מדבש, אזוי זיס און געשמאק, יעדע שיעור הויבט מיך אויף, איז מיר מחזק, און ברענגט מיר נענטער צום אייבערשטן, איך האב נישט די ווערטער צו דאנקען און לויבן דעם אייבערשטן וואס האט אונז געשיקט דעם הייליגן רבי'ן מיט זיינע תלמידים.


איך בין מקפיד צו גיין יעדן טאג מאכן התבודדות, אבער כמעט יעדן טאג שטעל איך זיך אינדערמיט, ווייל איך הויב אן וויינען. איך הויב נאר אן צו דערציילן פאר'ן אייבערשטן ווי שטארק איך וויל זיין גוט, און איך הויב אן וויינען גלייך ווי א קליין קינד, און דערנאך ווען איך קום אהיים זע איך נישט אויס אין א גוטע מוט, מיין ווייב ווערט דערשראקן זי ווייס נישט וואס גייט פאר, וואס האט פאסירט מיט מיר, און איך ווייס נישט וואס צו טון.


אסאך מאל ווען איך הויב אן שפירן אז עס קומט מיר טרערן, שטעל איך גלייך אפ די התבודדות און איך הויב זיך אן אונטערזינגען א פרייליכן ניגון.


יישר כח

תשובה מאת הראש ישיבה שליט"א:‎

בעזרת ה' יתברך


יום ה' פרשת תצוה, ט' אדר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


וואויל איז דיר אז דו פאלגסט דעם רבי'ן, דו ביסט זיך יעדן טאג מתבודד, דער הייליגער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק ב', סימן כה), די עבודה פון התבודדות, זיך אויסרעדן דאס הארץ צום אייבערשטן - איז א וועג פאר יעדן איינעם, מקטן ועד גדול פון גרויס ביז קליין, און דורכדעם קען מען זוכה זיין צו ווערן א גרויסער צדיק.


ווען דו ביסט זיך מתבודד זאלסטו געדענקען צו ענדיגן מיט א גוטע זאך, נישט בלייבן פארוויינט. חכמינו זכרונם לברכה זאגן (פסחים קטז.): "מַתְחִיל בִּגְנוּת וּמְסַיֵּים בְּשֶׁבַח", מען הייבט אן מיט נישט שיינע זאכן און מען ענדיגט מיט לויבן דעם אייבערשטן; פסח ביינאכט ווען מען דערציילט די ניסים וואס דער אייבערשטער האט געטון און מען רעדט זיך אויס צום אייבערשטן - הייבט מען אן דערציילן: "מִתְּחִלָּה עוֹבְדֵי עֲבוֹדָה זָרָה הָיוּ אֲבוֹתֵינוּ", און מען ענדיגט צו: "אֲשֶׁר גְּאָלָנוּ וְגָאַל אֶת אֲבוֹתֵינוּ מִמִּצְרַיִם"; אזוי דארף צוגיין התבודדות, מען הייבט אן דערציילן דעם אייבערשטן ווי מען זעט אויס און ווי מען האלט, ווי ווייט מען איז פון קדושה, אבער מען מוז ענדיגן מיט שבח, מען מוז ענדיגן: "רבונו של עולם איך גיי אנהייבן פונדאסניי, מעכשיו ווער איך אן ערליכע איד, איך גיי דיר זיין געטריי", און אזוי ווייטער.


דערצייל נישט אין שטוב דיינע איבערגייאכצער, און אז דיין ווייב פרעגט דיר פארוואס דו וויינסט, זאלסטו איר זאגן: "איך וויין פון שמחה, איך בין דאנקבאר דעם אייבערשטן פאר די חסדים וואס ער טוט מיט אונז"; דערצייל נישט אז דו ווילסט זיין אן ערליכער איד און עס גייט דיר נישט, דיין ווייב קען זיך דערשרעקן וכו'.



דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#2359 - וואס טוט מען אז די כלה וויל זיך נישט אפשערן?
חתונה, חיזוק פאר מיידלעך, סיפורי צדיקים, סקול, שערן די האר, כלה

תוכן השאלה‎

לכבוד דער ראש ישיבה שליט"א,


מיין טאכטער איז א כלה ברוך ה', און זי וויינט אז זי וויל זיך נישט אפשערן די האר נאך די חתונה.


ביי אונז האט מען געוואוסט אז דאס איז גאר הארב, ווי עס שטייט אין זוהר הקדוש, אבער זי טענה'ט אז דער עיקר איז נאר אז די האר זאל זיך נישט ארויסזען, און אויך אז עס זענען דא אסאך פרויען וואס שערן זיך נישט, אריינגערעכנט פון אירע חבר'טעס, כאטש וואס זיי זענען אלע ערליכע אידן.


וואס טוט מען דא? ווי אזוי קען איך מחזק זיין מיין טאכטער אז זי זאל זיך יא אפשערן די הארט?


יישר כח

תשובה מאת הראש ישיבה שליט"א:‎

בעזרת ה' יתברך


יום ה' פרשת תצוה, ט' אדר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


א שאד מען דערמאנט זיך די לעצטע מינוט ווען די טאכטער איז שוין א כלה צו רעדן צו איר פון דאס גרויסקייט פון זיך אפשערן די האר נאך די חתונה, דאס וואלט מען שוין געדארף ווען מען איז נאך יונג, סייי אין סקול און סיי אין שטוב; דער טאטע ביים שבת טיש דארף געדענקען צו שמועסן מיט די קינדער פון דאס גרויסקייט פון גיין אין די וועג פון צדיקים, זיי דערציילן מעשיות פון צדיקים ווי זיי האבן צוגעזאגט ישועות פאר פרויען וואס האבן נישט געהאט קינדער, און רפואות פאר פרויען וואס זענען געווען קראנק - אז זיי וועלן זיך פארנעמען אפצושניידן די האר אזוי ווי די הייליגע צדיקים האבן געזאגט.


ביי אונז אין שטוב האבן מיר געהערט פון די עלטערן אלס קינד אן א שיעור מאל די מעשה פון דער הייליגער דברי חיים זכותו יגן עלינו וואס האט גע'חלש'ט ווען ער האט געהערט אז זיין טאכטער האט זיך נישט אפגעשוירן איר האר נאך איר חתונה; וויפיל מען האט אים פרובירט צו דערוועקן האט ער זיך נישט דערוועקט, האט מען אים געזאגט אז זי גייט זיך אפשערן נאכדעם וואס זי פארט צו א צווייטע לאנד, ווייל דארט וואו זיי האבן געוואוינט האט מען נישט געטארט חתונה האבן, האבן זיי געטראכט אז מען וועט מאכן די חתונה שטילערהייט און די כלה וועט זיך נישט אפשערן איר האר ביז זי פארט אוועק צו א צווייטע לאנד, אבער דער צאנזער רב האט זיך פון דעם אויך נישט דערוועקט.


למעשה ווען די כלה האט געזען ווי איר טאטע דער הייליגער צאנזער רב זכותו יגן עלינו דערוועקט זיך נישט איז זי אריין אין א צימער און זיך אליין אפגעשוירן איר האר, זי האט גענומען איר האר און דאס אריינגעלייגט אין איר טאטע'ס הענט און געזאגט: "טאטע, איך האב מיך אפגעשוירן", הערנדיג דאס האט ער זיך גלייך אויפגעוועקט און צוריק געקומען צום באוואוסטזיין; ווייל די צדיקים האבן געזען וואס פאר א צרות דאס ברענגט אויפן מענטש, איז פון גרויס שרעק האט ער גע'חלש'ט.


דערצייל איר די מעשה אז איידער די דייטשע רוצחים זענען אריינגעקומען אין אונגארן אין אוהעל האט דער אוהעלער רב צאמגענומען אלע פרויען און זיי געזאגט: "טייערע אידישע פרויען, ווי עס זעט אויס ביז א טאג קומען די דייטשע וועלף אונז אלע הרג'ענען, איך זאג ענק צו, אלע פרויען וואס וועלן זיך אפשערן נאך היינט נאכט ביי די רעבעצין וועלן בלייבן לעבן און איבערלאזן דורות, און אז נישט - וויל איך נישט זאגן וואס וועט זיין", און די תמימות'דיגע פרויען זענען אלע געקומען צו לויפן צו די רעבעצין, און די אלע זענען געראטעוועט געווארן און איבערגעלעבט די קריג.


עס איז דא אסאך צו דערציילן פון דאס גרויסקייט פון זיך שערן די האר נאך די חתונה, א שאד אז מען לערנט נישט אין סקול'ס מיט די מיידלעך די זאכן, א שאד מען האט פארגעסן פארוואס מען האט בכלל געעפנט מיידל סקולס, ברוך השם ביי אונז אין בית פיגא איז דאס פון די חשוב'סטע לימודים, די לערערינס רעדן צו די קינדער פון פאלגן צדיקים, זיך אפשערן די האר, אויך איז דא הערליכע ניגונים וואס מען זינגט מיט די מיידלעך אין סקולס פון דאס גרויסקייט פון זיך אפשערן די האר. ביי אונז איז פארקערט, מיר האבן קינדער וואס די מאמעס שערן זיך נישט און די מיידלעך רעדן מיט די טיטשערס און מיט די מנהלת וואס זיי קענען טון אז זייער מאמע זאגט זיי אז זיי מוזן גיין מיט די מסורה, בלייבן מיט די האר נאך די חתונה, אבער די מיידלעך האבן געהערט אזויפיל הייליגע דרשות פון פאלגן די זוהר וואס זאגט (נשא קכה:): "'תּוּנְבָא לֵיתֵי' א קללה זאל קומען, 'עַל הַהוּא בַּר נָשׁ' אויף דעם מענטש, 'דְּשָׁבַק לְאִנְתְּתֵיהּ' וואס לאזט זיין ווייב, 'דְּתִתְחַזֵי מִשַׂעֲרָא דְּרֵישָׁה לְבַר' אז איר האר פון קאפ זאל זיך ארויסזען, 'וְדָא הוּא חַד מֵאִינּוּן צְנִיעוּתָא דְּבֵיתָה', און דאס איז פון די יסודות פון א אידישע שטוב, אז מען זאל נישט זען די האר פון די פרוי; זאגט ווייטער דער הייליגער זוהר: 'וְאִתְּתָא דַּאֲפִּיקַת מִשַׂעֲרָא דְּרֵישָׁה לְבַר' און א פרוי וואס גייט מיט אויפגעדעקטע האר, 'לְאִתְתַּקְּנָא בֵּיהּ' זיך שיין צו מאכן, 'גָּרִים מִסְכְּנוּתָא לְבֵיתָא' איז זי גורם אז עס זאל זיין ארעמקייט אין שטוב, 'וְגָרִים לִבְנָהָא דְּלָא יִתְחַשְּׁבוּן בְּדָרָא' און זי איז גורם אז אירע קינדער וועלן נישט מצליח זיין און זיי וועלן נישט זיין חשוב, 'וְגָרִים מִלָּה אַחֲרָא דְּשַׁרְיָא בְּבֵיתָא' און זי איז גורם אז דער סמ"ך מ"ם און די נישט גוטע זאלן זיין אין איר שטוב. זאגט ווייטער דער זוהר: 'מַאן גָּרִים דָּא' ווער איז דאס אלעס גורם? 'הַהוּא שַׂעֲרָא דְּאִתְחֲזֵי מֵרֵישָׁהּ לְבַר' די פרוי וואס איר האר זעט זיך ארויס.


יעצט ווען מען האט זיך דערמאנט שפעט, איז נאר דא איין זאך, רעדן פון די שיינקייט און גרויסקייט פון דעם.



דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#2358 - וואס טו איך מיט'ן קינד וואס נעמט יעדע הלכה מיט נערווען?
הלכה, חינוך הילדים, מחשבות, כבוד, נערווען

תוכן השאלה‎

לכבוד דער ראש ישיבה שליט"א,


איך שרייב וועגן מיין זון, א וואוילער אינגל וואס האט א גוטן קאפ און לערנט פלייסיג ברוך ה', ער נעמט אן זייער ערנסט אלעס וואס מען לערנט אין חדר, וואס דאס איז א גוטע זאך.


לעצטנס האט ער אבער אנגעהויבן נעמען זאכן צו אן עקסטרעם, למשל ווען עס קומט זיך צו וואשן די הענט, זיין מלמד האט געלערנט די הלכות ווען מען דארף זיך וואשן די הענט און אז מען טאר נישט זאגן א דבר שבקדושה ווי לאנג מען האט זיך נישט געוואשן, און אז עס איז קשה לשכחה, וכדומה; דאס איז געווארן א גאנצע 'אה. סי. די', א גאנצע נערווען זאך, "איך בין טמא, איך האב אנגערירט מיין קאפ, איך האב זיך יא גוט געוואשן אדער נישט?", אויב האט ער אנגערירט די וואסער נאכ'ן זיך אפגיסן, הויבט זיך אן די שאלות צי ער ווערט נאכאמאל טמא, און אזוי גייען די זאכן ווייטער און ווייטער ואין לדבר סוף.


די זעלבע איז ביים דאווענען, למשל אז מען דארף אינזין האבן די ערשטע פסוק פון קריאת שמע, האט ער ספיקות צי ער האט גוט אינזין געהאט, אדער גוט ארויסגעזאגט די ווערטער וכו'.


פארשטייט זיך אז דאס מאכט אז אלעס זאל ווערן א גרויסע פרעשור, אלעס גייט צו מיט א לחץ, און איך ווייס נישט ווי אזוי זיך אומצוגיין מיט דעם.


אפשר קען דער ראש ישיבה שליט"א מיר געבן א מהלך אין דעם, און אויך אפשר שרייבן צו מיין זון ווי אזוי עס איז די ריכטיגע וועג זיך צו פירן.


יישר כח

תשובה מאת הראש ישיבה שליט"א:‎

בעזרת ה' יתברך


יום ה' פרשת תצוה, ט' אדר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


זאלסט חס ושלום אים נישט טשעפען מיט די זאכן, ווייל די זאכן - אויב מען טשעפעט עס - ווערט עס נאר ערגער. דער רבי רעדט שוין פון דעם פראבלעם, דער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק א, סימן עב): "כִּי זֶה טֶבַע וּסְגֻלַּת שֶׁל אֵלּוּ הַיְצָרִין הָרָעִים הַמְזֹהָמִים", אזוי ארבעט די שלעכטע שמוציגע יצר הרע, "כָּל מַה שֶּׁרוֹצִים לְהִתְגַּבֵּר עַל אֵלּוּ הַמַּחֲשָׁבוֹת", ווי מער מען וויל זיך שטארקן אויף זיי, "יוֹתֵר וְיוֹתֵר הֵם מִתְגַּבְּרִים", שטארקן זיי זיך שטערקער אויפן מענטש, "כִּי הוּא כְּמוֹ שֶׁאָדָם בּוֹרֵחַ מִדָּבָר", די מחשבות זענען אזוי ווי ווען מען לויפט אוועק פון איינעם, "וּמִסְתַּכֵּל מִן הַצַּד כִּלְאַחַר יָד עַל זֶה הַדָּבָר שֶׁבָּרַח מִמֶּנּוּ", און מען קוקט צוריק אויף יענע זאך פון וואס מען לויפט אוועק, "וַאֲזַי הַדָּבָר הַזֶּה מִתְגַּבֵּר עָלָיו בְּיוֹתֵר", דעמאלט ווערט יענע זאך שטערקער, "כִּי לֹא הִסִּיחַ דַּעְתּוֹ מִזֶּה", ווייל ווען יענער זעט ווי מען קוקט צוריק - זעט ער אז מען האט אים נישט אפגעלאזט, דאס מאכט אים ער זאל ווייטער נאכלויפן, "רַק אַדְּרַבָּא, שֶׁמִּסְתַּכֵּל בְּכָל פַּעַם לְאַחֲרָיו עַל זֹאת הַמַּחֲשָׁבָה", אדרבה, זיי ווערן נאר שטערקער ווען זיי זעען ווי מען קוקט צוריק אויף זיי; אזוי ארבעט די שלעכטע מחשבות, ווי מער מען וויל זיך שטארקן אויף זיי - ווערן זיי שטערקער.


לויב אויס דיין קינד, געב אים אסאך כבוד, און ווען ער וואשט זיך די הענט נאכאמאל און נאכאמאל זאלסטו אים אויסרימען, זאג הויך פאר דיין ווייב - ווען דיין קינד הערט – "מאמי דו זעסט ווי ערליך ער פירט זיך..." און אזוי אויך ווען ער דאווענט און ווען ער קושט נאכאמאל און נאכאמאל די מזוזה זאלסטו אים אויסרימען און אים געבן כבוד - וועט עס ביז א קורצע צייט אוועק גיין. דער הייליגער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק א, סימן רב): "כָּל מִי שֶׁשִּׂכְלוֹ קָטָן בְּיוֹתֵר", ווער עס האט ווייניג שכל - "צָרִיךְ לַחֲלֹק לוֹ כָּבוֹד בְּיוֹתֵר" דארף מען אים געבן מער כבוד, "כִּי כָּל מַה שֶּׁשִּׂכְלוֹ יוֹתֵר קָטָן", ווייל די וואס האבן ווייניג שכל - "הוּא יוֹתֵר חָפֵץ בְּכָבוֹד", דארפן מער כבוד; דו לויב אים אויס און זאלסט נישט ארויס ווייזן אז דו ווערסט נערוועז אדער דערשראקן פון זיין פיראכטס, וועט עס ביז א קורצע צייט אוועק גיין.


והעיקר, תפילה; בעט דעם אייבערשטן פאר דיינע קינדער, בעט פאר דעם קינד פאר די נערווען זאכן, און אזוי אויך פאר אלע קינדער, ווייל תפילה איז די איינציגסטע עצה פאר געזונטע גוטע ערליכע קינדער. מוהרא"ש דערציילט, מען האט געפרעגט דעם הייליגן חתם סופר זכותו יגן עלינו ווי אזוי ער האט זוכה געווען צו אזעלכע גוטע קינדער, האט ער געענטפערט: "יעדע נאכט בשעת איך האב געזאגט תיקון חצות האב איך אנגעפולט א כוס מיט טרערן, איך האב געבעטן פאר גוטע קינדער"; דאס איז דער וועג ווי אזוי מען איז זוכה צו ערליכע דורות.



דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#2357 - זיך האלטן שטארק מיט אן איידעלע שפראך?
התחזקות, חיזוק פאר מיידלעך, צניעות, חברים, רעדן

תוכן השאלה‎

לכבוד דער ראש ישיבה שליט"א,


איך וויל זיין הייליג און ערליך, איך וויל האבן אן איידעלע שפראך, רעדן נאר איידעלע זאכן, וואס קען איך אבער טון אז סיי אין מיין משפחה און סיי די מיידלעך אין מיין קלאס, רעדן אסאך נישט איידעלע זאכן?


איך פרוביר זיי צו זאגן אז איך בין נישט די סארט מיידל, איך וויל זיין נאר ערליך, איך וויל נישט האבן צוטון מיט שלעכטע זאכן, און איך וויל נישט רעדן זאכן וואס מען טאר נישט, ווי אזוי האלט מען זיך שטארק און מען ווערט נישט נאכגעשלעפט נאך די ארומיגע?


אפשר קען דער ראש ישיבה שליט"א מיר געבן חיזוק אויף דעם.


יישר כח

תשובה מאת הראש ישיבה שליט"א:‎

בעזרת ה' יתברך


יום ה' פרשת כי תשא, ט"ז אדר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... תחי'


איך האב ערהאלטן אייער בריוו.


געבט זיך זייער אכטונג נישט צו רעדן זאכן וואס זענען נישט איידל, האלטס זיך ערליך, האלטס זיך איידל; ביים אייבערשטן איז זייער חשוב איידלקייט, מען באצאלט זייער גוטע שכר פאר א מיידל און א פרוי וואס פירט זיך איידל און רעדט איידל, מען איז זוכה צו קינדער צדיקים; חכמינו זכרונם לברכה זאגן (מגילה יג:): "בִּשְׂכַר צְנִיעוּת שֶׁהָיְתָה בָּהּ בְּרָחֵל זָכְתָה וְיָצָא מִמֶּנָּה שָׁאוּל", צוליב די איידלקייט וואס רחל האט געהאט האט זי זוכה געווען צו קינדער און אייניקלעך קעניגן צדיקים ווי שאול המלך, "וּבִשְׂכַר צְנִיעוּת שֶׁהָיָה בּוֹ בְּשָׁאוּל זָכָה וְיָצָאת מִמֶּנּוּ אֶסְתֵּר", און אין די שכר וואס שאול המלך איז געווען איידל האט ער זוכה געווען צו קינדער און אייניקלעך אזוי גרויס ווי אסתר המלכה.



דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#2356 - וועלן מיר נאך זוכה זיין צו קינדער?
התחזקות, קינדער, תפילה והתבודדות, קברי צדיקים

תוכן השאלה‎

לכבוד דער ראש ישיבה שליט"א,


מיר זענען שוין חתונה געהאט פאר א שיינע פאר יאר צום גוטן, און מיר האבן נאכנישט זוכה געווען דערווייל צו קינדער.


איך האב די זכי' צו לערנען זוהר הקדוש יעדן טאג, איך בין שוין געווען עטליכע מאל אין מירון אויף ל"ג בעומר, מיר האבן צוגעזאגט צו געבן א נאמען שמעון, און ענדליך האבן מיר שוין אנגעהויבן ווארטן א שמחה, אבער שפעטער האט מען פארלוירן.


מיר זענען זייער צעבראכן, מיין ווייב וויל שוין נישט קומען אויף מירון פון צעבראכנקייט, זי זאגט אז אויב איך וויל קען איך אליין פארן. איך האב שוין באשטעלט טיקעטס צו פארן אויף ל"ג בעומר, אבער איך קען נישט באשליסן צי איך זאל פארן אדער נישט.


איך וואלט זיך זייער געפריידט צו הערן פונעם ראש ישיבה שליט"א וואס איז ריכטיג צו טון.


יישר כח

תשובה מאת הראש ישיבה שליט"א:‎

בעזרת ה' יתברך


יום ה' פרשת כי תשא, ט"ז אדר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


מיר ווייסן גארנישט, מיר פארשטייען גארנישט, מיר ווייסן נאר אז אלעס וואס דער אייבערשטער מאכט און טוט - איז מיט א חשבון, אלעס איז פאר אונזער טובה, פאר אונזער אייביגע גוטס; מיר דארפן נאר איין זאך, מתפלל זיין און האפן צום אייבערשטן.


איך ווייס אז עס רייסט דאס הארץ, ענק זענען זייער פארקלעמט, ענק ווארטן שוין אזויפיל יאר און ענדליך האט מען געמיינט אז מען וועט שוין האבן וכו' און מען האט פארלוירן וכו'; דאך בעט איך ענק זייער, גלייבט באמונה שלימה אז דאס איז פאר ענקער טובה, דער אייבערשטער מאכט נאר גוטס, מען דארף גלייבן אז דאס איז די טובה, מען דארף זיך שטארקן מיט אמונה אינעם אייבערשטן.


פאר צו רבי שמעון און גיי צו נאך קברי צדיקים, און גלייב באמונה שלימה אז ביי די צדיקים קען מען פועל'ן גרויסע ישועות, און אויך ווען מען זעט נאכנישט גלייך די ישועה - איז דאס אויך א חלק פון די ישועה.



דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#2355 - וואס ענטפערט מען, ווען קינדער דערציילן פון די עלטערן?
חינוך הילדים, כיבוד אב ואם, סיפורי צדיקים, מוסר, חיזוק פאר מלמדים

תוכן השאלה‎

לכבוד דער ראש ישיבה שליט"א,


יישר כח פאר אלע גליונות, שמועסן, בריוו, וואס זענען אזוי מחזק, מאכן פרייליך און פרישן אויף די נשמה, דער אייבערשטער זאל געבן ווייטער אסאך געזונטע לאנגע יארן פאר'ן ראש ישיבה שליט"א צו קענען אנגיין מיט די הייליגע ארבעט.


איך האב געליינט אין איינע פון די גליונות א שטארקע געדאנק וואס האט מיר געגעבן א נייעם מהלך אין מיין ארבעט אלס מלמד, און דאס אריינצוברענגען אלע זאכן פון וואס מען דארף רעדן אין קלאס, מיט וואס מען דארף מחזק זיין די קינדער, אין אן אינטערעסאנטע מעשה.


לעצטנס האב איך דערציילט פאר די קינדער א מעשה מיט א תלמיד פון הייליגן רבי ר' פנחס'ל קאריצער זי"ע, וואס איז געבליבן אמאל אליין אויף א פארווארפענעם אינזל, און אינצווישן האב איך אריינגעלייגט ווי שטארק עס האט אים וויי געטון אז ער האט נישט געקענט דארט דאווענען מיט מנין. איינער פון די קינדער אין קלאס האבן זיך אנגערופן, "מיין טאטע דאווענט סתם אזוי נישט מיט מנין, אן קיין שום ספעציעלע סיבה און ער האט אפילו נישט קיין צער פון דעם", און אזוי ווייטער אזעלכע סארט זאכן, און אויך נאך קינדער האבן געזאגט עפעס ענליכס.


מיין שאלה איז ווי אזוי דארף איך רעאגירן אין אזא פאל?


נאכאמאל א גרויסן יישר כח, דער אייבערשטער זאל געבן פאר ראש ישיבה שליט"א אסאך שפע ברכה והצלחה געזונטערהייט עד בלי די.


יישר כח

תשובה מאת הראש ישיבה שליט"א:‎

בעזרת ה' יתברך


יום ה' פרשת תצוה, ט' אדר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


וואויל איז דיר אז דו ביסט א מלמד פאר קינדער און דו לייגסט אריין אין זיי אמונה ויראת שמים. דערצייל פאר די קינדער אסאך מעשיות פון צדיקים; דאס וועט זיי אויפפלאקערן זייער הארץ. אזוי ווי דער הייליגער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק א, סימן רמח): "דַּע, שֶׁסִּפּוּרֵי מַעֲשִׂיּוֹת מִצַּדִּיקִים, הוּא דָּבָר גָּדוֹל מְאֹד", עס איז זייער א גרויסע זאך צו הערן מעשיות פון צדיקים, "כִּי עַל יְדֵי סִפּוּרִים מִצַּדִּיקִים, נִתְעוֹרֵר וְנִתְלַהֵב הַלֵּב בְּהִתְעוֹרְרוּת גָּדוֹל לְהַשֵּׁם יִתְבָּרַךְ, בְּחֵשֶׁק נִמְרָץ מְאֹד", ווייל ווען מען הערט א מעשה פון א צדיק ווערט דאס הארץ אויפגעפלאמט צום אייבערשטן, מען באקומט א שטארקע חשק צו ווערן אן ערליכער איד דורכדעם וואס מען זעט צו וואס די צדיקים האבן זוכה געווען אין זייער לעבן.


ווען קינדער הייבן אן דערציילן זאכן פון זייערע עלטערן וכו' - דארף מען מיט חכמה ענטפערן פאר די קינדער אז עלטערן דארף מען מכבד זיין און מען דארף זיי דן זיין לכף זכות, און אין די זעלבע צייט ווייטער רעדן צו די קינדער פון זיין נזהר אין הלכות; און אז דו רעדסט צו די קינדער פון די הלכה אז מען דארף דאווענען מיט מנין און די קינדער זאגן 'מיין טאטע דאווענט אין שטוב' - זאלסטו חס ושלום נישט רעדן צו זיי קעגן זייערע עלטערן, נאר מיט חכמה זאגן 'דאס איז די הלכה, און עלטערן דארף מען ווייטער מכבד זיין', אזוי אויך ווען מען רעדט צו די קינדער פון נישט האבן קיין טעלעפאן, נישט קוקן קיין קליפס, ווידיאוס, מאוויס, סטעטוס וכו' וכו', און קינדער פרעגן דעם מלמד 'אבער מיין טאטע קוקט יא!' - דארף מען זייער אכטונג געבן נישט צו רעדן צו די קינדער קעגן זייערע עלטערן, נאר מיט חכמה זיי זאגן 'אפשר האט דיין טאטע געפרעגט א רב?' וכו', און ווייטער רעדן צו די קינדער וואס איז ריכטיג.


זיי ממשיך מיט דערציילן מעשיות, דאס איז מוסר, דאס איז יראת שמים. מוהרא"ש דערציילט, דער הייליגער צאנזער רב זכותו יגן עלינו האט אמאל געפרעגט דעם מלמד פון זיינע קינדער צי ער לערנט מוסר מיט זיינע קינדער, האט דער מלמד געזאגט: "יא", האט אים דער צאנזער רב געפרעגט: "וואס פאר א מוסר ספרים לערנסטו מיט זיי?" האט דער מלמד געענטפערט: "חובות הלבבות", זאגט אים דער הייליגער צאנזער רב: "נישט דאס מיין איך צו פרעגן, איך פרעג צי דו לערנסט מוסר, צי דו פארציילסט זיי מעשיות פון הייליגן רבי ר' אלימלך זכותו יגן עלינו און פון זיין ברודער דער הייליגער רבי ר' זושא זכותו יגן עלינו; ווייל מעשיות פון צדיקים פייערט אויף דאס הארץ צו זיין אן ערליכער איד.



דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#2354 - וואס טוט מען מיט קינדער וואס דרייען איבער?
חינוך הילדים, סיפורי צדיקים, שבת טיש, תפילה והתבודדות, שמחה

תוכן השאלה‎

לכבוד דער ראש ישיבה שליט"א,


 איך האב געוואלט פרעגן צוויי שאלות וועגן מיינע קינדער אין שטוב, ברוך השם זייער וואוילע לעכטיגע קינדער, אבער יעצט ווען דער צווייטער ווערט שוין גרויס, הייבט ער אן פארפירן און ווילדעווען, און ער שלעפט מיט דער גרעסערן.


איינס, וואס טו איך אז זיי הייבן אן צו שפייען און זיי לאכן? אפילו ווען איך זאג זיי צו אויפהערן, און אפילו אז איך זאג זיי שטרענג, העלפט עס נישט, זיי לאכן נאך מער און שפייען שטערקער און מיט א גרעסערע חיות, און אז איך געב זיי א פאטש העלפט עס אויך נישט, נאר אויב איך נעם יעדן איינעם באזונדער אליין דעמאלט העלפט א פאטש, איז ריכטיג זיי צו געבן א פעטשעלע פאר דעם?


צווייטנס, אסאך מאל שבת הייבן זיי אן שלעפן דעם טישטוך, און אויך דעמאלט העלפט נישט גארנישט, אינדערוואכן האבן מיר נישט קיין טישטוך ביים עסן, קען איך זיי נישט אויסלערנען אז מען קען נישט שלעפן, נאר שבת, און דעמאלט פון איין זייט וויל איך נישט מאכן שטרענגע סעודות און זיי דארפן אסאך אנשרייען, אבער פון די אנדערע זייט קערן זיי דאך איבער דעם טיש?


יישר כח אויף אלע שיעורים און בריוו, וואס העלפן און זענען מחזק.


יישר כח

תשובה מאת הראש ישיבה שליט"א:‎

בעזרת ה' יתברך


יום ה' פרשת תרומה, ב' אדר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


מיט קינדער קען מען נאר מצליח זיין אז מען איז נישט אנגעצויגן, נאר מען איז רואיג און פרייליך, נאר דעמאלט זענען די אויערן אפן; די קינדער שפירן דאס, די קינדער ווייסן דאס, און נאר אז דער טאטע אדער מאמע, און אזוי אויך אין חדר און אין שולע - אז מען איז רואיג, מען איז נישט אין נערווען - דעמאלט הערן זיי וואס מען רעדט, ווידעראום אויב מען איז גערעגט וכו' - העלפט נישט זאגן, העלפט נישט שרייען און אויך נישט שלאגן, (שלאגן טאר מען נישט; דער רבי האט אונז געזאגט נישט שלאגן קיין קינדער, און עס העלפט נישט).


איך האב באקומען זייער אסאך הדרכה פון מוהרא"ש ווי אזוי צו פירן א ישיבה, א חדר, מיידל שולע; וואס מיינסטו - וואס זענען די סודות? וואס זענען די טריקס? מוהרא"ש האט מיר אלץ געזאגט: "זע עס זאל זיין א פרייליכע אטמאספער אין ישיבה, אין חדר און אין מיידל שולע, נאר אזוי וועסטו מצליח זיין", אויך האט מיר מוהרא"ש געגעבן די עצה אז יעדע מאל איידער איך געב א שיעור פאר די תלמידים זאל איך זינגען מיט זיי, אזוי וועט זיך עפענען זייער הארץ, און נאר דאס ארבעט; אז עס איז פרייליך, אזוי זענען די אויערן אפן.


בנוגע די שבת טישטוך וכו', געב זיך אן עצה עס זאל זיך נישט אראפגליטשן; אדער קענסטו לייגן קליפס ביי די זייטן, אדער קענסטו אונטער לייגן א הארטע דורכזיכטיגע פלעסטיק און אויף דעם לייגן די ווייכע דינע פלעסטיק וואס מען בייט ביי די סעודות, דאס האלט די טישטוך אין פלאץ, אזוי איז דא כמה עצות, אבער דאס אלעס ארבעט נאר אויב מען איז פרייליך, אויב מען איז מיט די נערווען - העלפט גארנישט. אך און וויי א שבת סעודה וואס גייט מיט נערווען, עס ענדיגט זיך מיט מכות, און די ענדע ענדע איז אז די קינדער גייען אוועק וכו' השם ישמרינו.


בעט דעם אייבערשטן אסאך אויף שמחה און אויף קענען האבן א וועג מיט די קינדער, צו גוטע קינדער איז מען זוכה דורך בעטן דעם אייבערשטן. אזוי ווי די הייליגע חכמים דערציילן (תנא דבי אליהו רבא, פרק יח): "מַעֲשֶׂה בְּכֹהֵן אֶחָד", עס איז געווען א כהן, "שֶׁהָיָה יְרֵא שָׁמַיִם בַּסֵּתֶר", זייער אן ערליכער איד, "וְהָיוּ לוֹ עֲשָׂרָה בָּנִים מֵאִשָּׁה אַחַת", ער האט געהאט צען קינדער, "שִׁשָּׁה זְכָרִים וְאַרְבַּע נְקֵבוֹת", זעקס זין און פיר טעכטער, "וּבְכָל יוֹם וָיוֹם הָיָה מִתְפַּלֵּל וּמִשְׁתַּטֵּחַ וּמִתְחַנֵּן וּמְבַקֵּשׁ רַחֲמִים", ער פלעגט יעדן טאג זיך אראפווארפן אויף דער ערד, וויינען און בעטן דעם אייבערשטן, "וּמְלַחֵךְ בִּלְשׁוֹנוֹ עָפָר", ער פלעגט אויפלעקן דער ערד מיט זיין צינג (דאס איז אן אויסדריק ווי איינער פארפירט און וויל עפעס פועל'ן) - "כְּדַי שֶׁלֹא יֵצֵא אֶחָד מֵהֶן לִידֵי עֲבֵירָה וְלִידֵי דְּבַר מְכֹעָר", אז אלע זיינע קינדער זאלן זיין ערליכע אידן און קיינער זאל נישט צוקומען צו קיין עבירות, "אָמְרוּ, לֹא יָצְתָה אוֹתָהּ שָׁנָה וְלֹא שֵׁנִית וְלֹא שְׁלִישִׁית", און מען דערציילט אויף אים, עס איז נישט אריבער קיין סאך צייט, נאך א קורצע צייט, "עַד שֶׁבָּא עֶזְרָא וְהֶעֱלָה אֶת יִשְׂרָאֵל מִבָּבֶל, וְהֶעֱלָה אֹתוֹ כֹּהֵן עִמָּהֶם", האט עזרא הסופר צוריק געברענגט אלע אידן קיין ארץ ישראל און אויפגעבויט דעם בית המקדש, און דער איד איז אויך געווען פון די וואס זענען צוריק געגאנגען קיין ירושלים, "עַד שֶׁרָאָה כֹּהֲנִים גְּדוֹלִים וּפִרְחֵי כְּהוּנָה מִבָּנָיו וּמִבְּנֵי בָּנָיו עַד חֲמִשִּׁים שָׁנָה, וְאַחַר כָּך נִכְנַס אוֹתוֹ כֹּהֵן לְבֵית עוֹלָמוֹ", מיט אלע זיינע קינדער צוזאמען מיט עזרא הסופר, און אלע זיינע קינדער זענען געווארן כהנים גדולים אין בית המקדש, דער כהן האט זוכה געווען צו קינדער און אייניקלעך וואס אלע פון זיי האבן געטון די עבודה אינעם בית המקדש; זעט מען פון דעם אז תפילה איז די עצה זוכה צו זיין צו ערליכע קינדער.



דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#2353 - מוז מען נאכגעבן די ווייב'ס שווערע פארלאנגען?
שלום בית

תוכן השאלה‎

לכבוד דער ראש ישיבה שליט"א,


צום ערשט א גרויסן יישר כח פאר אלע חיזוק וואס איך באקום פון די שיעורים און בריוו.


איך וויל וויסן אויב עס איז א נארמאלע זאך אז א פרוי זאל געבן פאר איר מאן א ליסטע פון זאכן וואס ער דארף טון אין די קומענדיגע צוויי וואכן, און אויב נישט וועט זי אים איבערלאזן?


און נישט קיין גרינגע זאכן, נאר שווערע און אויך קאסבארע זאכן, ער מוז טרעפן א הויז פונקטליך וואו און ווי אזוי זי האט ליב, וואס איז ממש נישט מעגליך צו שאפן; ער מוז טוישן די וועג ווי אזוי ער גייט אנגעטון אז עס זאל זיין מער 'היינטיג', אינגאנצן אנדערש ווי אזוי ער איז צוגעוואוינט, ער מוז איר צושטעלן א רוימערקע פאר כאטש דריי מאל א וואך פאר א גאנצן טאג, און אזוי ווייטער זאכן וואס זענען שווער אדער ממש אוממעגליך צו קענען נאכקומען.


וואס פונקטליך דארף דער מאן טון אין אזא סיטואציע?


יישר כח

תשובה מאת הראש ישיבה שליט"א:‎

בעזרת ה' יתברך


יום ה' פרשת תרומה, ב' אדר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר


פון די פראגע זעט מיר אויס אז עס פעלט פון די ליבשאפט פון צווישן ענק, און דאס מאכט איר רעדן אזוי שארף.


וואס איז שייך צו זאגן? מען דארף אלעס טון צו האלטן די שטוב, און זיך חס ושלום נישט גט'ן. דער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק ב, סימן צ): "צְרִיכִין לִזָּהֵר מְאֹד מְאֹד, שֶׁלּא לְגָרֵשׁ אֶת אִשְׁתּוֹ", מען דארף זיך זייער זייער אכטונג געבן מען זאל נישט צוקומען צו צעברעכן א שטוב, עיין שם.


לדעתי זאלסטו טוישן די וועג ווי אזוי דו פירסט זיך אין שטוב, זאלסט מכבד זיין דיין ווייב, זאלסט רעדן צו איר מיט דרך ארץ, מיט ליבשאפט, און זאלסט איר געבן געלט פאר וואס זי דארף; מכבד זיין די ווייב איז זייער הייליג, און דאס איז א יסוד אין ברסלב'ע חסידות. קוק דעם רבינ'ס ווערטער (שיחות הר"ן, סימן רסד): "הִזְהִיר לְכַבֵּד וּלְיַקֵּר אֶת אִשְׁתּוֹ", דער רבי האט אונז זייער געווארענט מיר זאלן מכבד זיין און האלטן טייער די ווייב, "הֲלֹא הַנָּשִׁים הֵם סוֹבְלִים צַעַר וְיִסּוּרִים גְּדוֹלִים מְאֹד מְאֹד מִיַּלְדֵיהֶם, צַעַר הָעִבּוּר וְהַלֵּדָה וְהַגִּדּוּל, כַּאֲשֶׁר יָדוּעַ לַכֹּל עֹצֶם מַכְאוֹבָם וְצַעֲרָם וְיִסּוּרֵיהֶם", ווייל די ווייבער ליידן אין לעבן זייער אסאך צער, זיי האבן גרויסע יסורים פון די קינדער, צער העיבור, צער הלידה און צער גידול בנים.


זייער פיל האט דער רבי אונז מחזק געווען אויף שלום בית, ווייל חס וחלילה אויב מען גט זיך ווערט מען פארכאפט אין א ביטערע פאסטקע פונעם יצר הרע, השם ישמרינו; דער רבי זאגט (שם, סימן רסג): "זֶּה מַעֲשֶׂה בַּעַל דָּבָר", דאס איז מעשה שטן, "שֶׁמַּנִּיחַ אֶת עַצְמוֹ עַל זֶה מְאֹד, לְקַלְקֵל הַשָּׁלוֹם שֶׁל בְּנֵי הַנְּעוּרִים, כְּדֵי שֶׁיִּתָּפְסוּ בִּמְצוּדָתוֹ חַס וְשָׁלוֹם עַל יְדֵי זֶה", דער יצר הרע מאכט מען זאל זיך צעטיילן, ווייל אז מען איז אן א ווייב כאפט ער אריין דעם מענטש ביי אים אין זאק אריין, "כִּי הוּא אוֹרֵב עַל זֶה מְאֹד, לְתָפְסָם בִּנְעוּרֵיהֶם עַל יְדֵי קִלְקוּל הַשְּׁלוֹם בַּיִת חַס וְשָׁלוֹם, שֶׁגּוֹרֵם בְּעַרְמוּמִיּוּתוֹ לְקַלְקֵל הַשָּׁלוֹם שֶׁבֵּינֵיהֶם", ווייל דער יצר הרע לאקערט אויף יונגע פארפעלקער זיי צו צעטיילן, און אזוי כאפט ער זיי אריין אין שמוציגע עבירות.


אז דו וועסט רעדן צו איר מיט ליבשאפט, דו וועסט איר געבן געלט און דו וועסט איר פרייליך מאכן - וועט דער אייבערשטער זיין מיט ענק און עס וועט ענק גארנישט פעלן. אזוי ווי עס ווערט געברענגט (ספר מנורת המאור נר ג' כלל ו' חלק ד', פרק א): "אם האשה נוהגת כראוי", אז די פרוי איז ערליך, זי פירט זיך ערליך, "מצוה על בעלה לכבדה ולשמחה", איז א מצוה אויפן מאן איר צו מכבד זיין און איר פרייליך מאכן, "ושלא יכניענה יותר מדאי", און נישט איר אונטערדריקן, "וזהו טוב לו, גם יזהר שלא יענה אותה באונאות שלא כדין או באונאת דברים", און ער זאל איר נישט טשעפען, "ויהא זהיר בתבואה בתוך ביתו", און ער זאל זען צו ברענגען פרנסה, "כדי שלא יבואו למריבה על זה", כדי מען זאל זיך נישט קומען קריגן, "ואם יתנהג עמה כראוי, יהיה שלום ביניהם, והשכינה מגן בעדם", און אויב מען וועט זיך אזוי פירן, וועט זיין שלום און די שכינה וועט זיי באשיצן.


דער אייבערשטער זאל דיר געבן שכל און פארשטאנד ווי אזוי זיך צו פירן אין שטוב מיט דיין ווייב.



דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.