בריוון פונעם ראש ישיבה שליט"א

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת צו, ד' ניסן, שנת תשפ"ו לפרט קטן

ישראל שמעון שטיינבערג נרו יאיר, בארא פארק

איך וויל דיך מחזק זיין דו זאלסט אנהאלטן דיין ארבעט מיט די בחורים. איך בין פארנומען, איך האב אסאך אויפן קאפ, די אלע תלמוד תורה'ס, סיי אין שטעטל, סיי אין ארץ ישראל, אויך די אלע בית פיגא'ס. איך בין טרוד מיט אינגעלייט, מיט שלום בית, איך האב נישט די מעגליכקייט צו זיין מיט די בחורים פון אינדערפרי ביז ביינאכט, איך וויל דיר בעטן דו זאלסט פירן די ישיבה, דו זאלסט אריינלייגן אין די בחורים יראת שמים, מידות טובות און קדושה.

רעד צו די בחורים אסאך פון כיבוד אב ואם. מוהרא"ש האט מיר געזאגט צו רעדן פון כיבוד אב ואם יעדן טאג. בפרט יעצט אין די בין הזמנים טעג, און די אלע יום טוב טעג - דארף מען זייער אכטונג געבן אויף כיבוד אב ואם, און אויך נאך די חתונה, ווען מען גייט צו די עלטערן צו די סדרים אדער סעודות, אדער אז מען האט די זכיה אריינצונעמען די עלטערן אין שטוב דארף מען זייער אכטונג געבן זיי מכבד זיין און זיי פרייליך מאכן, און אז די חומרות פון פסח וועט פוגע זיין אין די כבוד פון די עלטערן - זאל מען דאס איבערשמועסן מיט א דיין אדער רב ווי אזוי זיך צו פירן, ווייל די חומרות און מנהגים קענען נישט אוועק שטופן די כיבוד אב ואם וואס איז א מצוה דאורייתא.

עס איז באקאנט די מעשה, דער הייליגער בעלזער רב דער שר שלום זכותו יגן עלינו האט זייער אכטונג געגעבן אויף זיין מאמע'ס כבוד, אמאל פסח, עסנדיג פון איין טעלער מיט זיין מאמע האט זי איינגעטינקען די מצה אין די זופ, און דער הייליגער צדיק האט ווייטער ממשיך געווען צו עסן פון די זופ, אלע האבן זיך געוואונדערט: 'ווי קען דאס זיין, דער הייליגער בעל שם טוב זכותו יגן עלינו האט דאך מקפיד געווען נישט צו עסן קיין געבראקס, די מצה זאל נישט אנרירן קיין וואסער, און דער רבי איז דאך מקפיד נישט צו עסן קיין געבראקס?!' האט דער הייליגער שר שלום געזאגט: "נישט עסן קיין געבראקס איז א גוטער מנהג און מיר דארפן דאס היטן, אבער די מצוה פון מכבד זיין א מאמע איז נאך מער הייליג, דאס שטייט אין די הייליגע תורה, אז מען דארף זייער מכבד זיין א מאמע".

נאך א זאך וויל איך דיר בעטן, איך וויל דו זאלסט מיר העלפן קענען אויפנעמען קבלת קהל יעדן זונטאג, איך דארף דיין הילף עס זאל זיין א סדר ווער עס קומט און ווען מען קומט. מען דארף זייער אכטונג געבן נישט צו טרעטן אויף מענטשן, נישט זיין א "פוסע על ראשי על קודש", איך וויל נאך פסח צוריק אנהייבן אויפנעמען אנשי שלומינו, זיי מחזק זיין און זיי פרייליך מאכן.

דער אייבערשטער זאל העלפן מיר זאלן זוכה זיין צו (פסחים קטז:): "וְנֹאכַל שָׁם מִן הַזְּבָחִים וּמִן הַפְּסָחִים"; און צו (מיכה ז, טו): "כִּימֵי צֵאתְךָ מֵאֶרֶץ מִצְרָיִם אַרְאֶנּוּ נִפְלָאוֹת", אמן.

בעזרת ה' יתברך - ערב שבת קודש פרשת ויקהל-פקודי, שבת החודש, מברכין ניסן, כ"ד אדר, שנת תשפ"ו לפרט קטן

מיין טייערער ליבער הארציגער ... נרו יאיר

איך בעט דיר זייער, טייערער ליבער תלמיד, דו ביסט יונג, דו ביסט ריין, דו קענסט נאך זוכה זיין צו זיין א גרויסער צדיק, נאר איין זאך - היט דיינע אויגן. איך בעט דיר זייער זאלסט נישט אריינגיין אין קיין קיאסק, אפילו אין א כשר'ע קיאסק, געב זיך אכטונג. די הייליגע חכמים זכרונם לברכה זאגן (שבת יג.), מען זאגט פארן נזיר: "לֵךְ לֵךְ אָמְרִי נְזִירָא, סְחוֹר סְחוֹר לְכַרְמָא לֹא תִקְרָב", גיי נישט אריין אין א וויינגארטן, אפילו דאס אריינגיין אין א וויינגארטן איז נישט קיין עבירה פאר א נזיר, דאך זאגט מען אים: 'גיי נישט אריין', מען זאגט אים: 'מאך זיך גדרים, מאך זיך נישט קיין נסיונות, ווייל דו וועסט נאכדעם צוקומען צו עסן פון די טרויבן'; אזוי אויך טייערער ליבער תלמיד, וואס דארפסטו זיך אריינשטעלן אין א נסיון? מען קען חס ושלום נכשל ווערן אין שלעכטס, חס ושלום אז מען קוקט עבירות איז מען נאכדעם פוגם בברית רחמנא לצלן און מען פארלירט אלעס, מען ווערט א דערביטערטער, א צעקלאפטער, ביז מען וויל שוין נישט לעבן; דאס אלעס הייבט זיך אן מיט מפקיר זיין די אויגן.

טייערער ליבער תלמיד גיי נישט אין קיין קיאסק און נעם נישט אריין אין האנט א טעלעפאן וואס מען קען זען עבירות. חכמינו זכרונם לברכה זאגן (במדבר רבה ב, י): "עֵינָא וְלִבָּא, תְּרֵי סַרְסוּרֵי דַּחֲטָאָה אִינוּן", די אויגן און הארץ זענען די מעקלערס פארן יצר הרע; דאס מאכט מען זאל אראפפאלן אין עבירות רחמנא לצלן, "עַיִן רוֹאֶה", עס הייבט זיך אן אז מען קוקט עבירות, "וְהַלֵּב חוֹמֵד", נאכדעם גליסט מען צו טון עבירות, "וּכְלֵי הַמַּעֲשֶׂה גּוֹמְרִים", ביז מען פאלט אראפ, מען זינדיגט רחמנא לצלן.

הלואי זאלסטו מיך צו הערן, איך האב דיך אזוי ליב, איך קוק אזוי ארויס אז דו וועסט אויסוואקסן א גרויסער צדיק; שרייב מיר צוריק אז דו גייסט מער קיינמאל נישט גיין אין קיין קיאסק און קיינמאל נישט נעמען אין האנט א סמארטפאון.

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

בעזרת ה' יתברך - ערב שבת קודש פרשת ויקהל-פקודי, שבת החודש, מברכין ניסן, כ"ד אדר, שנת תשפ"ו לפרט קטן

... נרו יאיר

ביסט מיר נעלם געווארן, שוין לאנג וואס דו קומסט מער נישט אין ישיבה, א שאד. קוק די לשון וואס די פארלוירענע בת מלך האט געזאגט פארן שני למלכות (ספורי מעשיות, מעשה א), "א שאד... נאך אזויפיל יגיעות וטרחות וואס דו האסט זיך געפלאגט..."

יעצט אין די 'בין הזמנים' טעג איז זייער וויכטיג זיך צו מאכן א סדר היום; א גאנץ יאר דארף מען לעבן מיט א סדר, און נאך מער יעצט 'בין הזמנים', וואס מען איז אן ישיבה, אן כולל - דארף מען זיך מאכן א סדר ווען מען גייט שלאפן, ווען מען שטייט אויף, ווען דאווענט מען, ווען העלפט מען וכו'; ווייל נאר מיט א סדר קען מען מצליח זיין, אן א סדר איז די לעבן א שטיק דורכפאל; טאג איז נישט טאג, נאכט איז נישט נאכט, מען האט נישט קיין צייט ווען צו גיין שלאפן און ווען צו אויפשטיין, די גאנצע טאג איז מען מבולבל; דאס איז שייך ביי יעדן מענטש ובפרט ביי א יונגער בחור, אז מען מאכט זיך א גוטע סדר קען מען זייער מצליח זיין, סיי יעצט און סיי דורכאויס די גאנצע לעבן.

מאך זיך א סדר צו גיין שלאפן פרי. איך ווייס אז דו האסט ליב צו גיין שלאפן שפעט, ביי אסאך בחורים איז אזוי, מען האט א יצר הרע צו פארברענען די טייערע צייט מיט פעניען די נעכט מיט גארנישט און נישט, מען גייט און מען קומט אין די שפעטע נאכט שעות; איך בעט דיך פעניע נישט די נעכט, מאך זיך א סדר צו גיין שלאפן פרי, ליין קריאת שמע, גרייט אן נעגל וואסער, אזוי וועסטו קענען אויפשטיין אינדערפרי ליינען קריאת שמע אין צייט, און דאווענען שחרית אין צייט, די גאנצע טאג וועט דיר גוט גיין.

איך ווארט צו הערן פון דיר, א שאד דו ביסט מיר אנטלאפן אזוי פאר שלחן עורך.

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

בעזרת ה' יתברך - ערב שבת קודש פרשת ויקהל-פקודי, שבת החודש, מברכין ניסן, כ"ד אדר, שנת תשפ"ו לפרט קטן

... נרו יאיר, תלמיד ישיבת היכל הקודש ירושלים

טייערער ליבער תלמיד, יעצט אין די טעג פון 'בין הזמנים' קענסטו זוכה זיין נאך מער צו לערנען ווי א גאנצע זמן. מאך זיך א ציל וואס דו ווילסט לערנען און ענדיגן, דאווען שחרית פרי, עס פת שחרית און זעץ זיך לערנען בהתמדה רבה; הייב אן מיט לערנען משניות, לערן יעדן טאג אכצן פרקים משניות, דאס וועט דיר מטהר זיין דיין נשמה, עס שטייט פון צדיקים אז משניות רייניגט די נשמה, 'משנה' איז די אותיות 'נשמה' (באר היטב אורח חיים הלכות השכמת הבוקר, סעיף קטן ו), אין אנהייב וועסטו נישט פארשטיין יעדע ווארט, אבער קוק נישט אויף דעם, דו זאג די ווערטער, דאס וועט דיך רייניגן פון אלע שלעכטס, משניות נעמט אראפ אלע פלעקן וואס איז איינגעגעסן אינעם מעענטש.

נאכדעם זאלסטו זיך מאכן א שיעור אין ש"ס, לערן בלעטער גמרא, דאס וועט פארברענען אלע קליפות. דער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק א, סימן ריד), 'תלמוד' באטרעפט אזוי ווי די קליפה וואס ווארפט אראפ דעם מענטש אין עבירות, און אז מען לערנט תלמוד בבלי, מען לערנט גמרא - פארברענט מען אלע קליפות.

דער רבי זאגט (שיחות הר"ן, סימן עו), עס איז גוט מען זאל זיך צוגעוואוינען צו לערנען שנעל און נישט מדקדק זיין צופיל בשעת מען לערנט, נאר זען צו פארשטיין דעם פשטות הפשט, און אויב מען פארשטייט נישט זאל מען נישט פארברענגען אסאך צייט אויף דעם ענין, ענדערש זאל מען גיין ווייטער, און אז מען לערנט אסאך וועט מען שפעטער פארשטיין וואס מען האט פריער נישט אזוי גוט פארשטאנען, און דער רבי זאגט דארט ווייטער אז אפילו מען פארשטייט גארנישט זאל מען זאגן די ווערטער, און ביים סוף וועט מען פארשטיין; מען זאל נישט ווערן צעבראכן ווען מען זעט אז מען פארשטייט נישט וואס מען לערנט, וואס דאס אליינס - אז מען וויל גלייך פארשטיין - מאכט אז עס זאל זיין שווער צו פארשטיין דאס לערנען, נאר מען זאל בלויז זאגן די ווערטער כסדרן און מען וועט שוין פון זיך אליינס פארשטיין, און אויב מען פארשטייט נישט דעם ערשטן מאל, וועט מען עס פארשטיין ביים צווייטן מאל; און אויב מען וועט נישט פארשטיין דעם צווייטן מאל איז אויך גארנישט, ווייל חכמינו זכרונם לברכה זאגן, אז א מענטש זאל קודם אסאך זאגן די ווערטער פון די הייליגע תורה, אפילו ער פארשטייט נישט וואס ער לערנט, און דערנאך זאל ער לערנען צו פארשטיין, ווייל אז מען געוואוינט זיך צו צו לערנען שנעל, קען מען זוכה זיין צו לערנען זייער אסאך; מען איז זוכה איבערצוגיין יעדע זאך זייער אסאך מאל, ביז מען איז זוכה דאס צו פארשטיין.

רבי נתן זאגט דארט אז דער רבי האט זייער אסאך גערעדט פונעם דרך הלימוד, אז מען זאל נישט זוכן צו פארשטיין גלייך ווען מען לערנט, נאר מען זאל לערנען אסאך אן פארשטיין, ביז מען וועט זוכה זיין צו פארשטיין.

ווען מען לערנט אויף דעם סדר דרך הלימוד איז מען זוכה אנצוקומען אסאך מער ווי ווען מען לערנט שטייט און מען קלערט אריין אין יעדע ווארט, וואס דאס שטערט נאר דאס לערנען, און זייער אסאך מענטשן האבן אינגאנצן אויפגעהערט צו לערנען צוליב דעם וואס זיי האבן געלערנט און געקוועטשט וכו', אבער אז מען געוואוינט זיך צו צו לערנען שנעלערהייט - אזוי ווי אויבן דערמאנט, וועט מען זוכה זיין צו לערנען זייער אסאך; מען וועט לערנען די גאנצע תורה - גמרא מיט אלע פוסקים, תנ"ך מיט אלע מדרשים, און זוהר הקדוש, אזוי ווי דער רבי האט געוואלט, אז מיר זאלן דורך לערנען כל התורה כולה.

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

בעזרת ה' יתברך - ערב שבת קודש פרשת ויקהל-פקודי, שבת החודש, מברכין ניסן, כ"ד אדר, שנת תשפ"ו לפרט קטן

... נרו יאיר

איך הער זייער גוטע גריסן אויף דיר פון דיין מגיד שיעור ר' משה שמואל שליט"א, ער זאגט מיר דו האסט אנגעהויבן לערנען פלייסיג; דו לערנסט משניות און דו פירסט זיך מיט דרך ארץ.

יעצט קומט די טעג פון 'בין הזמנים', זאלסטו זיך אכטונג געבן נישט צו גיין ליידיג, ווייל די ערגסטע זאך איז גיין ליידיג. חכמינו זכרונם לברכה זאגן (כתובות נט.): "הַבַּטָּלָה מְבִיאָה לִידֵי זִמָּה", גיין ליידיג ברענגט צו עבירות, "וְלִידֵי שִׁעֲמוּם", און עס ברענגט צו ווערן א נערווען קראנקער מענטש דער אייבערשטער זאל אפהיטן צו וואס מען קען צוקומען דורך גיין ליידיג.

אדער גייסטו אין שול לערנען, אדער דאווענען, אדער העלפסטו דיינע עלטערן, אדער עפעס אן ארבעט; נאר נישט גיין ליידיג, נאר נישט בטל'ען די צייט, און זיכער נישט נעמען א קאמפיוטער, טעבלעט, טעלעפאן און זיך פארברענען די מח השם ישמרינו. קוקן קליפס, מאוויס, ווידיאוס - ברענגט מען זאל ווערן א חולה נפש, מען באקומט ענקזייעטי, פאניק אטאקעס, פחדים; אלעס קומט פון קוקן עבירות רחמנא לצלן.

איך בעט דיך זייער מיין ליבער תלמיד, האלט ריין דיינע אויגן, האלט ריין דיין מח, אויך יעצט 'בין הזמנים' איז דער אייבערשטער דא; היט זיך - וועט דער אייבערשטער דיך היטן, אז דו וועסט זיך היטן די אויגן פון קוקן שלעכטס - וועט דער אייבערשטער דיך אפהיטן פון שלעכטס; דער אייבערשטער זאגט (ירושלמי ברכות א, ה): "אִי יְהָבְתְּ לִי לִבְּךָ וְעֵינֶיךָ", אויב דו וועסט מיר געבן דיין הארץ מיט דיינע אויגן, "אֲנָא יְדַע דְּאַתְּ לִי", ווייס איך אז דו ביסט מיינער.

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

בעזרת ה' יתברך - ערב שבת קודש פרשת ויקהל-פקודי, שבת החודש, מברכין ניסן, כ"ד אדר, שנת תשפ"ו לפרט קטן

... נרו יאיר

דיין זיידע האט מיך גערופן, ער זאגט מיר אז דו העלפסט אים זייער, די ווינטער האט זייער אסאך געשנייט, יעדע מאל נאך איידער ער האט געהאט די מעגליכקייט דיך צו רופן - ביסטו געקומען און אויפגעשארט די שניי מיט א זריזות, ער האט דיך זייער אויסגערימט.

טייערער ליבער תלמיד, יעצט אין די 'בין הזמנים' טעג זאלסטו זען וואס מער צו העלפן דיינע עלטערן און אויך דיינע זיידעס. מען קען זיך גארנישט פארשטעלן דאס גרויסקייט פון העלפן טאטע מאמע, כיבוד אב ואם איז (ירושלמי קדושין א, ז): "חמורה שבחמורות", עס איז זייער א טייערע מצוה; און יעצט אין די ערב יום טוב טעג, וואס מען רופט 'בין הזמנים' טעג - זענען די עלטערן נאך מער אנגעוויזן אויף די הילף פון די קינדער; מען דארף אנגרייטן דעם יום טוב, מען דארף איינקויפן, איינרישן וכו' וכו' - זאלסטו אויסניצן די טעג זיי צו העלפן.

ווען דו העלפסט דיינע עלטערן זאל דאס זיין מיט גרויס שמחה, נישט אבי געטון און אבי געמאכט, ווי מען איז געצווינגען, מען האט נישט קיין ברירה, נאר מיט גרויס שמחה. דער רבי זאגט (ספר המדות אות שמחה, סימן א): "כְּשֶׁאָדָם עוֹשֶׂה מִצְוָה בְּשִׂמְחָה, זֶה סִימָן שֶׁלִּבּוֹ שָׁלֵם לֵאלֹקָיו", ווען א מענטש טוט א מצוה מיט שמחה - איז דאס א באווייז אז זיין הארץ איז אים גאנץ מיטן אייבערשטן; ווען דיינע עלטערן רופן דיך בעטן דו זאלסט זיי עפעס טון - זאלסטו זיך פרייען אז דו קענסט זיי העלפן, זאלסט זיך אונטערזינגען און אונטערטאנצן אז דו ביסט זוכה צו מאכן א נחת רוח פאר זיי; ווייל מען האט גארנישט קיין השגה אין די גרויסע מצוה פון העלפן די עלטערן.

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

בעזרת ה' יתברך - ערב שבת קודש פרשת ויקהל-פקודי, שבת החודש, מברכין ניסן, כ"ד אדר, שנת תשפ"ו לפרט קטן

... נרו יאיר, מאנסי

טייערער ליבער תלמיד, פיר זיך מיט יראת שמים, דריי זיך צווישן די פיר ווענט פון ישיבה, און אויך יעצט 'בין הזמנים' זאלסטו זיך דרייען נאר אין שול, דארט איז די בעסטע פלאץ; די אלע וואס האבן אויסגעניצט זייערע יונגע יארן מיט לערנען אין ישיבה - די האבן זייער מצליח געווען אין לעבן, און נעבעך די אלע בחורים וואס האבן זיך געלאזט איבער רעדן פון נישט גוטע חברים איבער צו לאזן די פיר ווענט פון ישיבה און גיין זוכן אזוי גערופענע גליקן - די אלע האבן נישט מצליח געווען. ווייל אין ישיבה און אין שול - דארט געפינט זיך דער אייבערשטער, די הייליגע חכמים זאגן (שיר השירים רבה ה, ב), אויפן פסוק (שיר השירים ה, ב): "'אֲנִי יְשֵׁנָה וְלִבִּי עֵר', אני ישנה מבית המקדש", אבער "ולבי ער לבתי כנסיות ובתי מדרשות", אפילו מיר האבן נישט היינט קיין בית המקדש איז אונז געבליבן די ישיבה, די שולן; דארט קען מען געפינען דעם אייבערשטן.

איך בעט דיר ליבער תלמיד, אויך יעצט אין די 'בין הזמנים' טעג זאלסטו זיך נאר דרייען אין שול, חכמינו זכרונם לברכה זאגן (ברכות טז.): "מַה נְּחָלִים מַעֲלִין אֶת הָאָדָם מִטֻּמְאָה לְטָהֳרָה", אזוי ווי מען גייט אין טייך ווערט מען אויס טמא, מען ווערט טהור, "אַף אֹהָלִים מַעֲלִין אֶת הָאָדָם מִכַּף חוֹבָה לְכַף זְכוּת", אזוי אויך אז מען גייט אין שול, אפיו מען איז פארשמירט מיט נארישקייטן, די קאפ ליגט אין שלעכטע זאכן - ווערט מען ריין, מען ווערט מלאים מצוות, אנגעפילט מיט מצוות; און טאקע ווייל מען קען זוכה זיין אין שול, אין ישיבה, אין כולל - צו ווערן אנגעפילט מיט מצות - פארלייגט זיך דער יצר הרע אויף בחורים און אינגעלייט זיי אוועק צו שלעפן פון ישיבה, פון כולל - און זיי אריינווארפן אין עבירות, זיי זאלן איבערלאזן די שול, איבערלאזן די ישיבה.

איך בעט דיר זייער, דריי זיך נישט אין גאס, דריי זיך נישט אין נישט גוטע פלעצער, דריי זיך נאר אין ישיבה, און יעצט 'בין הזמנים' ווען עס איז נישטא ישיבה - זאלסטו זוכן א שול וואו דו קענסט לערנען אן ווערן געשטערט. מאך זיך א הויפן ספרים, נעם א חומש, משניות, גמרא, שלחן ערוך, תהלים, און נאך - און לערן מיט א ניגון אויפן קול, און אפילו דו וועסט נישט פארשטיין אלעס אין אנהייב - זאלסטו ווייטער לערנען; ווייל אזוי גייט עס, אין אנהייב איז שווער צו פארשטיין, אבער ביים סוף עפנט זיך אויף די קאפ און מען הייבט אן פארשטיין.

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

בעזרת ה' יתברך - ערב שבת קודש פרשת ויקהל-פקודי, שבת החודש, מברכין ניסן, כ"ד אדר, שנת תשפ"ו לפרט קטן

... נרו יאיר, תלמיד ישיבת היכל הקודש ירושלים

איך הער זייער גוטע גריסן פון דיין מגיד שיעור, אז דו לערנסט און דו דאווענסט און דו פירסט זיך מיט יראת שמים, איך האף דו וועסט בקרוב טרעפן א גוטע שידוך.

הער זיך גוט צו וואס דער מגיד שיעור לערנט מיט ענק, עס וועט קומען טעג און לעבן וואס דו וועסט זיך זייער מחי' זיין מיט די טעג וואס דו האסט זוכה געווען צו לערנען אין ישיבה, ישיבת היכל הקודש, און מקבל געווען אזויפיל עצות פארן לעבן.

טייערער ליבער תלמיד, אויך אין די 'בין הזמנים' טעג איז דער אייבערשטער דא, אויך ווען מען איז נישט אין ישיבה - דארף מען זיין אפגעהיטן, מען קען זיך נישט באהאלטן, אויב איינער רופט דיך אין א באהאלטענע פלאץ זאלסטו געדענקען אז דער אייבערשטער איז איבעראל, דער אייבערשטער זעט אלעס און מען קען זיך פון אים נישט אויסבאהאלטן.

טייערער ליבער תלמיד, יעצט אין די טעג פון 'בין הזמנים' ווען מען איז נישט אין קיין מסגרת דארף מען זיך מער היטן פון מסוכן'דיגע מענטשן און זיך נישט דרייען אין ליידיגע שולן אדער אין ליידיגע ווייבער שולן, ווייל עס זענען דא נישט געזונטע מענטשן וואס זוכן יונגע בחורים און טון מיט זיי עבירות רחמנא לצלן, מען קען ווערן אומגליקליך פאר די גאנצע לעבן, און אויב איינער וויל טון מיט דיר עפעס - זאלסטו אנטלויפן, דו זאלסט דערציילן פאר דיינע עלטערן, זאלסט דערציילן פאר דיין מגיד שיעור, און אזוי ווייטער.

זאג יעדן טאג משניות, זאג וויפיל דו קענסט, קוק נישט אויף אנדערע, אז דיר קומט אן שווער דאס זאגן - זאלסטו זאגן וויפיל דו קענסט, ווייל די הייליגע חכמים זאגן (מנחות קי.): "אֶחָד הַמַּרְבֶּה וְאֶחָד הַמַּמְעִיט, וּבִלְבַד שֶׁיְּכַוֵּן אָדָם אֶת דַּעְתּוֹ לַשָּׁמַיִם", דער אייבערשטער רעכנט די ווילן און דאס הארץ.

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

בעזרת ה' יתברך - ערב שבת קודש פרשת ויקהל-פקודי, שבת החודש, מברכין ניסן, כ"ד אדר, שנת תשפ"ו לפרט קטן

... נרו יאיר, תלמיד ישיבת היכל הקודש קרית ברסלב ליבערטי

יישר כח פארן העלפן רייניגן די מקוה אין שטעטל, עס איז אזא הייליגע זאך צו העלפן אין א שול, מען האט א חלק אין אלע תורה און תפילה און גוטע זאכן וואס ווערן געטון אין דעם שול.

גיי מיט חסידי'שע קליידער און חסידי'שע שיך, און אפילו עס איז דא בלאטעס ביי די ישיבה אין שטעטל - זאלסטו נאכאלץ בלייבן אנגעטון חסידי'ש, און אז עס איז דא קאלטע טעג זאלסטו אנטון א חסידי'שע מאנטל, א חסידי'שע סוועטער, מאך נישט נאך וואס דו זעסט ביי דעם און יענעם. איך דארף אלע מקרב זיין, איך נעם אלע וואס ווילן זיין אין ישיבה, אבער דו דארפסט האבן די שטארקקייט נישט זיך צו רירן פון די לבוש וואס דיינע טייערע עלטערן גייען.

ניץ אויס די טעג פון 'בין הזמנים' אויף נאנט ווערן צום אייבערשטן, מאך זיך א קביעות יעדן טאג צו גיין אביסל רעדן מיטן אייבערשטן. דער רבי האט דערציילט (שבחי הר"ן, סימן י), אלס קינד פלעגט ער זוכן א שטילע פלאץ וואו צו קענען רעדן און שמועסן מיטן אייבערשטן, ער פלעגט ארויפגיין אין בוידעם, (ביי זיין טאטע אין שטוב איז געווען א בוידעם, דארט האט מען געהאלטן די האלץ פאר א גאנץ יאר, און די עסן פאר די פערד), דארט האט ער זיך אויסגעוויינט צום אייבערשטן אז ער וויל זיין אן ערליכער איד, ער פלעגט מיט נעמען א תהלים און ער האט אריינגעפלאכטן זיינע אייגענע תפילות, אזוי האט ער געטון טאג טעגליך, און דאס האט אים געברעגט צו וואס ער האט זוכה געווען, און אזוי אויך אלע צדיקים האבן זוכה געווען צו קומען צו זייערע מדריגות דורך די עבודה פון רעדן און שמועסן מיטן אייבערשטן.

על כן טייערער ליבער תלמיד, מאך עס נאך, זוך אויף א שטילע פלאץ און דארט זאלסטו זיך אויסשמועסן דיין הארץ מיטן אייבערשטן, בעט אים: "הייליגער באשעפער זיי מיך מקרב צו דיר... העלף מיך... ראטעווע מיך פונעם יצר הרע...", אזוי זאלסטו טון טאג נאך טאג, וואך נאך וואך, ביז דער אייבערשטער וועט רחמנות האבן אויף דיר.

אויך זאלסטו נישט ווערן צעבראכן ווען דו וועסט שפירן ווי קיינער הערט דיך נישט אויס, ווען דו וועסט זען ווי עס גייען אריבער טעג און וואכן וואס דו בעטסט און בעטסט און עס זעט אויס ווי גארנישט פאסירט; וויסן זאלסטו אז אלע צדיקים גייען דאס אריבער, אויך דער רבי איז דאס אריבער. דער רבי האט דערציילט (שבחי הר"ן, סימן יב), ווען ער פלעגט רעדן צום אייבערשטן האט זיך אים שטענדיג געדאכט אז מען הערט נישט אויס וואס ער בעט, און קיינער קוקט נישט אויף אים, פארקערט, ווי מער ער פלעגט רעדן צום אייבערשטן האט זיך אים אלץ מער געדאכט ווי מען דארף אים נישט, ווייל ער האט געזען אז עס גייען אריבער אסאך יארן און ער האט נאכאלץ נישט זוכה געווען צו ווערן נאנט צום אייבערשטן, האט זיך אים געדאכט אז קיינער הערט אים נישט אויס, אדרבה עס האט אים אויסגעזען ווי מען שטופט אים אוועק פון די קדושה, מיט דעם אלעם האט זיך דער רבי זייער געשטארקט און נישט אויפגעהערט מיט זיין עבודת השם יתברך.

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

בעזרת ה' יתברך - ערב שבת קודש פרשת ויקהל-פקודי, שבת החודש, מברכין ניסן, כ"ד אדר, שנת תשפ"ו לפרט קטן

... נרו יאיר, תלמיד ישיבת היכל הקודש ירושלים

איך האב ערהאלטן דיין בריוו.

נעם גוטע חברים וואס רעדן איידל, וואס מאכן נאר איידעלע ווערטלעך, און היט זיך פון פייער פון די וואס רעדן ניבול פה אדער כמו ניבול פה, און ווען דו גייסט אין גאס מיט חברים און זיי שרייען און ווילדעווען - זאלסטו אוועק גיין פון זיי, גיי נאר מיט די איידעלע בחורים. אויך זאלסטו אכטונג געבן ווען דו גייסט הפצה צו גיין אנגעטון שיין, ווייל אלע קוקן אויף די מפיצים, מען וויל זען ווי אזוי עס פירן זיך די ברסלב'ע בחורים.

אויך זאלסטו זיך נעמען א גוטע חבר מיט וועם דו וועסט זיך מחזק זיין אין עבודת השם, זוך אויף צווישן די חברים א חבר וואס האט תמימות, ווייל עס איז זייער וויכטיג פאר עבודת השם א גוטע חבר. חכמינו זכרונם לברכה זאגן (אבות ב, ט): "אֵיזוֹהִי דֶרֶךְ יְשָׁרָה שֶׁיִּדְבַּק בָּהּ הָאָדָם", וואס איז די ריכטיגע וועג ווי אזוי א מענטש זאל זיך פירן? "רַבִּי יְהוֹשֻׁעַ אוֹמֵר, חָבֵר טוֹב", רבי יהושע זאגט ער זאל זיך נעמען א גוטע חבר, ווייל אז מען האט א גוטע חבר קען מען זיך מחזק זיין, און מען קען אסאך מער מקבל זיין פון רבי'ן דורך א גוטע חבר.

על כן ליבער תלמיד, זוך דיר אויף א גוטע חבר און זיי זיך מחזק מיט אים, בפרט יעצט אין די 'בין הזמנים' טעג וואס מען האט נישט קיין מסגרת איז גאר וויכטיג צו האבן א גוטע חבר מיט וועם מען קען זיך שטארקן אין עבודת השם, זאלסט אים דערציילן שיינע זאכן וואס דו האסט היינט געלערנט, דערצייל אים פון דיין עבודת השם, און ער וועט דיר דערציילן וואס ער האט היינט געהאט און זיך געשטארקט, אזוי וועסטו זייער מצליח זיין. אזוי ווי דער הייליגער רבי חנינא האט געזאגט (תענית ז.): "הַרְבֵּה לָמַדְתִּי מֵרַבּוֹתַי", איך האב געלערנט אסאך תורה פון מיינע רבי'ס, "וּמֵחֲבֵרַי יוֹתֵר מֵרַבּוֹתַי", און פון מיינע חברים האב איך געלערנט מער ווי פון מיינע רבי'ס, ווייל מיט א גוטע חבר קען מען אנקומען גאר שיין.

און אז דו האסט עפעס א בלבול אדער א קטנות הדעת וועט דיר דיין חבר קענען ארויסנעמען דערפון, און דיר מחזק זיין. אזוי ווי עס שטייט (קהלת ד, ט): "טוֹבִים הַשְּׁנַיִם מִן הָאֶחָד אֲשֶׁר יֵשׁ לָהֶם שָׂכָר טוֹב בַּעֲמָלָם", עס איז בעסער צוויי אינאיינעם, "כִּי אִם יִפֹּלוּ, הָאֶחָד יָקִים אֶת חֲבֵרוֹ", ווייל אויב איינער פאלט קען אים דער חבר אויפהייבן, "וְאִילוּ הָאֶחָד שֶׁיִּפּוֹל וְאֵין שֵׁנִי לַהֲקִימוֹ", אבער אז מען איז איינער אליין האט מען נישט ווער עס זאל אויפהייבן, און אזוי זאגט דער הייליגער רבי ר' אלימלך פון ליזענסק זכותו יגן עלינו (צעטיל קטן, אות יג), אז מען האט א גוטע חבר מיט וועם מען שטארקט זיך אין עבודת השם - קען מען זייער מצליח זיין.

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

בעזרת ה' יתברך - ערב שבת קודש פרשת ויקהל-פקודי, שבת החודש, מברכין ניסן, כ"ד אדר, שנת תשפ"ו לפרט קטן

... נרו יאיר, קרית ברסלב

איך הער אז דו העלפסט דיין טאטע רייניגן די מקוה אין שטעטל, איך בין דיר זייער דאנקבאר. ביי דיר איז דאס צוויי זכותים, איינס העלפן א טאטע - דאס איז זייער הייליג; צווייטנס - משמש זיין דעם רבי'ן, וואס מען טוט אין רבינ'ס שול, חדר, סקול, ישיבה וכו' - איז א זכות און א תיקון.

יעצט אין די טעג פון 'בין הזמנים' - זאלסטו זיך שטארקן צו דאווענען די דריי תפילות אין שול מיט מנין, זאלסט דאווענען מיט א סידור און זיך נישט ארומדרייען אהער און אהין.

אויך זאלסטו נישט לערנען ביים דאווענען, די הייליגע חכמים זאגן (שבת, י.): "זמן תורה לחוד וזמן תפילה לחוד", ווען מען דאווענט - דאווענט מען, ווען מען דאווענט - רעדט מען צום אייבערשטן, און אזוי ווי ווען מען וואלט ווען גערעדט מיט א צווייטן וואלט מען נישט אריינגעקוקט אין ספרים, און זיכער נישט ווען מען רעדט מיט א קעניג; מען וואלט געשטאנען מיט דרך ארץ פארן קעניג, איז דאך זיכער ווען מען דאווענט - דארף מען דאווענען מיט הכנעה, מיט יראה; גארנישט טון, נאר דאווענען, אריינקוקן אין סידור.

געוואוין זיך צו צו דאווענען אויף איין פלאץ, דריי זיך נישט ארום ביים דאווענען, טרעף זיך דיין ווינקל און דארט זאלסטו דאווענען מיט א זיסקייט, און וויסן זאלסטו, אין די צייט וואס מען דאווענט די דריי תפילות מיט מנין - דעמאלט איז די הימל אפן, און דער אייבערשטער איז מוחל פאר די גאנצע מנין אלע עבירות, עס איז דעמאלט אן עת רצון (ברכות ז:); זאלסטו זיך נישט ארומדרייען אהער און אהין, און זיכער נישט שמועסן און רעדן מיט חברים; ביים דאווענען זאלסטו נאר אריינקוקן אין סידור.

אויך זאלסטו זיך צוגעוואוינען ביים דאווענען שמונה עשרה, ביים סוף, פאר די צווייטע 'יהיו לרצון אמרי פי' - צו מאכן א סטאנציע און זיך דארט אויסגיסן דיין הארץ צום אייבערשטן אין דיין שפראך, אים בעטן אויף אלעס; אויף א גוטע שידוך, אויף ערליכע דורות, אויף פרנסה, און אויף זוכה זיין צו תשובה שלימה, בעט אין דיין שפראך, אויף דיין מאמע לשון, אין אידיש: "הייליגער באשעפער העלף מיך, איך וויל זיין אן ערליכער איד, איך וויל זיין אפגעהיטן פון שלעכטס, וואס קען איך טון, דער יצר הרע ווארפט מיך אראפ אין נישט גוטע זאכן"... אזוי זאלסטו טון ביי אלע דריי תפילות; יאג זיך נישט אויס צו טרעטן שמונה עשרה, בלייב שטיין מיטן סידור אויפן פנים און רעד צום אייבערשטן, רעד זיך אויס דיין הארץ; דאס וועט דיך ברענגען צו הויכע מדריגות, ווייל אלע צדיקים זענען צוגעקומען צו זייערע הויכע מדריגות דורך די עבודה פון תפילה והתבודדות, רעדן צום אייבערשטן כידבר איש אל רעהו.

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

בעזרת ה' יתברך - ערב שבת קודש פרשת ויקהל-פקודי, שבת החודש, מברכין ניסן, כ"ד אדר, שנת תשפ"ו לפרט קטן

מיין טייערער ... נרו יאיר

יעצט אין די טעג פון 'בין הזמנים' ווען די ישיבות און די כוללים זענען פארמאכט - זאלסטו זיך ווייטער נאר חבר'ן מיט ערליכע חברים, ווייל אפילו א גוטער בחור און א גוטער אינגערמאן, אויב וועט ער זיך דרייען מיט בחורים אן יראת שמים - וועט ער נאכגעשלעפט ווערן נאך זיי. אזוי ווי עס שטייט אין פסוק (משלי יג, כ): "וְרֹעֶה כְסִילִים יֵרוֹעַ", אז מען דרייט זיך מיט נישט ערליכע חברים ווערט מען נאכגעשלעפט; חכמינו זכרונם לברכה זאגן (ילקוט משלי, רמז תתקנ), אז א מענטש גייט אריין אין א געשעפט פון גוטע בשמים, אפילו ער קויפט נישט קיין בשמים - גייט אריין אין זיינע קליידער א גוטע שמעק.

ספעציעל זאלסטו זיך זייער היטן פון די וואס גייען ארום צו טישן פון רבי'ס מיט די כוונה צו מאכן ליצנות, און זיי רעדן שלעכטס אויף רבנים, ראשי ישיבות; פון די זאלסטו זיך זייער היטן. ווייל חכמינו זכרונם לברכה זאגן (יומא לח:): "הַבָּא לְטַמֵּא פּוֹתְחִין לוֹ", ווער עס וויל אוועקגיין פונעם אייבערשטן העלפט מען אים צו פון הימל ער זאל אוועק גיין, אזוי ווי עס שטייט (משלי ג, לד): אִם לַלֵּצִים הוּא יָלִיץ"; זאגט דער הייליגער מוהרנ"ת, מען כאפט אן דוקא דעם פסוק: "אִם לַלֵּצִים הוּא יָלִיץ", ווייל אז א מענטש וויל זיך מטמא זיין - ברענגט מען אים א לץ וואס לאכט אפ פון צדיקים, פון רבנים און ראשי ישיבות, ביז מען פאלט אראפ רחמנא לצלן אין די טומאה השם ישמרינו.

'בין בזמנים' איז גארנישט אנדערש ווי א גאנץ יאר, גוטע חברים דארף מען האבן אויך 'בין הזמנים'. האלט אויפן דיינע אויערן, אז דו הערסט פון די גרופע בחורים אדער אינגעלייט ווערטלעך פון ניבול פה - זאלסטו זיך נישט חבר'ן מיט זיי, און אז זיי ווייזן דיר אין טעלעפאן אדער זיי שיקן דיר נישט גוטע זאכן - זאלסטו זיך נעמען אנדערע חברים, ווייל מען קען אינגאנצן אוועק פאלן און מען פארלירט אלעס.

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

בעזרת ה' יתברך

יום ג' פרשת וזאת הברכה, מחרת יום הכיפורים, י"א תשרי, שנת תשפ"א לפרט קטן

לכבוד מיין טייערער זון ... נרו יאיר.

איך וויל דיר מחזק זיין זאלסט ארויסכאפן צו לערנען יעדן טאג; אפילו יעצט אום חודש תשרי וואס עס איז נישטא קיין כולל דארף מען לערנען די הייליגע תורה.

דו ווייסט דאך ווי שטארק מוהרא"ש פלעגט חוזק מאכן פון "בין הזמנים"; מוהרא"ש פלעגט זאגן: "נישטא אזא זאך ווי 'בין הזמנים', איינמאל איז דא 'בין הזמנים', ווען א מענטש שטארבט, צווישן די מיתה און דאס באגראבן - דעמאלט איז 'בין הזמנים', דעמאלט האט דער נפטר גרויס צער, ה' ישמרינו, אבער כל זמן מען לעבט איז נישטא 'בין הזמנים'".

איך בעט דיר זייער טייערער ... נרו יאיר, נוץ אויס דיינע יונגע יארן; יעצט האסטו דיינע שענסטע יארן. האסט חתונה געהאט, האסט שוין א ליכטיג קינד, האסט אן אשת חיל; זאלסטו לערנען און דאווענען.

איך און מאמי האבן אזויפיל נחת יעדעס מאל מיר הערן גוטע גריסן אז דו לערנסט און דאווענסט, דאס געבט אונז כח אויף ווייטער.

יישר כח פאר'ן דאווענען פסוקי דזמרה, עס איז געווען זייער שיין.