בריוון פונעם ראש ישיבה שליט"א

#342 - וואו דארף מען זיין שבת חנוכה?
חנוכה, שטעטל, אומאן

בעזרת ה' יתברך - ערב שבת קודש פרשת וישב, כ"ב כסליו, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


דעם שבת זאלסטו זיין זייער פרייליך, דער הייליגער זוהר זאגט (יתרו פח.): "כָּל בִּרְכָאן דִּלְעֵילָּא וְתַתָּא בְּיוֹמָא שְׁבִיעָאָה תַּלְיָין", אלע ברכות פון די קומענדיגע וואך - איז אנגעהאנגען אינעם שבת; קומענדיגע וואך איז חנוכה, מען גייט זוכה זיין צו צינדן די הייליגע מנורה; זאלסטו שוין דעם שבת זיין פרייליך און בעט דעם אייבערשטן זאלסט זוכה זיין צו אלע קדושות פון חנוכה.


איך זע עס ווערט א צעמישעניש וואו מען דארף זיין שבת חנוכה וכו'; וויל איך דיר דאס קלאר מאכן. דער רבי האט געזאגט מען זאל קומען צו אים דריי מאל א יאר: ראש השנה, שבת חנוכה און שבועות, דער רבי האט געזאגט ווער עס וועט קומען צו אים אין די דריי זמנים וועט געראטעוועט ווערן פון עולם התוהו, און מוהרא"ש זאגט אז דאס איז געווען בחיים חיותו פון הייליגן רבי'ן, דעמאלט האט מען געדארפט קומען צו אים די דריי צייטן, און מען האט זוכה געווען צו די הייליגקייטן, אבער היינטיגע טעג, נאכן רבינ'ס הסתלקות - איז נישטא א געוויסע פלאץ וואו מען דארף זיין די דריי זמנים, נאר וואו אימער עס זענען דא א מנין אידן וואס גלייבן אין רבי'ן און לערנען דעם רבינ'ס ספרים - איז דארט גוט צו זיין אין די דריי זמנים; אויסער ראש השנה, דעמאלט דארף מען יא קומען קיין אומאן, ווייל אזוי האט מוהרנ"ת געזאגט, ער האט פארשטאנען פון רבי'ן אז קומען ראש השנה צו אים גייט אויך אן נאכן הסתלקות, און קיינער קען נישט קריגן אויף דעם, קיינער קען נישט זאגן פשטים אין דעם, ווייל קיינער פארשטייט נישט דעם רבי'ן אויסער רבי נתן; דער רבי האט געזאגט: "קיינער פארשטייט מיר נישט, נאר רבי נתן, און זיין חבר רבי נפתלי – אביסל"; (די שיחה אליינס דארף מען אויך וויסן ווי אזוי צו לערנען, מוהרא"ש זאגט מען לייגט א פינטל אינדערמיט, אז די לעצטע ווארט - אביסל - דאס האט דער רבי געזאגט אויף רבי נפתלי), און אז רבי נתן זאגט אז דער רבי - ווען ער האט גערעדט פון מעלות לבוא אליו לראש השנה, פון דאס גרויסקייט פון זיין ביי אים אויף ראש השנה - מיינט ער אויסדרוקליך אז אויך נאכן הסתלקות זאל מען קומען אויסדרוקליך קיין אומאן - קען קיינער נישט קריגן אויף דעם, און אפילו עס זאלן קומען למדנים, גאונים, מקובלים, בַּאבַּאס און אזוי ווייטער, וואס וועלן זאגן אז מען דארף בלייבן אין ארץ ישראל, אין ירושלים, אין מירון אדער ווייס איך וואו - וועלן מיר ווייטער פארן קיין אומאן אויף ראש השנה אזוי ווי מוהרנ"ת האט געזאגט, און זיך נישט לאזן פארדרייען און נישט אריינגיין אין ויכוחים מיט די וואס זוכן צו פארדרייען דעם הייליגן רבינ'ס ווערטער אזוי ווי רבי נתן האט פארשטאנען.


קיינער קען נישט זאגן אנדערש אין רבינ'ס ווערטער פון וואס מוהרנ"ת האט געזאגט, ווייל אן אים ווייסן מיר בכלל נישט פון רבי'ן, דער רבי האט געזאגט (חיי מוהר"ן, סימן שע): "מען דארף דאנקען רבי נתן, ווייל אן אים וואלט נישט געבליבן פון מיר קיין איין שמות בלעטל"; און וועם עס איז שווער צו פארן קיין אומאן, צום ביישפיל די ווייב זיינע צעבייסט אים און צעגראדזשעט אים וכו' וכו' אויב ער פארט אוועק ראש השנה פון שטוב, זאל ער זאגן דעם אמת, 'עס איז מיר שווער צו פארן ווייל מיין ווייב צובלוטיגט מיך וכו' וכו'', און נישט גורם זיין צו פארמינערן די קיבוץ ביים הייליגן רבי'ן וואס אין דעם איז תלוי די גאולה, און ווער עס האט מורא צו פארן מיט א פליגער, ער האט פחד גבוהים, ער האט א פחד אז די פליגער וועט אראפפאלן, זאל זאגן דעם אמת פארוואס ער פארט נישט קיין אומאן, און נישט פארנארן מענטשן אז מען דארף נישט פארן.


מיר האבן געזען ביי מוהרא"ש אז ער האט נישט געקריגט מיט קיינעם, נישט גערעדט פון קיינעם, ער האט נאר גערעדט פון רבינ'ס עצות, אבער אויב האט איינער זיך ארויסגעשטעלט קעגן פארן אויף אומאן, האט מוהרא"ש יענעם נישט פארשוויגן, און אין די לעצטע צען יאר פון מוהרא"ש'ס לעבן, ווען איך האב זוכה געווען מקורב צו ווערן, האב איך מיט געהאלטן עטליכע מאל ווי מוהרא"ש האט עס גענומען ממש צום הארצן; ווען איינער האט זיך ארויסגעשטעלט קעגן דעם רבינ'ס קיבוץ אין אומאן האט מוהרא"ש דאס נישט פארשוויגן, ווייל קיינער קען נישט זאגן אנדערש פון רבי'ן ווי רבי נתן האט פארשטאנען, און מיר וועלן זיך מוסר נפש זיין צו פארן צום רבי'ן מיט די קינדער אלע יארן ראש השנה.


דאס אלעס איז ראש השנה, אבער שבת חנוכה האט מוהרא"ש אונז מזהיר געווען נישט צו פארן קיין אומאן, ווייל מען דארף זיין אין שטוב מיט די קינדער, עס איז א צייט פון חינוך הבנים והבנות. מוהרא"ש זאגט אז די גאנצע שטורעם וואס איז דא היינט ביי ברסלב'ע חסידים איבער פארן שבת חנוכה - דאס קומט פון די טרעוועל אגענטן וואס זוכן צו לייזן אפאר דאלער וכו', מוהרא"ש פלעגט אונז זייער ווארענען צו בלייבן אין שטוב חנוכה; אויסער די וואס האבן נישט קיין קינדער וכו', די קענען אלץ פארן, עס פעלט נישט אויס עס זאל זיין שבת חנוכה, אבער אז זיי ווילן דוקא זיין שבת חנוכה - איז עפעס אנדערש, אבער א טאטע פון קינדער דארף זיין אין שטוב, זינגען מיט די קינדער און דערציילן די ניסים פונעם אייבערשטן פאר די קינדער.


ובנוגע שבת חנוכה וואו צו זיין; דארפסט זיך נישט ארויסשלעפן שבת חנוכה אין שטעטל, איך גיי אהין צוליב מיינע טעמים וואס איך האב, דאס האט נישט מיט דיר, דו זאלסט בלייבן אין שטוב מיט דיין משפחה. דער עיקר זאלסטו זען דו זאלסט נישט זיין אין עולם התוהו דא בזה העולם, זע צו זיין פרייליך מיט דיין משפחה, און אז דו קענסט דאווענען מיט א מנין וואס גלייבן אין רבי'ן - וועסטו דארט זוכה זיין צו אלע שיינע זאכן.


א פרייליכן שבת.

#341 - זיי מכבד דיין שווער און שוויגער
חנוכה, שווער און שוויגער, אומאן

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת וישב, י"ז כסליו, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר


קומענדיגע וואך זונטאג נאכט גייט מען צינדן די הייליגע חנוכה לעכט, דער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק ב', סימן ב): "ימי חנוכה", די חנוכה טעג – "ימי הודאה", זענען טעג פון לויבן און דאנקען און דאס איז די פארגעניגן פון עולם הבא.


ווען דו צינדסט אן די הייליגע חנוכה לעכט זאלסטו זינגען די זמירות – "הנרות, מעוז צור וכו', ויהי נועם און יושב בסתר עליון, למנצח בנגינות מזמור שיר אלקים יחנני ויברכני, מזמור שיר חנוכה הבית לדוד, רננו צדיקים, הללוי-ה אודה ה', הללוי-ה אשרי איש, שיר המעלות לדוד הנה מה טוב, מזמור לתודה, שיר המעלות לדוד לולי ה', הללוי-ה הללו א-ל בקדשו", נאכדעם פירן זיך אנשי שלומינו צו זינגען די שיר של חשק "ידיד נפש", מיט "א-ל מסתתר" און "אור הגנוז בלובן המחשוף", און דאנק און לויב דעם אייבערשטן אז דו האסט חתונה געהאט, און נאך אביסל האסטו שוין א קינד.


זיי מכבד דיין שווער און שוויגער; ווען מען איז יונג איז מען יונג, מען כאפט נישט וואס עלטערן זענען און וואס א שווער און שוויגער זענען, אבער ביים רבי'ן איז אפילו יונגערהייט שטארקט מען זיך צו אויסהערן עלטערן, און חס ושלום נישט ענטפערן.


בנוגע וכו'; מען געבט זיך איין דריי און מען פארט שוין אויף ראש השנה צום רבי'ן, החכם עיניו בראשו, גרייט אן דיינע פאפירן, מאך זיך לעגאל צו קענען פארן, ווייל ראש השנה דארפן אלע זיין.

#340 - וויכטיג צו קענען די הלכות פון ברכת הנהנין
תפילות אויף אידיש, אומאן, הלכה

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת ויצא, ה' כסליו, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר


נעכטן איז מיר געווען א גרויסע טאג אז מיר האבן אנגעהויבן א נייע שיעור, יעדן פארנאכטס, א שיעור אין הלכה, פאר אינגלייט וואס זענען פאריאגט צו ברענגען פרנסה. איך האב הנאה אז דו קומסט צום שיעור, אפילו דו ביסט מיד טוסטו וואס איז ריכטיג, ביסט זיך קובע א שיעור אין הלכה.


מיר האבן אנגעהויבן לערנען הלכות ברכות, עס איז זייער וויכטיג צו קענען די הלכות פון ברכת הנהנין; גיי ווייס, דאס וואס מענטשן גייען אריבער היינטיגע זמנים, פחדים, ענקזייעטי, פאביעס, פאניק אטאקעס – קומט פון נישט זיין נזהר צו מאכן ברכות. ווייל דער רבי זאגט דער הייליגער רבי זאגט (ספר המדות אות פחד, סימן יד): "מִי שֶׁאֵינוֹ נִזְהָר בְּבִרְכַּת הַנֶּהֱנִין", ווער עס איז נישט געווארנט צו מאכן ברכות ביים עסן, "תְּחִלָּה וָסוֹף", א פאר ברכה און א נאך ברכה – "פְּחָדִים בָּאִים עָלָיו", קומט אויף אים שרעק.


בעט יעדן טאג דעם אייבערשטן: "הייליגער באשעפער, דער רבי וואס געבט מיר לעבן, ער געבט מיר אזויפיל גוטס, אמונה, תשובה, שמחה וכו' וכו' – זאגט מען זאל קומען צו אים אויף ראש השנה, העלף מיר איך זאל קענען צעברעכן אלע מיינע מניעות און גיין קיין אומאן".

#339 - משיח וועט קומען בזכות די תפילות פון אידישע פרויען
חיזוק פאר פרויען, אומאן, תפילות פון פרויען

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת חיי שרה, י"ח מרחשון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


מרת ... תחי', לאנדאן


איך האב געטראפן אייער מאן נרו יאיר אין אומאן דעם פארגאנגענעם ראש השנה, ער האט מיר דערציילט אז איר האט אים געלאזט קומען צום רבי'ן אויף ראש השנה על אף די שוועריקייטן פיזיש און גייסטיש נאכן געבוירן דעם קינד, עס איז אייך ממש אנגעקומען מיט מסירות נפש אז ער זאל פארן די יאר צום רבי'ן; דאס ווייזט אז איר האט א שטארקע אמונת חכמים, אז דער רבי זאגט קומען קיין אומאן שיקט מען דעם מאן אפילו עס איז גאר שווער; איך בין זיכער אז איר וועט נישט דערלייגן פון דעם נאר פארדינען בזה ובבא.


שטארקט אייך מיט תפילה והתבודדות, יעדע זאך וואס איר דארפט זאלט איר בעטן פונעם אייבערשטן, והעיקר זאלט איר טאג און נאכט בעטן פאר אייערע קינדער זיי זאלן זיין ערליכע אידן, ווייל אין די היינטיגע טעג דארף מען אסאך רחמי שמים אז די קינדער זאלן זיין ערליך, און די תפילות פון די אידישע מאמע דאס איז די שטערקסטע גארענטי, און בזכות די תפילות פון אידישע מאמעס וועט זיין די גאולה. אזוי האט דער רבי געזאגט ווען מען האט אים געזאגט אז דער בעל שם טוב זכותו יגן עלינו האט געזאגט: "ווען משיח וועט קומען וועט מען מבטל זיין אלע ווייבער שולן", האט דער רבי געזאגט: "עס איז נישט אמת, עס קען נישט זיין אז דער בעל שם טוב האט דאס געזאגט, פינקט פארקערט! משיח וועט קומען בזכות די תפילות פון אידישע פרויען וואס זיי דאווענען און בעטן אז משיח זאל קומען"; זעט מען פון דעם אז דער רבי האט זייער שטארק געהאלטן פון תפילות פון פרויען.


דער אייבערשטער זאל אייך געבן כח, און איר זאלט זען אסאך נחת ביי דעם קינד און ביי אלע קינדער געזונטערהייט.

#338 - מזמור לתודה איז א סגולה פאר געבוירן
קינדער, סגולות, אומאן

בעזרת ה' יתברך - יום ב' לסדר כי תבוא לאומאן, ט"ו אלול, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


... נרו יאיר, לעיקוואד


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


דאס אז דיין ווייב האט די יאר צוויי מאל פארלוירן וכו', דו ווילסט וויסן ווי אזוי מען קען זוכה זיין צו אויסטראגן וכו'.


נעם די עצה פון רבי'ן פון מזמור לתודה, דער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק ב', סימן ב), מזמור לתודה איז א סגולה פאר געבוירן; דאס הייסט אז מען זינגט און מען דאנקט דעם אייבערשטן, מען זינגט א גאנצן טאג: "כי טוב ה', דער אייבערשטער איז גוט, כי טוב ה', דער אייבערשטער איז אזוי גוט צו אונז" - דאס העלפט מען זאל זוכה זיין צו אויסטראגן און געבוירן בנקל ובנחת.


יעצט פארן מיר צום רבי'ן אויף אומאן, זיין דארט ראש השנה; וועסטו זיכער פועל'ן אלע ישועות.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א כתיבה וחתימה טובה, א גוט געבענטשט יאר.

#337 - קומענדיגע יאר וויל איך פארן דינסטאג פאר ראש השנה
נסיעה, אומאן, שמירת עינים

בעזרת ה' יתברך - תשרי, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר, קרית ברסלב ליבערטי


א גרויסן יישר כח פארן צושטעלן אזעלכע געשמאקע וועגן צו קומען צום רבי'ן קיין אומאן אויף ראש השנה, איך האב זייער הנאה געהאט, עס איז געווען א פארגעניגן צו פארן מיט אנשי שלומינו.


איך האף צום אייבערשטן ענק וועלן צושטעלן אויף קומענדיגע יאר, תשפ"ז, אויך א 'נסיעה' צום רבי'ן.


קומענדיגע יאר וויל איך פארן דינסטאג כ"ו אלול, סעפטעמבער 8 למספרם. ראש השנה געפאלט אום שבת קודש און זונטאג, דארפן מיר ארויספארן דינסטאג פארנאכטס אנצוקומען דאנערשטאג אינדערפרי. לויט ווי איך זע וועלן ענק קענען מאכן צוויי טשארטערס, איינס דינסטאג פארנאכטס און איינס מיטוואך, איך וויל פארן דינסטאג.


זיי שטארק מיט שחרית מנחה מעריב, דאווענען דוקא אין שול, נישט אין שטוב, אין אפיס וכדומה.

#336 - די מאנשאפט אויפ'ן פליגער זאלן זיין נאר מענער
נסיעה, אומאן, שמירת עינים

בעזרת ה' יתברך - תשרי, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר, מאנסי


א גרויסן יישר כח פארן מאכן א טשארטער צו פארן קיין אומאן אויף ראש השנה, און א באזונדערע יישר כח פארן ברענגען א פליגער אן קיין סקרינס. די וועג איז געווען אזוי רואיג, סיי פאר זיך אליין, מען האט נישט געהאט די נסיונות פון קוקן און סיי פאר אונזערע ריינע קינדער, עס איז געווען א מין רואיגקייט אז מען ווייסט אז די קינדער האבן נישט און קענען גארנישט קוקן.


איין זאך איז א שאד, אז די מאנשאפט זענען געווען גויות; ווען מען דינגט א פליגער קען מען בעטן וואס מען וויל, מען וואלט ווען געדארפט בעטן אז די מאנשאפט זאלן זיין נאר מענער. איך האף צום אייבערשטן און איך בעט דיר אז אויף קומענדיגע יאר און אויף ווייטער, ווען דו וועסט מאכן א טשארטער פאר אונזער חבורה – זאל דאס זיין מיט א פליגער אן קיין סקרינס און די מאנשאפט זאלן זיין מענער.


לכבוד די נייע יאר זאלסטו זיך צוריק באנייען מיט לענען ח"י פרקים משניות, דאס איז מסוגל פאר די נשמה, עס רייניגט און זויבערט עס.

#335 - מער נישט רייכערן אום יום טוב
אומאן, שיעורים כסדרן, יום טוב, רייכערן

בעזרת ה' יתברך - תשרי, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר, קרית יואל


רייכערן יום טוב איז חילול יום טוב. מוהרא"ש פלעגט זאגן אלע יארן ביי די דרשות אין אומאן אז רייכערן יום טוב איז חילול יום טוב, (איין יאר האט מוהרא"ש זיך אויסגעדרייט צו זיין איידעם הרב משה עסטרייכער שליט"א, א דיין, אים פרעגן אויב עס איז טאקע אזוי).


ביסט געקומען רעדן צו מיר יום טוב, האסט געשטינקען פון צוגארעטליך, דאס האט מיר זייער פארדראסן, דעריבער האב איך נישט געוואלט רעדן מיט דיר. יעצט אז דו זאגסט מיר אז דו נעמסט אויף דיר אז דו גייסט מער נישט רייכערן יום טוב בין איך זייער צופרידן.


עס האט מיר זייער געשטערט אז ביי אונזער בנין רייכערט מען יום טוב.


באניי זיך מיט לימוד ח"י פרקים משניות יעדן טאג, און אויך מיטן זאגן דעם 'יום תהילים'; זיי נישט מוותר אויף די צוויי שיעורים, וועסטו זען גרויסע ישועות בגשמיות וברוחניות.

#334 - פארדינגען בעטן נאר פאר ווער ס'רייכערט נישט יום טוב
הפצה, אומאן, יום טוב, רייכערן

בעזרת ה' יתברך - תשרי, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר, בארא פארק


איך בין דיר זייער דאנקבאר פארן העלפן צאמנעמען פון אנשי שלומינו וואס וויילן אין אונזער בנין ראש השנה אין אומאן געלט פאר דינגען בעטן.


איין זאך וואס האט מיך זייער געשטערט, אז נאכן אויסרופן אזויפיל מאל אז רייכערן יום טוב איז חילול יום טוב האט מען ווייטער גערייכערט. וויל איך דיר בעטן, אויף קומענדיגע יאר ווען דו וועסט פארדינגען בעטן ביי אונזער בנין זאלסטו נישט פארדינגען פאר ווער עס רייכערט, מען קען נאר דינגען ביי אונזער בנין מיט די תנאי אז מען רייכערט נישט יום טוב. איך וויל מיט דיר איבערגיין די נעמען, איך וויל אונזער בנין, אונזערע ד' אמות זאל זיין ריין און הייליג; פרעג זיך נאך ביי די וואס זענען געווען מיט אונז יארן צוריק, ווען די חבורה איז נאך געווען קליין, איז געשטאנען אויף די קארטלעך צוויי תנאים וואס מען דארף האלטן אינעם בנין, נישט רייכערן און נישט ברענגען קיין אלקאהאל. איך וויל דאס ווייטער אנהאלטן, און נאר מיט די צוויי תנאים קען מען זיין ביי אונז.


לכבוד די נייע יאר זאלסטו זיך מקבל זיין צו עוסק זיין אין הפצה, נעם צאם אפאר בחורים און אפאר אינגעלייט, מען זאל אויסלייגן אין אלע שולן גליונות מידי שבת בשבתו, און אויך דבר יום ביומו – סיי די חינוך גליון, סיי די טעראפי גליון, און די היכל הקודש גליון און אויך די נייע גליון מים רבים.

#333 - אלעס זאל זיין אפן, מען זאל אלעס קענען זען
קדושה, משניות, אומאן

בעזרת ה' יתברך - תשרי, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר, קרית ברסלב


איך וויל דיר דאנקען בשם כל הקהל ובשם של החבורה פאר די הערליכע ראש השנה וואס דו מיט דיינע מיט העלפערס האבן אהערגעשטעלט אין אומאן. אנגעהויבן מיט די געשמאקע סעודות, מיט די צימערן צו שלאפן, מיט די פיינע הייסע מקוה, מיט די זויבערקייט, מיט די שמירה, מיט די וואסער, מיט אלעס אלעס. בזכות די גרויסע אונטערנעמונג, בזכות המצווה הזאת – זאלסטו געבענטשט ווערן מיט אלע ברכות, ישועות ורפואות צוזאמען מיט אלע וואס האבן דיר געהאלפן, א זיס יאר פאר ענק אלע.


איך וויל בעטן זאלסט אויסרייסן אלע ביימער צווישן אונזער בנין אינעם שטח וואו מען גייט בויען דעם בית המדרש הגדול, איך בין נישט רואיג מיט די שטח, עס איז מיר נישט געפאלן צו זען די קינדער שפילן דארט וכו'. מיר לערנען טאקע מיט די קינדער קדושה וטהרה, אבער דאך וויל איך עס זאל נישט זיין קיין איין ווינקל וואו מען קען זיך באהאלטן, איך וויל אלעס זאל זיין אפן, מען זאל אלעס קענען זען.


באניי זיך צוריק מיט לערנען יעדן טאג ח"י פרקים משניות, תשפ"ו – ת'הא ש'נת פ'ריש ו'וערן, ווער א פרישער מקורב.

#332 - איך ווארט דיך צו זען אין אומאן
קברי צדיקים, אומאן

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת כי תצא, ח' אלול, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד מיין ליבער ... נרו יאיר, צפת


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


ביי אונז אין בנין אין אומאן איז נישט צוגעשטעלט צו קענען קומען עסן, די סעודות זענען נאר פאר די וואס שלאפן אינעם בנין.


דאווענען וועסטו קענען מיטהאלטן, די שול איז אפן פאר אלעמען ביי די תפילות, אין די אנדערע זמנים איז דער בנין פארמאכט, עס איז פריוואט נאר פאר די וואס נעמען א בעט דארט.


שטארק זיך און שטארק דיין ווייב, זאג דיין ווייב אז איך ליין אלע אירע בריוו, און אפילו די בריוו וואס ווערן נישט געענטפערט ליין איך, איך בעט פאר איר און פאר ענקער גאנצע משפחה.


כאפ זיך אריבער ביי די הייליגע צדיקים, דער אריז"ל, דער בית יוסף און אלע אנדערע צדיקים. דו וואוינסט דאך נעבן זיי, א שפאן אוועק, קענסטו זיך אריבערכאפן טאג טעגליך. ביי די צדיקים איז אפן די הימלען, די תפילות גייען ארויף זייער שנעל, זיי זיך דארט מתבודד, בעט פאר דיר, פאר דיין ווייב און קינדער, און זיי מיך אויך מזכיר לטובה, יואל בן רייצא רעכיל.


איך ווארט דיך צו זען אין אומאן.


א כתיבה וחתימה טובה, א גוט געבענטשט יאר.

#331 - דיינע קינדער זאלן זיין דיינע חברים אין שול
חינוך הילדים, שבת קודש, אומאן, חודש אלול

בעזרת ה' יתברך - ערב שבת קודש לסדר כי תבוא לאומאן, י"ט אלול, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


די וואך שבת איז פאר אונז די לעצטע שבת פון תשפ"ה וואס מיר זיצן מיט די קינדער, מיט די משפחה, קומענדיגע וואך שבת וועלן מיר שוין זיין מיטן אייבערשטנ'ס הילף ביים הייליגן רבי'ן אין אומאן. זאלסטו פרובירן מיט אלע כוחות צו זיין פרייליך, מאך פרייליך דיין ווייב מיט די קינדער, טאנץ מיט די קינדער: "אוי ווי גוט איז צו זיין א איד, אוי ווי גוט איז צו זיין א איד"; מוהרא"ש זאגט, מיט איין שבת וואס מען איז פרייליך - פאררעכט מען אלעס.


מוצאי שבת זאגן מיר סליחות, איך וועל אם ירצה ה' זאגן סליחות אין שטעטל. די ספרדי'שע טייערע אידן זאגן שוין א גאנץ חודש אלול סליחות, מיר אשכנז'ישע אידן גייען אנהייבן זאגן סליחות מוצאי שבת, מיר גייען וויינען צום אייבערשטן ער זאל צערייסן אלע גזירות, די ביטערע גזירות וואס די מקטריגים ווילן גוזר זיין אויף די הייליגע פאלק. מיר גייען שרייען: "זוֹחֲלִים וְרוֹעֲדִים" מיר זענען אזוי דערשראקן און מיר ציטערן, "מִיּוֹם בּוֹאֶךָ" פון ראש השנה וואס קומט, "חָלִים כְּמַבְכִּירָה" מיר ציטערן אזוי שטארק, אזוי ווי א פרוי גייט צום ערשטן געבורט, מיר בעטן דיר, "טִנּוּפָם מְחֵה נָא" מעק אויס אונזערע זינד, זיי אונז מוחל אויף אלעס וואס מיר האבן געטון, "וְיוֹדוּ פִלְאֶךָ" און מיר וועלן דיך נאר לויבן.


איך וויל דיר בעטן נאכאמאל זאלסט שבת זיין נאר פרייליך, גיי אין שול, נעם דיינע קינדער מיט דיר, דיינע קינדער זאלן זיין דיינע חברים אין שול, זיץ מיט זיי, לויף נישט צו חברים, געב זיך מיט זיי אפ. מוהרא"ש האט אונז גוט געלערנט וואס חברים מיינען, מען שמייכלט אין פנים און הינטערן רוקן שטעכט מען מיט א מעסער. זיץ מיט דיינע קינדער, ווייז זיי ווי מען דאווענט, מיט שמחה, מיט געשמאק. נאכן דאווענען גיי אהיים צו דיין ווייב, צו דיין משפחה, בלייב נישט רעדן נארישקייטן, די מלאכים ווארטן אויף דיר, זיי ווילן זען דיין זמירות שבת.


גרייט אן די לעכט, ברען אפ די קנויטן און זיי זיך מתבודד, בעט פאר דיינע קינדער. בעט דעם אייבערשטן פאר הייליגע דורות, זיי זאלן שיינען אין תורה. בלייב אין שטוב ווען דיין ווייב צינדט לעכט, לויף נישט ארויס, גיי אין מקוה פרי, ביים לעכט צינדן זאלסטו זיצן מיט א סידור זאגן שיר השירים. בוי דיין שטוב געזונט, מיט יראת שמים. מאך נישט נאך די פליטעס וואס דערמאנען זיך ביים זמן אז מען דארף גיין אין מקוה און זיך אפבאדן לכבוד שבת, בוי דיין שטוב ריכטיג.


מיר זאגן סליחות ביינאכט ביי חצות מיט די בגדי שבת.


א פרייליכן שבת, א כתיבה וחתימה טובה, א גוט געבענטשט יאר.

#330 - זיך אויסקומען מיט אנדערע
שלום, אומאן

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת כי תצא, י"א אלול, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


זיך צו קענען אויסקומען מיט אנדערע, זען דאס גוטס ביי אנדערע - אויף דעם דארף מען בעטן אסאך דעם אייבערשטן, בפרט יעצט ווען מען הערט שופר בלאזן דארף מען אויף דעם בעטן. מוהרא"ש ברענגט בשם דעם הייליגן אריז"ל אז די ראשי תיבות פון שופ"ר איז די פסוק (דברים כט, יז): "פֶּן יֵשׁ בָּכֶם שֹׁ'רֶשׁ פֹּ'רֶה רֹ'אשׁ וְ'לַעֲנָה", און מוהרא"ש זאגט, מען דארף פארשטיין וואס האט דער פסוק מיט בלאזן שופר? נאר רש"י זאגט דארט, וואס איז דאס שורש פורה ראש ולענה? "שׁוֹרֶשׁ" א ווארצל, "מְגַדֵּל עֵשֶׂב מַר כְּגִידִין" וואס מאכט וואקסן א ביטערע גראז, "שֶׁהֵם מָרִים" וואס איז זייער ביטער, "כְּלוֹמֶר מַפְרֶה וּמַרְבֶּה רֶשַׁע בְּקִרְבְּכֶם" עס פארשפרייט צווישן ענק שלעכטס; מוהרא"ש זאגט, ווען מען הערט דעם שופר דארף דאס אויפוועקן דעם מענטש ער זאל תשובה טון, ארויסנעמען פון זיך דאס רשעות וואס ליגט אין אים וכו', ער זאל אנהייבן קוקן גוט אויף אנדערע און טון נאר חסד מיט אנדערע.


מיר פארן שוין כמעט קיין אומאן, פון היינט דרייצן טעג פארן מיר; מיר דארפן ארויסנעמען די פיינטשפאט פון הארץ, מוהרא"ש זאגט: "דער רבי קען נעמען דעם גרעסטן בעל עבירה, אויסער א בעל מחלוקת"; א בעל מחלוקת האט נישט קיין פלאץ ביים רבי'ן.


היינט נאכט וועט זיין די שיעור אין ישיבה אין וויליאמסבורג, אויך וועט מען עס קענען מיט האלטן מיט א הוקאפ אין אלע שול'ן היכל הקודש; עס איז וויכטיג זאלסט קומען, מען מוז קומען הערן דעם רבינ'ס ווערטער, נאר אזוי בלייבט מען מקורב און מקושר צום רבי'ן.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע עניינים.


א כתיבה וחתימה טובה, א גוט געבענטשט יאר.

#329 - יעצט דארף מען זיך רייניגן פון אלע טומאות
מוסדות, אומאן, טעלעפאן, בחירה

בעזרת ה' יתברך - יום ה' לסדר כי תבוא לאומאן, י"ח אלול, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


קומענדיגע וואך פארן מיר צום רבי'ן, מען דארף תשובה טון, מען דארף זיך גרייטן, מען דארף זיך רייניגן פון אלע טומאות. יעצט איז די צייט אוועק צו ווארפן די סמ'פאון, קומען צום רבי'ן ריין. דו ווייסט נאך בעסער פון אלעמען ווי שלעכט די סמ'פאון איז, מען פארלירט די מח, מען ווערט פארשמירט מיט די ערגסטע טומאות השם ישמרינו. דער יצר הרע רוט נישט ווי לאנג ער רייסט אויס דעם מענטש סיי פון די וועלט און סיי פון יענע וועלט. רבי אברהם בן רבי נחמן האט געזאגט: "דער סמ"ך מ"ם וויל נישט צונעמען פונעם מענטש בלויז זיין רוחניות, ער וויל אים אויך צונעמען זיין גשמיות - זיין לעבן אויף די וועלט, ער וויל אים הרג'ענען אינגאנצן"; אז מען קוקט שמוץ רחמנא לצלן פארלירט מען דעם מח און אז מען האט נישט קיין מח האט מען גארנישט, פרעג איך דיר: "צו וואס דארפסטו דעם צרה?!"


איך ווייס אז עס איז זייער שווער אוועק צו ווארפן א סמארטפאון, ביסט צוגעקלעבט צו דעם מיט א שטארקע קלעב, מיט דעם אלעם האט א מענטש א כח צו זאגן: "געענדיגט, גענוג געווען מיט דעם", אזוי ווי דער רבי האט געזאגט פאר א איד וואס איז געקומען פרעגן ווי אזוי עס קען זיין אז א מענטש האט א בחירה; אויב מען איז צוגעקלעבט צו שלעכטע מעשים ווי איז שייך צו זאגן פארן מענטש: "דו האסט א בחירה"? עס איז דאך אומעגליך זיך אפצושיידן פון א געוואוינהייט וואס מען האט זיך צוגעוואוינט צו טון! האט אים דער רבי געזאגט (ליקוטי מוהר"ן, חלק ב', סימן קי): "עס איז זייער פשוט צו פארשטיין דער ענין פון בחירה; אויב מען וויל טוט מען עס, און אז מען וויל נישט טוט מען נישט"; שרייבט רבי נתן (שם): "איך האב מיר פארצייכנט וואס דער רבי האט אים געענפערט, ווייל זייער אסאך מענטשן זענען זיך טועה אין דעם, זיי פרעגן די קשיא 'ווי איז שייך צו זאגן אז איך האב א בחירה, ווען איך קען מיך נישט אפשיידן פון מיין געוואוינהייט וואס איך האב זיך צוגעוואוינט צו טון?' דערפאר מיינען זיי אז עס איז טאקע אומעגליך ארויסצוקריכן פון דעם, אבער באמת איז נישט אזוי, נאר יעדער מענטש האט שטענדיג א בחירה און קען אויפהערן טון שלעכטע מעשים".


מיר פארן מיט די קינדער צום רבי'ן. ברוך ה' אונזערע אינגלעך האבן א חדר וואו מען דארף זיך נישט שעמען מיט ברסלב, די קינדער וואקסן מיט א ליבשאפט צום רבי'ן, מיט א ליבשאפט צו פארן ראש השנה צום רבי'ן, און ברוך ה' די מיידלעך ווערן נתחנך מיט אמונת צדיקים, ווען זיי וועלן חתונה האבן וועלן זיי שיקן מיט שמחה זייערע מענער צום רבי'ן קיין אומאן. אזוינס איז נאכנישט געווען אין ברסלב, א גאנצע מוסד וואס אלע ווייבלעך תלמידות פון די מוסד זאלן אלע מעודד זיין זייערע מענער פארן צום רבי'ן, און אפילו אז דער מאן איז אין א מצב פון נישט האבן געלט צו פארן וועלן די ווייבער - די תלמידות פון בית פיגא - מוותר זיין אויף זייערע אייגענע באקוועמליכקייטן, אוועק געבן זייערע צירונג, זייערע קליידער - אבי דער מאן זאל פארן צום רבי'ן, אפגערעדט די בחורים; זיי פרעגלען זיך ביים רבי'ן, זיי האבן מגידי שיעורים וואס פילעווען מיט דעם רבינ'ס תורות, דעם רבינ'ס דיבורים, עס איז גרויסע ניסים די גאנצע מוסד, למעלה מדרך הטבע, ווייל אפאר יאר צוריק איז קוים געווען מנין פון אנשי שלומינו אין אמעריקע, און היינט איז דא אזויפיל שולן על שם רבינו.


איך דארף נאך נסים, מיר דארפן שפע צו קענען באצאלן די מלמדים, טיטשערס און איינגעשטעלטע, סיי דא אין אמעריקע און סיי אין ארץ ישראל, מיינע אויגן קוקן צום אייבערשטן, איך האב נישט צו וועם צו גיין, איך גיי נאר צו אים, איך בעט אים, איך קרעכץ זיך אויס צו אים וכו' וכו', איך פארלאז זיך נישט אויף קיינעם נאר אויף אים.


שכר לימוד דארף מען באצאלן פאר אלעס.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א כתיבה וחתימה טובה, א גוט געבענטשט יאר.

#328 - צוריק מאכן די קהילה פאר א משפחה
הפצה, אומאן, היכל הקודש, דף גמרא

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת נצבים, כ"ג אלול, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


מארגן פארן מיר קיין אומאן, דאס הארץ בענקט, דאס הארץ גליסט, עס זינגט זיך שוין "צום ציון, צום ציון, איך פאר צום רבינ'ס ציון, דארט וועל איך נישט רוען ביז דער רבי וועט זיך מיען..."


בעט ביי די קרן הדפסה א פעקל ספרים מיט צו נעמען קיין אומאן פאר די מפיצים, נעם א חלק אין הפצה, נעם א חלק אין מזכה זיין נאך אידן מיטן זיי געבן די עצות פון רבי'ן.


היינט הייבן מיר אן א נייע מסכתא, מען הייבט אן סדר קדשים, מסכת זבחים. הייב אן לערנען היינט די הייליגע גמרא, א איד קען מען זיין נאר מיט די הייליגע גמרא, אז מען לערנט די הייליגע גמרא ווערט מען נאנט צום אייבערשטן און מען איז אפגעהיטן פון אלע שלעכטס.


איך וויל דיר בעטן זאלסט מיר העלפן אין אומאן צוריק מאכן די קהילה פאר א משפחה, איך וויל זייער זאלסט קענען אלעמען ביי די נעמען און דו זאלסט יעדן איינעם באגריסן, איך וויל זייער די קהילה זאל בלייבן א משפחה, זאלסט יעדן געבן שלום, צו יעדן רעדן ווייך, קיינעם נישט געבן א שטופ, און אז דו האסט א טיש מיט וועם דו עסט די סעודות און איינער האט זיך דארט אראפגעזעצט - זאלסטו יענעם נישט אוועק שטופן, נישט אויפהייבן, נאר יעדן איינעם ליב האבן.


איך פאר אם ירצה ה' מארגן מיט די טשארטער, דאנערשטאג וועל איך זיין אין ליזענסק ביים הייליגן רבי ר' אלימלך זכותו יגן עלינו, אוי דאס הארץ בענקט... און פרייטאג ערב שבת די אונטערשטע שבת פון יאר וועלן מיר זוכה זיין אנצוקומען צום הייליגן רבי'ן אין אומאן, אוי דאס הארץ בענקט... מי יתן לי אבר כיונה...


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א כתיבה וחתימה טובה, א גוט געבענטשט יאר.

#327 - נעם מיט א פעקל ספרים פאר הפצה אין אומאן
הפצה, אומאן

בעזרת ה' יתברך - יום ג' לסדר כי תבוא לאומאן, ט"ז אלול, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


מיר פארן שוין אין א וואך צום רבי'ן, מיר דארפן קומען צום רבי'ן מיט עפעס א מתנה, נישט מיט ליידיגע הענט; זאלסטו בעטן ביי די קרן הדפסה א פעקל ספרים מיט צו נעמען קיין אומאן פאר הפצה, און אויך זאלסטו אנהייבן גיין הפצה אין די טעג וואס איז נאך דא איידער מיר פארן צום רבי'ן קיין אומאן, ווייל דו קענסט זיך נישט פארשטעלן ווי חשוב דער מענטש וואס איז עוסק אין צוריק ברענגען אידישע קינדער איז ביים אייבערשטן.


דער וואס פארשפרייט דעם הייליגן רבינ'ס עצות און מיט דעם ברענגט ער צוריק פארבלאנזשעטע נשמות צום אייבערשטן - איז מורא'דיג חשוב ביים אייבערשטן. אזוי ווי עס שטייט אין זוהר הקדוש (תרומה קכח:): "תָּא חֲזֵי, כָּל מַאן דְּאָחִיד בְּיָדָא דְּחַיָּיבָא וְאִשְׁתָּדַּל בֵּיהּ, לְמִשְׁבַק אָרְחָא בִּישָׁא", קום און זע, זאגט דער הייליגער זוהר, א מענטש וואס ברענגט צוריק זינדיגע מענטשן צום אייבערשטן, "אִיהוּ אִסְתַּלָּק בִּתְלַת סִלּוּקִין, מַה דְּלָא אִסְתַּלָּק הָכִי בַּר נָשׁ אַחֲרָא. גָּרִים לְאַכְפְּיָיא סִטְרָא אַחֲרָא, וְגָרִים דְּאִסְתָּלַּק קוּדְשָׁא בְּרִיךְ הוּא בִּיקָרֵיהּ, וְגָרִים לְקַיְּימָא כָּל עָלְמָא בְּקִיּוּמֵיהּ לְעֵילָּא וְתַתָּא", דער מענטש איז זוכה ארויף צו גיין אויף א פלאץ וואס קיין שום מענטש איז נישט זוכה; ער נעמט אוועק טומאה פון דער וועלט, און ער מאכט אז דעם אייבערשטנ'ס נאמען זאל ווערן געהייליגט אויף די וועלט, דער מענטש איז גורם אז אלע וועלטן שטייען אויף זיין זכות. "וְזָכֵי לְמֵחַמֵי בְּנִין לִבְנוֹי", ער איז זוכה צו זען קינדער און אייניקלעך, "וְזָכֵי בְּהַאי עָלְמָא, וְזָכֵי לְעָלְמָא דְּאָתֵי", און ער איז זוכה צו אלע גוטע זאכן אויף די וועלט און אויף יענע וועלט, "כָּל מָארֵי דִּינִין, לָא יַכְלִין לְמֵידָן לֵיהּ, בְּהַאי עָלְמָא וּבְעָלְמָא דְּאָתֵי", קיינער קען אים נישט שלעכטס טון, נישט אויף די וועלט און נישט אויף יענע וועלט, "עָאל בִּתְרֵיסַר תַּרְעֵי, וְלֵית מַאן דְּיִמְחֵי בִּידֵיהּ", ער גייט אריין אין דרייצן טויערן פון שערי רחמים, און קיינער קען אים נישט צוריק האלטן.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א כתיבה וחתימה טובה, א גוט געבענטשט יאר.

#326 - קויף א מתנה פאר דיין ווייב אז זי לאזט דיר גיין אויף אומאן
שלום בית, התחזקות, אומאן, פרנסה

בעזרת ה' יתברך - יום ב' לסדר כי תבוא לאומאן, ט"ו אלול, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


זע צו קויפן א מתנה פאר דיין ווייב אז זי לאזט דיר גיין צום רבי'ן. זאלסט וויסן עס זענען דא פרויען וואס עסן אויף דעם מאן'ס קישקעס, זיי לאזן נישט פארן קיין אומאן, עס זענען דא וואס סטראשען מיט א גט; זאלסטו איר קויפן א מתנה און איר איבערלאזן מיט געלט, זי זאל זיך קענען פרייליך מאכן אין די טעג וואס דו ביסט אוועק פון שטוב.


איך וויל דיר בעטן זאלסט זיך נישט פארלירן יעצט ווען דו דארפסט האבן געלט און דו האסט נישט, נעם די עצה וואס מוהרא"ש האט דערציילט. אין ירושלים איז געווען א באוואוסטער מגיד רבי בנציון יאדלער זכרונו לברכה וואס ער פלעגט ארום גיין אין שול'ן האלטן דרשות; איינמאל איז צו אים געקומען א איד און אנגעהויבן וויינען: "איך האב נישט קיין פרנסה, מיינע קינדער גייען אויס פאר הונגער, זיי וויינען פאר ברויט וכו' וכו'", זאגט אים רבי בנציון: "וָואס וִוילְסְטוּ פוּן מִיר? דוּ הָאסְט דָאך אַ רַייכֶער טַאטֶע, בֶּעט אִים עֶר זָאל דִיר הֶעלְפְן אוּן רַחְמָנוּת הָאבְּן אוֹיף דִיר", דער איד קוקט אן דעם רבי בנציון מיט וואונדער און זאגט: "מיין טאטע וואס וואוינט אין צפת? וואס קען ער מיר שוין העלפן? ער האט קוים פאר זיך צו לעבן?" און ער הייבט אן וויינען: "פארוואס מאכט איר חוזק פון מיר?!" זאגט אים רבי בנציון: "איך מיין נישט דיין טאטע פון צפת, איך מיין דיין טאטע אין הימל - דער גרויסער באשעפער - ער קען דיר העלפן! בעט אים ער זאל רחמנות האבן אויף דיר", והבן למעשה.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א כתיבה וחתימה טובה, א גוט געבענטשט יאר.

#325 - ווי נענטער צום צדיק, אלס א גרעסערער יצר הרע
התחזקות, אומאן

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת נצבים, כ"א אלול, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


ווי נענטער מיר קומען צום רבי'ן - דארף מען מער התחזקות, און זיכער אין אומאן דארף מען גאר אסאך התחזקות, נישט מבולבל ווערן פון דעם וואס מען קען זיך נישט אויסגיסן דאס הארץ וכו' וכו'. דער הייליגער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק א', סימן עב): "לִפְעָמִים בָּא לָאָדָם הִרְהוּר תְּשׁוּבָה וְנַעֲשֶׂה בְּאוֹתוֹ שָׁעָה אִישׁ כָּשֵׁר, וְאַחַר כָּךְ רוֹצֶה לַעֲשׂוֹת עֻבְדָּא בַּאֲשֶׁר שֶׁנִּתְעוֹרֵר לִבּוֹ לִתְשׁוּבָה, בְּכֵן רוֹצֶה לִנְסֹעַ לְהַצַּדִּיק. וְאַחַר כָּךְ כְּשֶׁנּוֹסֵעַ מִתְגַּבֵּר עָלָיו הַיֵּצֶר הָרָע וְנוֹפֵל מִתְּשׁוּקָתוֹ שֶׁהָיָה לוֹ תְּחִילָה, וְאַחַר כָּךְ כְּשֶׁבָּא לְהַצַּדִּיק מִתְגַּבֵּר עָלָיו הַיֵּצֶר הָרָע עוֹד יוֹתֵר, וְאוֹבֵד כָּל חִשְׁקוֹ", ווען א מענטש ווערט מקורב צום צדיק, ווי נענטער ער קומט צום צדיק אלץ מער ווערט ביי אים פארלאשן די חשק, זאגט דער רבי: "אַל יִקְשֶׁה בְּעֵינֶיךָ זֹאת, וְאַל יְבַהֲלוּךָ רַעְיוֹנֶיךָ עַל זֶה", עס זאל דיר נישט זיין שווער דעם ערשיינונג, "כִּי דַּע, שֶׁזֶּה נִמְשָׁךְ מֵחֲמַת כִּי בַּתְּחִלָּה כְּשֶׁבָּא לוֹ הַהִרְהוּר תְּשׁוּבָה מֵחֲמַת הַטּוֹב שֶׁהִתְעוֹרֵר בְּתוֹכוֹ אֲזַי עַל יְדֵי מַעֲשָׂיו בְּאוֹתוֹ שָׁעָה הֵמִית יִצְרוֹ, וְנִתְבַּטֵּל יִצְרוֹ הָרַע שֶׁהָיָה לוֹ, כִּי הֵמִיתוֹ בְּזֶה הַהִרְהוּר תְּשׁוּבָה וְהָעֻבְדָּא שֶׁל אוֹתוֹ הַשָּׁעָה. וְאַחַר כָּךְ כְּשֶׁרוֹצֶה לִנְסֹעַ מִתְגַּבֵּר עָלָיו יֵצֶר הָרָע אַחֵר, וְיֵשׁ לוֹ עַתָּה יֵצֶר הָרָע גָּדוֹל מִמַּה שֶּׁהָיָה לוֹ תְּחִלָּה. עַל כֵּן אִם אֵינוֹ מִתְחַזֵּק נֶגְדּוֹ אֲזַי מִתְגַּבֵּר עָלָיו זֶה הַיֵּצֶר הָרָע הֶחָדָשׁ, וְנוֹפֵל מִתְּשׁוּקָתוֹ שֶׁהָיָה לוֹ תְּחִלָּה. כִּי צָרִיךְ הִתְגַּבְּרוּת חָדָשׁ בְּיוֹתֵר נֶגֶד זֶה הַיֵּצֶר הָרָע הֶחָדָשׁ שֶׁבָּא לוֹ כַּנַּ"ל", דאס קומט ווייל ווי מער א מענטש דרייט זיך ביי א צדיק אלץ מער צדיק ווערט ער, און דערפאר באקומט ער א גרעסערע און שווערערע יצר הרע, ממילא דארף ער זיך מער שטארקן.


איך ווייס נישט אויב איך וועל אנקומען דיר צו זען פנים בפנים איידער מיר פארן, איך וויל דיך איבערבעטן אויף וואס איז געווען די יאר, זיי מיר דן לכף זכות וועט דער אייבערשטער דיך אויך דן זיין לכף זכות, און מיר וועלן זוכה זיין צו האבן א גוט געבענטשט יאר.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#324 - נעם מיט א פעקל ספרים קיין אומאן
הפצה, אומאן

בעזרת ה' יתברך - יום א' לסדר כי תבוא לאומאן, י"ד אלול, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


בעט ביי די קרן הדפסה א פעקל ספרים מיט צו נעמען קיין אומאן פאר הפצה, אזוי וועסטו קומען צום רבי'ן מיטן נעמען א חלק אין הפצה.


דער רבי וויל מיר אלע זאלן האבן א חלק אין מקרב זיין נשמות ישראל צום אייבערשטן, דו ווילסט נישט דער רבי זאל דיך אנשרייען וכו'... רבי נתן דערציילט אז דער רבי פלעגט אויף אונז אסאך מאל שרייען און אונז אנרופן: "ענק זענען טריקענע ביימער", ענק געבוירן נישט קיין פירות, ענק ברענגען נישט קיין פרישע מקורבים (חיי מוהר"ן סימן תקמג).


פארבינד זיך יעצט מיט די קרן הדפסה, בעט זיי א זעקל ספרים אדער א גאנצע באקס, אין אומאן דארף מען האבן אסאך ספרים. אדער זאלסטו אליין ארום גיין אין אומאן מפיץ זיין אדער געב דאס פאר די טייערע מפיצים, געדענק ווי אזוי דו ביסט אנגעקומען צום רבי'ן, נאר דורך א מפיץ, און אז נישט דו איז דער וואס האט דיך מקרב געווען מקורב געווארן דורך הפצה; איך בין מקורב געווארן דורך די צוויי מפיצים ר' נתן און ר' יענקל. געווען איז דאס ערב וואס מען איז געפארן אין קאנטרי אין יאר תשס"ד, איך האב געדאווענט שחרית אין בית המדרש אונגוואר ביי הרב הגאון רבי מנשה קליין זכרונו לברכה, דארט האב איך געטראפן די צוויי מפיצים זיי האבן מיר געגעבן א קליין ספר'ל, אשר בנחל חלק כז, און דאס האט מיך אויפגעפלאמט, איך האב געלערנט די ספר אן א שיעור מאל במשך די זומער וואכן. (אינטערעסאנט איז, די מפיצים האבן מיר שפעטער דערציילט אז מוהרא"ש האט זיי געזאגט אהין צו גיין, מוהרא"ש האט זיי געזאגט זיי זאלן גיין הפצה אין דעם שול, זאגנדיג, אינגעלייט פארן יעצט אין די קאנטריס, זיי דארפן אסאך חיזוק וכו').


רוף יעצט אריין קרן הדפסה, זאג זיי דו ווילסט א פושקע ספרים, און דאס וועט זיין א גוטע התחלה פאר דיר דו זאלסט אנהייבן גיין הפצה, עס זאל ברענען אין דיר דעם רבינ'ס פייער, עס זאל דיר גיין אין לעבן אז נאך א איד זאל וויסן פון די ליכטיגע עצות פון רבי'ן.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע עניינים.


א כתיבה וחתימה טובה, א גוט געבענטשט יאר.

#323 - קינדער פון צעטיילטע שטובער זענען א גרויסע רחמנות
שלום בית, אומאן, גט

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת כי תצא, ז' אלול, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


טייערער ... נרו יאיר, יבנאל


וואס מאכסטו עפעס? וואס מאכן דיינע קינדער? ווי אזוי גייט דיר אלעס?


דו ווייסט אז די שענסטע זאך וואס א טאטע קען געבן פאר זיינע קינדער, איז דאס אנהאלטן די שטוב זאל נישט צעפאלן, און זיך מוסר נפש זיין פאר שלום, ווייל קינדער וואס קומען פון צעטיילטע שטובער זענען א גרויסע רחמנות, איינער וואס איז דאס נישט אריבער וועט דאס קיינמאל נישט וויסן און פארשטיין; די ווייטאג, די שרעק, די נישט זיכערקייט - וואס די קינדער גייען אריבער.


נאך צוויי וואכן פארן מיר קיין אומאן צום רבי'ן, דארפסטו געדענקען אז צום רבי'ן קען מען קומען נאר מיט שלום בית. מוהרא"ש דערציילט, דער רבי איז אמאל געזעצן יום טוב שבועות ביים טיש מיט אנשי שלומינו, אינמיטן האט זיך דער רבי אנגערופן: "ווי וואגט זיך צו קומען צו מיין טיש איינער וואס האט נישט קיין ריינע מחשבות?!" און דער רבי האט זיך אויפגעשטעלט, ער איז אריין אין זיין צימער און מער נישט געוואלט בלייבן זיצן ביים טיש. ווען דער אינגערמאן האט געזען ווי דער רבי גייט אריין אין צימער האט ער זיך אויפגעשטעלט, ער איז צוגעגאנגען צום רבינ'ס צימער און אנגעהויבן וויינען, ער האט זיך איינגעבעטן ביים רבי'ן, ביז דער רבי איז צוריק ארויסגעקומען און ווייטער ממשיך געווען די תורה. וואס איז געווען די מעשה? דער אינגערמאן האט זיך אביסל צעאמפערט מיט זיין ווייב בעפאר ער איז געקומען צום רבי'ן און דער רבי האט שוין נישט געוואלט זיצן מיט אים ביי איין טיש; אזוי שטארק האט דער רבי מקפיד געווען מען זאל האבן שלום בית. ווייל אז מען קריגט זיך אין שטוב האט מען נישט קיין מח, מען ווערט אויס מענטש, און נאכדעם פאלט מען אראפ אין א טיפע גרוב.


דו ווייסט בעסער פון מיר וואס מוהרא"ש האט געוואלט, דו ביסט געבוירן אין יבנאל ביי מוהרא"ש, ביסט געוואקסן אויפן שויס פון מוהרא"ש, מוהרא"ש האט דיך געהאדעוועט; דו ווייסט אז שלום בית איז געווען אויף וואס מוהרא"ש האט זיך מוסר נפש געווען, וויל איך דיר בעטן זאלסט זיך זייער שטארקן צו האבן שלום בית, ווייל דער סמ"ך מ"ם לאקערט אויף דיר, ער וויל דיר אלעס צונעמען, דורך דיר צעברעכן דיין שטוב.


איך ווארט דיך צו זען אין אומאן מיט שלום בית.


דער אייבעשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע עניינים.


א כתיבה וחתימה טובה, א גוט געבענטשט יאר.

#322 - נישט רעדן מיט קיינעם אין היכל פון ציון
אומאן, פרנסה, בית המדרש, מנין

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת שופטים, ג' אלול, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


... נרו יאיר


טינק זיך איין יעדן טאג אין שול אינדערפרי, זיי זיך מוסר נפש צו קומען אין שול, און אז דו יאגסט זיך, דו דארפסט לויפן צו די ארבעט – זאלסטו נאכאלץ קומען אין שול, און אז דו וועסט דאווענען מיט מנין – וועסטו האבן הצלחה, דו וועסט ארויסגיין פון דיינע חובות און האבן גרויס שפע.


מיר פארן יעצט צום רבי'ן קיין אומאן זיין דארט ראש השנה, ביים רבי'ן קען מען זיך עקשנ'ען, מען קען פועל'ן ישועות; זאלסטו זיצן ביים ציון ביז דו פועל'סט. ביים ציון זאלסטו נישט רעדן קיין דברים בטלים, מאך זיך א גדר אז אין היכל פון ציון זאלסטו נישט רעדן מיט קיינעם, נאר צום רבי'ן און צום אייבערשטן.

#321 - וואס דארף מען אזוי פיל בענקען, וועלן און האפן?
רצונות, אומאן

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת שופטים, ד' אלול, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


מיר גרייטן זיך שוין צו אונזער נסיעה קיין אומאן, זיין ביים רבי'ן ראש השנה, אין איין און צוואנציג טעג פארן מיר קיין אומאן; ווי מער א מענטש בענקט און ווארט צו קומען צום רבינ'ס ציון - וועט ער ביים סוף אנקומען.


מוהרא"ש דערציילט, דער רבי האט געהאט צוויי מחותנים גרויסע צדיקים, איינער איז געווען הרב הקדוש מוואלטשיסק זכותו יגן עלינו און דער צווייטער מחותן איז געווען הרב הקדוש מחמעלניק זכותו יגן עלינו, דער הייליגער וואלטשיסקער זכותו יגן עלינו האט זייער שטארק געוואלט פארן קיין ארץ ישראל, פערציג יאר האט ער געבענקט, געהאפט און געוואלט אנקומען קיין ארץ ישראל, ער האט אסאך געבעטן און מתפלל געווען אויף דעם. ווען דער חמעלניקער רב זכותו יגן עלינו האט דאס געהערט - האט ער דאס אוועק געמאכט, זאגנדיג: "אז מען וויל פארן קיין ארץ ישראל וואס דארף מען אזוי פיל בענקען, וועלן און האפן? וואס דארף מען בכלל דאווענען אויף דעם? מען נעמט געלט און מען פארט"; ווען דער רבי האט דאס געהערט האט דער רבי געזאגט: "איר וועט זען אז דער מחותן דער וואלטשיסקער רב וועט נאך אנקומען קיין ארץ ישראל אבער דער חמעלניקער רב וועט נישט אנקומען קיין ארץ ישראל". אזוי איז טאקע געווען; דער וואלטשיסקער רב זכותו יגן עלינו איז אנגעקומען קיין ארץ ישראל און ער ליגט אינעם צפת'ער בית החיים, ער מיט זיין גאנצע משפחה.


אז דו ווילסט זוכה זיין צו זיין ביים קיבוץ אין אומאן, דו ווילסט זיין ביים הייליגן רבינ'ס ראש השנה - זאלסטו זיך בענקען, און בעטן דעם אייבערשטן יעדן טאג אויף דעם, ווייל קענען קומען קיין אומאן איז דא נאר די איין עצה: "תפלה, און נאכאמאל תפלה און נאכאמאל תפלה"; קיין אומאן צום רבי'ן קומט מען נאר אז מען דאווענט אסאך צום אייבערשטן. זארג נישט פון וואו דו וועסט האבן געלט, וויפיל מענטשן האבן געלט און קומען נישט? און וויפיל טויזנטער מענטשן קומען קיין אומאן אן קיין איין פרוטה? מען קומט מיט ווילן, בענקען און האפן; מען קומט מיט בענקשאפט, מיט בעטן און בעטן און בעטן.


היינט נאכט וועט זיין די שיעור אין שטעטל, הלואי וועסטו קומען מיט די פרישקייט און בענקעניש ווי דיין ערשטע מאל וואס דו האסט זיך אריינגעכאפט צו א שיעור, ווען עס האט געגלאנצט און געשיינט; הלואי זאלסטו קומען מיט די פרישקייט.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א כתיבה וחתימה טובה, א גוט געבענטשט יאר.

#320 - זען אויף יענע וועלט די ווארהייט פונעם דרך הלימוד
אומאן, הדרכות, חודש אלול, דרך הלימוד

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת שופטים, ג' אלול, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


מיר גרייטן זיך שוין צו אונזער נסיעה קיין אומאן, זיין ביים רבי'ן ראש השנה, אין צוויי און צוואנציג טעג פארן מיר קיין אומאן; עס איז א קטנות הדעת צו שלעפן ווייניג וועש, ברענג מיט די שענסטע קליידער פאר ראש השנה, ברענג דיין שבת שיך, דיין שטריימל, דיינע שיינע קליידער מיט וואס דו גייסט צו א שמחה, מען קומט צום רבי'ן שיין אנגעטון, מען קומט צום רבי'ן מיט גדלות המוחין; וואס האסטו מורא צו שלעפן א רענצל? וואס איז אזוי שווער צו מיט נעמען א שטריימל באקס? ווי אזוי וועסטו זיין ראש השנה אין אומאן, מיט א קוטשמע? מיט א דאשיק?


איך וויל נישט טענה'ן מיט דיר וועגן דעם דרך הלימוד, קוק דו אליין אריין אין רבינ'ס ווערטער, וועסטו זען ווי דער רבי זאגט (שיחות הר"ן, סימן עו): "טוֹב לִלְמֹד בִּמְהִירוּת וְלִבְלִי לְדַקְדֵּק הַרְבֵּה בְּלִמּוּדוֹ. רַק לִלְמֹד בִּפְשִׁיטוּת בִּזְרִיזוּת וְלִבְלִי לְבַלְבֵּל דַּעְתּוֹ הַרְבֵּה בִּשְׁעַת לִמּוּדוֹ מֵעִנְיָן לְעִנְיָן, רַק יִרְאֶה לְהָבִין הַדָּבָר בִּפְשִׁיטוּת בִּמְקוֹמוֹ", עס איז גוט מען זאל זיך צוגעוואוינען צו לערנען שנעל און נישט מדקדק זיין צופיל בשעת מען לערנט, נאר זען צו פארשטיין דעם פשטות הפשט, "וְאִם לִפְעָמִים אֵינוֹ יָכוֹל לְהָבִין דָּבָר אֶחָד, אַל יַעֲמֹד הַרְבֵּה שָׁם וְיַנִּיחַ אוֹתוֹ הָעִנְיָן וְיִלְמַד יוֹתֵר לְהַלָּן", און אויב מען פארשטייט נישט זאל מען נישט פארברענגען אסאך צייט אויף דעם ענין, ענדערש זאל מען גיין ווייטער, "וְעַל־פִּי הָרֹב יֵדַע אַחַר כָּךְ מִמֵּילָא מַה שֶּׁלֹּא הָיָה מֵבִין בִּתְחִלָּה, כְּשֶׁיִּלְמַד כְּסֵדֶר בִּזְרִיזוּת לְהַלָּן יוֹתֵר", און אז מען לערנט אסאך וועט מען שפעטער פארשטיין וואס מען האט פריער נישט אזוי גוט פארשטאנען.


דער רבי זאגט דארט ווייטער: "שֶׁאֵין צְרִיכִין בְּלִמּוּד רַק הָאֲמִירָה לְבַד, לוֹמַר הַדְּבָרִים כְּסֵדֶר", אפילו מען פארשטייט גארנישט זאל מען זאגן די ווערטער, "וּמִמֵּילָא יָבִין", און ביים סוף וועט מען פארשטיין. "וְלֹא יְבַלְבֵּל דַּעְתּוֹ בִּתְחִלַּת לִמּוּדוֹ שֶׁיִּרְצֶה לְהָבִין תֵּכֶף, וּמֵחֲמַת זֶה יִקְשֶׁה לוֹ הַרְבֵּה תֵּכֶף וְלֹא יָבִין כְּלָל, רַק יַכְנִיס מֹחוֹ בְּהַלִּמּוּד וְיֹאמַר כְּסֵדֶר בִּזְרִיזוּת וּמִמֵּילָא יָבִין", מען זאל נישט ווערן צעבראכן ווען מען זעט אז מען פארשטייט נישט וואס מען לערנט, וואס דאס אליינס - אז מען וויל גלייך פארשטיין - מאכט אז עס זאל זיין שווער צו פארשטיין דאס לערנען, נאר מען זאל בלויז זאגן די ווערטער כסדרן און מען וועט שוין פון זיך אליין פארשטיין, "וְאִם לֹא יָבִין תֵּכֶף יָבִין אַחַר כָּךְ, וְאִם יִשָּׁאֲרוּ אֵיזֶה דְּבָרִים, שֶׁאַף עַל פִּי כֵן לֹא יוּכַל לַעֲמֹד עַל כַּוָּנָתוֹ, מַה בְּכָךְ" און אויב מען פארשטייט נישט דעם ערשטן מאל, וועט מען עס פארשטיין ביים צווייטן מאל; און אויב מען וועט נישט פארשטיין דעם צווייטן מאל איז אויך גארנישט, "כִּי מַעֲלַת רִבּוּי הַלִּמּוּד עוֹלָה עַל הַכֹּל, וּכְמוֹ שֶׁאָמְרוּ רַבּוֹתֵינוּ זִכְרוֹנָם לִבְרָכָה: 'לִגְּמוֹר, וַהֲדַר לִסְבֹּר, וְאַף עַל גַּב דְּלָא יָדַע מַה קָאָמַר' שֶׁנֶּאֱמַר: "גָּרְסָה נַפְשִׁי לְתַאֲבָה", ווייל חכמינו זכרונם לברכה זאגן, אז א מענטש זאל קודם אסאך זאגן די ווערטער פון די הייליגע תורה, אפילו ער פארשטייט נישט וואס ער לערנט, און דערנאך זאל ער לערנען צו פארשטיין, "כִּי עַל יְדֵי רִבּוּי הַלִּמּוּד שֶׁיִּלְמַד בִּמְהִירוּת, וְיִזְכֶּה לִלְמֹד הַרְבֵּה, עַל יְדֵי זֶה יִזְכֶּה לַעֲבֹר כַּמָּה פְּעָמִים אֵלּוּ הַסְּפָרִים שֶׁלּוֹמֵד, לְגָמְרָם, וְלַחֲזֹר לְהַתְחִיל, וּלְגָמְרָם פַּעַם אַחַר פַּעַם, וְעַל יְדֵי זֶה מִמֵּילָא יָבִין וכו'", ווייל אז מען געוואוינט זיך צו צו לערנען שנעל, קען מען זוכה זיין צו לערנען זייער אסאך; מען איז זוכה איבערצוגיין יעדע זאך זייער אסאך מאל, ביז מען איז זוכה דאס צו פארשטיין.


רבי נתן זאגט דארט: "וְדִבֵּר הַרְבֵּה מְאֹד בְּעִנְיָן זֶה, וְאִי אֶפְשָׁר לְבָאֵר דְּבָרִים אֵלּוּ בִּכְתָב הֵיטֵב, אֲבָל בֶּאֱמֶת הוּא דֶּרֶךְ עֵצָה טוֹבָה מְאֹד בְּעִנְיַן הַלִּמּוּד, כִּי עַל יְדֵי זֶה יְכוֹלִים לִזְכּוֹת לִלְמֹד הַרְבֵּה מְאֹד, לִגְמֹר כַּמָּה וְכַמָּה סְפָרִים, וְגַם יִזְכֶּה לְהָבִין הַדְּבָרִים יוֹתֵר מֵאֲשֶׁר הָיָה לוֹמֵד בְּדִקְדּוּק גָּדוֹל, כִּי זֶה מְבַלְבֵּל מְאֹד מִן הַלִּמּוּד", דער רבי האט זייער אסאך גערעדט פונעם דרך הלימוד, אז מען זאל נישט זוכן צו פארשטיין גלייך ווען מען לערנט, נאר מען זאל לערנען אסאך אן פארשטיין, ביז מען וועט זוכה זיין צו פארשטיין.


ווען מען לערנט אויף דעם סדר דרך הלימוד איז מען זוכה אנצוקומען אסאך מער ווי ווען מען לערנט שטייט און מען קלערט אריין אין יעדע ווארט, וואס דאס שטערט נאר דאס לערנען, "וְכַמָּה בְּנֵי אָדָם פָּסְקוּ מִלִּמּוּדָם לְגַמְרֵי עַל יְדֵי רִבּוּי הַדִּקְדּוּקִים שֶׁלָּהֶם, וּמְאוּמָה לֹא נִשְׁאַר בְּיָדָם", און זייער אסאך מענטשן האבן אינגאנצן אויפגעהערט צו לערנען צוליב דעם וואס זיי האבן געלערנט און געקוועטשט וכו'.


"אֲבָל כְּשֶׁיַּרְגִּיל עַצְמוֹ לִלְמֹד בִּמְהִירוּת כַּנִּזְכָּר לְעֵיל, בְּלִי דִּקְדּוּקִים הַרְבֵּה, הַתּוֹרָה תִּתְקַיֵּם בְּיָדוֹ, וְיִזְכֶּה לִלְמֹד הַרְבֵּה מְאֹד, גְּמָרָא וּפוֹסְקִים כֻּלָּם, וְתַנַ"ךְ וּמִדְרָשִׁים וְסִפְרֵי הַזוֹהַר וְקַבָּלָה, וּשְׁאָר סְפָרִים כֻּלָּם", אבער אז א מענטש געוואוינט זיך צו צו לערנען שנעלערהייט - אזוי ווי אויבן דערמאנט, וועט ער זוכה זיין צו לערנען זייער אסאך; ער וועט לערנען די גאנצע תורה - גמרא מיט אלע פוסקים, תנ"ך, מיט אלע מדרשים, און זוהר הקדוש, "וּכְבָר מְבֹאָר שִׂיחָתוֹ שֶׁל רַבֵּנוּ זִכְרוֹנוֹ לִבְרָכָה, שֶׁטּוֹב לָאָדָם שֶׁיַּעֲבֹר בְּחַיָּיו בְּכָל הַסְּפָרִים שֶׁל הַתּוֹרָה הַקְּדוֹשָׁה", אזוי ווי דער רבי האט געוואלט, אז מיר זאלן דורך לערנען כל התורה כולה. עיין שם.


איך טענה נישט מיט קיינעם, מוהרא"ש האט מיר געלאזט א צוואה איך זאל נישט טענה'ן אין דעם זאך, מוהרא"ש זאגט (צוואת מוהרא"ש, אות יג): "וּכְשֶׁתַּגִיעוּ לְעוֹלָם הָאֱמֶת, אָז תִּיוָכְחוּ צִדְקַת סֵדֶר דֶּרֶךְ הַלִימוּד שֶׁל רַבֵּינוּ זַ"ל", ווען איר וועט ארויף קומען אויף יענע וועלט וועט איר זיך איבערצייגן די ווארהייט פונעם הייליגן רבינ'ס 'סדר דרך הלימוד', "וְעַל כֵּן מַה וְלָמָּה לָכֶם לְהִתְוַכֵּחַ", אויב אזוי פארוואס זאלט איר זיך טענה'ן מיט מענטשן?! "טַעֲמוּ וּרְאוּ כִּי טוֹב הַשֵּׁם, הַרְגִילוּ עַצְמְכֶם לָזֶה וְאָז תִּרְאוּ וְתִּרְגְשׁוּ כָּל מִינֵי טַעֲמִים בְּחַיֵּיכֶם", געוואוינט אייך צו צו לערנען לויט דעם סדר דרך הלימוד, דעמאלט וועט איר זען און שפירן אלע טעמים אויף די וועלט, "כִּי הַתּוֹרָה הִיא חִיוּתֵנוּ בָּעוֹלָם הַזֶה וּבָעוֹלָם הַבָּא, חִיוּת גַּשְׁמִי וְחִיוּת רוּחְנִי", ווייל די תורה איז אונזער לעבן אויף די וועלט און אויף יענע וועלט, די תורה געבט אונז לעבן סיי בגשמיות און סיי ברוחניות, "אַשְׁרֵי מִי שֶׁאֵינוֹ מַטְעֶה עַצְמוֹ בָּזֶה הָעוֹלָם כְּלָל, וְיוֹדֵעַ אַשֶׁר עִיקָר הַלִימוּד הוּא רַק לַעֲשׂוֹת רְצוֹנוֹ יִתְבָּרַךְ וְלוֹמֵד עַל מְנָת לְקַיֵים מִצְווֹתָיו יִתְבָּרַךְ וְלַעֲשׂוֹת נַחַת רוּחַ לוֹ יִתְבָּרַךְ", וואויל איז דעם מענטש וואס לאזט זיך נישט נארן און ווייסט אז דער עיקר לימוד התורה איז צו טון דעם רצון פונעם אייבערשטן, עיין שם.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א כתיבה וחתימה טובה, א גוט געבענטשט יאר.

#319 - לאז אפ די ליצנות
תשובה, אומאן, חודש אלול, ליצנות

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת שופטים, ב' אלול, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


דער הייליגער רבי האט געזאגט פאר רבי נתן (חיי מוהר"ן, סימן לט) אום ראש חודש אלול: "היינט האב איך זיך זייער דערשראקן ווען איך האב געהערט בלאזן שופר; שפעטער איז צוגעקומען צו מיר מיין טאכטער אדל און מיר געזאגט: 'טאטע, היינט האב איך זיך זייער דערשראקן, איך האב תשובה געטון ווען איך האב געהערט בלאזן שופר'", האט דער רבי דעמאלט מגלה געווען דעם תורה (לקוטי מוהר"ן חלק א', סימן קמא) אויף די ווערטער פונעם פסוק (דברים ל, ו): "אֶ'ת לְ'בָבְךָ וְ'אֶת לְ'בַב", וואס איז נוטריקון די ווארט 'אלול'; ווען א מענטש איז זוכה און ער שפירט זיינע זינד, ער כאפט וואס ער האט אלץ געטון און ער טוט תשובה דערויף, דעמאלט טוען זיינע קינדער - סיי די קינדער, און סיי די קינדער וואס זענען נעבעך באשאפן געווארן פון זינד - פגמי הברית; אלע טוען תשובה.


מיר גרייטן זיך שוין צו אונזער נסיעה קיין אומאן, זיין ביים רבי'ן ראש השנה, אין דריי און צוואנציג טעג פארן מיר קיין אומאן; בעט דעם אייבערשטן זאלסט האבן אין דיר תמימות, זוך אויף צווישן אנשי שלומינו גוטע חברים וואס האבן תמימות, וואס האבן נישט אין זיך קיין ליצנות, ווייל אין דעם איז אלעס אנגעהאנגען. ווייל דער הייליגער רבי זאגט (ספר המדות אות צדיק, סימן קלד): "הַלֵּיצָנוּת אֵינוֹ מַנִּיחַ אֶת הָאָדָם לֵילֵךְ לְצַּדִּיקִים", ליצנות האלט צוריק דעם מענטש פון גיין צום צדיק, מען קען זיין ביים צדיק און מען קען נישט מקבל זיין די קדושה וטהרה, ווייל מען האט אין זיך ליצנות השם ישמרינו.


איך בעט דיך זייער, אדער לאז אפ די ליצנות אדער קום נישט אין אונזערע ד' אמות. מוהרנ"ת האט אמאל געזאגט פאר איינעם וואס פלעגט קומען שטענדיג נעמען חיזוק, יענער האט זיך אויך געדרייט ביי א צווייטער מפורסם וואס איז געווען פול מיט ליצנות, האט אים רבי נתן אזוי געזאגט: "איך קען דיר נישט זאגן זאלסט נישט גיין צו יענעם מפורסם, אבער דאס קען איך דיר יא זאגן, אז דו גייסט צו יענעם - קום נישט צי מיר, ווייל איך קען נישט ליידן קיין ליצנות"; איך וויל דיין גוטס, איך וויל דו זאלסט האבן נחת; וועסט זען, אז דו וועסט ליב האבן ערליכע אידן, דו וועסט ארויפקוקן ערליכע אידן - וועלן דיינע קינדער זיין ערליכע אידן, אז דיין שבת טיש איז ליצנות - וואס קען מען ערווארטן פון די קינדער...?


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א כתיבה וחתימה טובה, א גוט געבענטשט יאר.

#318 - אפלאזן די פיינטשאפט אין הארץ
מחלוקת, אומאן, חודש אלול

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת שופטים, ב' דראש חודש אלול, שנת תשפ"ה לפרט קטן


לכבוד ... נרו יאיר


די פיש אין וואסער ציטערן שוין פון אלול, איז דאך זיכער אז מיר דארפן זיך געבן א וועק אויף, מיר דארפן זיך מקבל זיין גוטע קבלות.


איך וויל דיר זייער בעטן דו זאלסט אפלאזן די פיינטשאפט אין הארץ צו אנדערע. איך קען נישט פארגעסן די מראה נוראה וואס איך האב געזען אין אומאן ראש השנה מיט יארן צוריק ביי מוהרא"ש; איך האב זוכה געווען צו זיין אין אומאן ביים הייליגן רבי'ן ראש השנה צוזאמען מיט מוהרא"ש צען יאר, פון שנת תשס"ו - וואס איז געווען מיין ערשטע ראש השנה ביים רבי'ן אין אומאן. איך האב נישט זוכה געווען צו הערן קיין לאנגע תקיעת שופר דרשה פון מוהרא"ש זכותו יגן עלינו, די לעצטע צען יאר האט מוהרא"ש נישט געגעבן קיין דרשה פאר שופר בלאזן, חוץ צוויי מאל האט מוהרא"ש גערעדט פאר בלויז צוויי מינוט, אבער מיט אזא געוויין... ווען איך דערמאן זיך נאר פון דעם וויין איך.


מוהרא"ש האט געוויינט און געזאגט: "איך האב נישט קיין כח צו רעדן, אבער איין זאך וויל איך אייך בעטן, ווער עס האט א שנאה אויף א צווייטן איד דא אין בית המדרש בעט איך אים ער זאל ארויסגיין פון בית המדרש" - מוהרא"ש האט געוויינט, קוים וואס ער האט געקענט רעדן, ער האט געבעטן פון זיין ריינע הארץ: "איך וויל האבן ריינע ד' אמות אן קיין מחלוקת, אן קיין שנאה איינער אויפן צווייטן", יעדער וואס האט זיך געפונען אין שול האט תשובה געטון און זיך איבערגעבעטן איינער מיטן צווייטן. מען האט געזען וואס מוהרא"ש וויל באמת, ווי עס גייט אים אין לעבן מען זאל זיך נישט קריגן, אזוי ווי ער שרייבט אין די לעצטע בריוו וואס ער האט געשריבן אין שפיטאל אפאר שעה פארן הסתלקות, פאר די אינגעלייט: "אִיר זָאלְט זִיךְ זֵייעֶר הִיטְן אַז עֶס זָאל נִישְׁט זַיין קַיין מַחְלוֹקֶת צְוִוישְׁן אַייךְ, עֶס גֵייט מִיר אִין לֶעבְּן אַז מַיינֶע תַּלְמִידִים זָאלְן זִיךְ הַאלְטְן צוּזַאמֶען מִיט שָׁלוֹם אוּן לִיבְּשַׁאפְט".


אונזער הצלחה איז אנגעהאנגען אין שלום, זיך איינבייגן דעם קאפ פארן אייבערשטן, דן זיין לכף זכות יעדן איינעם; זיכער יעצט ווען מיר גרייטן זיך שוין צו אונזער נסיעה קיין אומאן, זיין ביים רבי'ן ראש השנה, אין פיר און צוואנציג טעג פארן מיר קיין אומאן; מוהרא"ש זאגט, אלע עבודות וואס מען דינט דעם אייבערשטן, אויב האט מען פיינט א צווייטן איד - לאכט מען אין הימל פון דעם איד, יעצט אלול מוז מען דאס פאררעכטן. מוהרא"ש ברענגט בשם דעם הייליגן אריז"ל, די ראשי תיבות פון שופ"ר איז (דברים כט, יז): "שֹׁ'רֶשׁ פֹּ'רֶה רֹ'אשׁ וְ'לַעֲנָה", פרעגט מוהרא"ש, לכאורה וואס האט דער פסוק מיט בלאזן שופר? נאר רש"י זאגט, וואס איז דאס שֹׁ'רֶשׁ פֹּ'רֶה רֹ'אשׁ וְ'לַעֲנָה? "שׁוֹרֶשׁ מְגַדֵּל עֵשֶׂב מַר כְּגִידִין שֶׁהֵם מָרִים, כְּלוֹמֶר מַפְרֶה וּמַרְבֶּה רֶשַׁע בְּקִרְבְּכֶם"; דאס הייסט, ווען מען הערט דעם שופר - דארף דאס אויפוועקן דעם מענטש ער זאל תשובה טון, ארויסנעמען פון זיך דאס רשעות וואס ליגט אין אים וכו', ער זאל אנהייבן קוקן גוט אויף אנדערע און טון נאר חסד מיט אנדערע.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א כתיבה וחתימה טובה, א גוט געבענטשט יאר.


א גוטן חודש.