בריוון פונעם ראש ישיבה שליט"א

#93 - א הייליגע שלאף
אמונה, התחזקות, שלום, תפילה

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת שלח (קרח בא"י), כ"ו סיון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר


איך בענק זיך זייער צו דיר, איך וויל דיר שרייבן אפאר שיינע הנהגות ווי אזוי דו זאלסט זיך פירן, אזוי וועסטו אויסוואקסן אן ערליכער איד.


ווען עס קומט די צייט צו גיין שלאפן זאלסטו גיין שלאפן מיט יראת שמים, נעם אין בעט מעשה ביכלעך פון סיפורי צדיקים; אז מען שלאפט איין מיט מעשיות פון צדיקים - איז די שלאף א הייליגע שלאף, מען שלאפט מיט שמירה, און ליין קריאת שמע שעל המיטה; דער יצר הרע פארלייגט זיך זייער מען זאל מזלזל זיין אין קריאת שמע שעל המיטה, ווייל דאס הרג'ט אים. אזוי ווי די הייליגע חכמים זאגן (ברכות ה.): "כָּל הַקּוֹרֵא קְרִיאַת שְׁמַע עַל מִטָּתוֹ, מַזִיקִין בְּדֵילִין הֵימֶנּוּ", דער וואס ליינט קריאת שמע פאר ער לייגט זיך שלאפן - גייען אלע מזיקים אוועק פון אים; דער יצר הרע, דער מלאך המזיק - ווערט אויס דורך קריאת שמע שעל המיטה, ער האט מורא פון דעם. נאך זאגן די הייליגע חכמים (שם): "כָּל הַקּוֹרֵא קְרִיאַת שְׁמַע עַל מִטָּתוֹ כְּאִילוּ אוֹחֵז חֶרֶב שֶׁל שְׁתֵּי פִּיּוֹת בְּיָדוֹ", ווער עס ליינט קריאת שמע פארן גיין שלאפן - איז אזוי ווי ער האלט א מעסער וואס איז שארף פון ביידע זייטן, און אזוי הרג'עט ער אויס אלע מזיקים, און נאך זאגן די הייליגע חכמים (ברכות ח:), רבא האט געזאגט פאר זיינע קינדער: "אַל תֵּשְׁבוּ עַל מִטַּת אֲרַמִּית", איר זאלט נישט שלאפן אין א גוי'אישע בעט, זאגט די גמרא עטליכע פשטים וואס דאס מיינט, דער ערשטער פשט איז: "לֹא תִּגְנוּ בְּלֹא קְרִיאַת שְׁמַע", ער האט זיי אנגעזאגט זיי זאלן נישט גיין שלאפן אן ליינען קריאת שמע; זעט מען פון דעם ווי חשוב עס איז ווען מען ליינט קריאת שמע פאר מען לייגט זיך שלאפן.


זאג דעם: "רבונו של עולם הרינו מוחל", זיי מוחל יעדן איינעם. דער הייליגער זוהר דערציילט (פרשת מקץ, דף רא:), אז דער הייליגער תנא רבי אבא איז אמאל געזיצן ביים אריינגאנג פון די שטאט לוד, ער האט געזען איינעם אנקומען זייער אפגעמאטערט, דער איד האט זיך אראפגעזעצט זיך אפצורוען און ער האט איינגעדרימלט. ווען דער איד איז דארט געשלאפן באמערקט רבי אבא ווי א שלאנג קריכט צום מענטש און איידער דער שלאנג האט געקענט אנקומען צום מענטש - איז אראפגעפאלן א צווייג אויף אים און אזוי איז די שלאנג גע'הרג'עט געווארן.


ווען דער איד האט זיך אויפגעוועקט און געזען די טויטע שלאנג האט ער זיך אויפגעשטעלט און זיך אוועק געריקט פון זיין פלאץ וואו ער איז געשלאפן, און פינקט א סעקונדע דערויף איז אראפגעפאלן די גאנצע שטיקל ערד וואו ער איז פריער דארט געשלאפן, איז רבי אבא צוגעגאנגען צו אים און געפרעגט: "זאגט מיר, ווער זענט איר און וואס זענען אייערע מעשים אז דער אייבערשטער האט מיט אייך געטון צוויי גרויסע נסים?" זאגט דער איד: "נישטא קיין מענטש אויף די וועלט וואס האט מיר געטון עפעס שלעכט וואס איך זאל אים נישט מוחל זיין און אים איבערבעטן, און אויב בין איך נישט מצליח צו טרעפן דעם מענטש וואס האט מיר געטון שלעכטס - בין איך נישט אריין אין בעט שלאפן ביינאכט איידער איך האב אים מוחל געווען", האט רבי אבא געוויינט און געזאגט: "יעצט זע איך אז דו ביסט ווערד אז דער אייבערשטער האט געטון מיט דיר נסים".


נאכן מוחל זיין אלעמען, זאלסטו ליינען קריאת שמע און זיך מתוודה זיין. ליין קריאת שמע שעל אריז"ל, עס נעמט נישט לאנג צו ליינען קריאת שמע של האריז"ל, די דריי פרשיות פון קריאת שמע, און זיך מתודה זיין אויף אלעס וואס מען האט פוגם געווען. דער הייליגער רבי נתן זאגט (לקוטי הלכות קריאת שמע שעל המטה, הלכה ב): ווען א מענטש ליינט קריאת שמע ביינאכט פאר ער גייט שלאפן און ער איז זיך מתוודה – "אֵינוֹ זָז מִשָׁם עַד שֶׁמוֹחֲלִין לּוֹ", איז מען אים מוחל אויף אלע זיינע עבירות.


גרייט זיך אן נעגל וואסער איידער דו גייסט שלאפן, מען קען זען א סימן אויף איינעם אויב ער האט יראת שמים, אויב ער גרייט אן נעגל וואסער. און גיי שלאפן איידל, טו זיך איבער די נאכט קליידער איידל, מיט יראת שמים - וועט די שלאף זיין א הייליגע שלאף מיט הייליגע חלומות, און די טאג וועט זיך אנהייבן מיט גרויס שמחה, וועסט זייער מצליח זיין אין עבודת השם.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#92 - אהיימקומען פון קעמפ מיט יראת שמים
חינוך הילדים, אמונה, תפילה

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת קרח, (חקת בא"י), ג' תמוז, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר


יעצט ווען ענק שיקן אייער טאכטער תחי' אין מיידל קעמפ - זאלן ענק זאגן תהלים יעדן טאג מיט טרערן, אז זי זאל אהיים קומען פון קעמפ מיט יראת שמים, ווייל אסאך עלטערן פארלירן די טעכטער אין 'מיידל קעמפ'.


עלטערן דארפן בעטן יעדן טאג פאר די קינדער און באזונדער פאר די טעכטער, זיי זאלן אויסוואקסן ערליך מיט יראת שמים. די הייליגע חכמים זאגן (מדרש תנחומא נשא, י): "'וְיִשְׁמְרֶךָ' בְּבָנוֹת", טעכטער דארפן מער שמירה צו בלייבן מיט יראת שמים; בעט דעם אייבערשטן פאר יעדן קינד באזונדער, די הייליגע חכמים דערציילן (תנא דבי אליהו רבא, פרק יח): "מַעֲשֶׂה בְּכֹהֵן אֶחָד", עס איז געווען א כהן, זייער אן ערליכער איד, ער האט געהאט צען קינדער, זעקס זין און פיר טעכטער, "וּבְכָל יוֹם וָיוֹם הָיָה מִתְפַּלֵּל וּמִשְׁתַּטֵּחַ וּמִתְחַנֵּן וּמְבַקֵּשׁ רַחֲמִים", ער פלעגט יעדן טאג זיך אראפווארפן אויף דער ערד, וויינען און בעטן דעם אייבערשטן, "וּמְלַחֵךְ בִּלְשׁוֹנוֹ עָפָר", ער פלעגט אויפלעקן דער ערד מיט זיין צינג (דאס איז אן אויסדריק ווי איינער פארפירט און וויל עפעס פועל'ן) - "כְּדֵי שֶׁלֹא יֵצֵא אֶחָד מֵהֶן לִידֵי עֲבֵירָה וְלִידֵי דְּבַר מְכֹעָר", אז אלע זיינע קינדער זאלן זיין ערליכע אידן און קיינער זאל נישט צוקומען צו קיין עבירות, און מען דערציילט אויף אים, עס איז נישט אריבער קיין סאך צייט, נאך א קורצע צייט, ווען עזרא הסופר צוריק געברענגט אלע אידן קיין ארץ ישראל און אויפגעבויט דעם בית המקדש, און דער איד איז אויך געווען פון די וואס זענען צוריק געגאנגען קיין ירושלים, מיט אלע זיינע קינדער צוזאמען מיט עזרא הסופר, און אלע זיינע קינדער זענען געווארן כהנים גדולים אין בית המקדש, דער כהן האט זוכה געווען צו קינדער און אייניקלעך וואס אלע פון זיי האבן געטון די עבודה אינעם בית המקדש; זעט מען אז די עצה פאר ערליכע דורות איז תפילה – בעטן דעם אייבערשטן פאר יעדן קינד באזונדער זיי זאלן אלע וואקסן ערליך און הייליג.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#91 - אריינשרייבן א קליין בריוועלע אינעם סידור און תהלים
חינוך הילדים, תפילה, התבודדות

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת קרח, (חקת בא"י), ג' תמוז, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר וזוגתו תחי'


יעצט ווען ענק שיקן אייער טאכטער תחי' אין מיידל קעמפ - זאלן ענק איר מיט שיקן א סידור מיט א תהלים, שרייבט איר א קליין בריוועלע אינעם סידור און אינעם תהלים אז זי זאל זיך אויסבעטן ביים אייבערשטן; זי זאל בעטן פאר א גוטע שידוך, אן ערליכע שידוך, מיט ערליכע געזונטע דורות.


מען דארף אסאך תפילות צו באקומען א חתן א ירא שמים; מען קען גיין אנגעטון מיט א הוט און רעקל, מען קען אויסזען פון אינדרויסן ווי אלעס איז פיין און וואויל, און אינעווייניג איז מען שוין ליידער פארפוילט השם ישמרינו, און נאר מיט תפילה איז מען זיכער אז מען וועט זוכה זיין צו טרעפן אן ערליכע שידוך און אויפשטעלן אן ערליכע שטוב.


שאצט ענק נישט אונטער, אפאר אמת'ע ווערטער פון א טאטע מאמע קען ראטעווען דאס קינד און אלע אירע דורות, ווייל ווען זי וועט עפענען איר סידור וועט זי נאכאמאל כאפן א בליק אויף די פאר אמת'ע ווערטער וואס ענק האבן איר געשריבן פון הארץ.


שרייבט איר אז זי זאל רעדן צום אייבערשטן אין איר שפראך, אין מאמע לשון, "כי אתה שומע תפילות כל פה", דער אייבערשטער הערט אויס די געבעט פון יעדן איינעם, דער אייבערשטער איז אונזער טאטע, מען דארף רעדן צו אים און זיך בעטן ביי אים אזוי ווי א קינד בעט א טאטע, שרייבט איר אז לאה אמינו האט געדארפט חתונה האבן צו עשו און זי האט נאס געמאכט אירע אויגן מיט תפילה, זי האט געוויינט צום אייבערשטן: "הייליגער באשעפער איך וויל נישט א מאן אן עשו, איך וויל א מאן א יעקב, א מאן א צדיק", און אזוי אויך מיט קינדער; וואס האט רבקה געטון ווען זי האט געזען אז זי קען נישט האבן קיין קינדער? זי האט געבעטן דעם אייבערשטן, זי האט זיך געשטעלט אין א ווינקל פון שטוב מיט א סידור אויפן פנים און געוויינט: "הייליגער באשעפער געב מיר קינדער" - ביז זי האט זוכה געווען צו קינדער, און אזוי האבן אלע אמהות געטון; אזוי זאלסטו טאכטער טון - וועסטו האבן אלעס וואס דו דארפסט.


דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#90 - וואס צו טון אין די פרייע צייט אין קעמפ
אמונה, תפילה

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת קרח, (חקת בא"י), ג' תמוז, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר


בעט דיין טאכטער אז אין די איבריגע צייט וואס זי האט; אין קעמפ געבט מען פאר די מיידלעך פרייע צייט - זאל זי יעדן טאג טון צוויי זאכן, זי זאל יעדן טאג זאגן די דרייצן אני מאמין'ס, דאס איז די יסוד פון א איד, צו לעבן מיט אמונה, געדענקען אז: "והוא לבדו עשה ועושה ויעשה לכל המעשים", דער אייבערשטער אליינס טוט אלעס, האט געטון אלעס און וועט אלעס טון; נישטא קיין טבע, נישטא קיין מקרה און מזל, אלעס וואס פאסירט איז פונעם אייבערשטן, אלעס פון די וועלט איז אלקות, די וועלט איז א לבוש פונעם אייבערשטן; אז מען חזר'ט די אני מאמין'ס באקומט מען א שטארקע אמונה.


עס זענען געווען צדיקים וואס האבן געזאגט די אני מאמין'ס אפאר מאל א טאג, דער הייליגער צדיק דער צאנזער רב זכותו יגן עלינו פלעגט זאגן כמה פעמים א טאג די אני מאמין'ס, ער פלעגט דאס זאגן מיט א פייער און א ברען, מיט די טייטש.


אויך זאל זי זאגן יעדן טאג תהלים, זי זאל זאגן וויפיל זי קען, אויב זי קען זאגן יעדן טאג דעם 'יום תהלים' - מה טוב ומה נעים, אזוי וועט זי ענדיגן יעדע וואך ספר תהלים, און אז זי קען נישט זאגן אזוי סאך - זאל זי זאגן יעדן טאג וויפיל זי קען; פינף קאפיטלעך אדער צען קאפיטלעך תהלים, זיי איר מחזק אויף זאגן תהלים.


מענטשן האבן א טעות, מען מיינט אז דער תהלים איז געמאכט נאר ווען מען האט א צרה, און נאר ווען מען זעט נישט מער א וועג, די דאקטוירים האבן אויפגעגעבן דעמאלט איז א צייט פון תהלים; עס איז א טעות, תהלים דארף מען שטענדיג זאגן. דער הייליגער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק ב', סימן עג), אז תהלים געבט כח צו טון גוטע זאכן און צו זיין אן ערליכער איד; נאך זאגט דער רבי (שיחות הר"ן, סימן צח) תהלים איז א משענת, אן אונטערלאנער, אזוי ווי א שטעקן פאר עלטערע מענטשן צו קענען גיין; דורך זאגן תהלים האט מען כח אנצוגיין אין לעבן.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#89 - הער אויף גיין אין שוויץ
שלום בית, התחזקות, דאווענען, תפילה

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת קרח (חקת בא"י), ג' תמוז, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר, קרית ברסלב


איך שרייב דיר ווייל דו זאגסט מיר כסדר איך זאל דיר זאגן ווען איך זע עפעס נישט ריכטיג, און אז דו פרייסט זיך ווען איך זאג דיר.


הער אויף גיין אין שוויץ, עס איז נישט קיין גוטע זאך; ווען דו וועסט זיין אן אלטער איד, נאנט צו די אכציג יאר - דעמאלט וועסטו קענען גיין אין שוויץ, יעצט זאלסטו זיך נישט נאריש מאכן און גיין אין שוויץ.


מאכסט זיך א שלעכטע נאמען אין שטעטל, דו שלעפסט יעדע שני וחמישי א צווייטער אינגערמאן; אז דיר איז אומעטיג (באר"ד) אין שטוב - זאלסטו בעטן דעם אייבערשטן דו זאלסט זוכה זיין ליב צו האבן צו זיין אין שטוב, עס זאל דיר זיין געשמאק אין שטוב מיט דיין משפחה.


לאז די שטעטל זיין א געזונטע פלאץ וואו די אינגעלייט זענען אדער אין שול, מען לערנט, אדער אין שטוב.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#88 - פריוואטע שעמעדיגע זאכן, שלום בית און חובות
שלום בית, תפילה, התבודדות

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת חקת בלק, (בלק בא"י), ח' תמוז, שנת תשפ"ו לפרט קטן


לכבוד ... נרו יאיר


באנוץ זיך מיטן רבינ'ס עצה, גיי יעדן טאג א שפאציר, שפאציר מיטן אייבערשטן, שמועס זיך אויס דיין הארץ, גיס זיך אויס דיין הארץ, דערצייל דעם אייבערשטן אלעס וואס גייט אריבער אויף דיר, פארן אייבערשטן קען מען אלעס דערציילן, אויך זאכן וואס מען קען קיינעם נישט דערציילן, פריוואטע שעמעדיגע זאכן, שלום בית זאכן, חובות וכו'.


איך בין זיכער אז אויב דו וועסט דאס טון טעגליך; יעדן טאג, וואך נאך וואך – וועסטו זען גרויסע ישועות.


די הייליגע חכמים דערציילן (תענית כג:), א איד איז געקומען צו זיין רבי אז ער האט נישט מער קיין געפיל צו זיין ווייב, עס איז נישטא קיין חן – ליבשאפט; האט אים דער רבי געפרעגט: "וואס איז די נאמען פון דיין ווייב?" זאגט ער: "חנה", האט דער צדיק מתפלל געווען און געלערנט דעם תלמיד צו מתפלל זיין, און אוודאי איז צוריק געקומען די חן און ליבשאפט; ווייל תפילה העלפט, און אז מען האט עקשנות צו בעטן יעדן טאג – זעט מען ישועות.


אויך אויב עס איז נאכנישט דא חן – זאלסטו רעדן מיט הכנעה צו איר; רעד שיין, געב גוטע ווערטער אפילו עס איז נישט אינגאנצן אמת, דאס איז נישט שקר; שקר איז ווען מען קריגט זיך, און אמת איז – אז מען איז מוותר און מען איז זיך מבטל צום אייבערשטן, מען בייגט זיך איין די קאפ פארן אייבערשטן, מען גלייבט אז ער מאכט אלעס, ער שטייט אונטער יעדע זאך, דאס איז אמת.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#87 - נאך א טאג אנגעטון די הייליגע טלית און תפילין
התחזקות, פרנסה, תפילה

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת חקת בלק, (בלק בא"י), ז' תמוז, שנת תשפ"ו לפרט קטן


לכבוד ... נרו יאיר


שטארק זיך מיטן אנטון טלית ותפילין יעדן טאג, און פריי זיך אז דו ביסט זוכה אנצוטון טלית און תפילין, דאס איז דאך די גרעסטע זאך, אז מען איז זוכה צו טון די מצוות פונעם אייבערשטן. גיי א טענצל נאך שחרית אז דו האסט זוכה געווען נאך א טאג אנצוטון די הייליגע טלית און תפילין; נאר דאס וועלן מיט מיט נעמען, נאר דאס בלייבט פונעם מענטש.


זאג די תיקון הכללי מיט די טלית ותפילין, עס נעמט נישט לאנג צו זאגן די תיקון הכללי [קאפיטל טז, לב, מא, מב, נט, עז, צ, קה, קלז, קנ], עס נעמט פינף צען מינוט. דער הייליגער רבי האט געזאגט (שיחות הר"ן, סימן קמא), צען קאפיטלעך תהלים איז א גרינגע זאך צו טון, נאר וויבאלד איך האב געזאגט מען זאל זאגן די צען קאפיטלעך – וועט שוין זיין מניעות, עס וועט זיין נישט גרינג; דערפאר האט מוהרא"ש איינגעפירט אין אלע שולן פון "היכל הקודש" אז גלייך נאך עלינו לשבח זאגט מען די צען קאפיטלעך תהלים וואס איז א תיקון הכללי אויף כלליות חטאים, און אזוי איז מען זוכה צו פרנסה אן קיין פלאג (עיין לקוטי מוהר"ן חלק א, סימן כט).


אויך זאלסטו לערנען יעדן טאג משניות, דאס רייניגט פון אלע שלעכטס, עס נעמט ארויס דעם מענטש פון די ערגסטע בלאטעס, ה'עלית מ'ן ש'אול נ'פשי איז ראשי תיבות משנ"ה, דורך משניות גייט מען ארויס פון גהינום, פון דעם טיפן שאול.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#86 - אלע צרות קומען פון רעדן ניבול פה
דאווענען, מנין, תפילה

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת חקת בלק, (בלק בא"י), ו' תמוז, שנת תשפ"ו לפרט קטן


לכבוד ... נרו יאיר


שטארק זיך מיטן דאווענען די דריי תפילות, שחרית מנחה און מעריב – מיט מנין.


שפרינג אריין אין שול, טאנץ אריבער די עצבות ומרה שחורה, ווייל נאר אז מען גייט אין שול דאווענען די דריי תפילות – האט מען א שמירה צו זיין אן ערליכער איד, און טאקע דערפאר פארלייגט זיך דער סמ"ך מ"ם מיט אלע כוחות אפצוהאלטן דעם מענטש נישט צו גיין אין שול, און אזוי אים אינגאנצן אוועק צו נעמען פון מחנה ישראל.


רעד נישט קיין ניבול פה, און אז מען רעדט צו דיר ניבול פה – זאלסטו נישט ענטפערן, האב נישט קיין שייכות מיט דעם. די הייליגע חכמים זאגן (שבת לג.), אלע צרות קומען פון רעדן ניבול פה, און אמאל אפילו מען האט גע'חתמ'עט פארן מענטש א גוטע זאך פאר די קומענדיגע זיבעציג יאר, אבער דורך ניבול פה צערייסט מען די גוטע גזירה, "גַּם לַשּׁוֹמֵעַ וְשׁוֹתֵק", אויך דער וואס הערט רעדן ניבול פה און שווייגט – ברענגט אויף זיך אלע צרות, השם ישמרינו.


ברוך ה' איך בין שוין ארויס פון שטאט, איך בין אין שטעטל פארן זומער, א מחי' צו זיצן צווישן די ביימער לערנען און דאווענען, זיך גרייטן פאר די הייליגע טעג הבאים עלינו לטובה.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#85 - די פארהער איז נאר מחזק צו זיין, נישט צעקוועטשן
התחזקות, תפילה, התבודדות

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת קרח, (חקת בא"י), כ"ז סיון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


צו מיין ליבער ... נרו יאיר


די בחינות אין כולל איז נאר לחזק, צו זען אז מען קען אויף למעשה און צו קענען גיין ווייטער צום קומענדיגן סימן, אבער אויב דו ווערסט צעדריקט פון די בחינות, עס צעדריקט דיין מח – זאלסטו זיך נישט צעדריקן; דארפסטו דאס נישט מאכן.


לערן אן קיין לחץ, טראכט נישט פון יא קענען, נישט קענען, פון יא מצליח זיין זיך צו פארהערן, באקומען די הוראה אדער נישט, טראכט נישט פון דעם, לערן מיט די מחשבה פון טון דעם רצון ה' וואס האט אונז געזאגט צו לערנען, די מסגרת הכולל איז אויסגעשטעלט צו העלפן לערנען, נישט צו צעקוועטשן, צעדריקן די מח.


גיי יעדן טאג א שפאציר, זיי זיך מתבודד, בעט און וויין צום אייבערשטן דו זאלסט זוכה זיין צו שפירן די זיסקייט פון די תורה, און נאר עוסק זיין אין תורה, תפילה ומעשים טובים.

#84 - אלס חתן איז גאר א גוטע צייט פאר עבודת השם יתברך
התחזקות, מוסדות, תפילה, התבודדות

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת קרח, (חקת בא"י), כ"ז סיון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


החתן ... נרו יאיר


מזל טוב חתן צו דיין שידוך, דער אייבערשטער זאל העלפן דו זאלסט גיין צו די חתונה מיט גרויס שמחה, און די שידוך זאל זיין א קשר של קיימא, די שכינה זאל רוען ביי ענק.


יעצט ווען דו ביסט א חתן איז גאר א גוטע צייט פאר עבודת השם יתברך, נעם זיך צאם, מאך זיך א פלאן צו ענדיגן צו דיין חתונה ש"ס, און אויך ספרי רבינו; יעצט האסטו נאכנישט קיין דאגה פון ברענגען פרנסה, זאלסטו אויסניצן די טעג מיט תורה ותפילה.


שטיי אויף פארטאגס, דאווען און לערן אפאר שעה דיינע שעורים, טו גארנישט איידער דו דאווענסט שחרית און דו לערנסט חומש – פרשת השבוע שנים מקרא ואחד תרגום איינגעטיילט לויט די טעג פון די וואך; משנה – אכצן פרקים משניות כסדרן; גמרא – אסאך בלעטער גמרא; הלכה – שלחן ערוך; מיט ספרי רבינו.


דיין לעבן וועט ווערן ליכטיג און פרייליך, ווייל נאר אז מען לערנט תורה – ווערט מען זאט און צופרידן, מען זוכט נישט נאך נישט גוטע זאכן, תורה מאכט גליקליך און צופרידן.


אויך זאלסטו העלפן מיט וואס דו קענסט – די ישיבה, די קעמפס וכו'; בלייב דיין גאנצע לעבן משמש זיין דעם רבי'ן.

#83 - ליבער ברודער, וועק זיך אויף
התחזקות, טעלעפאן, דאווענען, תפילה

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת קרח, (חקת בא"י), כ"ז סיון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


טייערער ... נרו יאיר


האסט מיר געבעטן איך זאל דיר שרייבן א בריוו דיך אויפצופרישן; ליבער ברודער, וועק זיך אויף, זע אז דיינע שיינע יונגע יארן זאל נישט אריבער גיין מיט נארישקייטן, זע יעדן טאג צו דאווענען און לערנען, גיי אין שול יעדן טאג דאווענען די דריי תפילות שחרית מנחה מעריב, גיי אין שול מיט מסירות נפש, גארנישט זאל אפשטעלן דאס גיין אין שול, און אז דו ביסט שפעט, דו דארפסט לויפן צו די ארבעט – זאלסטו ערשט גיין אין שול, אפילו מען דריקט דיר וכו', טראכט וואס טוט א מענטש וואס שטייט אויף און שפירט נישט גוט און רופט הצלה, מען טראגט אים אין שפיטאל, וואס טראכט ער וועגן די ארבעט? וואס פאר א חשבונות לויפן אין זיין קאפ? ער טראכט נאר פון איין זאך: 'איך וויל זיין געזונט, איך וויל לעבן, איך דארף גארנישט', אזוי דארף א איד טראכטן יעדן אינדערפרי: 'איך וויל דאווענען, איך דארף גארנישט, איך בין א איד'.


טייערער ברודער, ווארף אוועק די טעלעפאן, די קליפס, די סטעטוס; דאס קילט דיך אפ פון דיין תמימות, דאס נעמט דיך אוועק פון התקרבות לרבינו, אויך פון די ווייב מיט די קינדער. קויף זיך א פשוט'ע טעלעפאן; וועסט פריש מקורב ווערן, וועסט צוריק הנאה האבן פון די שיינע וועלט וואס דער אייבערשטער האט באשאפן, די סמארטפאון נעמט אוועק דעם מענטש פון קענען טראכטן גראד, פון הנאה האבן פון די וועלט.


איך בין זומער אין שטעטל, איך האב נישט דא קיין אימעיל, אויך נישט קיין טעלעפאן, איך זע נישט קיין טעקסט מעסעדזש, אויב דו ווילסט מיר עפעס דערציילן אדער פרעגן – שרייב מיר א בריוו, אזוי ווי אין די אמאליגע צייטן, אדער קום ארויף רעדן פנים בפנים.

#82 - איך זאג דיר, ווייל איך ווייס אז דו וועסט אננעמען
אמונה, התחזקות, תפילה, התבודדות

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת קרח, (חקת בא"י), כ"ז סיון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


לכבוד...


איך בעט איבער, איך האב נישט געוואלט מאכן צער, איך האב דיר געשריבן ווייל איך ווייס אז דו וועסט אננעמען און דו וועסט זיך פרייען צו טון וואס איז ריכטיג; איך וויל נישט מאכן צער, אויב דו ווילסט נישט מער איך זאל דיר זאגן – וועל איך נישט זאגן.


שטארק זיך, אנטלויף צום אייבערשטן, דערצייל אים אלעס וואס גייט אריבער אויף דיר, בעט אים דו זאלסט שטענדיג געדענקען פון אים, נישט פארגעסן פון אים.


זאג יעדן טאג תהלים, מיט יתן דו זאלסט זאגן דעם "יום תהלים" און אריינפלעכטן צווישן די פסוקים דיינע אייגענע לויב ווערטער, און דיינע אייגענע געבעטן וואס דו דארפסט און וואס עס דריקט דיר.


נאכאמאל, איך בעט איבער, איך פארשטיי פארקערט, איך פארשטיי אז דעם וועם מען קען שרייבן קלארע ווערטער – דאס איז א סימן פון גדלות המוחין; די וואס זענען בקטנות הדעת – די קען מען נישט שרייבן וכו'.

#81 - שמירה עליונה אז די זומער זאל אריבער גיין גוט
חינוך הילדים, צדקה, תפילה, בטחון

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת קרח, (חקת בא"י), ב' דראש חודש תמוז, שנת תשפ"ו לפרט קטן


מיין טייערער ... נרו יאיר


איך פריי זיך אזוי שטארק אז דו קומסט ביי אונז אין קאנטרי 'אילן החיים', דו וועסט זיין מיט אנשי שלומינו במשך דעם זומער; איך האף צום אייבערשטן אז דו וועסט מיר העלפן זען אז אין אונזער קאנטרי 'אילן החיים' זאל זיין ליבשאפט צווישן די משפחות און עס זאל זיך פירן מיט יראת שמים.


עס איז זייער גוט און געזונט פאר די קליינע קינדער צו גיין זומער אין קאנטרי צווישן די ביימער און גראז, עס איז געזונט סיי בגשמיות; די קינדער שפילן זיך אין די פעלדער מיט די ביימער און גראז, די קינדער געבן זיך אויס אויף א געזונטע וועג, און אויך ברוחניות איז דאס גאר גוט; ווייל אין קאנטרי איז די לופט ריין, עס איז נישטא קיין שלעכטע זאכן, מען זעט נאר הימל און ערד, די נאטור פונעם אייבערשטן, די שיינע בלויע הימל מיט די געשמאקע גרינע גראז, מען זעט נישט קיין שלעכטע זאכן וואס טוט אוועק נעמען די יראת שמים מיט די אמונה.


אויך פאר די עלטערן אליינס איז דאס גוט, מען קען זיך אביסל אנשעפן פרישע כוחות צו קענען ווייטער אויפציען די קינדער מיט שמחה און מיט ישוב הדעת.


מען דארף האבן א שמירה עליונה אז די זומער זאל אריבער גיין גוט, מען זאל פארן געזונטערהייט און צוריק קומען געזונטערהייט מיט די גאנצע משפחה. די בעסטע סגולה איז תפילה; בעט דעם אייבערשטן איידער ענק פארן ארויס אין קאנטרי אז מען זאל פארן געזונט און צוריק אהיים קומען געזונט. ווען דו פארסט ארויס מיט דיין משפחה זאלסטו בעטן דעם אייבערשטן מיט אלע קינדער אז אלעס זאל זיין בשלום, זאג תפילת הדרך און געב צדקה. דער הייליגער רבי זאגט (ספר המדות אות דרך חלק א, סימן ח): "כְּשֶׁתֵּלֵךְ בַּדֶּרֶךְ, תִּתֵּן קֹדֶם לִצְדָקָה", איידער דו גייסט אין וועג - זאלסטו געבן צדקה; עס איז גוט צו האלטן א פושקע אין קאר, און יעדע מאל מען פארט מיט די קאר - זאל מען לייגן א פרוטה לצדקה און זאגן תפילת הדרך. מוהרא"ש זאגט, אפילו מען פארט אין שטאט זאל מען זאגן תפילת הדרך אן זאגן די שם ביי די ברכה, אזוי איז מען זיכער אז מען האט א שמירה אויפן וועג.


אויך זאלסטו ניצן די סגולה פון 'תודה והודאה'; מאך זיך א צייט יעדן טאג צו דאנקען דעם אייבערשטן, דאס וועט ברענגען גרויסע ניסים פאר דיר און פאר דיין גאנצע משפחה. דער הייליגער רבי ר' אלימלך זכותו יגן עלינו זאגט, אז ווען א מענטש דאנקט דעם אייבערשטן אויף די חסדים וואס דער אייבערשטער טוט מיט אים - עפנט ער אויף א פענסטער אין הימל פאר נאך ניסים; זאלסטו יעדן טאג זיך אראפנעמען אפאר סעקונדעס צו דאנקען און לויבן דעם אייבערשטן פאר די חסדים; פאר דיין משפחה, פאר דיין פרנסה און אזוי ווייטער; וועסטו האבן א שמירה דעם גאנצן זומער.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א גוטן חודש.

#80 - זיין זומער אין א גוטע ערליכע סביבה
חינוך הילדים, אמונה, תפילה, בטחון

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת קרח, (חקת בא"י), ב' דראש חודש תמוז, שנת תשפ"ו לפרט קטן


מיין טייערער ... נרו יאיר


איך פריי זיך אזוי שטארק אז דו קומסט ביי אונז אין קאנטרי 'אילן החיים', דו וועסט זיין מיט אנשי שלומינו במשך דעם זומער.


מען דארף זייער אכטונג געבן נאר צו גיין אין א קאנטרי מיט גוטע שכנים, ערליכע משפחות. די הייליגע חכמים זאגן (סוכה נו:): "טוב לצדיק טוב לשכינו", און אז מען גייט אין א קאנטרי מיט ערליכע משפחות, וועט עס האבן א גוטע השפעה אויף די גאנצע משפחה, און אזוי אויך איז פארקערט (שם): "אוי לרשע אוי לשכינו", אז מען גייט אין א קאנטרי וואס די משפחות פירן זיך נישט איידל - ווערט מען אומדירעקט אראפגעשלעפט. אזוי ווי מיר געפינען (פסחים קיב:), רבינו הקודש האט געזאגט פאר זיינע קינדער: "אַל תָּדוּרוּ בִּשְׁכֶנְצִיב", זיי זאלן נישט וואוינען אין די שטעטל שכנציב; עס איז געווען א קאנטרי מיטן נאמען: "קאנטרי שכנציב", וואס איז געווען דער פראבלעם דארט? זיי זענען געווען לצים, מען האט דארט געשפעט פון מנהגים און פון ערליכע אידן, און רבינו הקדוש האט מורא געהאט אז זיינע הייליגע קינדער וועלן זיך נישט קענען האלטן, ווייל ליצנות אויף ערליכע אידן, ליצנות אויף רבנים און אויף אידישע מנהגים - איז א גרויסע סכנה, עס שאט אפילו פאר די ערליכע משפחות, מען ווערט אפגעקילט פון זיך פירן ערליך.


ליבער ברודער, טייערער חבר, וואויל איז דיר אז זומער וועסטו זיין מיט אנשי שלומינו, ווייל גיין אין קאנטרי קען זיין א גרויסע סכנה פארן מענטש און פאר זיינע דורות הבאים. דוד המלך הויבט אן די הייליגע תהלים (א, א): "אַשְׁרֵי הָאִישׁ", וואויל איז דעם מענטש וואס גייט נישט אין א פלאץ פון רשעים, "וּבְמוֹשַׁב לֵצִים לֹא יָשָׁב", און זיצט נישט מיט לצים; ווייל עס איז ענדערש צו בלייבן אין שטאט ווי איידער אנקומען אין קאנטרי מיט א נישט גוטע סביבה, ווייל איין עזות פנים קען דיך אראפפירן אין אפגרונד; וואס מיינסטו, ווי אזוי הייבט זיך אן די זאך פון רייכערן סם המות? מען פארברענגט די נעכט אין 'קאנטרי', און עס קומט א לץ און זאגט: "נע עס איז גארנישט... יעדער רייכערט די סחורה... זיי נישט אזוי פלאטשיג..." אזוי הייבט זיך עס אן, און אזוי איז מיט אלעס, עס קומט א שיכור און הייבט אן מאכן פארטיס יעדע שני וחמישי און גיסט אן כוסות וויסקי, וואדקע - פאר איידעלע אינגעלייט, און מען ווייסט נישט ווי אזוי צו זאגן ניין, ווי אזוי זיך ארויס צו דרייען, ביז מען ווערט אויך א שיכור, און אזוי איז מיט אלעס; אזויפיל טייערע משפחות גייען א גאנג אין קאנטרי.


מען דארף אזויפיל בעטן דעם אייבערשטן מען זאל האבן א גוטע ערליכע סביבה וואו צו זיין זומער, א קאנטרי וואס ווערט געפירט דורך א רב אדער א דיין, בעט דעם אייבערשטן אז דו, דיין ווייב און קינדער זאלן האבן גוטע חברים.


מען הייבט אן דעם טאג מיט די געבעט. די הייליגע חכמים האבן מתקן געווען (ברכות טז:), אז מען זאל בעטן יעדן אינדערפרי פאר א 'חבר טוב', און זיך היטן פון א 'חבר רע'; מוהרא"ש זאגט (סידור עת רצון תפלת השחר, אות ג), די תפילה איז גאר וויכטיג און זייער חשוב, מען דארף זייער מכוון זיין ביי די תפילה; אויף א גוטע חבר בעט מען איידער מען בעט צו געראטעוועט ווערן פון מלשינות, עלילה, מיתה משונה, ווייל דאס איז די גרעסטע סכנה; שלעכטע חברים קענען אראפווארפן דעם מענטש אין נוקבא דתהומא רבא.


ביי די ווייבער איז דאס נאך מער; עס קומט אן איידעלע פרוי פון א חשוב'ע איידעלע משפחה וואס פירט זיך איידל, וואס פירט זיך ווי די מאמע, און איין זומער מאכט אלעס חרוב; א סביבה פון צעבראכענע משפחות וואס זענען נישט איידל שלעפט אראפ די איידעלע פרוי, און אזוי אויך מיט די טעכטער; מען ווערט נאכגעשלעפט נאך די סביבה, אז עס לוינט נישט צו גיין אין קאנטרי. על כן זאלסטו בעטן דעם אייבערשטן אז דו זאלסט אנקומען אין א גוטע סביבה.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א גוטן חודש.

#79 - פטור געווארן פון די טריפה'נע מיליטער
דאווענען, מנין, תפילה

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת שלח (קרח בא"י), כ"ו סיון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


צו מיין טייערער ... נרו יאיר, בני ברק


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


יישר כח פאר די גוטע בשורה אז דו ביסט פטור געווארן פון דארפן גיין אין די טריפה'נע מיליטער; פרעג א דיין אויב דו זאלסט בענטשן ברכת הגומל.


זיי שטארק אין דאווענען די דריי תפילות יעדן טאג מיט מנין.


געב א גרוס פאר דיין ברודער ..., זאג אים אז איך בענק זיך צו הערן פון אים, אמאל פלעגט ער מיר שרייבן בריוון, אמאל האב איך געהאט מיט אים מער שייכות.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#78 - זיך האלטן מיט א גוטע סדר אין קעמפ
חינוך הילדים, התחזקות, דאווענען, תפילה

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת שלח (קרח בא"י), כ"ו סיון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


לכבוד מיין טייערער ... נרו יאיר


מען פארט שוין אין קעמפ, אין צוויי וואכן וועלן מיר ארויס פארן צווישן די בערג און די גראז; עס איז זייער א גוטע זאך אז די ישיבות און תלמוד תורה'ס פארן אוועק אין די זומער וואכן פון שטאט צו די בערג, דארט צווישן די בערג איז זייער ריין, מען קען דארט זייער מצליח זיין אין עבודת השם.


דער הייליגער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק א, סימן נב), אז עס טוט שאטן פאר עבודת השם ווען מען געפינט זיך אין א פלאץ וואו מענטשן לויפן נאך תאוות עולם הזה, און מען קען ווערן מער נענטער צום אייבערשטן ווען מען געפינט זיך אין א פלאץ וואו עס זענען נישטא דארט מענטשן וואס טוען נארישקייטן; דעריבער זאלסטו אויסניצן די צייט וואס דו געפינסט זיך זומער צווישן די גראז אין ביימער פאר עבודת השם, מאך זיך א סדר ווי אזוי אויסצוניצן דיינע טעג צו לערנען און צו דאווענען און זיך צו שטארקן מיט גוטע חברים אין עבודת השם; דאס ערשטע זאך בעט איך דיר, פיר זיך מיט הכנעה צו דיינע מגידי שיעור, און גיי נישט קעגן די תקנות הישיבה, האלט זיך צו די סדרי הישיבה און צו וואס זיי זאגן, אזוי וועסטו מצליח זיין און דו וועסט זיך איינקויפן א גוטע נאמען, דו וועסט האבן חן ביי יעדן איינעם; דער ראש ישיבה, די מגידי שיעור, און אלע בחורים וועלן דיך שטענדיג אויסרימען, דו וועסט זיין באליבט ביי אלעמען.


זיי צייטליך ביי די סדרים, זיי צייטליך ביים דאווענען, עס איז דא א שוואכקייט ביי בחורים צו פארברענען די נעכט מיט גארנישט און מיט נישט, מען גייט שלאפן טויזנט אזייגער, מען זיצט און מען שמוסט, שפעטער קען מען נישט זיין צייטליך ביים דאווענען, צייטליך ביי די סדרי הישיבה, אלעס הייבט זיך אן ביים שלאפן גיין; על כן בעט איך דיר זייער, לייג זיך צייטליך, גיי נישט שלאפן שפעט, אזוי וועסטו קענען אויפשטיין גאר פרי, דו וועסט זייער מצליח זיין; די יונגע יארן זענען די שענסטע יארן פארן מענטש. די הייליגע חכמים זאגן (שבת קנד.): "יַנְקוּתָא כְּלִילָא דְוַרְדָא", די שענסטע צייט איז די יונגע יארן; און אז מען ניצט אויס די יונגע יארן איז מען זייער מצליח אין לעבן.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#77 - איך בענק זיך צו דיין אמאליגע תמימות
הפצה, דאווענען, תפילה

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת שלח (קרח בא"י), כ"ג סיון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר


איך בין אזוי אנטוישט, איך הער זאגן אז דו גייסט אין קיאסק קוקן ליצנות וכו'; עס טוט מיר באמת וויי, איך האב אזוי ארויסגעקוקט אז דו וועסט מצליח זיין ביי אונזער ישיבה, דו וועסט וואקסן א צדיק, איך האב דיך אזוי ליב, דו ביסט געקומען אין ישיבה אנגעפילט מיט תמימות, יעדע זאך האסטו געפרעגט און געפאלגט, אזא שאד דו זאלסט דאס אלעס פארלירן.


זאג מיר צו אז דו גייסט מער נישט גיין אין קיאסק, זאג מיר צו אז דו גייסט מער נישט קוקן קיין מאוויס, ווידיאוס, קליפס – פון די אידישע לצים, די אידישע זאכן זענען זייער שלעכט, עס איז פול מיט ליצנות, פאר יעדן יום טוב מאכן זיי ליצנות פון די מצוות פונעם יום טוב, עס רייסט אויס די יראת שמים; גלייב מיר, דאס וואס איך האב דיר געזאגט אזוי שארף וכו' – דאס קומט פון ליבשאפט, מאהבה מסותרת, איך האב דיך זייער ליב, און איך האלט נישט אויס אז דו זאלסט דא אין ישיבה אלעס פארלירן.


מאך זיך שיעורים בתורה, פול אן דיין טאג מיט לערנען אויפן סדר דרך הלימוד פון הייליגן רבי'ן (המבואר בשיחות הר"ן, סימן עו), און נאך ישיבה זאלסטו שטורעמען די גאסן מיט הפצה, גיי יעדן טאג שעות הפצה, דאס וועט פאררעכטן אלעס, דו וועסט וואקסן א גרויסער צדיק.


נעם זיך גוטע חברים וואס רעדן פון הייליגן רבי'ן, חברים וואס לעבן מיט הפצה, דרך הלימוד, מעשיות פון תפילה, דן זיין לכף זכות - די זאלן זיין וועם דו קוקסט ארויף; "או חברותא", אדער א גוטער חבר, "או מיתותא", אדער א חבר וואס שלעפט צום טויט.


לפני התפילה, פארן דאווענען – רעד נישט מיט קיינעם, נאר מיטן אייבערשטן, פארן דאווענען זאלסט לערנען חומש – שניים מקרא ואחד תרגום איינגעטיילט לויט די טעג פון די וואך, און זאג דעם יום תהלים מיט אכצן פרקים משניות, און נאכן דאווענען זאלסטו לערנען גמרא מיטן רבינ'ס ספרים.


איך האב דיך ליב, איך בענק זיך צו דיין אמאליגע תמימות.

#76 - אין בית פיגא רעדט מען נאר אידיש
תפילה והתבודדות, תפילה, התבודדות

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת בהעלותך (שלח בא"י), י"ט סיון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... תחי', תלמידה בית פיגא ירושלים


איך האב ערהאלטן אייער בריוו.


זייער גוט אז איר מיט אייער שוועסטער נעמען נישט קיין ביכלעך פון אנדערע מיידלעך; מען דארף זייער אכטונג געבן וואס פאר א ביכלעך מען ליינט, נישט נעמען קיין ביכלעך פון חבר'טעס, ווייל עס זענען דא שעדליכע ביכלעך וואס איז א גרויסע סכנה צו ליינען.


רעדט נאר אידיש, רעדט נישט העברעאיש; דער וואס האט געמאכט די שפראך איז געווען א גרויסער אפיקורס, ער האט דאס געמאכט מיטן ציל אויסצורייסן אידישע קינדער פון די תורה; איך וויל נישט מען זאל רעדן ביי מיר אין שולע העברעאיש, אין בית פיגא רעדט מען נאר אידיש.


זאגט יעדן טאג תהלים, און גאר גוט וועט זיין אז איר וועט יעדע וואך ענדיגן ספר תהלים. תהלים איז איינגעטיילט אויף זיבן, עס צו זאגן די זיבן טעג פון די וואך, און אז מען קומט נישט אן צו זאגן פינקטלעך דעם יום תהלים יעדן טאג זאל מען עס ענדיגן אין די וואך.


אויך זאלט איר שמועסן מיטן אייבערשטן; פארמאכט די אויגן און רעדט זיך אויס צו אים אזוי ווי איר רעדט צו א גוטע חבר'טע, אדער ווי איר רעדט צו אייער טאטע אדער מאמע. שמועסט אויס אייער הארץ, דערציילט אים אלעס וואס גייט אריבער אויף אייך, און בעטס איר זאלט טרעפן א גוטע שידוך, און אויפשטעלן ערליכע דורות, און אזוי ווייטער.


געבט א גרוס פאר אייער עלטערן, איר האט זייער טייערע עלטערן, איך בין זייער נאנט מיט זיי, זיי זענען זייער טייער.


דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#75 - מאך זיך נישט צוטון פון לצים
התחזקות, מחלוקת, תפילה

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת בהעלותך (שלח בא"י), י"ח סיון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר, בית שמש


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


מאך זיך נישט צוטון פון די לצים; אז דו הערסט ליצנות אויף ברסלב זאלסטו בעטן דעם אייבערשטן עס זאל נישט אריין גיין אין דיר, פרוביר אוועק צו גיין פון די סארט שמועסן, און אויב עס זענען נאנטע קרובים, נאנטע משפחה, וואס מען קען נישט אוועק גיין, און זיי מאכן געשפעט פון הייליגן רבי'ן און פון רבינ'ס תלמידים - זאלסטו טראכטן וואס איז געווען מיט אלע אנדערע צדיקים; פון אלע צדיקים האט מען געשפעט, מען האט ליצנות געמאכט פון אלע צדיקים; פון די אבות הקדושים, און פון משה רבינו, און פון דוד המלך, פון אלע צדיקים האט מען געשפעט; נאר נאכדעם וואס זיי זענען נסתלק געווארן פון די וועלט האט זיך אפגעשטעלט די ליצנות, אנדערש איז ביים הייליגן רבי'ן וואס אפילו מען האלט שוין איבער צוויי הונדערט יאר פון זיין הסתלקות שפעט מען און מען מאכט ליצנות; דאס איז ווייל דער הייליגער רבי האט קלאר געזאגט (חיי מוהר"ן, סימן מו): "שֶׁהָיוּ כַּמָּה גְּדוֹלִים שֶׁכָּל אֶחָד עָשָׂה וְתִקֵּן מַה שֶּׁתִּקֵּן וְאַחַר כָּךְ נִפְסַק", עס זענען געווען אסאך צדיקים וואס ווען זיי האבן געלעבט האבן זיי געטון און מתקן געווען וואס זיי האבן מתקן געווען, אבער נאכדעם האט זיך אלעס אפגעשטעלט, "אֲבָל אָנוּ צְרִיכִים לַעֲשׂוֹת דָּבָר שֶׁלּא יֻפְסַק לְעוֹלָם", אבער איך וויל מאכן א זאך וואס עס זאל זיך קיינמאל נישט אפשטעלן, די תלמידים זאלן מאכן נאך תלמידים, און די זאלן מאכן נאך תלמידים, "וְכֵן לְעוֹלָם", און אזוי זאל עס בלייבן אויף אייביג; נאך האט דער רבי געזאגט (שם, סימן שו): "מיין פייערל וועט שוין טליען און ברענען ביז משיח וועט קומען"; און דעריבער איז די התנגדות נאכאלץ דא.


נעם זיך פאר לכבוד דיין געבורטס טאג נישט ארויס צו קוקן פון סידור ווען דו דאווענסט שטילע שמונה עשרה.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#74 - מיט ליבשאפט עפנט מען דעם הימל פאר ישועות
אמונה, תפילה

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת שלח (קרח בא"י), כ"ג סיון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


לכבוד ... נרו יאיר


מאך שלום אין שטוב, קריג זיך נישט, זוך נישט צו זיין גערעכט, זיי קלוג און געב נאך.


אז מען האט זיך ליב אין שטוב - עפנט עס די הימל פאר ישועות. אזוי ווי מוהרא"ש ברענגט אסאך מאל דעם סיפור, אז דער הייליגער רבי ר' זושא זכותו יגן עלינו האט אמאל געפרעגט זיין ברודער דער הייליגער רבי ר' אלימלך זכותו יגן עלינו: "מיט וואס האסטו זוכה געווען אז מען זעט ביי דיר אזעלכע גרויסע מופתים?" האט דער הייליגער רבי אלימלך געזאגט: "ברודער, איך האב אריינגעברענגט א שטארקע ליבשאפט צווישן מיינע תלמידים, מען האט זיך זייער ליב איינער דעם צווייטן און מען רעדט שיין איינער צום צווייטן".


דעם פארגאנגענעם שבת בין איך געווען אין שטעטל אין די נייע געגנט, עס איז געווען זייער געשמאק. שבת אינדערפרי פארן דאווענען האבן מיר זיך זייער מחזק געווען מיט די עצות פון רבי'ן, אויך שבת נאכמיטאג זענען מיר געזיצן אין פעלד און געשמועסט פון די אוצרות וואס מיר פארמאגן. דער הייליגער רבי זאגט (חיי מוהר"ן, סימן רצז): "הַשַׁבָּתִים שֶׁשׁוֹבְתִים אֶצְלִי, הֵם גְדוֹלִים וְטוֹבִים יוֹתֵר מִשִּׁבְעָה פְּעָמִים תַּעֲנִית מִשַׁבָּת לְשַׁבָּת", זיין ביי מיר שבת איז מער און גרעסער ווי פאסטן זיבן מאל משבת לשבת; מוהרא"ש זאגט דאס גייט אן עד היום, ווען מען קומט זיך צוזאם אנשי שלומינו, מען רעדט פון רבי'ן - דארט איז דער רבי, מען ווערט אנגעפילט מיט יראת שמים. דער רבי זאגט (שם, סימן תצה): "אִלּוּ הָיִינוּ רוֹאִין אוֹצָר הָיִינוּ רָצִים בְּוַדַּאי אֵלָיו, וְהָיִינוּ חוֹפְרִים וּמְלַכְלְכִים עַצְמֵנוּ בְּרֶפֶשׁ וָטִיט בִּשְׁבִיל לַחְתֹּר אַחֲרָיו וּלְמָצְאוֹ", ווען איר וואלט געטראפן אן אוצר, וואלט איר זיכער אהין געלאפן און געזוכט ווי מער מען קען נעמען דערפון, איר וואלט נישט געקוקט צי איר ווערט שמוציג, איר וואלט אריין געקראכן אין בלאטע אבי צו נעמען פונעם אוצר, "וַהֲלֹא אֲנִי אוֹצָר שֶׁל יִרְאַת שָׁמַיִם, וּמַדּוּעַ לֹא יִהְיוּ לְהוּטִים וְרָצִים אַחֲרַי לְקַבְּלוֹ", איך בין דאך אן אוצר פון יראת שמים, פארוואס לויפט איר מיך נישט נאך צו נעמען פון מיין אוצר?


ביי שלש סעודות האבן מיר גערעדט פון די שיחה וואס רבי נתן דערציילט (שם, סימן תקפז), איינער האט אים דערציילט אז ער איז אמאל געקומען וויינען צום רבי'ן אז ער וויל זיין אן ערליכער איד און עס גייט אים נישט, האט אים דער רבי געזאגט צוויי זאכן, איינס אז ער מוז האבן שיעורים אין תורה, ער זאל זיך קובע זיין יעדן טאג צו לערנען, און צווייטנס ער זאל זיך מאכן יעדן טאג א חשבון מיטן אייבערשטן דאנקען און לויבן אויפן טאג וואס איז אריבער, און בעטן מען זאל מארגן האבן א בעסערע טאג.


על כן ליבער ברודער, נעם די צוויי נקודות, מאך זיך שיעורים; די ערשטע שיעור זאלסטו לערנען חומש; שנים מקרא ואחד תרגום פון די וואכעדיגע פרשה, טייל איין די פרשה לויט די טעג פון די וואך, זונטאג ביז שני, מאנטאג ביז שלישי און אזוי ווייטער, נאכדעם מאך זיך א שיעור אין משניות, גמרא, הלכה, און גיי התבודדות, וועסטו ווערן אן איש כשר, אן ערליכער איד.


איך דארף מקצר זיין.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#73 - ציפ זיך די באקן און גיי ארום מיט א שמייכל
שמחה, התחזקות, תפילה, התבודדות

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת בהעלותך (שלח בא"י), י"ט סיון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר


מען ציפט זיך די באקן, מען מאכט זיך רויטע באקן, און אזוי ווייסט קיינער נישט וואס גייט פאר.


אזוי פלעגט מוהרא"ש זאגן, און אויך האט ער אזוי געטון, און אזוי טוען נאך עד היום זה אסאך תלמידי היכל הקודש; ווען עס גייט אריבער אויף זיי שווערע ביטערע טעג, שווערע יסורים, די פנים איז בלאס, מען זעט נישט אויס גוט; ציפן זיי זיך די באקן און מען פרישט זיך אויף, אזוי ווייסט קיינער נישט וואס גייט אריבער.


די ווארט האט מוהרא"ש נאכגעזאגט פונעם הייליגן צדיק, דער אהבת ישראל זכותו יגן עלינו. ווען מען האט זיך געוואונדערט ווי אזוי ער זעט אויס אזוי פרייליך, פריש, מיט וואס ער איז אריבער וכו' וכו', האט ער געזאגט: "מען ציפט זיך די באקן" וכו'.


ברודער, איך ווייס אז דו גייסט אריבער שטארקע פיין, שרעקליכע פיין, די הארץ גייט מיר אויס פאר דיר, איך בין מתפלל פאר דיר; איך בעט דיר, נעם זיך צאם, גיי אין א ווינקל זיך אויסוויינען צום אייבערשטן אז דו זאלסט שוין זען א ישועה, און ווען דו קומסט ארויס פון התבודדות, ציפ זיך די באקן, נעם זיך צאם און גיי ארום מיט א שמייכל, ובשמחה תצאו.

#72 - מען ווייזט דעם מענטש כאילו מען דארף אים נישט
אמונה, התחזקות, תפילה

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת בהעלותך (שלח בא"י), י"ט סיון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


מיין ליבער טייערער הארציגער זון נחמן נתן נרו יאיר


שטארק זיך בעבודת השם, דראפע זיך מיט אלע כוחות, דער הייליגער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק ב, סימן מח), מען דארף זיין א גרויסער עקשן אין עבודת השם, נישט אפצולאזן די גוטע רצונות און גוטע מעשים, ווייל יעדער וואס הייבט אן דינען דעם אייבערשטן שפירט אז מען וויל אים נישט, און פון הימל טוט מען אים אוועק שטופן, און אזוי איז טאקע, די הרגשה איז ריכטיג, אבער דאס איז נישט אז מען דארף טאקע נישט דעם מענטש, פארקערט, באמת וויל מען יא דעם מענטש, אבער דאס איז די וועג ווי אזוי עס ארבעט, די וועג איז אז מען ווייזט דעם מענטש כאילו מען דארף אים נישט, אבער באמת איז דאס נאר התקרבות, און דאס גייט אריבער אויף יעדן, אויך אויף די גרויסע צדיקים, און אויך די צדיקים פון די פריערדיגע דורות, אלע זענען אריבער די סארט געפילן, אלע האבן געשפירט ווי מען דארף זיי נישט און ווי מען טוט זיי אוועק שטופן, ווי מען דערווייטערט זיי, און ווען זיי וואלטן זיך נישט געשטארקט וואלטן זיי אוועק געפאלן, און ווייל זיי האבן נישט געקוקט אויף די אלע געפילן, ראיות און בלבולים, זיי האבן זיך געשטארקט – זענען זיי אויסגעוואקסן גרויסע צדיקים.


טייערער ליבער נחמן נתן, איך האב דיך זייער ליב, איך האב גרויס נחת פון דיר, אויך מאמי תחי' האט נחת, מיר דאנקען דעם אייבערשטן פאר יעדן קינד, און מיטן אייבערשטנ'ס הילף וועסטו בקרוב טרעפן דיין שידוך און אויפשטעלן א שיינע ליכטיגע שטוב.


זיי שטארק מיט ח"י פרקים משניות בכל יום, זאג דעם יום תהלים בכל יום, לערן גמרא ש"ס כסדרן; מי יתן אז דו זאלסט ענדיגן די יאר נאכאמאל ש"ס און קומען צום הייליגן רבי'ן ראש השנה מיט נאך א סיום הש"ס, ברענגען דעם רבי'ן א מתנה א ש"ס.


טאטי, וואס ליבט דיך.

#71 - גיי יעדן טאג א "דאנקען שפאציר"
אמונה, התחזקות, תפילה, בטחון

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת בהעלותך (שלח בא"י), י"ט סיון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר


נעם אריין אמונה אין דיר, חזר דיך די ווערטער: "דער אייבערשטער איז דא, דער אייבערשטער איז מיט מיר, ביי מיר און נעבן מיר, אלעס איז ער, דומם צומח חי מדבר – אלעס איז ער, עס וועט מיר גארנישט שלעכט פאסירן ווייל איך ליג אינעם אייבערשטנ'ס הענט, איז פארוואס בין איך פאר'דאגה'ט? פארוואס זארג איך זיך? ענדערש זאל איך זיך איבערגעבן צו אים, און ער וועט מאכן דאס בעסטע פאר מיר".


גיי יעדן טאג א "דאנקען שפאציר", ביי דעם שפאציר זאלסטו נאר דאנקען און לויבן דעם אייבערשטן; פאר יעדע אבר וואס דו האסט, און אז דו ביסט געזונט, דאנק אים פאר דיין משפחה בפרטי פרטיות, רעכן אויס יעדע איינצעלהייט באזונדער; דאס וועט דיך מאכן א שטארקע מח, שטארקע נערווען, שטארקע כוחות, וועסט זיין גליקליך און צופרידן.

#70 - ספר המדות, בעטן דעם אייבערשטן צו פארשטיין לערנען
התחזקות, תפילה, התבודדות

בעזרת ה' יתברך - ערב שבת קודש פרשת נשא ב' (בהעלותך בא"י), י"ג סיון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


מאך זיך א שיעור צו לערנען ספר המידות, דער הייליגער רבי האט געזאגט אויף דעם ספר (חיי מוהר"ן, סימן שעט): "אט דאס האט מיך געמאכט פאר א איד"; יעצט ווען דו גייסט שוין נאך אביסל בר מצוה האבן איז זייער גוט דו זאלסט לערנען דעם ספר, און ווען דו ענדיגסט דאס זאלסטו דאס נאכאמאל לערנען, און נאכמאל לערנען - ביז דו וועסט קענען דעם ספר בעל פה; דאס וועט דיר העלפן ווערן א גרויסער צדיק.


הייב אן מיט זאגן, זאג די ווערטער, און וויין צום אייבערשטן דו זאלסט זוכה זיין צו פארשטיין דאס לערנען; אזוי ווי דער הייליגער רבי האט געטון ווען ער איז געווען יונג. דער רבי האט דערציילט ווי אזוי ער האט אנגעפאנגען לערנען ווען ער איז געווען א יונג קינד, (שבחי הר"ן, סימן ח): "כִּי בִּתְחִלָּה הָיָה לוֹמֵד מִשְׁנָיוֹת וְלא הָיָה מֵבִין לִמּוּדוֹ", ער האט געלערנט משניות אבער ער האט נישט פארשטאנען וואס ער לערנט, "וְהָיָה בּוֹכֶה הַרְבֵּה לִפְנֵי הַשֵּׁם יִתְבָּרַךְ שֶׁיָּאִיר עֵינָיו", וואס האט ער געטון? ער האט זייער אסאך געוויינט צום אייבערשטן אז ער וויל זוכה זיין צו פארשטיין, "וְהָיָה בּוֹכֶה וּבוֹכֶה כָּל כָּךְ עַד שֶׁזָּכָה שֶׁיּוּכַל לִלְמוֹד מִשְׁנָיוֹת", ער האט אזוי סאך געוויינט צום אייבערשטן ביז ער האט זוכה געווען צו קענען לערנען און פארשטיין משניות, "וְכֵן אַחַר כָּךְ לָמַד שְׁאָר סְפָרִים וְלא הָיָה מֵבִין גַּם כֵּן", נאכדעם האט דער רבי געלערנט אנדערע ספרים און ער האט נישט פארשטאנען וואס ער לערנט, "וְהָיָה בּוֹכֶה וּבוֹכֶה גַּם כֵּן הַרְבֵּה מְאֹד עַד שֶׁזָּכָה לַהֲבִינָם", האט ער ווייטער געוויינט צום אייבערשטן ער זאל זוכה זיין צו פארשטיין, ביז דער אייבערשטער האט אים געהאלפן אז ער האט פארשטאנען אלעס וואס ער האט געלערנט.


א גוט שבת.

#69 - טלית ותפילין און ציצית, די געווער פון א איד
התחזקות, דאווענען, תפילה

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת נשא ב' (בהעלותך בא"י), י' סיון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר


איך האף אז דו שטארקסט זיך מיט אנטון טלית ותפילין יעדן טאג און מיט דאווענען די דריי תפילות, אויך האבן מיר אמאל גערעדט און איך האב דיר געשריבן חיזוק אויף גיין מיט ציצית, אז דאס איז א שמירה פארן מענטש, אים צו היטן פון אלעם שלעכטס און פון ניאוף רחמנא לצלן.


איך האב געזען אין ספר שיחות אש קודש חלק ב, אות תקא, אז מיט יארן צוריק ווען מוהרא"ש איז געווען אין עירפארט, און איינע פון די שאלות וואס מען פרעגט ביים אריבערגיין די סעקיוריטי איז אויב מען האט געווער, פלעגט מוהרא"ש אנכאפן זיין ציצית און ווייזן אז דאס איז עס, אויך האט אמאל מוהרא"ש געענטפערט – ווען מען האט אים געפרעגט אויב ער האט געווער – "טלית און תפילין"; ווייל דאס איז די אמת'ע געווער פון א איד, די טלית און תפילין און ציצית, דאס היט דעם איד, דאס היט אים בזה ובבא.


זאג די תיקון הכללי יעדן טאג נאך שחרית.