בריוון פונעם ראש ישיבה שליט"א

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת בשלח, י' שבט, שנת תשפ"ו לפרט קטן

יואל מנחם גרשון נרו יאיר

בעט דעם מעלער ער זאל מאלן א בילד ווי אן אלטער איד זיצט אין א וועגעלע (ווילטשער) און נעבן אים שטייט איינער מיט א טלית בייטל אין די האנט מיט א פרייליכע פנים און ווי ער זאגט דעם אלטן איד עפעס.

איך וויל מאכן א מעשה'לעך פאר די קינדער פון די מעשה וואס מוהרא"ש האט דערציילט פון דער צדיק רבי אברהם קאליסקער זכותו יגן עלינו וואס האט געזאגט פאר דעם אלטן איד וואס האט געבעטן א ברכה אז ער וויל שוין שטארבן, אז עס לוינט זיך צו לעבן און עס זאל אריבער גיין וואס זאל נאר אריבער גיין - אבי זוכה זיין נאך איין טאג אנצוטון די הייליגע תפילין.

איך וויל מאכן וואס מער גליונות און מעשה ביכלעך פאר די יוגנט, ווייל עס קומען שווערע שרעקליכע נסיונות און מען דארף פילעווען די קינדער מיט אמונה, מיט סיפורי צדיקים, זיי דערציילן מעשיות פון צדיקים, אן קיין ליצנות, נאר בתמימות ופשיטות, זיי זאלן זיין וואקסינירט אנטקעגן די שווערע נסיונות, זיי זאלן קענען זיין ערליכע אפגעהיטענע אידן.

דא האסטו די מעשה:

"רבי איך דארף א ברכה..."

אודאי וועל איך אייך געבן א ברכה: "דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט לעבן לאנגע געזונטע יארן".

"ניין, ניין!" - שרייט דער איד, דער איד לאזט נישט ענדיגן די ברכה, ער הייבט אן ווייינען: "איך וויל נישט אזא ברכה, איך וויל א ברכה אויף פארקערט..."

"פארקערט? וואס?! איר ווילט א ברכה אויף נישט לעבן לאנגע יארן? וואס איז מיט אייך?!"

"רבי, רבי", וויינט דער איד – "איך וויל מער נישט לעבן, איך האב נישט קיין כח מער צו לעבן, איך בין שוין אזוי אלט, איך וויל שטארבן..."

טייערע קינדער, דאס איז געווען אין טבריה, א איד איז געקומען צום הייליגן צדיק רבי אברהם קאליסקער זכותו יגן עלינו ער וויל בעטן א ברכה, דער איד איז געווען זייער אלט, נאנט צו די ניינציג יאר, ער האט געקרעכצט: "רבי, עס איז מיר שווער צו לעבן, איך וויל שטארבן".

דער צדיק רבי אברהם קאליסקער זכותו יגן עלינו זאגט אים: "דו טפש וואס דו ביסט, פארוואס ווילסטו שטארבן? עס לוינט זיך צו בלייבן לעבן צו קענען אנטון נאך איינמאל די הייליגע תפילין, דו ווייסט ווי חשוב עס איז ביים אייבערשטן יעדע מצוה וואס א איד טוט? דארפסט זיך פרייען אז דו לעבסט, אז דו קענסט אנטון תפילין, אז דו קענסט אנטון די הייליגע ציצית, און אז מען קען זוכה זיין היטן נאך איין שבת, און אזוי ווייטער".

טייערע קינדער, מיר גייען זיך זייער פרייען אז מיר טוען מצוות; איך וויל פרעגן די קינדער, ווער קען אויסרעכענען מצוות וואס מיר טוען יעדן טאג:

אלע קינדער הייבן אן זאגן הויך: 'נעגל וואסער', 'מודה אני', 'זאגן ברכות', 'פאלגן טאטע מאמע', 'קישן די מזוזה', 'עסן נאר מיט א גוטע הכשר', 'דאווענען', 'לערנען'.

אויך די מיידלעך זאגן זייערע מצוות: 'צניעות', 'נישט פארשעמען א חבר'טע', 'רעדן און שמועסן מיטן אייבערשטן'.

דער טאטע נעמט אלע קינדער און מען גייט ארויס אין א פרייליכע טאנץ: "טאטע איך דאנק דיר, טאטע איך לויב דיר ווייל איך בין א איד, אשרינו מה טוב חלקינו ומה נעים גורלינו ומה יפה ירושתינו".

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת מקץ, כ"ז כסליו, ג' דחנוכה, שנת תשפ"ו לפרט קטן

לכבוד יואל מנחם גרשון נרו יאיר

איך בעט דיך זייער זאלסט נישט אפלאזן דיין הייליגע ארבעט פון מחיה זיין כלל ישראל מיט די וועכנטליכע קונטרסים פון עצתו אמונה, אזויפיל מענטשן זאגן אז דאס איז זייער גאנצע חיות, זייער גאנצע לעבן, עס בלאזט אריין אין זיי אזויפיל אמונה, אזויפיל תקווה, און עס געבט זיי כח ווייטער אנצוגיין מיט עבודת השם, און מיט די שטוב, מיט די קינדער וכו' וכו'.

מאך פאר די קינדער א מעשה'לעך פאר קינדערלעך, בעט דעם מעלער זאל מאלן א בילד ווי מען טאנצט זייער לעבעדיג און ווי מענשטן וואונדערן זיך אויף דער איד וואס טאנצט אינדערמיט אזוי לעבעדיג, און דא האסטו די מעשה פאר די קינדער:

קוק ווי לעבעדיג רבי נתן טאנצט, עס זעט אויס ווי ער איז זייער פרייליך מיט די חתונה... קוק ער טאנצט מיט אזא לעבעדיגקייט, ער איז מן הסתם דער פעטער פון די חתן, אדער אפשר דער עלטער פעטער פון די כלה... קוק ער דרייט זיך איבער, ער מאכט א טאמבל-סאוס, ער איז אזוי פרייליך; לאמיר פרעגן רבי נתן פארוואס ער טאנצט ביי די חתונה אזוי לעבעדיג.

"רבי נתן, מיר ווילן אייך נישט שטערן פון טאנצן, מיר ווילן נאר וויסן וואס איז אייער שייכות מיט די שמחה, איר זענט דא א פעטער אדער אן עלטער פעטער?" זאגט זיי רבי נתן: "ניין ניין, איך בין נישט קיין פעטער און אויך נישט קיין עלטער פעטער, איך בעט אייך, שטערט מיך נישט פון טאנצן, איך וועל שפעטער רעדן מיט אייך".

"קוק ווי ער טאנצט, ער מאכט אונז אזוי פרייליך, איך מיין איך גיי אויך אריין אינעם רינג" – זאגט איינער, א צווייטער זאגט: "איך גיי אויך אריין אינעם רינג, אלע טאנצן אזוי פרייליך און מען זינגט".

שפעטער האט דאס רבי נתן ערקלערט, ער האט געזאגט: "איך בין דא א ווייטע ווייטע קאזין, דאך האב איך זייער געטאנצן, איך האב נישט געטראכט פון די חתונה, איך האב געטאנצן אז איך בין מקורב צום צדיק, איך בין נישט קיין מתנגד אויפן צדיק, און אפילו איך בין ווער איך בין - האב איך געטראפן א צדיק וואס האט רחמנות אויף מיר, ער ברענגט מיך צום אייבערשטן, ער ווייזט מיר די רחמנות פונעם אייבערשטן, אז איך קען נאך תשובה טון און איך קען נאך אלעס פאררעכטן, דערפאר האב איך געטאנצן".

אלע קינדער גייען טאנצן: "אשרינו מה טוב חלקינו ומה נעים גורלנו ומה יפה ירושתינו אז מיר ווייסן פון הייליגן רבי'ן וואס גייט פאר אונז און ברענגט אונז צוריק צום אייבערשטן".

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

א פרייליכן חנוכה.

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת ויגש, ה' טבת, שנת תשפ"ו לפרט קטן

לכבוד יואל מנחם גרשון נרו יאיר

דארפסט זיך זייער זייער שטארקן מיט דיין הייליגע ארבעט, דו האסט נישט קיין אנונג וויפיל הונדערטער און טויזנטער מענטשן זענען זיך מחי' ומחזק מיט די וועכנטליכע קונטרסים פון עצתו אמונה; די בריוו בלאזט אריין אין זיי חיזוק, און עס ווייזט זיי די וועג ווי אזוי צו לעבן א חיים טובים מיטן הייליגן רבינ'ס עצות.

די וואך וויל איך מאכן א מעשה פאר קינדערלעך פון די גרויסקייט פון מקוה, מיר מוזן ארויסגעבן ספרים פאר די יוגנט פון יראת שמים, ווייל ווי מער יראת שמים מען לייגט אריין אין די יוגנט, אלס גרינגער וועט זיין פאר זיי שפעטער ווען מען ווערט עלטער זיך צו שטארקן אויף די נסיונות.

בעט דעם מעלער זאל דיר מאלן א בילד ווי רבי נתן שטייט נעבן א מקוה, מיט א האנטוך אויף די פלייצע, און מיט די הענט איז ער מסביר און ער געבט עפעס צו פארשטיין פאר נאך צוויי דריי תלמידים וואס שטייען נעבן אים.

מען דארף זען עפעס צו טון, מען טאר דאס נישט צולאזן אז רבי נתן זאל גיין זיך טובל'ן יעצט ווינטער אין די אייזיגע טייך, ספעציעל די יאר, שנת תר"ה, וואס עס האט זיך אראפגעלאזט א שרעקליכע פארסט אין אוקריינע, עס איז שוין לאנגע נישט געווען אזא קאלטע ווינטער, און אונזער רבי רבי נתן איז שוין נישט קיין אינגערמאן, ער איז פינף און זעכציג יאר, און ער פלאנט צו גיין שבת צופרי זיך טובל'ן אין טייך.

טייערע קינדער, געווען איז די מעשה צוויי וואכן איידער רבי נתן איז אוועק פון די וועלט, עס איז אנגעקומען די נייעס אז די דאך פון די מקוה איז איינגעפאלן, פרייטאג צו נאכטס האט די גאנצע שטאט ברסלב געשמועסט: "וואס וועט מען טון מארגן, שבת אינדערפרי? מען וועט נישט קענען ניצן די מקוה", און דעמאלט האט דער הייליגער רבי נתן געזאגט, אז ער גייט נישט מוותר זיין אויף זיך טובל'ן אין מקוה, ער איז גרייט אפילו צו גיין אין די אייזיגע טייך.

שפעטער האט מען געהערט אז די דאך איז איינגעפאלן נאר אין די פאדערשטע צימער, און מען קען יא ניצן די ווארעמע מקוה. דעמאלט האט רבי נתן גערעדט צו זיינע תלמידים איבער דאס גרויסקייט פון מקוה, אז אפילו א מענטשן האט זיך פארזינדיגט מיט די ביטערסטע עבירות, אויב וועט ער גיין אין מקוה וועט ער האבן א תקוה.

טייערע קינדערלעך, ווען מען גייט אין מקוה דארף מען זיך אויפפירן זייער איידל; אין מקוה רעדט מען נישט, און אין מקוה קוקט מען נישט אויף קיינעם, מען דרייט זיך אויס צו די וואנט, און אזוי טוט מען זיך אויס און אזוי טוט מען זיך אן.

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן אסאך הצלחה.

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת וישלח, י"ב כסליו, שנת תשפ"ו לפרט קטן

טייערער יואל מנחם גרשון נרו יאיר

בעט דעם מעלער זאל מאלן א בילד ווי ביים טיש איז דא שיינע שבת לעכט און ווי אין דער זייט שטייט א פרוי, איידל אנגעטון, אביסל פארוויינט, און ביים אויבן אן פון טיש זיצט א צדיק און לערנט, און הייבט אויף די הענט, אזוי ווי מען בעט דעם אייבערשטן מיט די הענט צום הימל.

גרייט אן די מעשה'לעך פאר שבת חנוכה, די מעשה פון מסכת תענית, ווי די טאכטער פון רבי חנינא בן דוסא האט געצינדן די שבת לעכט בטעות מיט עסיג, און ווי איר טאטע האט איר געלערנט צו בעטן אויך אויף דעם, און עס האט טאקע פאסירט די מעשה פון תפילה.

אלע קינדער זינגען: "מעשה'לעך פאר קינדערלעך, צו לערנען ווי אזוי מען קען זיין ערליך, רעדן פון צדיקים איז די זאך, אזוי פון באשעפער מען טראכט".

פארוואס וויינט זי? עס איז שרעקעדיג צו זען א מאמע וויינט, אפשר האט איר איינער פארשעמט? אפשר טוט איר קאפ וויי...? קוק, זי גייט צו איר טאטע דער גרויסער צדיק רבי חנינא בן דוסא; לאמיר הערן וואס דא גייט פאר.

"טאטע... טאטע..." כליפעט זי, "יא טאכטער'ל, וואס קען איך דיר העלפן? פארוואס וויינסטו?" פרעגט דער טאטע, זאגט זי: "איך האב געצינדן די הייליגע שבת לעכט, איך האב געוואלט לייגן אין די לייכטער אויל פון איילבירטן, שמן זית, און עס האט פאסירט א טעות, עס איז פארטוישט געווארן מיט עסיג, יעצט נאכן אנצינדן די לעכט שמעק איך דא די שלעכטע עסיג גראך, און עסיג ברענט נישט מער ווי אפאר מינוט, יעצט וועט זיין טינקל אין שטוב, איך וויל מיינע שיינע שבת לעכט זאלן ברענען ביז נאך די סעודה, אוי וויי... אוי וויי..."

דער היייליגער צדיק רבי חנינא בן דוסא זאגט איר: "טאכטער'ל זיי נישט דערשראקן, זיי נישט צעבראכן, מיר קענען בעטן דעם אייבערשטן ער זאל מאכן א נס די עסיג זאל ברענען, ווייל דער וואס מאכט אז אויל זאל ברענען וועט מאכן אז עסיג זאל ברענען...לאמיר בעטן אינאיינעם "הייליגער באשעפער, העלף אז די שבת לעכט זאל ברענען, עס זאל זיך נישט פארלעשן, און אזוי ווי דו האסט געמאכט די טבע פון די וועלט אז אויל – שמן זית – ברענט, אזוי זאלסטו אונז העלפן עס זאל ברענען די שבת לעכט פון עסיג, מיר זאלן האבן א שיינע פרייליכע שבת'דיגע סעודה".

קינדער עס האט פאסירט א נס, די לעכט האט געברענט, עס האט געברענט ביי די גאנצע סעודה, אויך שבת אינדערפרי ווען מען איז אויפגעשטאנען האט נאך געברענט די לעכט, עס האט געברענט ביז מוצאי שבת, מען האט גענומען פון די לעכט פייער אנצוצינדן די הבדלה לעכט.

טייערע קינדער מיר לערנען זיך פון די מעשה אז מען קען בעטן דעם אייבערשטן יעדע זאך, אפילו זאכן וואס זעען אויס אז עס קען נישט פאסירן; מען דארף גלייבן אין תפילה, און אז מען בעט און מען גלייבט אין תפילה - זעט מען ניסים.

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת ויצא, ה' כסליו, שנת תשפ"ו לפרט קטן

... נרו יאיר

וואויל איז דיר אז דו ביסט א מלמד פאר תינוקות של בית רבן, דו לערנסט מיט זיי תורה ויראת שמים.

איך וויל דיר בעטן זאלסט יעדן טאג דערציילן פאר די קינדער מעשיות פון צדיקים, ווייל דער רבי האט אונז קלאר געזאגט (שיחות הר"ן, סימן קלח), אז דער עיקר וואס עס האט אים געצויגן צו וועלן זיין א צדיק, איז געווען דורכדעם וואס ער האט געהערט זייער אסאך מעשיות פון צדיקים, ווייל דער רבי איז אויפגעוואקסן אין די הויז פון זיידן, דער הייליגער בעל שם טוב זכותו יגן עלינו, און דארט זענען געקומען אלע צדיקים, אלע זענען געקומען קיין מעזיבוז צום ציון פון בעל שם טוב, און זיי זענען דארט איינגעשטאנען, דארט האט ער געהערט זייער אסאך מעשיות, און דאס האט אים דערוועקט ער זאל אויך זיין א צדיק.

קענסט אויסשטעלן דעם טאג, אנציען די קינדער, אז אויב וועט מען פלייסיג לערנען און פלייסיג דאווענען – וועט מען דערציילן נאך א מעשה.

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת תולדות, כ"ז מרחשון, שנת תשפ"ו לפרט קטן

מיין ליבער ... נרו יאיר, קרית ברסלב

בעט דעם מעלער זאל מאלן א בילד פונעם קלויזנבורגער רב זכר צדיק לברכה ווי ער ליגט אין א באראק און מען ברענגט עסן.

איך וויל מאכן נאך א מעשה'לע פאר קינדער, איך וויל אריינבראקן אין די הערצער פון די קינדער די מסירות נפש פון די הייליגע צדיקים, ווי זיי האבן זיך מוסר נפש געווען פארן אייבערשטנ'ס וועגן, דאס וועט אויפפלאקערן זייער הארץ זיי זאלן אויך וועלן זיין צדיקים. אזוי ווי דער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק א', סימן רמח): "דַּע, שֶׁסִּפּוּרֵי מַעֲשִׂיּוֹת מִצַּדִּיקִים, הוּא דָּבָר גָּדוֹל מְאֹד", עס איז זייער א גרויסע זאך צו הערן מעשיות פון צדיקים, "כִּי עַל יְדֵי סִפּוּרִים מִצַּדִּיקִים, נִתְעוֹרֵר וְנִתְלַהֵב הַלֵּב בְּהִתְעוֹרְרוּת גָּדוֹל לְהַשֵּׁם יִתְבָּרַךְ, בְּחֵשֶׁק נִמְרָץ מְאֹד", ווייל ווען מען הערט א מעשה פון א צדיק ווערט דאס הארץ אויפגעפלאמט צום אייבערשטן, מען באקומט א שטארקע חשק צו ווערן אן ערליכער איד דורכדעם וואס מען זעט צו וואס די צדיקים האבן זוכה געווען אין זייער לעבן.

די באן פארט שוין אזוי אפאר טעג, נישטא קיין לופט צו אטעמען, נישטא קיין וואסער צו טרינקען, נישטא אפילו א בית הכסא, אין יעדע וואגן זענען שוין געשטארבן אפאר מענטשן, ענדליך די באן איז אנגעקומען פרייטאג ערב שבת צו די ערגסטע פלאץ וואס איז נאר געווען אין די וועלט, קיין א ו ש וו י ץ...

דארט אין אושוויץ האט מען פארברענט איבער זעקס מיליאן אידן, די קינדער און די עלטערע און די שוואכע האט מען גע'הרג'עט און פארברענט, און די אידן וואס האבן געהאט כח האט מען גענומען אין די ארבעטס לאגער זיי זאלן ארבעטן פאר די מלחמה, פאר די נאציס, און איין מאל א טאג האט מען געטיילט עסן.

אויך רבנים צדיקים האט מען אהין געטראגן, צווישן די געפייניגטע אידן איז געווען דער צדיק רבי יקותיאל יהודה האלבערשטאם, דער קלויזנבורגער רב זכר צדיק לברכה, און ווען מען האט אויסגערופן אז מען טיילט עסן האט ער נישט געוואלט גיין, ווייל ער האט נישט געוואלט עסן קיין טריפות.

פרייטאג צו נאכטס איז ער זייער שוואך געווארן פון ליידן אזויפיל טעג הונגער, שבת אינדערפרי האט מען ווייטער אויסגערופן אז מען טיילט עסן, אלע זענען געלאפן כאפן עסן, אבער ער האט נישט געוואלט גיין, און פלוצלונג האט ער אנגעהויבן זייער צו וויינען צום אייבערשטן, ער האט זיך אויסגעשמועסט מיטן אייבערשטן און געזאגט: "רבונו של עולם אלעס האט מען מיר צוגענומען, מיינע קליידער, מיינע שיך, איך ליג דא ביי די גוים אן גארנישט, איך וויל נישט עסן קיין טריפות, און איך גיי נישט עסן קיין טריפות"; ער האט אזוי שטארק געוויינט צום אייבערשטן און געבעטן עס זאל פאסירן א נס...

קינדער וואס פאסירט ווען מען בעט דעם אייבערשטן? ווער ווייסט? א נס האט פאסירט; איינער קומט צו לויפן און פרעגט: "איר זענט קלויזנבורגער רב?" ער האט זיך זייער דערשראקן, ער האט נישט געוואלט דערציילן אז ער איז א רב, ווייל די דייטשע האבן ערשט גע'הרג'עט די רבנים, ביז יענער האט אים געברענגט א ברויט מיט מארמעלאדע און ער איז געראטעוועט געווארן.

טייערע קינדער, מיר לערנען זיך פון די מעשה צוויי זאכן, איינס דאס גרויסע מסירות נפש פון די הייליגע צדיקים, אפילו ווען זיי האבן שוין נישט געגעסן אפאר טעג און זיי ווייסן אז זיי גייען נישט האבן גארנישט קיין עסן וועלן זיי אויך נישט עסן קיין טריפות, זיי וועלן נאר עסן כשר'ס, פון דעם לערנען מיר זיך אז מיר וועלן אויך אכטונג געבן נישט צו עסן נאר מיט א הכשר.

צווייטנס לערנען מיר, דאס גרויסקייט פון תפילה, אז וואס מען דארף קען מען בעטן פונעם אייבערשטן, מען קען רעדן צום אייבערשטן אויף די אייגענע שפראך, און אז מען בעט - העלפט דער אייבערשטער.

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת ויצא, ה' כסליו, שנת תשפ"ו לפרט קטן

לכבוד ... נרו יאיר

היינט ה' כסלו איז די יארצייט פון הייליגן מהרש"א (מ'ורינו ה'רב ר'בי ש'מואל א'ליעזר א'יידליס) זכותו יגן עלינו. דער רבי האט זייער אויסגעלויבט דעם פירוש מהרש"א, דער רבי זאגט (שיחות הר"ן, סימן ה), אז דו וועסט נעמען אלע חכמות פון די מחקרים און פילוסופים קומט עס נישט צו צו איין שטיקל מהרש"א.

אויך האט דער רבי דערציילט מעשיות פאר זיין טאכטער די צדיקת אדל ווען זי איז געווען קראנק און דער הייליגער רבי איז איר געקומען באזוכן, דער רבי האט געהאט גרויס צער זעענדיג ווי אדל איז אזוי קראנק, און דער הייליגער בעל שם טוב זכותו יגן עלינו - דער זיידע פון רבי'ן - איז געקומען אין חלום און געפרעגט: "פארוואס ביסטו אזוי בצער?" האט דער רבי געענטפערט פארן הייליגן בעל שם טוב: "איך בין בצער וועגן מיין טאכטער, וואס זי איז אזוי קראנק", האט דער הייליגער בעל שם טוב זכותו יגן עלינו געזאגט אין חלום פארן רבי'ן, עס שטייט אין פסוק (תהילים מג, נא): "מַגְדִּיל יְשׁוּעוֹת מַלְכּוֹ וְעֹשֶׂה חֶסֶד לִמְשִׁיחוֹ", די כוונה איז, 'מַגְדִּיל יְשׁוּעוֹת' דער אייבערשטער מאכט גרויסע ישועות, 'מַלְכּוֹ' פאר די צדיקים וואס זיי זענען מלכים (מאן מלכי רבנן [גיטין סב.]) 'וְעֹשֶׂה חֶסֶד' און ער טוט חסד, 'לִמְשִׁיחוֹ' פאר די וואס דערציילן, 'מֵשִׂיחַ' איז א לשון פון שמועסן, מסיח; דער אייבערשטער מאכט וואונדער פאר די וואס דערציילן מעשיות פון צדיקים, דער בעל שם טוב האט געזאגט פארן רבי'ן: "דורך סיפורי צדיקים וועסטו זען א ישועה".

דער הייליגער רבי האט זיך אויפגעוועקט און אנגעהויבן דערציילן א מעשה פונעם הייליגן צדיק דער מהרש"א  זכותו יגן עלינו. אין די צייטן פונעם הייליגן צדיק דער מהרש"א איז געווען אין די שטאט אוסטרהא - די שטאט וואו דער מוהרש"א איז געווען דער רב - א גרויסער קלויסטער, דארט איז געווען א שרעקליכע טומאה, און נישט ווייט פון די קלויסטער האט זיך געפונען דער אידישער בית החיים פון די שטאט אוסטרהא, און יעדע מאל עס פלעגט זיין א לוי' פלעגט מען דארפן אריבערגיין די קלויסטער, און די גלעקלעך פון די קלויסטער פלעגן זיך צוקלינגען און פארכאפן די מענטשן אין די טומאה.

דער הייליגער מהרש"א האט געוואוסט פון די טומאה, האט ער באפוילן, אז ווען עס וועט קומען די צייט ווען ער וועט אוועקגיין פון די וועלט און מען וועט אריבערגיין מיט זיין מיטה דעם קלויסטער - זאל מען לייגן אויפן בעט זיין הייליגן ספר חידושי מהרש"א. אזוי איז טאקע געווען, דער הייליגער מהרש"א איז נפטר געווארן און מען האט דורכגעפירט זיין מיטה דורך דעם שרעקליכן טומאה, און אין די מינוט וואס די מיטה איז אריבער די טומאה און די גלעקלעך האבן אנגעהויבן זינגען - האט דער הייליגער מוהרש"א זיך אויפגעזעצט אויף זיין בעט און אנגעהויבן מישן די בלעטער פון זיין הייליגן ספר. דער גאנצער עולם קוקט זיך צו, עס איז א פחד און א שרעק צו זען דעם הייליגן מהרש"א נאכן פטירה זיצן און מישן די בלעטער, און אזוי מישנדיג זעט מען א שרעקליכע זאך, די קלויסטער הויבט אן איינזינקען אין דער ערד, יעדע בלאט וואס דער מוהרש"א מישט - גייט אראפ די גאנצע טומאה מער און מער מיט אלע מענטשן, מיט אלע חפצים; ביז מען האט איר שוין מער נישט געזען און עס איז געבליבן א זכר, א סימן - דארט ארום די פלאץ עד היום הזה.

ווען דער רבי האט געענדיגט דערציילן די מעשה האט אדל זיך שוין אנגעהויבן גוט צו שפירן, און זי פלעגט שטענדיג דערציילן די מעשה פאר אנדערע קראנקע וואס האבן געדארפט א רפואה, אויך רבי נחמן טולטשינער זכרונו לברכה פלעגט דערציילן די מעשה פאר חולים, און היינט אין דער יארצייט איז א גרויסע סגולה צו דערציילן די מעשה, עס ברענגט ישועות.

אנשי שלומינו פירן זיך אויך אזוי, מען דערציילט די מעשה ווען מען דארף א ישועה.

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת לך לך, ד' מרחשון, שנת תשפ"ו לפרט קטן

לכבוד ... נרו יאיר

פרייטאג האב איך זוכה געווען צו מאכן א ברית מילה, די ברית איז געווען ביי מיין טאטע שליט"א אין קארלסבורג בית המדרש. מיין טאטע שליט"א איז געווען סנדק, דער מוהל איז געווען הרב ר' אהרן ווייס שליט"א, מיין שווער הרב ר' מרדכי אהרן מייזליש שליט"א איז געווען סנדק מעומד, ויקרא שמו בישראל 'עמרם' נאכן זיידן הצדיק רבי עמרם אויש זכר צדיק לברכה, מיין טאטע'ס עלטער זיידע. מיין טאטע'ס מאמע חיה רעכיל עליה השלום איז א טאכטער פון רבקה פיגא עליה השלום, איר טאטע איז געווען דער צדיק רבי עמרם אויש, ער האט געוואוינט אין שטאט סאטמער, ער איז געווען א גרויסער צדיק, א גרויסער עובד השם.

ער האט חתונה געהאט און ערשט געוואוינט אין מונקאטש, עס איז דא א בריוו וואו דער הייליגער מנחת אלעזר זכותו יגן עלינו שרייבט מען זאל זען אויסצוהאלטן דעם אינגערמאן ער זאל קענען לערנען און דאווענען און בלייבן וואוינען אין מונקאטש, אויך האט דער גבאי פון דעם הייליגן מנחת אלעזר אמאל געפרעגט דעם מנחת אלעזר אז מען טראגט אים אן א זון פון רבי עמרם אויש, ער וויל פרעגן אויב ער זאל טון די שידוך, האט אים דער הייליגער מנחת אלעזר געזאגט: "איך האב געמיינט דו ביסט קלוגער, אז מען טראגט דיר אן רבי עמרם'ס א זון קומסטו מיר פרעגן? שוין זאלסטו כאפן און מאכן די שידוך, איך זאג דיר שוין מזל טוב"; שפעטער איז ער אריבער קיין סאטמער, זיין רבי דער קרן לדוד האט אים גערופן צו זיין דארט א מלמד, ער פלעגט אויך גיין אסאך נאך געלט פאר אלמנות און יתומים.

זיין יארצייט איז געווען די וואך, כ"ח תשרי, און מיין זון איז געבוירן כ"ה תשרי, האב איך געגעבן דעם נאמען נאך אים, ויהי רצון אז דער רך הנמול זאל אויסוואקסן א גרויסער צדיק, ער זאל ראטן נאך דעם גרויסן זיידן, ער ליגט אין פעסט, איך בין שוין געווען ביי זיין ציון.

עס איז דא אסאך מעשיות אויף דעם זיידן, איך וויל דיר דערציילן איין מעשה פון דעם זיידן רבי עמרם זכר צדיק לברכה. ער פלעגט גיין אין מקוה ביי חצות הלילה אפרעכטן חצות, נאכדעם איז ער געגאנגען נאכאמאל אין מקוה ביים עלות, נאכדעם פלעגט ער לייגן צוויי פאר תפילין אין שטוב און ליינען קריאת שמע, און נאכדעם איז ער נאכאמאל געגאנגען אין מקוה און געגאנגען דאווענען, ער פלעגט גיין אפאר מאל א טאג אין מקוה. אמאל פאסירט נאך סוכות, א איד קלאפט אריין צו אים און זאגט אים: "איך בין היינט געווען מיט דיר אין מקוה און עס איז מיר גע'גנב'עט געווערן זעכציג טויזנט לאי (ביי אונז איז דאס דאלער), און אזוי ווי נאר דו ביסט געווען מיט מיר אין מקוה וויל איך צוריק מיין געלט", ער זאגט פאר רבי עמרם: "איך בין דיך נישט חושד אז דו האסט די געלט גע'גנב'עט פאר דיר אליינס, איך ווייס אז דו גייסט נאך געלט טאג און נאכט פאר אלמנות און יתומים, מן הסתם האסטו דאס גענומען פאר זיי, איך דארף צוריק מיין געלט", דער רבי עמרם האט אים אין אנהייב פרובירט צו זאגן: "איך האב חס ושלום נישט גענומען אייער געלט", אבער דער איד האט אנגעהויבן מאכן קולות: "געבט מיר צוריק מיין געלט!" רבי עמרם האט שנעל געטראכט אז דא וועט זיין א גרויסע חילול השם, האט ער אים געזאגט: "איך בין מודה אז איך האב גענומען די געלט, איך האב דאס שוין פארטיילט פאר די אלמנות און יתומים, איך בעט אייך איבער און איך בעט אייך זייער, לאמיר מאכן א געשעפט, איך וועל דיר באצאלן צוביסליך, איך וועל דיר געבן יעדע וואך מיין געהאלט", און דער איד האט מסכים געווען, א גאנץ ווינטער האט מען געהונגערט ביי רבי עמרם אין שטוב, די גאנצע געהאלט איז געגאנגען פאר יענעם.

ביז ערב פסח, ווען דער איד האט פסח'דיג געמאכט, האט ער גערייניגט אלע טאשן פון אלע רעקלעך, האט ער באמערקט די גאנצע פעקל געלט, די גאנצע זעכציג טויזנט לאי, ער האט זיך דערמאנט אז יענעם אינדערפרי ווען ער איז אהיים געקומען פונעם יריד מיט די סכום געלט האט ער אויסגעטון דעם שיינעם רעקל און אנגעטון אן אנדערע רעקל און געלאפן אין מקוה, און זעט אויס אז ער האט פארגעסן אז די געלט ליגט אינעם אנדערן רעקל, און אזוי האט ער אומזיסט חושד געווען רבי עמרם אויש. ער האט זיך זייער דערשראקן, ער איז אריבער געלאפן צום הייליגן סאטמער רבי זכותו יגן עלינו, וואס טו איך דא? ער האט דערציילט די גאנצע מעשה. דער רבי האט אים געזאגט: "גיי צו רבי עמרם און פרעג אים אליין", ער איז אריבער צו רבי עמרם און אים געבעטן ער זאל אים מוחל זיין, רבי עמרם האט אים געזאגט: "איך בין דיר מוחל", דער איד האט געוואלט געבן א גרויסע סכום געלט פאר די שרעקליכע חשד, אבער רבי עמרם האט אים געזאגט: "די געלט וויל איך נישט נעמען, דאס האב איך געדארפט אריבערגיין, דאס איז געווען פאר מיר א נסיון"; איך דערצייל דיר די מעשה ווייל איך וויל דו זאלסט וויסן ווי ווייט מען דארף אכטונג געבן עס זאל נישט ווערן קיין קריגעריי, קיין חילול השם.

זיי ממשיך צו לערנען יעדן טאג חומש, משניות. לערן גמרא; הלוואי זאלסטו זיך צוריק כאפן מיטן דף שיעור, קומענדיגע יאר וועלן מיר מסיים זיין גאנץ ש"ס, עס איז א זאך וואס אלע קענען טון, מען דארף נאר עפענען די גמרא און זאגן די ווערטער.

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

בעזרת ה' יתברך - ערב שבת קודש פרשת האזינו, י"א תשרי, מחרת יום הכיפורים, שנת תשפ"ו לפרט קטן

טייערער ... נרו יאיר

בעט דעם מעלער ער זאל דיר מאלן א בילד ווי ר' מענדל פוטערפאס טאנצט, און נעבן דעם זעט מען א צעפאלענע סוכה און ווי די ביימער בייגן זיך פון א ווינט, איך וויל מאכן לכבוד סכות א מעשה'לע פאר די קינדער פון דאס גרויסקייט פון צדיקים, אז אפילו מען נעמט זיי אלעס אוועק, זיי האבן גארנישט, מען פייניגט זיי - בלייבן זיי פרייליך.

"אוי מיין סוכה איז אוועקגעפלויגן מיט די ווינט, יעצט וועל איך נישט האבן קיין סוכה, אוי וויי... מען האט מיר אלעס אוועק גענומען, נישט קיין שופר ראש השנה, נישט קיין ד' מינים סוכות, גארנישט גארנישט, און יעצט האב איך נישט קיין סוכה אויך נישט... אוי וויי..."

געווען איז דאס מיט יארן צוריק ווען די קאמעניסטן די רשעים האבן געפייניגט די ערליכע אידן, ווי זיי האבן געזען א איד וואס בייגט זיך נישט פאר זיי האבן זיי אים פארשיקט קיין סיביר, ווייט ווייט פון אידן, ווייט ווייט פון משפחה. אין סיביר איז א גאנץ יאר אייז קאלט, דארט האבן זיי געפייניגט די ערליכע אידן זיי זאלן זיך אונטערגעבן פאר די רוסישע צאר, און חס ושלום אפלאזן די תורה.

געווען איז דארט א איד א גרויסער צדיק וואס האט געהייסן ר' מענדל פוטערפאס זכרונו לברכה, אויך אים האט מען פארטריבן קיין סיביר פארן לערנען תורה מיט אידישע קינדער. ר' מענדל איז געווען דארט פאר צענדליגער יאר, און וויפיל מען האט אים געפייניגט האט מען אים נישט געקענט אוועקנעמען פון די תורה און פון באשעפער.

עס איז געקומען פאר די הייליגע טעג, און ר' מענדל טראכט צו זיך 'וואס וועט דא זיין? עס קומט ראש השנה און איך האב נישט קיין שופר, עס קומט סוכות און עס איז נישטא קיין אתרוג, קיין לולב מיט הדסים און ערבות, אבער א סוכה קען איך האבן; איך וויל זיך צאמקלאפן אפאר ברעטער און לייגן צווייגן מיט בלעטער פאר סכך, אזוי וועל איך קענען מקיים זיין די הייליגע מצוה פון עסן יום טוב סוכות אין די הייליגע סוכה'.

אומר ועושה, ר' מענדל איז זייער פרייליך, ער בעט דעם אייבערשטן ער זאל אים העלפן טרעפן שטיקלעך העלצער און ער קלאפט זיך צוזאמען א סוכה, ער ווארט שוין 'ווען וועט שוין זיין סוכות און איך וועל קענען דא אין גלות סיביר מקיים זיין די הייליגע מצוה'.

"אוי מיין סוכה איז אוועקגעפלויגן מיט די ווינט, יעצט וועל איך נישט האבן קיין סוכה, אוי וויי... מען האט מיר אלעס אוועק גענומען, נישט קיין שופר ראש השנה, נישט קיין ד' מינים סוכות, גארנישט גארנישט, און יעצט האב איך נישט קיין סוכה אויך נישט... אוי וויי..."

דער צדיק ר' מענדל וויל שוין אנהייבן וויינען פון צער, אבער ער געבט זיך א כאפ און זאגט 'היינט איז יום טוב סוכות, יום טוב דארף מען זיין פרייליך, יום טוב טאר מען נישט וויינען און זיין בצער; אז מען האט מיר אלעס אוועק גענומען, נישט קיין שופר, נישט קיין סוכה, נישט קיין ד' מינים - זאל איך יעצט אוועק געבן די מצוה פון שמחה? ניין! איך גיי נישט וויינען, איך גיי זיין פרייליך! איך וועל האבן די מצוה פון זיין פרייליך מיטן אייבערשטן'; ער האט אנגעהויבן טאנצן 'ושמחת בחגך והיית אך שמח'.

טייערע קינדער, מיר לערנען זיך ארויס פון די מעשה אז מיר זאלן געדענקען צו זיין פרייליך אז מען איז א איד, און אפילו מען האט נישט וואס מען וויל, מען האט נישט וואס מען דארף זאל מען ווייטער בלייבן פרייליך מיטן אייבערשטן.

לאמיר זינגען און טאנצן: "טאטע איך לויב דיך, טאטע איך דאנק דיך, ווייל איך בין א איד".

א גוט שבת.

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת נצבים, כ"ג אלול, שנת תשפ"ה לפרט קטן

טייערער ... נרו יאיר

שטארק זיך זייער מיט דיין הייליגע ארבעט, טויזנטער און טויזנטער זענען זיך מחי' מיט די בריוו פון איש אמונות און פון עצתו אמונה.

איך וויל מאכן א מעשה פאר די קינדער וואס מוהרא"ש האט דערציילט ביי די סעודת ברית פון מיין זון הערשל נרו יאיר. די ברית איז געווען אין בארא פארק ביי מוהרא"ש אין שול, דער מוהל איז געווען מיין פעטער, מיין שווער'ס ברודער, הרב דוד מייזליש שליט"א דער ווייטצענער רב. די ברית איז געווען מאנטאג פרשת דברים, ראש חודש מנחם אב, שנת תשע"ד. די מעשה האב איך געהערט עלף יאר צוריק, און ווען איך דערמאן זיך די מעשה - קומט מיר צו וויינען פון התרגשות, פון דאס הייליקייט פון אידישע קינדער.

בעט דעם מעלער זאל מאלן א בילד ווי א פרוי זיצט אויף דער ערד מיט א קינד אויפן שויס מיט א מעסער אין האנט, און ווי א נאצי שטייט מיט רציחה מיט אן אויסגעשטרעקטן ביקס. אויך זאל מען זען אין דער זייט מענטשן מיט די געשטרייפטע קליידער, און אויך זאל מען זען די שטעכעדיגע דראטן, אזוי ווי עס איז געווען אין לאגער.

דאס איז די מעשה:

די פרוי האלט א זעקל מיט ביידע הענט, קיינער ווייסט נישט וואס עס ליגט אין די זעקל, עפעס א סוד האלט זי דארט, זי גייט שטילערהייט צום בלאזובער רב זכר צדיק לברכה און זי פרעגט אים עפעס שטילערהייט, דער נאצי ימח שמו שטרעקט אויס זיין רעוואלווער און פרעגט דעם רב: "זאגט מיר שוין יעצט וואס פאר א סודות ענק רעדן דא, אז נישט וועל איך ענק שיסן".

דער רב ענטפערט פאר דעם רשע אז די פרוי האט אים געבעטן א מעסער, "א מעסער? וואס דארף זי א מעסער?!" דער נאצי נעמט ארויס זיין מעסער און געבט עס פאר די פרוי, דער נאצי ווייסט נישט וואס די פרוי וויל טון מיט די מעסער, זיכער וויל זי זיך אליינס שעדיגן, אבער קינדער, ווער ווייסט? ווער ווייסט וואס ליגט אין די זעקל און ווער ווייסט פארוואס די פרוי וויל א מעסער?

טייערע קינדער, אין די צייטן פון די צווייטע וועלט מלחמה ווען די דייטשע רוצחים האבן אויסגע'הרג'עט אלע אונזערע זיידעס און באבעס, האט פאסירט די מעשה. א פרוי האט געבוירן א קינד אין לאגער, א זיסע ליכטיגע אינגעלע בעבי, די פרוי האט באהאלטן די קינד אין א זעקל אז די נאציס זאלן אים נישט זען, און ווען די פרוי האט פארשטאנען אז מען גייט איר שוין כמעט הרג'ענען מיט איר זיסע ליכטיגע אינגל בעבי, האט זי זייער שטארק געוואלט מאכן א ברית פארן קינד, און דאס איז די סיבה פארוואס זי האט געבעטן א מעסער פונעם רב, זי האט געוואלט איר קינד זאל זיין גע'מל'עט איידער ער גייט אוועק פון די וועלט.

ווען דער נאצי ימח שמו האט געגעבן די מעסער פאר די פרוי האט די פרוי זיך אראפגעזעצט, געעפנט די זעקל און געגעבן א שריי: "ברוך אתה ה' אלוקינו מלך העולם אשר קדשנו במצותו וצנו להכניסו בבריתו של אברהם אבינו", און געמאכט די ברית, און ווען דער נאצי האט דאס געזען האט ער געשוימט פאר כעס, ער האט שיעור נישט פארלוירן זיין אטעם; דאס האט ער נישט געקענט טראכטן, אז דער איד איז אזא עקשן, דער איד איז אזוי שטארק, ער לאזט נישט אפ די אמונה, ער דינט דעם באשעפער מיט מסירות נפש.

ער האט געכאפט זיין רעוואלווער און זיי ביידע געשאסן צום טויט, די מאמע מיט איר נייע געבוירענע קינד, און זייער נשמה איז ארויף אין הימל צום העכסטן פלאץ, ביזן כסא הכבוד, מיט אלע זעקס מיליאן אידישע קינדער.

טייערע קינדער ווי איז דא נאך אזא הייליגע זאך ווי א איד וואס וויל גארנישט, דער איד איז זיך מוסר נפש צו טון דעם ווילן פונעם אייבערשטן. לאמיר אלע בעטן דעם אייבערשטן: "חַנּוּן הַבִּיטָה מִמְּרוֹמִים", הייליגער באשעפער קוק אראפ פון הימל און זע - "תִּשְׁפֹּכֶת דַּם הַצַּדִּיקִים" דאס פארגאסענע בלוט פון אידישע קינדער, "וְתַמְצִית דָּמִים", און ווי מען קוועטשט אונז אויס אונזער בלוט, "תִּרְאֶה בְּפַרְגּוּדָךְ וְהַעֲבֵר כְּתָמִים, אֵל מֶלֶךְ יוֹשֵׁב עַל כִּסֵּא רַחֲמִים".

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

א כתיבה וחתימה טובה, א גוט געבענטשט יאר.

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת ראה, כ"ו מנחם-אב, שנת תשפ"ה לפרט קטן

לכבוד מיין ליבער ... נרו יאיר

עס קומט שוין אלול דארפן מיר מאכן מעשה'לעך פאר קינדער וואס האט מיט אלול.

די וואך בעט דעם מעלער צו מאכן א בילד פון מיין זיידע דער ווייצענער רב זכותו יגן עלינו ווי ער שטייט אין לאגער מיט די געשטרייפטע קליידער מיט די געלע לאטעס, מיט א שופר אין האנט, און ארום אים שטייען טויזנט פיר הונדערט קינדער.

אידן זענען שיין, אידן זענען ריין, אידן זענען אויסדערוועלט פארן אייבערשטן אליין...

דער ווייצענער רב זכרונו לברכה דערציילט, ווען ער איז געווען ביי די צווייטע וועלט מלחמה אין אוישוויץ האט מען אריינגעשמוגלט א קליינע שופר, און ווען עס איז געקומען ראש השנה האט זיך דער רב איינגעשטעלט זיין לעבן און געבלאזן שופר מיט מסירות נפש פאר אלע אידן אין יעדע בלאק.

דארט אין לאגער איז געווען אפגעטיילט טויזנט פיר הונדערט קינדער, וואס די דייטשע וועלף האבן זיי געלייגט אין א באזונדערע לאגער ווייל זיי זענען געווען שוואכע קינדער, נידריגע קינדער, וואס די דייטשע רוצחים האבן זיך געגרייט זיי צו פארברענען א טאג נאך ראש השנה.

די קינדער האבן זיך דערוויסט אז דער ווייצענער רב האט א שופר, האבן זיי געשיקט א שליח זאל זיי רופן דעם רב, ער זאל זיי אויך בלאזן שופר, די קינדער האבן געזאגט: "דאס איז אונזער לעצטע ווינטש איידער מיר געבן צוריק אונזער נשמה פארן אייבערשטן, צו הערן שופר בלאזן"; דער רב טראכט אויב יא צי גיין צו זיי אדער נישט, ווייל אריינגיין פון איין לאגער צום צווייטן איז געווען א סכנה פון ווערן גלייך דערשאסן, דאך האט דער צדיק מיט מסירות נפש זיך איינגעשטעלט זיין לעבן און ער האט זיך אריינגעשמוגלט צו זיי.

די הייליגע קינדער האבן געבעטן דעם רב ער זאל זיי זאגן א תקיעת שופר דרשה. דער רב הייבט אן רעדן, ער קען נישט רעדן, ער שטיקט זיך פון געוויין; ווי איז דא אויף די וועלט אזא הייליגע פאלק ווי אידישע קינדער, יונגע בחורים און קינדער וואס שטייען גרייט צו ווערן פארברענט אויף קידוש השם, און זיי ווילן נאר איין זאך הערן, די הייליגע שופר בלאזן, דער רב וויינט, דער רב קען נישט רעדן, אינמיטן געבט א קינד א שריי אויס: "טייערע חברים, מיר קענען האפן אויפן בעסטן אבער מיר דארפן זיין גרייט אויף דעם ערגסטן, מיר דארפן זיך גרייטן, מען גייט אונז אט אט פארברענען, למען השם ברידער לאמיר נישט פארגעסן די לעצטע מינוט צו שרייען מיט כוונה שמע ישראל"; אלע טויזנט און פיר הונדערט קינדער האבן געשריגן: "שמע ישראל...!" מען האט געהערט זייערע געשרייען אין די גאנצע לאגער.

דער רב נעמט דעם שופר אין האנט, ער הייבט אן: "מן המצר קראתי קה", די קינדער שרייען און וויינען און זאגן נאך ווארט ביי ווארט, דער צדיק זאגט: "קיינמאל האבן אידן נישט געזאגט די ווערטער 'מן המצר' מיט אזא געוויין", דער רב בלאזט שופר, און די אלע קינדער האבן צוריק געגעבן זייער נשמה פארן אייבערשטן, מען האט זיי פארברענט מיט נאך זעקס מיליאן אומשולדיגע אידן.

טייערע קינדער, מיר נעמען ארויס פון די מעשה דאס הייליגקייט פון אידן, ווי זיי פרייען זיך צו טון די מצוות פונעם אייבערשטן, ווי חשוב און טייער עס איז, זיי הערן נאך איין מאל שופר בלאזן, טייערע קינדער לאמיר זינגען אינאיינעם: "אידן זענען שיין, אידן זענען ריין, אידן זענען אויסדערוועלט פארן אייבערשטן אליין..."

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

א כתיבה וחתימה טובה, א גוט געבענטשט יאר.

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת עקב, י"ט מנחם-אב, שנת תשפ"ה לפרט קטן

לכבוד מיין ליבער ... נרו יאיר

מיר דארפן מאכן וואס מער מעשה'לעך פאר קינדערלעך, ווייל ווי מער מען באקט אריין אין קליינע קינדער סיפורי צדיקים - ווערן זייערע הערצער אויפגעפלאמט צום אייבערשטן. אזוי ווי דער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק א', סימן רמח): "דַּע, שֶׁסִּפּוּרֵי מַעֲשִׂיּוֹת מִצַּדִּיקִים, הוּא דָּבָר גָּדוֹל מְאֹד", זאלסט וויסן - זאגט דער רבי - אז דערציילן מעשיות פון צדיקים איז זייער א גרויסע זאך, "כִּי עַל יְדֵי סִפּוּרִים מִצַּדִּיקִים, נִתְעוֹרֵר וְנִתְלַהֵב הַלֵּב בְּהִתְעוֹרְרוּת גָּדוֹל לְהַשֵּׁם יִתְבָּרַךְ, בְּחֵשֶׁק נִמְרָץ מְאֹד", ווייל ווען מען הערט א מעשה פון א צדיק, ווערט דאס הארץ אויפגעפלאמט צום אייבערשטן, און מען באקומט א שטארקע חשק צו ווערן אן ערליכער איד.

די וואך זאלסטו מאכן די המשך המעשה פון פאריגע וואך, פון די ציין ווייטאג פון רבינו הקדוש, ווי אזוי און ווען עס איז אוועק געגאנגען, דורך רחמנות האבן אויף בעלי חיים. דאס וועט מען לערנען מיט קינדער אין אלע חדרים און אין אלע סקולס; איך ווייס נישט אויב דו ווייסט אז אין אלע תלמידי תורות זענען שוין דא מלמדים וואס לערנען מיט די קינדער מעשה'לעך פאר קינדערלעך, אפגערעדט ביי אונז; די מלמדים נעמען די מעשה'לעך און מען לערנט דאס, מען קאלערט (מאלעוועט) דאס, עס ווערט איינגעבאקן אין זייער הארץ גוטע מידות.

דא איז די מעשה:

עס גייט אריבער נאך א טאג און נאך א טאג, נאך א וואך און נאך א וואך, און זיינע ציין טוען אים אזוי שטארק וויי, מען איז שוין געגאנגען צום ציין דאקטער, מען איז שוין געווען ביי אלע דענטיסטס און ער האט שרעקליכע ווייטאג, די ווייטאג איז אזוי שטארק עס גייט ביזן מח.

ויהי היום, איין טאג זיצט רבינו הקדוש אין גארטן נעבן זיין שטוב און לערנט די הייליגע תורה, ער זעט ווי די דינסט קערט אויף די חצר און זי טרעפט א נעסט פון מייזלעך מיט ראטן, זי קערט זיי, זי וויל זיי אוועק נעמען. די מייזלעך מיט די ראטן הויבן אן וויינען, זיי פייפן און קוויטשען, רבינו הקדוש זאגט פאר די דינסט: "פארוואס טשעפעסטו זיי? לאז זיי אפ, דא אין פעלד איז זייער פלאץ, דער אייבערשטער האט זיי באשאפן, דער אייבערשטער האט אויף זיי אויך רחמנות, עס שטייט אין פסוק 'ורחמיו על כל מעשיו'".

א רעש און א טומל פאסירט אין הימל, מען רופט אויס פאר אלע מלאכים: "אזוי ווי רבינו הקדוש האט רחמנות אויף בעלי חיים וועט מען אויף אים אויך רחמנות האבן, מען וועט אים אוועקנעמען די ווייטאג פון זיינע ציין", און טאקע אזוי איז געווען, פון דעמאלט איז אוועק געגאנגען אלע ווייטאג.

טייערע קינדער, אמאל טוט די בויך וויי, אמאל טוט די ציין וויי און אויך אמאל טוט די קאפ וויי, און מען גייט צום דאקטער, מען זוכט ווי אזוי אוועק צו נעמען די ווייטאג; לאמיר ארויסנעמען פון די פאסירונג אז אויב מיר וועלן נישט וויי טון אנדערע קינדער, מיר וועלן ליב האבן אלע קינדער, אלע שכנים און אויך קינדער פון די יונגערע קלאסן - וועט מען פון הימל אוועק נעמען אלע ווייטאג.

לאמיר אינאיינעם בעטן: "הייליגער באשעפער העלף מיר איך זאל רחמנות האבן אויף אנדערע, איך זאל קיינעם נישט מאכן קיין צער און ווייטאג, און אזוי וועט מען אויף מיר רחמנות האבן, מען וועט אוועק נעמען אלע מיינע ווייטאג".

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

א כתיבה וחתימה טובה, א גוט געבענטשט יאר.

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת עקב, כ' מנחם-אב, שנת תשפ"ה לפרט קטן

... נרו יאיר

איך האב ערהאלטן דיין בריוו.

ברוך דיין האמת, יעצט האב איך געהערט אז דיין טאטע איז נפטר געווארן, איך וויל דיך מנחם זיין פונדערווייטנס מיט די בריוו. איך ווינטש דיר: "המקום ינחם אותך מתוך שאר אבלי ציון וירושלים, זאלסט מער נישט וויסן פון קיין צער און ווייטאג", און אז דו ווילסט מאכן א נחת רוח פאר דיין טאטעס נשמה - זאלסטו זאגן קדיש.

בזה העולם האט מען נישט קיין אנונג ווי גרויס קדיש איז, ווי א נשמה איז זיך מחי' מיט א קדיש, ווי עס טראגט ארויף די נשמה העכער און העכער. הער א מעשה, א שרעק פון א מעשה וואס דער הייליגער צדיק רבי יוסף חיים זאננענפעלד, דער ירושלים'ער רב זכותו יגן עלינו האט דערציילט.

אין די שטאט פרעשבורג האט געוואוינט א רייכע משפחה, די פרוי איז געקומען צו די הנהלת הישיבה זאגן אז זי וויל מאכן א געשעפט מיט די ישיבה, זי וועט געבן חודש'ליך גרויס געלט פאר די ישיבה בתנאי אז מען וועט אוועק שטעלן אין ישיבה איינער וואס זאל שטענדיג זאגן קדיש פאר די אלע נשמות וואס האבן נישט ווער עס זאגט פאר זיי א קדיש, און אזוי ווי מען האט דאס אפגערעדט האט די ישיבה אוועקגעשטעלט א בחור וואס פלעגט זאגן יעדן טאג קדיש לטובת די נשמות. ביז איין טאג איז איר מאן נפטר געווארן און וויבאלד ער האט געפירט די געשעפטן, האבן די געשעפטן אנגעהויבן גיין מטה מטה, עס איז נישט געווען ווער זאל זיך פארנעמען מיט די ענינים, ביז זי האט פארמאכט די געשעפטן, די פרוי האט נישט געהאט מער געלט, צו דעם אלעם האט זי געהאט צוויי טעכטער וואס האבן געדארפט שידוכים און עס איז נישט געווען קיין געלט. די פרוי האט געהאט א שטארקע אמונה, זי האט זיך נישט פארלוירן, זי איז אנגעגאנגען מיט איר לעבן אן קיין געלט, איין זאך האט איר זייער געבאדערט, אז זי האט נישט מער קיין געלט צו געבן פאר די ישיבה אנצוהאלטן איר גוטע מנהג לטובת די נשמות. זי איז אריבער צו די הנהלת הישיבה און געבעטן מיט איר גאנצע הארץ, זי האט געוויינט אז זי האט אלעס פארלוירן, זי האט נישט קיין פרוטה פאר זיך אליין, דאך בעט זי זייער מען זאל אנהאלטן די גוטע מנהג, מען זאל ווייטער זאגן קדיש לטובת די נשמות וואס האבן נישט קיין קדיש זאגער. די הנהלת הישיבה האט איר צוגעזאגט אז מען וועט ווייטער ממשיך זיין מיט די מנהג פון זאגן קדיש פאר די נשמות, זי איז ארויס מיט גרויס פרייד, זי האט געזאגט צו זיך 'זיכער וועט דער אייבערשטער מיר העלפן איך וועל טרעפן שידוכים און האבן געלט פאר זייער נדן'.

אויפן וועג ארויס פון די ישיבה קומט איר אנטקעגן אן עלטערער איד מיט א ווייסע בארד און ער באגריסט איר, ער קומט נאנט צו איר און פרעגט איר: "וואס מאכט איר? וואס טוט איר?" זי האט אים געענטפערט: "איך פלאג זיך זייער, נישטא קיין געלט, מיינע צוויי טעכטער ווערן עלטער"; דער איד פרעגט איר: "וויפיל געלט דארפט איר האבן פאר אייערע צוויי טעכטער זיי צו קענען חתונה מאכן?" דער איד נעמט ארויס פון טאש א טשעק בוך און פרעגט די פרוי: "זאגט די סכום וויפיל איר דארפט"; די פרוי ענטפערט וויפיל געלט, און דער איד זאגט איר: "היות עס איז א גרויסע סכום וויל איך אויך נעמען צוויי בחורים פון ישיבה פאר עדים, מען זאל נישט קענען זאגן עס איז פאלש"; דער איד איז אריין אין ישיבה, גערופן צוויי בחורים, ער האט זיי געבעטן זיי זאלן גוט קוקן ווי ער חתמ'עט דעם באנק טשעק, אויך האט ער געבעטן פון די בחורים א שטיקל פאפיר, און אויף דעם נאכאמאל גע'חתמ'עט, און זיי געגעבן די שטיקל פאפיר זיי זאלן קענען געדענקען די חתימה, און ער האט געזאגט פאר די פרוי זי זאל גיין מארגן צו דעם און דעם באנק און ארויסנעמען די סכום געלט.

די גאנצע מעשה איז געווען זייער וואונדערליך פאר די פרוי, 'וואס האט דער איד מיך בכלל באגרוסט? און וואס האט ער מיר געגעבן אזא גרויסע סכום געלט?' די פרוי איז אויפגעשטאנען אינדערפרי און גלייך געגאנגען צום באנק, דער ממונה פון באנק האט געזען די טשעק מיט די חתימה איז ער אריינגעלאפן צום באנקיר און אים געוויזן די טשעק, דער באנקיר איז אראפגעפאלן פון בענקל און גע'חלש'ט, עס איז געווארן א מהפיכה, א טומל און א געשריי, מען האט ערשט איינגעשפארט די פרוי אין א שטוב מיט א שומר, און מען האט פרובירט צו דערמינטערן דעם באנקיר. נאך אפאר מינוט איז ער געקומען צו זיך, ער האט גערופן די פרוי און איר אויסגעפרעגט, זאגט מיר די מעשה פינקטליך ווי אזוי עס איז געווען, די פרוי האט דערציילט די גאנצע מעשה: "איך בין געגאנגען אין גאס, אן עלטערער איד מיט א ווייסע בארד האט מיך באגרוסט און מיך געפרעגט וואס איך מאך, און ווען איך האב אים דערציילט ווי איך מוטשע זיך מיט מיינע טעכטער האט ער מיר געגעבן דעם טשעק און געהייסן קומען דא", דער איד האט איר אויסגעפרעגט ווי אזוי ער האט אויסגעזען, און מען האט גערופן די בחורים און אלע האבן אלעס דערציילט, ביז דער באנקיר הויבט אן דערציילן: "דער איד איז מיין טאטע, ער איז שוין אוועק פון די וועלט צען יאר צוריק, און די נאכט האב איך זיך גע'חלומ'ט ווי מיין טאטע קומט צו מיר און זאגט מיר 'זייט דו ביסט אוועק פון די אידישע וועג און דו האסט חתונה געהאט מיט א גוי'אישע פרוי, און דו האסט אויפגעהערט זאגן קדיש נאך מיר - האב איך מער נישט קיין מנוחה אויבן אין הימל, מיין נשמה האט נישט קיין רו, ביז די פרוי האט געמאכט די זאך מיט די ישיבה אז זיי זאלן זאגן קדיש פאר אלע נשמות וואס האבן נישט קיינעם וואס זאגט קדיש נאך זיי, דאס האט מיר צוריק געברענגט מיין מנוחה און איך זאג דיר אז מארגן וועט די פרוי קומען אין באנק בעטן געלט, זאלסטו איר געבן די סכום געלט זי זאל קענען חתונה מאכן אירע צוויי טעכטער'".

דער באנקיר דערציילט: "זייט ווען איך בין אויפגעשטאנען אינדערפרי האב איך דערציילט פאר מיין ווייב די חלום, זי האט מיך אויסגעלאכט, אבער יעצט זע איך אז די חלום איז אמת".

דער באנקיר האט תשובה געטון, זיין ווייב - די גוי'אישע פרוי - האט זיך מגייר געווען, און דער ירושלימ'ער רב האט אויסגעפירט: "איך בין געווען איינער פון די צוויי בחורים וואס האבן געזען די מעשה מיט די אויגן".

אויך פלעגט דער גאון רבי חיים קנייבסקי זכרונו לברכה דערציילן די מעשה. זאלסטו זאגן קדיש פאר דיין טאטע, דאס וועט אים מאכן א נחת רוח און אים ברענגען צו זיין רו.

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

א כתיבה וחתימה טובה, א גוט געבענטשט יאר.

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת עקב, ט"ז מנחם-אב, שנת תשפ"ה לפרט קטן

טייערער ... נרו יאיר

אזויפיל מענטשן, יונג און אלט, מענער און פרויען – זענען זיך אזוי מחי' מיט די הערליכע קונטרסים, די וועכנטליכע "עצתו אמונה"; עס ווייזט זיי די וועג אין לעבן, עס בלאזט אריין אין זיי א לעבעדיגע גייסט. דו טארסט נישט זיין צעבראכן, דו דארפסט זיך זייער מחי' זיין, ווייל אפילו אז מען קען איינמאל אין לעבן איין איד מחי' זיין – איז שוין אלעס כדאי, כל שכן וקל וחומר אז דו ביסט מחי' הונדערטער און טויזנטער אידישע קינדער מדי שבוע בשבוע, דארפסטו זיך זייער שטארקן און זיך מחי' זיין.

בעט דעם מעלער זאל מאכן א בילד ווי א שוחט מיטן מעסער מיט א פארטיך שטייט, און ווי א קעלבל באהאלט זיך אונטערן טיש, און ווי א תנא ווייזט אים ער זאל גיין צום שוחט. איך וויל זאלסט מאכן די מעשה פון רבינו הקדוש וואס האט נישט רחמנות געהאט אויפן קעלבל, ווי דאס איז שוין געווען א פגם פאר אים; אריינצוברענגען אין די קינדער גוטע מידות.

דא האסטו די מעשה:

מעההה... מעההה... די קעלבעלע וויינט, זי וויל נישט דער שוחט זאל איר שחט'ן, זי וויל נאך אביסל לעבן.

טייערע קינדער, מיט יארן צוריק האט אמאל פאסירט, רבינו הקדוש לערנט די הייליגע תורה און פלוצלונג שפרינגט צו אים א קעלבל און וויינט מעההה... מעההה... די קעלבל האט געוויינט צו רבינו הקדוש: "היט מיך, לאז מיך זיין דא באהאלטן אונטערן טיש, דער שוחט זאל מיך נישט שחט'ן"...

רבינו הקדוש זאגט איר: "גיי צום שוחט, דו ביסט באשאפן געווארן מען זאל דיך שחט'ן, גיי ארויס פון דא", און די קעלבל איז געגאנגען צום שוחט.

אויבן אין הימל איז געווארן א רעש, מען האט געזאגט וויבאלד רבינו הקדוש האט נישט רחמנות געהאט אויפן קעלבל וועט ער באקומען ציין ווייטאג, ווייל אזוי ווי א מענטש פירט זיך דא אויף די וועלט פירט מען זיך מיט אים פון יענע וועלט, און רבינו הקדוש האט באקומען ציין ווייטאג.

טייערע קינדער, מיר נעמען זיך פאר נישט וויי צו טון קיינעם, אפילו בעלי חיים, און זיכער נישט א קינד, ווייל אויב חס ושלום מען טוט וויי א קינד, אויב חס ושלום מען מאכט וויינען א קינד – מאכט דער אייבערשטער מדה כנגד מדה און מען דארף אליין וויינען ביז מען טוט תשובה.

אלע קינדער בעטן זיך איבער, מען נעמט זיך פאר מען גייט שוין מער קיינמאל נישט וויי טון קיינעם.

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

א כתיבה וחתימה טובה, א גוט געבענטשט יאר.

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת ואתחנן, י' מנחם-אב, שנת תשפ"ה לפרט קטן

טייערער ... נרו יאיר, ירושלים

וואס ביסטו אזוי צעבראכן? דער מנהל לאזט מיר איבער א הודעה אז דו ביסט זייער א גוטער מלמד, ער זאגט זייער שיינע זאכן אויף דיר, אז דו לייגסט אריין אין די קינדער יראת שמים מיט גוטע מידות מיט אזא ווארעמקייט.

מען קען זיך נישט פארשטעלן דאס גרויסקייט אויבן אין הימל פון מלמדים. חכמינו זכרונם לברכה זאגן (בבא בתרא ח:) אויפן פסוק (דניאל יב, ג): "'וּמַצְדִּיקֵי הָרַבִּים כַּכּוֹכָבִים לְעוֹלָם וָעֶד' – אֵלּוּ מְלַמְּדֵי תִּינוֹקוֹת", איינער וואס לערנט תורה מיט אידישע קינדער איז צוגעגליכן צו די שטערנס וואס באלייכטן און באשיינען די וועלט; וואס האט א מלמד מיט שטערנס? נאר מוהרא"ש זכרונו לברכה איז דאס זייער שיין מסביר, אז פינקט ווי מען קען נישט ציילן די שטערנס פון די וועלט - אזוי קען מען נישט ציילן וויפיל זכותים א מלמד האט, ווייל א מלמד פלאנצט איין אין די קינדער תורה, יראת שמים און אמונה פשוטה אינעם אייבערשטן, און שפעטער ווען די קינדער וואקסן אויף און טוען גוטע זאכן - גייט אלעס אויפן חשבון פונעם מלמד.

לייג אריין אין די קינדער יראת שמים; דערצייל זיי מעשיות פון הייליגע צדיקים, דאס וועט אויפפלאמען זייער הארץ זיי זאלן וועלן אויסוואקסן צדיקים. עס איז באוויסט דער סיפור אז דער הייליגער צאנזער רב זכותו יגן עלינו האט אמאל געפרעגט דעם מלמד פון זיינע קינדער צי ער לערנט מוסר מיט זיי, האט דער מלמד אים געזאגט: "יא"; האט ער אים געפרעגט: "וואס פאר א מוסר ספרים לערנסטו מיט זיי?" זאגט ער: "חובות הלבבות", האט אים דער הייליגער צאנזער רב געזאגט: "נישט דאס מיין איך מוסר, איך פרעג צי דו לערנסט 'מוסר', צי דו פארציילסט זיי מעשיות פון הייליגן רבי אלימלך פון ליזענסק זכותו יגן עלינו און זיין ברודער דער הייליגער רבי זושא זכותו יגן עלינו"; ווייל מעשיות פון צדיקים דאס פייערט אויף דאס הארץ צו זיין אן ערליכער איד.

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת בלק, י"ד תמוז, שנת תשפ"ה לפרט קטן

לכבוד ... נרו יאיר

דא האסטו א מעשה פאר די קינדער עצתו אמונה, די מעשה פון חז"ל, (ירושלמי דמאי א, ג; חולין ז.), ווי רבי פנחס בן יאיר זאגט פאר זיינע תלמידים אז די וואס געבן אכטונג אויף די כבוד פון די חברים - די דארפן נישט מורא האבן פון ווערן דערטראנקען, די קענען אריינגיין אין וואסער.

יעצט אין די דריי וואכן דארף מען חזר'ן מיט די קינדער פון זיך נישט קריגן, פון אכטונג געבן נישט וויי צו טון חברים.

בעט דעם מעלער זאל מאכן א בילד ווי איינער גייט אריבער א טייך, ווי די טייך איז געשפאלטן, און אין דער זייט שטייען נאך אפאר מענטשן.

די מעשה הייבט זיך אן אינמיטן:

איך האב מורא אריינצוגיין אין די וואסער, אויך איך האב מורא, אפשר וועט די וואסער אונז פארשוועמען, אפשר נאר דער רבי וואס איז אזוי גרויס, ער דארף נישט מורא האבן; די תלמידים פרעגן דעם צדיק: "רבי, מיר מעגן אויך אריבער גיין אין וואסער?"

טייערע קינדער, דער הייליגער צדיק רבי פנחס בן יאיר איז געגאנגען אויסלייזן א איד פון די רוימער, ער האט איינגעשפאנט זיין אייזל און געפארן אינאיינעם מיט זיינע תלמידים.

אויפן וועג שמועסט דער צדיק מיט זיינע תלמידים, ער דערציילט זיי פונעם באשעפער'ס וואונדער, מען זעט די שיינע בערג און די שיינע טאלן, די שיינע זון מיט די וואלקענעס.

זיי פארן ביז זיי קומען אן צו א טייך, נישטא קיין בריק, נישטא קיין שיפן, דער צדיק פארלירט זיך נישט, דער צדיק בעט דעם אייבערשטן: "הייליגער באשעפער העלף מיר, מאך א נס אז די טייך זאל זיך שפאלטן, איך זאל קענען ראטעווען דעם איד פון תפיסה".

דער צדיק רופט זיך אן צום טייך: "טייך, טייך, איך בין גוזר אויף דיר דו זאלסט זיך שפאלטן", די טייך מאכט זיך נישט וויסנדיג, זי גיסט אירע וואסערן ווייטער אזוי ווי עס וואלט גארנישט פאסירט, ביז דער צדיק זאגט: "אויב דו וועסט זיך נישט שפאלטן וועל איך בעטן דעם אייבערשטן דו זאלסט זיך אינגאנצן אויסטרוקענען, עס וועט ווערן אויס טייך".

אלע תלמידים קוקן מיט וואונדער און זיי זעען ווי די טייך שפאלט זיך, דער צדיק גייט אריין אינמיטן פון די וואסער, אבער די תלמידים האבן מורא, איינער רופט זיך אן צום אנדערן: "איך האב מורא אריינצוגיין אין די וואסער", "אויך איך האב מורא", "אפשר וועט די וואסער אונז פארשוועמען, אפשר נאר דער רבי וואס איז אזוי גרויס, ער דארף נישט מורא האבן", די תלמידים פרעגן דעם צדיק: "רבי מיר מעגן אויך אריבער גיין אין וואסער?"

דער צדיק רבי פנחס בן יאיר דרייט זיך אויס צו זיי און זאגט זיי די ווערטער: "די וואס האבן נישט געטשעפעט די חברים, די דארפן נישט מורא האבן, די קענען מיט מיר אריינקומען אין די וואסער, אבער די תלמידים וואס טשעפען אנדערע - די זאלן בעסער נישט אריינגיין אין וואסער, ווייל די וואסער וועט זיי פארשוועמען.

טייערע קינדער, לאמיר בעטן דעם אייבערשטן: "הייליגער באשעפער העלף מיר איך זאל מער קיינמאל נישט וויי טון א צווייטן, איך זאל נישט טשעפען קיינעם, און קיינער זאל נישט ווערן פון מיר געטשעפעט, אפילו אומווילנדיג, אמן סלה".

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת נשא, ט' סיון, שנת תשפ"ה לפרט קטן

לכבוד ... נרו יאיר, בני ברק

איך האב ערהאלטן די קליינע מעשה'לעך פאר קינדער, די קליינע גליונות פאר קינדער. איך באוואונדער דאס, איך זע אז דאס וועט מאכן א גרויסע מהפיכה צווישן די קינדער. עס איז שיין געדרוקט, שיינע אותיות מיט א שיינע בילד, און ועל כולם האט עס די תוכן פון הייליגן רבי'ן, די וועג ווי מען רעדט צו מענטשן לעובדא ולמעשה, נישט סתם א שיינע משל מיט א שיינע נמשל, נאר תכלית ווי צו לעבן, ווי אזוי אנצוגיין אין לעבן.

די וואך האב איך א שיינע מעשה פון ירושלמי וואס מען זאל טון מיט פחדים ביינאכט. דאס זאלסטו דרוקן אין די צענדליגער טויזנטער, דאס וועט זיין א גוטע גליון פאר די קינדער. ווייל רוב קינדער האבן פחדים ביינאכט, און וואס פאר א עצות מען זאל זיי נאר נישט געבן ווערן זיי נישט בארואיגט, און נאר מיט די עצות פון רבי'ן, פון חזר'ן א שטארקע אמונה - וועט אוועק גיין די פחדים.

דא האסטו די מעשה:

"טאטי ווען עס ווערט נאכט האב איך זייער שטארק מורא, אפשר קען מען לייגן א שטארקע שלאס אויף די טיר? אזוי וועל איך נישט מורא האבן".

קינד טייערער, איך וויל דיר דערציילן א שיינע מעשה. די גמרא דערציילט (ירושלמי תרומות ח, ג), דער הייליגער רבי ינאי האט זייער מורא געהאט פון שלענג, ער האט געציטערט צו גיין שלאפן ווייל אפשר וועט א שלאנג ארויפקריכן אויף זיין בעט, ער האט געטראכט אלע סארט עצות ווי אזוי ער קען זיך פארזיכערן אז א שלאנג וועט נישט אנקומען אויף זיין בעט, ער איז אויפגעקומען מיט א געדאנק, ער וועט אריינשטעלן די פיר פיס פונעם בעט אין פיר אמערס וואסער, אזוי וועלן די שלענג נישט קענען אנקומען צו אים.

איין נאכט וועקט זיך דער הייליגער רבי ינאי אויף מיט א שלאנג אין די הענט, האט ער געזאגט צו זיך: 'יעצט זע איך אז עס העלפט נישט קיין פאטענטן, נאר איין זאך העלפט, תפילה, תפילה און נאכאמאל תפילה'; דער צדיק האט געבעטן דעם אייבערשטן: "הייליגער באשעפער העלף מיר אז די שלענג זאלן נישט קומען אויף מיין בעט", און אזוי איז טאקע געווען, מער זענען די שלענג נישט געקומען צו אים.

קינד טייערער, לאמיר בעטן יעדן טאג די תפילה: "הייליגער באשעפער העלף מיר איך זאל נישט מורא האבן פון די נאכט, איך זאל נישט מורא האבן פון קיין הינט, פון קיין בער, פון קיין שלענג, איך זאל פון גארנישט מורא האבן, איך זאל האבן א שטארקע אמונה אז דו ביסט מיט מיר, דו היטסט מיך, דו געבסט אכטונג אויף מיר".

"טאטי, יעצט דארפסטו שוין נישט לייגן א שלאס אויף די טיר, איך גיי שוין מער נישט מורא האבן פון קיין שום זאך, ווייל איך רעד צום אייבערשטן און איך בעט אים ער זאל אוועק נעמען פון מיר די פחדים".

איך האב געבעטן מכון עצתו אמונה זאל בעטן די מעלער זאל מאכן א בילד פון א בעט און די פיסלעך פונעם בעט ליגן אין עמערס וואסער, און ווי עס קריכן שלענג אויף דער ערד, און איין שלאנג איז אויפן בעט, און ווי דער מענטש וואס ליגט אין בעט מיט ציצית, הויבט אויף די הענט אויף ארויף; ארויסברענגען די מעשה אז עס העלפט נישט קיין עצות, נאר תפילה העלפט.

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת צו, ח' ניסן, שנת תשפ"ה לפרט קטן

לכבוד מיין טייערער ... נרו יאיר

לכבוד פסח זאלסטו מאכן א מעשה פאר די קינדער פון דאס גרויסקייט פון מכבד זיין א מאמע, נישט פארשעמען א מאמע, ווייל אין די טעג דארף מען אסאך חיזוק אויף דעם.

מאל די מעשה ווי דער הייליגער בעלזער רב דער שר שלום זכותו יגן עלינו, האט אכטונג געגעבן אויף זיין מאמעס כבוד, און ווען זי האט איינגעטינקען די מצה אין די זופ - האט ער ווייטער געגעסן פון די טעלער.

די חסידים שטייען און קוקן, דער רבי עסט פון די זופ; ווי קען זיין אזוינס? זי האט דאך איינגעטינקען אין די זופ מצה, דער רבי איז דאך אלץ זייער שטארק מקפיד נישט צו עסן געבראקטס, ווי קען זיין אזוינס?!

דער הייליגער בעלזער רב זכותו יגן עלינו, דער שר שלום, זיצט פסח נעבן זיין מאמע, דער צדיק האלט זיין מאמע זייער טייער, ער זעצט איר נעבן זיך, און ער עסט מיט איר פון איין טעלער. וואס איז דען דא עפעס גרעסער ווי א מאמע? וואס איז דען מער טייער ווי א מאמע? די מאמע האט איינגעטינקען די מצה אין די זופ און דער רבי זאגט נישט קיין ווארט, ער עסט ווייטער די זופ מיט די מאמע פון איין טעלער.

די תלמידים וואונדערן זיך זייער, ווי קען זיין אזוינס? דער רבי איז דאך זייער מקפיד נישט צו עסן קיין געבראקטס, אזוי ווי דער הייליגער בעל שם טוב זכותו יגן עלינו האט מקפיד געווען, די מצה זאל נישט אנרירן קיין וואסער.

דער רבי געבט זיי צו פארשטיין: "נישט עסן קיין געבראקטס איז א גוטער מנהג, און מיר דארפן דאס היטן, אבער די מצוה פון מכבד זיין א מאמע איז נאך מער הייליג, דאס שטייט אין די הייליגע תורה, אז מען דארף זייער מכבד זיין א מאמע".

טייערע קינדער, מיר גייען שוין זייער אכטונג געבן אויף אונזער מאמע, מיר גייען פאלגן און רעדן שיין, און קיינמאל נישט וויי טון.

דער אייבערשטער זאל העלפן מיר זאלן זוכה זיין צו (פסחים קטז:): "וְנֹאכַל שָׁם מִן הַזְּבָחִים וּמִן הַפְּסָחִים"; און צו (מיכה ז, טו): "כִּימֵי צֵאתְךָ מֵאֶרֶץ מִצְרָיִם אַרְאֶנּוּ נִפְלָאוֹת", אמן.

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת שמיני, כ"ה ניסן, י' לעומר, שנת תשפ"ה לפרט קטן

לכבוד ... נרו יאיר

היינט איז די יארצייט פון הייליגן צאנזער רב זכותו יגן עלינו, דער הייליגער צאנזער רב האט חתונה געמאכט זיין טאכטער הרבנית רייצא עליה השלום מיט הרב הקדוש רבי מרדכי דוב מהארנאסטייפל זכר צדיק לברכה, און נאך זייער חתונה זענען זיי געבליבן וואוינען אין הארנאסטייפל-רוסלאנד.

דאס ערשטע מאל ווען די הארנאסטייפל רביצין איז צוריק געקומען נאך די חתונה קיין צאנז צו באזוכן איר פאטער, האט דער דברי חיים זיך אינטערעסירט ביי איר איבער דעם מצב פון אחינו בני ישראל אין רוסלאנד, האט זי געזאגט פאר איר טאטן: "דער גלות פון אידישע קינדער אין רוסלאנד איז פיל ערגער ווי גלות מצרים".

האט דער הייליגער דברי חיים זכותו יגן עלינו רעאגירט און געזאגט: "הער מיין קינד, עס קען קיינמאל נישט זיין קיין ערגערע גלות ווי גלות מצרים, וויבאלד גלות מצרים איז געווען נאך פאר מתן תורה, און די אידן האבן נישט געהאט מיט וואס זיך מחזק צו זיין, אבער יעצט האבן מיר דאך די הייליגע תורה, און אז מען לערנט תורה און מען טוט מצות - מאכט דאס אביסל גרינגער דעם גלות".

דער הייליגער דברי חיים זכותו יגן עלינו האט ארויפגעלייגט זיינע היייליגע הענט אויפן הארץ און געזאגט מיט א פרייליכקייט: "אה, היינט האבן מיר די הייליגע תורה און מיט דעם זענען מיר זיך מחי'".

די מעשה האט מוהרא"ש דערציילט, ער האט דאס געהערט פון הייליגן רבי'ן פון סאטמער זכותו יגן עלינו. מוהרא"ש פלעגט אונז דערמיט מחזק זיין אז וואס מען זאל נאר אריבערגיין - קענען מיר זיך זייער שטארקן דורך די הייליגע תורה.

מאך זיך א שיעור אין לערנען גמרא, זאג די ווערטער פון די גמרא אפילו אן פארשטיין. דער הייליגער רבי זאגט (שיחות הר"ן, סימן עו): "שֶׁאֵין צְרִיכִין בְּלִמּוּד רַק הָאֲמִירָה לְבַד, לוֹמַר הַדְּבָרִים כְּסֵדֶר", אפילו מען פארשטייט גארנישט זאל מען זאגן די ווערטער, "וּמִמֵּילָא יָבִין", און ביים סוף וועט מען פארשטיין. "וְלֹא יְבַלְבֵּל דַּעְתּוֹ בִּתְחִלַּת לִמּוּדוֹ שֶׁיִּרְצֶה לְהָבִין תֵּכֶף, וּמֵחֲמַת זֶה יִקְשֶׁה לוֹ הַרְבֵּה תֵּכֶף וְלֹא יָבִין כְּלָל. רַק יַכְנִיס מֹחוֹ בְּהַלִּמּוּד וְיֹאמַר כְּסֵדֶר בִּזְרִיזוּת וּמִמֵּילָא יָבִין", מען זאל נישט ווערן צעבראכן ווען מען זעט אז מען פארשטייט נישט וואס מען לערנט, וואס דאס אליין - אז מען וויל גלייך פארשטיין - מאכט אז עס זאל זיין שווער צו פארשטיין דאס לערנען, מען זאל נאר זאגן די ווערטער כסדרן און מען וועט שוין פון זיך אליין פארשטיין. "וְאִם לֹא יָבִין תֵּכֶף, יָבִין אַחַר כָּךְ, וְאִם יִשָּׁאֲרוּ אֵיזֶה דְּבָרִים, שֶׁאַף עַל פִּי כֵן לֹא יוּכַל לַעֲמֹד עַל כַּוָּנָתוֹ, מַה בְּכָךְ?" און אויב מען פארשטייט נישט דעם ערשטן מאל, וועט מען עס פארשטיין ביים צווייטן מאל; און אויב מען וועט נישט פארשטיין דעם צווייטן מאל איז אויך גארנישט, "כִּי מַעֲלַת רִבּוּי הַלִּמּוּד עוֹלָה עַל הַכֹּל, וּכְמוֹ שֶׁאָמְרוּ רַבּוֹתֵינוּ זִכְרוֹנָם לִבְרָכָה (שבת סג.; עבודה זרה יט): 'לִגְּמוֹר, וַהֲדַר לִסְבֹּר, וְאַף עַל גַּב דְּלָא יָדַע מַה קָאָמַר' שֶׁנֶּאֱמַר (תהלים קיט, כ): 'גָּרְסָה נַפְשִׁי לְתַאֲבָה'", ווייל חכמינו זכרונם לברכה זאגן, אז א מענטש זאל קודם אסאך זאגן די ווערטער פון די הייליגע תורה, אפילו ער פארשטייט נישט וואס ער לערנט, און דערנאך זאל ער לערנען צו פארשטיין, "כִּי עַל יְדֵי רִבּוּי הַלִּמּוּד, שֶׁיִּלְמַד בִּמְהִירוּת, וְיִזְכֶּה לִלְמֹד הַרְבֵּה, עַל יְדֵי זֶה יִזְכֶּה לַעֲבֹר כַּמָּה פְּעָמִים אֵלּוּ הַסְּפָרִים שֶׁלּוֹמֵד, לְגָמְרָם, וְלַחֲזֹר לְהַתְחִיל, וּלְגָמְרָם פַּעַם אַחַר פַּעַם, וְעַל יְדֵי זֶה מִמֵּילָא יָבִין וכו'", ווייל אז מען געוואוינט זיך צו צו לערנען שנעל, קען מען זוכה זיין צו לערנען זייער אסאך; מען איז זוכה איבערצוגיין יעדע זאך זייער אסאך מאל, ביז מען איז זוכה דאס צו פארשטיין.

רבי נתן זאגט דארט ווייטער: "וְדִבֵּר הַרְבֵּה מְאֹד בְּעִנְיָן זֶה, וְאִי אֶפְשָׁר לְבָאֵר דְּבָרִים אֵלּוּ בִּכְתָב הֵיטֵב, אֲבָל בֶּאֱמֶת הוּא דֶּרֶךְ עֵצָה טוֹבָה מְאֹד בְּעִנְיַן הַלִּמּוּד, כִּי עַל יְדֵי זֶה יְכוֹלִים לִזְכּוֹת לִלְמֹד הַרְבֵּה מְאֹד, לִגְמֹר כַּמָּה וְכַמָּה סְפָרִים, וְגַם יִזְכֶּה לְהָבִין הַדְּבָרִים יוֹתֵר, מֵאֲשֶׁר הָיָה לוֹמֵד בְּדִקְדּוּק גָּדוֹל, כִּי זֶה מְבַלְבֵּל מְאֹד מִן הַלִּמּוּד", דער רבי האט זייער אסאך גערעדט פונעם דרך הלימוד, אז מען זאל נישט זוכן צו פארשטיין גלייך ווען מען לערנט, נאר מען זאל לערנען אסאך אן פארשטיין, ביז מען וועט זוכה זיין צו פארשטיין; ווען מען לערנט אויף דעם סדר דרך הלימוד איז מען זוכה אנצוקומען אסאך מער ווי ווען מען לערנט שטייט און מען קלערט אריין אין יעדע ווארט, וואס דאס שטערט נאר דאס לערנען, "וְכַמָּה בְּנֵי אָדָם פָּסְקוּ מִלִּמּוּדָם לְגַמְרֵי עַל יְדֵי רִבּוּי הַדִּקְדּוּקִים שֶׁלָּהֶם, וּמְאוּמָה לֹא נִשְׁאַר בְּיָדָם", און זייער אסאך מענטשן האבן אינגאנצן אויפגעהערט צו לערנען צוליב דעם וואס זיי האבן געלערנט און געקוועטשט וכו'.

"אֲבָל כְּשֶׁיַּרְגִּיל עַצְמוֹ לִלְמֹד בִּמְהִירוּת כַּנִּזְכָּר לְעֵיל, בְּלִי דִּקְדּוּקִים הַרְבֵּה, הַתּוֹרָה תִּתְקַיֵּם בְּיָדוֹ, וְיִזְכֶּה לִלְמֹד הַרְבֵּה מְאֹד, גְּמָרָא וּפוֹסְקִים כֻּלָּם, וְתַנַ"ךְ וּמִדְרָשִׁים וְסִפְרֵי הַזוֹהַר וְקַבָּלָה, וּשְׁאָר סְפָרִים כֻּלָּם", אבער אז א מענטש געוואוינט זיך צו צו לערנען שנעלערהייט - אזוי ווי אויבן דערמאנט, וועט ער זוכה זיין צו לערנען זייער אסאך, און ער וועט לערנען די גאנצע תורה - גמרא מיט אלע פוסקים, תנ"ך מיט אלע מדרשים, און זוהר הקדוש, "וּכְבָר מְבֹאָר שִׂיחָתוֹ שֶׁל רַבֵּנוּ זִכְרוֹנוֹ לִבְרָכָה, שֶׁטּוֹב לָאָדָם שֶׁיַּעֲבֹר בְּחַיָּיו בְּכָל הַסְּפָרִים שֶׁל הַתּוֹרָה הַקְּדוֹשָׁה", אזוי ווי דער רבי האט געוואלט אז מיר זאלן דורך לערנען כל התורה כולה (שיחות הר"ן, סימן כח), עיין שם.

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

בעזרת ה' יתברך - ערב שבת קודש פרשת צו, שבת הגדול, י"ג ניסן, שנת תשפ"ה לפרט קטן

לכבוד ... נרו יאיר

די יאר געפאלט ערב פסח אום שבת, און אין צוואנציג יאר ארום, שנת תת"ה - וועט דאס נאכאמאל געפאלן אזוי. שבת דאווענט מען גאר פרי, מען זאל נאך קענען מאכן די סעודה פאר סוף זמן אכילת חמץ.

שבת נאכמיטאג דאווענט מען מנחה, מען זיצט אינאיינעם און מען זינגט די זמירות פון שלש סעודות, און מען זאגט דברי תורה, אזוי ווי יעדן שבת.

טאנץ א גאנץ שבת אז מיר זענען פון די אויסדערוועלטע פאלק, מיר זענען אידן, מיר טוען די ווילן פונעם אייבערשטן. מוהרא"ש דערציילט, דער הייליגער קדושת לוי זכותו יגן עלינו איז אמאל ארום געגאנגען פסח זיך נאכפרעגן פון איין איד צום צווייטן צי ער האט אפשר אביסל ביר פאר אים, אלע האבן אים געענטפערט: "חס ושלום! ביר איז חמץ", האט ער געפרעגט: "אויב איך וועל דיר באצאלן דערפאר מער, צוויי מאל דער ווערד פון א פלעשל ביר וועסטו מיר יא געבן?" האט מען אים ווידער געענטפערט: "ניין! ביר איז חמץ", ווייסטו וואס - זאגט דער הייליגער בארדיטשובער רב – "איך דארף זייער וויכטיג א פלעשל ביר, איך בין אפילו גרייט צו צאלן ביז טויזנט רובל", אבער יענער האלט זיך ביי דאס זייניגע און שרייט ווייטער אז ביר איז חמץ. איז ער צוגעגאנגען צו א גוי און אים געפרעגט צי ער האט אים צו פארקויפן זיידן, דעמאלט האט די רעגירונג נישט געלאזט האנדלען מיט זיידן, האט דער גוי געזאגט: "ניין, מען טאר נישט האנדלען מיט זיידן, מען קען באקומען פאר דעם תפיסה", ווייסטו וואס - זאגט דער הייליגער בארדיטשובער רב – "איך דארף זייער וויכטיג האבן זיידן, איך בין גרייט צו צאלן ביז טויזנט רובל", האט דער גוי געזאגט: "ווארט מיך דארט און דארט, איך וועל דיר ברענגען זיידן"; האט זיך דער הייליגער קדושת לוי זכותו יגן עלינו אנגערופן פארן באשעפער: "הייליגער באשעפער, קוק אן אידישע קינדער; דו שרייבסט אין די תורה (שמות יג, יז): 'וְלֹא יֵרָאֶה לְךָ חָמֵץ וְלֹא יֵרָאֶה לְךָ שְׂאֹר בְּכָל גְּבֻלֶךָ', עס זענען נישט דא קיין פאליציי וואס קוקן דאס נאך, מיט דעם אלעם קען מען נישט טרעפן קיין ברעקל חמץ ביי קיין איין איד, (דברי הימים-א יז, כא): 'מִי כְּעַמְּךָ יִשְׂרָאֵל גּוֹי אֶחָד בָּאָרֶץ'".

דער אייבערשטער זאל העלפן מיר זאלן זוכה זיין צו (פסחים קטז:): "וְנֹאכַל שָׁם מִן הַזְּבָחִים וּמִן הַפְּסָחִים"; און צו (מיכה ז, טו): "כִּימֵי צֵאתְךָ מֵאֶרֶץ מִצְרָיִם אַרְאֶנּוּ נִפְלָאוֹת", אמן.

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת כי תשא, י"ב אדר, שנת תשפ"ה לפרט קטן

לכבוד ... נרו יאיר

האסט נישט קיין אנונג וואס דיין זכות איז, יעצט האט מיר א מפיץ פון ארץ ישראל געשיקט א הודעה, ער איז געווען אין א שול לייגן די עצתו אמונה, און א איד האט אים געזאגט מיט טרערן אין די אויגן: "זאלסט וויסן אז די קונטרסים האבן מיר געראטעוועט דאס לעבן, איך האב נישט געוויסט וואס א ווייב איז, ווי אזוי מען דארף רעדן צו איר, איך האב נישט געוויסט ווי אזוי מען רעדט צו קינדער", בקיצור ער האט ממש באדאנקט דאס לעבן; זאלסטו ווייטער אנגיין און נישט מורא האבן, און נישט האבן קיין חלישות הדעת פון קיינעם.

די וואך מאך פאר די קינדער א מעשה'לעך פון דער ווילנער גאון, ווי ער וויינט מיט זיינע ציצית איידער זיין הסתלקות. די מלמדים האבן מיר געבטן זיי ווילן האבן מעשה'לעך פון ציצית, פיאות, און קאפל, אזוי קענען זיי לערנען דאס מיט די קינדער, מען קען דאס געבן צו מאלעווען, עס זאל איינגעקריצט ווערן אין זייערע הערצער.

געב א קוק, דער רבי וויינט, וואס קען דאס זיין? דער רבי האט מורא פון שטארבן? ניין דאס קען נישט זיין, דער רבי איז דאך אזוי גרויס, ווען ער וועט אוועק גיין פון די וועלט וועט ער גלייך גיין אין גן עדן, דארט איז דאך אזוי ליכטיג, אין גן עדן איז בעסער פון די וועלט, נו פארוואס וויינט דער רבי? לאמיר אים גיין פרעגן.

דער הייליגער צדיק דער ווילנער גאון איז זייער שוואך, ער ליגט אין בעט, עס זעט אויס ווי ער גייט שוין אוועק פון די וועלט, און פלוצלונג זעען די תלמידים ווי דער רבי וויינט, זיי האבן נישט פארשטאנען וואס גייט דא פאר, זיי פרעגן מיט דרך ארץ: "רבי, פארוואס וויינט דער רבי? דער רבי האט מורא פון שטארבן?"

"ניין, ניין", ענטפערט דער צדיק, "איך האב נישט מורא פון שטארבן, איך האב מיין גאנץ לעבן געלערנט די הייליגע תורה, יעצט וועל איך גיין אין גן עדן מיט אלע צדיקים, איך וויין אויף די מצוה פון ציצית"; דער צדיק כאפט אן די הייליגע שטריק פון די ציצית און זאגט: "דא אויף די וועלט קען מען מקיים זיין די הייליגע מצוה פון ציצית, מען קען קויפן אביסל וואל פאר אפאר פרוטות און מאכן די מצוה, אבער יעצט ווען איך גיי אוועק פון די וועלט וועל איך שוין נישט קענען טון די מצוה, אויף דעם וויין איך".

טייערע קינדער, מיר האבן אזא הייליגע מצוה פון ציצית, דארפן מיר געדענקען צו קישן די ציצית און קוקן אויף די ציצית און צו זיין פרייליך מיט די מצוה, וואס אויב מען וועט צאמנעמען אלע געלט און אלע מתנות און אלע גאלד און זילבער און שיינע שטיינער פון די גאנצע וועלט - וועלן מיר נישט קענען באצאלן דעם מענטש פאר איין מינוט וואס גייט מיט ציצית.

אלע קינדער הויבן אן טאנצן: "א מחי' ציצית, א מחי' ציצית, א מחי' איך האב ציצית, שכוח באשעפער אז איך האב ציצית, העלף איך זאל אייביג גיין מיט ציצית, און נישט פארגעסן צו קישן די הייליגע ציצית, און זיך אייביג פרייען מיט די ציצית".

בעט דעם מעלער זאל מאלן א בילד ווי דער ווילנער גאון ליגט אין בעט (עס איז דא א בילד וואס מען זאגט אז דאס איז דער ווילנער גאון), און מיט איין הענט האלט ער די בענדלעך פון די ציצית און וויינט, און פון דער זייט שטייען דערשראקענע מענטשן, אויך א דאקטער זאל שטיין פון די זייט מיט די סטעטעסקאופ, און אונטערזוכט אים.

געדענק צו מאכן שיינע גרויסע בילדער.

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת ויקהל, כ' אדר, שנת תשפ"ה לפרט קטן

לכבוד ... נרו יאיר

היינט נאכט איז דער יארצייט פון הייליגן רבי אלימלך פון ליזענסק זכותו יגן עלינו. מוהרא"ש דערציילט, אמאל האט דער הייליגער צדיק רבי אלימלך פון ליזענסק זכותו יגן עלינו געבעטן ביי די קינדער, אז עס איז אים שווער צו עסן, אבער עס איז דא א זופ וואס ער האט אמאל געגעסן ביי יענע און יענע קרעטשמע, אויב מען קען אים גיין ברענגען יענעם זופ. דאס איז ביי די קינדער געווען א וואונדער, ווען דער צדיק האט קיינמאל נישט געמאכט קיין עסק פון עסן, און דא בעט ער עפעס אזא מין זאך? אבער אז דער צדיק זאגט - פאלגט מען.

די קינדער זענען געגאנגען צו די קרעטשמע, מען האט געבעטן דארט אויב מען קען צושטעלן די זופ "טייגל יוהך". נאכן אהערשטעלן די זופ האט מען געפרעגט די פרוי פון די קרעטשמע אויב זי וויל ארויסגעבן ווי אזוי זי מאכט אזא גוטע זופ, האט די פרוי געזאגט: "איך בין ארעם, איך האב נישט וואס אריינצולייגן אין די זופ, איך שטעל א טאפ, איך לייג אריין וואסער און אביסל שאלאכץ פון מייערן, און איך זאג צום אייבערשטן 'גרויסער גאט, דו האסט אזוי סאך גן עדן אויבן אין הימל, איך בעט דיר, לייג אריין אין די טאפ אביסל טעם גן עדן', דאס איז מיין רעסעפי".

דעמאלט האט מען פארשטאנען פארוואס דער הייליגער צדיק האט אהין געשיקט און אז ער האט געדענקט פון די זופ און גערעדט פון די זופ; ער האט געוואלט לערנען זיינע קינדער זיי זאלן יעדע זאך בעטן דעם אייבערשטן, און ווי אזוי מען בעט, און וואס מען שפירט נאכן בעטן; מען שפירט א גן עדן לעבן.

אז מיר שטייען אין א טאג פון א יארצייט פון א צדיק דארפן מיר בעטן דעם אייבערשטן: "הייליגער באשעפער איך וויל אויך זיין א צדיק, איך וויל אויך רעדן מיט דיר און נישט פארגעסן פון דיר".

די וואך שבת איז פרשת פרה, זייער א גרויסע שבת, מען גייט זיך רייניגן פון טומאת מת. דער רבי זאגט, וואס איז טומאת מת? (לקוטי מוהר"ן חלק א', סימן רמב): "הִרְהוּרִים שֶׁל נִאוּף" טראכטן פון שמוץ, טראכטן פון עבירות, קוקן מאוויס, ווידיאוס וכו', "הֵם בְּחִינַת אֲבִי אָבוֹת הַטֻּמְאָה", דאס איז די ערגסטע טומאה, "בְּחִינוֹת מֵת", דאס איז טומאת מת; מען ווערט טויט, מען רייסט זיך נעבעך אפ פונעם אייבערשטן, און מיר דארפן קומען צום כהן גדול, צו די צדיקים - זאלן אויף אונז שפריצן פון די ריינע קוואל וואסער, פון זייערע עצות אונז ריין צו מאכן.

איך יאג זיך צו די בחורים, איך דארף מקצר זיין.

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת כי תשא, י"ב אדר, שנת תשפ"ה לפרט קטן

טייערער ... נרו יאיר

מיר דארפן זיך פארלייגן אויף די קינדער, זיי אנפולן די הערצער מיט אמונה, ווייל וואס מער אמונה מען לייגט אריין אין קינדער - אלץ מער וועלן זיי זיין אפגעהיטן זייער גאנצע לעבן.

דעם קומענדיגן וואך וועט זיין די יארצייט פון הייליגן רבי אלימלך פון ליזענסק זכותו יגן עלינו, וויל איך מאכן א מעשה'לעך פון דעם צדיק, אזוי וועלן אלע עלטערן דאס דערציילן פאר די קינדער ביי די שבת סעודה.

טייערע קינדער, היינט איז די יארצייט פון דעם הייליגן צדיק דער הייליגער רבי ר' אלימלך פון ליזענסק זכותו יגן עלינו, וועלן מיר דערציילן א מעשה פון אים.

טייערע קינדער, עס זענען געווען צוויי הייליגע ברידער, דער הייליגער רבי ר' אלימלך פון ליזענסק זכותו יגן עלינו, און דער הייליגער רבי ר' זושא זכותו יגן עלינו, זיי זענען פאר לאנגע יארן געגאנגען אין דערפלעך און אין שטעטלעך, יעדן טאג אין א צווייטע פלאץ, און יעדע נאכט גענעכטיגט ערגעץ אנדערש, מערסטנס האבן זיי גענעכטיגט אין קרעטשמעס אונטערוועגנס, זייער עבודה איז געווען צוריק צו ברענגען אידישע קינדער צום אייבערשטן, ווייזן פאר מענטשן אז מען קען תשובה טון, יעצט הערט אייך גוט צו, וועלן מיר דערציילן זייער א שיינע באלערנדע מעשה:

שא... שטיל... עס איז אינמיטן די נאכט, די צוויי ברידער שלאפן אין א קרעטשמע, דארט איז אויך דא אין די ערשטע צימער שיכור'ע גוים, זיי זוכן מיט וועם זיי קענען זיך אונטערהאלטן, אינמיטן באמערקן זיי צוויי אידן שלאפן, זיי כאפן אן איינעם און זיי שלעפן אים ארויס פון בעט, און זיי הייסן אים טאנצן א קאדאטשקע.

"זושא... זושא... דאס בין איך, דיין ברודער מילך... זושא שטיי אויף, טו מיר א טובה, די גוים האבן זיך גענומען אויף מיר, זיי זענען שיכור, זיי לאזן מיך נישט שלאפן, יעדע פאר מינוט שלעפן זיי מיך ארויס פון בעט און זיי הייסן מיך איך זאל טאנצן פאר זיי א קאדאטשקע, זושא... אפשר ווילסטו זיך טוישן בעטן מיט מיר? אזוי וועל איך קענען שלאפן אביסל און דו וועסט אביסל טאנצן?"

"זיכער מילך, איך גיס זיך אפ נעגל וואסער, און איך גיי אין דיין בעט און דו וועסט קומען אין מיין בעט", און רבי זושא איז אריין אין רבי מילך'ס בעט און רבי מילך איז אריין אין דעם הייליגן רבי זושא'ס בעט און זיי שלאפן איין, און וואונדער פאסירט, די גוים זאגן: "יעצט וועלן מיר גיין צום אנדערן איד, דער ערשטער האט שוין צופיל מאל געטאנצן, יעצט וועלן מיר זיך נעמען אויף זיינע ביינער", זיי שלעפן אים ארויס פון בעט און זיי הייסן אים טאנצן א קאדאטשקע.

טייערע קינדער, וואס וואלטן מיר געזאגט ווען דאס פאסירט מיט אונז? ווער קען טראכטן? וואס וואלט ער געטון ווען עפעס גייט אים נישט גוט?

דער הייליגער רבי אלימלך זאגט פאר זיין הייליגער ברודער: "זושא, אז מען הייסט פון הימל טאנצן, קען מען זיך נישט קעגן שטעלן, און אז מען ביידט זיך די בעטן, וועלן זיי גיין צום אנדערן בעט..."

מיר לערנען זיך פון די מעשה ווי די הייליגע צדיקים לעבן, יעדע זאך וואס פאסירט מיט זיי ווייסן זיי אז דאס איז פונעם אייבערשטן, און זיי בלייבן אייביג פרייליך אפילו מען מוטשעט זיי מיט וואס מען מוטשעט זיי.

אלע קינדער זינגען: "איך וויל אויך זיין א צדיק, איך וויל זיין א צדיק".

בעט דעם מעלער זאל מאלן א בילד ווי אפאר שיכור'ע גוים פאלן פון די פיס, און ווי א איד מיט קאלטענעס טאנצט א פרייליכע קאדאטשקע, און ביי די זייט זעט מען צוויי הויפענעס מיט שטרוי און אויף איינס שלאפט איינער, מיט נעגל וואסער און מיט שלאף ציצית און א נאכט קלייד.

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת יתרו, י"ב שבט, שנת תשפ"ה לפרט קטן

מיין טייערער ... נרו יאיר, קרית ברסלב

אשריך ואשרי חלקך אז דו ביסט זוכה ארויסצוגעבן די הערליכע קונטרסים עצתו אמונה וואס איז אזוי מחי' הונדערטער און טויזנטער מענטשן וועכנטליך, און אויך די זכות וואס דו מאכסט די עצתו אמונה פאר קינדער, מעשה'לעך פאר קינדערלעך, אריינצולייגן אין די קינדער יונגערהייט א רייץ צו וועלן זיין א צדיק, דורך די שיינע מעשיות מיט די שיינע בילדער געשריבן פאר יונגע קינדער.

די וואך זאלסטו בעטן דעם מעלער זאל מאלן א בילד ווי מוהרא"ש אלס בחור זיצט און לערנט, און דער גרויסער גאון רבי משה פיינשטיין זכר צדיק לברכה שטייט פון הינטער אים, ער לייגט זיין האנט אויף זיין אקסל און קוקט זיך צו ווי דער בחור האלט.

טייערע קינדער, ווער וויל זיין א צדיק? ווער וויל לערנען די הייליגע תורה? אלע קינדער שרייען אויס: "איך... איך וויל זיין א צדיק", ווייל יעדער וויל לערנען די הייליגע תורה, אבער אסאך מאל קומט דער יצר הרע און מאכט טראכטן 'איך פארשטיי נישט קיין לערנען, איך פארגעס די לערנען, און אויך האב איך ווייניג געדולד צו לערנען'; מיר וועלן יעצט זען אין די מעשה אז עס איז דא א וועג פאר יעדן איינעם צו לערנען און צו ווערן א צדיק.

א ווילדע אינגל, ער לערנט נישט, ער שפרינגט און טאנצט, אויף אלע דעכער איז ער געווען, ביז איין טאג ער האט געטראפן א ספר פון הייליגן רבי'ן, דארט האט ער געזען א 'וועג צו לערנען'; אפילו מען פארשטיין נישט זאל מען ווייטער לערנען, און אפילו מען פארגעסט - זאל מען ווייטער לערנען, דאס האט אים זייער געכאפט, דער בחור האט אנגעהויבן לערנען זייער פלייסיג.

שפעטער איז ער אריין אין די ישיבה פון הגאון רבי משה פיינשטיין זכר צדיק לברכה, ער איז געזיצן און געלערנט, ער האט מיט קיינעם נישט גערעדט, ער האט זיך געשקאלט אויף די גמרא און געזאגט די ווערטער פון די גמרא אפילו אן פארשטיין, צענדליגער בלעטער גמרא האט ער געזאגט יעדן טאג.

דער גאון רבי משה פיינשטיין זכר צדיק לברכה פלעגט יעדן טאג אריבערגיין דעם פלייסיגן בחור און זיך איבערגעבויגן און אים געגלעט זיינע אקסלען און זייער הנאה געהאט צו זען ווי פלייסיג דער בחור לערנט.

ווען דער בחור איז א חתן געווארן האט ער אפגענומען די מזל טוב פון דעם גאון רבי משה זכרונו לברכה, האט רבי משה אים געבעטן ער זאל אים דערמאנען ווען די חתונה וועט זיין, "איך וויל זיין ביי דיין חתונה" – האט ער אים געזאגט, און אזוי איז טאקע געווען, דער גאון איז געקומען צו די חתונה.

ווער איז געווען דער בחור וואס האט אנגעהויבן לערנען אזוי פלייסיג? דאס איז געווען דער גרויסער צדיק מוהרא"ש זכותו יגן עלינו, וואס איז אויסגעוואקסן זייער א גרויסער צדיק, און מוהרא"ש האט אונז געזאגט, ווער עס וועט לערנען אויפן סדר דרך הלימוד, ער וועט זאגן אסאך משניות און גמרא - וועט אויסוואקסן א גרויסער צדיק און קומען צו די העכסטע מדריגות.

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

בעזרת ה' יתברך - ד' פרשת משפטים, כ"ב שבט, שנת תשפ"ה לפרט קטן

... תחי'

איך האב ערהאלטן אייער בריוו.

זייט מחזק אייער חבר'טע אויף די גרויסע זאך וואס זי האט געטון, די הייליגע זאך, פארן ברענגען א קרבן פארן אייבערשטן, פאר זיך אפשערן די האר. דערצייל איר די מעשה וואס מוהרא"ש האט דערציילט, א פרוי איז געקומען צום נאסעדער רב זכותו יגן עלינו, זי האט געוויינט אז זי האט שוין חתונה געהאט אזויפיל יאר, און זי איז נאכאלץ נישט געהאלפן געווארן מיט קינדער, פרעגט דער צדיק: "און וואס איז מיט די האר?" האט זי געזאגט: "רבי עס איז מיר א גרויסע נסיון, עס איז מיר זייער שווער צו אפשערן די האר". ווען דער צדיק האט דאס געהערט האט ער שוין גארנישט געזאגט, די פרוי איז דארט געבליבן שטיין און געוויינט: "איך דארף א אינגל", אבער דער צדיק האט זיך נישט וויסנדיג געמאכט, אזוי איז געווען אפאר מאל, ביז דער גבאי זאגט איר: "וואס פארשטייט איר נישט, דער רבי האט דאך אייך געזאגט אז איר וועט זיך אפשערן וועט איר האבן א אינגל", איז זי ארויס און זי איז זיך געגאנגען אפשערן, און זי איז געהאלפן געווארן ביז א יאר מיט א זיסע צוקערדיגע אינגל.

די פרוי האט געטראכט צו זיך 'יעצט אז איך האב שוין א קינד, וואס דארף איך יעצט פאלגן דעם צדיק, איך וועל זיך צוריק לאזן וואקסן מיינע האר', אזוי האט זי געטון, זי האט זיך אויפגעהערט שערן, ביז איין טאג איז דער אינגל קראנק געווארן. זי איז געקומען לויפן צום צדיק וויינען: "רבי מיין איינציג קינד איז קראנק, איך דארף א ישועה", דער רבי זאגט איר: "וואס איז מיט דיר? דו מיינסט איך ווייס נישט אז דו שערסט זיך מער נישט?" און נעבעך דאס קינד איז געשטארבן.

וואויל איז די פרוי וואס לייגט אוועק אלע חכמות און פאלגט די הייליגע צדיקים, וועט זי נישט דערלייגן, זי וועט נאר פארדינען, זי וועט זען ליכטיגע דורות.

דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.