בריוון פונעם ראש ישיבה שליט"א

#365 - ענדערש צוריק גיין וואוינען שטאט, ווי א פרוי זאל דרייוון
צניעות, אמונה, התחזקות

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת עקב, י"ד מנחם-אב, שנת תשפ"ו לפרט קטן


מרת ... תחי', קרית ברסלב ליבערטי


איך האב ערהאלטן אייער בריוו.


אייער מאמע האט נישט געדרייווט, אייער באבע האט נישט געדרייווט, איז וואס זוכט איר נייע וועגן? איר ווילט דאך אויך אז אייערע טעכטער זאלן האלטן אייער מסורה; קלאפט עס ארויס פון קאפ.


אויב קענט איר נישט דא וואוינען נאר אז איר דארפט דרייוון, זאג איך אייך קלאר: "ענדערש גייט צוריק אין שטאט".


זאגט יעדן טאג די דרייצן אני מאמין און דעם יום תהלים.


דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#364 - מקרב זיין מענטשן, אבער נאר מיט די תורה
צניעות, התחזקות, הפצה, טעלעפאן

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת ואתחנן, ח' מנחם-אב, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


געב זיך אכטונג נישט צו ענטפערן קיין אימעיל פון פרויען און מיידלעך, השמר והזהר, זאלסט שטיין ווייט פון די סארט מצוות, ווייל דו קענסט אנקומען און אראפפאלן אין שאול תחתית ומתחתיו רחמנא לצלן.


קענסט איבער געבן די אימעיל אדרעסס פאר די קרן הדפסה וואס שיקן ארויס אויטאמאטיש אימעילס פון חיזוק פאר אלעמען, אבער דו פריוואט זאלסט קיינמאל נישט ענטפערן אן אימעיל פון א פרעמדע פרוי, אויך נישט קיין טעקסט מעסעדזש, ווייל מען קען אזוי אראפפאלן און מען קען אלעס פארלירן, אין איין אויגן בלינק קען מען בלייבן אן די ווייב, אן די קינדער און ווערן פארשעמט פאר די גאנצע וועלט.


געב זיך אכטונג פון די יצר הרע וואס פארשטעלט זיך מיט מצוות, דער הייליגער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק א, סימן א), ווי אזוי הייבט דער יצר הער אן פארנארן דעם מענטש? דורכדעם וואס ער איז זיך מתלבש במצוות, צו יעדן איינעם קומט ער מיט א צווייטע לבוש; אז מען קען אויפטון, מען קען צוריק ברענגען מענטשן צום אייבערשטן; דאס איז טאקע אמת, דאס איז טאקע די גרעסטע זאך, אבער די הייליגע חכמים זאגן (בראשית רבה פד, ד): "אַבְרָהָם הָיָה מְגַיֵּר אֶת הָאֲנָשִׁים", "וְשָׂרָה מְגַיֶּרֶת אֶת הַנָּשִׁים", און שרה האט זיך געפארעט מיט די ווייבער; די תורה לערנט אונז ווי אזוי עוסק צו זיין אין הפצה, אין קירוב רחוקים; די מענער זאלן זיך באשעפטיגן מיט מענער און פרויען מיט פרויען.


ראה הזהרתיך.

#363 - נישט געבן טרענספארטעישן פאר די וואס צאלן נישט שכר לימוד
צניעות, חינוך הילדים, מוסדות, שלום

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת ואתחנן, ח' מנחם-אב, שנת תשפ"ו לפרט קטן


לכבוד מרדכי אינדיג נרו יאיר, מנהל תלמוד תורה היכל הקודש קרית ברסלב


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


בנוגע די נייע תקנה וואס די הנהלה וויל מאכן אז מען זאל מער נישט געבן קיין טרענספארטעישן פאר די משפחות וואס צאלן נישט קיין שכר לימוד; איך וויל דיר זאגן אז די חברי הנהלה מאכן טאקע אייגענע החלטות, אבער אזעלכע גרויסע טוישונגען מאכן זיי נישט אן פרעגן. איך בין געזיצן נעכטן מיט זיי איבער דריי שעה איבער די נושא וואס מען קען טון אז די עלטערן זאלן צאלן שכר לימוד, און מען איז געבליבן אז מען וועט נישט קענען מער אויפנעמען די קינדער פון די משפחות וואס מאכן זיך נישט וויסנדיג און צאלן נישט קיין שכר לימוד.


איך וויל דיר זאגן, פאר יארן האב איך נישט געצאלט שכר לימוד, ווייל די מוסד האט מיר נישט געבעטן, מיטן חשבון אז איך ווער נישט באצאלט, איך באקום נישט קיין געהאלט, און מיט דעם האבן זיי מיר געטון פארגוטיגן, אז זיי צאלן מיר נישט און איך צאל זיי נישט, ביז פאר בערך דריי יאר צוריק ווען עס איז געווען די חנוכת הבית פונעם אלטן תלמוד תורה בנין, 33 טשעסטנאט, האב איך געהערט דארט א מעשה פון איינע פון די נדבנים, אז זיין טאטע האט אים דערציילט אז די הנהלה איז געקומען צום רבי'ן זכותו יגן עלינו מסאטמער, אים זאגן אז עלטערן צאלן נישט שכר לימוד, וואס קען מען טון; האט דער רבי געפרעגט: "פארוואס צאלט מען נישט?" האט מען געזאגט: "ווייל מען האט נישט"; האט דער רבי געפרעגט: "און וואס איז מיט לעקטער, געז, אינשורענס וכו'?" האט מען געזאגט אז דארט צאלט מען, מען האט נישט קיין ברירה, ווייל אז מען צאלט נישט - האקט מען אפ, האט דער רבי געגעבן א קרעכץ און געזאגט: "און ווער זאגט אז ביי שכר לימוד האקט מען נישט אפ? אז מען צאלט נישט שכר לימוד האקט מען אויך אפ"; זייט די מעשה האב איך אנגעהויבן צאלן שכר לימוד אפילו מען בעט מיר נישט, און יעצט זאגן די חברי הנהלה אז עס איז נישט מעגליך ווייטער אנצוגיין.


אויך ווילן זיי מאכן אז מען זאל נישט קענען קומען אין חדר און אין סקול נאר מיט אן איינטריט קארטל, זיי ווילן אוועק שטעלן די מוסד אז די עלטערן זאלן מוזן קומען רעדן צו די אפיס, זיך וויסנדיג מאכן.


איך האב געבעטן די הנהלה זיי זאלן אויך מיט דיר רעדן, מען מוז ארבעטן צוזאמען.


בנוגע די פרוי וואס קומט בפריצות וכו'; מען דארף קלאר זאגן פאר די עלטערן, אדער ברענגן זיי די קינדער אדער בלייבן די קינדער אין שטוב, עס קען נישט זיין אזא זאך אז א פרוי זאל קומען אן שטרימפ צו אונז, ברענגען הייליגע קינדער בפריצות.


בנוגע וכו'; איך ווייס אז איך דארף קומען צו ענק אין קעמפ געבן חיזוק, איך וועל אם ירצה ה' קומען.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#362 - מיטהאלטן אינפארמאציע פון שטעטל, אן קיין טעקסט
צניעות, מוסדות, טעלעפאן, מנין

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת ואתחנן, ה' מנחם-אב, שנת תשפ"ו לפרט קטן


לכבוד אברהם הערש וועבערמאן נרו יאיר, גבאי קרית ברסלב ליבערטי


איך בין זיך אזוי מחיה צו זיין די זומער וואכן אין שטעטל מיט אנשי שלומינו, איך ווער אזוי פרייליך יעדן טאג, מער און מער, צו מיטהאלטן פון די נאנט דאס שיינקייט און דאס ערליכקייט פון אנשי שלומינו.


א שטיק צייט צוריק זענען געקומען צו מיר משפחות אז זיי ווילן נישט האבן אויף די טעלעפאן קיין טעקסט מעסעדזשעס, זיי האבן געזאגט, וואס זאלן מיר טון אז אלע הודאות פון שטעטל ווערט געשיקט אויפן טעקסט מעסעדזש, און אז זיי האבן נישט קיין טעקסט מעסעדזש, פאלן זיי ארויס, זיי ווייסן נישט די אלע זאכן; ווען עס איז דא צאמקום ביי די פרויען, און ווען געשעפטן קומען פארקויפן, שמחות וכדומה; האבן מיר דעמאלט געמאכט א פרויען טעלעפאן וואס מעלדט אלע הודאות פאר משפחות.


יעצט זענען געקומען צו מיר חשוב'ע אינגעלייט וואס זיי האבן א גדר, זיי האבן נישט קיין טעקסט אויף זייער טעלעפאן, און זיי פרעגן ווי אזוי קענען זיי מיט האלטן די שמחות אין שטעטל, און די זמנים ווען מען דאוונט אין שטעטל, און אזוי ווייטער; וויל איך דיר בעטן אפשר איז כדאי צו מאכן א טעלעפאן וואס רופט אן און מעלדט אלע זאכן וואס איז נוגע אויך פאר די מענער.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#361 - וואס דארפסטו אן אפיס אן ברכות?
צניעות, צדקה, פרנסה

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת עקב, י"ב מנחם-אב, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר


אויף דיין פראגע וכו'; די הייליגע תורה זאגט (דברים כג, טו): "וְלֹא יִרְאֶה בְךָ עֶרְוַת דָּבָר, וְשָׁב מֵאַחֲרֶיךָ", דארט וואו עס איז דא ערוה – 'וְשָׁב מֵאַחֲרֶיךָ', גייט די שכינה אוועק; איז דאך נישטא קיין ברכה און קיין הצלחה, איז אפילו די ווייבל איז א גוטע ארבעטער, אבער אז זי קומט אויסגעטון ה' ישמרינו, זי קומט מיט בגדי פריצות – איז דארט נישטא קיין ברכה, איז וואס דארפסטו אן אפיס אן ברכות; איז זיכער איר זאגן שיינערהייט אז זי קען ווייטער בלייבן, אבער זי דארף קומען אנגעטון איידל. דער אייבערשטער זאל העלפן דו זאלט מצליח זיין, סיי איר משכנע זיין צו גיין איידל, און סיי עס זאל זיין גרויס שפע.


אם ירצה ה' קומענדיגע וואך מאך איך א קאמפיין אז די גאנצע קהילה זאל גיין נאך געלט פאר די קהילה, איך מאך די חשבונות פון די לעצטע אכט יאר, אלע קאמפיינס אינאיינעם האסטו מיר געהאלפן ברענגען פאר די קהילה איין און צוואנציג טויזנט ניין הונדערט און צוועלעף דאלער, איך האף אז די יאר וועסטו מיר העלפן, איך בין דיר זייער דאנקבאר פאר אלעס וואס דו העלפסט מיר.

#360 - די שענסטע מתנה פאר אידישע טעכטער, איז צניעות
צניעות, אמונה, התחזקות, תפילה

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת ואתחנן, ה' מנחם-אב, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... תחי', תלמידה בית פיגא בני ברק


זאגט תהלים און בעטס דעם אייבערשטן יעדע זאך, רעד צו אים אזוי ווי מען רעדט און מען שמועסט מיט א גוטע פריינד, און ווי אזוי א קינד רעדט און שמועסט מיט זיין טאטע.


פירט זיך איידל, די שענסטע מתנה וואס דער אייבערשטער האט געגעבן פאר אידישע טעכטער איז צניעות, זיין איידל; דארט וואו עס איז דא איידלקייט – דארט איז די שכינה הקדושה.


פון דער ראש ישיבה

#359 - לויב אויס דיין ווייב און טעכטער מיט זייער צניעות
צניעות, שלום בית

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת דברים, כ"ט תמוז, שנת תשפ"ו לפרט קטן


לכבוד ... נרו יאיר


דאנק און לויב דעם אייבערשטן אז דיין ווייב גייט אנגעטון איידל און אז זי פירט זיך מיט די מסורה פון אירע עלטערן, די מסורה פון די הייליגע צדיקים זיך אינגאנצן אראפנעמען די האר.


דו האסט נישט קיין השגה דאס גרויסקייט פון א שטוב וואו די מאמע מיט די טעכטער גייען אנגעטון איידל, אין די שטוב רוט די שכינה און עס איז דא אלע ברכות, און אויב חס וחלילה די מאמע מיט די טעכטער פירן זיך אויף בפריצות – פארטרייבט מען די שכינה, מען פארטרייבט אלע ברכות פון שטוב, און מען ברענגט אריין די סטרא אחרא, די מזיקים און די קליפות השם ישמרנו.


לויב אויס דיין ווייב מיט דעם וואס זי פירט זיך מיט די הייליגע מסורה פון זיך אראפנעמען די האר, אינגאנצן זיך אפשערן. קוק אריין וואס דער הייליגער רבי שמעון בר יוחאי זאגט אין זוהר (נשא קכה:): 'תּוּנְבָא לֵיתֵי', א קללה זאל קומען, 'עַל הַהוּא בַּר נָשׁ', אויף דעם מענטש, 'דְּשָׁבַק לְאִנְתְּתֵיהּ', וואס לאזט זיין ווייב, 'דְּתִתְחַזֵי מִשַׂעֲרָא דְּרֵישָׁה לְבַר', אז איר האר פון קאפ זאל זיך ארויסזען. 'וְדָא הוּא חַד מֵאִינּוּן צְנִיעוּתָא דְּבֵיתָה', און דאס איז פון די יסודות פון א אידישע שטוב, אז מען זאל נישט זען די האר פון די פרוי. 'וְאִתְּתָא דַּאֲפִּיקַת מִשַׂעֲרָא דְּרֵישָׁה לְבַר', און א פרוי וואס גייט מיט אויפגעדעקטע האר, 'לְאִתְתַּקְּנָא בֵּיהּ', זיך שיין צו מאכן, 'גָּרִים מִסְכְּנוּתָא לְבֵיתָא', איז זי גורם אז עס זאל זיין ארעמקייט אין שטוב, 'וְגָרִים לִבְנָהָא דְּלָא יִתְחַשְּׁבוּן בְּדָרָא', און זי איז גורם אז אירע קינדער וועלן נישט מצליח זיין, און זיי וועלן נישט זיין חשוב. 'וְגָרִים מִלָּה אַחֲרָא דְּשַׁרְיָא בְּבֵיתָא', אזוי אויך איז זי גורם אז דער סמ"ך מ"ם און די נישט גוטע זאלן זיין אין איר שטוב, 'מַאן גָּרִים דָּא', ווער איז דאס אלעס גורם? 'הַהוּא שַׂעֲרָא דְּאִתְחֲזֵי מֵרֵישָׁהּ לְבַר', די פרוי וואס איר האר זעט זיך ארויס.


לויב אויס דיין ווייב און דיינע טעכטער מיט דעם וואס זיי גייען אנגעטון מיט צוגעדעקטע שטרומפ וואס זעט נישט אויס ווי פוס, און מיט קליידער וואס איז איידל. דער הייליגער רבי זאגט (ספר המדות אות בנים, סימן ט): "הַצְּנִיעוּת שֶׁבְּאִשָּׁה מְזַכֶּה לָהּ לְבָנִים הֲגוּנִים", ווען די מאמע מיט די טעכטער פירן זיך איידל - וועט מען זוכה זיין צו האבן ערליכע געראטענע קינדער.


אז מען קוקט אין די וועלט און מען זעט וואס טוט זיך אין די וועלט, אזוי סאך קינדער, אזוי סאך שטיבער - פאלן אוועק פון אידישקייט; דארף מען זיך מורא'דיג שטארקן אז די ווייב און די קינדער, די מאמע מיט די טעכטער - זאלן גיין אנגעטון איידל, רעד צו דיינע קינדער פון די שיינקייט און דאס הייליגקייט פון צניעות, און חס וחלילה טשעפען אדער שפעטן, אדער אוועקמאכן און אונטערברעכן די ווייב זי זאל נישט גיין ווי איר מאמע און ווי די הייליגע מסורה.


איך בעט דיר זייער מיין ליבער ברודער, געב אכטונג אז דיינע טעכטער זאלן האבן איידעלע חבר'טעס, ערליכע חבר'טעס, חבר'טעס פון ערליכע שטיבער, ווייל די כח פון א חבר'טע איז זייער שטארק, און אויב מען חבר'ט זיך מיט נישט קיין גוטע חבר'טע - קען מען אינגאנצן אוועקקריכן, אזוי ווי די הייליגע חכמים זאגן (סוטה ז.): "הַרְבֵּה יַלְדוּת עוֹשָׂה, הַרְבֵּה שְׁכֵנִים הָרָעִים עוֹשִׂים.


אויך זאלסטו זען אז ביי דיר אין שטוב זאל מען רעדן פון אמונת חכמים, מען זאל דערציילן מעשיות פון צדיקים, און מען זאל פרעגן שאלות פון א דיין, און פון א רב, און פאלגן וואס די חכמים זאגן.


טייערער ברודער, גנב'ע זיך אראפ אפאר מינוט יעדן טאג פאר התבודדות; בעסער איז דאס צו טון ווי פריער אינעם טאג, ווען דער מח איז נאך קלאר. גיי א שפאציר מיטן אייבערשטן. בעט דעם אייבערשטן פאר דיר, פאר דיין שטוב, פאר דיינע קינדער און דורי דורות, אלע זאלן זיין ערליכע אידן, אלע זאלן האבן א שטארקע אמונה און אלע זאלן גיין בדרך התורה והיראה, בדרך הצדיקים.


זיי געזונט און שטארק.

#358 - אז מען פירט זיך איידל, קען ארבעטן די ברכות און סגולות
צניעות, התחזקות

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת דברים, כ"ט תמוז, שנת תשפ"ו לפרט קטן


מרת ...


איך האב אסאך געטראכט אויב איך זאל אייך שרייבן, ווייל וואס דארף איך זאגן וכו', אבער פון די אנדערע זייט, זע איך ענקער צער ווי ענק ווארטן אזוי לאנג אויף די ישועה אז עס זאל שוין קומען; גיי איך ארויס פון מיין וועג אבי ענק זאלן שוין געהאלפן ווערן.


וויסן זאלט איר, די שכינה רוט נאר אין א שטוב וואו די פרוי גייט אנגעטון איידל און פירט זיך אויף איידל, אויב חס ושלום מען גייט אנגעטון בפריצות – פארטרייבט מען די שכינה פון שטוב; איז ממילא נישט חל די ברכות און סגולות וואס מען באקומט.


על כן טייערע טאכטער תחי', שטארקט אייך צו גיין אנגעטון איידל, און אפילו אין שטוב זאלט איר גיין אנגעטון איידל, נישט אויסגעשניטן, נישט קורץ, נישט געפאסט, און אויך די פיס זאל זיין צוגעדעקט; וועט איר מאכן א פלאץ פאר די שכינה הקדושה, און איר וועט גלייך זען ווי אייער ישועה קומט.


די אלע זאכן וואס פרויען טוען; דאווענען, גמילות חסדים – איז נאר חשוב אז מען איז א צנועה, אויב חס ושלום מען איז נישט איידל – איז אלעס א שאד.


איך שרייב דעם בריוו נאר ווייל ענק ווארטן אזוי לאנג פאר א ישועה, איך וויל ענק העלפן.

#357 - נישט פארשוועכן דעם אייבערשטנ'ס נאמען
צניעות, התחזקות, תשובה

בעזרת ה' יתברך - ערב שבת קודש פרשת חקת בלק, (בלק בא"י), י"א תמוז, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר


געב אכטונג נישט צו פארשוועכן דעם אייבערשטנ'ס נאמען, דו לייגסט ארויס סטעטוס ווי דו טאנצט ביי א געמישטע קאנצערט בתערובות, פול מיט פריצות השם ישמרינו. די הייליגע חכמים זאגן (קדושין מ.), אז א מענטש האט א שטארקע יצר הרע: "ילך למקום שאין מכירין אותו וילבש שחורים ויתכסה שחורים", זאל ער זיך באהאלטן אז חס ושלום עס זאל נישט זיין קיין חילול השם; היינט מיט די סטעטוס, אז מען לייגט נישט גוטע זאכן – ווערט נתחלל שמו הגדול, אויך די פרייע זאגן און שרייבן: "קוקט וואו די פרומע אידן זענען, קוקט וואס די פרומע טוען..."


טו תשובה; סיי זאלסט מער נישט גיין צו נישט ערליכע פלעצער, און חס ושלום אז דו פאלסט – זאלסטו דאס נישט אפכאפן און ארויסלייגן. די הייליגע חכמים זאגן (ברכות לד:): "חָצִיף עָלַי מַאן דִמְּפָרֵשׁ חֶטְאֵיהּ", עס איז א גרויסע עזות און א חוצפה ווער עס דערציילט און איז מפרסם זיינע עבירות; נאר פארן אייבערשטן מעג מען דערציילן און מען דארף דערציילן, זיך מתוודה זיין און וויינען ער זאל אננעמען די תשובה.


אויך מיך פארשעמסטו, און אויך דעם הייליגן רבי'ן; איך האף דו וועסט דאס מער נישט טון, דו וועסט תשובה טון און צוריק אנהייבן לערנען און דאווענען, דינען דעם אייבערשטן מיט לערנען תורה און דאווענען די דריי תפילות און זיך פרייען מיט די מצוות, ועל כולם זאלסטו זיך מתבודד זיין; זאלסט גיין אין א שטילע פלאץ און זיך אויסשמועסן דיין הארץ צום אייבערשטן, דערצייל אים אלעס וואס גייט אריבער אויף דיר, בעט אים ער זאל דיר מוחל זיין אויף אלעס, און דיך מקרב זיין צו אים.


זיי זיך קובע צו לערנען יעדן טאג כך וכך משניות, און כך וכך דפים גמרא, חק ולא יעבור, יהי' מה שיהי', דאס וועט דיך אויסציען פון שאול תחתית. דער הייליגער רבי זאגט (שיחות הר"ן, סימן יט), אפילו א מענטש וואס איז נעבעך צוגעוואוינט צו טון עבירות רחמנא לצלן, רחמנא לשיזבן, אויב וועט ער לערנען יעדן טאג כך וכך תורה – וועט אים די תורה ארויסנעמען פון אלע בלאטעס און ברענגען צו ווערן אן ערליכער איד.

#356 - אלעס איז אנגעהאנגען אין היטן די אויגן
צניעות, קדושה, אמונה, התחזקות, בטחון

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת מטות מסעי, כ' תמוז, שנת תשפ"ו לפרט קטן


טייערער ... נרו יאיר


איך בין זייער פרייליך צו הערן אז דו האסט אפגעלאזט די מאוויס, דו קוקסט מער נישט קיין מאוויס; יעצט וועסטו זוכה זיין צו הייליגע מחשבות, דו וועסט ווערן אן ערליכער איד. וויסן זאלסטו, אלע קדושות און אלע מדריגות איז אנגעהאנגען אין היטן די אויגן, אז מען היט די אויגן – איז די לעבן זיס, און אז חלילה מען קוקט עבירות – ווערט די לעבן אזוי ביטער, מען ליידט און מען זוכט וואו צו אנטלויפן און ענדיגן דעם לעבן.


דער הייליגער רבי נתן דערציילט (לקוטי מוהר"ן חלק ב, סימן קיד), אמאל בין איך געשטאנען נעבן רבי'ן, און דער רבי רופט זיך אן: "עֶס הָאט אַ פָּנִים אַז מֶען מוּז זִיךְ פוּן אַ הִרְהוּר זֵייעֶר הִיטְן", און רבי נתן דערציילט: "איך קען נישט אראפשרייבן די תנועות וואס דער רבי האט דעמאלט געמאכט, ווי דער רבי האט אזוי געטרייסלט ביים זאגן די ווערטער, עס האט אויסגעזען ווי דער רבי האט דעמאלט עפעס גאר שטארק משיג געווען, וואס פאסירט ביים קוקן עבירות, און ביים טראכטן פון עבירות, אז די פגם קומט אן זייער הויך, השם ישמרינו".


שטארק זיך, קוק נישט קיין שום זאך, אפילו כלומר'יש איז עס נישט עבירות, ווייל די הייליגע חכמים זאגן (שבת קה:), דער יצר הרע האט זיינע טריקס ווי אזוי ער שלעפט אריין אין עבירות, ער הייבט אן צורעדן צו טון נאר דאס און נאר יענץ, ביז ער שלעפט אוועק דעם מענטש פונעם אייבערשטן.

#355 - שווימען מיט איידלקייט
צניעות, חינוך הילדים, שלום בית

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת קרח, (חקת בא"י), ג' תמוז, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר וזוגתו תחי'


יעצט ווען ענק שיקן אייער טאכטער תחי' אין מיידל קעמפ זאלן ענק אויסלערנען די קינדער ווי אזוי מען שווימט איידל, לייגט אריין אין די טעכטער דאס שיינקייט פון זיין איידל, ווייל דער לאנגער גלות איז גורם (תהלים קו, לה): "וַיִּתְעָרְבוּ בַגּוֹיִם וַיִּלְמְדוּ מַעֲשֵׂיהֶם", מען לערנט זיך פון די גוים, מען גייט אין זייערע וועגן; לערן דיין שטוב, דיין ווייב און טעכטער – מען זאל חס ושלום שווימען מיט א בעדינ"ג סו"ט, נאר שווימען מיט א שווים קלייד וואס איז ערליך און איידל, ווייל אפילו א מיידל צווישן מיידלעך און א פרוי צווישן פרויען - דארף אויך זיין איידל און הייליג, און אויך אויב מען איז אליין אין א סווימינג פול, מען איז אליין אין שטוב - דארף מען זיין הייליג און איידל, און אז מען איז איידל - איז מען זוכה צו געזונטע ערליכע קינדער, מען איז זוכה צו הייליגע קינדער, אזוי ווי דער רבי זאגט (ספר המדות אות בנים, סימן ט): "צְנִיעוּת שֶׁבָּאִשָּׁה מְזַכָּה לָהּ לְבָנִים הֲגוּנִים", אז מען פירט זיך איידל און צניעות'דיג - איז מען זוכה צו הייליגע קינדער.


אז דו ווילסט דיינע טעכטער זאלן ליב האבן די איידעלע וועג, זאלסטו שעצן דיין ווייב'ס צניעות; אז דיין ווייב האט א גוטע מנהג, זי האט זיך אונטער גענומען צו גיין א געוויסע וועג, איידל - זאלסטו איר מחשיב זיין, איר אויסרימען, דעמאלט וועלן דיינע טעכטער אויך וועלן גיין אין די וועג, אבער אז דו וועסט זיך אונטער לאכן פון אירע גוטע מנהגים, דו וועסט שפעטן פון איר, דו וועסט שפעטן פון די רבנים וואס לערנען ווי אזוי זיך צו פירן - וועלן די קינדער אלעס אפלאזן, און זיי וועלן גיין א טרעפ ווייטער פון דיר, זיי וועלן לאכן און שפעטן פון אלעס; פריי זיך אז דיין ווייב וויל זיין גוט, זי זוכט גוטע קבלות, זיי איר מחזק, און געב איר גוטע ווערטער אז זי איז איידל, אזוי וועסטו זוכה זיין צו בנים צדיקים. ווייל ווען דער הייליגער בעל שם טוב זכותו יגן עלינו איז געווען אין אינסטאנבול האט ער געזען קינדער מיט גאר הייליגע נשמות, ער האט געזען זיי האבן נשמות פון תנאים, האט דער הייליגער בעל שם טוב געזאגט אז דאס קומט פון זייערע מאמעס וואס זיי זענען זייער איידל און פירן זיך זייער בצניעות.


דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#354 - מקרב זיין מענטשן, אבער נאר מיט די תורה
צניעות, הפצה, מוסדות

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת קרח, (חקת בא"י), ג' תמוז, שנת תשפ"ו לפרט קטן


מרת ... תחי'


זייט נישט קלוגער ווי די תורה, זייט נישט קלוגער ווי די צדיקים, מען קען נישט לאזן קומען אין שול, אין סקול, וכדומה – בפריצות; פריצות פארטרייבט די שכינה.


איבער די טענה אז אזוי וועט מען צוביסלעך מקרב זיין די פרויען און מיידלעך; עס איז נישט אזוי, נישט נאר מען וועט זיי נישט מקרב זיין, נאר מען וועט אינגאנצן פארטרייבן די שכינה.


זייט נישט קלוגער פון צדיקים, איר אליין געדענקט די מעשה מיט די ווייבל ... וואס מוהרא"ש האט געזאגט פאר איר מאן יום הקדוש נאך שחרית: "זאג פאר דיין ווייב אז זי קען נישט קומען אין שול מיט קורצע קליידער", מוהרא"ש האט אויך געוואוסט אז זיי קענען זיך באליידיגן און אוועק גיין, און אזוי איז טאקע געווען, זיי זענען אוועק געגאנגען, והוה מה דהוה; דאך האט מוהרא"ש געטון וואס איז ריכטיג על פי תורה, אז אין א שול טאר מען נישט קומען בפריצות, אין שול קומט מען איידל. מוהרא"ש האט מיר דעמאלט געזאגט מיט גרויס ווייטאג, אז אפילו די פרייע וואס זענען נעבעך ווייט פון די תורה, ווען זיי קומען אין שול צו א ברית פון אן אייניקל, פון א קינד וואס האט חוזר געווען בתשובה - קומען זיי מיט צניעות, און נעבעך ביי אונז ווייסט מען נישט ווי אזוי צו קומען אין שול.


איך האף מיטן אייבערשטנ'ס הילף אויף די הייליגע טעג הבאים עלינו לטובה צו מאכן א תקנה אין אונזער שול אז מען זאל קומען מיט א צוגעדעקטע שייטל, אזוי ווי אין אלע ערליכע קהילות, איך האף אז איר וועט מיר העלפן, און אויך אין אלע פלעצער וואס געהערט צו די קהילה, ווי למשל די באזאר, וואו פרויען קומען וואלענטירן, מסדר זיין די קליידער, מען זאל קענען קויפן פאר ביליג - זאלן זיין פרויען וואס קומען אנגעטון ווי א איד גייט, און אז מען דארף מקרב זיין א פרוי וואס איז נעבעך צעבראכן וכו' - קען מען איר רופן אויפן טעלעפאן, רעדן און שמועסן, אבער זי קען נישט קומען פארטרייבן די שכינה פון די באזאר וכדומה.


איך ווייס אויך פון מקרב זיין, איך וויל אלע מקרב זיין, און איך בין עוסק אין דעם מיין גאנצע לעבן; מיין גאנצע טאג גייט מיר אריבער מיט די מחשבה: 'ווי מען קען נאר צוריק צו ברענגען נאך א איד צום אייבערשטן, נאך א בחור, נאך א מיידל', אבער דאס קען נאר גיין מיט די תורה, אויב מען טרעט אפ איין טריט פון די תורה - איז ביטער.


דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#353 - אויפציען די טעכטער ערליך און געזונט
צניעות, חינוך הילדים, התחזקות

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת קרח, (חקת בא"י), ג' תמוז, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר


אז דיין טאכטער האט חשק צו בלייבן זומער מיט די מאמע - זאלסטו איר נישט איבער רעדן צו גיין אין מיידל קעמפ, ווייל די בעסטע פלאץ פאר א מיידל - איז אין שטוב מיט די מאמע, מוהרא"ש האט נישט געהאלטן פון שיקן אין 'קעמפ', די מיידל קעמפ האט מען געמאכט פאר קינדער וואס האבן נישט קיין שטוב וואו צו זיין, און אז דיין טאכטער וויל זיין אין שטוב - איז דאס זייער גוט און געזונט; זי וועט העלפן די מאמע, וואס קיין גרעסערע זאך פון דעם איז נישט פארהאן.


פארלאנג פון דיינע טעכטער צו העלפן אין שטוב; מען ווערט נישט קיין גוטע טאטע ווען מען געבט נאך די טעכטער ארויסצוגיין טאג און נאכט מיט חבר'טעס, די קינדער וואס מען האט זיי נישט מחנך געווען צו בלייבן אין שטוב העלפן די מאמע - קענען זיך נישט קיין עצה געבן אין לעבן, די דארפן זיצן רוב פון זייער לעבן ביי די טעראפיסטן; ווי מער מען לערנט אויס די קינדער צו העלפן - אלץ מער געזונט וואקסן זיי, נאכן חתונה וועלן זיי קענען פירן א שטוב, וואשן וועש, וואשן געשיר, צאמנעמען די שטויב און אויפברענגען קינדער.


זאלסט געבן ליבשאפט פאר דיינע קינדער, זיי געבן גוטע ווערטער, זיי אויסרימען, אבער געב זיי נישט קראנקשאפט, נאכגעבן פאר די קינדער איז נישט ליבשאפט, נאכגעבן די קינדער, זיי לאזן גיין וואו זיי ווילן, זיי געבן וואס זיי ווילן - דאס איז קראנקשאפט, דאס איז אכזריות; די קינדער וואקסן אויף נישט געזונט, זיי זיצן רוב פון זייער לעבן ביי טעראפי; א גוטע טאטע, א גוטע מאמע - פארלאנגט וואס מער פון די קינדער צו העלפן אין שטוב, די עלטערן זענען מחליט וואס איז צניעות'דיג און וואס נישט, און מען געבט אסאך גוטע ווערטער מיט אסאך אויסרימען.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#352 - רעדן צו די טעכטער, איידער זיי גייען אין קעמפ
צניעות, חינוך הילדים, התחזקות, בית פיגא

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת קרח, (חקת בא"י), ג' תמוז, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר וזוגתו תחי'


איידער ענק שיקן אייער טאכטער אין 'מיידל קעמפ' - זאלן ענק רעדן צו איר פון זיך היטן פון נישט געזונטע פריינדשאפט, ענק צאלן אוועק פאר די טאכטער צו גיין אין 'מיידל קעמפ' טויזנטער דאלער, און חס וחלילה אויב מען וועט איר נישט אנגרייטן פון זיך אכטונג געבן פון נישט געזונטע פריינדשאפט וועט אויסקומען אז איר צאלט יעצט איינגאבע (דיפאזיט) פון דריי פיר טויזנט דאלער וואס וועט אייך קאסטן שפעטער ביי איר לעבן הונדערטער טויזנטער דאלער, ווייל די רבנים און די מומחים זאגן אלע אז די גיטין וואס גייט פאר ביי כלל ישראל איז א תוצאה פון נישט געזונטע פריינדשאפט וכו' וכו', וואס עס הייבט זיך אן אין קעמפ השם ישמרינו, און ווען מען וואלט ווען געקענט האלטן די טעכטער אין שטוב במשך דעם זומער - וואלט זיכער בעסער געווען.


איך ווייס אז עס וועט דיר נישט זיין גרינג, דו וועסט זוכן תירוצים נישט צו רעדן, דו וועסט זאגן: "עס פעלט נישט אויס, מיינע קינדער ווייסן פון זיך אליינס, מיינע קינדער זענען גענוג קלוג", מיט נאך אנדערע תירוצים.


ליבער ברודער, הארציגער חבר, איך בעט דיר האב רחמנות אויף דיר אליין, האב רחמנות אויף דיינע אייגענע קינדער, זיי נישט ווי די בת היענה וואס ווען דער בער קומט - בייגט זי אריין די קאפ אין די ערד און שוין, מער איז נישטא קיין בער, און מער דארף מען נישט רעדן פון בערן, ביז דער בער פארציקט איר; וואלסטו געהערט וואס די רבנים און די מומחים וואס פרובירן צו העלפן די אלע וואס זענען אריינגעפאלן אין דעם, וואס זיי זאגן און האבן צו דערציילן, ווי ווייטאגליך דאס איז השם ירחם, מען וויל נישט חתונה האבן, און אז מען האט חתונה וויל מען נישט לעבן א חתונה געהאטע לעבן, די קאפ איז פארדרייט, מען וויל צוריק לויפן צו די נישט געזונטע פריינדשאפט השם ישמרינו, און אז מען וואלט ווען גערעדט צום קינד זיך צו היטן פון נישט געזונטע פריינדשאפט - וואלט מען אלעס געקענט איינשפארן.


דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#351 - פריוואט מיט די פאמיליע אין קאנטרי
צניעות, חינוך הילדים, שלום בית

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת קרח, (חקת בא"י), ב' תמוז, שנת תשפ"ו לפרט קטן


מיין טייערער ... נרו יאיר


איך פריי זיך אזוי שטארק אז דו קומסט ביי אונז אין קאנטרי 'אילן החיים', דו וועסט זיין מיט אנשי שלומינו במשך דעם זומער.


איך וויל דיך מחזק זיין דו זאלסט אויסניצן דעם זומער אזוי ווי עס דארף צו זיין, און פארברענג אין קאנטרי מיט דיין ווייב און קינדער, דיין שכן לאז פארברענגען מיט זיין ווייב און זיינע קינדער, מיש נישט אויס די יוצרות, שטופ זיך נישט אריין די נאז וואו דו געהערסט נישט, עס איז נישט איידל אריין צו גיין אין יענעמ'ס שטוב, אויך נישט אין יענעמ'ס חצר, פארטש וכדומה; אז יענער עסט נאכטמאל אין זיין חצר - שפאציר נישט אריין צו אים, שמועסן, לאכן - השם ישמרינו.


די וואס זאגן: "עס איז גארנישט שלעכט, מען שמועסט נאר, מען לאכט נאר, מען שמייכלט נאר, מען טוט גארנישט שלעכט"; אויף דעם זאגט די הייליגע תורה (משלי ו, כז): "הֲיַחְתֶּה אִישׁ אֵשׁ בְּחֵיקוֹ וּבְגָדָיו לֹא תִשָּׂרַפְנָה", קען דען א מענטש האלטן פייער אויפן שויס און זיינע קליידער וועלן נישט פארברענט ווערן? "אִם יְהַלֵּךְ אִישׁ עַל הַגֶּחָלִים וְרַגְלָיו לֹא תִכָּוֶינָה", קען דען א מענטש שפאצירן אויף ברענעדיגע קוילן און זיינע פיס זאלן נישט פארברענט ווערן? "כֵּן הַבָּא אֶל אֵשֶׁת רֵעֵהוּ, לֹא יִנָּקֶה כָּל הַנֹּגֵעַ בָּהּ", דאס זעלבע סוף וועט זיין מיט א מענטש וואס זאגט: "מען שמועסט נאר, מען פארברענגט, מען לאכט, מיר טוען נישט קיין שלעכטס"; מען ווערט פארברענט אין גיהנום רחמנא לצלן.


אלעס וואס דו מאכסט און טוסט - זאל זיין פריוואט מיט דיין משפחה, דאס הייסט פריוואט מיט דיינע קינדער, און געב זיך אכטונג נישט צו פארלירן אין 'קאנטרי' דיין גאנצע יראת שמים, נישט אומזיסט פלעגט דער הייליגער רבי פון סאטמער זכותו יגן עלינו וויינען אויף די וואס פארן אוועק אין 'קאנטרי', מען זאלן וויסן אז דער אייבערשטער איז אויך דארט און מען דארף זיך אויפפירן מיט יראת שמים; ער האט געזאגט: "מען פארט אוועק פון שטאט, אבער מען פארט נישט אוועק פונעם אייבערשטן".


עס איז אזוי שיין און אזוי גוט ווען די שטוב איז ערליך, די שכינה רוט אין שטוב, אלע ברכות איז אין שטוב, און אוי וויי אויב מען פירט זיך נישט בצניעות, מען זיצט אינאיינעם קאפלס, מענער און ווייבער, אוי וויי וואס פאסירט, די שכינה גייט אוועק, און אז די שכינה איז נישט אין שטוב - קומען די מזיקים, עס קומט צרות רחמנא לצלן.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#350 - בלייבן ערליך אין קעמפ
צניעות, חינוך הילדים, התחזקות

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת שלח (קרח בא"י), כ"ו סיון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


לכבוד מיין ליבער ... נרו יאיר


איך האב דיך ליב און איך וויל דו זאלסט האבן א גוט לעבן, דעריבער שרייב איך דיר; הער צו מיינע ווערטער און נעם עס אן.


דאס זיין אין קעמפ האט זייער גרויסע מעלות פאר עבודת השם, מען איז אוועק פון די שטאט, מען איז אוועק פון די גוי'אישע גאסן, מען קען אין קעמפ זיך אויפהייבן אין עבודת השם; זאלסטו זיך חבר'ן מיט גוטע חברים וואס דינען דעם אייבערשטן בתמימות ופשיטות, חברים וואס האבן יראת שמים, חברים וואס שטעלן זיך צו צום סדר הישיבה און צו די תקנות וואס מען מאכט אין קעמפ, ווייל אויך אין קעמפ דארף מען האבן יראת שמים, און אז איינער אין דיין שטוב האט מיטגעברענגט א כלי וואס מען קען זען ווידיאוס - זאלסטו זיך האלטן שטארק נישט צו קוקן קיין ווידיאוס, און אפילו בחורים זאגן דיר: "זיי נישט קיין פרומער, מאך זיך נישט נאריש, די זאכן מעג מען קוקן, די זאכן זענען נישט קיין פראבלעם" - זאלסטו זיך מיט חכמה ארויסדרייען, זאלסט נישט ברעכן דיין גדר וואס דו האסט גענומען אויף דיר נישט צו קוקן; אויך ווען דו הערסט חברים רעדן פון זאכן וואס זיי האבן געזען, און עס זעט דיר אויס זייער אינטערעסאנט און דו שפירסט זיך ווי א נאַר אז דו ווייסט נישט פון די זאכן, דו האסט נישט וואס מיט צו רעדן - געדענק וואס די הייליגע חכמים זאגן (עדיות ה, ו), ענדערש זאל מען אויסקוקן ווי א שוטה - ווי איידער זיין איין סעקונדע א רשע, און בלייב שטארק מיט דיין גוטע גדר פון נישט קוקן; ווייל אז מען הייבט אן קוקן ווידיאוס - האט דאס נישט קיין אפשטעל, מען קומט צו קוקן די ערגסטע זאכן, די שלש חמורות: עבודה זרה, גלוי עריות און שפיכת דמים.


וויסן זאלסטו, דער יצר הרע ארבעט מיט חכמה, און ווען ער וויל פארכאפן א יונגע ריינע בחור וועט ער נישט אנהייבן מיטן אים ווייזן שלעכטע זאכן, ער וועט אנהייבן מיט אידישע קליפס, מיט דזשאוקס, מיט עדווערטייזמענטס, און אזוי צוביסלעך ווערט מען צוגעוואוינט צו קוקן, און מיט די צייט הייבט מען אן קוקן נייעס, מען איז זיך מורה היתר צו קוקן ווי פרויען רעדן, און אזוי הייבט מען אן קוקן גוי'אישע ווידיאוס און מאוויס, און מען פאלט אריין אין קוקן עבירות השם ישמרינו.


אויך די אידישע זאכן פאר זיך זענען א סכנה צו קוקן, ווייל ליידער זענען דא היינט היימישע אידן וואס רופן זיך חסידים, מיט שטריימל און בעקיטשע, וואס מאכן אלע סארט ליצנות פון ערליכע אידן, זיי מאכן ליצנות פון מצוות און פון מנהגים; עמטליך איז עס נישט קעגן אידישקייט, עמטליך איז עס פאר עדווערטייזמענט און אונטערטעינמענט, אבער עס ליגט אין דעם א גיפט; ווען מען קוקט די זאכן ווערט מען קאלט צו מצוות, מען ווערט קאלט צו טון די הייליגע מנהגים; פון דעם דארף מען זיך זייער היטן. ווייל דער הייליגער רבי זאגט (ספר המדות אות ליצנות, סימן ה): "עַל יְדֵי לֵיצָנוּת אֵין לוֹ חָכְמָה", ליצנות פארטרייבט די יראת שמים; על כן בעט איך דיר זייער, דריי זיך ארויס מיט חכמה פון די בחורים, זוך אויף אין ישיבה ערליכע בחורים וואס האבן תמימות, מיט זיי זאלסטו פארברענגען, מיט זיי זאלסטו שמועסן; אזוי וועסטו זוכה זיין צו קונה זיין אסאך יראת שמים, דו וועסט אויסניצן די זומער וואכן מיט קדושה וטהרה.


זיין אין קעמפ האט זייער גרויסע מעלות; דאס זיין אוועק פון שטאט, דאס זיין אוועק פון די גאס - איז זייער א גרויסע מעלה, אבער מען דארף אכטונג געבן נישט צו טוישן די וועג ווי אזוי מען האט געזען ביי די עלטערן, אז מען זעט די חברים פירן זיך אנדערש ווי מען פירט זיך אינדערהיים, דארף מען זיך האלטן שטארק, בלייבן מיט די גוטע וועג ווי אזוי די עלטערן פירן זיך; אין ישיבה קומען בחורים פון אלע סארט שטיבער, און מען דארף טאקע זיך פירן צו אלעמען שיין, יעדן מקרב זיין, יעדן באגריסן, אבער מען דארף אכטונג געבן נישט אוועק צו ווארפן די וועג ווי אזוי די עלטערן פירן זיך, נישט נאכמאכן די חסרונות וואס זיי ברענגען מיט פון שטוב.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#349 - אויסלערנען די קינדער צו גיין אנגעטון איידל און שיין
צניעות, חינוך הילדים, בית פיגא

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת שלח (קרח בא"י), כ"ד סיון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


מרת לעזער תחי', מנהלת בית פיגא קרית ברסלב ליבערטי


איך וויל בעטן מען זאל פאררעכטן אין בית פיגא, מען זאל קומען מיט איידעלע סקוירטס; נישט קומען מיט דענים, און אויך נישט וואס זעט אויס ווי דענים.


די סיבה פארוואס מיר מאכן נישט קיין יוניפארם איז טאקע פאר דעם, מען זאל אויסלערנען די קינדער ווי אזוי צו גיין אנגעטון איידל און שיין, אבער אז די קינדער קומען מיט די פראסטע קליידער - איז שוין ענדערש צוריק מאכן יוניפארם.


איך בעט זייער די מנהלת זאל שטיין אויף דעם, און אז קינדער קומען נישט איידל - זאל מען זיי זאגן אז דאס איז נישט אידישע קליידער, און אריינלייגן א טעם, זיי זאלן ליב האבן איידלקייט.


די סיבה פארוואס איך קום נישט לעצטנס אין סקול איז ווייל די טיטשערס פון די קלאסן, די סעקריטעריס און די בעביסיטערס - אלעס ווערט צעפארן, אלע לויפן נאך; אויף אזא אופן איז נישט שייך מער צו קומען.


דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#348 - דיין שלום בית וועט צוריק אויפשיינען
צניעות, שלום בית, התחזקות, שלום

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת שלח (קרח בא"י), כ"ו סיון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


לכבוד ... נרו יאיר


אז דו וועסט היטן דיינע אויגן - וועט זיין ליבשאפט אין שטוב, עס וועט זיין חן אין שטוב; ווייל דאס וואס דו ביסט נישט צופרידן פון דיין שטוב, עס איז מער נישט דא חן אין שטוב, דו ווערסט נערוועז פון דיין ווייב - דאס איז פון די קליפות און מזיקים וואס זענען באשאפן געווארן פון די עבירות, ווייל יעדע מאל מען קוקט עבירות, מען ווערט נכשל מיט א שלעכטע קוק - ווערט פון דעם באשאפן א מלאך המזיק, וואס באגלייט דעם מענטש און מאכט אים ביטער, ווער רעדט נאך אז מען איז פוגם בברית רחמנא לצלן - ווערן באשאפן הונדערטער טויזנטער מזיקים וואס נעמען ארום דעם מענטש, און וואו דער מענטש גייט און שטייט - גייען זיי מיט אים מיט, און זיי דערביטערן אים, זיי מאכן אים אלע צרות, זיי רייסן אוועק דעם מענטש פון די קדושה, מען הייבט אן ווערן א נערוועזער, א דערביטערטער, מען קען זיך נישט ליידן, מען קען נישט ליידן די ווייב וכו' וכו', מען ווערט איין שטיק נערווען, אזוי ווי דער הייליגער רבי זאגט (שיחות הר"ן, סימן קפד), מען קען דערקענען אויף די נאז פונעם מענטש אויב ער איז א בעל עבירה; מוהרא"ש איז מסביר, די נאז איז מרמז אויף אריכות אפים אדער פארקערט, איינער וואס רעגט זיך נישט אויף - דער האט א לאנגע נאז, א לאנגע אטעם, ווידעראום איינער וואס ווערט שנעל בכעס, יעדע זאך ווערט ער אין כעס - דער האט א קליינע קורצע אטעם; דאס מיינט דער רבי צו זאגן, מען קען זען לויט די מדה פון כעס ווער דער מענטש איז, ווייל דער וואס היט נישט די אויגן - ווערט א נערוועזער; ווייל ווען מען פאלט אין קדושה, מען איז פוגם בברית - באקומט מען שוואכע נערוון.


על כן ליבער ברודער, היט דיינע אויגן וועט דיין שלום בית צוריק אויפשיינען, עס וועט דיר זיין גוט, און עס וועט זיין גוט פאר דיינע קינדער.


היינט נאכט איז די וועכנטליכע ליל שישי שיעור, עס איז גוט דו זאלסט קומען זיך מחזק מיט די עצות פון רבי'ן.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#347 - היט די אויגן, וועסטו האבן שלום בית
צניעות, שלום בית, שלום, התבודדות

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת שלח (קרח בא"י), כ"ה סיון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


לכבוד ... נרו יאיר


טשעפע נישט דיין ווייב, זיי איר נישט מצער, און זיכער נישט טשעפען איר צניעות, איר איידלקייט; רעד זיך נישט איין אז עס וועט זיין בעסער אז זי וועט זיך טוישן איר לבוש, רעד זיך נישט איין אז דעמאלט וועסטו זיין זאט וכו', עס איז דמיונות; זאט ווערט מען נאר פון תורה און תפילה.


טשעפע נישט דיין ווייב; די הייליגע חכמים זאגן (בבא מציעא נט.), א פרוי וויינט שנעלער ווי א מאן, און אז מען טשעפט זיי און זיי וויינען קען דאס זיין א סכנה פארן מאן, מען פארלירט די פרנסה, מען פארלירט די הצלחה.


ברודער, היט די אויגן; די הייליגע חכמים זאגן (במדבר רבה ב, י): "עֵינָא וְלִבָּא, תְּרֵי סַרְסוּרֵי דַּחֲטָאָה אִינוּן", די אויגן און די הארץ זענען די מעקלערס פארן יצר הרע; דאס מאכט מען זאל אראפפאלן אין עבירות רחמנא לצלן, און אז מען איז מפקיר די אויגן, מען קוקט שמוץ - פאלט מען אין פגם הברית רחמנא לצלן, און נאכדעם פאלט מען אין עצבות און מרה שחורה, מען פארלירט די שלום בית, מען פארלירט די הצלחה.


דיין פראבלעם איז נישט דיין ווייב וכו', דיין פראבלעם איז דיינע אויגן וואס זענען הפקר; אז דו וועסט פארמאכן די אויגן, מער נישט קוקן עבירות - וועט דיין ווייב צוריק באקומען ביי דיר די חן; כל זמן דיינע אויגן זענען הפקר - איז נישט מעגליך עס זאל זיין שלום בית.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#346 - א פייער אפצולאזן די איידעלע וועג פון צניעות
תפילה והתבודדות, צניעות, חינוך הילדים, אמונה, התבודדות, בית פיגא

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת שלח (קרח בא"י), כ"ו סיון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


מרת ... תחי', תלמידה בית פיגא


איך האב ערהאלטן אייער בריוו.


איר שרייבט אז עס ברענט אין אייך א פייער אפצולאזן די איידעלע וועג פון צניעות; דער הייליגער רבי האט געזען די פייער, דער הייליגער רבי דערציילט (שיחות שאחר ספורי מעשיות), ער האט געזען א גרויסע ריזיגע טאפ אויף א פייער, און דער טאפ איז געווען אנגעפילט מיט הענט, קעפ, פיס, און אזוי ווייטער, דער רבי האט געפרעגט וואס דאס איז, האט מען אים מודיע געווען אז דאס זענען פון פרויען וואס האבן אראפגעווארפן פון זיך די צניעות, זיי האבן מכשיל געווען אנדערע מיט אויפגעדעקטע הענט, קאפ, פיס, און אזוי ווייטער.


אז איר טרעפט זיך אין די פייער זאלט איר זיך דערמאנען פונעם פייער פונעם הייליגן באשעפער, וואס שטייט אין פסוק (מלאכי ג, יט): "כִּי הִנֵּה הַיּוֹם בָּא בֹּעֵר כַּתַּנּוּר..."


בעטס די תפילה:


"הייליגער באשעפער, עכט עכט עכט וויל איך זיין ערליך, גיין אנגעטון איידל, און פאלגן די הייליגע צדיקים ווי זיי האבן אונז געלערנט נישט צו גיין מיט דורכזיכטיגע שטרימפ, גיין מיט א פארמאכטע האלז, איידל און באשיידן, אבער עס ברענט אין מיר א פייער פון וועלן אויסקוקן ווי אזוי די גוים גייען, איך ווייס נישט וואס צו טון, איך שפיר אין מיר ווי א מלחמה פונעם יצר טוב וואס זאגט מיר 'בלייב איידל, ביסט א בית פיגא תלמידה, זוך דיר נישט קיין צרות...' און דער יצר הרע זאגט: 'נע... עס איז גארנישט... אלע גייען אזוי... דאס איז די מאדע... זיי נישט נעביש...' און איך ווער צעריסן; איך בעט דיר באשעפער, בלאז אריין אין מיר א רוח טהרה, איך זאל זיך עקלען פון פריצות, איך זאל מיך נישט שפירן נעבעכדיג ווען איך גיי מיט איידעלע קליידער, העלף מיך אייבערשטער, איך וויל אזוי שטארק זוכה זיין צו ערליכע דורות, און נאר אז די מאמע גייט איידל און באשיידן קען מען ערווארטן הייליגע קינדער, אנא ה' הושיעה נא, בזכות כל הצדיקים שמסרו נפשם על קדושת שמך, עננו ה' עננו, יהיו לרצון אמרי פי והגיון לבי לפניך ה' צורי וגואלי".

#345 - זיך שפירן אויסדערוועלט צו גיין שווימען הייליג
צניעות, חינוך הילדים, בית פיגא

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת שלח (קרח בא"י), כ"ב סיון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


מרת לעזער תחי', מנהלת בית פיגא


יעצט ווען די זומער איז דא דארף מען רעדן צו די תלמידות פון זיך פירן איידל און הייליג ביים שווימען; לערנט די תלמידות זיי זאלן גיין שווימען נאר איידל און הייליג, זיי זאלן שווימען נאר מיט א שווים קלייד, לייגט אריין אין זיי א גאוה און א שטאלץ, זיי זאלן זיך נישט שעמען מיט א שווים קלייד, זיי זאלן זיך עקלען פון די וועג ווי די פעלקער שווימען; מען מוז אריינלייגן א גאוה און א שטאלץ, ווייל ליידער האט זיך אריינגעריסן אפילו ביי היימישע קאנטריס אז פרויען שווימען נישט איידל, און אז א תלמידת בית פיגא וועט אנקומען אין א קעמפ אדער קאנטרי און די גרויסע טייל גייען נישט איידל – זאלן זיי זיין שטאלץ, זיך שפירן אויסדערוועלט צו גיין שווימען הייליג.


לערנט מיט די תלמידות אז צניעות איז נישט נאר ווען מענער זעען, צניעות איז אויך צווישן פיר ליידיגע ווענט; א אידיש מיידל, א אידיש ווייבל – איז איידל און הייליג אפילו מען איז אליין אין שטוב צווישן פיר ליידיגע ווענט.

#344 - א קינד וואס עלטערט זיך, קען זיך פירן אנדערש
צניעות, חינוך הילדים, תפילה

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת נשא ב' (בהעלותך בא"י), ט' סיון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... תחי'


איך האב ערהאלטן די הודעה.


קלאפט זיך נישט, איר זענט יא א צנועה, בלייבט מיר אייער איידעלע וועג ווי אזוי איר פירט זיך.


אייער מאן האט מיר דערציילט ווי איר האט אזוי שטארק געוויינט פון צער פון ... אז זי פאלגט נישט און העלפט נישט וכו' וכו'; איך וויל אייך בעטן איר זאלט זיך נישט פארלירן, לדעתי איז זי א גוט קינד, א וואויל קינד; אזוי פאסירט, אזוי איז ביי אסאך קינדער, ווען זיי עלטערן זיך פירן זיי זיך אויף אנדערש, זיי בלאזן, זיי פאלגן נישט, אבער עס איז נישט אזוי געפערליך; מיט גוטע ווערטער, מיט אויסלויבן, אויסרימען און מאכן שפירן גוט – וועט מען קענען געוואונען איר הארץ.


פארשטייט זיך מיט תפילה; יעדן טאג בעטן פאר יעדן קינד באזונדער, וועט זי ענק ברענגען נחת.

#343 - אלע צייטונגען און מאגאזינען זענען נישט גוט
צניעות, אמונה, התחזקות

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת נשא ב' (בהעלותך בא"י), ט' סיון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר, קרית יואל


זע אז דיין שטוב זאל זיין ריין, נעם נישט אריין אין שטוב קיין שום ליין מאטריאל, אויך נישט פון די פרומע, פון חסידות וכו'; אלע צייטונגען און מאגעזינען זענען נישט גוט, און אז מען ליינט זיי – ברענגט מען אויף זיך אסאך פראבלעמען מיט שלעכטס, עס קילט אפ פון יראת שמים, עס פארלעשט די תמימות און אמונה; מוהרא"ש זכותו יגן עלינו זאגט, מען זעט אז דאס איז מעשה בעל דבר, אוועק צו נעמען דעם שבת קודש פונעם איד מיט די צייטונג און מאגעזין.


אויך די אלע ליין מאטריאל וואס מען טיילט אויס אומזיסט אין די געשעפטן, און די וואס מען שיקט אויף פאסט, אלעס איז נישט גוט; וואויל איז דעם וואס נעמט זיין שכל און השקפה פון די הייליגע תורה, און לופטערט זיך אויס מיט סיפורי צדיקים, און שבת קודש ניצט ער פאר זאגן תהילים, לערנען חומש מיט הייליגע ספרים, אור החיים הקדוש וכדומה.


בנוגע שיקן די קינדער פון קרית יואל קיין קרית ברסלב; דאס דארפן מיר רעדן בפנים בפנים.

#342 - היט מיך, היט מיינע אויגן, מיין מחשבה
צניעות, תפילה

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת נשא ב' (בהעלותך בא"י), ח' סיון, אסרו חג, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר


גיי נישט ארויס פון שטוב איידער דו בעטסט דעם אייבערשטן א קורצע תפילה ביי די מזוזה אז דו זאלסט נישט נכשל ווערן מיט איין שלעכטע קוק; שטענדיג דארף מען בעטן דעם אייבערשטן א קורצע געבעט ביי די מזוזה: "הייליגער באשעפער ברענג מיך צוריק אהיים געזונטערהייט", און כל שכן יעצט אין די זומער טעג וואס עס איז אזוי געפערליך, עס ברענט א פייער אין גאס, דער יצר הרע פארברענט נשמות ישראל מיט די געפערליכע פריצות השם ישמרינו, און עס איז נישט מעגליך צו זיין אפגעהיטן – נאר מיט תפילה.


כאפ אן די מזוזה און זאג: "הייליגער באשעפער העלף מיר איך זאל נישט נכשל ווערן מיט איין שלעכטע קוק, היט מיך, היט מיינע אויגן, מיין מחשבה, איך זאל בלייבן ריין און הייליג".


זאג די פסוק (ישעי' לג, ז): "הֵן אֶרְאֶלָּם צָעֲקוּ חֻצָה מַלְאֲכֵי שָׁלוֹם מַר יִבְכָּיוּן"; דער הייליגער רבי זאגט (ספר המדות אות ראיה חלק ב, סימן ט) אז דאס איז מסוגל פאר שמירת עיניים.

#341 - עס לוינט זיך אוועקצופארן פון שטאט פאר זומער
צניעות, אמונה, התחזקות, התבודדות

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת נשא ב' (בהעלותך בא"י), ח' סיון, אסרו חג, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר


איך האף צום אייבערשטן אז אלעס איז גוט ביי דיר, און אז דו דערהאלסט זיך.


עס איז כדאי אז די זומער וואכן זאלסטו זיין מיט די ישיבה אוועק פון שטאט. אפילו ביי אונז איז נאכנישט אזוי מסודר די גשמיות וכו', דאך לוינט צו קומען ארויס פון שטאט, עס איז א גוטע הכנה פאר די הייליגע טעג, עס איז א ריינע לופט, א הייליגע לופט. מיין זיידע קארלסוברגער רב זכרונו לברכה האט געזאגט אז אין די קאנטרי זאל מען זאגן ביי קדיש דרבנן: "די באתרא קדישא הדין", אזוי ווי מען זאגט אין ארץ ישראל, ווייל עס איז א הייליגע לופט, ריין פון עבירות.


איך ווייס אז עס איז נישט אזוי באקוועם, דיר איז מער באקוועם אין שטוב, פריוואט וכו', דאך לוינט עס, פאר איין ראי' אסורה ווייניגער לוינט אלעס.


איך בין מתפלל פאר דיין שידוך, איך האף צום אייבערשטן דו זאלסט שוין בקרוב א חתן ווערן.