בריוון פונעם ראש ישיבה שליט"א

#196 - מקרב זיין מענטשן, אבער נאר מיט די תורה
צניעות, התחזקות, הפצה, טעלעפאן

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת ואתחנן, ח' מנחם-אב, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


געב זיך אכטונג נישט צו ענטפערן קיין אימעיל פון פרויען און מיידלעך, השמר והזהר, זאלסט שטיין ווייט פון די סארט מצוות, ווייל דו קענסט אנקומען און אראפפאלן אין שאול תחתית ומתחתיו רחמנא לצלן.


קענסט איבער געבן די אימעיל אדרעסס פאר די קרן הדפסה וואס שיקן ארויס אויטאמאטיש אימעילס פון חיזוק פאר אלעמען, אבער דו פריוואט זאלסט קיינמאל נישט ענטפערן אן אימעיל פון א פרעמדע פרוי, אויך נישט קיין טעקסט מעסעדזש, ווייל מען קען אזוי אראפפאלן און מען קען אלעס פארלירן, אין איין אויגן בלינק קען מען בלייבן אן די ווייב, אן די קינדער און ווערן פארשעמט פאר די גאנצע וועלט.


געב זיך אכטונג פון די יצר הרע וואס פארשטעלט זיך מיט מצוות, דער הייליגער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק א, סימן א), ווי אזוי הייבט דער יצר הער אן פארנארן דעם מענטש? דורכדעם וואס ער איז זיך מתלבש במצוות, צו יעדן איינעם קומט ער מיט א צווייטע לבוש; אז מען קען אויפטון, מען קען צוריק ברענגען מענטשן צום אייבערשטן; דאס איז טאקע אמת, דאס איז טאקע די גרעסטע זאך, אבער די הייליגע חכמים זאגן (בראשית רבה פד, ד): "אַבְרָהָם הָיָה מְגַיֵּר אֶת הָאֲנָשִׁים", "וְשָׂרָה מְגַיֶּרֶת אֶת הַנָּשִׁים", און שרה האט זיך געפארעט מיט די ווייבער; די תורה לערנט אונז ווי אזוי עוסק צו זיין אין הפצה, אין קירוב רחוקים; די מענער זאלן זיך באשעפטיגן מיט מענער און פרויען מיט פרויען.


ראה הזהרתיך.

#195 - רעדט שיין און ווייך, אבער פעלזן פעסט מיט אידישקייט
חינוך הילדים, שלום בית, שלום, טעלעפאן

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת ואתחנן, ה' מנחם-אב, שנת תשפ"ו לפרט קטן


מרת ... תחי' קרית ברסלב, ליבערטי


איך האב ערהאלטן אייער בריוו.


לאזט אייך נישט, בלייבט שטארק, בלייבט פעלזן פעסט עס זאל נישט אריינקומען ביי אייך אין שטוב קיין סמ' טעלעפאן, רעדט שיין צו אייער מאן, בעטס אים: "איך וויל אזוי שטארק אינאיינעם מיט דיר אויפבויען א הייליגע שטוב, אן ערליכע שטוב, ערליכע קינדער, איך בעט דיר מיט מיין גאנצע הארץ ברענג נישט אריין א סמארטפאון אין שטוב".


עס שטייט אין פסוק (משלי טו, א): "מַעֲנֶה רַּךְ יָשִׁיב חֵמָה", דער וואס רעדט ווייך, קערט אוועק די צארן; נאך שטייט אין פסוק (שם יד, א): "חַכְמוֹת נָשִׁים בָּנְתָה בֵיתָהּ", א פרוי האט א ספעציעלע חכמה וואס זי קען אויפבויען איר שטוב; פון איין זייט - זיין זייער זייער שטארק אויף די הייליגקייט פון די שטוב, און פון די אנדערע זייט - זיין זייער קלוג צו געבן דעם געפיל פארן מאן אז ער איז חשוב און טייער און באליבט אין די אויגן.


דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#194 - מיטהאלטן אינפארמאציע פון שטעטל, אן קיין טעקסט
צניעות, מוסדות, טעלעפאן, מנין

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת ואתחנן, ה' מנחם-אב, שנת תשפ"ו לפרט קטן


לכבוד אברהם הערש וועבערמאן נרו יאיר, גבאי קרית ברסלב ליבערטי


איך בין זיך אזוי מחיה צו זיין די זומער וואכן אין שטעטל מיט אנשי שלומינו, איך ווער אזוי פרייליך יעדן טאג, מער און מער, צו מיטהאלטן פון די נאנט דאס שיינקייט און דאס ערליכקייט פון אנשי שלומינו.


א שטיק צייט צוריק זענען געקומען צו מיר משפחות אז זיי ווילן נישט האבן אויף די טעלעפאן קיין טעקסט מעסעדזשעס, זיי האבן געזאגט, וואס זאלן מיר טון אז אלע הודאות פון שטעטל ווערט געשיקט אויפן טעקסט מעסעדזש, און אז זיי האבן נישט קיין טעקסט מעסעדזש, פאלן זיי ארויס, זיי ווייסן נישט די אלע זאכן; ווען עס איז דא צאמקום ביי די פרויען, און ווען געשעפטן קומען פארקויפן, שמחות וכדומה; האבן מיר דעמאלט געמאכט א פרויען טעלעפאן וואס מעלדט אלע הודאות פאר משפחות.


יעצט זענען געקומען צו מיר חשוב'ע אינגעלייט וואס זיי האבן א גדר, זיי האבן נישט קיין טעקסט אויף זייער טעלעפאן, און זיי פרעגן ווי אזוי קענען זיי מיט האלטן די שמחות אין שטעטל, און די זמנים ווען מען דאוונט אין שטעטל, און אזוי ווייטער; וויל איך דיר בעטן אפשר איז כדאי צו מאכן א טעלעפאן וואס רופט אן און מעלדט אלע זאכן וואס איז נוגע אויך פאר די מענער.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#193 - ווי אזוי קומסטו צום רבי'ן ראש השנה מיט א כלי טמא ומטמא?
התחזקות, אומאן, טעלעפאן

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת עקב, ט"ז מנחם-אב, שנת תשפ"ו לפרט קטן


לכבוד ... נרו יאיר


עס איז דא א בריוו פון הייליגן רבי'ן געשריבן פאר אנשי שלומינו (מכתבי רבינו ז"ל בתחילת ספר עלים לתרופה, מכתב א), דער רבי שרייבט דעם לשון: "דערמאנט אייך איטליכער ווי אזוי איך האב אייך געפונען"; דער רבי פרעגט אונז אויב מיר געדענקען ווי אזוי מיר האבן אויסגעזען איידער אונזער התקרבות, דער רבי וויל מיר זאלן עס געדענקען, מיר זאלן אלץ מכיר טובה זיין דעם רבי'ן און אלץ דאנקען דעם אייבערשטן, ווי אזוי מיר האבן אויסגעזען אנעם צדיק, ווייל דאס וועט אונז געבן כח צו בלייבן ביים צדיק, מיר זאלן נישט שוואך ווערן פון די מניעות, חלישות הדעת, בלבולים וכו'.


זיי זיך נישט מבלבל פון קיינעם, און ווער נישט אויסער זיך אז מען האט געלאכט און געשפעט פון דיר וכו'; לאכן לאכט דער וואס לאכט ביים סוף, יעצט קען מען לאכן פון ברסלב'ע חסידים, יעצט קען מען לאכן פון סדר דרך הלימוד, מען קען לאכן פון חתונה מאכן די קינדער בקדושה ובטהרה, אבער ווען עס וועט קומען דעם לעצטן טאג - דעמאלט וועט דער ברסלב'ער חסיד וואס האט זיך געשטארקט מיטן רבינ'ס עצות - קענען לאכן, עס וועט זיין (משלי לא, כה): "וַתִּשְׂחַק לְיוֹם אַחֲרוֹן".


נאכאמאל בעט איך דיר מיין ליבער ברודער, ווארף אוועק דיין סמארטפאון, ווארף אוועק דיין טעבלעט; ווי אזוי וועסטו קענען קומען צום רבי'ן ראש השנה ווען דו האסט א כלי טמא ומטמא? דו פארטרייבסט די שכינה הקדושה פון דיין שטוב, די תורה זאגט (דברים כג, טו): "כִּי ה' אֱלֹקֶיךָ מִתְהַלֵּךְ בְּקֶרֶב מַחֲנֶךָ לְהַצִּילְךָ וְלָתֵת אֹיְבֶיךָ לְפָנֶיךָ, וְהָיָה מַחֲנֶיךָ קָדוֹשׁ, וְלֹא יִרְאֶה בְךָ עֶרְוַת דָּבָר, וְשָׁב מֵאַחֲרֶיךָ", דער אייבערשטער זאגט: "איר זאלט זיך פירן הייליג, ווייל אויב איר וועט זיך נישט פירן הייליג וועל איך אוועק גיין פון אייך"; די כלים פארטרייבן די שכינה הקדושה, איך בעט דיר טו עס פאר דיר, פאר דיינע דורות.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#192 - ארייננעמען די עלטערן פאר שבתים און ימים טובים
חינוך הילדים, שלום בית, טעלעפאן

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת ואתחנן, ו' מנחם-אב, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר, קרית ברסלב


דאס וואס דו פרעגסט אז דיין שווער און שוויגער ווילן כסדר קומען, און עס איז שווער פאר דיין ווייב, דו ווילסט וויסן וואס איז ריכטיג.


ריכטיג איז – וואס מער ארייננעמען די עלטערן פאר שבתים און ימים טובים, בפרט ווען די עלטערן ווערן פארעלטערט – איז ריכטיג וואס מער זיי צו מכבד זיין, וואס מער זיי ארייננעמען אין שטוב, און אז זיי פירן זיך אנדערש, און דו טראכסט אז עס וועט גיין אויף די חשבון פון די קינדער, דאס איז נישט אזוי, די קינדער וועלן נאר שענער אויפוואקסן בזכות כיבוד הורים.


(נאר אויב פאר דיין ווייב'ס מח איז דאס נישט גוט, זי פאלט צוריק וכו' – דעמאלט זאלסטו שיינערהייט זאגן אז עס איז אונז יעצט אביסל שווער וכו', חייך קודמין, ערשט קומט די געזונט פיזיש, און נאך מער די נפש גייסטיש).


האלט אן דיין גדר פון נישט האבן טעקסט מעסעדזש.

#191 - נישטא קיין עצה, נאר צו גיין קאפ אין וואנט
תפילה והתבודדות, התחזקות, טעלעפאן

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת ואתחנן, ו' מנחם-אב, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר, קרית ברסלב


מאכסט מיך אזוי פרייליך מיטן גיין יעדע נאכט צום גמרא שיעור, עס איז אזוי הייליג צו לערנען די הייליגע תורה; אז מען לערנט תורה ווערט מען צוגעקלעבט צום אייבערשטן, מען ווערט אויסגעלייטערט און אויסגערייניגט, "אין לך בן חורין אלא מי שעוסק בתורה" (אבות ו, ב), מען ווערט באפרייט פון די שלעכטע תאוות און שלעכטע מידות.


זייער גוט טוסטו אז דו ביסט שטארק מיט דיין גדר נישט צו האבן א טעלעפאן מיט וואטס עפפ, דו ווערסט נישט דערשראקן פון דיין בעל הבית; אזוי זאלסטו ווייטער טון, ווייל די נסיונות פארשוועמען די בעסטע און די חשוב'סטע... נישטא קיין עצה, נאר צו גיין קאפ אין וואנט, בלייבן פעלזן פעסט מיט די גדרים וואס מען נעמט אויף זיך, און נאר מיט תפילה והתבודדות; בעטן דעם אייבערשטן פאר זיך, פאר די משפחה און פאר די דורות.


זיי נישט מוותר אויף לערנען יעדן טאג ח"י פרקים משניות, און אויף זאגן א יום תהלים.

#190 - שעם זיך נישט פון קיינעם, בעט פון יעדן צדקה פאר'ן קאמפיין
הפצה, צדקה, טעלעפאן

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת עקב, י"ב מנחם-אב, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר


איך פריי זיך זייער צו הערן אז דו ביסט שטארק מיט דיין גוטע גדר נישט אריינצונעמען אין שטוב די סמארטפאון און טעבלעט, איך פריי זיך אז מיין ארבעט פון מחזק זיין אזויפיל יארן – גייט נישט לאיבוד, און ביים סוף נעמט מען אן אז א אידישע שטוב גייט נישט מיט א טעלעפאן.


קומענדיגע וואך מאך איך דעם יערליכן דרייוו אז אלע מיינע תלמידים זאלן גיין נאך געלט, איך קוק איבער די חשבונות פון די פריערדיגע קאמפיינס, זע איך אז די פריערדיגע זיבן קאמפיינס האסטו מיר געהאלפן ברענגען פאר די קהילה א חשבון פון צוויי הונדערט זעקס און דרייסיג, פינף הונדערט און דריי טויזנט דאלער, נאר פון גיין נאך געלט ביי די קאמפיין, אויסער וואס דו העלפסט די מוסדות א גאנץ יאר.


איך וויל דיר בעטן דו זאלסט מיך די יאר אויך העלפן גיין נאך געלט, שעם זיך נישט פון קיינעם, בעט פון יעדן איינעם, און זיי מחזק דיינע חברים תלמידי הישיבה זיי זאלן זיך אלע אנשטרענגען די איין מאל אין יאר פאר מיר און פאר זיי.


בלייב שטארק מיטן נישט אריינברענגען אין שטוב די טעלעפאן, טעבלעט וכדומה, אזוי וועסטו האבן א הייליגע שטוב, הייליגע דורות.

#189 - נישט ארויסהויבן די סמארטפאונס
חינוך הילדים, התחזקות, טעלעפאן

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת חקת בלק, (בלק בא"י), י' תמוז, שנת תשפ"ו לפרט קטן


אברהם הערש נרו יאיר, גבאי קרית ברסלב


די "שטעטל בלעטל" איז הערליך שיין, אנגעפילט מיט אזויפיל חיזוק און אזויפיל עצות פון רבי'ן, עס קומט דיר א גרויסן יישר כח פאר די כוחות וואס דו לייגסט אריין אין דעם וואך נאך וואך.


בנוגע די בילדער אפטיילונג מיט די קרעדיט פאר די וואס ברענגען די בילדער; מען דארף זען וואס איז ריכטיג, ווייל דאס אפכאפן בילדער ביי אונז אין שול מיט א סמארטפאון און באקומען דערפאר א יישר כח אין אונזער צייטונג – איז נישט וואס מען הערט ביי די שיעורים; ביי די שיעורים און ביי די בריוון רעדט מען אז דאס איז א מזיק, א בור ברשות הרבים, מען לערנט די יוגנט אז ביי די דרשות זאגט מען אסור, אסור, אסור, אבער למעשה אויב ווילסטו זיין פון די קנאקערס, זאלסטו ברענגען א סמארטפאון, אפכאפן די פאסירונגען וכו', און דו באקומסט א קרעדיט; טראכט א געדאנק וואס מען זאל טון אויף להבא, איך וויל נישט אין די קהילה א סמארטפאון.


ווילסט הערן עפעס שרעקעדיג? איך בין געווען אין חדר די וואך, עפעס איז אויסגעקומען צו רעדן פון טעלעפאנס, איך שטיי אין די האלווע"י און ווייז פאר א גרויס קינד מיין טעלעפאן, ווי עס האט א הכשר, און קליינע קינדער פון קינדערגארטן אין כתה א' שרייען מיר: "ראש ישיבה, מיין טאטע האט א סמארטפאון..." עס האט מיר געשטאכן אין הארץ; איך בעט דיר זייער זאלסט טראכטן וואס מען קען טון.

#188 - אלע זאלן האבן נאר אפגעהיטענע טעלעפאונס
חינוך הילדים, התחזקות, מוסדות, טעלעפאן

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת חקת בלק, (בלק בא"י), י' תמוז, שנת תשפ"ו לפרט קטן


מרדכי אינדיג נרו יאיר, מנהל תלמוד תורה היכל הקודש קרית ברסלב


א גרויסן יישר כח פארן זיצן היינט פאר א מיטינג מיט די קאמפעני "טעג", אוועק צו שטעלן דא אין שטעטל אן אפיס צו קענען פילטערן טעלעפאונס וכדומה; אזוי וועלן מיר קענען זיין אפגעהיטן, און אונזערע קינדער וועלן זיין אפגעהיטן פון די גרויסע סכנה פון טעכנאלאגיע.


איך בעט דיר זייער דו זאלסט מחזק זיין און אויך פארלאנגען פון אלע עלטערן וואס שיקן ביי אונז די קינדער, סיי אנשי שלומינו, און סיי וואס זענען אמאל געווען אנשי שלומינו, אדער משפחות, קינדער פון אנשי שלומינו – וואס וואוינען אין שטעטל און שיקן ביי אונז די קינדער; אלע זאלן האבן נאר אפגעהיטענע טעלעפאונס וכדומה, ווייל ווי קענען מיר האלטן קינדער פון שטיבער וואס עס איז דא דארט אפענע כלים צו אלע שלעכטע זאכן, און די וועלן אראפשלעפן אנדערע קינדער.


דער אייבערשטער זאל שוין רחמנות האבן אויף אונז און אונז אויסלייזן פון דעם ביטערן גלות.

#187 - ליבער ברודער, וועק זיך אויף
התחזקות, טעלעפאן, דאווענען, תפילה

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת קרח, (חקת בא"י), כ"ז סיון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


טייערער ... נרו יאיר


האסט מיר געבעטן איך זאל דיר שרייבן א בריוו דיך אויפצופרישן; ליבער ברודער, וועק זיך אויף, זע אז דיינע שיינע יונגע יארן זאל נישט אריבער גיין מיט נארישקייטן, זע יעדן טאג צו דאווענען און לערנען, גיי אין שול יעדן טאג דאווענען די דריי תפילות שחרית מנחה מעריב, גיי אין שול מיט מסירות נפש, גארנישט זאל אפשטעלן דאס גיין אין שול, און אז דו ביסט שפעט, דו דארפסט לויפן צו די ארבעט – זאלסטו ערשט גיין אין שול, אפילו מען דריקט דיר וכו', טראכט וואס טוט א מענטש וואס שטייט אויף און שפירט נישט גוט און רופט הצלה, מען טראגט אים אין שפיטאל, וואס טראכט ער וועגן די ארבעט? וואס פאר א חשבונות לויפן אין זיין קאפ? ער טראכט נאר פון איין זאך: 'איך וויל זיין געזונט, איך וויל לעבן, איך דארף גארנישט', אזוי דארף א איד טראכטן יעדן אינדערפרי: 'איך וויל דאווענען, איך דארף גארנישט, איך בין א איד'.


טייערער ברודער, ווארף אוועק די טעלעפאן, די קליפס, די סטעטוס; דאס קילט דיך אפ פון דיין תמימות, דאס נעמט דיך אוועק פון התקרבות לרבינו, אויך פון די ווייב מיט די קינדער. קויף זיך א פשוט'ע טעלעפאן; וועסט פריש מקורב ווערן, וועסט צוריק הנאה האבן פון די שיינע וועלט וואס דער אייבערשטער האט באשאפן, די סמארטפאון נעמט אוועק דעם מענטש פון קענען טראכטן גראד, פון הנאה האבן פון די וועלט.


איך בין זומער אין שטעטל, איך האב נישט דא קיין אימעיל, אויך נישט קיין טעלעפאן, איך זע נישט קיין טעקסט מעסעדזש, אויב דו ווילסט מיר עפעס דערציילן אדער פרעגן – שרייב מיר א בריוו, אזוי ווי אין די אמאליגע צייטן, אדער קום ארויף רעדן פנים בפנים.

#186 - די תורה וועט דיר ראטעווען פון די זומער נסיונות
אמונה, התחזקות, טעלעפאן, בטחון

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת קרח, (חקת בא"י), ב' תמוז, שנת תשפ"ו לפרט קטן


מיין ליבער הארציגער ... נרו יאיר


איך פריי זיך אזוי שטארק אז דו קומסט ביי אונז אין קאנטרי 'אילן החיים', דו וועסט זיין מיט אנשי שלומינו במשך דעם זומער.


איך וויל דיך מחזק זיין דו זאלסט אויסניצן דעם זומער אזוי ווי עס דארף צו זיין, און אז דו ביסט דורכן וואך אין שטאט פאר פרנסה, זאלסטו זיך קובע זיין יעדע נאכט צו לערנען, גיי אין שול צו שיעורי תורה, פארברען נישט די נעכט מיט נארישקייטן, און זיכער זאלסטו נישט גיין צו שלעכטע פלעצער, האלט זיך מיט אלע כוחות צו בלייבן ערליך, מאך זיך א סדר צו לערנען שיעורים אין משנה, גמרא, הלכה וכדומה, און אז דו האסט נישט קיין מוחין צו פארשטיין קלאר א שטיקל גמרא - זאלסטו זיך מאכן א שיעור אין לערנען מער אויבערפלעכליך, און אפילו דו פארשטייסט נישט אזוי קלאר - זאלסטו ווייטער לערנען. מאך זיך א סדר, הייב אן מסכת ברכות, און ווען דו ביסט עס מסיים - זאלסטו גיין צו מסכת שבת.


די נסיונות זענען גרויס, און זומער זענען די נסיונות געפערליך, און נאר אז מען לערנט תורה, מען מאכט זיך א קביעות צו לערנען טאג נאך טאג כך וכך בלעטער גמרא - קען מען זיך האלטן ריין און הייליג.


אז דו האסט חברים וואס שלעפן דיך צו גיין אויף נישט גוטע פלעצער, און דו ווייסט נישט ווי אזוי זיי אפצוזאגן; פון איין זייט ווילסטו נישט גיין, דו ווילסט זיין ערליך, דו ווייסט אז עס איז נישט ריכטיג צו גיין וואו זיי גייען השם ישמרינו, און פון די אנדערע זייט האסטו נישט די כוחות צו זאגן 'ניין', דו ווילסט נישט מען זאל דיך אראפקוקן, דו ווילסט נישט זיין דער פרומער; זאלסטו מיט חכמה זיך ארויסדרייען, "כִּי בְתַחְבֻּלוֹת תַּעֲשֶׂה לְּךָ מִלְחָמָה" (משלי כד ו), מיט חכמה דארף מען מלחמה האלטן מיטן יצר הרע; לעש אויס די טעלעפאן, גיי שלאפן, אינדערפרי זאלסטו זאגן אז דו ביסט פארשלאפן, דו ביסט געווען מיד וכו'; אזוי וועסטו זיך קענען האלטן ערליך, דו וועסט איבער קומען די נסיון.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#185 - וואו לוינט זיך צו גיין וואוינען?
חינוך הילדים, מוסדות, טעלעפאן, דאווענען

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת קרח, (חקת בא"י), ב' דראש חודש תמוז, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר, מאנסי


איך הער זאגן אז דו ווילסט זיך אוועק ציען פון מאנסי, דו האסט פייגלעך אין קאפ צו פארן קיין פלארידע; וויסן זאלסטו, א איד וואס זוכט וואו צו קויפן א הויז, וואו צו וואוינען - קוקט נישט וואו מען קען האבן א גרויסע פאלאץ פאר ביליג, און וואו מען צאלט ווייניג טעקס (שטייער), א איד קוקט אויף איין זאך: 'וואו וועל איך קענען אויפברענגען מיינע דורות מיט יראת שמים? און מיינע דורות זאלן נישט גיין מטה מטה'; נאר אויף דעם קוקט א איד; וואו איז דא גוטע ערליכע מוסדות, וואו איז דא א גוטע שול מיט אן ערליכע רב וואס וועט מיך מחזק זיין צו דאווענען די דריי תפילות יעדן טאג, ער וועט מיך מחזק זיין נישט אריינצומען אין שטוב די טעלעפאן, טעבלעט, קאמפיוטער, און וואו איז דא אן ערליכער דיין וואס וועט מיר העלפן מיט מיינע שאלות; דאס איז א איד, און נאר אויף דעם דארף מען קוקן.


טייערער ברודער, הארציגער חבר, היינט איז דא נייע געגנטער וואס ווערן געפירט דורך ערליכע קהילות, ערליכע רבנים, דארט לוינט צו גיין וואוינען, דארט זאלסטו קויפן א דירה, אזוי וועסטו האבן סיי די גרויסע דירה; דיין ווייב און קינדער וועלן קענען לעבן במנוחה, אינאיינעם מיט יראת שמים, אבער חס ושלום זיך אוועק ציען פון אן ערליכע געגנט צו א געגנט וואס ווערט געבויט דורך ביזנעסלייט (דעוועלאופערס), א געגנט וואו עס וואוינען משפחות וואס הערן נישט אויס קיין רבנים און דיינים; ביי דעם איז געזאגט געווארן וואס די הייליגע חכמים זאגן (הוריות יב.): "תִיבוּ אַקִּילְקְלֵי דְּמָתָא מְחַסְיָא, וְלֹא תִּיבוּ אַפַּדְנֵי דְּפוּמְפְּדִיתָא", ענדערש זאלט איר זיצן אין די מיסט פון די שטאט מתא מחסיא וואס איז געווען א שטאט מיט ערליכע אידן, ווי צו וואוינען אין די פאלאצן פון פומבדיתא וואס די איינוואוינער זענען נישט געווען ערליך; מען קען פארלירן די קינדער מיט די אייניקלעך השם ישמרינו.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א גוטן חודש.

#184 - לאז ארויס מיין טייערער תלמיד פון תפיסה
התחזקות, מוסדות, פרנסה, טעלעפאן

בעזרת ה' יתברך - ערב שבת קודש פרשת בהעלותך (שלח בא"י), כ' סיון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר


דאס וואס איך דריי זיך ארויס פון דיר ענטפערן, אויפנעמען וכו'; ווייל עפעס שטארק באדערט מיך.


איך האב דיר געגעבן א אינגערמאן זאל ארבעטן פאר דיר, איינע פון מיינע חשוב'סטע אינגלייט, א טייערע איידעלע נשמה, און דו האסט אים גענומען און געמאכט פאר אן עבד כנעני, אים געגעבן די כלים, מען שפילט מיט זיין מח; מען זאגט אים אז עמטליך זענען די שעות פון דעמאלט און דעמאלט, און נאכדעם איז דא א טעלעפאן, טעבלעט וכדומה פאר די איבריגע שעות, דאס הייסט, פון 9:00 ביז 7:00 זאל ער זיצן אין אפיס, און פון 7:00 ביז 9:00 אינדערפרי זאל ער זיין משועבד צו ענטפערן וואטסעפפ, אימעיל וכו'; און וואס צאלסטו אים? איז דאס גערעכט?


איך בין דיך דן לכף זכות אז דו ביסט אויך שיכור, דו האסט אויך א טעלעפאן, ביסט אויך אין תפיסה.


איך בעט און איך ווארן, לאז ארויס מיין טייערער תלמיד פון תפיסה, קענסט אים האלטן אין אפיס פון 9:00 ביז 5:00, נאכדעם איז ער מיינער, נישט דיינער; ער האט א ווייב, ער האט קינדער, ער האט א נשמה...


איך דארף מקצר זיין.

#183 - נישט געבן פאר א קינד א טעלעפאן מיט טעקסט
חינוך הילדים, התחזקות, טעלעפאן

בעזרת ה' יתברך - ערב שבת קודש פרשת בהעלותך (שלח בא"י), כ' סיון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר וזוגתו תחי'


שוין א לאנגע צייט וואס איך טראכט צו מיר אויב איך זאל ענק זאגן אדער נישט, בנוגע געבן פאר א קינד א טעלעפאן מיט טעקסט מעסעדזש; איך בין ענק דן לכף זכות אז ענק זענען זייער אויסגעטון פון די וועלט, ענק זענען נישט א"פ ט"ו דעי"ט מיט די נסיונות פונעם דור.


טעקסט מעסעדזש פאר א קינד קען זיין שעדליך, ווייל ביים שרייבן געטרויען זיך מענטשן צו שרייבן זאכן וואס זיי וואלטן זיך געשעמט צו רעדן; מען קען אמאל שיקן א מעסעדזש וואס קען שעדיגן דאס קינד, מען קען אמאל שיקן א מעסעדזש א געשריבענע ארטיקל פון ניבול פה, מינות וכפירה פון איינעם צום צווייטן.


ענק זענען בעלי דעה, ענק זענען ערליך און איידל, וואלטן ענק געדארפט מער שטיין אויף די וואַך אז אין שטוב זאל נישט זיין אזעלכע נסיונות. איך ווייס אז ענקער קינד איז ליכטיג און טייער, פאר מיר לוינט נישט צו זאגן, ווייל די קינדער וואקסן דא אויף מיט א שלעכטע טעם אין מויל, אז די עלטערן לאזן אלעס, און דער ראש ישיבה איז די באג"י מע"ן (שרעקעדיגע מענטש), מיר לוינט עס נישט, ווייל וואס דארף איך אז די יוגנט זאל נישט וועלן מקבל זיין וכו', די לעצטע שטיק צייט, ווען קינדער פרעגן מיר – ענטפער איך אויף אלעס: "פרעג דיינע עלטערן", איך האף זיי נישט צו פארלירן וכו'. איך בעט איבער פארן אריין רעדן אין ענקער לעבן, איך וויל נאר עפענען די אויגן.


וואס דארף ענקער קינד באקומען לאנגע שרעקעדיגע מעסעדזשעס פון חברים וואס שרייבן אויס אלע צרות זייערע? א קינד איז נישט גענוג רייף צו קענען הערן א צווייטנ'ס צרות וכו' וואס איז פון טעקסט מעסעדזש.


איך האב נאך אסאך צו שרייבן, איך דארף מקצר זיין, איך פאר יעצט צום נייעם געגנט אין שטעטל פאר שבת, זיך מחזק זיין מיט אנשי שלומינו. שטארקט ענק, מאכט התבודדות און בעטס דעם אייבערשטן פאר ערליכע דורות.

#182 - היתכן צו מאכן ארבעטן א אינגערמאן ווי אן עבד כנעני
התחזקות, פרנסה, טעלעפאן

בעזרת ה' יתברך - ערב שבת קודש פרשת בהעלותך (שלח בא"י), כ' סיון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר, קרית ברסלב


אז דו געבסט מיר רשות וועל איך אנרופן דיין בעל הבית און אים פארהאלטן היתכן צו נעמען א אינגערמאן און אים מאכן ארבעטן ווי אן עבד כנעני, איך וועל אים אפיר נעמען, היתכן א איד פירט זיך אזוי; צוויי עוולות, ערשטנס, וואס צאלט ער דיר דען? פרוטות; צווייטנס, וואס איז דאס אויסקוועטשן אזוי אן ארבעטער?


דריטנס, ווי שעמט ער זיך נישט צו געבן פאר די ארבעטערס די כלים וואס מאכט חרוב די נפש, רוח ונשמה? מאכט חרוב אידישע שטיבער? מילא אין אפיס, אין די שעות וואס מען ארבעט – דארף מען זיצן ביים קאמפיוטער, דארט איז נישט אזוי, דארט האלט דער בעל הבית מיט אלעס וואס מען טוט אויפן קאמפיוטער, אבער וואס איז די חוצפה פון פארלאנגען פון די ארבעטערס זיי זאלן האבן די כלים; טעבלעט, טעלעפאן וכו' – פיר און צוואנציג שעה, זעקס טעג א וואך, און וואס צאלט ער שוין? ... א וואך? א בושה וחרפה.


אז דו געבסט מיר רשות וועל איך דיך אויסלייזן פון תפיסה, איך האב פון קיינעם נישט מורא, נאר פונעם אייבערשטן.


איך האב דיך ליב אזוי ווי אן אייגן קינד...

#181 - דיין טאכטער האט חברים גוים השם ישמרינו
אמונה, טעלעפאן

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת שלח (קרח בא"י), כ"ב סיון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר


דיין טאכטער האט נישט גוטע חברים, הינטער דיין רוקן און דיין ווייב'ס רוקן האט זי חברים גוים השם ישמרינו, און זי דערציילט פאר אירע חבר'טעס אלעס וואס זי רעדט מיט זיי; איך האב זייער מורא וואס דא וועט זיין, סיי מיט איר, סיי מיט דיינע אנדערע קינדער, און מיט מיינע תלמידות.


על כן זאלסטו איר שוין אפהאקן פון די שלעכטע חברים, נעם איר טעלעפאן און טראג עס פילטערן, מען זאל נישט קענען רופן עי איי, ווייל אז זי פרעגט אירע פראגעס פון עי איי און עי איי ענטפערט איר, דאס זענען ענטפערס פון גוים, וואס איז זייער שעדליך.


אטעם נישט אפ ווען דו כאפסט אז איך האב דיך סתם דערשראקן און זי האט נישט קיין שלעכטע חברים, ווייל עי איי איז נאך מער שרעקעדיג פון מציאות'דיגע חברים, און ווען דו און דיין ווייב וועלן זיך אויפוועקן פון שלאף – וועט שוין זיין אביסעלע שפעט, א מיידל דארף בכלל נישט האבן קיין טעלעפאן, די הייליגע חכמים זאגן (מדרש תנחומא נשא, י): "'וְיִשְׁמְרֶךָ' בְּבָנוֹת", טעכטער דארפן אסאך א גרעסערע שמירה ווי זין, און אז ענק ווילן יא געבן א טעלעפאן – מוז דאס זיין מיט א פילטער, און אויך אז מען זאל נישט קענען רופן עי איי השם ישמרינו.


איך וויל נאר דיין טובה, אויך מיין איך פערזענליך מיינע קינדער; די מוסדות זענען מיינע קינדער, איך וויל הייליגע דורות, אונזערע טעכטער זאלן גיין צו די חתונה ריין און הייליג, און וועלן נאכגיין די עלטערן בשמחה ובטוב לב.


ווי אזוי וואלסטו געשפירט ווען דו ווייסט אז ביינאכט, ווען דו און דיין ווייב שלאפן שוין, אז דיין טאכטער רופט מיט איר טעלעפאן גוים און גוי'טעס? וועלכע טאטע מאמע וואלטן דאס געקענט אויסהאלטן? ליבער ברודער, דאס איז עי איי; עלטערן גייען זיך לייגן און די קינדער רופן מיט זייער טעלעפאן די סטרא אחרא און שמועסן מיט זיי, רעדן זיך אויס און פרעגן אלע זייערע ספיקות און שאלות, השם ישמרינו, און ווען די רבנים בעטן זיך: "ראטעוועט... געוואלד..." – מאכט מען פון זיי א געשפעט.


דער אייבערשטער דארף שוין רחמנות האבן אויף אונזער דור, מיר זענען יעצט אין די גרעסטע סכנה וואס קען נאר זיין, אונזערע קינדער זאלן נישט אוועק גליטשן צו די טומאה השם ישמרינו.

#180 - נעמסט מער נישט ארויס פון אפיס די טעבלעט וכדומה
התחזקות, טעלעפאן

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת שלח (קרח בא"י), כ"ב סיון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר


איך בין זייער פרייליך צו מאכן מיט דיר דעם געשעפט, אז דו נעמסט נישט מער ארויס פון אפיס די טעבלעט וכדומה, אפילו נישט צו האלטן אין קאר, און איך זאג דיר צו אז דו וועסט קענען [...].


זיי שטארק מיט דיינע שיעורים כסדרן, מאך זיך א קביעות צו לערנען מקרא, משנה, גמרא, הלכה ואגדה; תורה איז מטהר דעם מענטש, תורה מאכט פרייליך, "פִּקּוּדֵי ה' יְשָׁרִים מְשַׂמְּחֵי לֵב" (תהלים יט, ט), עס זעטיגט דעם מענטש, און מען איז אפגעהיטן פון אלעם שלעכטס.


פארגעס נישט פון דאנקען דעם אייבערשטן פאר די גרויסע חסדים וואס ער האט מיט דיר געטון ביז אהער.

#179 - א ריינע הייליגע אידישע מאמע
חינוך הילדים, טעלעפאן, התבודדות

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת נשא ב' (בהעלותך בא"י), ט' סיון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


מרת ...


געלויבט דעם אייבערשטן אז אייערע קינדער שפירן זיך גוט, אלע זענען געזונט; איר האט געשריבן אז א נס האט פאסירט אז דאס קינד שפירט זיך שוין גוט, איך זאג, אז אויסער די נס האט פאסירט א גרעסערע נס, אז איר האט אוועק געווארפן אלע שלעכטע זאכן, די מאוויס, די די ווי די פלעיער, די טעלעפאן; איר האט זיך אזוי דערשראקן פון צו זען די יסורים פונעם קינד אז איר האט אליינס אפגעמאכט ארויס צו ווארפן די טומאה פון שטוב; ביי מיר איז דאס א גרעסערע נס, ווייל ווען מען קוקט מאוויס ווערט מען זייער צוגעקלעבט צו דעם, אז עס איז ממש נישט מעגליך זיך צו אפשיידן פון דעם.


דער אייבערשטער זאל אייך געבן כח איר זאלט נישט צוריק לויפן צו די טומאה, איר זאלט בלייבן א ריינע הייליגע אידישע מאמע, און אויפציען די קינדער בקדושה ובטהרה, האלטס די שטוב ריין, זייט זיך מתבודד, בעטס דעם אייבערשטן פאר אייערע קינדער, אויך זאלט איר זאגן יעדן טאג תהלים.

#178 - נישט קוקן אין א צווייטנ'ס טעלעפאן
חינוך הילדים, התחזקות, טעלעפאן

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת נשא ב' (בהעלותך בא"י), ח' סיון, אסרו חג, שנת תשפ"ו לפרט קטן


מיין טייערער ... נרו יאיר


ניץ אויס דיינע יונגע יארן מיט לערנען פלייסיג שיעורים כסדרן בכל חלקי התורה, מקרא משנה גמרא מדרש הלכה ואגדה וספרי רבינו; די יונגע יארן זענען גאר חשוב, גאר טייער, און מיט די הקדמות פון הייליגן רבי'ן קען מען זוכה זיין צו ווערן א גרויסער צדיק.


מאך זיך א גדר קיינמאל נישט צו קוקן אין א צווייטנ'ס טעלעפאן, קענסט נישט וויסן אויב מיט די איין מאל קוקן אין א חבר'ס טעלעפאן – וועסטו אראפפאלן חס ושלום; ליבער ברודער, הארציגער חבר, די נסיונות היינט זענען זייער גרויס, עס קען זיין א בחור וואס זעט אויס פון אינדרויסן פרום וכו', און ביי זיין טעלעפאן איז אזוי געפערליך; מאך זיך די גדר קיינמאל נישט צו קוקן ביי א צווייטנ'ס טעלעפאן.


איך האב דיך זייער ליב, איך האף צום אייבערשטן אז דו וועסט בלייבן ערליך, דו וועסט האבן גוטע חברים, ערליכע חברים, וואס פירן זיך בתמימות, איידעלע חברים.


געב א גרוס פאר דיינע טייערע עלטערן.

#177 - מילכיגס אום שבועות, ווי ניי געבוירן
אמונה, התחזקות, טעלעפאן

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת במדבר, כ"ו אייר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר


איך האב ערהאלטן דיין מעסעדזש אז דו האסט אוועק געווארפן דיין סמארטפאון; האסט מיר צוגעגעבן א שטיק לעבן, א שטיק געזונט, געבענטשט זאלסטו זיין.


יעצט איז דאס דיר טאקע זייער שווער, אזוי ווי דו שרייבסט אינעם מעסעדזש, אז דאס איז געווען פאר דיר זייער שווער, אבער איך זאג דיר צו אז עס גייען אריבערגיין אפאר יאר, נישט קיין לאנגע צייט, און דו וועסט אזוי שטארק דאנקען דעם אייבערשטן. איך ווייס אז יעצט איז נישט שייך דו זאלסט פארשטיין וואס איך שרייב דיר, יעצט ווילסטו נאר צוריק דעם טעלעפאן, אבער איך זאג דיר צו אז דו וועסט אזוי דאנקען דעם אייבערשטן פאר די גוטע זאך וואס דו האסט יעצט געטון.


יעצט קומט דער הייליגער יום טוב שבועות, נאכן דאווענען איז דער מנהג אז מען עסט מילכיגס. מוהרא"ש זאגט, דער טעם פארוואס מען פירט זיך צו עסן מילכיגס איז ווייל מען קען נאר זוכה זיין צו מקבל זיין די תורה אויב מען קוקט נישט אויף צוריק, מען הייבט אן פונדאסניי, נאר אז מען קוקט זיך אן ווי מען איז יעצט ניי געבוירן, און אזוי ווי א קליין קינד עסט נאר מילך, עסן מיר שבועות מילך אז מיר זאלן זיך אנקוקן ווי ניי געבוירן, און וועלן נאכאמאל פרובירן צו זיין גוט און טון די מצוות פונעם אייבערשטן.


וויסן זאלסטו, ווען די קליפות און די סטרא אחרא זעען ווי א נשמה וואס זיי האבן שוין פארכאפט וויל זיך ארויסכאפן און וויל צוריק גיין צו די קדושה, זוכן זיי דאס צו צעשטערן און זיי קומען צום מענטש מיט זיינע עלטע מעשים, זיי ווייזן אים אויף שווארץ אויף ווייס אז 'ער קען שוין קיין צדיק נישט זיין', זיי ברענגען אים די אלטע מעשים מיט וואס ער איז ליידער נכשל געווארן, און זיי שלאגן אים מיט דעם, ביז די נשמה פאלט חלשות, און אזוי פאנגען זיי אים צוריק, און אזוי ווי עס איז דא א קלארע הלכה (רמב"ם פרק ז' מהלכות תשובה, הלכה ח), מען טאר נישט זאגן פאר א בעל תשובה: "זכור מעשיך הראשונים", געדענק דיינע אלטע מעשים, עס איז א לאו אין די תורה דאס צו טון, אזוי איז א אויך אן עבירה דאס צו טון מיט זיך אליינס, מען טאר זיך נישט קלאפן מיט די אלטע מעשים; מען דארף תשובה טון, און מען דארף כסדר זיך מתוודה זיין אויף וואס מען האט געטון, אבער זיך קלאפן - טאר מען נישט, און טאקע דערפאר עסן מיר 'יום טוב שבועות' מילכיגס, אז מען זאל זיך נישט קלאפן מיט וואס איז געווען, עס איז גארנישט געווען, אפשר אין א פריערדיגע גלגול, יעצט בין איך א נייע געבוירענע קינד, איך עס מילך, איך טרינק מילך, און איך הייב אן פונדאסניי היטן די מצוות פונעם אייבערשטן.


אויך איז דער טעם, ווייל די איינציגסטע עסן וואס נאכן ווערן פארדארבן קען מען דאס ניצן און מאכן פון דעם גוטע עסן - איז מילך, פון פארדארבענע מילך מאכט מען 'קעז', און מיט די פארדארבענע מילך מאכט מען אלע גוטע מילכיגס; דאס לערנט אונז אז מען קען זוכה זיין צו מקבל זיין די תורה אפילו מען איז ליידער געפאלן, מען האט געפאלגט דעם יצר הרע, מען האט געטון פארדארבענע מעשים; אויב מען טוט תשובה, מען נעמט זיך פאר מער נישט צו טון די אלטע פארדארבענע מעשים, מען האט חרטה, און מען וויינט זיך אויס פארן אייבערשטן, מען זאגט: "הייליגער באשעפער איך האב חרטה אויף די שלעכטע פארדארבענע מעשים, איך נעם זיך פאר צו זיין ערליך און הייליג" - קען מען זוכה זיין צו גאר שיינע זאכן, עס קען ווערן 'קעז' און 'גוטע מאכלים', און דאס דארפן אלע וויסן ווען עס קומט דער הייליגער 'יום טוב שבועות', אז א איד קען אלץ פאררעכטן, און פון די מילך וואס איז פארדארבן קען מען נאך מאכן פיינע מטעמים.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#176 - אז מען היט די אויגן, איז מען פול מיט חן
צניעות, התחזקות, טעלעפאן

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת במדבר, כ"ו אייר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר, תלמיד ישיבת היכל הקודש ירושלים


וואס מאכסטו עפעס? איך האף דו ביסט צופרידן אין ישיבה, איך האף דו הערסט אויס דעם מגיד שיעור, און איך האף אז די בחורים אין ישיבה רעדן נאר איידל און הייליג.


יעצט אין די זומער טעג ווערן די נסיונות זייער גרויס, מען דארף א שמירה עליונה, מען קען נישט גיין אין גאס, מען קען פארברענט ווערן מיט ראיות אסורות; אז מען היט נישט די אויגן איז זייער ביטער, מען ווערט א נערוועזער, די נערווען ווערן אפגעשוואכט, מען קען נישט דערהייבן און פארנעמען די לעבן, מען רעגט זיך, מען שרייט, מען ווערט א שלעכטער, דאס איז גורם אז מען זאל זוכן וואו מען קען אוועק לויפן פון די לעבן; עס זענען דא וואס אנטלויפן צו אלקאהאל, זיי קענען נישט אויסהאלטן זייער לעבן, זיי טרינקען זיך אן, זיי שיכור'ן אפ זייער טעג און יארן. עס זענען דא וואס אנטלויפן צו נעמען שעדליכע קעמיקלס, מען פארדראגט זיך, מען קען נישט נעמען די יאך פון דאס לעבן, און אלעס קומט פון פאלן אין מידת היסוד, דורך מפקיר זיין די אויגן, קוקן עבירות, דאס רייסט אויס די מח, די נערווען ווערן אפגעשוואכט, מען קען נישט נעמען די לעבן, און אמאל איז שוין אזוי שלעכט אז מען טראכט שוין דאס ערגסטע, פון ענדיגן מיט די לעבן, מען וויל אינגאנצן אנטלויפן השם ישמרינו.


אז מען היט די אויגן איז מען פול מיט חן, מען איז א פרייליכער מענטש, מען האט א חיות אינעם לעבן, מען איז זוכה צו שפירן א טעם אינעם דאווענען און לערנען, ווייל אז מען איז אפגעהיטן בקדושה רוט ביי מענטש די שכינה, און אז עס איז דא השראת השכינה - איז דא אלע ליכטיגקייטן; זאלסטו זיך שטארקן נישט צו גיין אין גאס וואו מען קען חס ושלום נכשל ווערן מיט א שלעכט קוק.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#175 - א טעלעפאן קילט אפ די יראת שמים
חינוך הילדים, התחזקות, טעלעפאן

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת במדבר, כ"ו אייר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר, קרית ברסלב


בנוגע וואס מיר האבן גערעדט ל"ג בעומר אין שטעטל ביי די סעודה, פון די שעדליכקייט פון א סמארטפאון; גלייב מיר איך האב נאך ניטאמאל אנגעהויבן רעדן ווי שעדליך דאס איז, ווייל דורך נישט היטן די אויגן פארלירט מען אלעס, אנעם טעלעפאן דארף מען רחמי שמים מיט שמירת עיניים, איז דאך זיכער מיט א סמארטפאון, און שטעל זיך פאר וואס וואלט די רבי געזאגט אויף דעם?


ביים רבי'ן איז געווען א מעשה, די צדיקת אדל, די טאכטער פון רבי'ן - האט אמאל געהאלפן מסדר זיין די דירה, מען האט איבער געפארבט דעם רבינ'ס שטוב, און זי האט איבער געדעקט די מעבל אז עס זאל נישט ווערן שמוציג, און אויפן וואנט האט געהאנגען א טייערע זייגער, האט זי גענומען א טיכל וואס פרויען בינדן זיך די קאפ און מיט דעם איבער געדעקט דעם זייגער, אז די זייגער זאל נישט שמוציג ווערן, האט איר דער רבי געזאגט: "מיט דעם דעקסטו איבער די זייגער? דו ווייסט נישט אז עס איז היינט דא אזעלכע שוואכע מוחות, און ווען זיי זעען נאר א טיכל באקומען זיי שוין שלעכטע מחשבות, דעק איבער די זייגער מיט א צווייטע זאך"; טראכט אריין, וואס וואלט דער רבי געזאגט אויף האבן א טעלעפאן, טעבלעט, קאמפיוטער - די כלים וואס מען קען זען דערויף עבירות? אויב א טיכל האט דער רבי נישט געוואלט מען זאל לייגן אויפן וואנט, ווייל דאס קען ברענגען נישט ריינע מחשבות, איז דאך זיכער אז האבן א סמארטפאון, וואס נעמט אוועק די מח, קאפ און הארץ, עס נעמט אוועק די יראת שמים, עס נעמט אוועק די תמימות - איז דאך זיכער אז דאס טאר מען נישט האבן.


אפילו מיט א פילטער אויפן טעלעפאן, טעבלעט וכו' - וואס לאזט נישט אריבער גיין די גאר שלעכטע זאכן - איז מען נאכאלץ אין א גרויסע סכנה, ווייל עס קילט אפ די אמונה, עס קילט אפ די יראת שמים, די וואס האבן דאס - זיי ווייסן גאר גוט, טיף אין הארצן ווייסן זיי אז דאס איז נישט קיין גוטע זאך, נאר די נסיון איז זייער שטארק, עס ציט זייער, און עס איז זייער באקוועם, און אז מען געוואוינט זיך צו צו דעם - קען מען זיך זייער שווער שיידן דערפון; נאר איין עצה בלייבט איבער צו קענען ארויסגיין פון דעם, דורך 'תפילה והתבודדות', מען זאל בעטן דעם אייבערשטן: "הייליגער באשעפער איך וויל צוריק מיין ריינקייט און מיין איידלקייט, איך בין פארקראכן, איך האב א טעלעפאן וואס ציט מיך צו דברים בטלים און ליצנות, עס ציט מיך צו נישט גוטע זאכן, הייליגער באשעפער איך אליינס ווייס גוט אז איך האב זיך אפגעקילט פון דיר, איך האב שוין נישט די תמימות פון אמאל ביים לערנען און דאווענען, איך האב פארלוירן מיין חשק ביים טון מצוות, אמאל איז דאס געווען מיט שמחה און התלהבות; איך בין געווארן קאלט, איך פאל, איך בין נישט אין א גוטע פלאץ, איך בעט דיך הייליגער באשעפער, געב מיר כח איך זאל זיך קענען שטארקן עס אוועק צו ווארפן און זיך פירן ווי די ערליכע אידן, העלף מיר זיך שטארקן איך זאל זיין אן ערליכער איד, זיך פירן מיט תמימות ופשיטות, און נישט הערן קיין דרשות של דופי, נישט הערן אינטערוויוס פון מענטשן וואס האלטן זיך קליגער פון די ערליכע רבנים"; נאר די עצה בלייבט איבער, צו בעטן דעם אייבערשטן טאג נאך טאג מיט הייסע טרערן מען זאל זוכה זיין צו קענען בלייבן מיט די ערליכקייט, מיט די תמימות.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#174 - נאר איידעלע און ערליכע חברים
התחזקות, טעלעפאן

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת נשא א', ראש חודש סיון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר, תלמיד ישיבת היכל הקודש ירושלים


איך בענק זיך צו דיר, איך ווארט צו הערן פון דיר; אמאל פלעגסטו מיר שרייבן בריוון, איך ווארט צו זען דיינע בריוון, איך וויל זען דיין סדר היום, וויפיל דו לערנסט, און ווי דו שטארקסט זיך בעבודת השם.


חבר זיך נאר מיט גוטע חברים, ערליכע חברים, ווייל יעצט אין די זומער טעג זענען די נסיונות גרויס, און נאר אז מען האט גוטע חברים, איידעלע און ערליכע חברים - קען מען זיך האלטן שטארק. די סימן צו וויסן ווער איז א גוטער חבר און פון וועם מען דארף זיך דערווייטערן - איז די מויל; דער וואס רעדט איידל און פירט זיך מיט תמימות - דער איז א גוטער חבר, און חס ושלום אויב מען הערט איינעם רעדן נישט איידל - דארף מען זיך זייער אכטונג געבן פון אים, און אפילו יענער זעט אויס ווי אן ערליכער, דארף מען וויסן אז דאס איז נאר פון אינדרויסן, ער איז נישט תוכו כברו, פון אינעווייניג איז פול מיט שלענג און עגדיסן און מען קען געביסן ווערן פון אים.


גיי נישט אין ליידיגע שטילע פלעצער, אין ליידיגע שולן וכדומה, דריי זיך נאר אין פלעצער וואו עס זענען דא מענטשן, וואו מען קען זען אלעס וואס טוט זיך דארט, ווייל אין די ליידיגע שולן קען מען אריינפאלן מיט נישט גוטע זאכן, מען קען אנקומען צו ווערן אומגליקליך דורך בעלי עבירות, די בעלי עבירות זוכן שטילע פלעצער, ליידיגע מקוואות, ליידיגע שטיבלעך, זיי לאקערן אויף בחורים זיי צו פאנגען אין זייער ביטערע נעץ, און אז א פרעמדער מענטש רופט דיך אין א שטילע פלאץ - זאלסטו נישט גיין, און אז חלילה וחס איינער וויל דיך מטמא זיין, איינער וויל דיך אנרירן... - זאלסטו בעטן פאר הילף, שעם זיך נישט און האב נישט מורא, געב אכטונג אויף דיין לעבן, אויף דיין עתיד.


קיינמאל זאלסטו נישט אריינקוקן אין א חבר'ס טעלעפאן, אמאל קען מען מיט איין שלעכטע קוק פארלירן די גאנצע יראת שמים, און מען דארף זיך נאכדעם מוטשען די גאנצע לעבן, ניץ אויס דיין צייט צו טון חסד, צו העלפן אין שטוב, העלפן די עלטערן, און העלפן אין שול, אין ישיבה וכדומה.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א גוטן חודש.

#173 - ווי אזוי וואלט איך געשפירט ווען מיין קינד טוט דאס
חינוך הילדים, התחזקות, טעלעפאן, דאווענען

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת במדבר, כ"ז אייר, ער"ח סיון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


לכבוד הרב ... שליט"א


היינט איז א טאג וואס אלע בעטן פאר גוטע קינדער, מען לויפט צו קברי צדיקים, מען זאגט יום כיפור קטן און מען וויינט זיך אויס מיט תפילת השל"ה.


איך ווייס פון דיינע שווערע נסיונות, איך טראכט אן עצה פאר דיר, יעדע מאל דו ווילסט גיין אין קיאסק קוקן וכו' – זאלסט טראכטן: 'ווי אזוי וואלט איך געשפירט ווען מיין זון אדער מיין טאכטער טוען דאס? ווי אזוי וועל איך רעאגירן? וואס וועל איך טון?'


וויסן זאלסטו, אלעס וואס דו טוסט, אפילו דו טוסט עס באהאלטענערהייט – וועט זיין פאר דיינע קינדער שווערע נסיונות, דאס וואס דו ווילסט אז דיינע קינדער זאלן זיין – דאס דארפסטו טון.


דער הייליגער רבי זאגט (ספר המדות אות ספר חלק ב, סימן ה): "מִי שֶׁאֵין מִסְתַּכֵּל עַל נָשִׁים", ווער עס היט זיינע אויגן, "זוֹכֶה שֶׁזַּרְעוֹ יְחַבְּרוּ פֵּרוּשִׁים עַל הַתּוֹרָה", איז זוכה צו קינדער תלמידי חכמים וואס וועלן ארויסגעבן ספרים, שרייבן חידושי תורה.


ליבער ברודער, יעצט ווען עס קומט די הייליגע יום טוב שבועות, פון יעצט זאלסטו מער נישט אריבערטרעטן די שוועל פון קיאסק, גיי מער נישט אהין, זיי מקבל די תורה; דו ביסט דאך אזא גוטער מענטש, האסט אזעלכע איידלקייטן, האסט אזא גוטע נאטור, מיט א הייליגע נשמה, האסט א וואוילע ווייב מיט זיסע קינדער, גיי מער נישט קוקן וכו', טו עס פאר דיינע קינדער; איך קען נישט טראכטן און איך וויל נישט טראכטן פון די צער וואס טאטע מאמע גייען אריבער ווען זיי זעען ווי די קינדער נעמען די סמארטפאון וכו', אדער גייען קוקן וכו'.


הייב אן משניות, זאג יעדן טאג אכצן פרקים משניות מיט דעם יום תהלים; די תורה וועט דיר אויסוואשן דיין נשמה, עס וועט דיך מאכן פאר א גרויסער צדיק, און זיי מקפיד צו דאווענען די דריי תפילות מיט מנין.


איך האב דיך ליב, איך ווייס אז דו ווילסט זיין גוט, דו ביסט פשוט געפאנגען – איינגעשפארט אין תפיסה, אבער מיט די חיזוק פון הייליגן רבי'ן, די עצות און חיזוק פון צדיק – קען מען ארויסגיין פון אלע תפיסות.

#172 - ווי אזוי וואלט איך געשפירט ווען מיין קינד טוט דאס
חינוך הילדים, התחזקות, טעלעפאן, מנין

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת במדבר, כ"ז אייר, ער"ח סיון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


לכבוד הרב ... שליט"א


היינט איז א טאג וואס אלע בעטן פאר גוטע קינדער, מען לויפט צו קברי צדיקים, מען זאגט יום כיפור קטן און מען וויינט זיך אויס מיט תפילת השל"ה.


איך ווייס פון דיינע שווערע נסיונות, איך טראכט אן עצה פאר דיר, יעדע מאל דו ווילסט גיין אין קיאסק קוקן וכו' – זאלסט טראכטן: 'ווי אזוי וואלט איך געשפירט ווען מיין זון אדער מיין טאכטער טוען דאס? ווי אזוי וועל איך רעאגירן? וואס וועל איך טון?'


וויסן זאלסטו, אלעס וואס דו טוסט, אפילו דו טוסט עס באהאלטענערהייט – וועט זיין פאר דיינע קינדער שווערע נסיונות, דאס וואס דו ווילסט אז דיינע קינדער זאלן זיין – דאס דארפסטו טון.


דער הייליגער רבי זאגט (ספר המדות אות ספר חלק ב, סימן ה): "מִי שֶׁאֵין מִסְתַּכֵּל עַל נָשִׁים", ווער עס היט זיינע אויגן, "זוֹכֶה שֶׁזַּרְעוֹ יְחַבְּרוּ פֵּרוּשִׁים עַל הַתּוֹרָה", איז זוכה צו קינדער תלמידי חכמים וואס וועלן ארויסגעבן ספרים, שרייבן חידושי תורה.


ליבער ברודער, יעצט ווען עס קומט די הייליגע יום טוב שבועות, פון יעצט זאלסטו מער נישט אריבערטרעטן די שוועל פון קיאסק, גיי מער נישט אהין, זיי מקבל די תורה; דו ביסט דאך אזא גוטער מענטש, האסט אזעלכע איידלקייטן, האסט אזא גוטע נאטור, מיט א הייליגע נשמה, האסט א וואוילע ווייב מיט זיסע קינדער, גיי מער נישט קוקן וכו', טו עס פאר דיינע קינדער; איך קען נישט טראכטן און איך וויל נישט טראכטן פון די צער וואס טאטע מאמע גייען אריבער ווען זיי זעען ווי די קינדער נעמען די סמארטפאון וכו', אדער גייען קוקן וכו'.


הייב אן משניות, זאג יעדן טאג אכצן פרקים משניות מיט דעם יום תהלים; די תורה וועט דיר אויסוואשן דיין נשמה, עס וועט דיך מאכן פאר א גרויסער צדיק, און זיי מקפיד צו דאווענען די דריי תפילות מיט מנין.


איך האב דיך ליב, איך ווייס אז דו ווילסט זיין גוט, דו ביסט פשוט געפאנגען – איינגעשפארט אין תפיסה, אבער מיט די חיזוק פון הייליגן רבי'ן, די עצות און חיזוק פון צדיק – קען מען ארויסגיין פון אלע תפיסות.