בריוון פונעם ראש ישיבה שליט"א

#169 - נישט געבן טרענספארטעישן פאר די וואס צאלן נישט שכר לימוד
צניעות, חינוך הילדים, מוסדות, שלום

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת ואתחנן, ח' מנחם-אב, שנת תשפ"ו לפרט קטן


לכבוד מרדכי אינדיג נרו יאיר, מנהל תלמוד תורה היכל הקודש קרית ברסלב


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


בנוגע די נייע תקנה וואס די הנהלה וויל מאכן אז מען זאל מער נישט געבן קיין טרענספארטעישן פאר די משפחות וואס צאלן נישט קיין שכר לימוד; איך וויל דיר זאגן אז די חברי הנהלה מאכן טאקע אייגענע החלטות, אבער אזעלכע גרויסע טוישונגען מאכן זיי נישט אן פרעגן. איך בין געזיצן נעכטן מיט זיי איבער דריי שעה איבער די נושא וואס מען קען טון אז די עלטערן זאלן צאלן שכר לימוד, און מען איז געבליבן אז מען וועט נישט קענען מער אויפנעמען די קינדער פון די משפחות וואס מאכן זיך נישט וויסנדיג און צאלן נישט קיין שכר לימוד.


איך וויל דיר זאגן, פאר יארן האב איך נישט געצאלט שכר לימוד, ווייל די מוסד האט מיר נישט געבעטן, מיטן חשבון אז איך ווער נישט באצאלט, איך באקום נישט קיין געהאלט, און מיט דעם האבן זיי מיר געטון פארגוטיגן, אז זיי צאלן מיר נישט און איך צאל זיי נישט, ביז פאר בערך דריי יאר צוריק ווען עס איז געווען די חנוכת הבית פונעם אלטן תלמוד תורה בנין, 33 טשעסטנאט, האב איך געהערט דארט א מעשה פון איינע פון די נדבנים, אז זיין טאטע האט אים דערציילט אז די הנהלה איז געקומען צום רבי'ן זכותו יגן עלינו מסאטמער, אים זאגן אז עלטערן צאלן נישט שכר לימוד, וואס קען מען טון; האט דער רבי געפרעגט: "פארוואס צאלט מען נישט?" האט מען געזאגט: "ווייל מען האט נישט"; האט דער רבי געפרעגט: "און וואס איז מיט לעקטער, געז, אינשורענס וכו'?" האט מען געזאגט אז דארט צאלט מען, מען האט נישט קיין ברירה, ווייל אז מען צאלט נישט - האקט מען אפ, האט דער רבי געגעבן א קרעכץ און געזאגט: "און ווער זאגט אז ביי שכר לימוד האקט מען נישט אפ? אז מען צאלט נישט שכר לימוד האקט מען אויך אפ"; זייט די מעשה האב איך אנגעהויבן צאלן שכר לימוד אפילו מען בעט מיר נישט, און יעצט זאגן די חברי הנהלה אז עס איז נישט מעגליך ווייטער אנצוגיין.


אויך ווילן זיי מאכן אז מען זאל נישט קענען קומען אין חדר און אין סקול נאר מיט אן איינטריט קארטל, זיי ווילן אוועק שטעלן די מוסד אז די עלטערן זאלן מוזן קומען רעדן צו די אפיס, זיך וויסנדיג מאכן.


איך האב געבעטן די הנהלה זיי זאלן אויך מיט דיר רעדן, מען מוז ארבעטן צוזאמען.


בנוגע די פרוי וואס קומט בפריצות וכו'; מען דארף קלאר זאגן פאר די עלטערן, אדער ברענגן זיי די קינדער אדער בלייבן די קינדער אין שטוב, עס קען נישט זיין אזא זאך אז א פרוי זאל קומען אן שטרימפ צו אונז, ברענגען הייליגע קינדער בפריצות.


בנוגע וכו'; איך ווייס אז איך דארף קומען צו ענק אין קעמפ געבן חיזוק, איך וועל אם ירצה ה' קומען.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#168 - פארוואס שטעכסטו מיך?
חינוך הילדים, התחזקות, מחלוקת, שלום

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת ואתחנן, ח' מנחם-אב, שנת תשפ"ו לפרט קטן


מרת ... תחי'


איך האב ערהאלטן אייער בריוו.


דער סמ"ך מ"ם זוכט אלע וועגן ווי אזוי ער קען אונז צעברעכן, אבער ער קען אונז נישט צעברעכן, מיר זענען אין פאלאץ פון קעניג, ביים הייליגן רבי'ן; נאר מיט איין וועג קען ער אונז צעברעכן - מיט מחלוקת, אז מיר תלמידים און ביי די ווייבער די תלמידות, רעדן נישט שיין איינער צום צווייטן, און מען האט ווייטאג איינער אויפן צווייטן - מיט דעם טוט ער אונז צעברעכן און אוועק נעמען אונזער כח, אונזער נאנטקייט צום אייבערשטן.


אז א טיטשער גרויסט זיך אויף אייך און רעדט צו אייך שטעכעדיג – זאלט איר דאס נישט נעמען ערנסט, איר זאלט קוקן מיט רחמנות און טראכטן: 'נעבעך, פארוואס שטעכסטו מיך? פארוואס מיך צעטרעטן? מיר זענען דאך דא מיט איין כוונה, בויען א סקול פאר אונזערע קינדער, וואו מען וועט לערנען די לימודים פון רבי'ן, די זיסע אמונה, די זיסקייט פון תפילה והתבודדות...' נעמט עס נישט צום הארצן, און געדענקט אז דאס איז א סיבה, אן עלילה פונעם סמ"ך מ"ם אייך צו מחליש דעת זיין און אייך אוועק נעמען פון די התקרבות לצדיק.


הלואי זאלט איר ווייטער אנהאלטן דאס קומען צו די תלמידות לערנען מיט זיי און זיי געבן ווארעמקייט, און אז איינער טוט אייך וויי - זאלט איר זיין אפן און זאגן: "איך בעט דיר, טו מיר נישט וויי, איך בעט דיר, רעדט צו מיר שיין און הארציג וכו' וכו'".


דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#167 - שלום בית מיינט נישט צו זיין א קנעכט פאר די ווייב
שלום בית, התחזקות, שלום, התבודדות

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת ואתחנן, ה' מנחם-אב, שנת תשפ"ו לפרט קטן


לכבוד ... נרו יאיר


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


נישט דאס מיינט שלום בית, זיין א קנעכט פאר די ווייב; מיר מאכן יעדן טאג א ברכה ביי ברכת השחר: "שכוח הייליגער באשעפער 'שלא עשני עבד', איך בין קיינעמ'ס קנעכט, איך דין קיינעם נישט, איך דין נאר דיך הייליגער באשעפער"; שלום בית איז - רעדן שיין, ווייך און איידל, שלום בית איז - נישט וויי טון, נישט טשעפען, נישט זיך טענה'ן און נישט מאכן קיין וויכוחים, אבער נישט אז יעדע זאך וואס זי זאגט און וואס זי הייסט - דארף מען מאכן.


ליבער ברודער, איך בעט דיר זייער, שטארק זיך און זיי פרייליך, און דאנק דעם אייבערשטן אויף די גרויסע חסדים אז דו האסט חתונה געהאט, און דו האסט אזא טייערע ווייב, און אז דיין ווייב פארלאנגט פון דיר זאכן וואס דו ביסט נישט ביכולת דאס צו טון - זאלסטו זיך נישט צעקוועטשן, זאלסט בלייבן שטארק און פרייליך, זאלסט איר נישט וויי טון, זאלסט נאר זאגן אז דאס איז דיר שווער צו טון, נעם די עצה פון הייליגן רבי'ן, גיי א שפאציר, דו מיטן אייבערשטן אליינס, שמועס אויס דיין הארץ מיטן אייבערשטן, דערצייל אים דיינע געפילן, דערצייל אים דיינע מחשבות, דערצייל אים ווי דו שפירסט זיך אזוי צעקוועטשט, בעט אים ער זאל דיר געבן פארשטאנד, דו זאלסט וויסן ווי אזוי צו בויען א שיינע שטוב, און אין די זעלבע צייט - זיין א קנעכט נאר פארן אייבערשטן.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#166 - רעדט שיין און ווייך, אבער פעלזן פעסט מיט אידישקייט
חינוך הילדים, שלום בית, שלום, טעלעפאן

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת ואתחנן, ה' מנחם-אב, שנת תשפ"ו לפרט קטן


מרת ... תחי' קרית ברסלב, ליבערטי


איך האב ערהאלטן אייער בריוו.


לאזט אייך נישט, בלייבט שטארק, בלייבט פעלזן פעסט עס זאל נישט אריינקומען ביי אייך אין שטוב קיין סמ' טעלעפאן, רעדט שיין צו אייער מאן, בעטס אים: "איך וויל אזוי שטארק אינאיינעם מיט דיר אויפבויען א הייליגע שטוב, אן ערליכע שטוב, ערליכע קינדער, איך בעט דיר מיט מיין גאנצע הארץ ברענג נישט אריין א סמארטפאון אין שטוב".


עס שטייט אין פסוק (משלי טו, א): "מַעֲנֶה רַּךְ יָשִׁיב חֵמָה", דער וואס רעדט ווייך, קערט אוועק די צארן; נאך שטייט אין פסוק (שם יד, א): "חַכְמוֹת נָשִׁים בָּנְתָה בֵיתָהּ", א פרוי האט א ספעציעלע חכמה וואס זי קען אויפבויען איר שטוב; פון איין זייט - זיין זייער זייער שטארק אויף די הייליגקייט פון די שטוב, און פון די אנדערע זייט - זיין זייער קלוג צו געבן דעם געפיל פארן מאן אז ער איז חשוב און טייער און באליבט אין די אויגן.


דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#165 - וואס וועט איר טון ווען זיינע נערווען וועלן זיך צערייסן?
שלום בית, שלום, תפילה

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת ואתחנן, ה' מנחם-אב, שנת תשפ"ו לפרט קטן


מרת ... תחי'


אייער מאן האט מיר געשריבן אז עס איז אים זייער שווער דאס לעבן, ער פילט ווי ער ווערט צעקוועטשט און צעדריקט פון אייך, ער פילט כמה פעמים ווי ער פארלירט זיין אטעם; די וועג ווי אזוי איר רעדט צו אים, איר שאפט אויף אים אזוי ווי א האר שאפט אויף א קנעכט; ספעציעל אייער מאן וואס איז זייער איידל און הייקל, ער האט זייער אן איידעלע נפש; ער טוט זיך אלץ באשולדיגן, פיר און צוואנציג שעה לעבט ער מיט די מחשבה אז ער מאכט שלעכט פאר אנדערע.


איך בעט און איך ווארן, די וועג ווי אזוי איר פירט זיך מיט אים מוז זיך גלייך תיכף ומיד טוישן; רעדט צו אים שיין, ווייך און איידל; אלעס וואס איר דארפט פון אים זאלט איר נישט אים הייסן דאס טון, נאר פרעגן בדרך שאלה: "וואלסטו געוואלט אהיימקומען יעצט?" "וואלסטו מיך געקענט נעמען ערגעץ?" "וואלסטו געוואלט קומען מיט מיר איינקויפן?" "שפירסטו אז דו האסט כח מיר יעצט צו העלפן?" געבט זיך אכטונג, עס קען זיין אז איר וועט איבערציען דעם שטריק און זיינע נערוון וועלן זיך אים צערייסן, און וואס וועט איר דעמאלט טון...?


זאגט יעדן טאג דעם יום תהלים און וויינט צום אייבערשטן ער זאל אייך געבן שכל און פארשטאנד ווי אזוי מען רעדט צו א מאן, מיט כבוד און עהרע.


דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#164 - אפילו עס איז דא חלוקי דעות, דאך איז די ליבשאפט שטארק
מוסדות, מחלוקת, שלום

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת עקב, י"ב מנחם-אב, שנת תשפ"ו לפרט קטן


מנחם נרו יאיר


דיין זכות איז זייער גרויס מיטן העלפן בויען די שטעטל, איך דאנק דיך זייער פאר אלעס וואס דו טוסט, ספעציעל פארן זען עס זאל זיין שלום, און אפילו עס איז דא חלוקי דעות דאך איז די ליבשאפט שטארק, מען פארגעסט נישט אונזער ציל, צו מגלה זיין און מפרסם זיין פאר אלעמען דעם רבינ'ס חיזוק, דעם רבינ'ס עצות; אין דעם ליגט אונזער הצלחה. אפילו די גויים וועלן אונז כסדר אונטער לייגן פיסלעך, זיי וועלן אונז מאכן שמאל, אונז נישט לאזן בויען וכו'; דאס איז נישט אונזער פראבלעם, ווייל אויב מיר וועלן זיך ליב האבן וועלן מיר זייער מצליח זיין, קיינער וועט אונז נישט קענען שטערן; אזוי האב איך געהערט פון הייליגן סאטמער רבי זכותו יגן עלינו: "א מוסד מאכט זיך נישט צו פון נישט האבן געלט, א מוסד פארמאכט זיך פון מחלוקת, פון שנאה און קנאה".


איך דאנק דיך פארן העלפן אלע יארן ביים קאמפיין, איך מאך די חשבונות פון די לעצטע אכט יאר, זע איך אז דו האסט מיר געהאלפן ברענגען פאר די קהילה א חשבון פון פינף און זיבעציג טויזנט דאלער, נאר פון די קאמפיינס אליינס; דאס איז אויסער וואס דו האסט געגעבן אזויפיל אייגענע געלט, האסט געגעבן איבער א מיליאן דאלער צו בויען די חדר, און פאר די שול האסטו געגעבן הונדערט פופציג טויזנט דאלער, און נאך אסאך; דאך איז מיר מער חשוב די קאמפיין געלט, ווייל דאס גיין נאך געלט איז מיר מער חשוב ווי געבן אייגענע געלט; וואס עס איז ידוע פון צדיקים אז מיט גיין נאך געלט איז מען מתקן ד' מיתות בית דין און כריתות, מען מאכט זיך א חלוקא דרבנן מיט וואס צו זיצן אין גן עדן.

#163 - מאכן צייט צו שמועסן און שפאצירן מיט די ווייב
שלום בית, התחזקות, שלום

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת פנחס, ט"ז תמוז, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר


איך פריי זיך צו הערן ווי דו שטארקסט זיך בעבודת השם, דו לערנסט פלייסיג שיעורים כסדרן על פי סדר דרך הלימוד פון הייליגן רבי'ן.


איך וויל דיך איין זאך פאררעכטן, דו דארפסט מאכן אביסל צייט צו שמועסן מיט דיין ווייב, און צו גיין א שפאציר מיט איר, טראכט נישט אז עס איז ביטול זמן, ביטול תורה, עס איז נישט קיין ביטול זמן, עס איז עבודת השם, עס איז וויכטיג אז די ווייב זאל באקומען אביסל צייט צו שמועסן און צו קענען אויסרעדן אלעס וואס ליגט איר אין הארץ וכו'.


דאנק און לויב דעם אייבערשטן אז דו האסט אן אשה צנועה, אן איידעלע ערליכער ווייב, זי גייט אנגעטון איידל און הייליג, און טו איר שעצן, און טו איר געבן גוטע ווערטער.


איך בין דיר זייער דאנקבאר פארן מיר העלפן אין די מוסד און מיט די קהילה; מיר פארן שוין אין ווייניגער פון צען וואכן צום הייליגן רבי'ן קיין אומאן, אלע וואס טוען פארן רבי'ן, אלע וואס זענען משמש דעם רבי'ן – טוט דער רבי פאר זיי, און בלייבט נישט שולדיג.

#162 - א תפלה צו בעטן איידער מען הויבט אן שפילן
שלום, תפילה, בית פיגא

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת פנחס, י"ד תמוז, שנת תשפ"ו לפרט קטן


מרת ... תחי'


דא איז א תפילה צו בעטן יעדן טאג איידער איר הייבט אן מיט שפילן מיט בית פיגא תלמידות אין מחנה בית פיגא:


"הייליגער באשעפער איך געב איבער פאר דיר דעם היינטיגן טאג, איך געב זיך איבער און אויך אלע תלמידות פון מחנה בית פיגא, מיר זאלן אלע הנאה האבן און זיין זייער פרייליך, מיר זאלן אלע קומען געזונט און אהיים גיין געזונט, קיינער זאל חס ושלום ווערן געשעדיגט; אנא ה', איך בעט דיר, העלף עס זאל זיין א שטארקע ליבשאפט אין מחנה בית פיגא, עס זאל זיין צווישן אונז נאר שלום און רֵעוֹת, מען זאל קיינעם נישט טשעפען, און קיינער זאל נישט ווערן וויי געטון, בזכות אלע צדיקים פון אונזער דור, ובזכות אלע צדיקים פון די פריערדיגע דורות, בפרט רבינו נחמן בן פיגא, ותלמידיו, אמן סלה".

#161 - ווען דו ביסט איבערגעשטרענגט, זינג צום אייבערשטן
שלום בית, התחזקות, שלום

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת דברים, כ"ז תמוז, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר


איך האף אז דו האסט פארשטאנען וואס מיר האבן גערעדט, דיין ווייב איז א טייערע פרוי, א פרוי מיט אלע מעלות, זי איז נאר איבערגעשטרענגט פון די קליינע קינדער, זי איז נאכנישט צוריק געקומען צו די כחות וכו', יעצט איז נישט שייך צו רעדן וכו', יעצט דארף זי קומען צו זיך.


ווען דו שפירסט זיך איבערגעשטרענגט – זאלסטו זינגען שירות ותשבחות צום אייבערשטן, דאנק און לויב דעם אייבערשטן; דאס עפנט די מח, עס שטארקט די נערווען, מען זאל נישט אריינגיין אין עצבות ומרה שחורה, מוהרנ"ת זאגט (לקוטי הלכות יורה דעה כלאי בהמה הלכה ד, אות ו), ווען דוד המלך איז געווען זייער איבערגעשטרענגט פון אזויפיל ביטערע צרות און יסורים, בפרט ווען זיין זון אבשלום האט זיך ארויסגעשטעלט מיט א מרידה קעגן אים, איז נישט געווען א וועג ארויס פאר אים, נאר איין זאך (תהלים ג, א): "מִזְמוֹר לְדָוִד בְּבָרְחוֹ מִפְּנֵי אַבְשָׁלוֹם בְּנוֹ", איך לויב דיך אייבערשטער אז מיין זון אבשלום וויל מיר שלעכטס טון... דאס האט געראטעוועט דוד המלך פון נישט אוועקפאלן, אזוי ווי די הייליגע חכמים זאגן אויף דוד (סנהדרין קז.), אז ער איז געקומען "עַד הָרֹאשׁ" (שמואל ב טו, לב), עיין שם.


אשרינו אז מיר האבן א רבי מיט אזעלכע תלמידים וואס ראטעווען אונז און ווייזן אונז די וועג ארויס פון די טונקלקייט.

#160 - א גן עדן אין שטוב
חינוך הילדים, שלום בית, התחזקות, שלום

בעזרת ה' יתברך - ערב שבת קודש פרשת פנחס, י"ח תמוז, שנת תשפ"ו לפרט קטן


לכבוד ... נרו יאיר


פארלייג זיך אויף די איין זאך, עס זאל זיין פרייליך ביי דיר אין שטוב, בפרט ערב שבת און שבת קודש, דעמאלט ווען מען פארברענגט מער צייט מיט די קינדער; עס זאל זיין נאר פרייליך, און חס ושלום עס זאל זיין פחדים אין שטוב מיט נערווען; דאס איז די גרעסטע סכנה פאר די קינדער. דער הייליגער רבי זאגט (ספר המידות, אות בנים, סימן קז): "הַבָּנִים שׁוֹטִים, כְּשֶׁאֲבִיהֶם כַּעֲסָן", די קינדער וואקסן אויף נאראנים און טפשים ווען דער טאטע איז א נערוועזער; ווייל די קינדער האבן מורא צו פרעגן זייערע שאלות, זיי האבן נישט צו וועם צו רעדן, און זיכער אויב חס ושלום מען שלאגט די קינדער – ווערט זייער נפש צעריסן השם ישמרינו.


שבת ביי די סעודות זאלסטו זינגען לעבעדיגע פרייליכע ניגונים, זינג נישט וויינעדיגע טרויעריגע ניגונים, לאז אפ די ערנסטע עצבות'דיגע מעשיות, שבת זאלסטו זיין נאר פרייליך, מאך פרייליך דיין שטוב – דיין ווייב און קינדער; דעמאלט וועט די שכינה רוען אין שטוב, עס וועט זיך שפירן א גן עדן אין שטוב.


אויך ווען מען דארף מחנך זיין א קינד, בפרט די עלטערע קינדער – דארף דאס גיין מיט רבי נתן'ס רעצעפט; א לעפל חינוך מיט א שיסל גוטע ווערטער, א שיסל קאמפלימענטן, והבן למעשה.


א פרייליכן שבת.

#159 - חס ושלום ארויסגיין קעגן א איד
אמונה, שלום בית, מחלוקת, שלום

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת פנחס, ט"ז תמוז, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר


מחלוקת איז אזוי געפערליך, אפילו ערליכע אידן ווערן פארכאפט אין דעם, עס זענען דא מענטשן וואס גייען אריין אין א דמיון אז זיי דארפן פאררעכטן די וועלט, און נאר זיי זענען ביים אמת, און אלע דארפן זיך אונטערווארפן אונטער זיי, און אויב נישט – איז א מצוה זיי צו רודפ'ן השם ישמרינו, ווייל דער סמ"ך מ"ם קומט צום מענטש פארשטעלט ווי אן ערליכער איד, ער טוט אנהעצן דעם מענטש ער זאל זיך קריגן מיט אנדערע מיט א לבוש פון 'מען דארף מתקן זיין די וועלט' וכו'.


אבער אין אמת'ן דארף מען וויסן אז עס איז נישטא קיין מענטש אן א חסרון, יעדער איינער ווערט באשאפן מיט א פעלער וכו', און די עבודה איז דאס אויס צו ארבעטן און זיך משלים זיין, אבער אויף א צווייטן טאר מען נישט קוקן שלעכט, און חס ושלום זוכן די חסרונות, און אז דער יצר הרע קומט איינרעדן צו זוכן ביי אנדערע שלעכטס – זאל מען זיך דערמאנען די חטאות נעורים, און אויך ווי מען האלט יעצט וכו', און אפילו מען איז א גרויסער למדן, און אויך א חשוב'ער איד, א חסיד – דארף מען זיך בארעכענען ווי מען האלט אויף די וועלט מיט די אייגענע ענינים (פגם הברית), ווי עס קומען אריין נישט גוטע מחשבות השם ישמרינו, און חס ושלום ארויסגיין קעגן א איד, חס ושלום צו האבן צו טון מיט פארשעמען א איד, אדער מקפח זיין איינעמ'ס פרנסה, ווייל נאר דורך שלום וועלן מיר זוכה זיין צו ווערן אויסגעלייזט, אזוי ווי די הייליגע חכמים זאגן (דברים רבה ה, טו): "אֵין הַקָּדוֹשׁ בָּרוּךְ הוּא מְנַחֵם אֶת יְרוּשָׁלַיִם אֶלָּא בְּשָׁלוֹם", דער אייבערשטער וועט טרייסטן ירושלים, נאר בזכות שלום, און "אֵין הַקָּדוֹשׁ בָּרוּךְ הוּא מְבַשֵֹּׂר אֶת יְרוּשָׁלַיִם שֶׁיִּהְיוּ נִגְאָלִים אֶלָּא בַּשָּׁלוֹם", דער אייבערשטער וועט אונז זאגן די גוטע בשורה אז מיר ווערן אויסגעלייזט נאר מיט שלום, "שֶׁנֶּאֱמַר" אזוי ווי עס שטייט אין פסוק (ישעיה נב, ז-ט): "מַה נָּאווּ עַל הֶהָרִים רַגְלֵי מְבַשֵּׂר מַשְׁמִיעַ שָׁלוֹם מְבַשֵּׂר טוֹב מַשְׁמִיעַ יְשׁוּעָה אֹמֵר לְצִיּוֹן מָלַךְ אֱלֹקָיִךְ, קוֹל צֹפַיִךְ נָשְׂאוּ קוֹל יַחְדָּו יְרַנֵּנוּ כִּי עַיִן בְּעַיִן יִרְאוּ בְּשׁוּב ה' צִיּוֹן, פִּצְחוּ רַנְּנוּ יַחְדָּו חָרְבוֹת יְרוּשָׁלִָם כִּי נִחַם ה' עַמּוֹ גָּאַל יְרוּשָׁלִָם", אמן סלה.

#158 - פארוואס זיך קריגן?
שלום בית, מחלוקת, שלום

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת פנחס, ט"ז תמוז, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר


ווען א מענטש לעבט מיט אביסל ישוב הדעת וואלט ער קיינמאל נישט געהאט מיט מחלוקת, מיט מתקן זיין אנדערע וכו', ווייל דער וואס לעבט מיט ישוב הדעת, ער ווייסט אז 'איין טאג וועל איך דארפן אלעס איבערלאזן, איין טאג וועט קומען דער מלאך... און איך וועל אלעס דארפן איבערלאזן, איך וועל אוועק גיין פון די וועלט, מיין נשמה וועט ארויפגיין וכו''; אזא מענטש וועט זיך נישט קריגן מיט אנדערע, און אפילו מען וועט אים אנהעצן וכו', אז עס איז א מצוה צו קריגן וכו' – וועט ער אנטלויפן פון די סארט מצוות.


יעדער איז איבערצייגט אז ביי זיי איז די אמת, אבער דאס איז זיכער: "א-מת", איין טאג: "אהי' מת", וועל איך זיין א נפטר, עס וועט גארנישט ניצן, נישט קיין געלט, נישט קיין כבוד, נישט קיין מעכטיגקייט וכו', און דעמאלט וועל איך זען דעם ריינעם אמת, אז (ירמיהו י, י): "וַה' אֱלֹקִים אֱמֶת", נאר דער אייבערשטער איז אמת, און די הייליגע תורה; איז וואס דארף מען זיך פיינט האבן איינער דעם צווייטן? פארוואס זאלן צוויי ברידער נישט רעדן פון פיינטשאפט אז דער ברודער איז ביי א צווייטע חסידות אדער ביי א צווייטע קהילה וכו'? פארוואס זאלן צוויי שכנים וואס ביידע זענען ערליכע אידן נישט רעדן צוליב דעם וואס דער אנדערער שכן גייט ביי א צווייטער רבי, ראש ישיבה וכו'? דאס איז דער ביטערער גלות, און נאר צוליב דעם ליידט מען צרות, (מען רעדט נישט פון מינים ואפיקורסים וואס על פי תורה דארף מען זיך אפטיילן, מען רעדט פון אידן מאמינים בה' ובתורתו), און ווער ווייסט וויפיל פרנסה אידן פארלירן צוליב מחלוקת, ווייל איין קליינע מחלוקת איז דוחה מאה פרנסות, עס נעמט אוועק הונדערט פרנסות פון אחינו בני ישראל.

#157 - זיי א ותרן אין שטוב
שלום בית, מחלוקת, שלום

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת פנחס, ט"ז תמוז, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר


זע אין שטוב זאל זיין שלום, זיי א ותרן אין שטוב, און געב שטענדיג גוטע ווערטער, און אז דיין ווייב בעט געלט פאר שטוב זאכן, און פאר אירע זאכן – זאלסטו איר געבן, זיי נישט קארג, טו אלעס פאר שלום; ווייל דער סמ"ך מ"ם זוכט וואו ער קען מאכן א קריג צווישן מאן און ווייב, אזוי טוט ער זיי ביידע אראפווארפן אין עבירות רחמנא לצלן.


על כן נעם אן די עצה פון די הייליגע צדיקים וואס זאגן אז מען זאל זיך קיינמאל נישט טענה'ן מיט די ווייב, און זיכער נישט שטעכן מיט ווערטער. די הייליגע חכמים זאגן (בבא מציעא נט.), מען דארף זייער אכטונג געבן נישט צו טשעפען די ווייב, "שֶׁמִּתּוֹךְ שֶׁדִּמְעָתָהּ מְצוּיָה אוֹנָאָתָהּ קְרוֹבָה", די נאטור ביי פרויען איז א ווייכע נאטור, זיי וויינען און ווערן שנעלער געטשעפעט, און אז עס איז דיר שווער, דו שפירסט ווי דו קענסט נישט וכו', זאלסטו אנטלויפן צו די תורה, אז דו וועסט לערנען תורה און זיך אויסוויינען צום אייבערשטן – וועט זיך אלעס איבערדרייען לטובה, ווייל אלעס איז תלוי נאר אינעם מאן, אזוי ווי די הייליגע חכמים זאגן (בראשית רבה ח, יח): "זכה", אז מען לערנט תורה, מען פירט זיך מיט מעשים טובים – "עוזרתו", ווערט די ווייב בטל צום מאן, "לא זכה, כנגדו", און נאך מער זאגט דער הייליגער זוהר (תיקון יד, דף ל:): "עֵזֶר לוֹ בְּעָלְמָא דֵין", סיי אויף די וועלט, "וּבְעָלְמָא דְּאָתֵי", און אויף יענע וועלט; ווייל אלעס איז נאר תלוי אינעם מאן.

#156 - אויפזוכן די גוטע זאכן ביי אנדערע
שלום בית, מחלוקת, שלום

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת פנחס, ט"ז תמוז, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר


ווען מיר קלאגן אויפן חורבן בית המקדש, מיר זאגן "תיקון חצות", און מיר זאגן תשעה באב: "אֵיכָה יָשְׁבָה בָדָד", מיט די קינות – איז דאס אויפן היינטיגן חורבן; מיר וויינען אויף די גלות השכינה, ווי ווייט מיר זענען פונעם אייבערשטן, מיר וויינען אויף אונזער חורבן.


דער הייליגער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק ב, סימן קא): "אֵין אוֹמְרִים חֲצוֹת עַל הֶעָבָר", מען וויינט נישט אויף וואס איז געווען מיט יארן צוריק, נאר "עַל מַה שֶּׁנַּעֲשֶׂה עַכְשָׁו עִם הָאָדָם", אויף וואס עס טוט זיך יעצט מיטן מענטש; מען דארף זיך טרעפן אין די פסוקים און זיך אויסשמועסן און אויסגיסן דאס הארץ צום אייבערשטן, אים בעטן ער זאל אונז מקרב זיין צו אים, מיר זאלן לעבן מיט אמונה, לעבן מיטן באשעפער, נישט מסיח דעת זיין פונעם אייבערשטן, און חס ושלום נישט מעכב זיין די גאולה, און נישט האבן מיט מחלוקת וואס האלט צוריק די גאולה, אזוי ווי די הייליגע חכמים זאגן (יומא ט:), די צווייטע בית המקדש איז חרוב געווארן צוליב מחלוקת און שנאת חנם, "ועדיין מרקד בינן", און נאכאלץ איז דא די עבירה פון זיך קריגן, און פון זיך פיינט האבן, און דאס איז מעכב די גאולה.


על כן יעצט ווען מיר זענען אין די דריי וואכן, אין די בין המצרים טעג, זאלסטו זיך שטארקן מיט קוקן גוט אויף א צווייטן, און מיט אויפזוכן די גוטע זאכן ביי אנדערע, און זיי דן זיין לכף זכות, אזוי ווי די הייליגע חכמים זאגן (שבועות ל.) אויפן פסוק (ויקרא יט, טו): "'בְּצֶדֶק תִּשְׁפֹּט עֲמִיתֶךָ', הֱוֵי דָּן אֶת חֲבֵירְךָ לְכַף זְכוּת", און אזוי וועט דער אייבערשטער אונז דן זיין לכף זכות, ווייל (שבת קכז:): "הַדָּן חֲבֵירוֹ לְכַף זְכוּת דָּנִין אוֹתוֹ לִזְכוּת", און אפילו מען זעט א מענטש מיט חסרונות – דארף מען גלייבן אין די ווערטער פון די הייליגע חכמים (ברכות נז.): "אֲפִילּוּ רֵיקָנִין שֶׁבָּךְ מְלֵאִים מִצְוֹת כְּרִמּוֹן", אפילו די ליידיגע מענטשן זענען אויך פול מיט מצוות, אזויפיל ווי די קערלעך פון א מילגרוים.

#155 - א הייליגע שלאף
אמונה, התחזקות, שלום, תפילה

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת שלח (קרח בא"י), כ"ו סיון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר


איך בענק זיך זייער צו דיר, איך וויל דיר שרייבן אפאר שיינע הנהגות ווי אזוי דו זאלסט זיך פירן, אזוי וועסטו אויסוואקסן אן ערליכער איד.


ווען עס קומט די צייט צו גיין שלאפן זאלסטו גיין שלאפן מיט יראת שמים, נעם אין בעט מעשה ביכלעך פון סיפורי צדיקים; אז מען שלאפט איין מיט מעשיות פון צדיקים - איז די שלאף א הייליגע שלאף, מען שלאפט מיט שמירה, און ליין קריאת שמע שעל המיטה; דער יצר הרע פארלייגט זיך זייער מען זאל מזלזל זיין אין קריאת שמע שעל המיטה, ווייל דאס הרג'ט אים. אזוי ווי די הייליגע חכמים זאגן (ברכות ה.): "כָּל הַקּוֹרֵא קְרִיאַת שְׁמַע עַל מִטָּתוֹ, מַזִיקִין בְּדֵילִין הֵימֶנּוּ", דער וואס ליינט קריאת שמע פאר ער לייגט זיך שלאפן - גייען אלע מזיקים אוועק פון אים; דער יצר הרע, דער מלאך המזיק - ווערט אויס דורך קריאת שמע שעל המיטה, ער האט מורא פון דעם. נאך זאגן די הייליגע חכמים (שם): "כָּל הַקּוֹרֵא קְרִיאַת שְׁמַע עַל מִטָּתוֹ כְּאִילוּ אוֹחֵז חֶרֶב שֶׁל שְׁתֵּי פִּיּוֹת בְּיָדוֹ", ווער עס ליינט קריאת שמע פארן גיין שלאפן - איז אזוי ווי ער האלט א מעסער וואס איז שארף פון ביידע זייטן, און אזוי הרג'עט ער אויס אלע מזיקים, און נאך זאגן די הייליגע חכמים (ברכות ח:), רבא האט געזאגט פאר זיינע קינדער: "אַל תֵּשְׁבוּ עַל מִטַּת אֲרַמִּית", איר זאלט נישט שלאפן אין א גוי'אישע בעט, זאגט די גמרא עטליכע פשטים וואס דאס מיינט, דער ערשטער פשט איז: "לֹא תִּגְנוּ בְּלֹא קְרִיאַת שְׁמַע", ער האט זיי אנגעזאגט זיי זאלן נישט גיין שלאפן אן ליינען קריאת שמע; זעט מען פון דעם ווי חשוב עס איז ווען מען ליינט קריאת שמע פאר מען לייגט זיך שלאפן.


זאג דעם: "רבונו של עולם הרינו מוחל", זיי מוחל יעדן איינעם. דער הייליגער זוהר דערציילט (פרשת מקץ, דף רא:), אז דער הייליגער תנא רבי אבא איז אמאל געזיצן ביים אריינגאנג פון די שטאט לוד, ער האט געזען איינעם אנקומען זייער אפגעמאטערט, דער איד האט זיך אראפגעזעצט זיך אפצורוען און ער האט איינגעדרימלט. ווען דער איד איז דארט געשלאפן באמערקט רבי אבא ווי א שלאנג קריכט צום מענטש און איידער דער שלאנג האט געקענט אנקומען צום מענטש - איז אראפגעפאלן א צווייג אויף אים און אזוי איז די שלאנג גע'הרג'עט געווארן.


ווען דער איד האט זיך אויפגעוועקט און געזען די טויטע שלאנג האט ער זיך אויפגעשטעלט און זיך אוועק געריקט פון זיין פלאץ וואו ער איז געשלאפן, און פינקט א סעקונדע דערויף איז אראפגעפאלן די גאנצע שטיקל ערד וואו ער איז פריער דארט געשלאפן, איז רבי אבא צוגעגאנגען צו אים און געפרעגט: "זאגט מיר, ווער זענט איר און וואס זענען אייערע מעשים אז דער אייבערשטער האט מיט אייך געטון צוויי גרויסע נסים?" זאגט דער איד: "נישטא קיין מענטש אויף די וועלט וואס האט מיר געטון עפעס שלעכט וואס איך זאל אים נישט מוחל זיין און אים איבערבעטן, און אויב בין איך נישט מצליח צו טרעפן דעם מענטש וואס האט מיר געטון שלעכטס - בין איך נישט אריין אין בעט שלאפן ביינאכט איידער איך האב אים מוחל געווען", האט רבי אבא געוויינט און געזאגט: "יעצט זע איך אז דו ביסט ווערד אז דער אייבערשטער האט געטון מיט דיר נסים".


נאכן מוחל זיין אלעמען, זאלסטו ליינען קריאת שמע און זיך מתוודה זיין. ליין קריאת שמע שעל אריז"ל, עס נעמט נישט לאנג צו ליינען קריאת שמע של האריז"ל, די דריי פרשיות פון קריאת שמע, און זיך מתודה זיין אויף אלעס וואס מען האט פוגם געווען. דער הייליגער רבי נתן זאגט (לקוטי הלכות קריאת שמע שעל המטה, הלכה ב): ווען א מענטש ליינט קריאת שמע ביינאכט פאר ער גייט שלאפן און ער איז זיך מתוודה – "אֵינוֹ זָז מִשָׁם עַד שֶׁמוֹחֲלִין לּוֹ", איז מען אים מוחל אויף אלע זיינע עבירות.


גרייט זיך אן נעגל וואסער איידער דו גייסט שלאפן, מען קען זען א סימן אויף איינעם אויב ער האט יראת שמים, אויב ער גרייט אן נעגל וואסער. און גיי שלאפן איידל, טו זיך איבער די נאכט קליידער איידל, מיט יראת שמים - וועט די שלאף זיין א הייליגע שלאף מיט הייליגע חלומות, און די טאג וועט זיך אנהייבן מיט גרויס שמחה, וועסט זייער מצליח זיין אין עבודת השם.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#154 - פארברענגען מיט די משפחה אין קאנטרי
חינוך הילדים, שלום בית, התחזקות, שלום

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת קרח, (חקת בא"י), ב' תמוז, שנת תשפ"ו לפרט קטן


מיין טייערער ליבער ... נרו יאיר


איך פריי זיך אזוי שטארק אז דו קומסט ביי אונז אין קאנטרי 'אילן החיים', דו וועסט זיין מיט אנשי שלומינו במשך דעם זומער.


איך וויל דיך מחזק זיין דו זאלסט אויסניצן דעם זומער אזוי ווי עס דארף צו זיין, און ווען דו קומסט ארויס אין קאנטרי אויף שבתים, פון דאנערשטאג נאכט ביז מאנטאג אינדערפרי וכדומה - זאלסטו פארברענגען מיט דיין משפחה. עס איז זייער נישט ריכטיג צו זען וואס טוט זיך אין די קאנטריס אין די צייטן וואס די מענער קומען ארויס אין קאנטרי; אנשטאט אהיים גיין צו די ווייב - גייט מען מיט חברים, מען איז אינדרויסן גאנצע נעכט; דאס איז נישט אויסגעהאלטן, עס איז נישט קיין ערליכע זאך, דעריבער בעט איך דיר זייער, גיי אהיים, זיי נישט ביי די נעכט מיט חברים, פיר זיך ערליך און הייליג.


לאז אפ חברים, חברים איז א דמיון, נישטא אזא זאך ווי חברים, ווילאנג מען קען עפעס האבן נוצן פון דיר וועט מען דיך ניצן, נאכדעם וועט מען דיך באגראבן, מען וועט דיך אוועק ווארפן ווי מען ווארפט אוועק די שאלאכטס פון א לעמאן, מען וועט דיך אויסקוועטשן, מען וועט דיך אויסנוצן, און שפעטער וועט קיינער נישט קוקן אויף דיר.


ליבער ברודער, מענטשן באוויינען זייערע יונגע יארן וואס זיי האבן פארברענגט זייערע טעג און נעכט מיט חברים, און שפעטער האבן די חברים זיי פארשעמט און בא'גנב'עט השם ישמרינו; האב שכל, ניץ אויס דיינע יונגע יארן ריכטיג, ניץ עס צו זיין אין שטוב מיט דיין משפחה.


איך בעט דיר זייער דו זאלסט זיך פירן ווי אן ערליכער איד פירט זיך. גיי אהיים צו דיין ווייב, שמועס מיט איר, פארברענג מיט איר, לאז נישט די שטן צעברעכן דיין שטוב, און אז דו קענסט זיין וואס מער נעכט אין קאנטרי - זאלסטו וואס מער זיין אין שטוב, ווייל על פי תורה טאר מען נישט אוועק פארן פון שטוב, נאר אין שטוב מיט די ווייב איז מען אפגעהיטן, און געב אכטונג נישט וויי צו טון דיין ווייב חס ושלום, ווייל דער הייליגער רבי זאגט (שיחות הר"ן, סימן רסג), דער יצר הרע זוכט מיט אלע וועגן: "לְקַלְקֵל הַשְּׁלוֹם בַּיִת שֶׁל בְּנֵי הַנְּעוּרִים, כְּדֵי שֶׁיִּתָּפְסוּ בִּמְצוּדָתוֹ חַס וְשָׁלוֹם עַל יְדֵי זֶה", ווי ער קען צעשטערן די שלום בית, מאן און ווייב זאלן זיין צעטיילט, ווייל אזוי קען ער אראפווארפן דעם מענטש אין עבירות, ער לאקערט אויף יונגע פארפעלקער זיי צו צעטיילן, אזוי ווארפט ער זיי אראפ אין עבירות.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#153 - נישט וויי צו טון און נישט טשעפען א צווייטן
חינוך הילדים, מחלוקת, שלום

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת שלח (קרח בא"י), כ"ו סיון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


לכבוד מיין טייערער ... נרו יאיר, מאנסי


נאך אביסל פארן מיר אין קעמפ, אין צוויי וואכן פארן מיר אוועק פון די שטאט, מיר וועלן זיך קענען גוט אנגרייטן פאר די הייליגע טעג.


איך וויל דיר בעטן, געב זיך זייער אכטונג נישט וויי צו טון און נישט טשעפען א צווייטן, ספעציעל אין די זומער וואכן ווען מען איז אוועק פון שטוב, מען איז מיט חברים בייטאג און ביינאכט - דארף מען מער אכטונג געבן נישט וויי צו טון אנדערע בחורים, און אז אין דיין שלאף צימער האט מען אריינגעלייגט א בחור וואס איז נישט אזוי קלוג ווי דיר, א בחור וואס מאכט נערוועז וכו' - זאלסטו זיך זייער אכטונג געבן נישט צו טון זאכן וואס דו וועסט דארפן באצאלן א טייערע פרייז במשך דעם לעבן, זאלסט חס ושלום נישט טון זאכן וואס וועט אים פארשעמען.


די הייליגע חכמים זאגן (סוטה י:), ענדערש זאל מען זיין גרייט צו ווערן פארברענט אין א קאלעך אויוון ווי פארשעמען א חבר; ווייל פארשעמען א חבר איז א געפערליכע זאך, מען באצאלט א טייערע פרייז אויף דעם; אז דו קענסט ערלעדיגן איידעלערהייט מיט די מנהל, מגידי שיעור און משגיחים אז מען זאל ארום טוישן די בעטן וכדומה - קענסטו דאס טון, אבער חס ושלום ארויסשטעלן א בחור פון שטוב, אדער מאכן שפיצלעך, ווייל אויב מען טשעפעט א צווייטן - ווערט מען געשטראפט השם ישמרינו.


וויסן זאלסטו, ווי אזוי מען פירט זיך מיט אנדערע - אזוי פירט מען זיך פון הימל מיטן מענטש. אזוי ווי די הייליגע חכמים זאגן (סוטה ח:): "בַּמִדָּה שֶׁאָדָם מוֹדֵד, בָּהּ מוֹדְדִין לוֹ"; ביי די זאך זעט מען אפן די השגחה, און אפילו דער אייבערשטער פירט די וועלט בהסתרה, מען זעט זאכן פארקערט, אבער ביי די זאך זעט מען קלאר און אפן: אז "אית דין ואית דיין", און דער וואס רודפ'ט א צווייטן נעמט נישט לאנג ביז מען ווערט געשטראפט השם ישמרינו, בכן בעט איך דיר מיין ליבער זון, מיין הארציגער תלמיד, טשעפע נישט קיינעם, טו נישט וויי קיינעם, און אז איינער האט די זאך פון זיך נישט אויפוועקן ביינאכט וכו', און עס פאסירט וכו', ער שלאפט טיף, ער שפירט נישט ווען ער דארף ארויס גיין וכו' - זאלסטו חס ושלום נישט פארגיסן יענעמ'ס בלוט, די הייליגע חכמים זאגן (שבת לא.): "דְעַלָךְ סָנֵי, לְחַבְרָךְ לָא תַּעֲבִיד", וואס דו האסט אליינס פיינט, טו נישט פאר דיין חבר; זאלסט טראכטן אזוי ווי עס וואלט ווען געווען מיט דיר אדער מיט דיינ'ס א קינד, טו אלעס אז יענער זאל נישט פארשעמט ווערן.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#152 - זיי א מוותר, וועט די שכינה רוען ביי ענק
שלום בית, התחזקות, מחלוקת, שלום

בעזרת ה' יתברך - ערב שבת קודש פרשת שלח (קרח בא"י), כ"ז סיון, מברכין החודש, שנת תשפ"ו לפרט קטן


לכבוד ... נרו יאיר


קריג זיך נישט אין שטוב, מאך שוין שלום מיט דיין ווייב, בעט איר איבער, געב נאך, זיי א מוותר - וועט די שכינה רוען ביי ענק, די קינדער וועלן וואקסן געזונט.


ברסלב'ער חסיד! דו ווייסט דאך אז דער רבי האט צו אונז זייער אסאך גערעדט אז מיר זאלן מכבד זיין די ווייב (שיחות הר"ן, סימן רסד), דער רבי האט געזאגט: מען דארף זייער אכטונג געבן אויף די ווייב, ווייל זיי גייען אריבער זייער אסאך ווייטאג פון צער גידול בנים, צער לידה וכו', און רבי נתן דערציילט (שם, סימן רסג), איינער האט אים פארציילט אז ער האט געהאט א שמועס מיטן רבי'ן איבער דעם וואס מען זעט אינגעלייט צעטיילן זיך פאר א שטיק צייט, און אסאך מאל ווערט נאכדעם א גט חס ושלום, און דער רבי האט געזאגט אז דאס איז מעשה בעל דבר. דער יצר הרע מאכט מען זאל זיך צעטיילן, ווייל אז מען איז אן א ווייב כאפט ער אריין דעם מענטש ביי אים אין זאק אריין, "כִּי הוּא אוֹרֵב עַל זֶה מְאֹד, לְתָפְסָם בִּנְעוּרֵיהֶם עַל יְדֵי קִלְקוּל הַשְּׁלוֹם בַּיִת חַס וְשָׁלוֹם, שֶׁגּוֹרֵם בְּעַרְמוּמִיּוּתוֹ לְקַלְקֵל הַשָּׁלוֹם שֶׁבֵּינֵיהֶם", ווייל דער יצר הרע לאקערט אויף יונגע פארפעלקער זיי צו צעטיילן און אזוי כאפט ער זיי אריין אין שמוציגע עבירות.


א פרייליכן שבת.

#151 - דיין שלום בית וועט צוריק אויפשיינען
צניעות, שלום בית, התחזקות, שלום

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת שלח (קרח בא"י), כ"ו סיון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


לכבוד ... נרו יאיר


אז דו וועסט היטן דיינע אויגן - וועט זיין ליבשאפט אין שטוב, עס וועט זיין חן אין שטוב; ווייל דאס וואס דו ביסט נישט צופרידן פון דיין שטוב, עס איז מער נישט דא חן אין שטוב, דו ווערסט נערוועז פון דיין ווייב - דאס איז פון די קליפות און מזיקים וואס זענען באשאפן געווארן פון די עבירות, ווייל יעדע מאל מען קוקט עבירות, מען ווערט נכשל מיט א שלעכטע קוק - ווערט פון דעם באשאפן א מלאך המזיק, וואס באגלייט דעם מענטש און מאכט אים ביטער, ווער רעדט נאך אז מען איז פוגם בברית רחמנא לצלן - ווערן באשאפן הונדערטער טויזנטער מזיקים וואס נעמען ארום דעם מענטש, און וואו דער מענטש גייט און שטייט - גייען זיי מיט אים מיט, און זיי דערביטערן אים, זיי מאכן אים אלע צרות, זיי רייסן אוועק דעם מענטש פון די קדושה, מען הייבט אן ווערן א נערוועזער, א דערביטערטער, מען קען זיך נישט ליידן, מען קען נישט ליידן די ווייב וכו' וכו', מען ווערט איין שטיק נערווען, אזוי ווי דער הייליגער רבי זאגט (שיחות הר"ן, סימן קפד), מען קען דערקענען אויף די נאז פונעם מענטש אויב ער איז א בעל עבירה; מוהרא"ש איז מסביר, די נאז איז מרמז אויף אריכות אפים אדער פארקערט, איינער וואס רעגט זיך נישט אויף - דער האט א לאנגע נאז, א לאנגע אטעם, ווידעראום איינער וואס ווערט שנעל בכעס, יעדע זאך ווערט ער אין כעס - דער האט א קליינע קורצע אטעם; דאס מיינט דער רבי צו זאגן, מען קען זען לויט די מדה פון כעס ווער דער מענטש איז, ווייל דער וואס היט נישט די אויגן - ווערט א נערוועזער; ווייל ווען מען פאלט אין קדושה, מען איז פוגם בברית - באקומט מען שוואכע נערוון.


על כן ליבער ברודער, היט דיינע אויגן וועט דיין שלום בית צוריק אויפשיינען, עס וועט דיר זיין גוט, און עס וועט זיין גוט פאר דיינע קינדער.


היינט נאכט איז די וועכנטליכע ליל שישי שיעור, עס איז גוט דו זאלסט קומען זיך מחזק מיט די עצות פון רבי'ן.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#150 - היט די אויגן, וועסטו האבן שלום בית
צניעות, שלום בית, שלום, התבודדות

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת שלח (קרח בא"י), כ"ה סיון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


לכבוד ... נרו יאיר


טשעפע נישט דיין ווייב, זיי איר נישט מצער, און זיכער נישט טשעפען איר צניעות, איר איידלקייט; רעד זיך נישט איין אז עס וועט זיין בעסער אז זי וועט זיך טוישן איר לבוש, רעד זיך נישט איין אז דעמאלט וועסטו זיין זאט וכו', עס איז דמיונות; זאט ווערט מען נאר פון תורה און תפילה.


טשעפע נישט דיין ווייב; די הייליגע חכמים זאגן (בבא מציעא נט.), א פרוי וויינט שנעלער ווי א מאן, און אז מען טשעפט זיי און זיי וויינען קען דאס זיין א סכנה פארן מאן, מען פארלירט די פרנסה, מען פארלירט די הצלחה.


ברודער, היט די אויגן; די הייליגע חכמים זאגן (במדבר רבה ב, י): "עֵינָא וְלִבָּא, תְּרֵי סַרְסוּרֵי דַּחֲטָאָה אִינוּן", די אויגן און די הארץ זענען די מעקלערס פארן יצר הרע; דאס מאכט מען זאל אראפפאלן אין עבירות רחמנא לצלן, און אז מען איז מפקיר די אויגן, מען קוקט שמוץ - פאלט מען אין פגם הברית רחמנא לצלן, און נאכדעם פאלט מען אין עצבות און מרה שחורה, מען פארלירט די שלום בית, מען פארלירט די הצלחה.


דיין פראבלעם איז נישט דיין ווייב וכו', דיין פראבלעם איז דיינע אויגן וואס זענען הפקר; אז דו וועסט פארמאכן די אויגן, מער נישט קוקן עבירות - וועט דיין ווייב צוריק באקומען ביי דיר די חן; כל זמן דיינע אויגן זענען הפקר - איז נישט מעגליך עס זאל זיין שלום בית.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#149 - ווער נישט אריינגעדרייט אין מחלוקת
התחזקות, מחלוקת, שלום

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת קרח, (חקת בא"י), כ"ז סיון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


לכבוד ... נרו יאיר


די וואך האבן מיר די פרשה פון קרח, די מחלוקת אויף משה רבינו; זאלסטו זיך מיישב זיין און זען וואס איז די סוף פון מחלוקת, עס בלייבט גארנישט, על כן ווער נישט אריינגעדרייט אין מחלוקת, דער הייליגער רבי זאגט (ספר המדות אות מריבה, סימן סו): "בִּמְקוֹם מְרִיבָה שָׁם הַשָּׂטָן", דער שטן געפינט זיך דארט וואו מען קריגט זיך; און דריי זיך ארויס פון די וואס זייערע שמועסן זענען לשון הרע, רכילות, הוצאת שם רע וכו'; און זיכער אויב איינער וויל רעדן צו דיר א ווארט, א ווערטל - אויף דיין רבי וואס האט זיך מוסר נפש געווען דיך צו ברענגען צום אייבערשטן, דיר געבן שלום בית און אלע גוטע זאכן, מיט חכמה זאלסטו זיך אוועק דרייען, נישט צו פארלירן די געפיל צום הייליגן רבי'ן וואס וויל אונז ברענגען צו די העכסטע און הייליגסטע מדריגות. אזוי ווי דער הייליגער רבי האט געזאגט (חיי מוהר"ן, סימן שנד): "עַל שְׁנֵי כִּתּוֹת אֲנָשִׁים יֵשׁ לִי רַחֲמָנוּת גָּדוֹל עֲלֵיהֶם", אויף צוויי גרופעס מענטשן האב איך גרויס רחמנות, "עַל אֵלּוּ אֲנָשִׁים שֶׁהָיוּ יְכוֹלִים לְהִתְקָרֵב אֵלַי וְאֵינָם מִתְקָרְבִים", אויף די מענטשן וואס האבן געקענט מקורב ווערן צו מיר און זענען נישט מקורב געווארן, "וְעַל אֵלּוּ הַמְקֹרָבִים אֵלַי וְאֵינָם מְקַיְּמִים אֶת דְּבָרַי", און אויף די וואס זענען מקורב צו מיר און פאלגן מיך נישט; "כִּי אֲנִי יוֹדֵעַ, שֶׁיִּהְיֶה עֵת, בְּעֵת שֶׁיִּהְיֶה הָאָדָם מֻנָּח עַל הָאָרֶץ עִם רַגְלָיו אֶל הַדֶּלֶת, אָז יִסְתַּכֵּל עַל עַצְמוֹ הֵיטֵב, וְיִתְחָרֵט מְאֹד מְאֹד עַל שֶׁלּא זָכָה לְהִתְקָרֵב אֵלַי, אוֹ שֶׁלֹּא קִיֵּם אֶת דְּבָרַי. כִּי אָז יֵדְעוּ שֶׁאִם הָיוּ מְקֹרָבִים אֵלַי וּמְקַיְּמִים אֶת דְּבָרַי, לֹא הָיָה שׁוּם דַּרְגָּא בָּעוֹלָם שֶׁלֹּא הָיִיתִי מְבִיאָם לְאוֹתָהּ הַמַּדְרֵגָה, אֲבָל לֹא יוֹעִיל אָז", ווייל עס וועט קומען א צייט ווען דער מענטש וועט ליגן מיט די פיס צום טיר (דאס מיינט ווען מען וועט שטארבן - וואס דעמאלט לייגט מען אראפ דעם מענטש אויפן ערד מיט די פיס אויסגעדרייט צום טיר), דעמאלט וועט זיך דער מענטש באטראכטן ווי אזוי ער זעט אויס און ער וועט חרטה האבן: 'פארוואס האב איך נישט געפאלגט דעם רבי'ן?! ווען איך וואלט ווען געפאלגט דעם רבי'ן וואלט איך זוכה געווען צוצוקומען צו די גרעסטע מדריגות אויף די וועלט', אבער דעמאלט וועט שוין זיין צו שפעט.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#148 - זייט מיר מוחל
התחזקות, מוסדות, שלום

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת שלח (קרח בא"י), כ"ג סיון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר וזוגתו תחי'


איך בעט ענק איבער פאר די צער און עגמת נפש וואס ענק זענען אריבער פון מיר און פון די מוסד, עס טוט מיר זייער וויי וואס האט פאסירט, און איך בעט ענק, זייט מיר מוחל, איך וועל זייער אכטונג געבן אז עס זאל נישט פאסירן מער.


איך בעט ענק זייער, מהיום והלאה זאלן ענק זיך נישט צוריק האלטן פון קומען רעדן, עס טאר נישט פאסירן אזוינס, צו ווערן בא'עולה'ט און זיך אויפעסן אזוי לאנג און נישט קומען רעדן; עס זאל מער נישט פאסירן, אבער אויב מען האט עפעס וואס מען ווערט צעדריקט אין די קהילה, אדער די קינדער אין די מוסד – דארף מען קומען רעדן.


איך בין נישט קיין מלאך, איך מאך טעותים, און איך ווייס נישט אליין ווען מען איז געווארן פארווייטאגט.


איך האב זייער הנאה פון ענק, אייער משפחה איז פון די חשוב'סטע משפחות אין די קהילה, איך האב ענק ליב, איך וועל מער זארגן פאר ענק.


החותם באהבה.

#147 - נישט שלאגן, שטופן, ציפן, שטויסן - א צווייטן
חינוך הילדים, אמונה, שלום

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת בהעלותך (שלח בא"י), י"ח סיון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


לכבוד די חשוב'ע קינדער פון די עלטסטע כיתה אין תלמוד תורה היכל הקודש קרית ברסלב


איך האב געזען ענקער שיינער גליון "גליון ליין", איך וויל ענק שרייבן אפאר ווערטער ענק זאלן דאס אריינלייגן אינעם גליון.


מיינע טייערע קינדער, איך וויל ענק מחזק זיין ענק זאלן נישט וויי טון קיינעם, ענק זאלן אכטונג געבן אויף א צווייטע קינד, קיינמאל זאלן ענק נישט שלאגן, שטופן, ציפן, שטויסן - א צווייטן. די הייליגע חכמים זאגן (סנהדרין נח:), אויב מען שלאגט א איד איז דאס אזוי ווי מען שלאגט כביכול דעם איבערשטן.


קיינמאל זאלן ענק נישט אנטייל נעמען אין פארשעמען א צווייטע קינד, אפילו לשם שמים, אפילו מען וועט ענק איינרעדן אז עס איז א מצוה זאלן ענק אנטלויפן פון די מצוות, ענק זאלן לאזן אנדערע דאס צו טון, ענק זאלן נאר זוכן ווי מען קען מאכן גוט פאר אנדערע.


מיינע טייערע קינדער, אויב ענק האבן אמאל געהאט א מחלוקת מיט א קינד, איינער האט דיך וויי געטון - זאלסטו נישט האלטן א פיינטשאפט אויף יענעם, ענק זאלן מוחל זיין; אזוי וועט דער אייבערשטער ענק מוחל זיין.


איך וויל בעטן פון אלע קינדער שרייבט מיר בריוו, איך וויל האבן א פריוואטע נאנטע שקר מיט ענק אלע, דורך בריוו קען מען האבן א גוטע קשר, און בלי נדר וועל איך ענק צוריק שרייבן.


דער אייבערשטער זאל העלפן ענק זאלן האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#146 - באגריסן יעדן איינעם מיט א שמייכל
התחזקות, שלום

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת שלח (קרח בא"י), כ"ב סיון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר


דיין מצוה זאל זיין באגריסן יעדן איינעם מיט א שמייכל און א גוט ווארט; מענטשן זענען זייער צעבראכן, עס גייט אריבער אויף יעדן איינעם שווערע ביטערע יסורים, נישטא קיינער וואס גייט נישט אריבער שווערע ביטערע יסורים, און ווען מען טרעפט זיך מיט א שמייכלדיגער, א פאזעטיווער – פאלט אוועק האלב פון די יסורים, מען באקומט לעבן.


ליבער ברודער, דאס גרויסקייט פון פרייליך מאכן מענטשן איז אזוי גרויס און הייליג, מען איז זוכה צו זיין א בן עולם הבא; איי וועסטו פרעגן, אז מען קען אזוי גרינג ווערן א בן עולם הבא, פארוואס זענען מענטשן נישט נזהר אין דעם? עס איז גרינגער צו מאכן גלגול שלג און פאסטן ווי צו געבן א שמייכל און א גוט ווארט פאר א צווייטן.


האלט אן די מצוה, לייג אריין דיין קאפ און מח ווי מער דו קענסט דאס פארבעסערן און פארברייטערן מיט א ווערטל, א שמייכל, און אויסהערן פארקלעמטע הערצער, יהי חלקי עמך.

#145 - קיינמאל נישט צו ניצן הענט אויף שלאגן
חינוך הילדים, מחלוקת, שלום

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת בהעלותך (שלח בא"י), ט"ו סיון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


טייערער ... נרו יאיר


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


קיינמאל זאלסטו נישט שלאגן א צווייטן, און אז מען האט דיך געשלאגן – זאלסטו חס ושלום נישט צוריק שלאגן.


די הייליגע חכמים זאגן (סנהדרין נח:), אז מען שלאגט א איד איז אזוי ווי מען שלאגט כביכול דעם אייבערשטן; און אז קינדער טוען דיך וויי – איז דאס נישט קיין תירוץ צו שלאגן, אויף דעם איז דא נאך א לאו, פון ולא תקום (ויקרא יט, יח).


טייערער ..., דאס ווייסטו אז מען האט זייער שטארק גע'רודפ'ט דעם הייליגן רבי נתן, מען האט אים גע'מסר'ט אז ער דרוקט ספרים ביי זיך אין שטוב, דעמאלט איז געווען פארבאטן צו דרוקן אנעם צענזור. מען האט געלייגט רבי נתן אין תפיסה, מען האט אים זייער שטארק גע'רודפ'ט, אמאל האבן די גרויסע שישקעס וואס האבן געוואוינט אין אומאן, די גרויסע פראפעסארן, דאקטאר לאנדאו, הירש בער וכת דילי' געזאגט פאר מוהרנ"ת אז זיי האבן א כח צו רעדן ביי די רעגירונג צו פארטרייבן אלע מתנגדים קיין סיביר, (די שישקעס פלעגן זיך דרייען ביים הייליגן רבי'ן, זיי האבן געוואלט העלפן מוהרנ"ת), רבי נתן האט נישט מסכים געווען, ער האט געזאגט: "איך האב מקבל געווען פון הייליגן רבי'ן, ענדערש זיין פון די נרדפים ווי איידער זיין פון די רודפים".


זיי זיך מקבל מער קיינמאל נישט צו ניצן הענט אויף שלאגן, שטופן, ציפן און אראפווארפן וכו', בעט דעם אייבערשטן אז דו זאלסט זיין פרייליך, ווייל אלע מחלוקות קומט פון קטנות הדעת וואס קומט פון עצבות, פון נישט זיין צופרידן; בעט דעם אייבערשטן דו זאלסט זיין פרייליך און מאך פרייליך אלע חברים, מאך גוט פאר אלע קינדער.


איך האף צום אייבערשטן אז עס וועט נישט זיין מער אין חדר קיין שום קריגערייען, אלע קינדער וועלן זיך ליב האבן.