בריוון פונעם ראש ישיבה שליט"א

#153 - נישט וויי צו טון און נישט טשעפען א צווייטן
חינוך הילדים, מחלוקת, שלום

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת שלח (קרח בא"י), כ"ו סיון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


לכבוד מיין טייערער ... נרו יאיר, מאנסי


נאך אביסל פארן מיר אין קעמפ, אין צוויי וואכן פארן מיר אוועק פון די שטאט, מיר וועלן זיך קענען גוט אנגרייטן פאר די הייליגע טעג.


איך וויל דיר בעטן, געב זיך זייער אכטונג נישט וויי צו טון און נישט טשעפען א צווייטן, ספעציעל אין די זומער וואכן ווען מען איז אוועק פון שטוב, מען איז מיט חברים בייטאג און ביינאכט - דארף מען מער אכטונג געבן נישט וויי צו טון אנדערע בחורים, און אז אין דיין שלאף צימער האט מען אריינגעלייגט א בחור וואס איז נישט אזוי קלוג ווי דיר, א בחור וואס מאכט נערוועז וכו' - זאלסטו זיך זייער אכטונג געבן נישט צו טון זאכן וואס דו וועסט דארפן באצאלן א טייערע פרייז במשך דעם לעבן, זאלסט חס ושלום נישט טון זאכן וואס וועט אים פארשעמען.


די הייליגע חכמים זאגן (סוטה י:), ענדערש זאל מען זיין גרייט צו ווערן פארברענט אין א קאלעך אויוון ווי פארשעמען א חבר; ווייל פארשעמען א חבר איז א געפערליכע זאך, מען באצאלט א טייערע פרייז אויף דעם; אז דו קענסט ערלעדיגן איידעלערהייט מיט די מנהל, מגידי שיעור און משגיחים אז מען זאל ארום טוישן די בעטן וכדומה - קענסטו דאס טון, אבער חס ושלום ארויסשטעלן א בחור פון שטוב, אדער מאכן שפיצלעך, ווייל אויב מען טשעפעט א צווייטן - ווערט מען געשטראפט השם ישמרינו.


וויסן זאלסטו, ווי אזוי מען פירט זיך מיט אנדערע - אזוי פירט מען זיך פון הימל מיטן מענטש. אזוי ווי די הייליגע חכמים זאגן (סוטה ח:): "בַּמִדָּה שֶׁאָדָם מוֹדֵד, בָּהּ מוֹדְדִין לוֹ"; ביי די זאך זעט מען אפן די השגחה, און אפילו דער אייבערשטער פירט די וועלט בהסתרה, מען זעט זאכן פארקערט, אבער ביי די זאך זעט מען קלאר און אפן: אז "אית דין ואית דיין", און דער וואס רודפ'ט א צווייטן נעמט נישט לאנג ביז מען ווערט געשטראפט השם ישמרינו, בכן בעט איך דיר מיין ליבער זון, מיין הארציגער תלמיד, טשעפע נישט קיינעם, טו נישט וויי קיינעם, און אז איינער האט די זאך פון זיך נישט אויפוועקן ביינאכט וכו', און עס פאסירט וכו', ער שלאפט טיף, ער שפירט נישט ווען ער דארף ארויס גיין וכו' - זאלסטו חס ושלום נישט פארגיסן יענעמ'ס בלוט, די הייליגע חכמים זאגן (שבת לא.): "דְעַלָךְ סָנֵי, לְחַבְרָךְ לָא תַּעֲבִיד", וואס דו האסט אליינס פיינט, טו נישט פאר דיין חבר; זאלסט טראכטן אזוי ווי עס וואלט ווען געווען מיט דיר אדער מיט דיינ'ס א קינד, טו אלעס אז יענער זאל נישט פארשעמט ווערן.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#152 - זיי א מוותר, וועט די שכינה רוען ביי ענק
שלום בית, התחזקות, מחלוקת, שלום

בעזרת ה' יתברך - ערב שבת קודש פרשת שלח (קרח בא"י), כ"ז סיון, מברכין החודש, שנת תשפ"ו לפרט קטן


לכבוד ... נרו יאיר


קריג זיך נישט אין שטוב, מאך שוין שלום מיט דיין ווייב, בעט איר איבער, געב נאך, זיי א מוותר - וועט די שכינה רוען ביי ענק, די קינדער וועלן וואקסן געזונט.


ברסלב'ער חסיד! דו ווייסט דאך אז דער רבי האט צו אונז זייער אסאך גערעדט אז מיר זאלן מכבד זיין די ווייב (שיחות הר"ן, סימן רסד), דער רבי האט געזאגט: מען דארף זייער אכטונג געבן אויף די ווייב, ווייל זיי גייען אריבער זייער אסאך ווייטאג פון צער גידול בנים, צער לידה וכו', און רבי נתן דערציילט (שם, סימן רסג), איינער האט אים פארציילט אז ער האט געהאט א שמועס מיטן רבי'ן איבער דעם וואס מען זעט אינגעלייט צעטיילן זיך פאר א שטיק צייט, און אסאך מאל ווערט נאכדעם א גט חס ושלום, און דער רבי האט געזאגט אז דאס איז מעשה בעל דבר. דער יצר הרע מאכט מען זאל זיך צעטיילן, ווייל אז מען איז אן א ווייב כאפט ער אריין דעם מענטש ביי אים אין זאק אריין, "כִּי הוּא אוֹרֵב עַל זֶה מְאֹד, לְתָפְסָם בִּנְעוּרֵיהֶם עַל יְדֵי קִלְקוּל הַשְּׁלוֹם בַּיִת חַס וְשָׁלוֹם, שֶׁגּוֹרֵם בְּעַרְמוּמִיּוּתוֹ לְקַלְקֵל הַשָּׁלוֹם שֶׁבֵּינֵיהֶם", ווייל דער יצר הרע לאקערט אויף יונגע פארפעלקער זיי צו צעטיילן און אזוי כאפט ער זיי אריין אין שמוציגע עבירות.


א פרייליכן שבת.

#151 - דיין שלום בית וועט צוריק אויפשיינען
צניעות, שלום בית, התחזקות, שלום

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת שלח (קרח בא"י), כ"ו סיון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


לכבוד ... נרו יאיר


אז דו וועסט היטן דיינע אויגן - וועט זיין ליבשאפט אין שטוב, עס וועט זיין חן אין שטוב; ווייל דאס וואס דו ביסט נישט צופרידן פון דיין שטוב, עס איז מער נישט דא חן אין שטוב, דו ווערסט נערוועז פון דיין ווייב - דאס איז פון די קליפות און מזיקים וואס זענען באשאפן געווארן פון די עבירות, ווייל יעדע מאל מען קוקט עבירות, מען ווערט נכשל מיט א שלעכטע קוק - ווערט פון דעם באשאפן א מלאך המזיק, וואס באגלייט דעם מענטש און מאכט אים ביטער, ווער רעדט נאך אז מען איז פוגם בברית רחמנא לצלן - ווערן באשאפן הונדערטער טויזנטער מזיקים וואס נעמען ארום דעם מענטש, און וואו דער מענטש גייט און שטייט - גייען זיי מיט אים מיט, און זיי דערביטערן אים, זיי מאכן אים אלע צרות, זיי רייסן אוועק דעם מענטש פון די קדושה, מען הייבט אן ווערן א נערוועזער, א דערביטערטער, מען קען זיך נישט ליידן, מען קען נישט ליידן די ווייב וכו' וכו', מען ווערט איין שטיק נערווען, אזוי ווי דער הייליגער רבי זאגט (שיחות הר"ן, סימן קפד), מען קען דערקענען אויף די נאז פונעם מענטש אויב ער איז א בעל עבירה; מוהרא"ש איז מסביר, די נאז איז מרמז אויף אריכות אפים אדער פארקערט, איינער וואס רעגט זיך נישט אויף - דער האט א לאנגע נאז, א לאנגע אטעם, ווידעראום איינער וואס ווערט שנעל בכעס, יעדע זאך ווערט ער אין כעס - דער האט א קליינע קורצע אטעם; דאס מיינט דער רבי צו זאגן, מען קען זען לויט די מדה פון כעס ווער דער מענטש איז, ווייל דער וואס היט נישט די אויגן - ווערט א נערוועזער; ווייל ווען מען פאלט אין קדושה, מען איז פוגם בברית - באקומט מען שוואכע נערוון.


על כן ליבער ברודער, היט דיינע אויגן וועט דיין שלום בית צוריק אויפשיינען, עס וועט דיר זיין גוט, און עס וועט זיין גוט פאר דיינע קינדער.


היינט נאכט איז די וועכנטליכע ליל שישי שיעור, עס איז גוט דו זאלסט קומען זיך מחזק מיט די עצות פון רבי'ן.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#150 - היט די אויגן, וועסטו האבן שלום בית
צניעות, שלום בית, שלום, התבודדות

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת שלח (קרח בא"י), כ"ה סיון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


לכבוד ... נרו יאיר


טשעפע נישט דיין ווייב, זיי איר נישט מצער, און זיכער נישט טשעפען איר צניעות, איר איידלקייט; רעד זיך נישט איין אז עס וועט זיין בעסער אז זי וועט זיך טוישן איר לבוש, רעד זיך נישט איין אז דעמאלט וועסטו זיין זאט וכו', עס איז דמיונות; זאט ווערט מען נאר פון תורה און תפילה.


טשעפע נישט דיין ווייב; די הייליגע חכמים זאגן (בבא מציעא נט.), א פרוי וויינט שנעלער ווי א מאן, און אז מען טשעפט זיי און זיי וויינען קען דאס זיין א סכנה פארן מאן, מען פארלירט די פרנסה, מען פארלירט די הצלחה.


ברודער, היט די אויגן; די הייליגע חכמים זאגן (במדבר רבה ב, י): "עֵינָא וְלִבָּא, תְּרֵי סַרְסוּרֵי דַּחֲטָאָה אִינוּן", די אויגן און די הארץ זענען די מעקלערס פארן יצר הרע; דאס מאכט מען זאל אראפפאלן אין עבירות רחמנא לצלן, און אז מען איז מפקיר די אויגן, מען קוקט שמוץ - פאלט מען אין פגם הברית רחמנא לצלן, און נאכדעם פאלט מען אין עצבות און מרה שחורה, מען פארלירט די שלום בית, מען פארלירט די הצלחה.


דיין פראבלעם איז נישט דיין ווייב וכו', דיין פראבלעם איז דיינע אויגן וואס זענען הפקר; אז דו וועסט פארמאכן די אויגן, מער נישט קוקן עבירות - וועט דיין ווייב צוריק באקומען ביי דיר די חן; כל זמן דיינע אויגן זענען הפקר - איז נישט מעגליך עס זאל זיין שלום בית.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#149 - ווער נישט אריינגעדרייט אין מחלוקת
התחזקות, מחלוקת, שלום

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת קרח, (חקת בא"י), כ"ז סיון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


לכבוד ... נרו יאיר


די וואך האבן מיר די פרשה פון קרח, די מחלוקת אויף משה רבינו; זאלסטו זיך מיישב זיין און זען וואס איז די סוף פון מחלוקת, עס בלייבט גארנישט, על כן ווער נישט אריינגעדרייט אין מחלוקת, דער הייליגער רבי זאגט (ספר המדות אות מריבה, סימן סו): "בִּמְקוֹם מְרִיבָה שָׁם הַשָּׂטָן", דער שטן געפינט זיך דארט וואו מען קריגט זיך; און דריי זיך ארויס פון די וואס זייערע שמועסן זענען לשון הרע, רכילות, הוצאת שם רע וכו'; און זיכער אויב איינער וויל רעדן צו דיר א ווארט, א ווערטל - אויף דיין רבי וואס האט זיך מוסר נפש געווען דיך צו ברענגען צום אייבערשטן, דיר געבן שלום בית און אלע גוטע זאכן, מיט חכמה זאלסטו זיך אוועק דרייען, נישט צו פארלירן די געפיל צום הייליגן רבי'ן וואס וויל אונז ברענגען צו די העכסטע און הייליגסטע מדריגות. אזוי ווי דער הייליגער רבי האט געזאגט (חיי מוהר"ן, סימן שנד): "עַל שְׁנֵי כִּתּוֹת אֲנָשִׁים יֵשׁ לִי רַחֲמָנוּת גָּדוֹל עֲלֵיהֶם", אויף צוויי גרופעס מענטשן האב איך גרויס רחמנות, "עַל אֵלּוּ אֲנָשִׁים שֶׁהָיוּ יְכוֹלִים לְהִתְקָרֵב אֵלַי וְאֵינָם מִתְקָרְבִים", אויף די מענטשן וואס האבן געקענט מקורב ווערן צו מיר און זענען נישט מקורב געווארן, "וְעַל אֵלּוּ הַמְקֹרָבִים אֵלַי וְאֵינָם מְקַיְּמִים אֶת דְּבָרַי", און אויף די וואס זענען מקורב צו מיר און פאלגן מיך נישט; "כִּי אֲנִי יוֹדֵעַ, שֶׁיִּהְיֶה עֵת, בְּעֵת שֶׁיִּהְיֶה הָאָדָם מֻנָּח עַל הָאָרֶץ עִם רַגְלָיו אֶל הַדֶּלֶת, אָז יִסְתַּכֵּל עַל עַצְמוֹ הֵיטֵב, וְיִתְחָרֵט מְאֹד מְאֹד עַל שֶׁלּא זָכָה לְהִתְקָרֵב אֵלַי, אוֹ שֶׁלֹּא קִיֵּם אֶת דְּבָרַי. כִּי אָז יֵדְעוּ שֶׁאִם הָיוּ מְקֹרָבִים אֵלַי וּמְקַיְּמִים אֶת דְּבָרַי, לֹא הָיָה שׁוּם דַּרְגָּא בָּעוֹלָם שֶׁלֹּא הָיִיתִי מְבִיאָם לְאוֹתָהּ הַמַּדְרֵגָה, אֲבָל לֹא יוֹעִיל אָז", ווייל עס וועט קומען א צייט ווען דער מענטש וועט ליגן מיט די פיס צום טיר (דאס מיינט ווען מען וועט שטארבן - וואס דעמאלט לייגט מען אראפ דעם מענטש אויפן ערד מיט די פיס אויסגעדרייט צום טיר), דעמאלט וועט זיך דער מענטש באטראכטן ווי אזוי ער זעט אויס און ער וועט חרטה האבן: 'פארוואס האב איך נישט געפאלגט דעם רבי'ן?! ווען איך וואלט ווען געפאלגט דעם רבי'ן וואלט איך זוכה געווען צוצוקומען צו די גרעסטע מדריגות אויף די וועלט', אבער דעמאלט וועט שוין זיין צו שפעט.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#148 - זייט מיר מוחל
התחזקות, מוסדות, שלום

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת שלח (קרח בא"י), כ"ג סיון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר וזוגתו תחי'


איך בעט ענק איבער פאר די צער און עגמת נפש וואס ענק זענען אריבער פון מיר און פון די מוסד, עס טוט מיר זייער וויי וואס האט פאסירט, און איך בעט ענק, זייט מיר מוחל, איך וועל זייער אכטונג געבן אז עס זאל נישט פאסירן מער.


איך בעט ענק זייער, מהיום והלאה זאלן ענק זיך נישט צוריק האלטן פון קומען רעדן, עס טאר נישט פאסירן אזוינס, צו ווערן בא'עולה'ט און זיך אויפעסן אזוי לאנג און נישט קומען רעדן; עס זאל מער נישט פאסירן, אבער אויב מען האט עפעס וואס מען ווערט צעדריקט אין די קהילה, אדער די קינדער אין די מוסד – דארף מען קומען רעדן.


איך בין נישט קיין מלאך, איך מאך טעותים, און איך ווייס נישט אליין ווען מען איז געווארן פארווייטאגט.


איך האב זייער הנאה פון ענק, אייער משפחה איז פון די חשוב'סטע משפחות אין די קהילה, איך האב ענק ליב, איך וועל מער זארגן פאר ענק.


החותם באהבה.

#147 - נישט שלאגן, שטופן, ציפן, שטויסן - א צווייטן
חינוך הילדים, אמונה, שלום

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת בהעלותך (שלח בא"י), י"ח סיון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


לכבוד די חשוב'ע קינדער פון די עלטסטע כיתה אין תלמוד תורה היכל הקודש קרית ברסלב


איך האב געזען ענקער שיינער גליון "גליון ליין", איך וויל ענק שרייבן אפאר ווערטער ענק זאלן דאס אריינלייגן אינעם גליון.


מיינע טייערע קינדער, איך וויל ענק מחזק זיין ענק זאלן נישט וויי טון קיינעם, ענק זאלן אכטונג געבן אויף א צווייטע קינד, קיינמאל זאלן ענק נישט שלאגן, שטופן, ציפן, שטויסן - א צווייטן. די הייליגע חכמים זאגן (סנהדרין נח:), אויב מען שלאגט א איד איז דאס אזוי ווי מען שלאגט כביכול דעם איבערשטן.


קיינמאל זאלן ענק נישט אנטייל נעמען אין פארשעמען א צווייטע קינד, אפילו לשם שמים, אפילו מען וועט ענק איינרעדן אז עס איז א מצוה זאלן ענק אנטלויפן פון די מצוות, ענק זאלן לאזן אנדערע דאס צו טון, ענק זאלן נאר זוכן ווי מען קען מאכן גוט פאר אנדערע.


מיינע טייערע קינדער, אויב ענק האבן אמאל געהאט א מחלוקת מיט א קינד, איינער האט דיך וויי געטון - זאלסטו נישט האלטן א פיינטשאפט אויף יענעם, ענק זאלן מוחל זיין; אזוי וועט דער אייבערשטער ענק מוחל זיין.


איך וויל בעטן פון אלע קינדער שרייבט מיר בריוו, איך וויל האבן א פריוואטע נאנטע שקר מיט ענק אלע, דורך בריוו קען מען האבן א גוטע קשר, און בלי נדר וועל איך ענק צוריק שרייבן.


דער אייבערשטער זאל העלפן ענק זאלן האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#146 - באגריסן יעדן איינעם מיט א שמייכל
התחזקות, שלום

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת שלח (קרח בא"י), כ"ב סיון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר


דיין מצוה זאל זיין באגריסן יעדן איינעם מיט א שמייכל און א גוט ווארט; מענטשן זענען זייער צעבראכן, עס גייט אריבער אויף יעדן איינעם שווערע ביטערע יסורים, נישטא קיינער וואס גייט נישט אריבער שווערע ביטערע יסורים, און ווען מען טרעפט זיך מיט א שמייכלדיגער, א פאזעטיווער – פאלט אוועק האלב פון די יסורים, מען באקומט לעבן.


ליבער ברודער, דאס גרויסקייט פון פרייליך מאכן מענטשן איז אזוי גרויס און הייליג, מען איז זוכה צו זיין א בן עולם הבא; איי וועסטו פרעגן, אז מען קען אזוי גרינג ווערן א בן עולם הבא, פארוואס זענען מענטשן נישט נזהר אין דעם? עס איז גרינגער צו מאכן גלגול שלג און פאסטן ווי צו געבן א שמייכל און א גוט ווארט פאר א צווייטן.


האלט אן די מצוה, לייג אריין דיין קאפ און מח ווי מער דו קענסט דאס פארבעסערן און פארברייטערן מיט א ווערטל, א שמייכל, און אויסהערן פארקלעמטע הערצער, יהי חלקי עמך.

#145 - קיינמאל נישט צו ניצן הענט אויף שלאגן
חינוך הילדים, מחלוקת, שלום

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת בהעלותך (שלח בא"י), ט"ו סיון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


טייערער ... נרו יאיר


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


קיינמאל זאלסטו נישט שלאגן א צווייטן, און אז מען האט דיך געשלאגן – זאלסטו חס ושלום נישט צוריק שלאגן.


די הייליגע חכמים זאגן (סנהדרין נח:), אז מען שלאגט א איד איז אזוי ווי מען שלאגט כביכול דעם אייבערשטן; און אז קינדער טוען דיך וויי – איז דאס נישט קיין תירוץ צו שלאגן, אויף דעם איז דא נאך א לאו, פון ולא תקום (ויקרא יט, יח).


טייערער ..., דאס ווייסטו אז מען האט זייער שטארק גע'רודפ'ט דעם הייליגן רבי נתן, מען האט אים גע'מסר'ט אז ער דרוקט ספרים ביי זיך אין שטוב, דעמאלט איז געווען פארבאטן צו דרוקן אנעם צענזור. מען האט געלייגט רבי נתן אין תפיסה, מען האט אים זייער שטארק גע'רודפ'ט, אמאל האבן די גרויסע שישקעס וואס האבן געוואוינט אין אומאן, די גרויסע פראפעסארן, דאקטאר לאנדאו, הירש בער וכת דילי' געזאגט פאר מוהרנ"ת אז זיי האבן א כח צו רעדן ביי די רעגירונג צו פארטרייבן אלע מתנגדים קיין סיביר, (די שישקעס פלעגן זיך דרייען ביים הייליגן רבי'ן, זיי האבן געוואלט העלפן מוהרנ"ת), רבי נתן האט נישט מסכים געווען, ער האט געזאגט: "איך האב מקבל געווען פון הייליגן רבי'ן, ענדערש זיין פון די נרדפים ווי איידער זיין פון די רודפים".


זיי זיך מקבל מער קיינמאל נישט צו ניצן הענט אויף שלאגן, שטופן, ציפן און אראפווארפן וכו', בעט דעם אייבערשטן אז דו זאלסט זיין פרייליך, ווייל אלע מחלוקות קומט פון קטנות הדעת וואס קומט פון עצבות, פון נישט זיין צופרידן; בעט דעם אייבערשטן דו זאלסט זיין פרייליך און מאך פרייליך אלע חברים, מאך גוט פאר אלע קינדער.


איך האף צום אייבערשטן אז עס וועט נישט זיין מער אין חדר קיין שום קריגערייען, אלע קינדער וועלן זיך ליב האבן.

#144 - לאזן די שכנים קומען שפילן אין הויף
חינוך הילדים, הפצה, שלום

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת נשא ב' (בהעלותך בא"י), ט' סיון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר, קרית ברסלב


עס זאל דיר נישט שטערן אז די קינדער, די שכנים – קומען זיך שפילן ביי דיר אין פעלד; דאס אוועק שיקן קינדער פון זיך שפילן וכו' – איז א קטנות הדעת, ווייל מען האט נאר ריווח אז עס איז דא שכנים, אז די קינדער האבן מיט וועם צו שפילן. (אויב דיר פערזענליך שטערט עס יא, איז ריכטיג זאלסט בעטן די עלטערן זאלן רעדן צו זיי, און נישט שרייען אויף די קינדער טאג און נאכט: "פרייוועט פראפערטי").


איך שרייב דיר נאר ווייל דו זאגסט מיר אז דו בעטסט מיר איך זאל דיר זאגן וואס איז ריכטיג, און דיך פאררעכטן; דעריבער זאג איך דיר אז עס איז מער רואיג פאר עלטערן צו זען די קינדער שפילן זיך אין חצר מיט די שכנים ווי איידער אוועק שיקן די קינדער צו אנדערע חצירות, ענדערש זאל זיין א רעש, א גערודער וכו', ענדערש זאל זיך טון ארום די שטוב, און מען קען האבן אן עינא פקיחא אויף זיי.


לייג אריין דיין קאפ און מח צו העלפן פארשפרייטן דעם רבינ'ס עצות פאר די גאנצע וועלט, נאר דאס וועלן מיר מיט נעמען; די הויז, די קאר, די קלייד; דאס אלעס בלייבט דא, דאס וועט נישט העלפן אויף יענע וועלט.

#143 - ליבשאפט איז די סוד פון הצלחה
חינוך הילדים, שלום בית, שלום

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת נשא ב' (בהעלותך בא"י), ח' סיון, אסרו חג, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר


איך האב זייער הנאה געהאט צו זיין שבועות אינאיינעם מיט דיר, מיט דיין משפחה – אין שטעטל, מיט אנשי שלומינו; מיר וועלן זוכה זיין צו די תיקונים וואס דער הייליגער רבי האט געזאגט, אז ווער עס וועט זיין דריי מאל א יאר ביי אים, ראש השנה, שבת חנוכה און יום טוב שבועות – וועט ניצול ווערן פון עונש עולם התוהו רחמנא לצלן.


א גרוס פון דיינע קינדער, איך האב זיי זייער ליב, און אפילו זיי טוען אמאל מעשה ילדות, מעשה קטנות – דאך איז די אהבה שטערקער, און אזוי, אז זיי האבן א ראש ישיבה וואס ליבט זיי און זעט גוט אין זיי – וואקסן זיי לשם ולתפארת; מוהרא"ש זאגט, ליבשאפט איז די סוד פון הצלחה; סיי מיט קינדער, סיי מיט תלמידים, שלום בית, וכדומה; מוהרא"ש דערציילט, מען האט געפרעגט דעם הייליגן צדיק דער אהבת ישראל פון וויזניץ זכותו יגן עלינו, ווען ער איז געגאנגען וואוינען אינעם שטאט גרויסווארדיין, היתכן צו וואוינען אין אזא פארגרעבטע פלאץ? האט ער געזאגט: "מיט ליבשאפט וועל איך מאכן אלע פאר גרויסע ערליכע אידן", וכן הוה.


דאס איז די יסוד פון ברסלב'ע חסידות, קוקן גוט אויף זיך, אויף די ווייב (אויף די מאן), אויף די קינדער, (א גבאי אויף די מתפללים), אויף די שכנים, און אזוי ווייטער.

#142 - שלום בית מיט די הייליגע תורה
שלום בית, צדקה, שלום

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת נשא ב' (בהעלותך בא"י), ח' סיון, אסרו חג, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר


שבועות איז געווען א שיינע חתונה, מיר האבן זיך באנייט צו לערנען די הייליגע תורה, יעצט דארפן מיר זען עס זאל זיין שלום בית, מיר זאלן טאקע יעדן טאג קוקן אין די תורה, לערנען די הייליגע תורה, זיך ארויס רייסן פון די פארנומענקייטן, פון די טרדות – און לערנען תורה.


האלט מיט דיר א זעקל ספרים, לייג אריין א חומש'ל, א משניות'ל, א תהלים'ל און נאך, און וואו דו גייסט, וואו דו פארסט – זאלסטו דאס מיט נעמען, און ווען דו האסט א מינוט – זאלסטו ארויסכאפן א משנה, א קאפיטל תהלים; געב צו עסן פאר דיין נשמה, משניות איז מזונא דנשמתא, דאס איז עסן פאר די נשמה, און תהלים איז טרינקען פאר די נשמה, דאס זאגט דער הייליגער רבי, קוק דעם רבינ'ס ווערטער (שיחות הר"ן, סימן כג), וואויל איז דער וואס עסט יעדן טאג פרקים משניות און טרינקט קאפיטלעך תהלים און טוט זיך אן מיט מצוות, דאס איז גמילות חסדים.


דיין געלט וואס דו האסט מיר געברענגט פאר צדקה האב איך געגעבן פאר די קאסע וואס צאלט די חתונות אין ישיבה.

#141 - די הצלחה פון א שול איז נאר ליבשאפט און אחדות
הפצה, מוסדות, שלום

בעזרת ה' יתברך - ערב שבת קודש פרשת במדבר, כ"ח אייר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


לכבוד מיינע טייערע ליבע אנשי שלומינו, תלמידי היכל הקודש פון ירושלים


אזוי ווי איינע פון די גבאים האבן זיך אוועק געצויגן פון ירושלים קיין בית שמש וויל איך ממנה זיין אין אונזער שול א נייער גבאי, האברך היקר ישראל יוזשעף נרו יאיר וואס וועט פירן די שול אינאיינעם מיט ר' יצחק שמואל פרענקל נרו יאיר.


טייערע ליבע ברידער, געדענקט אז די הצלחה פון א שול איז נישט א גוטע בעל דרשן, א גוטע פארלערנער און גוטע חזנים, נאר איין זאך דארף מען אין א שול - ליבשאפט און אחדות, און דער רבי האט אונז געזאגט, אז מיר וועלן זיך ליב האבן וועט מען אים ממשיך זיין דארט (חיי מוהר"ן, סימן קפז), און אז מען רעדט דעם רבינ'ס ווערטער און מען גלייבט אין רבי'ן - קען מען שפירן א לויטערע לופט, ווייל דער רבי איז דארט.


שטארקט אייך מיט הפצה, יעצט קומט דער יום טוב שבועות, די הייליגע חכמים זאגן (סוטה לז:), ביי קבלת התורה האבן די אידן מקבל געווען ערבות איינער צום צווייטן; דעריבער ליגט אויף אונז א פליכט, מיר דארפן זיך מוסר נפש זיין צו פארשפרייטן דעם רבינ'ס ספרים פאר אנדערע, בפרט אין ארץ ישראל וואו די ערב רב האבן גענומען מיליאנען אידן און זיי אויסגע'שמד'ט, מיליאנען אידן זענען דערווייטערט פון די תורה, און זייער נשמה שרייט, זייערע נשמות וויינען: "מיר וויל צוריק קומען צום אייבערשטן"; און מיטן רבינ'ס ספרים, מיטן רבינ'ס עצות, מיט די ספרים פון מוהרא"ש - קען מען זיי אלע מחזיר זיין לתשובה.


א גוט שבת.

#140 - קיין איין שלעכט ווארט אויף קיינעם
שלום בית, התחזקות, מחלוקת, שלום

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת נשא א', ראש חודש סיון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


לכבוד ... נרו יאיר


מען קען נישט צוקומען צו שמחה נאר דורך תפילה; מען דארף בעטן דעם אייבערשטן יעדן טאג אז מען זאל זוכה זיין צו זיין פרייליך, ווייל ווען א מענטש איז פרייליך וועט ער צוקומען צו די העכסטע מדריגות וואס איז דא אויף די וועלט.


שמחה פארברענט אלע קליפות, און מוהרא"ש זאגט אז דאס איז דער סימן ווי אזוי א מענטש קען זיך מעסטן צי ער איז ביי די קדושה, צי חס ושלום ביי די טומאה; ער זאל קוקן אויב ער איז פרייליך, ווייל שמחה פארברענט אלע קליפות, וואס זייער גאנצער זאך איז עצבות ומרה שחורה, אזוי ווי עס שטייט (ישעיה סה, כה): "וְנָחָשׁ עָפָר לַחְמוֹ", עפר דאס איז עצבות ועצלות, וואס דאס קומט פון יסוד העפר (עיין לקוטי מוהר"ן חלק א, סימן קפט).


יעצט ווען עס קומט דער הייליגער יום טוב שבועות, 'זמן מתן תורתינו', מיר גייען זוכה זיין נאכאמאל צו מקבל זיין די הייליגע תורה, זאלסטו זיך פארנעמען מער נישט צו רעדן קיין שלעכטס אויף קיין שום איד, ווייל די הייליגע חכמים זאגן (ויקרא רבה ט, ט), ווען די אידן זענען געגאנגען אין מדבר איז אלץ געווען מחלוקת, און ווען מען איז געקומען צום בארג סיני - דארט האבן אלע אידן שלום געמאכט, מען האט זיך נישט געקריגט, האט דער אייבערשטער געזאגט: "הֲרֵי שָׁעָה שֶׁאֲנִי נוֹתֵן תּוֹרָה לְבָנָי", יעצט איז די צייט צו געבן די תורה פאר די אידן, ווייל מען קען נישט מקבל זיין די תורה נאר דורך ליבשאפט און אחדות; אז דו וועסט קוקן מיט רחמנות אויף אנדערע - וועט אוועק פאלן די פיינטשאפט, דו וועסט זיך קענען אויסקומען מיט יעדן איינעם; בפרט אין שטוב, דארט דארף מען זיך זייער פארלייגן און טון אלעס אבי עס זאל זיין שלום; מיט די עלטערן און מיט די קינדער און מיט די געשוויסטער. זוך נישט צו זיין גערעכט, זוך צו מאכן שלום - וועסטו זוכה זיין צו באקומען די הייליגע תורה, אזוי ווי די הייליגע חכמים זאגן (פסיקתא דרב כהנא יב, יד), דער אייבערשטער זאגט: "התורה כולה שלום", פארוועם געב איך איר? פאר די וואס זענען בשלום, אזוי ווי עס שטייט (משלי ג, יז): "וכל נתיבותיה שלום".


טייערער ברודער, הארציגער חבר, מיר שטייען נאכאמאל ביים בארג סיני, מיר זענען מקבל די תורה; זאלסטו אפלאזן די עצבות ומרה שחורה, מאך זיך א שטארקע קבלה אז דו גייסט נישט רעדן קיין איין שלעכט ווארט אויף קיינעם, דאס וועט דיר העלפן דו זאלסט קענען מקבל זיין די תורה און קענען לערנען פלייסיג די הייליגע תורה, דער הייליגער רבי זאגט (שיחות הר"ן, סימן צא): "סגולה להתמדת התורה" - נישט צו רעדן אויף אידישע קינדער, ווייל נאר אז מען קוקט גוט אויף יעדן איינעם - קען מען ליב האבן די תורה, עיין שם.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א גוטן חודש.

#139 - צוריק מאכן די שלום בית, מער שענער פון אמאל
תפילה והתבודדות, שלום בית, שלום, התבודדות

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת בהר בחקותי, י"ט אייר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


מרת ... תחי'


פון יעדע פראבלעם איז דא א וועג ארויס, נישטא קיין צרה וואס מען קען נישט ארויסגיין פון דעם; אז ענקער שלום בית איז צעפאלן, עס איז שוין נישטא די אמאליגע ליבשאפט וכו', די וועג ווי אזוי ענק רעדן איז נישט ווי אמאל, מען טוט זיך וויי, מען שרייט וכו'; אויך פון דעם קען מען ארויסגיין.


נעכטן ל"ג בעומר האבן מיר געלערנט דעם הייליגן זוהר (תקוני זוהר תקון ע, דף קלד.), רבי אלעזר פרעגט זיין טאטע: "אַבָּא", טאטע, וואס איז די עצה מיט אן "אִתְּתָא בִּישָׁא"? "אָמַר לֵיהּ", האט רבי שמעון בר יוחאי געזאגט: "בְּרִי", מיין קינד, "שִׁנּוּי מַעֲשֶׂה", מען זאל תשובה טון; אז מען טוט תשובה, מען פאררעכט, מען הייבט אן שיין רעדן, מען זוכט דאס גוטס איינער אין צווייטן – ווערט אלעס גוט.


דערפאר, אז ענק וועלן רעדן שיין, ווייך, וועט צוריק ווערן ענקער שלום בית מער שענער ווי אמאל, איר פון אייער זייט זאלט נישט שרייען אויף אייער מאן, רעדט שיין; און אז אייער מאן טוט אייך וויי, ער זאגט אייך נישט שיינע ווערטער, זאלט איר אים שיינערהייט זאגן ער זאל רעדן שיין, ווייל איר ווערט וויי געטון.


אינדערפרי ווען איר זאגט ברכות השחר, קריאת שמע, אני מאמין, זאלט איר צולייגן א קליינע תפילה, בעטס: "הייליגער באשעפער, העלף מיר איך זאל רעדן שיין צו מיין מאן, איך זאל נישט שרייבן אויף אים, איך זאל אים נישט צעדרוקן, איך זאל גארנישט נעמען פערזענליך.


הייליגער באשעפער העלף מיר, איך הער נישט אויף צו שרייען, געב מיר שטארקע נערווען, געב מיר שטארקע כוחות אז איך זאל נישט ווערן פארלוירן ווען זאכן גייען אנדערש ווי איך וויל, איך זאל נישט נעמען זאכן צום הארצן, און אז מיין מאן ענטפערט נישט די טעלעפאן ווען איך רוף אים זאל איך נישט אנהייבן שרייען, בלאזן, סטראשען וכו'.


אנא ה', איך בעט דיר אייבערשטער געב מיר א שטארקע אמונה, איך זאל שטענדיג געדענקען פון דיר, אז דו פירסט אלעס, דו מאכסט אלעס, נישטא קיין טבע, נישטא קיין פאסירונג, אלעס ביסטו, און דו ביסט אלעס, אמן".


מוהרא"ש האט זייער אסאך גערעדט צו אונז אז א קלוגע פרוי זוכט נישט צו זיין גערעכט, א קלוגע פרוי לאזט איבער די גערעכטיגקייט פארן מאן, און טוט וואס איז קלוג און וואס האלט די שטוב.


מיט די צוויי זאכן, מיט רעדן שיין און מיט התבודדות ותפילה – וועט ענקער שטוב צוריק ווערן אזוי שיין ווי יום החתונה.

#138 - משמש זיין דעם רבי'ן, אן קיין אייגענע חשבונות
התחזקות, מוסדות, מחלוקת, שלום

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת במדבר, כ"ג אייר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר


נאכן זיין איבער א וואך אין שטעטל, וויל איך דיר זאגן אז די מיטינג וואס מיר האבן געהאט פאריגע וואך ביז שפעט ביינאכט, ביז האלב דריי פארטאגס – איז מיר געווען די שענסטע זאך, ווייל אז עס קען זיין שלום צווישן אונז – איז די גרעסטע זאך, און אז מיר וועלן זיך ליב האבן, אפילו ווען מיר האבן אנדערע מיינונגען – איז דאס עולה על הכל.


וויסן זאלסטו, דער סמ"ך מ"ם האט איין וועג, און נאר איין וועג – ווי אזוי ער קען צעברעכן אונזער קהילה, נאר דורך מחלוקת, און אויב מיר וועלן זיך שטארקן, ווייטער בלייבן ביים רבי'ן, ווייטער אינאיינעם משמש זיין דעם רבי'ן, אפילו מען טוט אנדערש ווי מיר ווילן, און מען הערט נישט אויס וכו' וכו' – וועלן מיר זייער מצליח זיין.


פון היינט און ווייטער זאלסטו זאגן דיין מיינונג, יעדע מאל מען רופט דיך צו א מיטינג זאלסטו זאגן דיין מיינונג, און אז מען וועט נישט טון ווי אזוי דו זאגסט – זאלסטו בלייבן העלפן מיט די גאנצע הארץ, און אויך אז דו וועסט דארפן אויפווישן די מילך וואס זיי האבן אויסגעגאסן וכו' – זאלסטו דאס טון מיט די גאנצע הארץ, טראכט פון רבי'ן, טראכט: 'איך ארבעט נישט פאר קיינעם, איך זוך נישט 'ונעשה לנו שם', איך בין נישט פון די 'דור הפלגה' וואס האבן געזוכט די אייגענע כבוד'; איך האב געזען אזויפיל אין די יארן וואס איך בין דא, אזויפיל מענטש וואס האבן געארבעט, געמאכט און געטון, און ווען זיי האבן אויפגעהערט צו באקומען כבוד – האבן זיי אפגעלאזט; דעמאלט האט זיך אויסגעשטעלט למפרע אז זיי האבן געהאט א באהאלטענע נישט ריכטיגע כוונה, ווייל ווי אזוי קען זיך אויסלעשן די געפיל צום רבי'ן צוליב אזעלכע זאכן...?


איך האב דיך ליב, און יעצט נאכן זיך לאזן בייגן האב איך דיך נאך מער ליב, מיין נישט אז מיך פאלגט מען אלעס וואס איך זאג, דאך בלייב איך ווייטער משמש זיין דעם הייליגן רבי'ן.


שטארק זיך, בלייב העלפן די קהילה, אבער נאר אז דו וועסט אוועק לייגן אלע דיינע חשבונות און יעדן איינעם העלפן, יעדן איינעם געבן א שמייכל, חס ושלום האבן חשבונות מיט דעם און מיט יענעם.

#137 - אכטונג געבן די בתי מדרשים זאלן זיך פירן ריכטיג
התחזקות, הפצה, שלום, גבאי

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת במדבר, כ"ג אייר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


אברהם הערש נרו יאיר, גבאי קרית ברסלב


שטארק זיך מיטן משמש זיין דעם רבי'ן, דו טוסט אסאך שיינע זאכן פאר הפצה, די שיינע בלעטל וכו', אבער נאך מער איז די שיינע שטעטל, די הפצה וואס קומט ארויס פונעם שטעטל איז עולה על הכל, הונדערטער און טויזנטער מענטשן דרייען זיך אין שטעטל, און אלע זאגן פה אחד אז עס איז נישטא אזוינס ווי דעם רבינ'ס לייט, די איידלקייט און מידות ויראת שמים זעט מען נישט אין ערגעץ; בעט איך דיר זייער, שטארק זיך און זיי ממשיך, לאז נישט נאך פון די הייליגע ארבעט.


איך בעט דיר זייער, זע אז אין שול זאל נישט זיין קיין משונה קרן, מוהרא"ש זאגט "משונה קרן חצי נזק" (בבא קמא יד.); זע אז אלע זאלן קומען אין שול מיט דרך ארץ, מען זאל נישט שמועסן אין שול, עס איז א חוצפה אז מען רעדט אין שול ביים דאווענען; מען קען שמועסן אין פאליש, אויך זאלן אלע קומען אנגעטון מיט הוט און רעקל, נישט ווי מען גייט טשילן.


איך וויל דו זאלסט מאכן אן אסיפה מיט די גבאים פון בית המדרש ..., וואס מען זאל טון זומער מיט די שול אויב אלע מתפללים קומען צום גרויסן שול, אויב מען זאל דאס פארשפארן, ווייל עס קומען דארט שכנים וואס מאכן פארטיס; נישט פאר דעם האב איך געעפנט די שטעטל.


אויך זאלסטו זיצן מיט די גבאים פון בית המדרש ..., איך הער זאגן אז די תפילות בימי החול, מנחה מעריב – איז ווי א גן ילדים, זאלסט זען אויב עס איז וואר; אדער טוישט מען די וועג אדער שפאר אפ, איך דארף נישט אין שטעטל אזא זאך...


והעיקר זאלסטו נאר רעדן צו מענטשן נאכן זיך מתבודד זיין, למשל דו זעסט איינער קומט אין שול מיט זיין טעבלעט און שטייט ביים בימה וכו', זאלסטו זיך מתבודד זיין אז דו זאלסט אים קענען מעורר זיין מיט די ריכטיגע דבורים, ער זאל זיך נישט באליידיגן, און אויב עם כל זה וועט זיך יענער באליידיגן – וואס זאלן מיר טון? מען קען נישט לאזן א שול, א שטעטל, א חדר – בהפקירות.

#136 - איך האב דיר ליב, און איך בין דיר נישט מרחק
התחזקות, מחלוקת, שלום

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת במדבר, כ"ג אייר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר, קרית יואל, מאנרא


איך האב געזען דיינע מעסעדזשעס.


א שאד אז דו ביסט אין אזא קטנות הדעת, דו שלאגסט זיך אליינס, אז איך בין ברוגז אויף דיר וכו' וכו', נארישע שטותים, איך האב דיך אזוי ליב, און דיר שוין אזויפיל מאל געזאגט אז דו ביסט אין א שקר, עס זעט אויס אז דו האסט שוין גע'חזר'ט די ליגנט אזויפיל מאל אז דו ביסט איבערצייגט אז דאס איז אמת.


דער הייליגער רבי רעדט שוין פון דעם, דער רבי זאגט (חיי מוהר"ן, סימן תק"נ): "יֵּשׁ אֶחָד שֶׁשּׁוֹכֵב עַל מִטָּתוֹ", אמאל איז דא, א מענטש ליגט אין בעט, "וּבוֹדֶה מִלִּבּוֹ דְּבַר שֶׁקֶר עַל חֲבֵרוֹ", און ער טראכט אויס א ליגנט אויף זיין חבר, "שֶׁחֲבֵרוֹ דִּבֵּר עָלָיו אוֹ עָשָׂה לוֹ שֶׁלּא כַּהֹגֶן לְהַכְעִיסוֹ וְכַיּוֹצֵא בָּזֶה", אז זיין חבר האט גערעדט קעגן אים אדער געטון עפעס קעגן אים, "וּמַתְחִיל לְהִתְרַגֵּז עַל זֶה וּבוֹעֵר כַּעֲסוֹ עַל חֲבֵרוֹ", און ער הייבט אן ברענען פון כעס, "וְנִתְמַלֵּא רֹגֶז עָלָיו חִנָּם עַל לֹא דָבָר", און ער ווערט גערעגט אויף זיין חבר פאר גארנישט און פאר נישט, "כִּי הוּא בְּעַצְמוֹ חָשַׁב וּבָדָה זֹאת עַל חֲבֵרוֹ", ווייל ער אליינס האט דאס אויסגעטראכט, "וּבֶאֱמֶת חֲבֵרוֹ נָקִי מִזֶּה לְגַמְרֵי", און באמת איז זיין חבר ריין פון דעם.


איך בעט דעם אייבערשטן דו זאלסט ארויסגיין פון די קטנות הדעת, דו זאלסט אפלאזן די נארישע שטותים און זיך שוין איבערצייגן אז איך האב דיך ליב און יעדער האט דיך ליב, און אז מען הערט נישט אויס דיינע מיינונגען מיינט נישט אז מען האט דיך נישט ליב, און אז מען פאלגט נישט וואס דו זאגסט מיינט נישט אז מען וויל דיך מרחק זיין.


ביי מיר איז קלאר אז אלעס זענען דיר מכיר טובה פאר אלע טובות וואס דו האסט געטון, קיינער האט דיך נישט מרחק געווען, דאס איז דער סמ"ך מ"ם וואס זוכט צו מאכן מחלוקת צווישן דעם קעניג'ס לייט, ... נרו יאיר האלט מיך כסדר פאר היתכן איך לאז צו אזוינס, מען זאל דיך מרחק זיין וכו'; איך האלט נישט אזוי, איך ווייס אז דאס ביסטו אליינס וואס דו שלאגסט דיך אליינס, דו חזר'סט די שקר ביז עס ווערט אמת ביי דיר...

#135 - הצלחה אין א שול, איז די ליבשאפט און אחדות
שלום, אומאן, אחדות

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת אמור, י"א אייר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


לכבוד ... נרו יאיר


דעם פארגאנגעם שבת בין איך געווען אין קרית ברסלב ליבערטי, די נייע געגנט פון שטעטל. עס איז געווען זייער א שיינער שבת, מיר האבן געדאווענט אינעם בית המדרש ליקוטי מוהר"ן, עס איז געווען זייער געשמאק. אויך זענען מיר זיך צאמגעקומען פרייטאג צו נאכטס נאך די סעודה, מיר האבן געזינגען, און גערעדט דעם רבינ'ס ווערטער, עס איז געווען זייער א שיינעם שבת.


דער סוד פון הצלחה אין א שול - איז די ליבשאפט און די אחדות, עס איז נישט די שיינע בעלי תפילה, עס איז נישט ווער עס לערנט פאר, ווי א גרויסע בקי ער איז אין רבינ'ס ספרים, און אויך נישט די גוטע מזונות וואס מען געבט ביים קידוש; די איינציגסטע זאך איז די אחדות און ליבשאפט; דארט וואו מען האט זיך ליב - דארט איז די רבי, און אויך נאר אז מען רעדט פון רבינ'ס דיבורים - דארט געפינט זיך דער רבי.


עס איז דא גוטע נייעס, מען האט אנגעהויבן לייגן די יסודות אין אומאן פארן נייעם בנין; ווי עס זעט אויס וועט דער בנין זיין גרייט פאר קומענדיגע יאר תשפ"ז הבא עלינו לטובה, דער אלטער בנין איז שוין אויסגעוואקסן, עס איז נישטא מער קיין פלאץ פאר אנשי שלומינו וואס קומען יעדע יאר מיט נאך און נאך קינדער, מיטן אייבערשטנ'ס הילף וועט דער נייער בנין זיין אביסל מער באקוועם; דאס מיינט נישט אז עס וועט זיין גרינג צו קומען, קיין אומאן איז נישט גרינג, קומען צום רבי'ן באקומען דעם תיקון - איז נישט אזוי גרינג, יעדער גייט אריבער זיינע מניעות און שוועריקייטן.


באניי דיינע שיעורים אין רבינ'ס ספרים, דער רבי האט אונז איבערגעלאזט א ירושה: ליקוטי מוהר"ן, חיי מוהר"ן, שיחות הר"ן, סיפורי מעשיות און ספר המידות, און דער רבי האט קלאר געזאגט (חיי מוהר"ן, סימן שמט): "שֶׁיְּכוֹלִין לִהְיוֹת נַעֲשֶׂה בַּעַל תְּשׁוּבָה גָּמוּר עַל יְדֵי לִמּוּד הַסֵּפֶר שֶׁלּוֹ", מען קען ווערן אן אמת'ער בעל תשובה אז מען לערנט ליקוטי מוהר"ן, און ווער עס וועט לערנען זיין ספר מיט אן אמת, וועט זיך אים עפענען אלע פארשטאפטע אָדערן, און ער וועט ווערן אן ערליכער איד.


וואויל איז דער וואס לאזט זיך נישט נארן, וועט ער זוכה זיין אלעס צו פאררעכטן און ווערן א גרויסער צדיק.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#134 - זיך מיט קיינעם נישט קריגן, און ליב האבן יעדן איינעם
מחלוקת, שלום, ל"ג בעומר

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת אמור, י' אייר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר, קרית ברסלב


איך וויל דיך מחזק זיין; היות דו העלפסט מיר זייער אסאך מיט די מוסדות און מיט די קהילה, און אויך מיט די אויפבוי אין שטעטל, די שיינע שטעטל קרית ברסלב, די שטעטל וואס טראגט דעם רבינ'ס נאמען; וויל איך דיך מחזק זיין דו זאלסט שטענדיג געדענקען אכטונג צו געבן אויף נישט וויי טון קיינעם, און ווי מען קען מאכן מענטשן האבן א גוטע געפיל, ווייל דער אייבערשטער האט זייער ליב דעם מענטש וואס ברענגט שלום און טוט אלעס פאר שלום.


וויסן זאלסטו, פונעם טאג ל"ג בעומר הייבט שוין אן צו שיינען די ליכטיגקייט פון יום טוב שבועות; ביז ל"ג בעומר זענען טעג פון טרויער, מען פירט זיך מיט הלכות אבילות אויף די תלמידים פון רבי עקיבא וואס האבן זיך נישט אויפגעפירט מיט כבוד איינער צום צווייטן און זיי זענען געשטארבן, און דער הייליגער רבי שמעון בר יוחאי האט דאס מתקן געווען, ער האט אריינגעברענגט ליבשאפט אין אלע תלמידים, ער האט געזאגט (נשא קכח.): "אנן בחביבותא תליא", מיר זענען אנגעהאנגען אין ליבשאפט, מיר דארפן זיך ליב האבן; ער האט געלערנט די לימוד פון זיין רבי דער הייליגער תנא רבי עקיבא וואס האט געלערנט (ירושלמי נדרים ט, ד; שבת לא.): "'ואהבת לרעך כמוך', זה כלל גדול בתורה", דאס איז דער עיקר פון די תורה, און מיט דעם איז מען מקבל די תורה; דורך ליב האבן א איד און נישט רעדן שלעכטס אויף קיין שום איד - איז מען זוכה צו באקומען א שטארקע געפיל צו לערנען תורה (שיחות הר"ן, סימן צא).


דער הייליגער טאג ל"ג בעומר איז א טאג וואס מען דארף מקבל זיין דעם לימוד פון 'אנן בחביבותא תליא', אפלאזן די מחלוקת, זיך מיט קיינעם נישט קריגן, און ליב האבן יעדן איינעם; צדיקים האבן געזאגט: 'רבי שמעון איז לכל' דער הייליגער תנא רבי שמעון בר יוחאי איז פאר יעדן איינעם, ער קען יעדן איינעם ליידן, יעדן איינעם נעמען, דאס איז דער לימוד וואס מיר זענען מקבל אינעם הייליגן טאג ל"ג בעומר, זיין לכל, קענען יעדן איינעם פארנעמען, וועלן יעדן איינעם העלפן, מאכן פלאץ אין הארץ פאר יעדן איד.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#133 - בעטן דעם אייבערשטן צו דערליידן יעדן איינעם
שלום, ספירה

בעזרת ה' יתברך - יום ד' לסדר טהרה, כ"ח ניסן, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר


האסט מיר דערציילט פסח אז עס איז דיר געווען שווער אין אנהייב צו קענען דערליידן די מענטשן אין היכל הקודש וכו', און היינט וכו'.


איך וויל דיך מחזק זיין דו זאלסט אסאך בעטן אויף דעם פרט, אז דו זאלסט קענען דערליידן יעדען איינעם, דו זאלסט יעדן ליב האבן. מען דארף זייער אכטונג געבן זיך מיט קיינעם נישט קריגן, און ליב האבן יעדן איינעם, ספעציעל אין די טעג פון ספירה; ווייל אין די טעג זענען די תלמידים פון רבי עקיבא נסתלק געווארן, נאר צוליב דעם וואס זיי האבן נישט נוהג כבוד געווען זה לזה (יבמות סב:); איז יעצט אין די טעג פון ספירה א צייט דאס צו מתקן זיין; זיך ליב האבן איינער מיטן צווייטן.


חכמינו זכרונם לברכה זאגן (בראשית רבה סא, ג), פארוואס זענען אלע תלמדי רבי עקיבא געשטארבן אין די טעג פון ספירה? "שהיתה עינם צרה אלו באלו", ווייל זיי האבן זיך נישט געקענט ליידן איינער דעם צווייטן; דאס זיך קריגן און דאס נישט קענען דערליידן אנדערע - קומט פון חסרון אמונה, ווייל אז מען פארגעסט פונעם אייבערשטן, מען פארגעסט אז דער אייבערשטער מאכט אלעס, ער טוט אלעס, ער געבט אלעס - דעמאלט הייבט זיך אן די קנאה און מען הייבט אן פיינט האבן איינער דעם צווייטן, אבער אז מען חזר'ט די אמונה, מען געדענקט אז עס איז דא א באשעפער וואס ער מאכט אלעס, ער טוט אלעס, ער פירט אלעס - פאלט אוועק אלע קריגערייען, מען ווייסט און מען גלייבט אז דומם, צומח, חי, מדבר, אלעס אלעס איז דער אייבערשטער, קיינער נעמט זיך גארנישט אליין, אלעס וואס מען האט - איז פונעם אייבערשטן; איז מער נישטא קיין קנאה און קיין שנאה.


על כן ליבער ברודער, יעצט אין די טעג פון ספירה איז די צייט צו פאררעכטן דעם פגם; דורך זוכן דאס גוטס ביי אנדערע, דורך טון חסד מיט אנדערע, אנטלויפן פון מחלוקת, און אפילו מען וועט דיך איינרעדן אז די מחלוקת איז א מצוה זאלסטו אנטלויפן פון די סארט מצוות, ווייל די סארט מצוות מאכט דער סמ"ך מ"ם. די הייליגע חכמים זאגן (שמות רבה ל, יז): "אין טוב יוצא ממריבה", גוטס קומט נישט ארויס פון מחלוקת, נאר צרות קומט פון מחלוקת, מען פארלירט אלעס דורך מחלוקת.


טייערער ..., יעדן טאג זאלסטו אוועק געבן צייט ביי התבודדות פאר דעם פרט, אז דו זאלסט ליב האבן יעדן איינעם, און זיי מזכיר די נעמען פון די וואס מאכן דיך גאר אסאך נערוועז, וויין צום אייבערשטן אז דו זאלסט זיי ליב האבן.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#132 - פורים, א צייט זיך איבערצובעטן
שלום, פורים

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת תצוה, ה' אדר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר


פורים אינדערפרי גלייך נאכן דאווענען זאלסטו זען צו מקיים זיין די מצוה פון משלוח מנות איש לרעהו און די מצוה פון מתנות לאביונים.


געב פאר דיינע עלטערן משלוח מנות, פורים איז א גוטע צייט צו מאכן שלום מיטן שיקן א משלוח מנות, שלום מאכן מיט משפחה, שכנים און חברים וואס מען האט זיך אינמיטן יאר פארטשעפעט, עס דארף נישט זיין קיין טייערע זאכן, דער עיקר איז די הארץ, און מיט דעם מעקט מען אויס עמלק. ווייל המן און עמלק ווילן נאר מאכן פירוד לבבות, זיי ווילן נאר מקטרג זיין איינער אויפן צווייטן און מיט דעם וואס מען אנטלויפט פון מחלוקת און מען זוכט ווי מער צו פארמערן שלום און ליבשאפט - איז מען מקיים די מצוה פון אויסמעקן המן עמלק; דעריבער זאלסטו זיך איבערבעטן מיט דיין משפחה, שכנים און חברים, און זיכער מיט דיינע עלטערן. זאלסט זיי ארומנעמען און זיי איבערבעטן, מיט דעם וועסטו פועל'ן דיין ישועה.


ליבער ברידער היינט פורים איז א גוטע צייט זאלסט זיך איבערבעטן מיט דיינע עלטערן, נישטא קיין גרעסערע זאך ווי מכבד זיין עלטערן און מאכן א נחת רוח פאר עלטערן, און אויך ווען עס קומט אן שווער, מען האט עלטערן וואס איז שווער צו זיין מיט זיי וכו' - איז נאך מער חשוב די מצוה, אזוי ווי חכמינו זכרונם לברכה זאגן (אבות ה, כג): "לפום צערא אגרא"; זאלסטו היינט אינעם הייליגן טאג פורים זיך איבערבעטן מיט זיי, גיי ארויף צו זיי, ברענג זיי משלוח מנות און בעט זיך איבער, וועט דער אייבערשטער דיר מוחל זיין און דיר געבן אלע דיינע בקשות.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#131 - די לעצטע געבעט פון מוהרא"ש
מחלוקת, שלום, מוהרא"ש

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת יתרו, י"ז שבט, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


היינט איז די יארצייט פון מוהרא"ש, מיר דארפן אנהאלטן וואס מוהרא"ש האט אונז געלערנט אלע יארן און געבעטן די לעצטע געבעט פון שפיטאל, מיר זאלן אנטלויפן פון מחלוקת. מוהרא"ש שרייבט דארט דעם לשון: "דָּבָר אֶחָד שֶׁאֲנִי מְבַקֵּשׁ אֶתְכֶם בַּקָּשָׁה אַחֲרוֹנָה מֵחַיֵּי", איך בעט אייך די לעצטע בקשה פון מיין לעבן, "שֶׁתַּחְזִיקוּ אֶת עַצְמְכֶם בְּיַחַד", איר זאלט זיך האלטן צוזאמען און זיך נישט קריגן, "לָכֵן זֶה עִקַּר רְצוֹנִי שֶּׁיִּהְיֶה רַק אַהֲבָה בֵּין אַנְשֵׁי שְׁלוֹמֵינוּ, כִּי הַרְבֵּה צָרוֹת בָּאוּ וְיָצְאוּ מִמַּחְלֹקֶת וּמְרִיבוֹת", מיין גאנצע ווילן איז אז עס זאל זיין שלום צווישן אנשי שלומינו, ווייל פון מחלוקת קומט ארויס נאר צרות.


הַיּוֹם תְאַמְּצֵנּוּ, לאמיר זיך פארנעמען אפצולאזן אלע מחלוקת, לאמיר ארויסנעמען די פיינטשאפט פון הארץ, לאמיר עפעס צוריק טון פאר מוהרא"ש פאר די מסירות נפש וואס ער האט געהאט פאר אונז. מוהרא"ש שרייבט צום סוף פונעם בריוו נאכאמאל: "הַחְזִיקוּ אֶת עַצְמְכֶם בְּיַחַד וְאַף פַּעַם לֹא לְהִתְעָרֵב בְּשׁוּם מַחְלוֹקֶת שֶׁרַק יֵשׁ בָּעוֹלָם", איר זאלט זיך האלטן צוזאמען און זיך קיינמאל נישט מישן אין קיין שום מחלוקת וואס איז דא אויף די וועלט; און איך זאג דיר אז איך מאך אסאך התבודדות אויף דעם, דער יצר הרע קומט צו מיר כסדר פארשטעלט אזוי און אזי מיך וועלן אומגליקליך מאכן דורך מיר אריינשלעפן אין מחלוקת, אבער איך געדענק מיין צוזאג ווען מען האט מלוה געווען מוהרא"ש קיין ארץ ישראל, ווען איך בין געזיצן אינעם אמבולאנס מיט די מיטה וואו מוהרא"ש איז געלעגן, איך האב דארט זייער געוויינט, נאך אפאר פון אנשי שלומינו זענען דארט געווען, ר' יענקל נרו יאיר, אויך ר' שמחה לעווי'ס קינדער, און איך האב צוגעזאגט פאר מוהרא"ש אז איך וועל נישט מאכן קיין מחלוקת צווישן תלמידי היכל הקודש, און אויב עס וועט זיין מחלוקת ערגעץ וועל איך אנטלויפן דערפון, איך וועל נישט האבן קיין שייכות מיט דעם; ברוך ה' איך שטיי ביי מיין צוזאג, איך האב נישט מיט קיין מחלוקת און איך בעט אויף דעם.


אויך וויל איך דיר בעטן דו זאלסט העלפן אונזער בית הדפוס דרוקן און מפרסם זיין די עצות פון רבי'ן ווי מיר האבן מקבל געווען פון מוהרא"ש, דאס זאלסטו טון לכבוד די יארצייט, מאך א נחת רוח פאר מוהרא"ש מיט דרוקן זיינע ספרים וואס זענען מחי' די גאנצע וועלט.


איך בין נישט געפארן צו די יארצייט, עס איז שוין די עלפטע יארצייט, איך בין נאך קיינמאל נישט געווען אין יבנאל ביי די יארצייט מכמה סיבות וואס איך דארף קיינעם נישט זאגן, ברוך השם מוהרא"ש איז מיט אונז, מוהרא"ש איז אין אלע שול'ן וואס פאררופן זיך אויף זיין נאמען, מוהרא"ש איז אין ישיבה סיי אין שטעטל און סיי אין וויליאמסבורג און אויך אין ירושלים; ווייל דארט וואו מען רעדט פונעם צדיק און דארט וואו מען פירט זיך ווי דער צדיק האט געלערנט - דארט איז דער צדיק, דאס איז קלאר, און דארט וואו מען איז זיך מקשר מיטן צדיק קען מען דארט אלעס פועל'ן.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#130 - העלפן אריינברענגען אחדות צווישן אנשי שלומינו
מחלוקת, שלום, אחדות

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת בא, ד' שבט, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


אהרן בן רות נעמי נרו יאיר, קרית ברסלב


איך הער זאגן אז דו רודערסט, דו רופסט און מאכסט אפצושטעלן די חתימות וכו' וואס מען וויל יעצט ארויסקומען וכו'.


איך וויל דיר זאגן עפעס גאר וויכטיג, מיר טוט מער וויי צו הערן ווי אנשי שלומינו בתוכינו שטעכן זיך איינער דעם צווייטן – ווי א קול קורא פון טויזנט חתימות, איך זאג דיר דאס מיט אן אמת, איך ווער צעשניטן און צעשטאכן צו זען מיינע תלמידים וואס זענען מיינע קינדער – בארעדן זיך און קענען זיך נישט ליידן, דאס טוט מיר מער וויי.


דערפאר, אז דו ווילסט מיר העלפן – זאלסטו מיר העלפן מיט אריינברענגען אחדות צווישן אנשי שלומינו, בפרט אין שטעטל וואו מען לעבט פיר און צוואנציג שעה אינאיינעם, מען זאל זיך נישט בייסן, מען זאל זיך דערליידן איינער דעם צווייטן, און איך זאג דיר צו, אויב מיר וועלן זיך ליב האבן וועט אונז קיינער נישט קענען שלעכטס טון, און אז מיר וועלן זיך פיינט האבן וועט נישט בלייבן קיין זכר פון אונז, הי' לא תהי'.


הלוואי זאלסטו טון ביי אונז, נישט זיין פארנומען מיט זיי וכו' וכו'.

#129 - אז מ'זוכט שלום, ברענגט מען די שכינה
שלום בית, שלום

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת בא, ד' שבט, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


...


דער אייבערשטער זאל העלפן מען זאל גארנישט טרעפן, דו ביסט געזונט און דו זאלסט ווייטער זיין געזונט און שטארק.


אויף דיין פראגע, וואס טוט מען מיט די בני תשע מידות, בני שנואה מיט בני מריבה, וואס חכמינו זכרונם לברכה זאגן (נדרים כ:) אז מען טאר נישט, און ווען זאגט מען אז מען זאל יא לעבן אינאיינעם ווייל דאס וועט מאכן שלום; דער חילוק איז, 'בני שנואה' רעדט מען ווען עס איז אזוי פארפיינטעט, מען וויל בכלל נישט מאכן דא שלום, דאס איז אן עבירה, רש"י זאגט אז דאס איז זנות, השם ישמרינו, און אזוי אויך 'בני מריבה', ווען מען בעט זיך נישט איבער, מען קריגט זיך און מען בלייבט מיט די קריגעריי, דאס איז א פגם, אבער אז מען האט איינער אויפן צווייטן און מען וויל אבער יא מאכן שלום, מען וויל עס יא מאכן ארבעטן, מען וויל נישט די פיינטשאפט און זיכער אז מען מאכט פיוס, מען בעט זיך איבער, מען רעדט שיינע ווערטער איינער צום צווייטן, איז דאס זיכער נישט די בחינה פון תשע מידות, אדרבה, דאס איז די וועג פון ברענגען שלום, דאס מאכט שלום בית. אזוי ווי חכמינו זכרונם לברכה זאגן (שבת קנב.): "משים שלום בבית", דאס מאכט שלום בית, אזוי ברענגט מען צוריק די שכינה, און אפילו בני מריבה וואס איז א קליינע קריגעריי איז אויך נאר די איסור אז מען האלט אן די מריבה, קוק אין רש"י (נדרים כ: דבור המתחיל 'בני מריבה'), אבער אז מען וויל שלום און מען טראכט אז אזוי וועט זיין שלום, און זיכער אז מען זאגט גוטע ווערטער, מיט דעם ברענגט מען אראפ די שכינה צו זיך אין שטוב, און מען באקומט אלע ברכות.