בריוון פונעם ראש ישיבה שליט"א

#1087 - פארבעסערן די שלום בית אין חודש אלול
שלום בית, תשובה, מנין, חודש אלול

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת ראה, י"ט מנחם-אב, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר


די וואך שבת בענטשט מען שוין חודש אלול, חודש אלול קען מען פועל'ן גרויסע זאכן; דער הייליגער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק ב, סימן פז), אז חודש אלול איז מסוגל פאר א שידוך, ווייל סוד כוונת אלול איז (ישעיהו מג, טז): "הַנּוֹתֵן בַּיָּם דָּרֶךְ" וכו'.


אויך איז חודש אלול מסוגל צו האבן שלום בית, ווייל דורכדעם וואס מען טוט תשובה – ווערט די ווייב איבערגעדרייט צום גוטן, בבחינת "זכה, עוזרתו"; די גאנצע שלום בית איז געוואנדן אין קדושת היסוד, אויב מען איז פוגם חס ושלום, אפילו מען האט געטראפן א שידוך – איז נישטא קיין שלום בית, בבחינת: "לא זכה, כנגדו"; וואס דער מאן וויל – וויל די פרוי פארקערט פון אים, און מען קריגט זיך טאג און נאכט.


דערפאר, יעצט אין חודש אלול קען מען זוכה זיין צו באקומען אן אמת'ע שלום בית דורכדעם וואס מען טוט תשובה, מען פאררעכט וואס מען האט פוגם געווען, דורך זיך היטן די אויגן, נישט קוקן קיין עבירות, און נישט טון חס ושלום קיין עבירות, און דער עיקר – דורך זיך מאכן א שיעור קבוע צו לערנען יעדן טאג תורה, און מקפיד זיין צו דאווענען די דריי תפילות שחרית מנחה און מעריב מיט מנין דוקא, און דורך פארמערן צו טון גמילת חסד מיט אנדערע, בפרט אין שטוב מיט די ווייב און קינדער, העלפן די ווייב, זיך נישט זוכן תירוצים ארויסצוגיין פון שטוב – דאן באקומט מען צוריק די שלום בית.


דער הייליגער רבי האט אונז זייער גע'מוסר'ט (שיחות הר"ן, סימן רסד), אז מיר זאלן מכבד זיין די ווייב און רחמנות האבן אויף איר, ווייל זיי גייען אריבער אזויפיל צער אין לעבן מיטן ברענגען קינדער און מיטן ערציען די קינדער; מען מוז מכבד זיין די ווייב, רעדן שיין צו איר, און זיך נישט טענה'ן, און חס ושלום נישט טשעפען, ווייל די הייליגע חכמים זאגן (בבא מציעא נט.): "לְעוֹלָם יְהֵא אָדָם זָהִיר בְּאוֹנָאַת אִשְׁתּוֹ, שֶׁמִּתּוֹךְ שֶׁדִּמְעָתָהּ מְצוּיָה אוֹנָאָתָהּ קְרוֹבָה", מען דארף זייער אכטונג געבן נישט צו טשעפען די ווייב, ווייל די נאטור ביי ווייבער איז אז זיי וויינען שנעלער, און דאס איז א גרויסע פגם השם ישמרינו.


א כתיבה וחתימה טובה.

#1086 - שלום בית מיינט נישט צו זיין א קנעכט פאר די ווייב
שלום בית, התחזקות, שלום, התבודדות

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת ואתחנן, ה' מנחם-אב, שנת תשפ"ו לפרט קטן


לכבוד ... נרו יאיר


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


נישט דאס מיינט שלום בית, זיין א קנעכט פאר די ווייב; מיר מאכן יעדן טאג א ברכה ביי ברכת השחר: "שכוח הייליגער באשעפער 'שלא עשני עבד', איך בין קיינעמ'ס קנעכט, איך דין קיינעם נישט, איך דין נאר דיך הייליגער באשעפער"; שלום בית איז - רעדן שיין, ווייך און איידל, שלום בית איז - נישט וויי טון, נישט טשעפען, נישט זיך טענה'ן און נישט מאכן קיין וויכוחים, אבער נישט אז יעדע זאך וואס זי זאגט און וואס זי הייסט - דארף מען מאכן.


ליבער ברודער, איך בעט דיר זייער, שטארק זיך און זיי פרייליך, און דאנק דעם אייבערשטן אויף די גרויסע חסדים אז דו האסט חתונה געהאט, און דו האסט אזא טייערע ווייב, און אז דיין ווייב פארלאנגט פון דיר זאכן וואס דו ביסט נישט ביכולת דאס צו טון - זאלסטו זיך נישט צעקוועטשן, זאלסט בלייבן שטארק און פרייליך, זאלסט איר נישט וויי טון, זאלסט נאר זאגן אז דאס איז דיר שווער צו טון, נעם די עצה פון הייליגן רבי'ן, גיי א שפאציר, דו מיטן אייבערשטן אליינס, שמועס אויס דיין הארץ מיטן אייבערשטן, דערצייל אים דיינע געפילן, דערצייל אים דיינע מחשבות, דערצייל אים ווי דו שפירסט זיך אזוי צעקוועטשט, בעט אים ער זאל דיר געבן פארשטאנד, דו זאלסט וויסן ווי אזוי צו בויען א שיינע שטוב, און אין די זעלבע צייט - זיין א קנעכט נאר פארן אייבערשטן.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#1085 - רעדט שיין און ווייך, אבער פעלזן פעסט מיט אידישקייט
חינוך הילדים, שלום בית, שלום, טעלעפאן

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת ואתחנן, ה' מנחם-אב, שנת תשפ"ו לפרט קטן


מרת ... תחי' קרית ברסלב, ליבערטי


איך האב ערהאלטן אייער בריוו.


לאזט אייך נישט, בלייבט שטארק, בלייבט פעלזן פעסט עס זאל נישט אריינקומען ביי אייך אין שטוב קיין סמ' טעלעפאן, רעדט שיין צו אייער מאן, בעטס אים: "איך וויל אזוי שטארק אינאיינעם מיט דיר אויפבויען א הייליגע שטוב, אן ערליכע שטוב, ערליכע קינדער, איך בעט דיר מיט מיין גאנצע הארץ ברענג נישט אריין א סמארטפאון אין שטוב".


עס שטייט אין פסוק (משלי טו, א): "מַעֲנֶה רַּךְ יָשִׁיב חֵמָה", דער וואס רעדט ווייך, קערט אוועק די צארן; נאך שטייט אין פסוק (שם יד, א): "חַכְמוֹת נָשִׁים בָּנְתָה בֵיתָהּ", א פרוי האט א ספעציעלע חכמה וואס זי קען אויפבויען איר שטוב; פון איין זייט - זיין זייער זייער שטארק אויף די הייליגקייט פון די שטוב, און פון די אנדערע זייט - זיין זייער קלוג צו געבן דעם געפיל פארן מאן אז ער איז חשוב און טייער און באליבט אין די אויגן.


דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#1084 - וואס וועט איר טון ווען זיינע נערווען וועלן זיך צערייסן?
שלום בית, שלום, תפילה

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת ואתחנן, ה' מנחם-אב, שנת תשפ"ו לפרט קטן


מרת ... תחי'


אייער מאן האט מיר געשריבן אז עס איז אים זייער שווער דאס לעבן, ער פילט ווי ער ווערט צעקוועטשט און צעדריקט פון אייך, ער פילט כמה פעמים ווי ער פארלירט זיין אטעם; די וועג ווי אזוי איר רעדט צו אים, איר שאפט אויף אים אזוי ווי א האר שאפט אויף א קנעכט; ספעציעל אייער מאן וואס איז זייער איידל און הייקל, ער האט זייער אן איידעלע נפש; ער טוט זיך אלץ באשולדיגן, פיר און צוואנציג שעה לעבט ער מיט די מחשבה אז ער מאכט שלעכט פאר אנדערע.


איך בעט און איך ווארן, די וועג ווי אזוי איר פירט זיך מיט אים מוז זיך גלייך תיכף ומיד טוישן; רעדט צו אים שיין, ווייך און איידל; אלעס וואס איר דארפט פון אים זאלט איר נישט אים הייסן דאס טון, נאר פרעגן בדרך שאלה: "וואלסטו געוואלט אהיימקומען יעצט?" "וואלסטו מיך געקענט נעמען ערגעץ?" "וואלסטו געוואלט קומען מיט מיר איינקויפן?" "שפירסטו אז דו האסט כח מיר יעצט צו העלפן?" געבט זיך אכטונג, עס קען זיין אז איר וועט איבערציען דעם שטריק און זיינע נערוון וועלן זיך אים צערייסן, און וואס וועט איר דעמאלט טון...?


זאגט יעדן טאג דעם יום תהלים און וויינט צום אייבערשטן ער זאל אייך געבן שכל און פארשטאנד ווי אזוי מען רעדט צו א מאן, מיט כבוד און עהרע.


דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#1083 - וועסט העלפן ביים קאמפיין, אדער זוכן תירוצים?
אמונה, שלום בית, מוסדות, אומאן

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת עקב, י"ד מנחם-אב, שנת תשפ"ו לפרט קטן


לכבוד ... נרו יאיר


פון היינט זעקס וואכן פארן מיר צום הייליגן רבי'ן אויף ראש השנה, זיין אין אומאן. איך וויל דיך מחזק זיין זאלסט איבער שפרינגען אלע בלבולים, ווייל אז דער רבי זאגט (חיי מוהר"ן, סימן תג): "הָרֹאשׁ הַשָּׁנָה שֶׁלִּי עוֹלֶה עַל הַכֹּל", זיין ביי מיר ראש השנה איז גרעסער פון אלעס, און איך וואונדער זיך אויף מיינע תלמידים וואס גלייבן אין מיר, פארוואס זאלן זיי נישט מעורר זיין מיינע מענטשן אז אלע זאלן קומען צו מיר אויף ראש השנה?! קיינער טאר נישט פעלן! "כִּי כָּל עִנְיָן שֶׁלִּי הוּא רַק רֹאשׁ הַשָּׁנָה", ווייל מיין גאנצע זאך איז ראש השנה; און דער רבי האט געהייסן מען זאל מודיע זיין פאר אלע מענטשן וואס גלייבן אין אים, אז ער האט געהייסן קומען צו אים אויף ראש השנה, און ווער עס איז זוכה צו זיין ביי אים אויף ראש השנה דארף זיך זייער פרייען א גאנץ יאר, עיין שם.


גיי אריבער אלע בלבולים וכו' און אלע קושיות און ספיקות וכו' וכו'; ווען מען האט געפרעגט דעם רבי'ן די אלע קשיות האט דער רבי געזאגט (שם, סימן תו): "וועט זיין נאך א קשיא", עס איז דאך נישט די ערשטע קשיא און נישט די לעצטע קשיא, יעדע גוטע זאך און יעדע הייליגע זאך איז ארומגענומען מיט קשיות, מען דארף נישט קוקן אויף דעם.


איך וויל דיר בעטן זאלסט נישט גיין ביינאכט מיט חברים; האסט איין חבר, דאס איז דיין ווייב. ביינאכט נאך מעריב גיי אהיים, על פי רוב די וואס דרייען זיך ביינאכט אין גאס זענען מענטשן אן קיין שטוב, מענטשן וואס האבן נישט קיין משפחה, דו האסט א ווייב מיט קינדער - דארפסטו אהיים גיין, מאך זיך א קבלה טובה נאך תפילת מעריב נישט צו רעדן מיט קיינעם נאר מיט דיין ווייב.


איך וויל דיר פרעגן אויב דו וועסט מיר קומענדיגע וואך ביים קאמפיין העלפן אדער דו וועסט זוכן תירוצים? איך וויל אז אלע זאלן עוסק זיין אין גיין נאך געלט, רופן באקאנטע, משפחה; נישט אבי יוצא צו זיין, נאר מיט די גאנצע הארץ.


די חובות וואס איך האב - איז נישט מיינע, איך זאג דיר מיט אן אמת, דאס איז נישט מיינע, איך האב דאס געבארגט נאר פאר די קהלה; קענסטו נישט שטיין אין דער זייט...


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#1082 - מען מוז ברענגען געלט פאר די ווייב און קינדער
שלום בית, צדקה, פרנסה

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת עקב, י"ב מנחם-אב, שנת תשפ"ו לפרט קטן


לכבוד ... נרו יאיר


אז דו האסט נישט קיין פרנסה, דו האסט נישט וואס אהיים צו ברענגען - מעגסטו על פי הלכה גיין נאך געלט; אזוי ווערט גע'פסק'נט אין שולחן ערוך (יורה דעה, סימן רנג).


מוהרא"ש זאגט, אויב מען וויל נישט 'פושט רגל' זיין (באנקראטירן) - זאל מען 'פושט יד' זיין, זיך נישט שעמען אויסצושטרעקן די האנט בעטן הילף.


פאר זיך קען מען מקיל זיין, און אז מען האט נישט קיין געלט פאר זיך - איז נישט געפערליך, אבער ווען עס קומט צו די ווייב און קינדער - דארט איז נישטא קיין תירוצים: 'איך האב נישט וכו'', דארט מוז מען ברענגען געלט, די הייליגע חכמים זאגן (חולין פד:): "שֶׁהֵן תְּלוּיִין בּוֹ וְהוּא תָּלוּי בְּמִי שֶׁאָמַר וְהָיָה הָעוֹלָם", די ווייב און קינדער זענען אנגעהאנגען אינעם מאן, אבער דער מאן איז אנגעהאנגען אינעם אייבערשטן.


געדענק דיין התחייבות ביי דיין חופה, האסט אונטערגעשריבן אין די כתובה: "אֲנָא אֵיזִן, וְאוֹקִיר, וְאֶפְלַח לֵכִי", איך וועל דיך שפייזן וכו'; דארפסטו דאס מקיים זיין, און אויך קען די גאנצע שלום בית גיין שלאפן, די הייליגע חכמים זאגן (תמורה טז.): "אִשָּׁה כֵּיוָן שֶּׁאֵין לָהּ תְּבוּאָה בְּתוֹךְ בֵּיתָהּ מִיָּד צוֹעֶקֶת", אויב עס איז נישטא קיין עסן אין שטוב הייבט גלייך די ווייב אן צו שרייען; דאס נעמט אוועק די ליבשאפט און דאס איז גורם אז אלעס זאל צעפאלן.


קומענדיגע וואך וועט אם ירצה ה' זיין די יערליכע קאמפיין פאר די קהילה און די מוסדות, איך וויל דו זאלסט די יאר נעמען א חלק; נישט אבי יוצא צו זיין, איך וויל עס זאל זיין מיטן גאנצן הארץ.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#1081 - דיין ווייב זאל נישט מורא האבן פון דיר
שלום בית, התחזקות, פרנסה

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת ואתחנן, ו' מנחם-אב, שנת תשפ"ו לפרט קטן


טייערער ... נרו יאיר


שטארק זיך, שטארק זיך מיט דיינע שיעורים כסדרן אין משניות און גמרא, אויך זאלסטו לערנען יעדן טאג דעם רבינ'ס ספרים, דאס וועט דיך ברענגען נענטער צום אייבערשטן.


געב דיין ווייב געלט, דער עיקר זאלסטו זיך היטן זי זאל נישט האבן קיין אימה יתירה, איבריגע שרעק פון בעטן געלט פאר די שטוב זאכן וכדומה, און אזוי וועסטו האבן גרויס שפע, ווייל ווען עס איז דא ליבשאפט צווישן מאן און ווייב – איז דא שפע.


דער הייליגער צדיק רבי ישכר דוב – דער בעלזער רב זכותו יגן עלינו זאגט, אז דאס איז מרומז אין די ווערטער וואס די הייליגע חכמים זאגן (שבת קל.): "ליכא כתובה דלא רמו בי' תיגרא", 'תיגרא' איז א לשון פון תגר און מסחר, און די ווארט 'רמו' איז א לשון פון הרמה, אויפהייבן; אז ווען עס איז דא שלום בית ווערט גרויס שפע.


שטארק זיך מיט די גוטע מנהג נישט אריין צו ברענגען דיין אפיס אין שטוב; זמן אפיס לחוד – וזמן זיין א מאן און א טאטע פאר די קינדער – לחוד, מיש נישט אויס, מאך נישט כלאים.

#1080 - איר רפואה איז נאר אנגעהאנגען אין שמחה
שלום בית, התחזקות, התבודדות

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת ואתחנן, ו' מנחם-אב, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר


דער אייבערשטער זאל שיקן א רפואה שלמה פאר דיין ווייב, זי זאל צוריק באקומען אירע כוחות, זי זאל קענען זיין א מאמע פאר די קינדער און א ווייב.


יעצט ווען די שטוב ארבעט איז געפאלן אויף דיר, זאלסטו זיך זייער שטארקן דאס צו טון מיט גרויס שמחה, אויך זאלסטו משמח זיין דיין ווייב, איר רפואה איז נאר אנגעהאנגען אין שמחה; נעם איר צו דאקטער פרייליך, דאקטער פרייליך איז דער גרעסטער און בעסטער דאקטער, "שמחה הוא הרפואה לכל" (לקוטי מוהר"ן חלק ב, סימן כד).


אויך איז דא א גרויסער פראפעסאר דאקטער פעלדמאן – איש שדה, לילך ביערים ובשדות, גיין צווישן די ביימער און פעלדער שמועסן מיטן אייבערשטן, אים בעטן אויף אלעס.


מוהרא"ש זאגט, דאס זענען געווען זיינע דאקטוירים וואס האבן אים געהאלטן ביים לעבן, דאקטער פרייליך, דאקטער פעלדמאן, דאקטער לערנער און דאקטער וואסערמאן; שמחה, התבודדות, תורה און מקוה; והבן למעשה.

#1079 - דער רבי מאכט ליכטיג אין אלע פלעצער
חינוך הילדים, שלום בית, התחזקות

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת ואתחנן, ו' מנחם-אב, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר, מאנסי


איך האב ערהאלטן דיין בריוו מיט די פדיון.


איך פריי זיך צו הערן אז דו ביסט זיך מחי' מיט די עצות און חיזוק פון הייליגן רבי'ן, דיין לעבן איז געווארן א לעבן, דער רבי מאכט דיר ליכטיג אין אלע פלעצער; ביים לערנען, ביים דאווענען, ביי שלום בית, ביים מחזק זיין די קינדער און ביי כיבוד הורים וכו' וכו'.


דער אייבערשטער זאל העלפן דו זאלסט האבן נחת ביי דיינע קינדער און הצלחה אין אלע דיינע וועגן.

#1078 - ארייננעמען די עלטערן פאר שבתים און ימים טובים
חינוך הילדים, שלום בית, טעלעפאן

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת ואתחנן, ו' מנחם-אב, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר, קרית ברסלב


דאס וואס דו פרעגסט אז דיין שווער און שוויגער ווילן כסדר קומען, און עס איז שווער פאר דיין ווייב, דו ווילסט וויסן וואס איז ריכטיג.


ריכטיג איז – וואס מער ארייננעמען די עלטערן פאר שבתים און ימים טובים, בפרט ווען די עלטערן ווערן פארעלטערט – איז ריכטיג וואס מער זיי צו מכבד זיין, וואס מער זיי ארייננעמען אין שטוב, און אז זיי פירן זיך אנדערש, און דו טראכסט אז עס וועט גיין אויף די חשבון פון די קינדער, דאס איז נישט אזוי, די קינדער וועלן נאר שענער אויפוואקסן בזכות כיבוד הורים.


(נאר אויב פאר דיין ווייב'ס מח איז דאס נישט גוט, זי פאלט צוריק וכו' – דעמאלט זאלסטו שיינערהייט זאגן אז עס איז אונז יעצט אביסל שווער וכו', חייך קודמין, ערשט קומט די געזונט פיזיש, און נאך מער די נפש גייסטיש).


האלט אן דיין גדר פון נישט האבן טעקסט מעסעדזש.

#1077 - מאכן די סעודות שבת מיט שמחה און ישוב הדעת
חינוך הילדים, שלום בית, התחזקות, דאווענען

בעזרת ה' יתברך - ערב שבת קודש פרשת דברים, חזון, ג' מנחם-אב, שנת תשפ"ו לפרט קטן


לכבוד ... נרו יאיר


שבת זאלסטו זיין זייער זייער פרייליך און זיך אומגיין מיט דיינע קינדער מיט אסאך סבלנות און געדולד, חס וחלילה נישט שלאגן די קינדער, און חס וחלילה נישט שרייען, פארשעמען אדער טשעפען די קינדער. און אויב דו ווילסט מחנך זיין דיינע קינדער זיי זאלן האבן א ליבשאפט צו תורה און יראת שמים - איז די בעסטע זאך זאלסט זיין א לעבעדיגע ביישפיל, די קינדער זאלן זען ווי דו האסט ליב תורה, און ווי דו פירסט זיך מיט יראת שמים; שבת ביים דאווענען זאלסטו נישט שמועסן, דאס וועט זיין 'מעשה אבות סימן לבנים', וועלן דיינע קינדער אויך נישט שמועסן ביים דאווענען, ווייל ווי אזוי עלטערן פירן זיך - אזוי וועלן די קינדער טון ביים סוף.


דער הייליגער בן איש חי זכותו יגן עלינו ברענגט א פלא פון א מעשה (ספר נפלאים מעשיך, מעשה קי), אמאל איז געווען א איד וואס האט געוואלט שלאגן זיין קינד, ווייל דאס קינד האט געגעסן ברויט אן זיך וואשן נטילת ידים, ער האט אנגעכאפט ביידע פיס פונעם קינד מיט איין האנט, און גענומען דעם שטעקן אינעם אנדערן האנט, און ווען ער האט געוואלט שלאגן דאס קינד האט ער זיך אליין געשלאגן און ער האט זיך אליין זייער שטארק צעקלאפט; האט דער זון געזאגט: "טאטע, דו ווייסט פארוואס דו האסט דיך צעקלאפט? ווייל פון הימל וויל מען דיר ווייזן אז אנשטאט דו זאלסט מיך שלאגן אויף דעם וואס איך עס אן נטילת ידים זאלסטו זיך אליינס ענדערש שלאגן אויף דעם וואס דו עסט אויך אן זיך וואשן נטילת ידים, און דאס איז די סיבה פארוואס איך עס אן נטילת ידים; אויב וואלט איך דיר געזען עסן נאר מיטן זיך וואשן נטילת ידים וואלט איך אויך קיינמאל נישט געגעסן אן נטילת ידים".


פרייטאג ערב שבת - זאלסטו נישט ארבעטן נאך חצות. די הייליגע חכמים זאגן (פסחים נ.): "כל העושה מלאכה בערב שבת אינו רואה סימן ברכה", ערב שבת אז מען ארבעט - זעט מען נישט קיין ברכה; גיי אהיים, העלף אנגרייטן דעם שבת, העלף דיין ווייב, און לייג זיך אביסל אראפ שלאפן אז דו זאלסט קענען מאכן די סעודת שבת מיט גרויס שמחה און מיט ישוב הדעת. מיט רחמנות, נישט מיט קיין כעס. מיט סבלנות, נישט מיט קיין נערוון.


א פרייליכן ליכטיגן שבת!

#1076 - לויב אויס דיין ווייב און טעכטער מיט זייער צניעות
צניעות, שלום בית

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת דברים, כ"ט תמוז, שנת תשפ"ו לפרט קטן


לכבוד ... נרו יאיר


דאנק און לויב דעם אייבערשטן אז דיין ווייב גייט אנגעטון איידל און אז זי פירט זיך מיט די מסורה פון אירע עלטערן, די מסורה פון די הייליגע צדיקים זיך אינגאנצן אראפנעמען די האר.


דו האסט נישט קיין השגה דאס גרויסקייט פון א שטוב וואו די מאמע מיט די טעכטער גייען אנגעטון איידל, אין די שטוב רוט די שכינה און עס איז דא אלע ברכות, און אויב חס וחלילה די מאמע מיט די טעכטער פירן זיך אויף בפריצות – פארטרייבט מען די שכינה, מען פארטרייבט אלע ברכות פון שטוב, און מען ברענגט אריין די סטרא אחרא, די מזיקים און די קליפות השם ישמרנו.


לויב אויס דיין ווייב מיט דעם וואס זי פירט זיך מיט די הייליגע מסורה פון זיך אראפנעמען די האר, אינגאנצן זיך אפשערן. קוק אריין וואס דער הייליגער רבי שמעון בר יוחאי זאגט אין זוהר (נשא קכה:): 'תּוּנְבָא לֵיתֵי', א קללה זאל קומען, 'עַל הַהוּא בַּר נָשׁ', אויף דעם מענטש, 'דְּשָׁבַק לְאִנְתְּתֵיהּ', וואס לאזט זיין ווייב, 'דְּתִתְחַזֵי מִשַׂעֲרָא דְּרֵישָׁה לְבַר', אז איר האר פון קאפ זאל זיך ארויסזען. 'וְדָא הוּא חַד מֵאִינּוּן צְנִיעוּתָא דְּבֵיתָה', און דאס איז פון די יסודות פון א אידישע שטוב, אז מען זאל נישט זען די האר פון די פרוי. 'וְאִתְּתָא דַּאֲפִּיקַת מִשַׂעֲרָא דְּרֵישָׁה לְבַר', און א פרוי וואס גייט מיט אויפגעדעקטע האר, 'לְאִתְתַּקְּנָא בֵּיהּ', זיך שיין צו מאכן, 'גָּרִים מִסְכְּנוּתָא לְבֵיתָא', איז זי גורם אז עס זאל זיין ארעמקייט אין שטוב, 'וְגָרִים לִבְנָהָא דְּלָא יִתְחַשְּׁבוּן בְּדָרָא', און זי איז גורם אז אירע קינדער וועלן נישט מצליח זיין, און זיי וועלן נישט זיין חשוב. 'וְגָרִים מִלָּה אַחֲרָא דְּשַׁרְיָא בְּבֵיתָא', אזוי אויך איז זי גורם אז דער סמ"ך מ"ם און די נישט גוטע זאלן זיין אין איר שטוב, 'מַאן גָּרִים דָּא', ווער איז דאס אלעס גורם? 'הַהוּא שַׂעֲרָא דְּאִתְחֲזֵי מֵרֵישָׁהּ לְבַר', די פרוי וואס איר האר זעט זיך ארויס.


לויב אויס דיין ווייב און דיינע טעכטער מיט דעם וואס זיי גייען אנגעטון מיט צוגעדעקטע שטרומפ וואס זעט נישט אויס ווי פוס, און מיט קליידער וואס איז איידל. דער הייליגער רבי זאגט (ספר המדות אות בנים, סימן ט): "הַצְּנִיעוּת שֶׁבְּאִשָּׁה מְזַכֶּה לָהּ לְבָנִים הֲגוּנִים", ווען די מאמע מיט די טעכטער פירן זיך איידל - וועט מען זוכה זיין צו האבן ערליכע געראטענע קינדער.


אז מען קוקט אין די וועלט און מען זעט וואס טוט זיך אין די וועלט, אזוי סאך קינדער, אזוי סאך שטיבער - פאלן אוועק פון אידישקייט; דארף מען זיך מורא'דיג שטארקן אז די ווייב און די קינדער, די מאמע מיט די טעכטער - זאלן גיין אנגעטון איידל, רעד צו דיינע קינדער פון די שיינקייט און דאס הייליגקייט פון צניעות, און חס וחלילה טשעפען אדער שפעטן, אדער אוועקמאכן און אונטערברעכן די ווייב זי זאל נישט גיין ווי איר מאמע און ווי די הייליגע מסורה.


איך בעט דיר זייער מיין ליבער ברודער, געב אכטונג אז דיינע טעכטער זאלן האבן איידעלע חבר'טעס, ערליכע חבר'טעס, חבר'טעס פון ערליכע שטיבער, ווייל די כח פון א חבר'טע איז זייער שטארק, און אויב מען חבר'ט זיך מיט נישט קיין גוטע חבר'טע - קען מען אינגאנצן אוועקקריכן, אזוי ווי די הייליגע חכמים זאגן (סוטה ז.): "הַרְבֵּה יַלְדוּת עוֹשָׂה, הַרְבֵּה שְׁכֵנִים הָרָעִים עוֹשִׂים.


אויך זאלסטו זען אז ביי דיר אין שטוב זאל מען רעדן פון אמונת חכמים, מען זאל דערציילן מעשיות פון צדיקים, און מען זאל פרעגן שאלות פון א דיין, און פון א רב, און פאלגן וואס די חכמים זאגן.


טייערער ברודער, גנב'ע זיך אראפ אפאר מינוט יעדן טאג פאר התבודדות; בעסער איז דאס צו טון ווי פריער אינעם טאג, ווען דער מח איז נאך קלאר. גיי א שפאציר מיטן אייבערשטן. בעט דעם אייבערשטן פאר דיר, פאר דיין שטוב, פאר דיינע קינדער און דורי דורות, אלע זאלן זיין ערליכע אידן, אלע זאלן האבן א שטארקע אמונה און אלע זאלן גיין בדרך התורה והיראה, בדרך הצדיקים.


זיי געזונט און שטארק.

#1075 - לאז שוין אפ דאס זיך אראפקלאפן
חינוך הילדים, אמונה, שלום בית, התחזקות

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת דברים, כ"ח תמוז, שנת תשפ"ו לפרט קטן


לכבוד ... נרו יאיר


דער הייליגער רבי האט אונז געלערנט (לקוטי מוהר"ן חלק א, סימן רפב), אז מיר מוזן קוקן גוט און אויפזוכן גוטס ביי יעדן איינעם, און אפילו עס זעט אויס ווי ביי דעם מענטש איז נאר דא שלעכטס, האט דער רבי געזאגט אז עס קען נישט זיין אז א מענטש זאל זיין אינגאנצן שלעכט, כולו רע, עס איז זיכער דא אין אים א פינטעלע גוטס, און דער רבי זאגט אז אויב מען וועט זען די גוטס און מען וועט טראכטן פון די פינטעלע גוטס - מיט דעם קען מען מהפך זיין יעדן מענטש, אים ארויסנעמען פון די שלעכטס און ברענגען צו ווערן א גרויסער צדיק.


דאס איז פון די יסודות אין ברסלב'ער חסידות, מוהרא"ש זאגט אז דאס איז פון די יסודות וואס דער הייליגער רבי האט אונז אוועקגעשטעלט; מיר זאלן זוכן אין יעדן איינעם גוטס, אויך אין זיך אליינס זאל מען אויפזוכן גוטס, טראכטן פון די גוטס און זיך מחיה זיין מיט די גוטס, און מיט דעם קען מען זוכה זיין אינגאנצן צו ווערן א גרויסער צדיק.


על כן ליבער ברודער, איך בעט דיר זייער, לאז שוין אפ די שלעכטס, לאז שוין אפ די מרה שחורה, לאז שוין אפ דאס זיך אראפקלאפן, הייב אן זיך מחיה זיין מיט די גוטע זאכן וואס דו האסט; זיי זיך מחי' מיט די מזוזה וואס דו האסט ביי די טיר פון דיין שטוב, זיי זיך מחי' מיט די בארד און פאות דיינע, זיי זיך מחי' מיט די ציצית, זיי זיך מחי' מיט די תפילין; פון דעם זאלסטו טראכטן, זאלסט גיין א טענצל און דאנקען דעם אייבערשטן: "שכוח הייליגער באשעפער אז איך בין א איד און איך האב די זכי' צו טון דיינע מצוות".


ליבער ברודער, איך בעט דיר זייער, אויך אין שטוב מיט דיין ווייב און דיינע קינדער זאלסטו זיך אנשטרענגען צו זען נאר גוטס, און בינד זיך אויף פון די קייטן פונעם סמ"ך מ"ם וואס ער האט דיך געבונדן אין זיין תפיסה, און ער מאכט דיך קוקן און טראכטן און געדענקען נאר פון די חסרונות פון דיין ווייב און די קינדער, דורכדעם צעשטערט ער דיר דיין לעבן, דו פייניגסט זיך, דו האסט נישט קיין מנוחה, דו קענסט נישט אנגיין אין דיין טאג, עס בוזשעוועט דיר דיין קאפ מיט די אלע שלעכטס וואס דו זעסט אין זיי; הייב אן פאלגן דעם רבי'ן, זוך אויף איין גוטע זאך אין דיין ווייב, און אזוי אויך איין גוטע זאך אין יעדער פון דיינע קינדער און זיי זיך מחי' מיט דעם, און טראכט: 'זיי זענען דאך אזוי גוט מיט די גוטע זאך וואס זיי טוען'.


מאך זיך א שיעור און לערנען דעם הייליגן רבינ'ס ספרים, מאך זיך א שיעור אין ספר הקדוש לקוטי מהר"ן. דער הייליגער רבי האט געזאגט (חיי מוהר"ן, סימן שמט): "וְאָמַר, שֶׁמִּי שֶׁיֵּשֵׁב וְיַעֲסֹק בִּסְפָרָיו רַק בְּלִי קִנְטוּר וְנִצָּחוֹן, וְיִסְתַּכֵּל בּוֹ בֶּאֱמֶת, אָז בְּוַדַּאי יִהְיוּ נִבְקָעִין אֶצְלוֹ כָּל גִּידֵי קַשְׁיוּת לְבָבוֹ, ואמר בזו הלשון: 'סע וועט אים אלע אדערן טרענען'", ווער עס וועט לערנען זיין ספר מיט אן אמת, וועט זיך אים עפענען אלע פארשטאפטע אָדערן, אפילו די הארץ איז פארשטאפט.


מאך זיך א שיעור און לערנען די שיחות פון הייליגן רבי'ן, דער רבי האט געזאגט (שם, סימן שנח): "מיט יעדע שיחה וואס איך שמועס מיט ענק קענט איר זוכה זיין צו זיין אן ערליכער איד, נישט סתם אן ערליכער איד נאר אן ערליכער איד אזוי ווי איך מיין אן ערליכער איד".


מאך זיך א שיעור אין סיפורי מעשיות, דער רבי האט געזאגט (שם, סימן כה), אז די מעשיות וועקן אויף א מענטש פון שלאף; אויך מאך זיך א שיעור אין ספר המידות, דער רבי האט געזאגט פאר זיין תלמיד רבי נפתלי, דער רבי האט אים געוויזן דעם ספר המידות און געזאגט (שם, סימן שעט): "מיין ליבער הארציגער חבר, דער ספר האט מיך געמאכט פאר א איד".


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#1074 - איך וויל מיטהאלטן אלעס פון די ישיבה
שלום בית, התחזקות, מוסדות

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת דברים, ב' מנחם-אב, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר


איך ערהאלט יעדן טאג דיינע מעסעדזשעס, א באריכט פון ישיבה.


א גרויסן יישר כח וואס דו העלפסט מיר מיט די ישיבה, דו האסט נישט קיין השגה די גרויסע זכות פון מחזק זיין בחורים און אריינבלאזן אין זיי יראת שמים, און אריינבלאזן אין זיי א רוח חיים, מיט די חיזוק און עצות פון הייליגן רבי'ן.


בנוגע דעם בחור ... וואס פירט זיך מיט חוצפה; איך וועל רעדן מיט אים, איך וועל אים מחזק זיין צו זיין בהכנעה, אבער דיר בעט איך באזונדער זאלסט פרובירן מיט אלע כוחות אים ליב צו האבן, פרוביר צו זוכן עפעס גוטס אין אים, וועט זיך די בילד אינגאנצן איבערדרייען, כמים פנים לפנים... א הארץ שפירט גלייך ווי אזוי מען קוקט און ווי אזוי מען טראכט; אז דו וועסט אים ליב האבן וועט ער זיך פירן מיט גרויס הכנעה.


פארגעס נישט פון דיין ווייב, מאך צייט אויך פאר איר, געב איר גוטע ווערטער מיט ליבשאפט, און אויך איר זאלסטו אלץ דן זיין לכף זכות – וועט די שכינה רוען ביי דיר.


זיי ממשיך מיר צו שיקן א באריכט יעדן טאג פון יעדן פרט פון ישיבה, איך וויל וויסן אלעס פון ישיבה, איך וויל איידעלע ערליכע בחורים מיט הכנעה, מיט גוטע מידות.

#1073 - מאכן צייט צו שמועסן און שפאצירן מיט די ווייב
שלום בית, התחזקות, שלום

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת פנחס, ט"ז תמוז, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר


איך פריי זיך צו הערן ווי דו שטארקסט זיך בעבודת השם, דו לערנסט פלייסיג שיעורים כסדרן על פי סדר דרך הלימוד פון הייליגן רבי'ן.


איך וויל דיך איין זאך פאררעכטן, דו דארפסט מאכן אביסל צייט צו שמועסן מיט דיין ווייב, און צו גיין א שפאציר מיט איר, טראכט נישט אז עס איז ביטול זמן, ביטול תורה, עס איז נישט קיין ביטול זמן, עס איז עבודת השם, עס איז וויכטיג אז די ווייב זאל באקומען אביסל צייט צו שמועסן און צו קענען אויסרעדן אלעס וואס ליגט איר אין הארץ וכו'.


דאנק און לויב דעם אייבערשטן אז דו האסט אן אשה צנועה, אן איידעלע ערליכער ווייב, זי גייט אנגעטון איידל און הייליג, און טו איר שעצן, און טו איר געבן גוטע ווערטער.


איך בין דיר זייער דאנקבאר פארן מיר העלפן אין די מוסד און מיט די קהילה; מיר פארן שוין אין ווייניגער פון צען וואכן צום הייליגן רבי'ן קיין אומאן, אלע וואס טוען פארן רבי'ן, אלע וואס זענען משמש דעם רבי'ן – טוט דער רבי פאר זיי, און בלייבט נישט שולדיג.

#1072 - הער אויס די שיעור אין הלכות שבת
שלום בית, התחזקות, תפילה

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת מטות מסעי, כ"ד תמוז, שנת תשפ"ו לפרט קטן


טייערער ליבער נחמן נתן


מזל טוב פאר דיין שידוך, איך בין אזוי פרייליך אז דו ביסט א חתן געווארן, דו האסט באקומען א טייערע איידעלע כלה תחי'; דער אייבערשטער זאל העלפן דו זאלסט זוכה זיין אויפצושטעלן א הייליגע שטוב.


זע צו לערנען הלכה; יעצט זומער זאלסטו לערנען ביי דיין ברודער הרב אלחנן חיים, הער אויס די שיעור אין הלכות שבת, דאס איז מיין גאנצע נחת, אז דו לערנסט און אז דו פירסט זיך ביראת ה'.


פון דיין טאטע וואס האט דיך זייער ליב.

#1071 - ווען דו ביסט איבערגעשטרענגט, זינג צום אייבערשטן
שלום בית, התחזקות, שלום

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת דברים, כ"ז תמוז, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר


איך האף אז דו האסט פארשטאנען וואס מיר האבן גערעדט, דיין ווייב איז א טייערע פרוי, א פרוי מיט אלע מעלות, זי איז נאר איבערגעשטרענגט פון די קליינע קינדער, זי איז נאכנישט צוריק געקומען צו די כחות וכו', יעצט איז נישט שייך צו רעדן וכו', יעצט דארף זי קומען צו זיך.


ווען דו שפירסט זיך איבערגעשטרענגט – זאלסטו זינגען שירות ותשבחות צום אייבערשטן, דאנק און לויב דעם אייבערשטן; דאס עפנט די מח, עס שטארקט די נערווען, מען זאל נישט אריינגיין אין עצבות ומרה שחורה, מוהרנ"ת זאגט (לקוטי הלכות יורה דעה כלאי בהמה הלכה ד, אות ו), ווען דוד המלך איז געווען זייער איבערגעשטרענגט פון אזויפיל ביטערע צרות און יסורים, בפרט ווען זיין זון אבשלום האט זיך ארויסגעשטעלט מיט א מרידה קעגן אים, איז נישט געווען א וועג ארויס פאר אים, נאר איין זאך (תהלים ג, א): "מִזְמוֹר לְדָוִד בְּבָרְחוֹ מִפְּנֵי אַבְשָׁלוֹם בְּנוֹ", איך לויב דיך אייבערשטער אז מיין זון אבשלום וויל מיר שלעכטס טון... דאס האט געראטעוועט דוד המלך פון נישט אוועקפאלן, אזוי ווי די הייליגע חכמים זאגן אויף דוד (סנהדרין קז.), אז ער איז געקומען "עַד הָרֹאשׁ" (שמואל ב טו, לב), עיין שם.


אשרינו אז מיר האבן א רבי מיט אזעלכע תלמידים וואס ראטעווען אונז און ווייזן אונז די וועג ארויס פון די טונקלקייט.

#1070 - איך בין נישט ברוגז אויף דיר, איך בין איבערגעשטרענגט
שלום בית, התחזקות, צדקה, מוסדות

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת דברים, כ"ז תמוז, שנת תשפ"ו לפרט קטן


טייערער ליבער ... נרו יאיר


איך האב ערהאלטן דיין מעסעדזש.


איך בין בכלל נישט ברוגז אויף דיר, דאס וואס דו שרייבסט אז דו שפירסט אזוי ווייל איך רעד נישט געהעריג צו דיר; חס ושלום, איך בין נישט ברוגז אויף דיר, איך בין איבערגעשטרענגט מיט די חובות וכו', דאס נעמט מיר אוועק מיין מח, דאס איז גורם אז איך זאל פארזען וכו' און נישט שמייכלען וכו'.


יעצט גייט זיין די יערליכע קאמפיין "אנשי חיל"; איך וויל דיר בעטן דו זאלסט עוסק זיין אין גיין נאך געלט, העלפן די מוסדות און די קהילה וואס האט דיר אזוי געהאלפן, און דו וועסט מיר העלפן גרינגער מאכן די ארבעט.


איך האב דיך ליב, איך וויל דיך מחזק זיין דו זאלסט זיך מאכן א שיעור אין גמרא, אין משניות. זאג יעדן טאג פרקים משניות, און זאג בלעטער גמרא. אויך איז וויכטיג דו זאלסט האבן א חברותא, אדער קומען צום שיעור גמרא; דאס וועט דיר געבן שמחה, דו וועסט באקומען א שטארקע געשמאק אין דיין טאג טעגליכן לעבן, אויך דיין שלום בית וועט אויפשיינען, ווייל דער וואס לערנט תורה – דער איז פרייליך און איז מצליח.


בלייב שטארק מיט דיינע פרינציפן פון נישט האבן א סמארטפאון, און א טעבלעט וכדומה, און קלאפ ארויס די נארישע מחשבות אז איך בין ברוגז וכו'.

#1069 - שטרענג זיך נישט איבער
שלום בית, התחזקות, מוסדות, תפילה

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת דברים, כ"ז תמוז, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר


ווי אזוי שפירסטו זיך? וואס מאכסטו? איך בעט פאר דיר דו זאלסט זיין געזונט און שטארק און האבן כח ווייטער צו משמש זיין דעם רבי'ן.


געב אכטונג אויף דיין קערפער, שטרענג זיך נישט איבער, דער הייליגער בעל שם טוב זכותו יגן עלינו האט געזאגט: "א קליינע לאך אינעם קערפער – איז א גרויסע לאך אין די נשמה", אז דער גוף איז אפגעשוואכט פארלירט מען אסאך אין עבודת השם; היט זיך צו עסן געזונט, טרונק און רו זיך אפ, אז דו זאלסט האבן כח צו העלפן די מוסדות מיט די קהילה.


זאג תהלים, דער הייליגער רבי זאגט (שיחות הר"ן, סימן צח), תהלים איז א משענת פארן מענטש, דורך תהלים פאלט מען נישט, מען האט כח צו גיין און קומען, מען האט כח צו טון, עס האלט אונטער דעם מענטש.


אויך זאלסטו דאנקען דעם אייבערשטן פאר די מתנה וואס דו האסט, א טייערע ווייב, אן אשת חיל, ווי זי זארגט פאר דיר און זי איז אזוי איבער געגעבן פאר דיר בלב ונפש.

#1068 - א גן עדן אין שטוב
חינוך הילדים, שלום בית, התחזקות, שלום

בעזרת ה' יתברך - ערב שבת קודש פרשת פנחס, י"ח תמוז, שנת תשפ"ו לפרט קטן


לכבוד ... נרו יאיר


פארלייג זיך אויף די איין זאך, עס זאל זיין פרייליך ביי דיר אין שטוב, בפרט ערב שבת און שבת קודש, דעמאלט ווען מען פארברענגט מער צייט מיט די קינדער; עס זאל זיין נאר פרייליך, און חס ושלום עס זאל זיין פחדים אין שטוב מיט נערווען; דאס איז די גרעסטע סכנה פאר די קינדער. דער הייליגער רבי זאגט (ספר המידות, אות בנים, סימן קז): "הַבָּנִים שׁוֹטִים, כְּשֶׁאֲבִיהֶם כַּעֲסָן", די קינדער וואקסן אויף נאראנים און טפשים ווען דער טאטע איז א נערוועזער; ווייל די קינדער האבן מורא צו פרעגן זייערע שאלות, זיי האבן נישט צו וועם צו רעדן, און זיכער אויב חס ושלום מען שלאגט די קינדער – ווערט זייער נפש צעריסן השם ישמרינו.


שבת ביי די סעודות זאלסטו זינגען לעבעדיגע פרייליכע ניגונים, זינג נישט וויינעדיגע טרויעריגע ניגונים, לאז אפ די ערנסטע עצבות'דיגע מעשיות, שבת זאלסטו זיין נאר פרייליך, מאך פרייליך דיין שטוב – דיין ווייב און קינדער; דעמאלט וועט די שכינה רוען אין שטוב, עס וועט זיך שפירן א גן עדן אין שטוב.


אויך ווען מען דארף מחנך זיין א קינד, בפרט די עלטערע קינדער – דארף דאס גיין מיט רבי נתן'ס רעצעפט; א לעפל חינוך מיט א שיסל גוטע ווערטער, א שיסל קאמפלימענטן, והבן למעשה.


א פרייליכן שבת.

#1067 - חס ושלום ארויסגיין קעגן א איד
אמונה, שלום בית, מחלוקת, שלום

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת פנחס, ט"ז תמוז, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר


מחלוקת איז אזוי געפערליך, אפילו ערליכע אידן ווערן פארכאפט אין דעם, עס זענען דא מענטשן וואס גייען אריין אין א דמיון אז זיי דארפן פאררעכטן די וועלט, און נאר זיי זענען ביים אמת, און אלע דארפן זיך אונטערווארפן אונטער זיי, און אויב נישט – איז א מצוה זיי צו רודפ'ן השם ישמרינו, ווייל דער סמ"ך מ"ם קומט צום מענטש פארשטעלט ווי אן ערליכער איד, ער טוט אנהעצן דעם מענטש ער זאל זיך קריגן מיט אנדערע מיט א לבוש פון 'מען דארף מתקן זיין די וועלט' וכו'.


אבער אין אמת'ן דארף מען וויסן אז עס איז נישטא קיין מענטש אן א חסרון, יעדער איינער ווערט באשאפן מיט א פעלער וכו', און די עבודה איז דאס אויס צו ארבעטן און זיך משלים זיין, אבער אויף א צווייטן טאר מען נישט קוקן שלעכט, און חס ושלום זוכן די חסרונות, און אז דער יצר הרע קומט איינרעדן צו זוכן ביי אנדערע שלעכטס – זאל מען זיך דערמאנען די חטאות נעורים, און אויך ווי מען האלט יעצט וכו', און אפילו מען איז א גרויסער למדן, און אויך א חשוב'ער איד, א חסיד – דארף מען זיך בארעכענען ווי מען האלט אויף די וועלט מיט די אייגענע ענינים (פגם הברית), ווי עס קומען אריין נישט גוטע מחשבות השם ישמרינו, און חס ושלום ארויסגיין קעגן א איד, חס ושלום צו האבן צו טון מיט פארשעמען א איד, אדער מקפח זיין איינעמ'ס פרנסה, ווייל נאר דורך שלום וועלן מיר זוכה זיין צו ווערן אויסגעלייזט, אזוי ווי די הייליגע חכמים זאגן (דברים רבה ה, טו): "אֵין הַקָּדוֹשׁ בָּרוּךְ הוּא מְנַחֵם אֶת יְרוּשָׁלַיִם אֶלָּא בְּשָׁלוֹם", דער אייבערשטער וועט טרייסטן ירושלים, נאר בזכות שלום, און "אֵין הַקָּדוֹשׁ בָּרוּךְ הוּא מְבַשֵֹּׂר אֶת יְרוּשָׁלַיִם שֶׁיִּהְיוּ נִגְאָלִים אֶלָּא בַּשָּׁלוֹם", דער אייבערשטער וועט אונז זאגן די גוטע בשורה אז מיר ווערן אויסגעלייזט נאר מיט שלום, "שֶׁנֶּאֱמַר" אזוי ווי עס שטייט אין פסוק (ישעיה נב, ז-ט): "מַה נָּאווּ עַל הֶהָרִים רַגְלֵי מְבַשֵּׂר מַשְׁמִיעַ שָׁלוֹם מְבַשֵּׂר טוֹב מַשְׁמִיעַ יְשׁוּעָה אֹמֵר לְצִיּוֹן מָלַךְ אֱלֹקָיִךְ, קוֹל צֹפַיִךְ נָשְׂאוּ קוֹל יַחְדָּו יְרַנֵּנוּ כִּי עַיִן בְּעַיִן יִרְאוּ בְּשׁוּב ה' צִיּוֹן, פִּצְחוּ רַנְּנוּ יַחְדָּו חָרְבוֹת יְרוּשָׁלִָם כִּי נִחַם ה' עַמּוֹ גָּאַל יְרוּשָׁלִָם", אמן סלה.

#1066 - פארוואס זיך קריגן?
שלום בית, מחלוקת, שלום

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת פנחס, ט"ז תמוז, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר


ווען א מענטש לעבט מיט אביסל ישוב הדעת וואלט ער קיינמאל נישט געהאט מיט מחלוקת, מיט מתקן זיין אנדערע וכו', ווייל דער וואס לעבט מיט ישוב הדעת, ער ווייסט אז 'איין טאג וועל איך דארפן אלעס איבערלאזן, איין טאג וועט קומען דער מלאך... און איך וועל אלעס דארפן איבערלאזן, איך וועל אוועק גיין פון די וועלט, מיין נשמה וועט ארויפגיין וכו''; אזא מענטש וועט זיך נישט קריגן מיט אנדערע, און אפילו מען וועט אים אנהעצן וכו', אז עס איז א מצוה צו קריגן וכו' – וועט ער אנטלויפן פון די סארט מצוות.


יעדער איז איבערצייגט אז ביי זיי איז די אמת, אבער דאס איז זיכער: "א-מת", איין טאג: "אהי' מת", וועל איך זיין א נפטר, עס וועט גארנישט ניצן, נישט קיין געלט, נישט קיין כבוד, נישט קיין מעכטיגקייט וכו', און דעמאלט וועל איך זען דעם ריינעם אמת, אז (ירמיהו י, י): "וַה' אֱלֹקִים אֱמֶת", נאר דער אייבערשטער איז אמת, און די הייליגע תורה; איז וואס דארף מען זיך פיינט האבן איינער דעם צווייטן? פארוואס זאלן צוויי ברידער נישט רעדן פון פיינטשאפט אז דער ברודער איז ביי א צווייטע חסידות אדער ביי א צווייטע קהילה וכו'? פארוואס זאלן צוויי שכנים וואס ביידע זענען ערליכע אידן נישט רעדן צוליב דעם וואס דער אנדערער שכן גייט ביי א צווייטער רבי, ראש ישיבה וכו'? דאס איז דער ביטערער גלות, און נאר צוליב דעם ליידט מען צרות, (מען רעדט נישט פון מינים ואפיקורסים וואס על פי תורה דארף מען זיך אפטיילן, מען רעדט פון אידן מאמינים בה' ובתורתו), און ווער ווייסט וויפיל פרנסה אידן פארלירן צוליב מחלוקת, ווייל איין קליינע מחלוקת איז דוחה מאה פרנסות, עס נעמט אוועק הונדערט פרנסות פון אחינו בני ישראל.

#1065 - זיי א ותרן אין שטוב
שלום בית, מחלוקת, שלום

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת פנחס, ט"ז תמוז, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר


זע אין שטוב זאל זיין שלום, זיי א ותרן אין שטוב, און געב שטענדיג גוטע ווערטער, און אז דיין ווייב בעט געלט פאר שטוב זאכן, און פאר אירע זאכן – זאלסטו איר געבן, זיי נישט קארג, טו אלעס פאר שלום; ווייל דער סמ"ך מ"ם זוכט וואו ער קען מאכן א קריג צווישן מאן און ווייב, אזוי טוט ער זיי ביידע אראפווארפן אין עבירות רחמנא לצלן.


על כן נעם אן די עצה פון די הייליגע צדיקים וואס זאגן אז מען זאל זיך קיינמאל נישט טענה'ן מיט די ווייב, און זיכער נישט שטעכן מיט ווערטער. די הייליגע חכמים זאגן (בבא מציעא נט.), מען דארף זייער אכטונג געבן נישט צו טשעפען די ווייב, "שֶׁמִּתּוֹךְ שֶׁדִּמְעָתָהּ מְצוּיָה אוֹנָאָתָהּ קְרוֹבָה", די נאטור ביי פרויען איז א ווייכע נאטור, זיי וויינען און ווערן שנעלער געטשעפעט, און אז עס איז דיר שווער, דו שפירסט ווי דו קענסט נישט וכו', זאלסטו אנטלויפן צו די תורה, אז דו וועסט לערנען תורה און זיך אויסוויינען צום אייבערשטן – וועט זיך אלעס איבערדרייען לטובה, ווייל אלעס איז תלוי נאר אינעם מאן, אזוי ווי די הייליגע חכמים זאגן (בראשית רבה ח, יח): "זכה", אז מען לערנט תורה, מען פירט זיך מיט מעשים טובים – "עוזרתו", ווערט די ווייב בטל צום מאן, "לא זכה, כנגדו", און נאך מער זאגט דער הייליגער זוהר (תיקון יד, דף ל:): "עֵזֶר לוֹ בְּעָלְמָא דֵין", סיי אויף די וועלט, "וּבְעָלְמָא דְּאָתֵי", און אויף יענע וועלט; ווייל אלעס איז נאר תלוי אינעם מאן.

#1064 - אויפזוכן די גוטע זאכן ביי אנדערע
שלום בית, מחלוקת, שלום

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת פנחס, ט"ז תמוז, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר


ווען מיר קלאגן אויפן חורבן בית המקדש, מיר זאגן "תיקון חצות", און מיר זאגן תשעה באב: "אֵיכָה יָשְׁבָה בָדָד", מיט די קינות – איז דאס אויפן היינטיגן חורבן; מיר וויינען אויף די גלות השכינה, ווי ווייט מיר זענען פונעם אייבערשטן, מיר וויינען אויף אונזער חורבן.


דער הייליגער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק ב, סימן קא): "אֵין אוֹמְרִים חֲצוֹת עַל הֶעָבָר", מען וויינט נישט אויף וואס איז געווען מיט יארן צוריק, נאר "עַל מַה שֶּׁנַּעֲשֶׂה עַכְשָׁו עִם הָאָדָם", אויף וואס עס טוט זיך יעצט מיטן מענטש; מען דארף זיך טרעפן אין די פסוקים און זיך אויסשמועסן און אויסגיסן דאס הארץ צום אייבערשטן, אים בעטן ער זאל אונז מקרב זיין צו אים, מיר זאלן לעבן מיט אמונה, לעבן מיטן באשעפער, נישט מסיח דעת זיין פונעם אייבערשטן, און חס ושלום נישט מעכב זיין די גאולה, און נישט האבן מיט מחלוקת וואס האלט צוריק די גאולה, אזוי ווי די הייליגע חכמים זאגן (יומא ט:), די צווייטע בית המקדש איז חרוב געווארן צוליב מחלוקת און שנאת חנם, "ועדיין מרקד בינן", און נאכאלץ איז דא די עבירה פון זיך קריגן, און פון זיך פיינט האבן, און דאס איז מעכב די גאולה.


על כן יעצט ווען מיר זענען אין די דריי וואכן, אין די בין המצרים טעג, זאלסטו זיך שטארקן מיט קוקן גוט אויף א צווייטן, און מיט אויפזוכן די גוטע זאכן ביי אנדערע, און זיי דן זיין לכף זכות, אזוי ווי די הייליגע חכמים זאגן (שבועות ל.) אויפן פסוק (ויקרא יט, טו): "'בְּצֶדֶק תִּשְׁפֹּט עֲמִיתֶךָ', הֱוֵי דָּן אֶת חֲבֵירְךָ לְכַף זְכוּת", און אזוי וועט דער אייבערשטער אונז דן זיין לכף זכות, ווייל (שבת קכז:): "הַדָּן חֲבֵירוֹ לְכַף זְכוּת דָּנִין אוֹתוֹ לִזְכוּת", און אפילו מען זעט א מענטש מיט חסרונות – דארף מען גלייבן אין די ווערטער פון די הייליגע חכמים (ברכות נז.): "אֲפִילּוּ רֵיקָנִין שֶׁבָּךְ מְלֵאִים מִצְוֹת כְּרִמּוֹן", אפילו די ליידיגע מענטשן זענען אויך פול מיט מצוות, אזויפיל ווי די קערלעך פון א מילגרוים.

#1063 - א געשמאקע לופט, א געשמאקע צייט, מיט די קינדער
חינוך הילדים, אמונה, שלום בית

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת פנחס, י"ד תמוז, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר


פארלייג זיך אז די שבת סעודות ביי דיר אין שטוב זאל זיין פרייליך, עס זאל זיין א געשמאקע לופט, א געשמאקע צייט. דער זוהר הקדוש זאגט (יתרו פח.), די הייליגע חבריא פון רבי שמעון בר יוחאי, רבי אבא און רב המנונא סבא: "כד הוה יתיב בסעודתא דשבתא הוי חדי בכל חד וחד", זענען געזיצן ביי די שבת סעודות און זיך זייער געפרייט; גרייט זיך אן איינס צוויי מעשיות פון א צדיק, דערצייל דאס ביי די סעודה, און מער פעלט נישט אויס. שמועס מיט די קינדער און הער אויס די קינדער ווי זיי שמועסן, און ווארף אריין אין די שמועסן ברעקלעך פון אמונה אויף א געשמאקע וועג, דאס איז די וויכטיגסטע זאך פאר די קינדער.


די מעשה פון רבי'ן וואס דער חכם האט געשפילט ווי אן אינדיק, זיך נאריש געמאכט וכו', ביז דער בן מלך איז געזונט געווארן; די מעשה איז א יסוד היסודות, אלע חכמות ליגט אין דעם, ווי אזוי מען קען מקרב זיין די קינדער צום אייבערשטן דורך שפילן מיט זיי, דורך זיך אראפלאזן צו זיי וכו' וכו'.