בריוון פונעם ראש ישיבה שליט"א

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת מקץ, כ"ד כסליו, ערב חנוכה, שנת תשפ"ו לפרט קטן

... נרו יאיר, וויליאמסבורג

האסט מיר דערציילט אז מען האט דיך אפגעזאגט פון דיין דזשאב וכו'; איך בין גרייט צו מאכן א געשעפט מיט דיר, זאלסט זיך מקבל זיין נישט ארויסצוגיין ביינאכט פון שטוב, וועסטו טרעפן א גוטע פרנסה, מער בריווח און גרינגער ווי דאס וואס דו האסט געהאט ביז אהער.

טייערער ברודער, בלייב אין שטוב ביינאכט, גיי נישט ארויס פון שטוב, און אז דו קענסט נישט שלאפן – פון לעבן יארן מיט א פארדרייטע סדר היום, שלאפן בייטאג און אויפזיין ביינאכט – קענסטו לערנען אין שטוב, אבער חס ושלום ארויסגיין פארברענען די נעכט אינדרויסן פון שטוב; וועסטו זוכה זיין צו ווערן א גרויסער צדיק, אן ערליכער איד.

יעצט חנוכה זאלסטו זיך באנייען אין לערנען יעדן טאג אכצן פרקים משניות און זיבן בלאט גמרא, ענדיג משניות יעדע חודש און ש"ס לכל הפחות איין מאל א יאר.

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת מקץ, כ"ד כסליו, ערב חנוכה, שנת תשפ"ו לפרט קטן

... נרו יאיר, מאנסי

איך פריי זיך זייער צו הערן אז עס האט דיר זייער געהאלפן אין דיין לעבן וכו' די נייע שיעורים פון "התאחדות האברכים דחסידי ברסלב", עס האט דיר געהאלפן אין דברים שבינו לבינה וכו'; איך האף צום אייבערשטן ווייטער ממשיך זיין גלייך נאך חנוכה מיט מאכן חבורות פון אינגעלייט, תלמידים פון ישיבה, איינגעטיילט לויט די עלטער.

פאר דיין ווייב זאלסטו אויסלויבן איר משפחה, נישט מאכן ווערטלעך אויף אירע עלטערן, און אפילו זי וועט זיך אמאל צורעדן אויף זיי זאלסטו נישט מיט רעדן, נאר איר אויסהערן; ווייל ווען א פרעמדער רעדט אויף עלטערן – טוט דאס וויי.

לערן יעדן טאג ח"י פרקים משניות, דאס וועט דיר מזכך זיין דיין נשמה.

בעזרת ה' יתברך - ערב שבת קודש פרשת וישב, מברכין החודש, כ"ב כסליו, שנת תשפ"ו לפרט קטן

... נרו יאיר, מגיד שיעור ישיבת היכל הקודש ירושלים

איך וויל דו זאלסט אנהאלטן א קשר מיט דיינע תלמידים נאך די חתונה, זיי לערנען ווי אזוי מוהרא"ש האט אונז געלערנט ווי אזוי צו לעבן מיט א ווייב.

עס איז מיר שווער צו שרייבן מפני הצניעות, איך וויל דו זאלסט מיך רופן, איך וויל איבערגיין מיט דיר ווי אזוי דו זאלסט מדריך זיין די תלמידים נאך די חתונה. אמאל איז געווען צייט פאר מיר צו טון דאס אלעס אליינס, היינט ווען די קהילה ווערט גרעסער און גרעסער - דארף איך תלמידים זאלן מיר העלפן טון די ארבעט.

איך וויל דו זאלסט מיר העלפן מיט דעם פרט, באגלייטן די תלמידים נאך די חתונה זיי זאלן לעבן א זיסע לעבן מיט די תורה, מיטן אייבערשטן.

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת וישב, י"ט כסליו, שנת תשפ"ו לפרט קטן

... תחי'

איך האב ערהאלטן אייער בריוו.

איך פריי זיך זייער צו הערן אז איר זענט פרייליך און גליקליך, עס איז אזוי זיס דאס לעבן מיטן רבי'ן, און אז מען ווארפט אוועק די חכמות המדומות איז דאס לעבן ממש א חלום, און א רחמנות אויף די אויבער חכמים וואס טאפן אין די טונקל, די חכמות זייערע נעמט זיי אוועק פונעם אייבערשטן.

בנוגע וכו'; איר קענט איר זאגן אז איר דארפט שוין אראפלייגן די טעלעפאן ווייל אייער מאן איז דא, עס איז זייער שיין און זייער קלוג צו זאגן פאר א חבר'טע וואס הערט נישט אויף רעדן אויפן טעלעפאן: 'איך דארף אראפלייגן ווייל מיין מאן איז דא'.

זאגט יעדן טאג תהלים, און אויך זאגט שמות הצדיקים.

דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת מקץ, כ"ו כסליו, ב' דחנוכה, שנת תשפ"ו לפרט קטן

לכבוד ... נרו יאיר

זיי מכבד דיין ווייב, דער רבי האט אונז זייער געווארנט מיר זאלן מכבד זיין די ווייב. דער רבי זאגט (שיחות הר"ן, סימן רסד): "הֲלֹא הַנָּשִׁים הֵם סוֹבְלִים צַעַר וְיִסּוּרִים גְּדוֹלִים מְאֹד מְאֹד מִיַּלְדֵיהֶם, צַעַר הָעִבּוּר וְהַלֵּדָה וְהַגִּדּוּל, כַּאֲשֶׁר יָדוּעַ לַכֹּל עֹצֶם מַכְאוֹבָם וְצַעֲרָם וְיִסּוּרֵיהֶם", דער רבי האט געזאגט מען דארף זייער אכטונג געבן אויף די ווייב, ווייל זיי גייען אריבער זייער אסאך ווייטאג פון צער גידול בנים, צער לידה וכו', און רבי נתן שרייבט (שם, סימן רסג): "סִפֵּר לִי אֶחָד שֶׁהָיָה מֵשִׂיחַ עִמּוֹ זִכְרוֹנוֹ לִבְרָכָה מֵעִנְיַן בְּנֵי הַנְּעוּרִים, שֶׁשָּׁכִיחַ מְאֹד שֶׁנַּעֲשֶׂה קִלְקוּל בֵּינֵיהֶם וּבֵין נְשׁוֹתֵיהֶם, וְנִפְרָדִים זֶה מִזֶּה אֵיזֶה זְמַן, וְלִפְעָמִים נַעֲשֶׂה מִזֶּה פֵּרוּד לְגַמְרֵי חַס וְשָׁלוֹם", איינער האט מיר דערציילט אז ער האט געהאט א שמועס מיטן רבי'ן איבער דעם וואס מען זעט אינגעלייט צעטיילן זיך פאר א שטיק צייט און אסאך מאל ווערט נאכדעם א גט חס ושלום, "אָמַר, שֶׁזֶּה מַעֲשֶׂה בַּעַל דָּבָר, שֶׁמַּנִּיחַ אֶת עַצְמוֹ עַל זֶה מְאֹד, לְקַלְקֵל הַשָּׁלוֹם שֶׁל בְּנֵי הַנְּעוּרִים, כְּדֵי שֶׁיִּתָּפְסוּ בִּמְצוּדָתוֹ חַס וְשָׁלוֹם עַל יְדֵי זֶה", דער רבי האט געזאגט אז דאס איז מעשה בעל דבר, דער יצר הרע מאכט מען זאל זיך צעטיילן, ווייל אז מען איז אן א ווייב כאפט ער אריין דעם מענטש ביי אים אין זאק אריין, "כִּי הוּא אוֹרֵב עַל זֶה מְאֹד, לְתָפְסָם בִּנְעוּרֵיהֶם עַל יְדֵי קִלְקוּל הַשְּׁלוֹם בַּיִת חַס וְשָׁלוֹם, שֶׁגּוֹרֵם בְּעַרְמוּמִיּוּתוֹ לְקַלְקֵל הַשָּׁלוֹם שֶׁבֵּינֵיהֶם", ווייל דער יצר הרע לאקערט אויף יונגע פארפעלקער זיי צו צעטיילן און אזוי כאפט ער זיי אריין אין שמוציגע עבירות.

לאז זיך אפ פון די קטנות הדעת פון לויפן מיט חברים וכו', גיין ביינאכט מיט חברים, אנטלויפן פון שטוב מיט חברים וכו' וכו'; די ווארט חבר אין די דיקשענערי ביי מוהרא"ש - איז ווייב, מוהרא"ש פלעגט אונז כסדר זאגן נישטא קיין חבר, אויב א חבר איז דאס די ווייב; זי וועט דיך נישט אפלאזן, זי וועט בלייבן מיט דיר דיין גאנץ לעבן.

געב זיך אכטונג פון מניוולים, קיינער זאל נישט רעדן צו דיר פון פריוואטע זאכן, און אז א אינגערמאן פרובירט דיר צו זאגן הער אויס דאס, הער אויס יענץ - זאלסטו זיך אכטונג געבן פון אים. איך זאג פאר די חתנים, דו וועסט זען א טאג נאך די חתונה אין שול, די וואס קומען דיר פרעגן פריוואטע זאכן - פון די זאלסטו אנטלויפן, די זענען מניוולים, און אפילו זיי גייען אנגעטון אזוי ווי חסידי'שע קליידער; דער רבי האט שוין געזאגט אויף די ברייטע ארבל אז עס גיסט זיך פון דעם טומאה, כפירות ואפיקורסות.

געב זיך אכטונג פון דער וואס רעדט מיט דיר פריוואטע זאכן פון בינה לבינה, דאס איז נישט קיין זאכן וואס מען רעדט צווישן חברים, און אפילו עס זעט אויס ווי איינער וויל דיר העלפן וכו' - זאלסטו זיך אכטונג געבן; דו גיי צו די תורה, גיי צו דיין דַיָין, גיי צו דיין מורה דרך; אים זאלסטו פרעגן. בפרט לעצטנס איז געווארן א נייע אנשיקעניש, יעדער נאַר געבט עצות און האט דעות ווי אזוי מען דארף האבן שלום בית, און אינגעלייט אן שכל לויפן זיי נאך ביזן שאול תחתית; זאל דיר קיינער נישט זאגן 'הער אויס דעם און יענעם'; געדענק איך האב דיך געווארענט.

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

א פרייליכן חנוכה.

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת וישלח, י"ג כסליו, שנת תשפ"ו לפרט קטן

לכבוד משפחת ... שיחיו

נאכן רעדן מיט ענק און הערן אלע איינצעלהייטן פון די פרשה וואס גייט פאר ביי ענקערע עלטערן; די ווייטאג איז זייער גרויס, ספעציעל ביי די קינדער, וואס זעען ווי עס גייט צעפאלן די שיינע משפחה, די געפילן ווערן איבערגענומען, די געפילן זאגן טו דאס, מאך יענץ וכו' וכו'; אין אזא פאל דארף מען זיך היטן און נישט טון קיין איבערגעאיילטע זאכן, וואס קען גורם זיין נישט קיין גוטס.

וואס יא? מען דארף אויסהערן און מען דארף מחזק זיין, בפרט אין דעם פאלן זאלן ענק אויסהערן די מאמע, און איר מחזק זיין, אבער נישט טון עפעס מער, אויך איז וויכטיג צו דאווענען צום אייבערשטן, אים בעטן ער זאל העלפן עס זאל זיין שלום, און זאגן תהילים און טון גוטע מעשים, אבער נישט ווערן אריינגעדרייט און אריינגעמישט, ווייל מחלוקת איז זייער א גרויסע סכנה, און אלע וואס נעמען א טייל אין מחלוקת האבן שפעטער חרטה.

איך וויל ענק זייער בעטן ענק זאלן אכטונג געבן עס זאל נישט שאטן ענקער שלום בית, ענק זאלן לעבן בשלום, ענק זאלן לעבן מיט ליבשאפט, ברענגט אריין די שכינה ביי ענק אין שטוב, דארט וואו עס איז דא שלום מיט ליבשאפט – דארט איז די שכינה הקדושה, און אויב חס ושלום עס איז דא א קריגעריי – זאגט דער רבי - (ספר המדות אות מריבה, סימן סו): "שָׁם הַשָֹטָן", איז דארט דער שטן.

שטארק זיך מיט לערנען חומש – פרשת השבוע – יעדע וואך, טייל עס איין לויט די טעג פון די וואך, זונטאג ביז שני, מאנטאג ביז שלישי און אזוי ווייטער, אויך זאלסטו לערנען משניות און גמרא, און זיי מקפיד צו דאווענען די דריי תפילות שחרית מנחה מעריב אין שול מיט מנין.

און איר זאלט אנצינדן די שבת לעכט צוויי מינוט פאר די זמן וואס איר פלעגט צינדן יעדע וואך, טוט דאס פאר א זכות פאר אייער מאמע זאל געזונט זיין, און ביי די לעכט זאלט איר בעטן דעם אייבערשטן אין אייער שפראך (דער אייבערשטער פארשטייט ענגליש, דער אייבערשטער פארשטייט אלע שפראכן), בעטס אים ער זאל העלפן אייערע עלטערן זאלן לעבן בשלום און זיין געזונט, בעטס אים פאר אייך, פאר אייער מאן און פאר אייערער קינדער, ווייל עס איז נישטא עפעס שטערקער פון תפילה, בפרט תפילות פון אידישע מאמעס, אידישע פרויען – וואס בעטן ביי די שבת לעכט, די הימלען זענען אפן פאר איר.

עס קומט שוין חנוכה, די האלבע שעה וואס די לעכט ברענען זאלן ענק ביידע דאנקען דעם אייבערשטן. מאכט ענק א ליסטע אויף וואס צו דאנקען דעם אייבערשטן, און ביי די חנוכה לעכט זאלן ענק נאר לויבן דעם אייבערשטן.

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת וישב, י"ז כסליו, שנת תשפ"ו לפרט קטן

... נרו יאיר

איך האב ערהאלטן דיין בריוו.

וואס מאכסטו חשבונות וכו'? געב גוטע ווערטער אין שטוב, זאג דיינע געפילן, וואס טראכסטו טויזנט מאל אויב עס קומט אריין יעצט צו געבן א גוט ווארט אדער נישט; ווארף אוועק די חכמות המדומות (קאמפלעקסן), געב גוטע ווערטער, זאג איר אז דו האסט איר ליב, מען דארף נישט מער פון די ווערטער.

דאס געבן גוטע ווערטער ברענגט די שכינה אין שטוב, קוק אריין אין הייליגן זוהר פרשת בראשית (דף מט:), ווי אדם הראשון האט אויסגעלויבט חוה'ן, ער האט איר געזינגען: " רַבּוֹת בָּנוֹת עָשׂוּ חָיִל וְאַתְּ עָלִית עַל כֻּלָּנָה', כֻּלְּהוֹן נָשִׁין גַּבָּהּ כְּקוֹפָא בִּפְנֵי בְּנֵי נָשָׁא", אלע אנדערע ווייבער זענען אזוי ווי מאלפעס, "אֲבָל לְזֹאת יִקָּרֵא אִשָּׁה", אבער דו ביסט א שיינע ווייב; קוק אריין ווי דער זוהר זאגט ווי אזוי מען זאל רעדן אין שטוב: "הָא בְּסִימוּ דְּמִלִּין לְאַמְשְׁכָא עִמָּהּ חֲבִיבוּתָא, וּלְאַמְשְׁכָא לָהּ (עִמָּהּ) לִרְעוּתֵיהּ", מען זאל רעדן זיסע רייד וכו', עיין שם.

קומענדיגע וואך זונטאג נאכט צינדן מיר די הייליגע מנורה; זאלסטו זיצן ביי די לעכט און דאנק און לויב דעם אייבערשטן און בעט אים אז ביי דיר אין שטוב זאל שיינען און לייכטן דעם רבינ'ס ליכטיגקייט; דו, דיין ווייב, דיינע קינדער און אזוי ווייטער, זאלן אלע לעבן מיטן רבי'ן, מיט די תלמידים, מיט די זיסע ליכטיגע עצות.

איך האב דיך זייער ליב.

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת וישב, י"ז כסליו, שנת תשפ"ו לפרט קטן

... נרו יאיר

אז דיין ווייב איז דיר גוט און געטריי, און ווען דו וועסט נאר וועלן פארן אויף נסיעות, מקומות הקדושים וועט זי דיך לאזן פארן – איז אבער נאכאלץ נישט ריכטיג דאס צו טון פאר איר, מען טאר דאס נישט טון צו איר; פארגעס נישט אז מיר פארן דאך ראש השנה צום רבי'ן קיין אומאן, קען מען נישט פארן נאך זמנים, איבערלאזן די ווייב מיט די פיצלעך קינדער, מען דארף רחמנות האבן אויף איר, און מען קען פועל'ן אלע ישועות מיטן זיין אין שטוב מיט די משפחה.

טייערער ברודער, באניי זיך, קומענדיגע וואך איז חנוכה, א צייט פון זיך באנייען, און אפילו די יוונים האבן זיך איינגעבראכן און מטמא געווען "כל השמנים" – די מח מחשבה, "ופרצו חומות מגדלי", זיי האבן אויפגעבראכן אלע טויערן, די אויגן, די אויערן, די נאז, די מויל, און מען איז ליידער אראפגעפאלן אין טיפן אפגרונד, אין פגם הברית רחמנא לצלן, הוצאת זרה לבטלה רחמנא לצלן, איז אבער – "ומנותר קנקנים", דורך די הייליגע צדיקים, דער הייליגער רבי, נחל נובע מקור חכמה, זכותו יגן עלינו, וואס האט געשריגן: "גיוואלד, נישטא קיין יאוש!" – קען מען זוכה זיין צו מתקן זיין אלעס און אנהייבן דינען דעם אייבערשטן, און ווערן א גרויסער צדיק.

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת וישב, י"ז כסליו, שנת תשפ"ו לפרט קטן

... נרו יאיר, קרית ברסלב ליבערטי

איך וויל דיך מחזק זיין, די ביסל צייט וואס דו ביסט מיט דיין ווייב ביי נאכטמאל וכו' – זאלסטו אויסלעשן דיין טעלעפאן, אז דו זאלסט קענען הערן וואס זי רעדט און וואס זי דערציילט דיר. איך ווייס אז דו טוסט נישט שלעכט, דו ביסט עוסק מיר צו העלפן, דו העלפסט מיר זייער, דאך וויל איך עס זאל נישט גיין אויפן חשבון פון דיין "שלום בית"; פארלעש דיין טעלעפאן, געב איר די פאר מינוט, זי זאל באקומען וואס קומט איר.

טייערער ברודער, קומענדיגע וואך צינדן מיר די הייליגע מנורה, ביי אונז איז דער מנהג זיך אנטון שטריימל מיט בעקיטשע, מען וואשט די הענט און מען זאגט די "לשם יחוד", מען בעט דעם אייבערשטן, בזכות וואס מען צינדט די חנוכה לעכט – "תחכמנו באור תורתיך" זאלסטו מיר עפענען די ליכטיגקייט פון די תורה, "אנו וזרעינו וזרע זרעינו" פאר מיר, פאר מיינע קינדער און פאר די קינד'ס קינדער; ביי די ווערטער זאלסטו מאכן א סטאנציע, בעט פאר דיר און פאר דיינע דורות – "ויהיו זרעי וזרע זרעי תלמידי חכמים וחסידים, אהובים למעלה ונחמדים למטה", מעגסט לאזן א טרער ביי די תפילה, אז דיינע קינדער און קינד'ס קינדער זאלן זיין ערליכע באליבטע אידן, תלמידי חכמים.

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת וישלח, י' כסליו, שנת תשפ"ו לפרט קטן

... נרו יאיר, יבנאל

איך האב ערהאלטן דיין בריוו.

אז דו האסט אהיים געברענגט א מתנה, און אנשטאט דיין ווייב זאל דיר זאגן יישר כח האסטו אריינגעכאפט מנה אחת אפים - זאלסטו דאס נישט ניצן קעגן איר, ווייל ווען איינער איז וויי געטון העלפט נישט ברענגען מתנות, עס מאכט נאר ערגער; זי איז פארווייטאגט אויף דיר, און מיט א מתנה קען מען נישט איבערבעטן; מען דארף איבערבעטן, מען דארף זיך פירן שיין, און נאר נאכדעם קען מען קויפן א מתנה.

רעד שיין צו איר, און אז זי שרייט - זאלסטו גיין צום ציון פון מוהרא"ש און זיך אויסוויינען, זיך מתבודד זיין. דו האסט דאך דעם אוצר נעבן דיר, דו וואוינסט דאך אין יבנאל, קענסט זיך יעדן טאג ארויפכאפן צום הייליגן פלאץ און זיך דארט מתבודד זיין. מוהרא"ש זאגט דאך אזעלכע קלארע ווערטער אין די צוואה, (צוואת מוהרא"ש, אות ה): "מַיינֶע טַייעֶרֶע קִינְדֶער אוּן תַּלְמִידִים, דֶער אֵייבֶּערְשְׁטֶער אִיז מַיין עֵדוּת אַז יֶעדֶע וָוארְט וָואס אִיךְ הָאבּ גֶעשְׁרִיבְּן פַאר מַיין מַצֵבָה אִיז אֱמֶת. דֶער אֵייבֶּערְשְׁטֶער וֵוייסְט אוּן קֶען מַיין צוּבְּרָאכְן הַארְץ וֶועלְכֶע אִיז צוּבְּרָאכְן אוֹיף טוֹיזְנְטֶער שְׁטִיקְלֶעךְ כְּחֶרֶס הַנִּשְׁבָּר. אוּן אִיךְ הָאף אַז מִיט דֶעם וָואס מֶען וֶועט קוּמֶען צוּ מַיין קֵבֶר אוּן מֶען וֶועט דָארְט דַאוֶוענֶען אוּן לֶערְנֶען אוּן רֶעדְן צוּם אֵייבֶּערְשְׁטְן, דוּרְךְ דֶעם וֶועל אִיךְ הָאבְּן אַ תִּיקוּן פַאר מַיין נֶפֶשׁ רוּחַ אוּן נְשָׁמָה, אַזוֹי וִוי בַּיי מַיין לֶעבְּן זֶענֶען אַסַאךְ מֶענְטְשְׁן נִתְעוֹרֵר גֶעוָוארְן צוּ תְּשׁוּבָה טוּן דוּרְךְ מִיר, אַזוֹי וֶועט זַיין אוֹיךְ נָאךְ מַיין הִסְתַּלְקוּת. וֶוען מֶען וֶועט קוּמֶען צוּ מַיין קֵבֶר, וֶועט מֶען נִתְעוֹרֵר וֶוערְן צוּ תְּשׁוּבָה טוּן, אוֹיךְ וֶועט מֶען מִיטְן אֵייבֶּערְשְׁטְנְ'ס הִילְף קֶענֶען פּוֹעְלְ'ן בַּיי מַיין קֵבֶר אַלֶע עֶרְלֵיי יְשׁוּעוֹת. וֶוען מֶען וֶועט קוּמֶען מִתְפַּלֵל זַיין בַּיי מַיין קֵבֶר, וֶועל אִיךְ זַיין אַ מֵלִיץ יוֹשֶׁר אוּן אִיךְ וֶועל נִישְׁט רוּעֶן בִּיז אִיךְ וֶועל זֶען צוּ בְּרֶענְגֶען דִי יְשׁוּעָה פַאר דֶעם וָואס אִיז גֶעקוּמֶען אוֹיף מַיין קֵבֶר, אוּן סְפֶּעצִיעֶל אַ בָּחוּר אָדֶער מֵיידְל וָואס דַארְף אַ שִׁידוּךְ, אוֹיבּ וֶועלְן זֵיי קוּמֶען צוּ מַיין קֵבֶר אוּן דָארְט אוֹיסְזָאגְן גַאנְץ סֵפֶר תְּהִלִים אָן קַיין הֶפְסֵק, זָאג אִיךְ זֵיי צוּ אַז זֵיי וֶועלְן טְרֶעפְן זֵייעֶר רִיכְטִיגֶע בַּאשֶׁערְטֶע שִׁידוּךְ, אוּן אִיךְ בִּין זֵייעֶר שְׁטַארְק מִיט דֶעם".

טרייב ארויס די מחשבות פון חס ושלום זיך צעטיילן, דו האסט א שטוב מיט ליכטיגע קינדער, נישטא קיין ערגערע רציחה ווי דאס אז עלטערן גט'ן זיך, דאס איז ערגער ווי דאס ערגסטע; ענדערש זאלסטו נעמען די עצה פון רבי'ן וואס זאגט (שיחות הר"ן, סימן רעט): "ווען עס איז גאר ביטער איז מען זיך אינגאנצן מבטל"; ווען מוהרנ"ת האט דאס געהערט האט ער געפרעגט דעם רבי'ן: "אֵיךְ מְבַטְּלִין עַצְמוֹ", וואס מיינט ביטול? וואס טוט מען ווען מען איז אין א שווערע מצב אין מען שפירט אז מען קען מער נישט נעמען די פיין און פלאג? האט אים דער רבי געזאגט: "מען פארמאכט זיך די מויל און די אויגן – דאס איז ביטול", מען פרעגט נישט קיין קשיות, מען טראסט דעם אייבערשטן, מען גלייבט אז ער ווייסט בעסער וואס איז גוט פאר אונז.

איך האב דיר נאך אסאך צו שרייבן אבער איך דארף גיין צו די בחורים וואס וויינען אז זיי ווילן זיין גוט, זיי ווילן חתונה האבן, זיי דארפן חיזוק, זיי קענען נישט אן קיין חיזוק.

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת וישלח, י"ד כסליו, שנת תשפ"ו לפרט קטן

לכבוד ... נרו יאיר

שריי נישט אין שטוב, שריי נישט אויף דיין ווייב; אז מען שרייט אויף די ווייב, מען כעס'ט זיך - טרייבט מען ארויס די שכינה פון שטוב. א ברסלב'ער חסיד דארף רעדן שיין צו די ווייב, ווייל דער הייליגער רבי זאגט (שיחות הר"ן, סימן רסג), אז מען דארף רחמנות האבן אויף די ווייב, מען דארף רעדן שיין צו איר און איר האלטן טייער.

איך זיץ מיט קינדער און מיט בחורים שוין איבער צוואנציג יאר, איין זאך קען איך דיר זאגן, די צעפליקטע נשמות קומען פון שטיבער וואו עלטערן זענען זיך נישט מכבד איינער דעם צווייטן, און די געזונטע נפשות, די קינדער וואס זענען הונדערט פראצענט גייסטיש געזונט - די קומען פון די פרייליכע שטיבער וואו טאטע מאמע רעדן שיין איינער צום צווייטן, מיט דרך ארץ.

אז דיין ווייב רעדט נישט שיין צו דיר - האט דאס אויך מיט דיר; דו רעד צו איר מיט דרך ארץ, דו פיר זיך מיט הכנעה - וועט זי מיט די צייט רעדן צו דיר שיין. ווייל שלמה המלך זאגט (משלי כז, יט): "כַּמַּיִם הַפָּנִים לַפָּנִים", אזוי ווי ווען מען קוקט אין וואסער שפיגלט מען זיך דערין, אז מען האט א שמייכלדיגע פנים זעט מען אין די וואסער א שמייכל, און אז מען האט א זויערע פנים זעט מען אין די וואסער א זויערע פנים - "כֵּן לֵב הָאָדָם לָאָדָם", אזוי אויך מאן און ווייב; ווען איינער שמייכלט צום צווייטן וועט דער צווייטער צוריק שמייכלען.

זוך נישט צו זיין גערעכט, זוך נישט אויסצופירן, זוך נאר איין זאך - עס זאל זיין שלום בית, די קינדער זאלן נישט ווערן צעריסן פון דיר, געב פאר דיינע קינדער א געזונטע זעל. בייג זיך אראפ, בייג איין די גאווה, "גָּחִין וְתִּלְחוֹשׁ לָהּ" - זאגן אונז די הייליגע חכמים (בבא מציעא נט:), בייג זיך אראפ צו איר - וועט זיין שלום אין שטוב.

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת וישלח, י"ג כסליו, שנת תשפ"ו לפרט קטן

לכבוד ... נרו יאיר

לאז זיך נישט נארן, דער הייליגער רבי זאגט (שיחות הר"ן, סימן נא): "אֶת זֶה תְּקַבְּלוּ מִמֶּנִּי, שֶׁלֹא יַטְעֶה אֶתְכֶם הָעוֹלָם, כִּי הָעוֹלָם מַטְעֶה מְאֹד", דאס זאלט איר מקבל זיין פון מיר: די וועלט נארט אייך, לאזט אייך נישט נארן; כאפ אריין יעדן טאג אביסל חומש רש"י מיטן תרגום, זונטאג ביז שני, מאנטאג ביז שלישי און אזוי ווייטער, אזוי ווען עס קומט סוף וואך האט מען געענדיגט די סדרה, און מען איז זוכה צו מקיים זיין וואס חכמינו זכרונם לברכה זאגן (ברכות ח.): "אָמַר רַב הוּנָא בַּר יְהוּדָה אָמַר רֶבִּי אַמִּי, לְעוֹלָם יַשְׁלִים אָדָם פַּרְשִׁיוֹתָיו עִם הַצִּבּוּר שְׁנַיִם מִקְרָא וְאֶחָד תַּרְגוּם", מען זאל יעדע וואך מעביר סדרה זיין צוויי מאל די חמש און איין מאל דעם תרגום, "שֶׁכָּל הַמַּשְׁלִים פַּרְשִׁיּוֹתָיו עִם הַצִבּוּר מַאֲרִיכִין לוֹ יָמָיו וּשְׁנוֹתָיו", דאס איז א סגולה פאר אריכות ימים, און דאס ראטעוועט א מענטש פון אלעם שלעכטס.

אויך זאלסטו אוועק ווארפן אלע חומרות וואס דו ביסט ווייט פארקראכן, קער זיך צוריק צום אייבערשטן, לעב בדרך התורה, שפיי אויס אלעס וואס מען האט דיר מדריך געווען שלא על פי תורה, (נישט אומזיסט האט מוהרא"ש געזאגט 'משיח וועט אויפהענגען אויף א תלי' די מדריכים מניוולים וואס נעמען טייערע חתנים און כלות און זענען זיי מדריך צו לעבן ווי די גלחים', זיי שפילן מיט די חתנים און מיט די כלות מעשה גלח, כאילו ווי מער מען איז אפגעשיידט איז מען מער און בעסער, און דאס איז די ווייטאג, אז די אינגעלייט און ווייבלעך פאלן אין עבירות.

איך קען נישט שרייבן מער ווייל אלע קוקן מיינע בריוו און כבוד אלוקים הסתר דבר, אבער רמזים קען מען יא געבן, און זיכער צו זאגן אז (קידושין נד.): "לֹא נִתְּנָה תּוֹרָה לְמַלְאֲכֵי הַשָׁרֵת", און (עבודה זרה ג.): "אֵין הַקָּדוֹשׁ בָּרוּךְ הוּא בָּא בִּטְרוּנְיָא עִם בְּרִיּוֹתָיו", און עס איז נישט אמת דאס וואס מען לערנט היינטיגע טעג מיט די טייערע אינגעלייט).

חומרות נעמט אוועק דעם מענטש פונעם אייבערשטן און ווארפט אים אראפ אין עבירות, בפרט בינו לבינה וכו' וכו'. מוהרא"ש האט אונז געלערנט מיר זאלן לעבן מיט שלחן ערוך, ווייל דער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק ב', סימן מד): "גַּם מֵחָכְמוֹת שֶׁיֵּשׁ בַּעֲבוֹדַת הַשֵּׁם בְּעַצְמוֹ צָרִיךְ לְהַרְחִיק מְאֹד", מען דארף זיך זייער היטן פון חכמות, "כִּי כָל אֵלּוּ הַחָכְמוֹת שֶׁל הָעוֹלָם שֶׁיֵּשׁ לְהַנִּכְנָסִין וּמַתְחִילִין קְצָת בַּעֲבוֹדַת הַשֵּׁם, אֵינָם חָכְמוֹת כְּלָל וְהֵם רַק דִּמְיוֹנוֹת וּשְׁטוּתִים וּבִלְבּוּלִים גְּדוֹלִים", ווייל די אלע חכמות וואס מען האט ווען מען הייבט אן דינען דעם אייבערשטן - זענען בכלל נישט קיין חכמות, דאס איז דמיונות, שטותים און קאפ דרייעניש, "וְאֵלּוּ הַחָכְמוֹת מַפִּילִין מְאֹד אֶת הָאָדָם מֵעֲבוֹדַת הַשֵּׁם", דאס מאכט אז דער מענטש זאל אפלאזן זיין עבודת השם, "וְעַל אֵלּוּ הַמְדַקְדְּקִים וּמַחְמִירִים בְּחֻמְרוֹת יְתֵרוֹת עֲלֵיהֶם נֶאֱמַר: 'וְחַי בָּהֶם, וְלֹא שֶׁיָּמוּת בָּהֶם' כִּי אֵין לָהֶם שׁוּם חִיּוּת כְּלָל", די אלע וואס זענען פארנומען מיט חכמות און ספיקות זענען אלץ מספק צי זיי האבן יוצא געווען די מצוה צי נישט - די האבן נישט קיין שום חיות, "וְתָמִיד הֵם בְּמָרָה שְׁחֹרָה מֵחֲמַת שֶׁנִּדְמֶה לָהֶם שֶׁאֵינָם יוֹצְאִים יְדֵי חוֹבָתָם בְּהַמִּצְווֹת שֶׁעוֹשִׂין וְאֵין לָהֶם שׁוּם חִיּוּת מִשּׁוּם מִצְוָה מֵחֲמַת הַדִּקְדּוּקִים וְהַמָּרָה שְׁחֹרוֹת שֶׁלָּהֶם", זיי זענען שטענדיג דעפרעסט, זיי לעבן אלץ אין ספיקות, און די חומרות ווארפט זיי אריין אין מרה שחורה.

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת ויצא, ה' כסליו, שנת תשפ"ו לפרט קטן

... נרו יאיר

דא האסטו אפאר וויכטיגע פונקטן צו מצליח זיין אין דיינע געשעפטן:

·      זאג יעדן טאג נאך שחרית מיט די טלית ותפילין די 'תיקון הכללי', די צען קאפיטלעך תהילים וואס דער רבי האט מגלה געווען פאר תיקון הברית, דאס איז מסוגל פאר פרנסה [קאפיטל טז, לב, מא, מב, נט, עז, צ, קה, קלז, קנ].

·      זיי זיך מוסר נפש צו זיין בשמחה, און אפילו דו האסט נישט מיט וואס צו זיין פרייליך, דו שפירסט ווי די דאגות און די עצבות איז זיך מתגבר אויף דיר – זאלסטו זיך רייסן צו זיין פרייליך, ווייל דאס איז די שליסל צו הצלחה.

·      האלט א תהילים אין געשעפט, און ווען דו זעסט אז עס דארף געשען א נס, די באנק איז ליידיג, מען דארף ניסים – זאלסטו זאגן א קאפיטל תהילים.

·      רעד מיט דרך ארץ צו דיין ווייב, רעד צו איר ווייך און שיין; דאס איז מסוגל פאר עשירות.

·      האלט א פושקע אין דיין אפיס, און ווארף אריין כסדר פרוטות און שעפשע תפילות.

'הענג אויף דעם בריוו אין דיין אפיס'.

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת ויצא, ג' כסליו, שנת תשפ"ו לפרט קטן

... נרו יאיר, קרית ברסלב ליבערטי

דאס וואס דו זאגסט אז דו שפירסט אז דו ביסט נישט מסודר, עפעס אינעווייניג איז נישט פרייליך, עס מאכט דיר נישט גוט וכו' וכו'.

דאס איז וויל עס פעלט דיר לערנען תורה, דו דארפסט זיך מאכן א שיעור אין חומש, משניות און תהילים – וועסטו גלייך זען און שפירן א חילוק, וועסט ווערן פרייליך; ווייל תורה מאכט פרייליך.

איך בעט דיר מיין ליבער ברודער, זיי זיך קובע צו לערנען אין שול אינדערפרי חומש, משניות און תהילים.

אויך זאלסטו זיך מאכן א שיעור צו לערנען אין שטוב; ווייל וואס מאכט פרייליך די פרויען? זיי האבן נישט קיין חיוב צו לערנען תורה, זיי ווערן פרייליך ווען אין שטוב גייט א קול תורה, אז דער מאן לערנט תורה אין שטוב – ווערן זיי פרייליך, די גאנצע שטוב ווערט פרייליך.

שרייב מיר ווען דו לערנסט און וויפיל דו לערנסט.

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת ויצא, ז' כסליו, שנת תשפ"ו לפרט קטן

לכבוד ... נרו יאיר

מען קען זיך דרייען אין ברסלב, און אויך אין היכל הקודש, און מען פארגעסט וואס דער עיקר איז און וואס איז דער טפל; וואס דארפסטו מער, דעם רבינ'ס איידעם, וואס איז דא נענטער פון קינדער, דאך שרייבט אים דער רבי (מכתבי רבינו ז"ל, בריש ספר עלים לתרופה): "בַּקָּשָׁתִי מֵאֲהוּבִי חֲתָנִי, שֶׁתִּלְמוֹד בְּכָל יוֹם שִׁיעוּר גְמָרָא וּפוֹסֵק, שֶׁלֹא תַּעֲשֶׂה חַס וְשָׁלוֹם מִטָּפֵל עִיקָר, רַק אֶת הָאֱלֹקִים יְרֵא וְכוּ', כִּי זֶה כָּל הָאָדָם", מיין ליבער איידעם, איך בעט דיר זייער זאלסט לערנען יעדן טאג גמרא און שלחן ערוך, זאלסט חס ושלום נישט מאכן פונעם טפל אן עיקר און פון עיקר א טפל; זעט מען וואס דער רבי האט געוואלט און וואס עס איז געווען ביים רבי'ן אן עיקר - נאר תורה ותפילה ויראת שמים.

זע עס זאל דיר נישט אריבערגיין דיין טאג אן לערנען מקרא, משנה, גמרא וכו' אויפן סדר דרך הלימוד פונעם הייליגן רבי'ן (המבואר בשיחות הר"ן סימן עו). דער רבי האט געזאגט: "איך האב גענומען דאס גוטס פון די חסידים און דאס גוטס פון די ליטווישע"; ביי חסידים איז דער עיקר 'תפילה', און ביי די ליטווישע איז דער עיקר 'תורה', און דער רבי האט גענומען ביידע - סיי תורה און סיי תפילה, וואס דאס איז געווען ביים רבי'ן דער עיקר, אזוי ווי דער רבי האט געזאגט (שם, סימן רפז): "מַה יֵּשׁ לְהָאָדָם לַעֲשׂוֹת בְּזֶה הָעוֹלָם", וואס האט א מענטש צו טון אויף די וועלט? "אֵין צָרִיךְ כִּי אִם לְהִתְפַּלֵּל, וְלִלְמֹד, וּלְהִתְפַּלֵּל", נאר דאווענען, לערנען און דאווענען.

וואו דו גייסט זאלסטו מיט נעמען דיין קליינע משניות'ל, מוהרא"ש פלעגט זיך בארימען: "ווען מען זעט איינעם מיט א משניות זאגט מען גלייך אויף אים 'ער באלאנגט ביי היכל הקודש'"; זע צו האבן דיין משניות ווי דו גייסט נאר, מען זאל זיך קענען בארימען מיט דיר אז דו ביסט א תלמיד היכל הקודש.

אויך זאלסט אכטונג געבן ווי אזוי דו רעדסט צו דיין ווייב, רעד שיין צו איר, רעד צו איר מיט די גרעסטע כבוד און דרך ארץ, דאס איז וואס מוהרא"ש האט אונז שטענדיג דערמאנט, מיר זאלן נישט פארגעסן ווי מיר האבן אויסגעקוקט איידער מיר האבן חתונה געהאט, ווי צעבראכן מען איז געווען, ווי מען האט שוין אויפגעגעבן אז מען וועט נאך אמאל חתונה האבן און האבן א שטוב.

געב אכטונג זי זאל נישט וויינען. חכמינו זכרונם לברכה זאגן (בבא מציעא נט.): "לְעוֹלָם יְהֵא אָדָם זָהִיר בְּאוֹנָאַת אִשְׁתּוֹ", מען זאל זייער אכטונג געבן נישט טשעפען די ווייב, "מִתּוֹךְ שֶׁדִּמְעָתָהּ מְצוּיָה", ווייל א פרוי וויינט שנעל, פרויען זענען זייער געפיליש, זייער הארציג, וויינען זיי שנעלער.

היינט נאכט וועט זיין די וועכנטליכע שיעור. ביים שיעור וועלן מיר רעדן פון וואס שטייט אינעם בריוו, פון לערנען און רעדן שיין אין שטוב.

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת תולדות, כ"ח מרחשון, שנת תשפ"ו לפרט קטן

לכבוד ... נרו יאיר

נעם דיר א גוטער חבר; צו קענען בלייבן ביים רבי'ן דארף מען א גוטע חבר, רעדט זיך נישט אויס דיינע בלבולים צו דיין ווייב, און אז זאכן שטערן דיר זאלסטו נעמען א גוטער חבר דאס אויסצושמועסן, אבער נישט דיין ווייב, ווייל אז דו ביסט צעמישט וואס פעלט אויס איר צו צעמישן.

נעם דיר א גוטער חבר וואס מען רעדט פון רבי'ן און מען שטארקט זיך, נישט סתם שמועסן און סתם ארויסגיין פארברענגען און פארוויילן, דאס איז נישט חברים, דאס איז וואס מוהרא"ש האט אונז אזויפיל געווארנט און געלערנט אז א מענטש איז אליין, א מענטש האט נישט קיינעם, נישטא קיין חברים, און אז מען רעדט זיך איין מען האט חברים ווערט מען נאכדעם אנטוישט, מען כאפט אזעלכע פראסקעס; נעם זיך א חבר וואס מען רעדט און מען לערנט פון רבינ'ס עצות, און דאס חברותא'שאפט זאל בלייבן געזונט, נישט אנהייבן מאכן פארטיס יעדע שני וחמישי און זיך צאמטרעפן מיט די בני בית; א חברותא אין שול, אדער אויפן טעלעפאן, אדער אמאל א שפאציר וכו'.

נאך א גוטע עצה ארויסצוגיין פון אלע בלבולים איז זאגן משניות, זאגן אכצן פרקים משניות און דאס מאכט רואיג, עס טרייבט ארויס דעם משוגע'נער פון מח, אזוי וווי דער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק א', סימן א): "כִּי הַתּוֹרָה הַקְדוֹשָׁה מַכְנִיעַ אֶת הַיֵּצֶר הָרָע שֶׁרוֹצֶה לַעֲשׂוֹת אֶת הָאָדָם מְשׁוּגָע מַמָּשׁ חַס וְשָׁלוֹם", די תורה איז צוגעגליכן צו א שטעקן, און פינקט ווי מיט א משוגע'נער קען מען נישט רעדן און אים נארמאל מאכן, ער פארשטייט נאר ווען מען שלאגט אים מיט א שטעקן, אזוי אויך דער מענטש וואס זינדיגט, וואס ער איז א ריכטיגער משוגע'נער - פארשטייט אויך נאר ווען מען שלאגט אים מיט די תורה, נאר די תורה וועט אים מאכן אויפהערן, "וְהַתּוֹרָה הִיא בְּחִינַת וָי"ו", די תורה איז אזוי ווי די אויסזען פונעם אות ו', ווייל די לוחות איז געווען ברייט זעקס טפחים און לאנג זעקס טפחים, "וְהַוָי"ו הוּא צוּרַת מַקֵּל", די אות ו' זעט אויס ווי א שטעקן, דאס איז די ששה סדרי משנה, דאס איז די ו' פון וואס דער רבי רעדט.

נאכאמאל, דיינע ספיקות זאלסטו נישט אויסגעבן אין שטוב, עס איז נישט גוט דיין ווייב זאל דיך זען טאג און נאכט אין ספיקות, זי דארף דיך ארויפקוקן און שעצן; זאלסטו זיך נישט אליינס מבזה זיין.

מארגן איז ערב ראש חודש, מען זאגט יום כיפור קטן.

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת תולדות, כ"ז מרחשון, שנת תשפ"ו לפרט קטן

לכבוד ... נרו יאיר

אז דיין ווייב שרייט אויף דיר און זי באזידלט דיר - איז דאס ווייל עפעס טוט איר וויי, על פי רוב איז זי באליידיגט און נישט באקוועם צו זאגן וואס עס שטערט איר, דעריבער שרייט זי, און אז דו וועסט אריינטראכטן און מאכן א חשבון הנפש - וועסטו זען וואס שטערט איר און אויף וואס דו דארפסט איבערבעטן.

בעט איר איבער, ברעך דורך די אייז, ברעך דורך די קאלטקייט און באבלאזנקייט, זיי דו דער קלוגער וואס בייגט זיך איין די קאפ, און אפילו דו האלסט אז מען דארף דיך איבערבעטן - זיי דו דער וואס בעט איבער, זיי נישט דער גערעכטער, זוך נישט אויסצופירן, זוך צו ברענגען שלום אין שטוב.

בעט דעם אייבערשטן דו זאלסט זען נאר דאס גוטס אין איר, עס זאל זיין חן צווישן ענק. די הייליגע חכמים דערציילן א מעשה (שבת נג:), איינער האט חתונה געהאט מיט א געלעמטע פרוי, און ער האט נישט געוואוסט אז זי איז געלעמט, ביז זי איז אוועק פון די וועלט. האט רבי חייא געזאגט: "כַּמָּה צָנוּעַ אָדָם זֶה שֶׁלֹא הִכִּיר בְּאִשְׁתּוֹ", עס מוז זיין אז דער מענטש איז געווען זייער איידל אז ער האט נישט געקוקט אויף זיין ווייב איר גאנץ לעבן, אנשי שלומינו זאגן פשט, ווי קען זיין א מענטש זאל נישט זען און וויסן אז זיין ווייב איז א געלעמטע? און וואס איז די מעלה פון נישט קוקן אויף די אייגענע ווייב? נאר פשט איז, ער האט נישט געזען אירע חסרונות, ער האט נאר געזען אירע מעלות; די הייליגע חכמים רימען אויס דעם מענטש וואס זוכט נישט חסרונות אין די ווייב, ווי גליקליך איז דער מענטש, "כַּמָּה צָנוּעַ אָדָם זֶה" - וואס לויבט און דאנקט דעם אייבערשטן פאר די ווייב וואס ער האט, והבן למעשה.

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת חיי שרה, י"ט מרחשון, שנת תשפ"ו לפרט קטן

מרת ... תחי', ירושלים

איך האב ערהאלטן אייער בריוו.

שוין אזויפיל מאל גערעדט פון דעם אז ווען דער מאן איז פארקלאפט און פארמאכט און רעדט נישט גוטע ווערטער - איז דאס פון פארקלעמטקייט, דאס טאר נישט אויפרעגן די ווייב, דאס טאר נישט מאכן קיין קאלטע באציאונג צווישן מאן און ווייב.

איר האט א טייערער מאן, ער איז גאר טייער, נאר איין זאך, אים איז נישט אזוי באקוועם דאס זאגן און געבן גוטע ווערטער, ער איז ביי זיך נישט זיכער אז זיינע ווערטער זענען חשוב, און אז איר וועט אים זאגן אן א שיעור מאל אז איר האט אים ליב, מיט דער צייט וועט ער אייך צוריק געבן גוטע ווערטער, און ביז דערווייל זאלט איר גלייבן אז יעדע מאל איר געבט אים א גוט ווארט, טוט ער ביים שווייגן אייך צוריק געבן א גוט ווארט.

קומען קומט אז דער מאן זאל אויפבויען די ווייב, איר מאכן פאר א כלי, איר מאכן פאר א יש, און אז די פרוי זעט אז דער מאן איז א שברי כלי דארף זי מיט איר חכמה אים אויפבויען, אים מאכן פאר א כלי, און אז מען לעבט מיט שלום קומט די שכינה הקדושה אין שטוב, און עס פעלט מער גארנישט.

דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת חיי שרה, כ' מרחשון, שנת תשפ"ו לפרט קטן

לכבוד ... נרו יאיר

ווען מען איז יונג, מען איז צוקאכט - זעט מען נישט די מעלה און חשיבות פון אן איידעלע פשוט'ע פרוי, מען מיינט אז די גליק איז ביי אנדערע, שפעטער ווען מען ווערט אביסל מיושב זעט מען אז איידל און פשוט איז די בעסטע זאך.

דאנק דעם אייבערשטן אז דו האסט אן איידעלע שטוב, דאנק דעם אייבערשטן אז ביי דיר אין שטוב פירט מען זיך מיט הלכות און מנהגים, עס זאל דיר נישט נערוועז מאכן די פרומקייט און די קפידות און די ענינים, זיי עס מחשיב, פריי זיך אז דיין ווייב רופט פרעגן דעם דיין אירע שאלות, פריי זיך אז זי פרעגט אירע ענינים, און אז זי גיסט אפ די קינדער נעגל וואסער, און אזוי ווייטער.

זיי מקפיד צו גיין יעדן אינדערפרי אין מקוה, טו גארנישט איידער דו טובל'סט זיך אין מקוה, און ביים טובל'ן אין מקוה זאלסטו בעטן דעם אייבערשטן די פאר ווערטער: "הייליגער באשעפער העלף מיר איך וויל זיין אן ערליכער איד, הייליגער באשעפער געב מיר א תקוה בזכות וואס איך גיי אין מקוה"; דער הייליגער רבי נתן זכרונו לברכה האט געזאגט: "'מקוה' איז די זעלבע לשון פון 'תקוה'; אז מען גייט אין מקוה האט מען א תקוה אז מען וועט אלעס פאררעכטן", אזוי אויך האט דער הייליגער רבי אהרן קארלינער זכותו יגן עלינו געזאגט: "מקוה איז טאקע נישט קיין מצוה, אבער צו וואס מקוה קען צוברענגען קען נישט קיין שום אנדערע מצוה צוברענגען".

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת וירא, י"ב מרחשון, שנת תשפ"ו לפרט קטן

מרת ... תחי'

איך האב ערהאלטן אייער בריוו.

איך פארשטיי עס איז אייך שווער אז אייער מאן קומט נישט אהיים צייטליך, איר קענט זיך קיין עצה נישט געבן מיט די קינדער, דאך זאלט איר דאנקען דעם אייבערשטן אז אייער מאן איז אין שול, ער לערנט, ער איז נישט מיט שלעכטע חברים.

דער רבי לערנט אונז ווי אזוי צו ניצן אונזער מח מחשבה, און אזוי וועט מען קענען אריבערגיין שווערע מצבים. דער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק א', סימן קצה): "אִם יִסְתַּכֵּל הָאָדָם עַל חַסְדֵּי ה'", אויב א מענטש וועט קוקן אויף די חסדים וואס דער אייבערשטער טוט; "יִרְאֶה, שֶׁאֲפִלּוּ בְּעֵת שֶׁהַשֵּׁם יִתְבָּרַךְ מֵצֵר לוֹ", אפילו ווען ער האט שווערע טעג, "גַּם בְּהַצָּרָה בְּעַצְמָהּ הַשֵּׁם יִתְבָּרַךְ מַרְחִיב לוֹ וּמַגְדִּיל חַסְדּוֹ עִמּוֹ", זאל ער גוט קוקן, וועט ער זען אז אין די צרה מאכט אים דער אייבערשטער גוט.

אייער מאן קומט אהיים שפעט, אייער מאן קען זיך נישט צאמנעמען, א צייט איז ביי אים נישט קיין צייט, איר שפירט אז איר קענט עס נישט נעמען; זאלט איר דאנקען דעם אייבערשטן אז איר האט א מאן וואס איז אין שול, ער לערנט, ער דאווענט, ער איז ערליך, ער זיצט נישט מיט חברים און הוליעט; הייבט אן קוקן אויף אייער מאן מיט א ליכטיגקייט, מיט א שיין - וועט אלעס ווערן גוט.

דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת וירא, י"ד מרחשון, שנת תשפ"ו לפרט קטן

לכבוד ... נרו יאיר

מען האט שוין צוריק גערוקט די זייגער, עס ווערט פרי נאכט, מען קען זיך לייגן פרי שלאפן און אויפשטיין פרי, אויסניצן די צייט; דער הייליגער רבי פנחס קאריצער זכותו יגן עלינו פלעגט זאגן אויף די ווינטער נעכט 'די גאלדענע נעכט', ווייל מען קען אין די נעכט זייער אסאך דינען דעם אייבערשטן.

גיי נישט ביינאכט מיט חברים, זאלסט נישט ארויסגיין ביינאכט פון שטוב, דאווען מעריב וואס פריער און בלייב אין שטוב. פאר איינעם איז גרינגער צו לערנען ביינאכט, פאר איינעם איז גרינגער אויפצושטיין לערנען פארטאגס, נישט קיין חילוק, ביידע זענען חשוב, ביידע זענען גוט, נאר בלייב אין שטוב; אדער גיי שלאפן פרי און שטיי אויף פרי, אדער לערן אין שטוב דיינע שיעורים כסדרן.

מוהרא"ש האט אונז געלערנט אז א אינגערמאן האט נישט וואס צו זיין אינדרויסן פון שטוב ביינאכט, נאר בלייבן אין שטוב לערנען אין שטוב. אז דו וועסט לערנען אין שטוב - וועט דיין ווייב זיך זייער פרייען, זי וועט דיך מחשיב זיין, זי וועט דיך ארויפקוקן, דיין שלום בית וועט ווערן גאר גוט.

אפילו פרייטאג צו נאכטס, ווען עס איז איינגעפירט ביי אנדערע פלעצער צו גיין צו טישן וכו' - איז ביי אונז נישט אזוי. מוהרא"ש זאגט, א אינגערמאן האט נישט וואס ארויס צו גיין פרייטאג צו נאכטס, נאר בלייבן אין שטוב מיט די ווייב, און איך האב שוין כמה פעמים געזאגט אז מען זאל נישט קומען צו מיר פרייטאג צו נאכטס, אינגעלייט בלייבן אין שטוב מיט די ווייב.

מאך זיך א קביעות צו לערנען יעדן טאג אכצן פרקים משניות, מען קען זיך נישט פארשטעלן וואס מען איז זוכה דורך לערנען אכצן פרקים משניות און ענדיגן יעדן חודש ששה סדרי משנה, מען באקומט א ריינע נשמה, א ריינע מח, מען ווערט ריין פארן אייבערשטן. אין אנהייב וועט דאס זיין שווער, אבער אז דו וועסט זיין שטארק מיט דעם טאג נאך טאג, וואך נאך וואך, חודש נאך חודש - וועסטו נישט קענען אן דעם, עס וועט זיין ווי עסן פאר דיר, דו וועסט נישט שפירן זאט נאר נאכן גורס זיין ח"י פרקים משניות.

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת חיי שרה, י"ח מרחשון, שנת תשפ"ו לפרט קטן

לכבוד ... נרו יאיר

וואו האסטו געהערט די נייע אותיות פון בי. פי. די? זאג מיר, וואו שטייט אין גמרא די אותיות? ביי וועלכע צדיק האסטו געהערט די זאך? פארוואס ארויפלייגן די עי בי סי אויף דיין ווייב? פארוואס זאלסטו נישט נעמען די וועג פון הייליגן רבי'ן, די וועג וואס מיר האבן מקבל געווען פון מוהרא"ש אז א ווייב דארף מען פרייליך מאכן און געבן גוטע ווערטער? און אז זי שרייט און זי בלאזט זאל מען ווייטער העלפן און ווייטער רעדן מיט ליבשאפט; נישט איר אפשטעמפלען מיט עי. בי. סי.

אז דו וועסט העלפן דיין ווייב מיט די שטוב ארבעט, דו וועסט איר געבן גוטע ווערטער, דו וועסט זיך מיט איר נישט טענה'ן וכו' וכו' - וועסטו זען ווי די אלע עי. בי. סי. מיט די נומערן וואס מען לעבלט מענטשן - צעפאלן, די שכינה וועט רוען אין שטוב, און אלע ברכות וועלן קומען צו דיר.

זאג דיין ווייב גוטע ווערטער, זאג איר דו האסט איר ליב, האב נישט מורא צו געבן א גוט ווארט, די גאנצע שטוב וועט אויפשיינען.

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

בעזרת ה' יתברך - מוצאי שבת קודש פרשת לך לך, י"א מרחשון, שנת תשפ"ו לפרט קטן

מיין טייערער ליבער ...

דיין ווייב וויל אזוי שטארק זיין מיט דיר, שמועסן מיט דיר, פארברענגען מיט דיר, אבער דו האסט די קליינע מאשינקעלע וואס דו קוקסט און דו ליינסט שעות אויף שעות, נעכט אויף נעכט; ביסט ממש שיכור פון דעם.

זי בעט זיך, זי וויל דיר, זי האט דיך ליב, זי וויל א מאן, אבער דו ביסט אין א צווייטע וועלט. עס איז אזא שאד, האסט געלערנט ביי מיר, ביסט א גוטער, ביסט א וואוילער, איך בין געווען דיין שדכן און יעצט זע איך ווי אלעס צעפאלט צוליב די קליפה פון קוקן און ליינען אויפן מאשינקעלע.

ווארף אוועק די זאכן, גיי אהיים צו דיין ווייב, רעד מיט איר, פארברענג מיט איר, אזוי ווי דו האסט געלערנט ביי מיר. זיי זיך צוריק מקרב צום הייליגן רבי'ן, ווען מען איז מקורב צום צדיק אמת, צום הייליגן רבי'ן - איז אין שטוב א 'גן עדן', די שטוב איז א זיסע פלאץ, מען האט הנאה צו זיין אין שטוב, מען שפירט די שכינה אין שטוב, מען רעדט שיין מיט דרך ארץ. אז מען לעבט מיט ליבשאפט און מיט דרך ארץ - ברענגט מען די שכינה אין שטוב, אזוי ווי דער רבי זאגט (חיי מוהר"ן, סימן תקסג): "אין די צייטן פון אברהם אבינו האט מען גערופן די שכינה הקדושה 'שרה', אין די צייטן פון יצחק אבינו האט מען גערופן די שכינה הקדושה 'רבקה', אין די צייטן פון יעקב אבינו האט מען גערופן די שכינה הקדושה 'רחל און לאה'", און דער רבי פירט אויס: "וכן הוא אצל כל אחד ואחד", און אזוי איז ביי יעדן איינעם.

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

בעזרת ה' יתברך - מוצאי שבת קודש פרשת לך לך, י"א מרחשון, שנת תשפ"ו לפרט קטן

... נרו יאיר

איך האב ערהאלטן דיין בריוו.

מוהרא"ש זאגט, רוב גיטין קומען פון דעם וואס די עלטערן מישן זיך אריין אין די לעבן פון די פארפאלק, עלטערן מיינען זיי טוען גוטס ווען זיי זאגן: "מיר האבן ליב אונזער קינד, מיר וועלן נישט לאזן אונזער קינד זאל ליידן", און זיי אליין באגראבן זייער קינד.

זיי מחזק די פארפאלק, געב זיי צו פארשטיין אז ווען זיי גייען אריבער אמפערייען צווישן זיך וכו' - זאלן זיי רעדן צו זייער רב, זייער מורה דרך; די ווייבל זאל זיך פארבינדן מיט איר כלה טיטשער, מנהלת, אדער א ווארעמע קלוגע טיטשער וואס וועט נישט אויפהעצן השם ישמרינו; אבער נישט לויפן צו די עלטערן, ווייל אפילו קלוגע עלטערן וואס העלפן אנדערע וכו', ווען עס קומט צו די אייגענע קינדער פארלירט מען די שכל, מען ניצט די געפיל און עס קען ארויסקומען א חורבן.

יישר כח פאר אלעס וואס ענק טוען פאר אנשי שלומנו, און פארן משמש זיין דעם רבי'ן; וויסן זאלט איר, משמש זיין דעם רבי'ן איז זייער א גרויסע זאך.

דער אייבערשטער זאל העלפן ענק זאלן האבן הצלחה אין אלע ענינים.

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת נח, כ"ח תשרי, שנת תשפ"ו לפרט קטן

... נרו יאיר, קרית ברסלב

פאר דו הייבסט אן דיין טאג, פאר דו לויפסט צו דיין ארבעט, פאר וואס, ווען און ווי – זאלסטו זיך ארויסזעצן הינטער דיין שטוב, (האסט דאך א שיינע גרויסע פארט"ש, פריוואט) – און רעד צום אייבערשטן, לכל הפחות דריי פיר מינוט.

ערשט זאלסטו אים דאנקען פאר אלע חסדים, צווייטנס טו תשובה, טו וידוי דברים, דערצייל נאכאמאל און נאכאמאל יעדן טאג זאכן וואס איז נישט גוט, זאכן וואס דער יצר הרע האט דיך צוגערעדט, דערציילט די נסיונות וואס דו האסט, און די דריטע מינוט זאלסט אוועק געבן צו בעטן אויף ווייטער, בעיקר אויף דעם אז דו זאלסט זיין ערליך, לערנען און דאווענען.

אויך זאלסטו האלטן שיין און טייער די מתנה פונעם אייבערשטן – דיין ווייב; דו האסט אן אשת חיל, דארפסט איר נאר געבן אסאך גוטע ווערטער, און חס ושלום אריינגיין אין טענות און ויכוחים.