בריוון פונעם ראש ישיבה שליט"א

#1105 - נעם בחורים צו העלפן בויען די קהלה
שלום בית, משמש דעם רבי'ן, קהילה, בחורים, ווייב

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת כי תצא, ד' אלול, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר


שטארק דיך מיט דיין הייליגע ארבעט פון העלפן בויען די קהלה; משמש זיין דעם רבי'ן איז גאר א הייליגע זאך, און עס איז מכפר אויף אלעס.


איך הער פונעם מגיד שיעור הרב ישראל יוסף שליט"א אז דו נעמסט ארויס בחורים פון ישיבה צו העלפן מיט וואס מען דארף; צי מיט די בויען די עירוב, צי מיט אויפהאלטן די שארטקאטס, צי מיט די שחיטה וכדומה; איך וויל דיר זאגן כה לחי, און אזוי זאלסטו ווייטער טון, און אויך ווען דו זעסט א בחור וואס מען האט אים אהיים געשיקט פון ישיבה און ער דרייט זיך און גייט ליידיג - זאלסטו אים נעמען מיט דיר און אים פרייליך מאכן, און עס וועט זיין זה נהנה וזה נהנה.


אויך זאלסטו מאכן צייט פאר דיין ווייב, איר פרייליך מאכן און איר ארויסנעמען זיך אויסלופטערן, און אז מען פירט זיך ערליך און הייליג איז דא צייט פאר אלעס; סיי טון פאר די קהילה, און סיי פאר די ווייב, סיי פאר שיעורים כסדרן, און אזוי ווייטער.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א כתיבה וחתימה טובה.

#1104 - קומען צום רבי'ן, נאר מיט שלום בית
שלום בית, התחזקות, שלום, אומאן

בעזרת ה' יתברך - יום ג' לסדר כי תבוא לאומאן, י"ב אלול, שנת תשפ"ו לפרט קטן


לכבוד ... נרו יאיר


מיר פארן שוין פון היינט צוויי וואכן קיין אומאן צום הייליגן רבי'ן, ביים רבי'ן האט מען נאר געקענט זיין דער וואס האט שלום בית. מוהרא"ש דערציילט, אמאל איז דער רבי געזעצן ביים טיש מיט זיינע תלמידים, אינמיטן האט דער רבי זיך צוקאכט און געזאגט: "ווי וואגט זיך צו קומען צו מיין טיש איינער וואס האט נישט קיין ריינע מחשבות", און דער רבי האט זיך אויפגעשטעלט, ער איז אריין אין צימער און מער נישט געוואלט בלייבן זיצן ביים טיש. ווען דער אינגערמאן האט געזען ווי דער רבי גייט אריין אין צימער, האט ער זיך אויפגעשטעלט, ער איז צוגעגאנגען צום רבינ'ס צימער און אנגעהויבן וויינען, און זיך איינגעבעטן ביים רבי'ן, ביז דער רבי איז צוריק ארויסגעקומען און ווייטער ממשיך געווען די תורה.


וואס איז געווען די מעשה מיט דעם אינגערמאן? מוהרא"ש פלעגט דערציילן, אז דער אינגערמאן האט זיך אביסל צעאמפערט מיט זיין ווייב בעפאר ער איז געקומען צום רבי'ן, און דער רבי האט שוין נישט געוואלט זיצן מיט אים ביי איין טיש, אזוי שטארק האט דער רבי מקפיד געווען מען זאל האבן שלום בית; ווייל אז מען קריגט זיך אין שטוב האט מען נישט קיין מח, מען ווערט אויס מענטש, און נאכדעם פאלט מען אראפ אין א טיפע גרוב.


ווי קען מען קומען קיין אומאן ווען מען טוט וויי די ווייב? ווי קען מען קומען אין אומאן ווען מען טשעפעט און מען האט נישט קיין שלום בית? מוהרא"ש פלעגט אלע יארן ראש השנה רעדן פון וואס דער הייליגער אריז"ל זאגט, אז שופ"ר איז די ראשי תיבות פונעם פסוק (דברים כט, יז): "פֶּן יֵשׁ בָּכֶם שֹׁ'רֶשׁ פֹּ'רֶה רֹ'אשׁ וְ'לַעֲנָה"; לכאורה וואס האט דער פסוק מיט בלאזן שופר? זאגט מוהרא"ש, אז רש"י זאגט, וואס איז דאס שורש פורה ראש ולענה? "שׁוֹרֶשׁ מְגַדֵּל עֵשֶׂב מַר כְּגִידִין שֶׁהֵם מָרִים, כְּלוֹמֶר מַפְרֶה וּמַרְבֶּה רֶשַׁע בְּקִרְבְּכֶם"; דאס הייסט אז ווען מען הערט דעם שופר דארף דאס אויפוועקן דעם מענטש ער זאל תשובה טון, ארויס נעמען פון זיך דאס רשעות וואס ליגט אין אים וכו', און דאס הייבט זיך אן אין שטוב, מען זאל אויפהערן טשעפען און וויי טון די ווייב.


איך האף דו וועסט אריינעמען די בריוו אין דיר, דו וועסט זיך איבערבעטן און אנהייבן לעבן ריכטיג, וועסט רעדן ווייך, וועסט רעדן שיין און הארציג צו דיין ווייב.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א כתיבה וחתימה טובה.

#1103 - קריג זיך נישט, זיי פרייליך, וועסטו האבן פרנסה
שלום בית, התחזקות, מחלוקת, פרנסה

בעזרת ה' יתברך - יום ה' לסדר כי תבוא לאומאן, י"ד אלול, שנת תשפ"ו לפרט קטן


לכבוד ... נרו יאיר


דו האסט נישט קיין פרנסה, דו פרעגסט וואס דו קענסט טון צו האבן פרנסה.


שמחה איז מסוגל פאר פרנסה; מוהרא"ש זאגט, די הייליגע שם פון פרנסה, חת"ך, איז די סופי תיבות פונעם פסוק (תהלים קמה, טז): "פּוֹתֵחַ' אֶת' יָדֶךָ'" אז מען וויל שפע, מען וויל ציען צו זיך די שם הקדוש פון ח'ת'ך' - דארף מען זיך שטארקן מיט שמחה, ווייל די שם הקדוש איז די סופי תיבות פון (דברים טז, טו): "וְהָיִיתָ' אַךְ' שָׂמֵחַ'", ווייל אז מען איז פרייליך האט מען פרנסה.


אויך זאלסטו זיך נישט קריגן מער מיט קיינעם, זיי מוותר, קריג זיך נישט, זיכער אין שטוב, דארט זאלסטו מער אכטונג געבן; ווייל אז מען קריגט זיך אין שטוב, מען גרויסט זיך איינער אויפן צווייטן - גייט די פגם ביז די פרנסה, עס גייט אוועק די שפע.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א כתיבה וחתימה טובה.

#1102 - קומען צום רבי'ן, נאר מיט שלום בית
שלום בית, התחזקות, אומאן

בעזרת ה' יתברך - יום ג' לסדר כי תבוא לאומאן, י"ב אלול, שנת תשפ"ו לפרט קטן


לכבוד ... נרו יאיר


מיר פארן שוין פון היינט צוויי וואכן קיין אומאן צום הייליגן רבי'ן, ביים רבי'ן האט מען נאר געקענט זיין דער וואס האט שלום בית. מוהרא"ש דערציילט, אמאל איז דער רבי געזעצן ביים טיש מיט זיינע תלמידים, אינמיטן האט דער רבי זיך צוקאכט און געזאגט: "ווי וואגט זיך צו קומען צו מיין טיש איינער וואס האט נישט קיין ריינע מחשבות", און דער רבי האט זיך אויפגעשטעלט, ער איז אריין אין צימער און מער נישט געוואלט בלייבן זיצן ביים טיש. ווען דער אינגערמאן האט געזען ווי דער רבי גייט אריין אין צימער, האט ער זיך אויפגעשטעלט, ער איז צוגעגאנגען צום רבינ'ס צימער און אנגעהויבן וויינען, און זיך איינגעבעטן ביים רבי'ן, ביז דער רבי איז צוריק ארויסגעקומען און ווייטער ממשיך געווען די תורה.


וואס איז געווען די מעשה מיט דעם אינגערמאן? מוהרא"ש פלעגט דערציילן, אז דער אינגערמאן האט זיך אביסל צעאמפערט מיט זיין ווייב בעפאר ער איז געקומען צום רבי'ן, און דער רבי האט שוין נישט געוואלט זיצן מיט אים ביי איין טיש, אזוי שטארק האט דער רבי מקפיד געווען מען זאל האבן שלום בית; ווייל אז מען קריגט זיך אין שטוב האט מען נישט קיין מח, מען ווערט אויס מענטש, און נאכדעם פאלט מען אראפ אין א טיפע גרוב.


ווי קען מען קומען קיין אומאן ווען מען טוט וויי די ווייב? ווי קען מען קומען אין אומאן ווען מען טשעפעט און מען האט נישט קיין שלום בית? מוהרא"ש פלעגט אלע יארן ראש השנה רעדן פון וואס דער הייליגער אריז"ל זאגט, אז שופ"ר איז די ראשי תיבות פונעם פסוק (דברים כט, יז): "פֶּן יֵשׁ בָּכֶם שֹׁ'רֶשׁ פֹּ'רֶה רֹ'אשׁ וְ'לַעֲנָה"; לכאורה וואס האט דער פסוק מיט בלאזן שופר? זאגט מוהרא"ש, אז רש"י זאגט, וואס איז דאס שורש פורה ראש ולענה? "שׁוֹרֶשׁ מְגַדֵּל עֵשֶׂב מַר כְּגִידִין שֶׁהֵם מָרִים, כְּלוֹמֶר מַפְרֶה וּמַרְבֶּה רֶשַׁע בְּקִרְבְּכֶם"; דאס הייסט אז ווען מען הערט דעם שופר דארף דאס אויפוועקן דעם מענטש ער זאל תשובה טון, ארויס נעמען פון זיך דאס רשעות וואס ליגט אין אים וכו', און דאס הייבט זיך אן אין שטוב, מען זאל אויפהערן טשעפען און וויי טון די ווייב.


איך האף דו וועסט אריינעמען די בריוו אין דיר, דו וועסט זיך איבערבעטן און אנהייבן לעבן ריכטיג, וועסט רעדן ווייך, וועסט רעדן שיין און הארציג צו דיין ווייב.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א כתיבה וחתימה טובה.

#1101 - קומען צום רבי'ן, נאר מיט שלום בית
שלום בית, מחלוקת, אומאן

בעזרת ה' יתברך - יום ג' לסדר כי תבוא לאומאן, י"ב אלול, שנת תשפ"ו לפרט קטן


לכבוד ... נרו יאיר


מיר פארן שוין פון היינט צוויי וואכן קיין אומאן צום הייליגן רבי'ן, ביים רבי'ן האט מען נאר געקענט זיין דער וואס האט שלום בית. מוהרא"ש דערציילט, אמאל איז דער רבי געזעצן ביים טיש מיט זיינע תלמידים, אינמיטן האט דער רבי זיך צוקאכט און געזאגט: "ווי וואגט זיך צו קומען צו מיין טיש איינער וואס האט נישט קיין ריינע מחשבות", און דער רבי האט זיך אויפגעשטעלט, ער איז אריין אין צימער און מער נישט געוואלט בלייבן זיצן ביים טיש. ווען דער אינגערמאן האט געזען ווי דער רבי גייט אריין אין צימער, האט ער זיך אויפגעשטעלט, ער איז צוגעגאנגען צום רבינ'ס צימער און אנגעהויבן וויינען, און זיך איינגעבעטן ביים רבי'ן, ביז דער רבי איז צוריק ארויסגעקומען און ווייטער ממשיך געווען די תורה.


וואס איז געווען די מעשה מיט דעם אינגערמאן? מוהרא"ש פלעגט דערציילן, אז דער אינגערמאן האט זיך אביסל צעאמפערט מיט זיין ווייב בעפאר ער איז געקומען צום רבי'ן, און דער רבי האט שוין נישט געוואלט זיצן מיט אים ביי איין טיש, אזוי שטארק האט דער רבי מקפיד געווען מען זאל האבן שלום בית; ווייל אז מען קריגט זיך אין שטוב האט מען נישט קיין מח, מען ווערט אויס מענטש, און נאכדעם פאלט מען אראפ אין א טיפע גרוב.


ווי קען מען קומען קיין אומאן ווען מען טוט וויי די ווייב? ווי קען מען קומען אין אומאן ווען מען טשעפעט און מען האט נישט קיין שלום בית? מוהרא"ש פלעגט אלע יארן ראש השנה רעדן פון וואס דער הייליגער אריז"ל זאגט, אז שופ"ר איז די ראשי תיבות פונעם פסוק (דברים כט, יז): "פֶּן יֵשׁ בָּכֶם שֹׁ'רֶשׁ פֹּ'רֶה רֹ'אשׁ וְ'לַעֲנָה"; לכאורה וואס האט דער פסוק מיט בלאזן שופר? זאגט מוהרא"ש, אז רש"י זאגט, וואס איז דאס שורש פורה ראש ולענה? "שׁוֹרֶשׁ מְגַדֵּל עֵשֶׂב מַר כְּגִידִין שֶׁהֵם מָרִים, כְּלוֹמֶר מַפְרֶה וּמַרְבֶּה רֶשַׁע בְּקִרְבְּכֶם"; דאס הייסט אז ווען מען הערט דעם שופר דארף דאס אויפוועקן דעם מענטש ער זאל תשובה טון, ארויס נעמען פון זיך דאס רשעות וואס ליגט אין אים וכו', און דאס הייבט זיך אן אין שטוב, מען זאל אויפהערן טשעפען און וויי טון די ווייב.


איך האף דו וועסט אריינעמען די בריוו אין דיר, דו וועסט זיך איבערבעטן און אנהייבן לעבן ריכטיג, וועסט רעדן ווייך, וועסט רעדן שיין און הארציג צו דיין ווייב.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א כתיבה וחתימה טובה.

#1100 - מען לאזט איבער די ווייב און מען פארט אויף אומאן?!
חינוך הילדים, שלום בית, התחזקות, אומאן

בעזרת ה' יתברך - יום א' לסדר כי תבוא לאומאן, י' אלול, שנת תשפ"ו לפרט קטן


לכבוד ... נרו יאיר


מוהרנ"ת אין די בריוון פון פרשת כי תבוא שרייבט ער: "לסדר 'כי תבוא לאומאן'"; מען פארט שוין צום הייליגן רבי'ן, יעדער איינער האט מניעות, יעדער האט שוועריקייטן, דאך פארט מען צום רבי'ן, און איך האף אז דו וועסט די יאר קומען, איך האף דו וועסט זיין שטארק, נישט קוקן אויף קיינעם, ווייל דער הייליגער רבי האט געזאגט (חיי מוהר"ן, סימן תג): "הָרֹאשׁ הַשָּׁנָה שֶׁלִּי עוֹלֶה עַל הַכֹּל", זיין ביי מיר ראש השנה איז גרעסער פון אלעס און איך וואונדער זיך אויף מיינע תלמידים וואס גלייבן אין מיר, פארוואס זאלן זיי נישט מעורר זיין מיינע מענטשן אז אלע זאלן קומען צו מיר אויף ראש השנה?! קיינער טאר נישט פעלן! "כִּי כָּל עִנְיָן שֶׁלִּי הוּא רַק רֹאשׁ הַשָּׁנָה", מיין גאנצע זאך איז ראש השנה, און מען זאל מודיע זיין פאר אלע וואס גלייבן אין רבי'ן, אז ער האט געהייסן קומען צו אים אויף ראש השנה, "וּמִי שֶׁזּוֹכֶה לִהְיוֹת עַל רֹאשׁ הַשָּׁנָה, רָאוּי לוֹ לִשְׂמֹחַ מְאֹד מְאֹד, אִכְלוּ מַעֲדַנִּים וּשְׁתוּ מַמְתַקִּים, כִּי חֶדְוַת ה' הִיא מָעֻזְּכֶם", און ווער עס איז זוכה צו זיין ביי אים אויף ראש השנה דארף זיך זייער פרייען א גאנץ יאר, עיין שם.


מען זעט אן אינטערעסאנטע זאך, יעדער איינער פארט ראש השנה צו זיין רבי, ביי אלע חסידות'ן פארט מען אוועק אויף ראש השנה און קיינער זאגט גארנישט, אבער ווען עס קומט צו פארן קיין אומאן - דרייט זיך איבער די וועלט, הימל און ערד, "היתכן מען לאזט איבער די ווייב און מען פארט אויף אומאן?!" דאס אליינס איז א באווייז אז דאס איז די קול הברה וואס וויל פארשטעלן די קול דקדושה, אז מען זאל נישט קומען צום צדיק, מען זאל נישט באקומען אלע תיקונים.


געלויבט דעם אייבערשטן אז מיר האבן אונזערע ד' אמות אוועק פון די גאנצע טומל, אונזערע ד' אמות איז אפגעהיטן, מיר אלע תלמידי היכל הקודש ברענגען די קינדער צום רבי'ן, און אפילו מען האט נישט קיין געלט - געבט מען אוועק פון די אנדערע באקוועמליכקייטן, מען שפארט אפ געלט אינמיטן יאר אז מען זאל קענען ברענגען די קינדער צום רבי'ן.


גיי א שפאציר, שמועס אויס דיין הארץ, בעט דעם אייבערשטן אז דו זאלסט זוכה זיין צו ווערן אן ערליכער איד און קענען אלעס פאררעכטן.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א כתיבה וחתימה טובה.

#1099 - זיי מכבד דיין ווייב, וועסטו גלייך זען דיין ישועה
אמונה, שלום בית, התחזקות, בטחון

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת כי תצא, ז' אלול, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר


איך וויל דיך מחזק זיין אז דו זאלסט רחמנות האבן אויף דיין ווייב, דו זאלסט זיך באגיין מיט איר ווי מען באגייט זיך צו די חשוב'סטע מענטש, און איך בין זיכער אז אין דעם ליגט דיין ישועה, און אנשטאט זוכן סגולות פון אונטער דער ערד, טון דאס און יענץ געהאלפן צו ווערן מיט וואס דו דארפסט געהאלפן ווערן; אויב דו וועסט מכבד זיין דיין ווייב, דו וועסט זיך פירן צו איר מיט ליבשאפט און עהרע – וועסטו געהאלפן ווערן, און איך זאג דיר צו אז אויב דו וועסט זיך אזוי פירן – וועסטו זען גלייך א ישועה.


איך ווייס אלעס, איך ווייס אז עס איז שווער, איך ווייס אלעס וואס גייט אריבער אויף דיר, ווייל אלעס פון מיינע תלמידים ווייס איך, אפילו אן דעם וואס מען דערציילט מיר; מיט דעם אלעם בעט איך דיר: האב רחמנות אויף דיין ווייב, בייג איין דיין קאפ פארן אייבערשטן, און נעם אלעס אן באהבה, רעד צו איר ווי מען רעדט צו די חשוב'סטע פערזענליכקייט, און טראג איר און ברענג איר ווי מען טראגט א מלכה, און פארברענג מיט איר; וועסטו זען גלייך דיין ישועה.


א כתיבה וחתימה טובה.

#1098 - אויפזוכן די חסדים, נישט טראכטן פון פראבלעמען
אמונה, שלום בית, התחזקות, בטחון

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת כי תצא, ה' אלול, שנת תשפ"ו לפרט קטן


מיינע ליבע טייערע ... נרו יאיר וזוגתו תחי'.


איך האף אז ענק האבן פארשטאנען וואס מיר האבן גערעדט, און ענק זאלן זיך נישט אראפקלאפן וכו'. איך האלט זייער פון ענק, ענק זענען ביי מיר זייער באליבט, און עס זאל ענק נישט אינטערעסירן וואס דער זאגט און וואס יענער זאגט וכו'.


ענקער עבודה אין די טעג איז לעבן מיט די תורה פון רבי'ן, לקוטי מוהר"ן חלק א, סימן קצה, (וסימנך 'הק"ץ', דו וועסט זען די ענדע פון אלע צרות), דער הייליגער רבי זאגט א וואונדערליכע זאך, אז אפילו ווען מען גייט אריבער צרות און יסורים – זאל מען גוט אויפזוכן די חסדים וואס דער אייבערשטער טוט מיט אים, ווייל אויך אין די צרה – טוט דער אייבערשטער העלפן און גוטס טון פארן מענטש.


דאס איז דיין עבודה, און נאר דאס; דו זאג פאר דיין ווייב זאכן וואס דו זעסט ווי דער אייבערשטער מאכט חסדים, און איר זאגט פאר אייער מאן זאכן אויף וואס צו דאנקען; ענק מוזן מסיח דעת זיין פון די פראבלעמען, מען טאר נישט טראכטן אזויפיל פון די פראבלעמען, מען מוז טראכטן פון די חסדים און די גוטס וואס דער אייבערשטער טוט.


א כתיבה וחתימה טובה.

#1097 - א שנה ראשונה ווי עס דארף צו זיין
שלום בית, דאווענען

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת כי תצא, ג' אלול, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר


וויסן זאלסטו, די שנה ראשונה צייט איז פון די שענסטע און בעסטע צייטן אין לעבן; פון איין זייט איז מען אפגעהיטן, מען קען זיין מיט הייליגע מחשבות, און פון די אנדערע זייט האט מען נאכנישט קיין טרדות פון די קינדער; די ערשטע יארן נאך די חתונה – קען מען זייער מצליח זיין אין עבודת השם.


על כן ליבער ברודער, ניץ אויס די צייט פאר תורה ותפילה, לויף נאכנישט ארבעטן, וועסט נאך האבן אסאך יארן צו ארבעטן, לאז די צייט פון שנה ראשונה פאר לערנען און דאווענען.


אויך זאלסטו געדענקען צו געבן גוטע ווערטער, און אויך אויב דו ביסט נישט אזוי הונגעריג פאר א גוט ווארט, דו ביסט גוט אן גוטע ווערטער – זאלסטו אבער וויסן אז א פרוי, ווען איר מאן געבט איר גוטע ווערטער – ווערט זי אזוי זאט און צופרידן, און דאס מאכט די קשר זייער שטארק, מען ווערט זייער נאנט; על כן זאלסטו געבן אן א שיעור גוטע ווערטער; דאס וועט אויפבויען א שטארקע נאנטקייט.


זיי זיך מקבל נישט צו רעדן ביים דאווענען; עס איז שווער, עס איז נישט גרינג, אבער עס לוינט; עס ברענגט ניסים למעלה מדרך הטבע.


א כתיבה וחתימה טובה.

#1096 - וואס מיינסטו, מען קען דען אנטלויפן?
אמונה, שלום בית, פרנסה, בטחון

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת שופטים, כ"ח מנחם-אב, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


איך וועל זיך זייער פרייען אז דו וועסט זיין א חלק אין אונזער קהלה און זיך אריבערציען אין שטעטל, איך וויל אבער דו זאלסט זיין אמת'דיג מיט מיר, איך וויל וויסן אויב דיין ווייב קומט מיט איר גוטע ווילן, אדער דו האסט איר באצווינגען, ווייל איינער גאר נאנט צו דיר האט מיר געשריבן אז דיין ווייב קומט נישט מיט איר גוטע ווילן, דעריבער פרעג איך דיר וואס איז די מעשה, ווייל אויב מען נעמט די וועג פון באצווינגען - פלאצט עס שפעטער זייער שטארק.


אפשר ווילסטו אנטלויפן פון די שווערע חובות אין וואס דו ביסט אריינגעפאלן? דאס איז אויך נישט קיין עצה, אזוי ווי די מעשה איז געווען, איינער האט געזאגט בסוד פאר מוהרנ"ת אז ער גייט אנטלויפן צו א צווייטע לאנד צוליב זיינע חובות, האט אים מוהרנ"ת געזאגט: "וואס מיינסטו, מען קען דען אנטלויפן? ביים סוף וועט מען דארט אויך וויסן די מעשה, אז דו האסט חובות, מען וועט זיך דארט פון דיר אויך אפשאקלען"; רבי נתן האט אים געזאגט: "אז דו ווילסט אנטלויפן - זאלסטו אנטלויפן נאר צום אייבערשטן און צו די הייליגע תורה".


אויב מען וויל קען מען ארויסגיין פון אלע חובות, די ערשטע זאך בארג מער נישט קיין איין דאלער, און אז דו דארפסט האבן געלט - זאלסטו בעטן מענטשן זאלן דיר העלפן, אבער חס ושלום בארגן. צווייטנס, זאלסטו רופן אלע בעלי חובות, זיי איבער בעטן, און זיי זאגן אז דו גייסט זיי אלע באצאלן און צוביסלעך זאלסטו אלעמען באצאלן.


איך האף אז דו פארשטייסט די זאך, איך וויל דיך נישט אוועק שטופן חס ושלום, איך וויל נישט דיין ווייב זאל קומען געצווינגענערהייט און שפעטער וועט עס חס ושלום פלאצן.


מען קען פון איבעראל לעבן מיט די עצות פון רבי'ן, עס איז נישט ריכטיג צו זאגן אז נאר אין א געוויסע פלאץ קען מען דינען דעם אייבערשטן, אזוי ווי עס איז געווען ביים רבי'ן, א איד האט דערציילט דעם רבי'ן אז מען טראגט אים אן א שידוך, דער שידוך אליין געפעלט אים זייער, אבער היות ער דארף גיין וואוינען דארט וכו' - וויל ער נישט דעם שידוך, ווייל ער וועט זיך נישט געפינען דארט דאס פלאץ, האט אים דער הייליגער רבי געזאגט (שיחות הר"ן, סימן קלט), מען קען אין יעדע פלאץ געפינען דעם אייבערשטן, עיין שם.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א כתיבה וחתימה טובה.

#1095 - הויזן איז א פריצות פאר א פרוי, נישט קיין חילוק ווען
צניעות, שלום בית, התחזקות

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת שופטים, כ"ו מנחם-אב, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... תחי'


איך האב ערהאלטן אייער בריוו.


הויזן איז א פריצות פאר א פרוי, אויך ביינאכט ווען מען שלאפט איז הויזן פריצות, זאלט איר זיך קויפן א נאכט קלייד; ווי אזוי וועלן אייערע קינדער אייך געדענקען? א מאמע מיט הויזן?!


מאכט גרייט אייער שטוב אז די שכינה הקדושה זאל דארט וועלן אריינקומען.


דאנקט און לויבט דעם אייבערשטן פאר אלע חסדים, פאר אלע גאנאדע - וואס ער טוט מיט אייך; מוהרנ"ת זאגט: "ווען מען דאנקט און מען לויבט דעם אייבערשטן, זאגט דער אייבערשטער כביכול אין הימל פאר די מלאכים: 'קוקט דעם מענטש, ער דאנקט מיר און ער לויבט מיר, איך וועל אים געבן אזויפיל גוטס, אסאך מער וויפיל ער האט, אסאך מער וויפיל עס קומט אים, ער זאל מיר נאך מער דאנקען'".


דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א כתיבה וחתימה טובה.

#1094 - אן אוזן קשבת, אן אויער אויסצוהערן
שלום בית, התחזקות, שלום

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת ראה, כ"ב מנחם-אב, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר


יעצט ווען דיין ווייב איז איבערגעשטרענגט, ענקער בעבי וויינט טאג און נאכט אן אויפהער – זאלסטו זיך מער קאנצענטרירן איר אויסהערן און איר אויסרעדן; דאס וועט איר געבן כח צו קענען אריבערגיין די צייט וואס ענק גייען אריבער.


דער עיקר וואס א מאן דארף געבן פאר זיין ווייב – איז אן אזן קשבת, אן אויער אויסצוהערן.


איך האב געזען א וואונדערליכע ווארט פון הרב ר' יצחק שליט"א, דער מאן איז זיך מחייב אין די כתובה: "ואנא אפלח ואיזון ואפרנס יתיכי", וואס איז די דאפלטע לשון? זאגט ער, 'איזון' איז אויך א לשון פון אוזן קשבת; סיי געבן שפייז, און סיי געבן די אויער אויסצוהערן און צו פארשטיין אירע געברויכן.


העיקר שטארק דיך און שטארק דיין ווייב, דאנקט אינאיינעם דעם אייבערשטן פאר די גרויסע ניסים אז ענק האבן א משפחה, און פאר אלע חסדים; דאס דאנקען דעם אייבערשטן וועט ברענגען ישועות.


א כתיבה וחתימה טובה, א גוט געבענטשט יאר.

#1093 - נישט וואוינען אין א צעקוועטשטע דירה
שלום בית, שלום, פרנסה

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת ראה, כ"א מנחם-אב, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... וזוגתו תחי', בני ברק


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


נעם די גרויסע דירה, א איד טאר נישט וואוינען אין א צעקוועטשטע דירה, אויך קען דיין ווייב נישט וואוינען אין א בנין אן אן עלעוועיטער, זיך ארויפשלעפן און אראפשלעפן מיט די בעבי.


נעם די דירה וואס דו האסט געזען אפילו עס קומט אויס דאפלט דירה געלט, אויך וועסטו קענען האבן א סוכה אויפן פארטש, און זאלסט נעמען א הלואה צו קענען אויסשטאפירן די דירה מיט בעטן, שענק, וואש מאשין וכדומה לזה.


זיי מכבד דיין ווייב, רעד צו איר שיין. געדענק ווי אזוי דו האסט אויסגעזען אלס בחור, און היינט ביסטו אזוי שיין מסודר, האסט א משפחה, ביסט אן אדם השלם, שעץ די מתנה וואס דער אייבערשטער האט דיר געגעבן.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א כתיבה וחתימה טובה.

#1092 - די ערשטע זאך, נישט רעדן פון אנדערע
חינוך הילדים, שלום בית, התחזקות, מחלוקת

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת שופטים, כ"ט מנחם-אב, שנת תשפ"ו לפרט קטן


לכבוד ... נרו יאיר


היינט ערב ראש חודש אלול איז א טאג פון תשובה און תיקון המעשים, אלע זאגן יום כיפור קטן און מען מאכט א חשבון וואס מען דארף פאררעכטן.


די ערשטע זאך וואס מיר אלע דארפן פאררעכטן איז זיך מקבל זיין נישט צו רעדן פון אנדערע, און נישט האבן צו טון מיט מחלוקת. ווייל מוהרא"ש זאגט, אויב האט מען פיינט א צווייטן איד און מען טוט עבודת וכו' - לאכט מען אין הימל פון דעם איד, מען זאגט: 'ערשט זאלסטו ארויסנעמען די פיינטשאפט פון הארץ', ווייל וואס האט מען פון די עבודות וכו' ווען מען האט פיינט א צווייטן איד? און מוהרא"ש האט אונז אלע יארן גע'מוסר'ט און געזאגט אז דער הייליגער אריז"ל זאגט, די ראשי תיבות פון שופ"ר איז (דברים כט, יז): "שֹׁ'רֶשׁ פֹּ'רֶה רֹ'אשׁ וְ'לַעֲנָה", מען דארף פארשטיין וואס האט דער פסוק מיט בלאזן שופר? נאר רש"י זאגט, וואס איז דאס שֹׁ'רֶשׁ פֹּ'רֶה רֹ'אשׁ וְ'לַעֲנָה? "שׁוֹרֶשׁ מְגַדֵּל עֵשֶׂב מַר כְּגִידִין שֶׁהֵם מָרִים, כְּלוֹמֶר מַפְרֶה וּמַרְבֶּה רֶשַׁע בְּקִרְבְּכֶם"; דאס הייסט, ווען מען הערט דעם שופר - דארף דאס אויפוועקן דעם מענטש ער זאל תשובה טון, ארויסנעמען פון זיך דאס רשעות וואס ליגט אין אים וכו', ער זאל אנהייבן קוקן גוט אויף אנדערע און טון נאר חסד מיט אנדערע.


אז איינער האט דיך מבזה געווען, מען האט דיך באליידיגט - זאלסטו בלייבן שטיל און נישט ענטפערן, מיט דעם וועסטו אלעס פאררעכטן, און אויך ביי דיר אין שטוב, אז מען שרייט אויף דיר, מען פארשעמט דיך - זאלסטו דאס מקבל זיין באהבה, ווייל וויסן זאלסטו, אין א שטוב וואו מען קריגט זיך - פאלן אוועק די קינדער, נישטא קיין עתיד פאר קינדער וואס טאטע מאמע קריגן זיך; זאלסט אלעס טון אז עס זאל זיין שלום.


איך וויל דיר נאכאמאל באדאנקען פארן מיר העלפן קאמפיינען, איך האב געזען די פאר וואכן די ערליכקייט פון אנשי שלומינו, וואס יעדער איינער האט עוסק געווען אין גיין נאך געלט. איך וויל נאכאמאל זיצן מיט דיר, איך וועל אפשמועסן מיט די גענעראלן א גוטע צייט ווען מיר וועלן קענען זיצן אינאיינעם.


די וואך שבת וועל איך אם ירצה ה' דאווענען שחרית אין קאנטרי 'אילן החיים', די משפחות דארט בעטן מיר זייער זיי ווילן מיט האלטן כאטשיג איין שבת, און אויך וועל איך אם ירצה ה' זיין פרשת כי תבוא ביי מיין איידעם, מחזק זיין די אלע משפחות פון די געגנט.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א כתיבה וחתימה טובה.

#1091 - שלאגן קינדער העלפט גארנישט פאר חינוך
חינוך הילדים, שלום בית, מוסדות, בית פיגא

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת ראה, כ"ב מנחם-אב, שנת תשפ"ו לפרט קטן


לכבוד ... נרו יאיר


שלאג נישט דיינע קינדער, מען טאר נישט שלאגן קינדער; עס איז א טפשות צו שלאגן קינדער און עס העלפט גארנישט פאר חינוך, עס איז נאר זיך אויסצובלאזן די נערווען; ריר נישט אן דיין קינד, דו וועסט נאר קאליע מאכן.


אויך וויל איך דיר בעטן דו זאלסט אוועק געבן צייט יעדן טאג פאר דיין ווייב, דו זאלסט רעדן מיט איר און איר געבן אויפמערקזאמקייט. מאך איר פרייליך, ווייל דאס איז די ווילן פונעם אייבערשטן, און דאס וועט מאכן די שכינה ריען אין שטוב.


איך וויל לאדענען אלע אנשי שלומינו, ווער עס וועט זיך געפינען אין שטעטל אויף שבת קודש - צו די הכנסת ספר תורה. געלויבט דעם אייבערשטן אז איך האב זוכה געווען צו שרייבן א צווייטע ספר תורה, און אם ירצה ה' די וואך שבת וועט זיין די הכנסת ספר תורה. נאך שחרית, פאר קריאת התורה וועט מען טאנצן און אריינברענגען די נייע ספר אין שול, עס וועט נישט נעמען לאנג. מיינע עלטערן זענען אין מירון, אבער מיין שווער מיט די קינדער קומען אויף שבת מיטהאלטן די הכנסת ספר תורה.


אויך נעכטן איז געווען ביי מיר א שמחה, מען האט געמאכט פיאות פאר מיין אייניקל יחזקאל, א זון פון מיין איידעם הרב נתנאל. איך דאנק דעם אייבערשטן פאר די גרויסע ניסים וואס ער טוט מיט מיר.


אויך איז געווען נעכטן ביי מיר אין שטוב א שבע ברכות פאר משפחת לעזער שיחיו, מיר קומען א גרויסע הכרת הטוב פאר די משפחה, פארן זיך אוועק געבן פארן מיידל סקול בית פיגא. אויך איז געווען א שבע ברכות פאר משפחת זוסמאן, פאר זיי קומען מיר אויך א גרויסע הכרת הטוב, פאר דעם וואס זי פירט אן די בית פיגא זומער פראגראם, די דעי קעמפ פאר אונזערע קינדער.


אויך קומט פאר היינט די קאמפיין פאר די מוסדות און קהילה, איך בין זייער איבערגענומען פון אנשי שלומינו, ווי יעדער איינער איז פארנומען מיט גיין נאך געלט, מיט רופן באקאנטע, און אפילו עס איז נישט אזוי געשמאק און בא'טעמ'ט - טוט מען דאס; מיר האבן זיך נישט וואס צו שעמען מיט אונזער קהילה, אשרינו מה טוב חלקינו.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א כתיבה וחתימה טובה.

#1090 - זיך אויסלערנען די שפראך צווישן מאן און ווייב
חינוך הילדים, שלום בית, התחזקות, שלום

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת ראה, כ"ב מנחם-אב, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... תחי'


עס ליגט אין אייערע הענט אויפצובויען אייער מאן, דאס הייסט, ווען ער זאגט אייך עפעס – זאלט איר אים אויסרימען, און ווען ער זאגט זיינע מיינונגען – זאלט איר חס ושלום שפעטן אדער לאכן, איר זאלט אים אלץ אויסרימען.


אייער מאן איז זייער אן איידעלער, זייער א וואוילער און גאר א ווייכע נאטור, מען דארף אים נאר אויפהייבן און אויפבויען, און אז איר האט זאכן וואס באדערט אייך – זאלט איר דאס רעדן מיט אייער גוטע חבר'טע מרת ... תחי', צו איר זאלט איר קרעכצן און וויינען, זיי וועט אייך געבן גוטע עצות, ווייל 'יעצט' קען אייער מאן נישט פארנעמען קיין שום קרעכצן און וויינען, יעצט דארף ער זיך אויפהייבן; זיין מח ארבעט אז ווען ער הערט אייך וויינען באשולדיגט ער זיך זייער שטארק און ער ווערט אויס, ער ווערט שרעקליך צעקלאפט, און נישט איר זענט שולדיג און נישט ער איז שולדיג, ענק זענען צוויי גוטע מענטשן, איר דארפט זיך פשוט אויסלערנען די שפראך ווי אזוי צו רעדן צו אים, און ער דארף לערנען די שפראך ווי אזוי צו רעדן צו אייך.


א גוט געבענטשט יאר.

#1089 - זי איז יא א גוטע מאמע
חינוך הילדים, שלום בית, התחזקות

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת ראה, כ"ב מנחם-אב, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר


זיי מחזק דיין ווייב זי זאל זיך נישט קלאפן, עפעס איז אין איר קאפ אז זי האלט און איין אראפפאלן און זיך אויפהייבן כאילו אין עפעס שלעכט; סאך הכל איז דאס אז זי שרייט אויף די קינדער אזוי ווי אלע מאמעס, עס איז נישט שלעכט ווען א מאמע שרייט אויף די קליינע קינדער: "אריין אין בעט", אדער: "דו גייסט כאפן..."; אלע מאמעס זענען אזוי, אויך די רעדנערינס, די זיסע האניג'דיגע רעדנערס וואס רעדן צו אידישע מאמעס פון נישט שרייען, די שרייען אויך...


דיין ארבעט איז איין זאך, מאך איר פרייליך, נעם ארויס פון איר קאפ די ווארעם אז זי איז נישט קיין גוטע מאמע, אדער אז זי האלט און איין צוריק פאלן, און וויפיל זי הייבט זיך אויף און זי מאכט אפ מער נישט צו שרייען – פאלט זי צוריק; דו זיי איר מחזק, דו מאך איר פרייליך; דאס איז דיין מצוה.


א גוט געבענטשט יאר, א כתיבה וחתימה טובה.

#1088 - געבן שיעורים און מחזק זיין פרויען
חינוך הילדים, שלום בית, התחזקות, מוסדות

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת ראה, כ"ב מנחם-אב, שנת תשפ"ו לפרט קטן


מרת ... תחי', קרית ברסלב


אייער זכות איז זייער גרויס מיט דעם וואס איר זענט מחזק ווייבלעך, איר הערט זיי אויס, איר האט מיטגעפיל מיט זיי, נישטא עפעס גרעסערס פון דעם, ווייל אזויפיל ווייבלעך און אויך עלטערע פרויען גייען אריבער שווערע טעג מיט די מאן און קינדער, און וואויל איז די וואס הערט זיי אויס און האט מיטגעפיל מיט זיי, און מוטיגט זיי זיך צו האלטן שטארק, און זיי געבן עצות נישט זיך צו לאזן ווערן ווי א שמאטע וכו'.


איך וויל נישט ארויפלייגן אויף אייך נאך ארבעט, איר טוט שוין אזויפיל פאר די קהילה און מוסדות, אבער דאך בעטן פרויען אז זיי ווילן איר זאלט אנהייבן געבן שיעורים; אז איר וועט דאס קענען טון – וועט דאס זיין א גרויסע זאך.


א כתיבה וחתימה טובה.

#1087 - פארבעסערן די שלום בית אין חודש אלול
שלום בית, תשובה, מנין, חודש אלול

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת ראה, י"ט מנחם-אב, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר


די וואך שבת בענטשט מען שוין חודש אלול, חודש אלול קען מען פועל'ן גרויסע זאכן; דער הייליגער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק ב, סימן פז), אז חודש אלול איז מסוגל פאר א שידוך, ווייל סוד כוונת אלול איז (ישעיהו מג, טז): "הַנּוֹתֵן בַּיָּם דָּרֶךְ" וכו'.


אויך איז חודש אלול מסוגל צו האבן שלום בית, ווייל דורכדעם וואס מען טוט תשובה – ווערט די ווייב איבערגעדרייט צום גוטן, בבחינת "זכה, עוזרתו"; די גאנצע שלום בית איז געוואנדן אין קדושת היסוד, אויב מען איז פוגם חס ושלום, אפילו מען האט געטראפן א שידוך – איז נישטא קיין שלום בית, בבחינת: "לא זכה, כנגדו"; וואס דער מאן וויל – וויל די פרוי פארקערט פון אים, און מען קריגט זיך טאג און נאכט.


דערפאר, יעצט אין חודש אלול קען מען זוכה זיין צו באקומען אן אמת'ע שלום בית דורכדעם וואס מען טוט תשובה, מען פאררעכט וואס מען האט פוגם געווען, דורך זיך היטן די אויגן, נישט קוקן קיין עבירות, און נישט טון חס ושלום קיין עבירות, און דער עיקר – דורך זיך מאכן א שיעור קבוע צו לערנען יעדן טאג תורה, און מקפיד זיין צו דאווענען די דריי תפילות שחרית מנחה און מעריב מיט מנין דוקא, און דורך פארמערן צו טון גמילת חסד מיט אנדערע, בפרט אין שטוב מיט די ווייב און קינדער, העלפן די ווייב, זיך נישט זוכן תירוצים ארויסצוגיין פון שטוב – דאן באקומט מען צוריק די שלום בית.


דער הייליגער רבי האט אונז זייער גע'מוסר'ט (שיחות הר"ן, סימן רסד), אז מיר זאלן מכבד זיין די ווייב און רחמנות האבן אויף איר, ווייל זיי גייען אריבער אזויפיל צער אין לעבן מיטן ברענגען קינדער און מיטן ערציען די קינדער; מען מוז מכבד זיין די ווייב, רעדן שיין צו איר, און זיך נישט טענה'ן, און חס ושלום נישט טשעפען, ווייל די הייליגע חכמים זאגן (בבא מציעא נט.): "לְעוֹלָם יְהֵא אָדָם זָהִיר בְּאוֹנָאַת אִשְׁתּוֹ, שֶׁמִּתּוֹךְ שֶׁדִּמְעָתָהּ מְצוּיָה אוֹנָאָתָהּ קְרוֹבָה", מען דארף זייער אכטונג געבן נישט צו טשעפען די ווייב, ווייל די נאטור ביי ווייבער איז אז זיי וויינען שנעלער, און דאס איז א גרויסע פגם השם ישמרינו.


א כתיבה וחתימה טובה.

#1086 - שלום בית מיינט נישט צו זיין א קנעכט פאר די ווייב
שלום בית, התחזקות, שלום, התבודדות

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת ואתחנן, ה' מנחם-אב, שנת תשפ"ו לפרט קטן


לכבוד ... נרו יאיר


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


נישט דאס מיינט שלום בית, זיין א קנעכט פאר די ווייב; מיר מאכן יעדן טאג א ברכה ביי ברכת השחר: "שכוח הייליגער באשעפער 'שלא עשני עבד', איך בין קיינעמ'ס קנעכט, איך דין קיינעם נישט, איך דין נאר דיך הייליגער באשעפער"; שלום בית איז - רעדן שיין, ווייך און איידל, שלום בית איז - נישט וויי טון, נישט טשעפען, נישט זיך טענה'ן און נישט מאכן קיין וויכוחים, אבער נישט אז יעדע זאך וואס זי זאגט און וואס זי הייסט - דארף מען מאכן.


ליבער ברודער, איך בעט דיר זייער, שטארק זיך און זיי פרייליך, און דאנק דעם אייבערשטן אויף די גרויסע חסדים אז דו האסט חתונה געהאט, און דו האסט אזא טייערע ווייב, און אז דיין ווייב פארלאנגט פון דיר זאכן וואס דו ביסט נישט ביכולת דאס צו טון - זאלסטו זיך נישט צעקוועטשן, זאלסט בלייבן שטארק און פרייליך, זאלסט איר נישט וויי טון, זאלסט נאר זאגן אז דאס איז דיר שווער צו טון, נעם די עצה פון הייליגן רבי'ן, גיי א שפאציר, דו מיטן אייבערשטן אליינס, שמועס אויס דיין הארץ מיטן אייבערשטן, דערצייל אים דיינע געפילן, דערצייל אים דיינע מחשבות, דערצייל אים ווי דו שפירסט זיך אזוי צעקוועטשט, בעט אים ער זאל דיר געבן פארשטאנד, דו זאלסט וויסן ווי אזוי צו בויען א שיינע שטוב, און אין די זעלבע צייט - זיין א קנעכט נאר פארן אייבערשטן.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#1085 - רעדט שיין און ווייך, אבער פעלזן פעסט מיט אידישקייט
חינוך הילדים, שלום בית, שלום, טעלעפאן

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת ואתחנן, ה' מנחם-אב, שנת תשפ"ו לפרט קטן


מרת ... תחי' קרית ברסלב, ליבערטי


איך האב ערהאלטן אייער בריוו.


לאזט אייך נישט, בלייבט שטארק, בלייבט פעלזן פעסט עס זאל נישט אריינקומען ביי אייך אין שטוב קיין סמ' טעלעפאן, רעדט שיין צו אייער מאן, בעטס אים: "איך וויל אזוי שטארק אינאיינעם מיט דיר אויפבויען א הייליגע שטוב, אן ערליכע שטוב, ערליכע קינדער, איך בעט דיר מיט מיין גאנצע הארץ ברענג נישט אריין א סמארטפאון אין שטוב".


עס שטייט אין פסוק (משלי טו, א): "מַעֲנֶה רַּךְ יָשִׁיב חֵמָה", דער וואס רעדט ווייך, קערט אוועק די צארן; נאך שטייט אין פסוק (שם יד, א): "חַכְמוֹת נָשִׁים בָּנְתָה בֵיתָהּ", א פרוי האט א ספעציעלע חכמה וואס זי קען אויפבויען איר שטוב; פון איין זייט - זיין זייער זייער שטארק אויף די הייליגקייט פון די שטוב, און פון די אנדערע זייט - זיין זייער קלוג צו געבן דעם געפיל פארן מאן אז ער איז חשוב און טייער און באליבט אין די אויגן.


דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#1084 - וואס וועט איר טון ווען זיינע נערווען וועלן זיך צערייסן?
שלום בית, שלום, תפילה

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת ואתחנן, ה' מנחם-אב, שנת תשפ"ו לפרט קטן


מרת ... תחי'


אייער מאן האט מיר געשריבן אז עס איז אים זייער שווער דאס לעבן, ער פילט ווי ער ווערט צעקוועטשט און צעדריקט פון אייך, ער פילט כמה פעמים ווי ער פארלירט זיין אטעם; די וועג ווי אזוי איר רעדט צו אים, איר שאפט אויף אים אזוי ווי א האר שאפט אויף א קנעכט; ספעציעל אייער מאן וואס איז זייער איידל און הייקל, ער האט זייער אן איידעלע נפש; ער טוט זיך אלץ באשולדיגן, פיר און צוואנציג שעה לעבט ער מיט די מחשבה אז ער מאכט שלעכט פאר אנדערע.


איך בעט און איך ווארן, די וועג ווי אזוי איר פירט זיך מיט אים מוז זיך גלייך תיכף ומיד טוישן; רעדט צו אים שיין, ווייך און איידל; אלעס וואס איר דארפט פון אים זאלט איר נישט אים הייסן דאס טון, נאר פרעגן בדרך שאלה: "וואלסטו געוואלט אהיימקומען יעצט?" "וואלסטו מיך געקענט נעמען ערגעץ?" "וואלסטו געוואלט קומען מיט מיר איינקויפן?" "שפירסטו אז דו האסט כח מיר יעצט צו העלפן?" געבט זיך אכטונג, עס קען זיין אז איר וועט איבערציען דעם שטריק און זיינע נערוון וועלן זיך אים צערייסן, און וואס וועט איר דעמאלט טון...?


זאגט יעדן טאג דעם יום תהלים און וויינט צום אייבערשטן ער זאל אייך געבן שכל און פארשטאנד ווי אזוי מען רעדט צו א מאן, מיט כבוד און עהרע.


דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#1083 - וועסט העלפן ביים קאמפיין, אדער זוכן תירוצים?
אמונה, שלום בית, מוסדות, אומאן

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת עקב, י"ד מנחם-אב, שנת תשפ"ו לפרט קטן


לכבוד ... נרו יאיר


פון היינט זעקס וואכן פארן מיר צום הייליגן רבי'ן אויף ראש השנה, זיין אין אומאן. איך וויל דיך מחזק זיין זאלסט איבער שפרינגען אלע בלבולים, ווייל אז דער רבי זאגט (חיי מוהר"ן, סימן תג): "הָרֹאשׁ הַשָּׁנָה שֶׁלִּי עוֹלֶה עַל הַכֹּל", זיין ביי מיר ראש השנה איז גרעסער פון אלעס, און איך וואונדער זיך אויף מיינע תלמידים וואס גלייבן אין מיר, פארוואס זאלן זיי נישט מעורר זיין מיינע מענטשן אז אלע זאלן קומען צו מיר אויף ראש השנה?! קיינער טאר נישט פעלן! "כִּי כָּל עִנְיָן שֶׁלִּי הוּא רַק רֹאשׁ הַשָּׁנָה", ווייל מיין גאנצע זאך איז ראש השנה; און דער רבי האט געהייסן מען זאל מודיע זיין פאר אלע מענטשן וואס גלייבן אין אים, אז ער האט געהייסן קומען צו אים אויף ראש השנה, און ווער עס איז זוכה צו זיין ביי אים אויף ראש השנה דארף זיך זייער פרייען א גאנץ יאר, עיין שם.


גיי אריבער אלע בלבולים וכו' און אלע קושיות און ספיקות וכו' וכו'; ווען מען האט געפרעגט דעם רבי'ן די אלע קשיות האט דער רבי געזאגט (שם, סימן תו): "וועט זיין נאך א קשיא", עס איז דאך נישט די ערשטע קשיא און נישט די לעצטע קשיא, יעדע גוטע זאך און יעדע הייליגע זאך איז ארומגענומען מיט קשיות, מען דארף נישט קוקן אויף דעם.


איך וויל דיר בעטן זאלסט נישט גיין ביינאכט מיט חברים; האסט איין חבר, דאס איז דיין ווייב. ביינאכט נאך מעריב גיי אהיים, על פי רוב די וואס דרייען זיך ביינאכט אין גאס זענען מענטשן אן קיין שטוב, מענטשן וואס האבן נישט קיין משפחה, דו האסט א ווייב מיט קינדער - דארפסטו אהיים גיין, מאך זיך א קבלה טובה נאך תפילת מעריב נישט צו רעדן מיט קיינעם נאר מיט דיין ווייב.


איך וויל דיר פרעגן אויב דו וועסט מיר קומענדיגע וואך ביים קאמפיין העלפן אדער דו וועסט זוכן תירוצים? איך וויל אז אלע זאלן עוסק זיין אין גיין נאך געלט, רופן באקאנטע, משפחה; נישט אבי יוצא צו זיין, נאר מיט די גאנצע הארץ.


די חובות וואס איך האב - איז נישט מיינע, איך זאג דיר מיט אן אמת, דאס איז נישט מיינע, איך האב דאס געבארגט נאר פאר די קהלה; קענסטו נישט שטיין אין דער זייט...


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#1082 - מען מוז ברענגען געלט פאר די ווייב און קינדער
שלום בית, צדקה, פרנסה

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת עקב, י"ב מנחם-אב, שנת תשפ"ו לפרט קטן


לכבוד ... נרו יאיר


אז דו האסט נישט קיין פרנסה, דו האסט נישט וואס אהיים צו ברענגען - מעגסטו על פי הלכה גיין נאך געלט; אזוי ווערט גע'פסק'נט אין שולחן ערוך (יורה דעה, סימן רנג).


מוהרא"ש זאגט, אויב מען וויל נישט 'פושט רגל' זיין (באנקראטירן) - זאל מען 'פושט יד' זיין, זיך נישט שעמען אויסצושטרעקן די האנט בעטן הילף.


פאר זיך קען מען מקיל זיין, און אז מען האט נישט קיין געלט פאר זיך - איז נישט געפערליך, אבער ווען עס קומט צו די ווייב און קינדער - דארט איז נישטא קיין תירוצים: 'איך האב נישט וכו'', דארט מוז מען ברענגען געלט, די הייליגע חכמים זאגן (חולין פד:): "שֶׁהֵן תְּלוּיִין בּוֹ וְהוּא תָּלוּי בְּמִי שֶׁאָמַר וְהָיָה הָעוֹלָם", די ווייב און קינדער זענען אנגעהאנגען אינעם מאן, אבער דער מאן איז אנגעהאנגען אינעם אייבערשטן.


געדענק דיין התחייבות ביי דיין חופה, האסט אונטערגעשריבן אין די כתובה: "אֲנָא אֵיזִן, וְאוֹקִיר, וְאֶפְלַח לֵכִי", איך וועל דיך שפייזן וכו'; דארפסטו דאס מקיים זיין, און אויך קען די גאנצע שלום בית גיין שלאפן, די הייליגע חכמים זאגן (תמורה טז.): "אִשָּׁה כֵּיוָן שֶּׁאֵין לָהּ תְּבוּאָה בְּתוֹךְ בֵּיתָהּ מִיָּד צוֹעֶקֶת", אויב עס איז נישטא קיין עסן אין שטוב הייבט גלייך די ווייב אן צו שרייען; דאס נעמט אוועק די ליבשאפט און דאס איז גורם אז אלעס זאל צעפאלן.


קומענדיגע וואך וועט אם ירצה ה' זיין די יערליכע קאמפיין פאר די קהילה און די מוסדות, איך וויל דו זאלסט די יאר נעמען א חלק; נישט אבי יוצא צו זיין, איך וויל עס זאל זיין מיטן גאנצן הארץ.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#1081 - דיין ווייב זאל נישט מורא האבן פון דיר
שלום בית, התחזקות, פרנסה

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת ואתחנן, ו' מנחם-אב, שנת תשפ"ו לפרט קטן


טייערער ... נרו יאיר


שטארק זיך, שטארק זיך מיט דיינע שיעורים כסדרן אין משניות און גמרא, אויך זאלסטו לערנען יעדן טאג דעם רבינ'ס ספרים, דאס וועט דיך ברענגען נענטער צום אייבערשטן.


געב דיין ווייב געלט, דער עיקר זאלסטו זיך היטן זי זאל נישט האבן קיין אימה יתירה, איבריגע שרעק פון בעטן געלט פאר די שטוב זאכן וכדומה, און אזוי וועסטו האבן גרויס שפע, ווייל ווען עס איז דא ליבשאפט צווישן מאן און ווייב – איז דא שפע.


דער הייליגער צדיק רבי ישכר דוב – דער בעלזער רב זכותו יגן עלינו זאגט, אז דאס איז מרומז אין די ווערטער וואס די הייליגע חכמים זאגן (שבת קל.): "ליכא כתובה דלא רמו בי' תיגרא", 'תיגרא' איז א לשון פון תגר און מסחר, און די ווארט 'רמו' איז א לשון פון הרמה, אויפהייבן; אז ווען עס איז דא שלום בית ווערט גרויס שפע.


שטארק זיך מיט די גוטע מנהג נישט אריין צו ברענגען דיין אפיס אין שטוב; זמן אפיס לחוד – וזמן זיין א מאן און א טאטע פאר די קינדער – לחוד, מיש נישט אויס, מאך נישט כלאים.