בריוון פונעם ראש ישיבה שליט"א

#1071 - ווען דו ביסט איבערגעשטרענגט, זינג צום אייבערשטן
שלום בית, התחזקות, שלום

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת דברים, כ"ז תמוז, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר


איך האף אז דו האסט פארשטאנען וואס מיר האבן גערעדט, דיין ווייב איז א טייערע פרוי, א פרוי מיט אלע מעלות, זי איז נאר איבערגעשטרענגט פון די קליינע קינדער, זי איז נאכנישט צוריק געקומען צו די כחות וכו', יעצט איז נישט שייך צו רעדן וכו', יעצט דארף זי קומען צו זיך.


ווען דו שפירסט זיך איבערגעשטרענגט – זאלסטו זינגען שירות ותשבחות צום אייבערשטן, דאנק און לויב דעם אייבערשטן; דאס עפנט די מח, עס שטארקט די נערווען, מען זאל נישט אריינגיין אין עצבות ומרה שחורה, מוהרנ"ת זאגט (לקוטי הלכות יורה דעה כלאי בהמה הלכה ד, אות ו), ווען דוד המלך איז געווען זייער איבערגעשטרענגט פון אזויפיל ביטערע צרות און יסורים, בפרט ווען זיין זון אבשלום האט זיך ארויסגעשטעלט מיט א מרידה קעגן אים, איז נישט געווען א וועג ארויס פאר אים, נאר איין זאך (תהלים ג, א): "מִזְמוֹר לְדָוִד בְּבָרְחוֹ מִפְּנֵי אַבְשָׁלוֹם בְּנוֹ", איך לויב דיך אייבערשטער אז מיין זון אבשלום וויל מיר שלעכטס טון... דאס האט געראטעוועט דוד המלך פון נישט אוועקפאלן, אזוי ווי די הייליגע חכמים זאגן אויף דוד (סנהדרין קז.), אז ער איז געקומען "עַד הָרֹאשׁ" (שמואל ב טו, לב), עיין שם.


אשרינו אז מיר האבן א רבי מיט אזעלכע תלמידים וואס ראטעווען אונז און ווייזן אונז די וועג ארויס פון די טונקלקייט.

#1070 - איך בין נישט ברוגז אויף דיר, איך בין איבערגעשטרענגט
שלום בית, התחזקות, צדקה, מוסדות

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת דברים, כ"ז תמוז, שנת תשפ"ו לפרט קטן


טייערער ליבער ... נרו יאיר


איך האב ערהאלטן דיין מעסעדזש.


איך בין בכלל נישט ברוגז אויף דיר, דאס וואס דו שרייבסט אז דו שפירסט אזוי ווייל איך רעד נישט געהעריג צו דיר; חס ושלום, איך בין נישט ברוגז אויף דיר, איך בין איבערגעשטרענגט מיט די חובות וכו', דאס נעמט מיר אוועק מיין מח, דאס איז גורם אז איך זאל פארזען וכו' און נישט שמייכלען וכו'.


יעצט גייט זיין די יערליכע קאמפיין "אנשי חיל"; איך וויל דיר בעטן דו זאלסט עוסק זיין אין גיין נאך געלט, העלפן די מוסדות און די קהילה וואס האט דיר אזוי געהאלפן, און דו וועסט מיר העלפן גרינגער מאכן די ארבעט.


איך האב דיך ליב, איך וויל דיך מחזק זיין דו זאלסט זיך מאכן א שיעור אין גמרא, אין משניות. זאג יעדן טאג פרקים משניות, און זאג בלעטער גמרא. אויך איז וויכטיג דו זאלסט האבן א חברותא, אדער קומען צום שיעור גמרא; דאס וועט דיר געבן שמחה, דו וועסט באקומען א שטארקע געשמאק אין דיין טאג טעגליכן לעבן, אויך דיין שלום בית וועט אויפשיינען, ווייל דער וואס לערנט תורה – דער איז פרייליך און איז מצליח.


בלייב שטארק מיט דיינע פרינציפן פון נישט האבן א סמארטפאון, און א טעבלעט וכדומה, און קלאפ ארויס די נארישע מחשבות אז איך בין ברוגז וכו'.

#1069 - שטרענג זיך נישט איבער
שלום בית, התחזקות, מוסדות, תפילה

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת דברים, כ"ז תמוז, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר


ווי אזוי שפירסטו זיך? וואס מאכסטו? איך בעט פאר דיר דו זאלסט זיין געזונט און שטארק און האבן כח ווייטער צו משמש זיין דעם רבי'ן.


געב אכטונג אויף דיין קערפער, שטרענג זיך נישט איבער, דער הייליגער בעל שם טוב זכותו יגן עלינו האט געזאגט: "א קליינע לאך אינעם קערפער – איז א גרויסע לאך אין די נשמה", אז דער גוף איז אפגעשוואכט פארלירט מען אסאך אין עבודת השם; היט זיך צו עסן געזונט, טרונק און רו זיך אפ, אז דו זאלסט האבן כח צו העלפן די מוסדות מיט די קהילה.


זאג תהלים, דער הייליגער רבי זאגט (שיחות הר"ן, סימן צח), תהלים איז א משענת פארן מענטש, דורך תהלים פאלט מען נישט, מען האט כח צו גיין און קומען, מען האט כח צו טון, עס האלט אונטער דעם מענטש.


אויך זאלסטו דאנקען דעם אייבערשטן פאר די מתנה וואס דו האסט, א טייערע ווייב, אן אשת חיל, ווי זי זארגט פאר דיר און זי איז אזוי איבער געגעבן פאר דיר בלב ונפש.

#1068 - א גן עדן אין שטוב
חינוך הילדים, שלום בית, התחזקות, שלום

בעזרת ה' יתברך - ערב שבת קודש פרשת פנחס, י"ח תמוז, שנת תשפ"ו לפרט קטן


לכבוד ... נרו יאיר


פארלייג זיך אויף די איין זאך, עס זאל זיין פרייליך ביי דיר אין שטוב, בפרט ערב שבת און שבת קודש, דעמאלט ווען מען פארברענגט מער צייט מיט די קינדער; עס זאל זיין נאר פרייליך, און חס ושלום עס זאל זיין פחדים אין שטוב מיט נערווען; דאס איז די גרעסטע סכנה פאר די קינדער. דער הייליגער רבי זאגט (ספר המידות, אות בנים, סימן קז): "הַבָּנִים שׁוֹטִים, כְּשֶׁאֲבִיהֶם כַּעֲסָן", די קינדער וואקסן אויף נאראנים און טפשים ווען דער טאטע איז א נערוועזער; ווייל די קינדער האבן מורא צו פרעגן זייערע שאלות, זיי האבן נישט צו וועם צו רעדן, און זיכער אויב חס ושלום מען שלאגט די קינדער – ווערט זייער נפש צעריסן השם ישמרינו.


שבת ביי די סעודות זאלסטו זינגען לעבעדיגע פרייליכע ניגונים, זינג נישט וויינעדיגע טרויעריגע ניגונים, לאז אפ די ערנסטע עצבות'דיגע מעשיות, שבת זאלסטו זיין נאר פרייליך, מאך פרייליך דיין שטוב – דיין ווייב און קינדער; דעמאלט וועט די שכינה רוען אין שטוב, עס וועט זיך שפירן א גן עדן אין שטוב.


אויך ווען מען דארף מחנך זיין א קינד, בפרט די עלטערע קינדער – דארף דאס גיין מיט רבי נתן'ס רעצעפט; א לעפל חינוך מיט א שיסל גוטע ווערטער, א שיסל קאמפלימענטן, והבן למעשה.


א פרייליכן שבת.

#1067 - חס ושלום ארויסגיין קעגן א איד
אמונה, שלום בית, מחלוקת, שלום

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת פנחס, ט"ז תמוז, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר


מחלוקת איז אזוי געפערליך, אפילו ערליכע אידן ווערן פארכאפט אין דעם, עס זענען דא מענטשן וואס גייען אריין אין א דמיון אז זיי דארפן פאררעכטן די וועלט, און נאר זיי זענען ביים אמת, און אלע דארפן זיך אונטערווארפן אונטער זיי, און אויב נישט – איז א מצוה זיי צו רודפ'ן השם ישמרינו, ווייל דער סמ"ך מ"ם קומט צום מענטש פארשטעלט ווי אן ערליכער איד, ער טוט אנהעצן דעם מענטש ער זאל זיך קריגן מיט אנדערע מיט א לבוש פון 'מען דארף מתקן זיין די וועלט' וכו'.


אבער אין אמת'ן דארף מען וויסן אז עס איז נישטא קיין מענטש אן א חסרון, יעדער איינער ווערט באשאפן מיט א פעלער וכו', און די עבודה איז דאס אויס צו ארבעטן און זיך משלים זיין, אבער אויף א צווייטן טאר מען נישט קוקן שלעכט, און חס ושלום זוכן די חסרונות, און אז דער יצר הרע קומט איינרעדן צו זוכן ביי אנדערע שלעכטס – זאל מען זיך דערמאנען די חטאות נעורים, און אויך ווי מען האלט יעצט וכו', און אפילו מען איז א גרויסער למדן, און אויך א חשוב'ער איד, א חסיד – דארף מען זיך בארעכענען ווי מען האלט אויף די וועלט מיט די אייגענע ענינים (פגם הברית), ווי עס קומען אריין נישט גוטע מחשבות השם ישמרינו, און חס ושלום ארויסגיין קעגן א איד, חס ושלום צו האבן צו טון מיט פארשעמען א איד, אדער מקפח זיין איינעמ'ס פרנסה, ווייל נאר דורך שלום וועלן מיר זוכה זיין צו ווערן אויסגעלייזט, אזוי ווי די הייליגע חכמים זאגן (דברים רבה ה, טו): "אֵין הַקָּדוֹשׁ בָּרוּךְ הוּא מְנַחֵם אֶת יְרוּשָׁלַיִם אֶלָּא בְּשָׁלוֹם", דער אייבערשטער וועט טרייסטן ירושלים, נאר בזכות שלום, און "אֵין הַקָּדוֹשׁ בָּרוּךְ הוּא מְבַשֵֹּׂר אֶת יְרוּשָׁלַיִם שֶׁיִּהְיוּ נִגְאָלִים אֶלָּא בַּשָּׁלוֹם", דער אייבערשטער וועט אונז זאגן די גוטע בשורה אז מיר ווערן אויסגעלייזט נאר מיט שלום, "שֶׁנֶּאֱמַר" אזוי ווי עס שטייט אין פסוק (ישעיה נב, ז-ט): "מַה נָּאווּ עַל הֶהָרִים רַגְלֵי מְבַשֵּׂר מַשְׁמִיעַ שָׁלוֹם מְבַשֵּׂר טוֹב מַשְׁמִיעַ יְשׁוּעָה אֹמֵר לְצִיּוֹן מָלַךְ אֱלֹקָיִךְ, קוֹל צֹפַיִךְ נָשְׂאוּ קוֹל יַחְדָּו יְרַנֵּנוּ כִּי עַיִן בְּעַיִן יִרְאוּ בְּשׁוּב ה' צִיּוֹן, פִּצְחוּ רַנְּנוּ יַחְדָּו חָרְבוֹת יְרוּשָׁלִָם כִּי נִחַם ה' עַמּוֹ גָּאַל יְרוּשָׁלִָם", אמן סלה.

#1066 - פארוואס זיך קריגן?
שלום בית, מחלוקת, שלום

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת פנחס, ט"ז תמוז, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר


ווען א מענטש לעבט מיט אביסל ישוב הדעת וואלט ער קיינמאל נישט געהאט מיט מחלוקת, מיט מתקן זיין אנדערע וכו', ווייל דער וואס לעבט מיט ישוב הדעת, ער ווייסט אז 'איין טאג וועל איך דארפן אלעס איבערלאזן, איין טאג וועט קומען דער מלאך... און איך וועל אלעס דארפן איבערלאזן, איך וועל אוועק גיין פון די וועלט, מיין נשמה וועט ארויפגיין וכו''; אזא מענטש וועט זיך נישט קריגן מיט אנדערע, און אפילו מען וועט אים אנהעצן וכו', אז עס איז א מצוה צו קריגן וכו' – וועט ער אנטלויפן פון די סארט מצוות.


יעדער איז איבערצייגט אז ביי זיי איז די אמת, אבער דאס איז זיכער: "א-מת", איין טאג: "אהי' מת", וועל איך זיין א נפטר, עס וועט גארנישט ניצן, נישט קיין געלט, נישט קיין כבוד, נישט קיין מעכטיגקייט וכו', און דעמאלט וועל איך זען דעם ריינעם אמת, אז (ירמיהו י, י): "וַה' אֱלֹקִים אֱמֶת", נאר דער אייבערשטער איז אמת, און די הייליגע תורה; איז וואס דארף מען זיך פיינט האבן איינער דעם צווייטן? פארוואס זאלן צוויי ברידער נישט רעדן פון פיינטשאפט אז דער ברודער איז ביי א צווייטע חסידות אדער ביי א צווייטע קהילה וכו'? פארוואס זאלן צוויי שכנים וואס ביידע זענען ערליכע אידן נישט רעדן צוליב דעם וואס דער אנדערער שכן גייט ביי א צווייטער רבי, ראש ישיבה וכו'? דאס איז דער ביטערער גלות, און נאר צוליב דעם ליידט מען צרות, (מען רעדט נישט פון מינים ואפיקורסים וואס על פי תורה דארף מען זיך אפטיילן, מען רעדט פון אידן מאמינים בה' ובתורתו), און ווער ווייסט וויפיל פרנסה אידן פארלירן צוליב מחלוקת, ווייל איין קליינע מחלוקת איז דוחה מאה פרנסות, עס נעמט אוועק הונדערט פרנסות פון אחינו בני ישראל.

#1065 - זיי א ותרן אין שטוב
שלום בית, מחלוקת, שלום

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת פנחס, ט"ז תמוז, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר


זע אין שטוב זאל זיין שלום, זיי א ותרן אין שטוב, און געב שטענדיג גוטע ווערטער, און אז דיין ווייב בעט געלט פאר שטוב זאכן, און פאר אירע זאכן – זאלסטו איר געבן, זיי נישט קארג, טו אלעס פאר שלום; ווייל דער סמ"ך מ"ם זוכט וואו ער קען מאכן א קריג צווישן מאן און ווייב, אזוי טוט ער זיי ביידע אראפווארפן אין עבירות רחמנא לצלן.


על כן נעם אן די עצה פון די הייליגע צדיקים וואס זאגן אז מען זאל זיך קיינמאל נישט טענה'ן מיט די ווייב, און זיכער נישט שטעכן מיט ווערטער. די הייליגע חכמים זאגן (בבא מציעא נט.), מען דארף זייער אכטונג געבן נישט צו טשעפען די ווייב, "שֶׁמִּתּוֹךְ שֶׁדִּמְעָתָהּ מְצוּיָה אוֹנָאָתָהּ קְרוֹבָה", די נאטור ביי פרויען איז א ווייכע נאטור, זיי וויינען און ווערן שנעלער געטשעפעט, און אז עס איז דיר שווער, דו שפירסט ווי דו קענסט נישט וכו', זאלסטו אנטלויפן צו די תורה, אז דו וועסט לערנען תורה און זיך אויסוויינען צום אייבערשטן – וועט זיך אלעס איבערדרייען לטובה, ווייל אלעס איז תלוי נאר אינעם מאן, אזוי ווי די הייליגע חכמים זאגן (בראשית רבה ח, יח): "זכה", אז מען לערנט תורה, מען פירט זיך מיט מעשים טובים – "עוזרתו", ווערט די ווייב בטל צום מאן, "לא זכה, כנגדו", און נאך מער זאגט דער הייליגער זוהר (תיקון יד, דף ל:): "עֵזֶר לוֹ בְּעָלְמָא דֵין", סיי אויף די וועלט, "וּבְעָלְמָא דְּאָתֵי", און אויף יענע וועלט; ווייל אלעס איז נאר תלוי אינעם מאן.

#1064 - אויפזוכן די גוטע זאכן ביי אנדערע
שלום בית, מחלוקת, שלום

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת פנחס, ט"ז תמוז, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר


ווען מיר קלאגן אויפן חורבן בית המקדש, מיר זאגן "תיקון חצות", און מיר זאגן תשעה באב: "אֵיכָה יָשְׁבָה בָדָד", מיט די קינות – איז דאס אויפן היינטיגן חורבן; מיר וויינען אויף די גלות השכינה, ווי ווייט מיר זענען פונעם אייבערשטן, מיר וויינען אויף אונזער חורבן.


דער הייליגער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק ב, סימן קא): "אֵין אוֹמְרִים חֲצוֹת עַל הֶעָבָר", מען וויינט נישט אויף וואס איז געווען מיט יארן צוריק, נאר "עַל מַה שֶּׁנַּעֲשֶׂה עַכְשָׁו עִם הָאָדָם", אויף וואס עס טוט זיך יעצט מיטן מענטש; מען דארף זיך טרעפן אין די פסוקים און זיך אויסשמועסן און אויסגיסן דאס הארץ צום אייבערשטן, אים בעטן ער זאל אונז מקרב זיין צו אים, מיר זאלן לעבן מיט אמונה, לעבן מיטן באשעפער, נישט מסיח דעת זיין פונעם אייבערשטן, און חס ושלום נישט מעכב זיין די גאולה, און נישט האבן מיט מחלוקת וואס האלט צוריק די גאולה, אזוי ווי די הייליגע חכמים זאגן (יומא ט:), די צווייטע בית המקדש איז חרוב געווארן צוליב מחלוקת און שנאת חנם, "ועדיין מרקד בינן", און נאכאלץ איז דא די עבירה פון זיך קריגן, און פון זיך פיינט האבן, און דאס איז מעכב די גאולה.


על כן יעצט ווען מיר זענען אין די דריי וואכן, אין די בין המצרים טעג, זאלסטו זיך שטארקן מיט קוקן גוט אויף א צווייטן, און מיט אויפזוכן די גוטע זאכן ביי אנדערע, און זיי דן זיין לכף זכות, אזוי ווי די הייליגע חכמים זאגן (שבועות ל.) אויפן פסוק (ויקרא יט, טו): "'בְּצֶדֶק תִּשְׁפֹּט עֲמִיתֶךָ', הֱוֵי דָּן אֶת חֲבֵירְךָ לְכַף זְכוּת", און אזוי וועט דער אייבערשטער אונז דן זיין לכף זכות, ווייל (שבת קכז:): "הַדָּן חֲבֵירוֹ לְכַף זְכוּת דָּנִין אוֹתוֹ לִזְכוּת", און אפילו מען זעט א מענטש מיט חסרונות – דארף מען גלייבן אין די ווערטער פון די הייליגע חכמים (ברכות נז.): "אֲפִילּוּ רֵיקָנִין שֶׁבָּךְ מְלֵאִים מִצְוֹת כְּרִמּוֹן", אפילו די ליידיגע מענטשן זענען אויך פול מיט מצוות, אזויפיל ווי די קערלעך פון א מילגרוים.

#1063 - א געשמאקע לופט, א געשמאקע צייט, מיט די קינדער
חינוך הילדים, אמונה, שלום בית

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת פנחס, י"ד תמוז, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר


פארלייג זיך אז די שבת סעודות ביי דיר אין שטוב זאל זיין פרייליך, עס זאל זיין א געשמאקע לופט, א געשמאקע צייט. דער זוהר הקדוש זאגט (יתרו פח.), די הייליגע חבריא פון רבי שמעון בר יוחאי, רבי אבא און רב המנונא סבא: "כד הוה יתיב בסעודתא דשבתא הוי חדי בכל חד וחד", זענען געזיצן ביי די שבת סעודות און זיך זייער געפרייט; גרייט זיך אן איינס צוויי מעשיות פון א צדיק, דערצייל דאס ביי די סעודה, און מער פעלט נישט אויס. שמועס מיט די קינדער און הער אויס די קינדער ווי זיי שמועסן, און ווארף אריין אין די שמועסן ברעקלעך פון אמונה אויף א געשמאקע וועג, דאס איז די וויכטיגסטע זאך פאר די קינדער.


די מעשה פון רבי'ן וואס דער חכם האט געשפילט ווי אן אינדיק, זיך נאריש געמאכט וכו', ביז דער בן מלך איז געזונט געווארן; די מעשה איז א יסוד היסודות, אלע חכמות ליגט אין דעם, ווי אזוי מען קען מקרב זיין די קינדער צום אייבערשטן דורך שפילן מיט זיי, דורך זיך אראפלאזן צו זיי וכו' וכו'.

#1062 - שווימען מיט איידלקייט
צניעות, חינוך הילדים, שלום בית

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת קרח, (חקת בא"י), ג' תמוז, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר וזוגתו תחי'


יעצט ווען ענק שיקן אייער טאכטער תחי' אין מיידל קעמפ זאלן ענק אויסלערנען די קינדער ווי אזוי מען שווימט איידל, לייגט אריין אין די טעכטער דאס שיינקייט פון זיין איידל, ווייל דער לאנגער גלות איז גורם (תהלים קו, לה): "וַיִּתְעָרְבוּ בַגּוֹיִם וַיִּלְמְדוּ מַעֲשֵׂיהֶם", מען לערנט זיך פון די גוים, מען גייט אין זייערע וועגן; לערן דיין שטוב, דיין ווייב און טעכטער – מען זאל חס ושלום שווימען מיט א בעדינ"ג סו"ט, נאר שווימען מיט א שווים קלייד וואס איז ערליך און איידל, ווייל אפילו א מיידל צווישן מיידלעך און א פרוי צווישן פרויען - דארף אויך זיין איידל און הייליג, און אויך אויב מען איז אליין אין א סווימינג פול, מען איז אליין אין שטוב - דארף מען זיין הייליג און איידל, און אז מען איז איידל - איז מען זוכה צו געזונטע ערליכע קינדער, מען איז זוכה צו הייליגע קינדער, אזוי ווי דער רבי זאגט (ספר המדות אות בנים, סימן ט): "צְנִיעוּת שֶׁבָּאִשָּׁה מְזַכָּה לָהּ לְבָנִים הֲגוּנִים", אז מען פירט זיך איידל און צניעות'דיג - איז מען זוכה צו הייליגע קינדער.


אז דו ווילסט דיינע טעכטער זאלן ליב האבן די איידעלע וועג, זאלסטו שעצן דיין ווייב'ס צניעות; אז דיין ווייב האט א גוטע מנהג, זי האט זיך אונטער גענומען צו גיין א געוויסע וועג, איידל - זאלסטו איר מחשיב זיין, איר אויסרימען, דעמאלט וועלן דיינע טעכטער אויך וועלן גיין אין די וועג, אבער אז דו וועסט זיך אונטער לאכן פון אירע גוטע מנהגים, דו וועסט שפעטן פון איר, דו וועסט שפעטן פון די רבנים וואס לערנען ווי אזוי זיך צו פירן - וועלן די קינדער אלעס אפלאזן, און זיי וועלן גיין א טרעפ ווייטער פון דיר, זיי וועלן לאכן און שפעטן פון אלעס; פריי זיך אז דיין ווייב וויל זיין גוט, זי זוכט גוטע קבלות, זיי איר מחזק, און געב איר גוטע ווערטער אז זי איז איידל, אזוי וועסטו זוכה זיין צו בנים צדיקים. ווייל ווען דער הייליגער בעל שם טוב זכותו יגן עלינו איז געווען אין אינסטאנבול האט ער געזען קינדער מיט גאר הייליגע נשמות, ער האט געזען זיי האבן נשמות פון תנאים, האט דער הייליגער בעל שם טוב געזאגט אז דאס קומט פון זייערע מאמעס וואס זיי זענען זייער איידל און פירן זיך זייער בצניעות.


דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#1061 - דער מאן האט א מצוה פרייליך צו מאכן די ווייב
אמונה, שלום בית, בטחון

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת קרח, (חקת בא"י), ג' תמוז, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר


דיין ווייב שרייבט מיר אז דו ביסט צעבראכן אז מען האט ענק געזאגט אביסל צו ווארטן וכו', ווייל זי איז יעצט אביסל איבערגעשטרענגט און דו ביסט נישט צופרידן אז זי דארף נעמען מעדעצין וכו'.


איך בעט דיר זייער ליבער ברודער, אז דיין ווייב איז יעצט אביסל איבערגעשטרענגט, זי דארף נעמען מעדעצין, זי איז נישט פרייליך וכו'; זאלסטו איר פריייליך מאכן, זאלסט נישט טראכטן מחשבות: 'וואס קומט מיר אזא ווייב?' און דו זאלסט חס ושלום איר טשעפען. איך האב געזען מעשיות וואס אינגעלייט האבן געהאט טענות וכו', און פלוצלונג האט זיך אלעס געגעבן א דריי איבער, די פרוי איז געווארן פרייליך און געזונט, מיט שטארקע נערווען, און דער מאן איז אריין אין א נעפל, א וואלקן האט זיך אויסגעשפרייט אין זיין מח השם ירחם, אריין אין א דעפרעסיע.


מאך פרייליך דיין ווייב, די הייליגע חכמים זאגן (ראש השנה ו:): "אשה בעלה משמחה", דער מאן האט א מצוה פרייליך צו מאכן די ווייב; צוויי זאכן זאלסטו טון אפילו עס קומט דיר אן זייער שווער, ערשטנס זאלסט איר אויסהערן, לאז איר רעדן, הער אויס אירע ווייטאג, אירע מחשבות, און בארואיג איר; זאג איר נאכאמאל און נאכאמאל, ווייך, איידל און שיין: "דער אייבערשטער וועט אונז העלפן", "דער אייבערשטער וואס האט אונז באשאפן - ער וועט אונז היילן", צווייטנס, מאך איר פרייליך וכו'; דאס לעבן אינאיינעם וכו' נעמט אוועק די מרה שחורה און די עצבות.


בעט דעם אייבערשטן פאר דיין געזונט, פאר דיין ווייב'ס געזונט און פאר די קינדער.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#1060 - שיינע שבת'דיגע סעודות מיט די אייגענע פאמיליע
חינוך הילדים, אמונה, שלום בית, התחזקות

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת קרח, (חקת בא"י), ג' תמוז, שנת תשפ"ו לפרט קטן


מיין טייערער ... נרו יאיר


איך פריי זיך אזוי שטארק אז דו קומסט ביי אונז אין קאנטרי 'אילן החיים', דו וועסט זיין מיט אנשי שלומינו במשך דעם זומער.


איך וויל דיך מחזק זיין דו זאלסט אויסניצן דעם זומער אזוי ווי עס דארף צו זיין. ליבער ברודער, דער יסוד היסודות פון אוועק שטעלן א געזונטע ערליכע שטוב מיט ערליכע דורות - איז די שבת'דיגע סעודות; די שיינע שבת'דיגע סעודות ווערט איינגעקריצט אין די קינדער, דאס האלט זיי, דאס געבט זיי כח זיך צו שטארקן אויף די שווערע נסיונות, און נישט ווערן פארשלעפט פון נישט גוטע חברים; די שבת סעודות האבן א הימלישע כח, עס ליגט אין דעם באהאלטן א הייליגקייט, די קינדער זעען דעם טאטן זיצן אויבן אן זינגען מיט שמחה זמירות, און די מאמע זיצט ווי א מלכה פרייליך און צופרידן; דאס האלט די משפחה, דאס האלט די דורות.


ליבער ברודער, זיי שטארק אין זינגען שבת די זמירות, און זיי פרייליך ביי די סעדות, נישטא עפעס גרעסערס פון זיך פירן בתמימות ופשיטות, פון זינגען ביי די סעודות זמירות. דער הייליגער רבי האט זייער ליב געהאט די פשוט'ע עבודות פון פשוט'ע ערליכע אידן, ער האט זייער ליב געהאט די מענטשן וואס זאגן אלע תחינות און בקשות וואס זענען געדרוקט אין די גרויסע סידורים, אזוי ווי די פשוט'ע אידן פירן זיך. און דער רבי פלעגט אונז זייער אנזאגן און מחזק זיין אז מיר זאלן זינגען זמירות ביי די סעודות שבת, און ער האט זייער מקפיד געווען אויף די מענטשן וואס האלטן זיך פאר חכמים און זינגען נישט קיין זמירות שבת ביי די סעודות און מוצאי שבת ביי מלוה מלכה, און טוען נישט אנדערע פשוט'ע עבודות; "כִּי עִקָּר הַיַּהֲדוּת הוּא בִּפְשִׁיטוּת וּבִתְמִימוּת גָּמוּר בְּלִי שׁוּם חָכְמוֹת", ווייל דער עיקר אידישקייט איז זיך פירן פשוט אן קיין חכמות - ווי א פשוט'ער איד, (לקוטי מוהר"ן חלק ב, סימן קד).


מאך נישט סעודות שבת מיט נאך קאפלס, קיין שום גוטס קומט נישט ארויס פון דעם, און אז די 'קאנטרי' מאכט א שבת אינאיינעם - זאלסטו זיך מיט חכמה ארויסדרייען, זאלסט נישט מיט האלטן אזעלכע פארטיס, "בְּנִי אַל תֵּלֵךְ בְּדֶרֶךְ אִתָּם" (משלי א, טו), גיי נישט מיט זיי, האלט דיין שטוב איידל און הייליג, און ביי די סעודות זאלסטו נישט זיין ערנסט, אז דיינע קינדער זאלן זוכן וואו צו אנטלויפן; זאלסט זיין זייער זייער פרייליך, זאלסט מאכן וואס דו קענסט אבי די גאנצע משפחה זאל זיין פרייליך, אבער בתנאי אז דיין שטוב איז א פריוואטע פלאץ, נישטא נאך קאפלס. און אויך א גאנץ יאר זאלסטו נישט גיין צו א חבר אין שטוב אויף סעודות, און רוף נישט דיין חבר צו דיר. הלואי זאלסטו מיך אויסהערן און נישט זיין קיין אויבער חכם, איך וויל נאר דיין שטוב זאל בלייבן גאנץ, איך וויל נאר דיך ראטעווען פון אנקומען אין שאול תחתית, און אז ביי ענק אין 'קאנטרי' איז דא א קידוש - זאלסטו נישט טרינקען קיין וויין און ברוינפן, קיין גוטס וועט פון דעם נישט ארויסקומען, קענסט ווערן ללעג ולקלס פאר די גאנצע קאנטרי, וועסט זיך וואלגערן אין פעלד, די קינדער וועלן דיך באווארפן, זיי וועלן דיך באזינגען; וואס פעלט דיר עס אויס... דער רבי האט נישט געלאזט טרינקען, דער רבי האט געזאגט (לקוטי מוהר"ן חלק ב, סימן כו), אז מען קומט צו עבירות דורך טרינקען, זאלסטו מער נישט טרינקען קיין וויין און ברוינפן, נאר צו קידוש און הבדלה.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#1059 - הער אויף גיין אין שוויץ
שלום בית, התחזקות, דאווענען, תפילה

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת קרח (חקת בא"י), ג' תמוז, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר, קרית ברסלב


איך שרייב דיר ווייל דו זאגסט מיר כסדר איך זאל דיר זאגן ווען איך זע עפעס נישט ריכטיג, און אז דו פרייסט זיך ווען איך זאג דיר.


הער אויף גיין אין שוויץ, עס איז נישט קיין גוטע זאך; ווען דו וועסט זיין אן אלטער איד, נאנט צו די אכציג יאר - דעמאלט וועסטו קענען גיין אין שוויץ, יעצט זאלסטו זיך נישט נאריש מאכן און גיין אין שוויץ.


מאכסט זיך א שלעכטע נאמען אין שטעטל, דו שלעפסט יעדע שני וחמישי א צווייטער אינגערמאן; אז דיר איז אומעטיג (באר"ד) אין שטוב - זאלסטו בעטן דעם אייבערשטן דו זאלסט זוכה זיין ליב צו האבן צו זיין אין שטוב, עס זאל דיר זיין געשמאק אין שטוב מיט דיין משפחה.


לאז די שטעטל זיין א געזונטע פלאץ וואו די אינגעלייט זענען אדער אין שול, מען לערנט, אדער אין שטוב.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#1058 - פריוואט מיט די פאמיליע אין קאנטרי
צניעות, חינוך הילדים, שלום בית

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת קרח, (חקת בא"י), ב' תמוז, שנת תשפ"ו לפרט קטן


מיין טייערער ... נרו יאיר


איך פריי זיך אזוי שטארק אז דו קומסט ביי אונז אין קאנטרי 'אילן החיים', דו וועסט זיין מיט אנשי שלומינו במשך דעם זומער.


איך וויל דיך מחזק זיין דו זאלסט אויסניצן דעם זומער אזוי ווי עס דארף צו זיין, און פארברענג אין קאנטרי מיט דיין ווייב און קינדער, דיין שכן לאז פארברענגען מיט זיין ווייב און זיינע קינדער, מיש נישט אויס די יוצרות, שטופ זיך נישט אריין די נאז וואו דו געהערסט נישט, עס איז נישט איידל אריין צו גיין אין יענעמ'ס שטוב, אויך נישט אין יענעמ'ס חצר, פארטש וכדומה; אז יענער עסט נאכטמאל אין זיין חצר - שפאציר נישט אריין צו אים, שמועסן, לאכן - השם ישמרינו.


די וואס זאגן: "עס איז גארנישט שלעכט, מען שמועסט נאר, מען לאכט נאר, מען שמייכלט נאר, מען טוט גארנישט שלעכט"; אויף דעם זאגט די הייליגע תורה (משלי ו, כז): "הֲיַחְתֶּה אִישׁ אֵשׁ בְּחֵיקוֹ וּבְגָדָיו לֹא תִשָּׂרַפְנָה", קען דען א מענטש האלטן פייער אויפן שויס און זיינע קליידער וועלן נישט פארברענט ווערן? "אִם יְהַלֵּךְ אִישׁ עַל הַגֶּחָלִים וְרַגְלָיו לֹא תִכָּוֶינָה", קען דען א מענטש שפאצירן אויף ברענעדיגע קוילן און זיינע פיס זאלן נישט פארברענט ווערן? "כֵּן הַבָּא אֶל אֵשֶׁת רֵעֵהוּ, לֹא יִנָּקֶה כָּל הַנֹּגֵעַ בָּהּ", דאס זעלבע סוף וועט זיין מיט א מענטש וואס זאגט: "מען שמועסט נאר, מען פארברענגט, מען לאכט, מיר טוען נישט קיין שלעכטס"; מען ווערט פארברענט אין גיהנום רחמנא לצלן.


אלעס וואס דו מאכסט און טוסט - זאל זיין פריוואט מיט דיין משפחה, דאס הייסט פריוואט מיט דיינע קינדער, און געב זיך אכטונג נישט צו פארלירן אין 'קאנטרי' דיין גאנצע יראת שמים, נישט אומזיסט פלעגט דער הייליגער רבי פון סאטמער זכותו יגן עלינו וויינען אויף די וואס פארן אוועק אין 'קאנטרי', מען זאלן וויסן אז דער אייבערשטער איז אויך דארט און מען דארף זיך אויפפירן מיט יראת שמים; ער האט געזאגט: "מען פארט אוועק פון שטאט, אבער מען פארט נישט אוועק פונעם אייבערשטן".


עס איז אזוי שיין און אזוי גוט ווען די שטוב איז ערליך, די שכינה רוט אין שטוב, אלע ברכות איז אין שטוב, און אוי וויי אויב מען פירט זיך נישט בצניעות, מען זיצט אינאיינעם קאפלס, מענער און ווייבער, אוי וויי וואס פאסירט, די שכינה גייט אוועק, און אז די שכינה איז נישט אין שטוב - קומען די מזיקים, עס קומט צרות רחמנא לצלן.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#1057 - פארברענגען מיט די משפחה אין קאנטרי
חינוך הילדים, שלום בית, התחזקות, שלום

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת קרח, (חקת בא"י), ב' תמוז, שנת תשפ"ו לפרט קטן


מיין טייערער ליבער ... נרו יאיר


איך פריי זיך אזוי שטארק אז דו קומסט ביי אונז אין קאנטרי 'אילן החיים', דו וועסט זיין מיט אנשי שלומינו במשך דעם זומער.


איך וויל דיך מחזק זיין דו זאלסט אויסניצן דעם זומער אזוי ווי עס דארף צו זיין, און ווען דו קומסט ארויס אין קאנטרי אויף שבתים, פון דאנערשטאג נאכט ביז מאנטאג אינדערפרי וכדומה - זאלסטו פארברענגען מיט דיין משפחה. עס איז זייער נישט ריכטיג צו זען וואס טוט זיך אין די קאנטריס אין די צייטן וואס די מענער קומען ארויס אין קאנטרי; אנשטאט אהיים גיין צו די ווייב - גייט מען מיט חברים, מען איז אינדרויסן גאנצע נעכט; דאס איז נישט אויסגעהאלטן, עס איז נישט קיין ערליכע זאך, דעריבער בעט איך דיר זייער, גיי אהיים, זיי נישט ביי די נעכט מיט חברים, פיר זיך ערליך און הייליג.


לאז אפ חברים, חברים איז א דמיון, נישטא אזא זאך ווי חברים, ווילאנג מען קען עפעס האבן נוצן פון דיר וועט מען דיך ניצן, נאכדעם וועט מען דיך באגראבן, מען וועט דיך אוועק ווארפן ווי מען ווארפט אוועק די שאלאכטס פון א לעמאן, מען וועט דיך אויסקוועטשן, מען וועט דיך אויסנוצן, און שפעטער וועט קיינער נישט קוקן אויף דיר.


ליבער ברודער, מענטשן באוויינען זייערע יונגע יארן וואס זיי האבן פארברענגט זייערע טעג און נעכט מיט חברים, און שפעטער האבן די חברים זיי פארשעמט און בא'גנב'עט השם ישמרינו; האב שכל, ניץ אויס דיינע יונגע יארן ריכטיג, ניץ עס צו זיין אין שטוב מיט דיין משפחה.


איך בעט דיר זייער דו זאלסט זיך פירן ווי אן ערליכער איד פירט זיך. גיי אהיים צו דיין ווייב, שמועס מיט איר, פארברענג מיט איר, לאז נישט די שטן צעברעכן דיין שטוב, און אז דו קענסט זיין וואס מער נעכט אין קאנטרי - זאלסטו וואס מער זיין אין שטוב, ווייל על פי תורה טאר מען נישט אוועק פארן פון שטוב, נאר אין שטוב מיט די ווייב איז מען אפגעהיטן, און געב אכטונג נישט וויי צו טון דיין ווייב חס ושלום, ווייל דער הייליגער רבי זאגט (שיחות הר"ן, סימן רסג), דער יצר הרע זוכט מיט אלע וועגן: "לְקַלְקֵל הַשְּׁלוֹם בַּיִת שֶׁל בְּנֵי הַנְּעוּרִים, כְּדֵי שֶׁיִּתָּפְסוּ בִּמְצוּדָתוֹ חַס וְשָׁלוֹם עַל יְדֵי זֶה", ווי ער קען צעשטערן די שלום בית, מאן און ווייב זאלן זיין צעטיילט, ווייל אזוי קען ער אראפווארפן דעם מענטש אין עבירות, ער לאקערט אויף יונגע פארפעלקער זיי צו צעטיילן, אזוי ווארפט ער זיי אראפ אין עבירות.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#1056 - פריוואטע שעמעדיגע זאכן, שלום בית און חובות
שלום בית, תפילה, התבודדות

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת חקת בלק, (בלק בא"י), ח' תמוז, שנת תשפ"ו לפרט קטן


לכבוד ... נרו יאיר


באנוץ זיך מיטן רבינ'ס עצה, גיי יעדן טאג א שפאציר, שפאציר מיטן אייבערשטן, שמועס זיך אויס דיין הארץ, גיס זיך אויס דיין הארץ, דערצייל דעם אייבערשטן אלעס וואס גייט אריבער אויף דיר, פארן אייבערשטן קען מען אלעס דערציילן, אויך זאכן וואס מען קען קיינעם נישט דערציילן, פריוואטע שעמעדיגע זאכן, שלום בית זאכן, חובות וכו'.


איך בין זיכער אז אויב דו וועסט דאס טון טעגליך; יעדן טאג, וואך נאך וואך – וועסטו זען גרויסע ישועות.


די הייליגע חכמים דערציילן (תענית כג:), א איד איז געקומען צו זיין רבי אז ער האט נישט מער קיין געפיל צו זיין ווייב, עס איז נישטא קיין חן – ליבשאפט; האט אים דער רבי געפרעגט: "וואס איז די נאמען פון דיין ווייב?" זאגט ער: "חנה", האט דער צדיק מתפלל געווען און געלערנט דעם תלמיד צו מתפלל זיין, און אוודאי איז צוריק געקומען די חן און ליבשאפט; ווייל תפילה העלפט, און אז מען האט עקשנות צו בעטן יעדן טאג – זעט מען ישועות.


אויך אויב עס איז נאכנישט דא חן – זאלסטו רעדן מיט הכנעה צו איר; רעד שיין, געב גוטע ווערטער אפילו עס איז נישט אינגאנצן אמת, דאס איז נישט שקר; שקר איז ווען מען קריגט זיך, און אמת איז – אז מען איז מוותר און מען איז זיך מבטל צום אייבערשטן, מען בייגט זיך איין די קאפ פארן אייבערשטן, מען גלייבט אז ער מאכט אלעס, ער שטייט אונטער יעדע זאך, דאס איז אמת.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#1055 - זיי א מוותר, וועט די שכינה רוען ביי ענק
שלום בית, התחזקות, מחלוקת, שלום

בעזרת ה' יתברך - ערב שבת קודש פרשת שלח (קרח בא"י), כ"ז סיון, מברכין החודש, שנת תשפ"ו לפרט קטן


לכבוד ... נרו יאיר


קריג זיך נישט אין שטוב, מאך שוין שלום מיט דיין ווייב, בעט איר איבער, געב נאך, זיי א מוותר - וועט די שכינה רוען ביי ענק, די קינדער וועלן וואקסן געזונט.


ברסלב'ער חסיד! דו ווייסט דאך אז דער רבי האט צו אונז זייער אסאך גערעדט אז מיר זאלן מכבד זיין די ווייב (שיחות הר"ן, סימן רסד), דער רבי האט געזאגט: מען דארף זייער אכטונג געבן אויף די ווייב, ווייל זיי גייען אריבער זייער אסאך ווייטאג פון צער גידול בנים, צער לידה וכו', און רבי נתן דערציילט (שם, סימן רסג), איינער האט אים פארציילט אז ער האט געהאט א שמועס מיטן רבי'ן איבער דעם וואס מען זעט אינגעלייט צעטיילן זיך פאר א שטיק צייט, און אסאך מאל ווערט נאכדעם א גט חס ושלום, און דער רבי האט געזאגט אז דאס איז מעשה בעל דבר. דער יצר הרע מאכט מען זאל זיך צעטיילן, ווייל אז מען איז אן א ווייב כאפט ער אריין דעם מענטש ביי אים אין זאק אריין, "כִּי הוּא אוֹרֵב עַל זֶה מְאֹד, לְתָפְסָם בִּנְעוּרֵיהֶם עַל יְדֵי קִלְקוּל הַשְּׁלוֹם בַּיִת חַס וְשָׁלוֹם, שֶׁגּוֹרֵם בְּעַרְמוּמִיּוּתוֹ לְקַלְקֵל הַשָּׁלוֹם שֶׁבֵּינֵיהֶם", ווייל דער יצר הרע לאקערט אויף יונגע פארפעלקער זיי צו צעטיילן און אזוי כאפט ער זיי אריין אין שמוציגע עבירות.


א פרייליכן שבת.

#1054 - דיין שלום בית וועט צוריק אויפשיינען
צניעות, שלום בית, התחזקות, שלום

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת שלח (קרח בא"י), כ"ו סיון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


לכבוד ... נרו יאיר


אז דו וועסט היטן דיינע אויגן - וועט זיין ליבשאפט אין שטוב, עס וועט זיין חן אין שטוב; ווייל דאס וואס דו ביסט נישט צופרידן פון דיין שטוב, עס איז מער נישט דא חן אין שטוב, דו ווערסט נערוועז פון דיין ווייב - דאס איז פון די קליפות און מזיקים וואס זענען באשאפן געווארן פון די עבירות, ווייל יעדע מאל מען קוקט עבירות, מען ווערט נכשל מיט א שלעכטע קוק - ווערט פון דעם באשאפן א מלאך המזיק, וואס באגלייט דעם מענטש און מאכט אים ביטער, ווער רעדט נאך אז מען איז פוגם בברית רחמנא לצלן - ווערן באשאפן הונדערטער טויזנטער מזיקים וואס נעמען ארום דעם מענטש, און וואו דער מענטש גייט און שטייט - גייען זיי מיט אים מיט, און זיי דערביטערן אים, זיי מאכן אים אלע צרות, זיי רייסן אוועק דעם מענטש פון די קדושה, מען הייבט אן ווערן א נערוועזער, א דערביטערטער, מען קען זיך נישט ליידן, מען קען נישט ליידן די ווייב וכו' וכו', מען ווערט איין שטיק נערווען, אזוי ווי דער הייליגער רבי זאגט (שיחות הר"ן, סימן קפד), מען קען דערקענען אויף די נאז פונעם מענטש אויב ער איז א בעל עבירה; מוהרא"ש איז מסביר, די נאז איז מרמז אויף אריכות אפים אדער פארקערט, איינער וואס רעגט זיך נישט אויף - דער האט א לאנגע נאז, א לאנגע אטעם, ווידעראום איינער וואס ווערט שנעל בכעס, יעדע זאך ווערט ער אין כעס - דער האט א קליינע קורצע אטעם; דאס מיינט דער רבי צו זאגן, מען קען זען לויט די מדה פון כעס ווער דער מענטש איז, ווייל דער וואס היט נישט די אויגן - ווערט א נערוועזער; ווייל ווען מען פאלט אין קדושה, מען איז פוגם בברית - באקומט מען שוואכע נערוון.


על כן ליבער ברודער, היט דיינע אויגן וועט דיין שלום בית צוריק אויפשיינען, עס וועט דיר זיין גוט, און עס וועט זיין גוט פאר דיינע קינדער.


היינט נאכט איז די וועכנטליכע ליל שישי שיעור, עס איז גוט דו זאלסט קומען זיך מחזק מיט די עצות פון רבי'ן.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#1053 - היט די אויגן, וועסטו האבן שלום בית
צניעות, שלום בית, שלום, התבודדות

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת שלח (קרח בא"י), כ"ה סיון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


לכבוד ... נרו יאיר


טשעפע נישט דיין ווייב, זיי איר נישט מצער, און זיכער נישט טשעפען איר צניעות, איר איידלקייט; רעד זיך נישט איין אז עס וועט זיין בעסער אז זי וועט זיך טוישן איר לבוש, רעד זיך נישט איין אז דעמאלט וועסטו זיין זאט וכו', עס איז דמיונות; זאט ווערט מען נאר פון תורה און תפילה.


טשעפע נישט דיין ווייב; די הייליגע חכמים זאגן (בבא מציעא נט.), א פרוי וויינט שנעלער ווי א מאן, און אז מען טשעפט זיי און זיי וויינען קען דאס זיין א סכנה פארן מאן, מען פארלירט די פרנסה, מען פארלירט די הצלחה.


ברודער, היט די אויגן; די הייליגע חכמים זאגן (במדבר רבה ב, י): "עֵינָא וְלִבָּא, תְּרֵי סַרְסוּרֵי דַּחֲטָאָה אִינוּן", די אויגן און די הארץ זענען די מעקלערס פארן יצר הרע; דאס מאכט מען זאל אראפפאלן אין עבירות רחמנא לצלן, און אז מען איז מפקיר די אויגן, מען קוקט שמוץ - פאלט מען אין פגם הברית רחמנא לצלן, און נאכדעם פאלט מען אין עצבות און מרה שחורה, מען פארלירט די שלום בית, מען פארלירט די הצלחה.


דיין פראבלעם איז נישט דיין ווייב וכו', דיין פראבלעם איז דיינע אויגן וואס זענען הפקר; אז דו וועסט פארמאכן די אויגן, מער נישט קוקן עבירות - וועט דיין ווייב צוריק באקומען ביי דיר די חן; כל זמן דיינע אויגן זענען הפקר - איז נישט מעגליך עס זאל זיין שלום בית.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#1052 - שיעורים פאר אברכים
שלום בית, התחזקות

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת שלח (קרח בא"י), כ"ו סיון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר, קרית ברסלב


קומענדיגע וואך, פרשת חקת בלק – קומען מיר ארויס פאר די זומער, א גאנץ יאר קוק איך ארויס צו זיין די זומער וואכן אויף די בערג צווישן די ביימער און די גראז בקדושה ובטהרה.


אם ירצה ה', אזוי ווי פאריאר – וועט זיין אינדערפרי אכט אזייגער די גמרא שיעור, יעדן טאג א בלאט גמרא. איך האף דו וועסט מיט האלטן די שיעור, פאריאר האסטו יעדן טאג מיט געהאלטן די שיעור אין וואלד צווישן די ביימער; עס איז גאר אנדערש די טאג נאכן לערנען די הייליגע תורה.


די פארנאכטס שיעור איז אויסדריקליך נאר פאר די בחורים, איך בעט אלע אברכים זאלן לאזן די בחורים האבן זייער צייט מיט דער ראש ישיבה.


אם ירצה ה' וועט זיין די זומער שיעורים פאר אברכים, די שיעורים וועלן פארקומען נאך מעריב. איך האב געשטעלט א אינגערמאן זאל איינטיילן די אינגעלייט אין גרופעס פון א מנין, צען אינגעלייט פאר יעדע נאכט נאך מעריב, עס זאל זיין באקוועם, איך האף אז דו און אלע אברכים וועלן הנאה האבן.

#1051 - פרייליך מאכן דיין זיידע און באבע
שמחה, שלום בית, התחזקות

בעזרת ה' יתברך - ערב שבת קודש פרשת בהעלותך (שלח בא"י), כ' סיון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


החתן ... נרו יאיר


מזל טוב פאר דיין שידוך, דער אייבערשטער זאל העלפן דו זאלסט האבן א שיינע לעבן אינאיינעם מיט דיין כלה תחי', ענק זאלן אויפשטעלן א בית נאמן בישראל.


איך וויל דיר בעטן דו זאלסט דיין גאנץ לעבן געדענקען די פרייליכע צייט פון דיין שידוך, דו זאלסט אנהאלטן די שמחה, דיין גאנץ לעבן זאלסטו זיין פרייליך און דאנקבאר דעם אייבערשטן פאר די גרויסע חסדים וואס ער טוט מיט דיר.


אויך זאלסטו פרייליך מאכן דיין זיידע און באבע, דיין באבע ווערט זייער פרייליך ווען דו רופסט איר, און ווען דו גייסט צו איר. דיין טאטע עליו השלום איז געווען איר באליבסטער זון, און ווען דו מיט דיינע געשוויסטער קומען צו איר – לעבט זי אויף.


באצאל מיר פאר שדכנות אז דו וועסט רופן דיין באבע יעדן טאג און ארויפגיין צו איר כאטשיג איין מאל א וואך.


דיין ראש ישיבה וואס האט דיך ליב ווי אן אייגן קינד.

#1050 - געב יעדן באזונדער פריוואט זייער קאמפלימענט
חינוך הילדים, שלום בית, התחזקות

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת בהעלותך (שלח בא"י), י"ז סיון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


לכבוד ... נרו יאיר


מען קען נאר מצליח זיין מיט קינדער – אז מען האט זיי ליב, מען האלט פון זיי; אויב מען האט נישט ליב די קינדער, מען האט אייגענע אינטערעסן, מען וויל עפעס אייגענע כבוד וכדומה – קען מען נישט מצליח זיין, די קינדער שפירן דאס, די קינדער כאפן דאס אויף און זיי קענען נישט וואקסן, זיי קענען נישט לעבן; דאס איז נישט נאר מיט קינדער, דאס איז בכלליות מיט אלעמען, מיט חברים, מיט שכנים, משפחה וכדומה, ווי אזוי מען קוקט אויף מענטשן – אזוי ווערן זיי, די סוד האט דער הייליגער רבי מגלה געווען, אז דורך קוקן פאזעטיוו, דורך זוכן גוטס אין א צווייטן – קען מען יענעם אינגאנצן איבערדרייען צום גוטן.


ליבער ברודער, בעט דעם אייבערשטן זאלסט נאר זען גוטס אין אנדערע, און זיכער אין דיינע אייגענע קינדער, זאלסט זיי ליב האבן, זען אין זיי דאס גוטס, און אז די קינדער גייען נישט פינקטליך ווי אזוי מען וויל – זענען זיי נאכנישט שלעכט, און אז זיי טוען נישט פינקט וואס מען זאגט זיי – זענען זיי נאכאלץ גוט און טייער, און אזוי וועלן זיי ווערן נאך בעסער, זיי וועלן מצליח זיין.


דער עיקר זאלסטו זען עס זאל זיין פרייליך אין שטוב, עס זאל זיין א פרייליכע אטמאספער. מוהרא"ש האט מיר אסאך גע'מוסר'ט אז איך זאל זען אז אין ישיבה זאל זיין זיין א פרייליכע אטמאספער, ווייל נאר אז די בחורים, די תלמידים - זעען א פרייליכער ראש ישיבה, א פרייליכער מגיד שיעור, א פרייליכער מלמד – זענען זיי גרייט צו מקבל זיין, די הערצער עפענען זיך און מען קען זיי גוט לערנען די שיינע וועג פון לעבן, און אזוי איז אין שטוב, די עלטערן דארפן זען עס זאל זיין געשמאק, פרייליך און לופטיג אין שטוב, אז די קינדער זאלן וואקסן געזונט.


נאכאמאל, קוק גוט אויף יעדן איינציגסטן קינד, זוך יעדעמ'ס ספעציעלקייט, און געב יעדן באזונדער פריוואט זייער קאמפלימענט, אזוי וועלן זיי וואקסן געזונט.


אויך זאלסטו יעדן טאג מאכן א תפילה פאר יעדן קינד, בעט דעם אייבערשטן פאר יעדן קינד, אויך פאר די קינדער וואס דו מיינסט אז זיי זענען מסודר; ווייל אן תפילה האט מען גארנישט, אן תפילה איז נישטא קיין הצלחה, און מיט תפילה – זעט מען ניסים, און אויך ווען מען זעט נישט גלייך די ישועה, ביים סוף זעט מען ליכטיגע ערליכער דורות.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#1049 - זיך מקבל זיין צו רופן די עלטערן יעדן טאג
חינוך הילדים, אמונה, שלום בית, התחזקות

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת בהעלותך (שלח בא"י), ט"ו סיון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


מרת ...


לכבוד אייער געבורטס טאג זאלט איר זיך מקבל זיין צו רופן אייערע עלטערן יעדן טאג, זיי דערציילן שיינע זאכן פון אייער לעבן, זיי געבן א גרוס פון אייערע קינדער און פון אייך מיט אייער מאן; מען זוכט סגולות פון אונטער דער ערד און מען זוכט אלע סארט קבלות טובות, און פון די וויכטיגסטע זאכן פארגעסט מען, פון כיבוד אב ואם וואס איז די הייליגסטע מצוה, אזוי ווי די הייליגע חכמים זאגן (בבא מציעא לב.): "הוקש כבודם לכבוד המקום", מען דארף מכבד זיין די עלטערן אזוי ווי מען איז מכבד דעם אייבערשטן.


דער אייבערשטער זאל אייך געבן לאנגע געזונטע יארן מיט נחת פון אייערע קינדערלעך.

#1048 - ערנסטקייט פון נערווען
שלום בית, התחזקות

בעזרת ה' יתברך - ערב שבת קודש פרשת נשא ב' (בהעלותך בא"י), י"ג סיון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


לכבוד ... נרו יאיר


זיי נישט אזוי ערנסט שבת, רוב מאל איז דאס ערנסטקייט פון נערווען, ערנסטקייט איז נישט עבודת השם, געב זיך אכטונג פון דעם, בפרט ווען עס קומט שבת; שבת דארף מען זיין נאר פרייליך, די סעודה דארף זיין זייער פרייליך, מאך נישט די סעודה מיט נערווען, מאך נישט קידוש מיט נערווען, הרג'ע נישט די קינדער, רצח'ע זיי נישט, שבת זאלסטו זיין נאר פרייליך, ווייל אזוי האט אונז דער הייליגער רבי געזאגט (לקוטי מוהר"ן חלק ב, סימן יז): "שבת דארף מען זיין זייער פרייליך"; דער רבי האט געפרעגט רבי נתן (שיחות הר"ן, סימן קנה): "ביסט פרייליך שבת?" האט רבי נתן געענטפערט: "איך בין פרום" (ערנסט), האט אים דער רבי געזאגט: "שבת דארף מען זיין פרייליך".


הייב אן לערנען משניות און גמרא, דאס וועט ארויסקלאפן פון דיר די נערווען און די משוגעת'ן, דער רבי הייבט אן דעם הייליגן ספר לקוטי מוהר"ן (חלק א, סימן א): "כמו שהמשוגעים צריכים להכותם", אזוי ווי א משוגע'נער פארשטייט נאר ווען מען שלאגט אים מיט א שטעקן, אזוי אויך דער מענטש וואס זינדיגט, איז אנגעפילט מיט רוח שטות, אזוי ווי די הייליגע חכמים זאגן (סוטה ג.): "אין אדם עובר עבירה אלא אם כן נכנס בו רוח שטות", דער יצר הרע מאכט משוגע, ווי אזוי קען מען פטור ווערן פון די משוגעת'ן? דורך לערנען תורה, "שבזה מכין ומכניעין את היצר הרע, ומגרשין מן האדם את השגעון והרוח שטות שנכנס בו", די תורה איז צוגעגליכן צו א שטעקן, און דאס שלאגט און האקט ארויס די משוגעת, די נערווען, מען ווערט אויסגעהיילט.


א פרייליכן שבת.

#1047 - ליבשאפט איז די סוד פון הצלחה
חינוך הילדים, שלום בית, שלום

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת נשא ב' (בהעלותך בא"י), ח' סיון, אסרו חג, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר


איך האב זייער הנאה געהאט צו זיין שבועות אינאיינעם מיט דיר, מיט דיין משפחה – אין שטעטל, מיט אנשי שלומינו; מיר וועלן זוכה זיין צו די תיקונים וואס דער הייליגער רבי האט געזאגט, אז ווער עס וועט זיין דריי מאל א יאר ביי אים, ראש השנה, שבת חנוכה און יום טוב שבועות – וועט ניצול ווערן פון עונש עולם התוהו רחמנא לצלן.


א גרוס פון דיינע קינדער, איך האב זיי זייער ליב, און אפילו זיי טוען אמאל מעשה ילדות, מעשה קטנות – דאך איז די אהבה שטערקער, און אזוי, אז זיי האבן א ראש ישיבה וואס ליבט זיי און זעט גוט אין זיי – וואקסן זיי לשם ולתפארת; מוהרא"ש זאגט, ליבשאפט איז די סוד פון הצלחה; סיי מיט קינדער, סיי מיט תלמידים, שלום בית, וכדומה; מוהרא"ש דערציילט, מען האט געפרעגט דעם הייליגן צדיק דער אהבת ישראל פון וויזניץ זכותו יגן עלינו, ווען ער איז געגאנגען וואוינען אינעם שטאט גרויסווארדיין, היתכן צו וואוינען אין אזא פארגרעבטע פלאץ? האט ער געזאגט: "מיט ליבשאפט וועל איך מאכן אלע פאר גרויסע ערליכע אידן", וכן הוה.


דאס איז די יסוד פון ברסלב'ע חסידות, קוקן גוט אויף זיך, אויף די ווייב (אויף די מאן), אויף די קינדער, (א גבאי אויף די מתפללים), אויף די שכנים, און אזוי ווייטער.