בריוון פונעם ראש ישיבה שליט"א

#1119 - אפגעזאגט פון דיין פרנסה? ס'איז נאכנישט עק וועלט
שלום בית, תהלים, משניות, פרנסה, גמרא

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת בראשית, כ"ו תשרי, שנת תשפ"ז לפרט קטן


... נרו יאיר


זארג נישט פאר פרנסה, דער אייבערשטער געבט יעדן איינעם פרנסה, און אז מען האט דיך אפגעזאגט פון דיין פרנסה – איז נאכנישט עק וועלט, וועסט טרעפן א בעסערע פרנסה; נאר בתנאי אז דו זאלסט זיך נישט קלויבן, נאר וואס מען רעדט צו דיר, וואס מען וויל דיר געבן – זאלסטו נעמען, און נישט אפזאגן קיין פרנסה.


פרעג דיינע חברים און באקאנטע ווער עס ווייסט פון א פרנסה, ווער עס זוכט אן ארבעטער, און ביז דו טרעפסט נישט וואס צו טון – זאלסטו קומען אין שול לערנען און דאווענען, עס איז נישט גוט צו זיצן אין שטוב א גאנצן טאג מיט די ווייב, עס קען שאטן פאר די שלום בית.


זיי זיך קובע צו לערנען אסאך גמרא און אסאך משניות, אויך זאלסטו זאגן יעדן טאג תהלים, בעט דעם אייבערשטן ער זאל דיך מקרב זיין צום אים, דו זאלסט זוכה זיין אים צו דינען ווי מען דארף.

#1118 - ווען דער מאן פאלט אריין אין כעס
שלום בית, פרנסה, עצתו אמונה, כעס, התבודדות

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת בראשית, כ"ו תשרי, שנת תשפ"ז לפרט קטן


מרת ... תחי'


איך האב ערהאלטן אייער בריוו.


איך האב אייך שוין אפאר מאל געזאגט, ווען אייער מאן גייט אריין אין א כעס, ער הייבט אן שרייען – זאלט איר אוועק גיין, בלייבט נישט זיצן אנטקעגן אים, וואס דארפט איר הערן ווי ער שרייט? וואס דארפט איר ווערן אזוי פארשעמט? ווייל ווען ער ווערט אין כעס ווערט ער נישט זיך, ער איז בכלל נישט דא, עס גייט אריין אין אים א שלעכטע מלאך, ער פארלירט זיך; איז וואס דארפט איר דאס האבן?


פאלגט מיך, מהיום והלאה אז ער הייבט אן שרייען, פארהאלטן וכדומה – גייט ארויס פון צימער, אדער גייט אריין אין א ליידיגע צימער, און גייט אן מיט די שטוב ווירטשאפט, און אז ער פרעגט אייך: "וואו גייסטו? בלייב דא!" זאלט איר אים זאגן: "דו קענסט אויף מיר נישט שרייען, איך בין דיין ווייב, נישט דיין דינסט..." און אז ער לאזט נישט אפ זאלט איר ארויסגיין אין גאס כאפן א שפאציר ביז ער וועט זיך בארואיגן, ער וועט קומען צו זיך און חרטה האבן און אייך איבערבעטן.


חס ושלום זיך קריגן, חס ושלום צוריק שרייען, און אז ער בעט איבער זאלט איר אים זאגן: "מחול לך", איר זאלט נישט מאכן קיין מחלוקת, נאר די איין זאך זאלט איר טון, נישט בלייבן זיצן אדער שטיין ווען ער פארשעמט אייך.


אייער מאן איז א וואוילער, א גוטער, ער האט זייער אסאך גוטע זאכן, נאר די איין זאך דארף ער נאך א תיקון, די כעס, דאס איז א צרה פאר אים, איך האב שוין אזויפיל מאל געזאגט און געשריבן ער זאל יעדן טאג בעטן א תפילה פאר כעס, אז ער זאל ארויסגיין פון כעס, אויך נעבעך צוליב די כעס פארלירט ער זיין שפע, זיין פרנסה, דער הייליגער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק א, סימן סח), יעדע מאל מען וויל געבן דעם מענטש שפע – פרנסה און עשירות – שטעלט מען א נסיון פון כעס, און אז מען פארלירט זיך, מען גייט אריין אין א כעס – פארלירט מען די גאנצע שפע, און נאכדעם האט מען טענות: 'היתכן די ברכות ווערן נישט מקוים, און די סגולות העלפן נישט?' חס ושלום זאגן עס העלפט נישט, עס העלפט נישט ביי דעם מענטש וואס איז א כעסן און מאכט וויינען די ווייב, השם ישמרינו.


איר זאלט יעדן טאג נעמען א צוויי דריי מינוט צו דאנקען דעם אייבערשטן אויף אלע חסדים וואס ער טוט מיט אייך, און בעטן דעם אייבערשטן פאר אייער מאן ער זאל זיך קענען מתגבר זיין אויף די מדה פון כעס, ווייל ער איז באמת א רחמנות, ער וויל אזוי שטארק זיין גוט, ער ווערט אבער זייער שנעל בכעס, 'נח לכעוס', אבער ער איז אויך 'נח לרצות', ער האט אזוי חרטה יעדע מאל אויף וואס ער טוט; זאלט איר בעטן פאר אים.


לכבוד די נייע יאר זאלט איר זיך מאכן א קבלה צו ליינען יעדע פרייטאג צו נאכטס נאכן ליכט צינדן די הייליגע בריוון פון עצתו אמונה, און אויך שבת בייטאג; א גאנצע וואך איז אויך גוט דאס צו לערנען, אבער ספעציעל שבת ווען עס איז דא רואיגקייט און הייליגקייט אויף די וועלט. די בריוו פון עצתו אמונה איז אזוי שיין, אזויפיל שכל, אזא קלארקייט און א צוגאנג צו יעדע פראבלעם, די שכל איז פון הייליגן רבינ'ס ספרים ווי אזוי מיר האבן דאס מקבל געווען פון מוהרא"ש; לערנט די בריוון ליל שבת אדער נאכן ליכט צינדן אדער נאך די סעודה, און וואו עס איז דא א בריוו וואס איז נוגע פאר אייך אין די מצב אין וואס איר זענט יעצט – זאלט איר איבערליינען די בריוו עטליכע מאל און זאגט מיט אלע תפילות.

#1117 - וואוילע מאן און ווייב, מ'דארף נאר פארשטיין יענעמ'ס שפראך
שלום בית, ווייב, פרשת נח, דור הפלגה, פארשטיי מיך

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת נח, א' דראש חודש מרחשון, שנת תשפ"ז לפרט קטן


... נרו יאיר


דו ביסט וואויל און דיין ווייב איז וואויל, ענק דארפן זיך נאר פארשטיין, ענק דארפן רעדן די זעלבע שפראך; דו דארפסט קענען די שפראך פון פרויען, און וויסן אז ווען א ווייב קרעכצט און רעדט זיך אויס – איז דאס נישט צו באשולדיגן דעם מאן, דאס איז נאר אויף זיך אויסצורעדן און מען זאל איר פארשטיין; אז מען ווייסט דאס נישט – וואס פאסירט? די ווייב הייבט אן דערציילן איר טאג, אלע שוועריקייטן, און דער מאן מיינט אז מען וויל אים באשולדיגן, הייבט ער אן זיך פארענטפערן, אדער דער מאן מיינט אז זי וויל יעצט הערן עצות, הייבט ער אן געבן עצות, און די ווייב ווערט נערוועז, ווער דארף יעצט עצות? יעצט דארף איך נאר אנערקענונג און פארשטענדעניש, איינער זאל מיך שוינען, אייער זאל מיך אויסהערן, און דאס איז די פרשה פון דור הפלגה (די וואך אין די פרשה), די תורה דערציילט אז די דור הפלגה האבן געהאט זייער שטארקע הצלחות, ווייל זיי האבן געארבעט אינאיינעם מיט אן אחדות, ביז דער אייבערשטער האט געמאכט זיי זאלן זיך נישט פארשטיין.


ליבער ברודער, ווען דו קומסט אהיים נאך א טאג פון שווער ארבעטן זאלסטו זיך מאכן אפאר מינוט צייט אויסצוהערן דיין ווייב, פרעג איר: "ווי אזוי איז געווען דיין טאג?" און ווען זי ענדיגט דערציילן פרעג איר: וואס נאך הערט זיך? מיט וועם האסטו גערעדט היינט? וואו ביסטו געווען היינט? און אז זי קרעכצט – זאלסטו נאר אויסהערן, געב נישט קיין עצות, נאר אז זי פרעגט דיך און בעט דיר אן עצה – זאלסטו געבן עצות, אבער ווען זי רעדט זיך אפ און רעדט זיך אויס – זאלסטו איר נאר אויסהערן און זיין דארט, נישט אוועק פליען מיט אנדערע מחשבות; אזוי וועסטו זייער מצליח זיין, עס וועט נישט זיין ביי ענק די דור הפלגה.


נאכאמאל, דיין ווייב דארף נישט אזוי שטארק די געלט וכו' ווי די רעדן און שמועסן, די הייליגע חכמים זאגן (סוטה כ:): "רוֹצֶה אִשָׁה בְּקַב וְתִּפְלוּת", א פרוי דארף ענדערש אביסל עסן, אביסל געלט און מער זיין צוזאמען מיט איר מאן, "מִתִּשְׁעָה קַבִּין וּפְרִישׁוּת", ווי איידער ט' קבין, אסאך עסן, אסאך געלט – און נישט זיין מיטן מאן.


לערן יעדן טאג אביסל חומש און איין פרק משניות.

#1116 - א געלונגענע פרוי, טרעפט א וועג צו שעצן דעם מאן
שלום בית, חיזוק פאר פרויען, אמת, דמיונות, טעראפי

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת בראשית, כ"ד תשרי, אסרו חג, שנת תשפ"ז לפרט קטן


מרת ... תחי'


איך וויל איין זאך קלאר מאכן, איר האט א מאן וואס איז נישט קיין שלעכטער, ער איז נישט קיין חיה, ער טשעפעט נישט; קען זיין ער איז נישט אזוי געלונגען ווי אייך, ער קען נישט שרייבן אזעלכע שיינע גראמען, און ער איז נישט אזוי שנעל און שארף ווי אייך, אבער א שלעכטער איז ער נישט, און איך ווייס נישט אויב איר וואלט געקענט טרעפן א צווייטער מאן וואס זאל זיין אזא גוטער און ערליכער.


איך וועל אייך נאר מחזק זיין איר זאלט בלייבן מיט אייער מאן, די שטוב זאל נישט צעפאלן, איך וועל אייך נאר מחזק זיין איר זאלט קוקן אויף זיינע מעלות, אז ער איז אן ערליכער איד און ער האט גוטע מידות, גאלדענע מידות, און אז איר זענט מער געלונגען פון אים זאלט איר ניצן די געלונגענקייט אויף אויסטרעפן א וועג ווי אזוי אים צו שעצן, און זיך מבטל זיין צום אייבערשטן.


די אלע מטפלים רעדן א זיסע שפראך, אבער עס איז איין שטיק דמיונות, עס זעט אויס אזוי זיס אבער עס איז ביטערער פון טויטליכע גיפט, זיי זאגן פאר פרויען דו דארפסט א 'מאן', דו האסט נישט קיין 'מאן', וואו איז ער פאר דיר ווען ער דארף זיין א 'מאן'? און כל זמן ער איז נישט א 'מאן' - דארף מען זיין צעטיילט וכו', און נאר נאכדעם וואס ער וועט גיין זיך העלפן וויסן ווי אזוי מען איז א 'מאן', ער ווייסט נישט וואס א 'מאן' דארף טון, און אנדערע פרויען האבן א 'מאן'; די אלע ווערטער זענען הוידל בוידל, נישט געשטויגן און נישט געפלויגן, דאס איז א פרנסה פאר די מטפלים, די שפראך העלפט נישט, די שפראך איז נישט אמת; וואס יא? ווער עס איז קלוג בייגט זיך איין די קאפ פארן אייבערשטן און לעבט א זיסע לעבן, מען גלייבט אז דער מאן און די ווייב, די קינדער, די משפחה - אלעס אלעס איז נאר א לבוש פון אייבערשטן, אלעס איז ער און מיר ווייסן גארנישט וואס מיר טוען דא און פארוואס מיר זענען דא און וואס איז עפעס די שייכות פון די קאפל און די קאפל, אלעס איז חשבונות פון אויבן - דער לעבט א חיים טובים, מען ברענגט קינדער און מען ציט זיי אויף צו זיין ערליכע אידן און מען האט אפאר יאר צו זען נחת און מען גייט צוריק אהיים צום אייבערשטן.


דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#1115 - זיך פירן צום מאן מיט כבוד און דרך ארץ
שלאפן, שלום בית, דרך ארץ, כלה, כבוד

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת בראשית, כ"ד תשרי, אסרו חג, שנת תשפ"ז לפרט קטן


מרת ... תחי'


דער אינגערמאן ... איז געקומען מיר זאגן אז זייט די שבע ברכות שלאפט ער אין קיך אויף דער ערד ווייל ער שנארכעצט, און זיין ווייב קען נישט שלאפן וכו'.


מיר טוט די מעשה זייער וויי, ווי מעג א פרוי זאגן פאר איר מאן גיי ארויס פון שלאף שטוב, דו שטערסט מיך פון שלאפן? אפשר פארקערט, אז זי קען נישט שלאפן זאל זי גיין שלאפן אין קיך?


איך וויל אייך בעטן, איר האט געלערנט מיט די כלה, איר אנגעגרייט צו די חתונה, זאלט איר דאס איר אויך לערנען, אז מען פירט זיך נישט אויף אזוי; ביי די גוים איז אזוי, דער מאן ווערט גע'קנס'עט צו שלאפן אין קיך אויף דער ערד, ביי אידן איז נישטא אזא זאך, ביי אידן איז סיי דער מאן און סיי די פרוי זייער חשוב, און אז זי קען נישט שלאפן זאל זי בעטן דעם אייבערשטן ער זאל שלאפן גוט און אז זי זאל נישט נערוועז ווערן, און ביז דעמאלט קען זי זיך לייגן שטאפערס אין אויער, אדער זאל זי ארויס גיין פון שטוב.


זייט מחזק די כלות זיי זאלן אריינברענגען די שכינה אין שטוב דורך זיך פירן צום מאן מיט כבוד און דרך ארץ, רעדן שיין און שעצן, ווייל אין א שטוב וואו מען פירט זיך מיט דרך ארץ און מיט כבוד - דארט איז דער אייבערשטער.


דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#1114 - דיין שלום בית איז געוואנדען אין נישט שרייען אין שטוב
שמחה, שלום בית, פרנסה, כעס, ווייב

בעזרת ה' יתברך - ערב שבת קודש פרשת בראשית, כ"ח תשרי, שנת תשפ"ז לפרט קטן


לכבוד ... נרו יאיר


דעם שבת הייבן מיר אן די יאר, שבת בראשית, ווי אזוי דו וועסט זיך פירן דעם שבת אזוי וועט זיין ביי דיר אלע שבתים, על כן זאלסטו זיך זייער שטארקן צו זיין פרייליך און גארנישט שרייען, נישט אויף די קינדער און זיכער נישט אויף די ווייב, ווייל חס ושלום אויב מען שרייט אויף די ווייב פארלירט מען די פרנסה, און נאכדעם וואונדערט מען זיך ווי אזוי קען זיין אז נאכן טון אזויפיל סגולות פאר פרנסה – האט מען נאכאלץ נישט...


ביי די הקפות, ביים פארקויפן די עליות, האט איינער חוזק געמאכט אז די סגולות העלפן נישט, והא ראי', איינער האט פאריאר געקויפט אן עלי' וואס איז מסוגל פאר ישועות, פאר קינדער, און עשירות, און נאך א שטיק צייט האט יענער געזען אז עס העלפט נישט האט ער בא'גנב'עט די קהילה און נישט באצאלט ווייטער וכו'; אבער דאס האט ער נישט דערציילט, אז ער האט געשריגן אויף די ווייב און איר געמאכט וויינען; איז ווי קען חל זיין די סגולה.


איך זאג דיר נאכאמאל און נאכאמאל, דיין הצלחה איז אין דעם געוואנדן, און אז דו וועסט זיין פרייליך אין שטוב, דו וועסט נישט שרייען אויף דיינע קינדער און זיכער נישט אויף דיין ווייב – וועלן אלע סגולות ארבעטן, און אז חס ושלום דו וועסט ממשיך זיין מיט שרייען און וויי טון, און דיין ווייב וועט וויינען – וועט זיין נישט גוט, עס וועט נישט העלפן די סגולות און ברכות וואס דו באקומסט פון גוטע אידן.


בעט יעדן טאג די תפילה:


"הייליגער באשעפער העלף מיר איך זאל זיך נישט אויפרעגן, איך זאל האבן א שטארקע אמונה, איך זאל געדענקען אז אלעס וואס פאסירט איז מיט א חשבון פון אויבן, העלף מיר איך זאל נישט שרייען אין שטוב אויף מיין ווייב און קינדער, העלף מיר איך זאל זיך קיינמאל נישט אויפרעגן, בפרט אין שבת קודש".


א פרייליכן שבת.

#1113 - וואס מיינט שלום בית
שלום בית, מוהרא"ש, רבי נתן, ווייב

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת בראשית, כ"ו תשרי, שנת תשפ"ז לפרט קטן


לכבוד ... נרו יאיר


קריג זיך נישט אין שטוב מיט דיין ווייב, דער הייליגער רבי נתן פלעגט שטענדיג זאגן אז שלום בית איז זייער זייער וויכטיג פאר עבודת השם, ווייל מיט שלום בית האט מען אנדערע מוחין, מיט שלום בית קען מען זוכה זיין צו ריינע מוחין; און פארקערט, אויב מען קריגט זיך אין שטוב - האט מען נישט קיין קאפ וכו' וכו'.


מוהרנ"ת האט דערציילט, ווען ער איז מקורב געווארן צום רבי'ן און ער האט נישט געהאט קיין געלט צו קענען פארן צום רבי'ן, האבן אים חברים צוגערעדט ער זאל פארקויפן זיין ווייב'ס טיכל, אזוי וועט ער האבן געלט צו פארן צום רבי'ן. זיין ווייב'ס טיכל איז געווען ווערד אסאך געלט, עס האט געהאט אריינגענייט אין זיך שיינע בריליאנטן און טייערע שטיינער, אבער רבי נתן האט פארשטאנען אז אויב ער וועט דאס טון וועט דאס ערגער מאכן די מצב אין שטוב און ער האט נישט צוגעהערט צו די חברים, שפעטער האט רבי נתן געדאנקט דעם אייבערשטן אויף דעם וואס ער האט נישט געפאלגט די חברים, ער האט נישט וויי געטון זיין ווייב; ער האט געזאגט: "וואלט איך ווען פארקויפט איר טיכל וואלט געווען נאכדעם א גט און איך וואלט נישט געקענט מקבל זיין פון רבי'ן"; ווייל דעם רבינ'ס ליכטיגקייט קען מען נאר מקבל זיין מיט א ריינעם מח, מיט א הייליגע מח, און דאס גייט נאר אז מען איז אן אדם השלם.


שלום בית מיינט נישט נאכלויפן די ווייב וכו' וכו'; עס שטייט די וואך אין די פרשה (בראשית ג, טז): "וְאֶל אִישֵׁךְ תְּשׁוּקָתֵךְ, וְהוּא יִמְשָׁל בָּךְ", אז די פרוי וועט גליסטן צום מאן און דער מאן וועט געוועלטיגן אויף איר (עיין שם בפרש"י); מוהרא"ש זאגט אז די צוויי זאכן גייען געקניפט און געבינדן, אויב עס איז פארקערט ווי עס שטייט אין פסוק, דער מאן לויפט נאך זיין ווייב וכו' - דעמאלט דרייט זיך אויס דער פסוק אויפן מאן, זי הייבט אן געוועלטיגן אויפן מאן, ווי מער מען לויפט נאך די ווייב וכו' - ווערט דער מאן זייער אראפגעקוקט אין די פרוי'ס אויגן. איך קען נישט צופיל מאריך זיין וכו', מוהרא"ש האט אונז געלערנט אז שלום בית איז נישט וויי טון, נאר רעדן שיין און הארציג, אבער נישט נאכלויפן וכו'.


מארגן וועט זיך צוריק אנהייבן די וועכנטליכע ליל שישי שיעורים, מי יתן אז דו וועסט דאס מיט האלטן, וועסטו באקומען חיזוק אויף זיך פירן אין שטוב מיט סבלנות און ותרנות, און זוכה זיין צו האבן מוחין צו קענען מקבל זיין פון הייליגן רבי'ן.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#1112 - הערט אויף מיט די פרומע שלעכטע וועג
שלום בית, משפחה, דאווענען, מרה שחורה, ווייב

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת בראשית, כ"ד תשרי, אסרו חג, שנת תשפ"ז לפרט קטן


מרת ... תחי'


איך האב ערהאלטן אייער ווייטאגליכע בריוו.


זייט מוחל וואס איך וועל אייך זאגן, איך האב גרויס רחמנות אויף אייך, דער שטן האט אייך גוט פארנארט, איר מיינט אז איר זענט די פרומע און אייער מאן איז פארקערט, אויסדריקליך ניין, אייער מאן איז טייער און גוט, און איר זענט אין א מרה שחורה, ווייל אז איר עסט זיך אויף טאג און נאכט אויף אייער מאן'ס רוחניות – זענט איר א גרויס רחמנות.


וואס גייט אייך אן ווען אייער מאן שטייט אויף? וואס זענט איר אזוי צעקאכט אז יום טוב בלייבט ער שלאפן ביז שפעט? וואס האט דאס מיט אייך? דאנקט דעם אייבערשטן אז איר האט א מאן וואס האלט אויס די משפחה, איר האט א מאן א גוטער; וואס האט זיין רוחניות מיט אייך?


עס קען גאר זיין אז איר זעט די גורם אז ער גייט נישט דאווענען, ווייל אזוי ארבעט עס, ווען מען שפירט אראפגעקוקט און ווען מען שפירט ווי מען ווערט נאכגעקוקט און שפיאנירט – וויל מען מער גארנישט.


איך בעט אייך זייער, לאזט אפ, הערט אויף מיט די פרומע שלעכטע וועג, זייט אן אשה כשרה וואס זארגט פארן מאן'ס גשמיות, ער זאל האבן עסן, קליידער און אלעס וכו' וכו'.


איך האב רחמנות אויף אייערע קינדער, ווייל זיי שפירן וואס טוט זיך באהאלטן ביי אייך אין הארץ, זיי זעען ווי עס קאכט און באבלט עפעס פון אייער מאן, זייער טאטע, און קינדער ווערן צעמישט און דערשראקן.


טוט תשובה, און ארבעטס אויף אייערע מידות, און אז אייער מאן שטייט אויף שפעט – זאלט איר אים געבן מער גוטס ווי סתם אזוי וכו' וכו'.

#1111 - די שכינה רועט וואו מען גרויסט זיך נישט אויפ'ן צווייטן
שלום בית, גאווה, דרך ארץ, כבוד, ענווה

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת האזינו, ו' תשרי, שנת תשפ"ז לפרט קטן


מרת ... תחי'


איך האב גערעדט מיט אייער מאן אין אומאן, איך האב אים פארגעהאלטן היתכן וכו', האט ער אויסגעפלאצט אין א געוויין אז ער וויל זיין גוט און ער האט שוין מקבל געווען וכו', אבער ער קען נישט, ווייל איר ציילט נישט וכו' וכו'; ער האט זייער געוויינט, ער האט נישט גערעדט קיין איין ווארט שלעכט אויף אייך, איך האב אבער פארשטאנען אז ער ווערט זייער דערנידערט אין שטוב, עס קען זיין אז עס איז שלא בכוונה אבער דאס איז די פאקט.


דער אייבערשטער זאל העלפן די שכינה זאל רוען ביי ענק אין שטוב, די שכינה רוט דארט וואו עס איז דא הכנעה, דארט ווי מען גרויסט זיך נישט איינער אויפן צווייטן; אז דער מאן איז מכבד די ווייב, און די ווייב רעדט מיט הכנעה און מיט דרך ארץ צום מאן - דארט רוט דער אייבערשטער, עס ווערט ניסים, אפילו די טבע קען זיך טוישן; אזוי ווי די הייליגע חכמים זאגן (יומא כא.) אין בית המקדש איז געווען ניסים, די קודש הקדשים האט נישט געהאט קיין פלאץ צו האלטן די ארון, און דאך איז די ארון דארט געליגן; דאס איז ביי יעדע אידישע שטוב וואו מען בייגט איין די קאפ פארן אייבערשטן, מען האט הכנעה – 'אני אשכון את דכא', רוט דארט דער אייבערשטער.


איך האב נאך אסאך צו שרייבן אבער איך בין נאך אפגעשוואכט פון די נסיעה פון אומאן.


דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א גמר חתימה טובה.

#1110 - א באנדיט, מיט א קלייד פון א פרוש
שלום בית, עבודת השם, ווייב, חומרות ופרישות

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת ראה, כ"א מנחם-אב, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר


מען טאר נישט מאכן וויינען די ווייב, אז מען מאכט וויינען די ווייב איז דאס א סכנה, און אז דו ווילסט גיין בדרך פרישות דארפסטו וויסן אז דאס קען נישט גיין נאר אז עס איז געקניפט מיט די תורה, נאר אז די ווייב איז מוחל וכו', אויב זי איז נישט מוחל איז מען נישט קיין עובד השם, מען איז אן עבריין, א בעל עבירה באיצטלותא דרבנן, און די אלע צדיקים וואס זענען געגאנגען אויף די וועג פון פרישות איז דאס געווען מיט די פולע הסכמה פון שטוב, נאר אזוי האבן זיי געמעגט גיין אויף די וועג, ווייל אויב די ווייב וויינט חס ושלום - איז מען א באנדיט מיט א קלייד פון א פרוש, די זענען די וַיצִדְקָתְךָ אידן וואס מען דארף זיך זייער היטן פון זיי (קוק אין ספר קב הישר, פרק נב).


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א כתיבה וחתימה טובה.

#1109 - נישט אויפגעבן, ווייטער מתפלל זיין
ישועות, אמונה, שלום בית, תפילה, ליקוטי מוהר"ן

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת ראה, כ' מנחם-אב, שנת תשפ"ו לפרט קטן


מרת ... תחי'


איך האב ערהאלטן אייער בריוו.


איך וויין פאר אייך, איך ווייס נישט וואס אייך צו זאגן, איך האב פרובירט צו רעדן מיט אייער מאן נרו יאיר, איך האב אים שוין אזויפיל געשריבן אז ער זאל טון זיינע פליכטן על פי תורה וכו' וכו', זעט אויס אז איך דארף מער רעדן, איך דארף אים מער מחזק זיין ער זאל זיין א מאן וכו'.


איך וויל אייך מחזק זיין איר זאלט נישט אויפגעבן, איר זאלט ווייטער מתפלל זיין. בעטס דעם אייבערשטן ער זאל העלפן עס זאל זיין שלום בית, ווייל אפילו עס זעט אויס אז עס איז דערנאך דארף מען גלייבן אז דאס איז אלעס נאר אונטער די טבע, און אז תפילה איז למעלה מטבע, תפילה איז העכער פון טבע, תפילה טוישט די טבע. דער הייליגער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק א סימן ט, אות ה): "הַטֶּבַע מְחַיֵּב אֵיזוֹ דָּבָר וְהַתְּפִילָּה מְהַפֶּכֶת אֶת הַטֶּבַע", אפילו עס איז שלא כדרך הטבע קען מען דורך תפילה דאס איבערדרייען.


אויך זאלט איר דאנקען דעם אייבערשטן פאר אלעס ביז אהער, פאר אלע ווייטאג ביז אהער, ווייל אלעס וואס איז אויף צוריק דארף מען גלייבן אז דאס איז פאר די טובה פונעם מענטש, תפילה איז נאר אויף ווייטער, אבער אויף צוריק דארף מען גלייבן באמונה שלימה אז דער אייבערשטער מאכט נישט קיין שלעכטס, דער אייבערשטער מאכט נאר גוטס, און ווי נאר מען דאנקט דעם אייבערשטן, מען גלייבט אז דער אייבערשטער איז א בעל הרחמים, ער האט רחמנות און טוט נאר רחמנות - דאס עפנט אויף א טיר אין הימל אז עס זאל קומען צום מענטש נאר ישועות.


איך וועל מחזק זיין אייער מאן ער זאל זיך נישט אפשיידן וכו', ער זאל דינען דעם אייבערשטן אין שטוב, מאכן רוען די שכינה אין שטוב מיט שלום און מיט ליבשאפט, איך האף און איך גלייב אז איך וועל פועל'ן, ווייל ער איז א גוטער מענטש, ער איז אן ערליכער און א וואוילער, און יעדער מענטש האט זיינע זאכן וואס ער דארף אויסארבעטן און זיך פארבעסערן, און מיט אייערע תפילות און מיט אייער דאנקען דעם אייבערשטן וועלן זיך זאכן איבער דרייען לטובה.


דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א כתיבה וחתימה טובה.

#1108 - דן זיין דעם מאן לכף זכות
שלום בית

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת כי תצא, ו' אלול, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... תחי'


איך האב ערהאלטן אייער בריוו.


אז אייער מאן בלייבט אינדרויסן מיט חברים און קומט נישט אהיים, דאס מיינט נישט אז ער דארף אייך נישט, און ער איז נישט אינטערעסירט אין אייך, דאס מיינט נישט אז ער איז נישט ערליך; זייט אים דן לכף זכות, ער איז א טייערער מענטש, איר האט א וואוילער מאן.


בעטס דעם אייבערשטן איר זאלט קוקן גוט און נישט זוכן פון אונטער דער ערד זאכן אויף וואס צו קאמפלעינען.


דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א כתיבה וחתימה טובה.

#1107 - דערצייל דעם רבי'ן ווי אזוי דיין שלום בית זעט אויס
שלום בית, אומאן

בעזרת ה' יתברך


יום ד' לסדר כי תבוא לאומאן, י"ג אלול, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר


ליבער ברודער, א גאנץ יאר גייט אריבער אויף דיר וכו' וכו', יעצט איז די צייט געהאלפן צו ווערן, יעצט ביסטו געקומען צום גרעסטן צדיק וואס וועט דיך העלפן אין יעדע פרט וואס דו דארפסט נאר, ובפרט אז דיין שלום בית איז נישט ווי עס דארף צו זיין, זאלסטו גיין צום ציון און זיך נישט שעמען צו דערציילן דעם רבי'ן דעם גאנצן אמת.


ערשט זאלסטו געבן א פרוטה לצדקה לזכות דעם רבי'ן, נאכדעם זאלסטו זאגן די צען קאפיטלעך תהלים [קאפיטל טז, לב, מא, מב, נט, עז, צ, קה, קלז, קנ], און אפילו דו ביסט שוין פריער געווען און שוין געזאגט – זאלסטו נאכאמאל זאגן די תיקון הכללי, און נאכן ענדיגן די תיקון זאלסטו זיך גוט אויסוויינען; פארדעק זיך דעם פנים מיטן תיקון הכללי און זאג די ווערטער: "הייליגער רבי, איך האב געטון וואס דו האסט געזאגט מען זאל טון, יעצט בעט איך דיר, שלעפ מיך ארויס פון מיין בלאטע", און דערצייל דיין שלום בית, ווי דו לעבסט אליין, אזוי ווי א בחור, און דיין ווייב וויל נישט לעבן מיט דיר. זאג פארן רבי'ן: "רבי, ווען דו האסט געלעבט און בחורים זענען געקומען האסטו זיי געזאגט זיי זאלן ערשט חתונה האבן, אנטון א טלית, און שפעטער צוריק קומען, רבי, איך האב טאקע א טלית אבער איך בין אזוי ווי א בחור, איך בין נאך פיל ערגער, רבי איך דארף א ישועה למעלה מדרך הטבע, רבי איך ווייס אז איך האב געזינדיגט און מיט דעם זיך שלעכט געמאכט, איך טו תשובה, איך גיי שוין זיין ערליך"; און איך בין זיכער אז דו וועסט פועל'ן ביים רבי'ן דיין ישועה.


א כתיבה וחתימה טובה.

#1106 - קומען צום רבי'ן, נאר מיט שלום בית
שלום בית, אומאן

בעזרת ה' יתברך - יום ג' לסדר כי תבוא לאומאן, י"ב אלול, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


מיר פארן שוין פון היינט צוויי וואכן קיין אומאן צום הייליגן רבי'ן, ביים רבי'ן האט מען נאר געקענט זיין דער וואס האט שלום בית. מוהרא"ש דערציילט, אמאל איז דער רבי געזעצן ביים טיש מיט זיינע תלמידים, אינמיטן האט דער רבי זיך צוקאכט און געזאגט: "ווי וואגט זיך צו קומען צו מיין טיש איינער וואס האט נישט קיין ריינע מחשבות", און דער רבי האט זיך אויפגעשטעלט, ער איז אריין אין צימער און מער נישט געוואלט בלייבן זיצן ביים טיש. ווען דער אינגערמאן האט געזען ווי דער רבי גייט אריין אין צימער, האט ער זיך אויפגעשטעלט, ער איז צוגעגאנגען צום רבינ'ס צימער און אנגעהויבן וויינען, און זיך איינגעבעטן ביים רבי'ן, ביז דער רבי איז צוריק ארויסגעקומען און ווייטער ממשיך געווען די תורה.


וואס איז געווען די מעשה מיט דעם אינגערמאן? מוהרא"ש פלעגט דערציילן, אז דער אינגערמאן האט זיך אביסל צעאמפערט מיט זיין ווייב בעפאר ער איז געקומען צום רבי'ן, און דער רבי האט שוין נישט געוואלט זיצן מיט אים ביי איין טיש, אזוי שטארק האט דער רבי מקפיד געווען מען זאל האבן שלום בית; ווייל אז מען קריגט זיך אין שטוב האט מען נישט קיין מח, מען ווערט אויס מענטש, און נאכדעם פאלט מען אראפ אין א טיפע גרוב.


ווי קען מען קומען קיין אומאן ווען מען טוט וויי די ווייב? ווי קען מען קומען אין אומאן ווען מען טשעפעט און מען האט נישט קיין שלום בית? מוהרא"ש פלעגט אלע יארן ראש השנה רעדן פון וואס דער הייליגער אריז"ל זאגט, אז שופ"ר איז די ראשי תיבות פונעם פסוק (דברים כט, יז): "פֶּן יֵשׁ בָּכֶם שֹׁ'רֶשׁ פֹּ'רֶה רֹ'אשׁ וְ'לַעֲנָה"; לכאורה וואס האט דער פסוק מיט בלאזן שופר? זאגט מוהרא"ש, אז רש"י זאגט, וואס איז דאס שורש פורה ראש ולענה? "שׁוֹרֶשׁ מְגַדֵּל עֵשֶׂב מַר כְּגִידִין שֶׁהֵם מָרִים, כְּלוֹמֶר מַפְרֶה וּמַרְבֶּה רֶשַׁע בְּקִרְבְּכֶם"; דאס הייסט אז ווען מען הערט דעם שופר דארף דאס אויפוועקן דעם מענטש ער זאל תשובה טון, ארויס נעמען פון זיך דאס רשעות וואס ליגט אין אים וכו', און דאס הייבט זיך אן אין שטוב, מען זאל אויפהערן טשעפען און וויי טון די ווייב.


איך האף דו וועסט אריינעמען די בריוו אין דיר, דו וועסט זיך איבערבעטן און אנהייבן לעבן ריכטיג, וועסט רעדן ווייך, וועסט רעדן שיין און הארציג צו דיין ווייב.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א כתיבה וחתימה טובה.

#1105 - נעם בחורים צו העלפן בויען די קהלה
שלום בית, משמש דעם רבי'ן, קהילה, בחורים, ווייב

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת כי תצא, ד' אלול, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר


שטארק דיך מיט דיין הייליגע ארבעט פון העלפן בויען די קהלה; משמש זיין דעם רבי'ן איז גאר א הייליגע זאך, און עס איז מכפר אויף אלעס.


איך הער פונעם מגיד שיעור הרב ישראל יוסף שליט"א אז דו נעמסט ארויס בחורים פון ישיבה צו העלפן מיט וואס מען דארף; צי מיט די בויען די עירוב, צי מיט אויפהאלטן די שארטקאטס, צי מיט די שחיטה וכדומה; איך וויל דיר זאגן כה לחי, און אזוי זאלסטו ווייטער טון, און אויך ווען דו זעסט א בחור וואס מען האט אים אהיים געשיקט פון ישיבה און ער דרייט זיך און גייט ליידיג - זאלסטו אים נעמען מיט דיר און אים פרייליך מאכן, און עס וועט זיין זה נהנה וזה נהנה.


אויך זאלסטו מאכן צייט פאר דיין ווייב, איר פרייליך מאכן און איר ארויסנעמען זיך אויסלופטערן, און אז מען פירט זיך ערליך און הייליג איז דא צייט פאר אלעס; סיי טון פאר די קהילה, און סיי פאר די ווייב, סיי פאר שיעורים כסדרן, און אזוי ווייטער.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א כתיבה וחתימה טובה.

#1104 - קומען צום רבי'ן, נאר מיט שלום בית
שלום בית, התחזקות, שלום, אומאן

בעזרת ה' יתברך - יום ג' לסדר כי תבוא לאומאן, י"ב אלול, שנת תשפ"ו לפרט קטן


לכבוד ... נרו יאיר


מיר פארן שוין פון היינט צוויי וואכן קיין אומאן צום הייליגן רבי'ן, ביים רבי'ן האט מען נאר געקענט זיין דער וואס האט שלום בית. מוהרא"ש דערציילט, אמאל איז דער רבי געזעצן ביים טיש מיט זיינע תלמידים, אינמיטן האט דער רבי זיך צוקאכט און געזאגט: "ווי וואגט זיך צו קומען צו מיין טיש איינער וואס האט נישט קיין ריינע מחשבות", און דער רבי האט זיך אויפגעשטעלט, ער איז אריין אין צימער און מער נישט געוואלט בלייבן זיצן ביים טיש. ווען דער אינגערמאן האט געזען ווי דער רבי גייט אריין אין צימער, האט ער זיך אויפגעשטעלט, ער איז צוגעגאנגען צום רבינ'ס צימער און אנגעהויבן וויינען, און זיך איינגעבעטן ביים רבי'ן, ביז דער רבי איז צוריק ארויסגעקומען און ווייטער ממשיך געווען די תורה.


וואס איז געווען די מעשה מיט דעם אינגערמאן? מוהרא"ש פלעגט דערציילן, אז דער אינגערמאן האט זיך אביסל צעאמפערט מיט זיין ווייב בעפאר ער איז געקומען צום רבי'ן, און דער רבי האט שוין נישט געוואלט זיצן מיט אים ביי איין טיש, אזוי שטארק האט דער רבי מקפיד געווען מען זאל האבן שלום בית; ווייל אז מען קריגט זיך אין שטוב האט מען נישט קיין מח, מען ווערט אויס מענטש, און נאכדעם פאלט מען אראפ אין א טיפע גרוב.


ווי קען מען קומען קיין אומאן ווען מען טוט וויי די ווייב? ווי קען מען קומען אין אומאן ווען מען טשעפעט און מען האט נישט קיין שלום בית? מוהרא"ש פלעגט אלע יארן ראש השנה רעדן פון וואס דער הייליגער אריז"ל זאגט, אז שופ"ר איז די ראשי תיבות פונעם פסוק (דברים כט, יז): "פֶּן יֵשׁ בָּכֶם שֹׁ'רֶשׁ פֹּ'רֶה רֹ'אשׁ וְ'לַעֲנָה"; לכאורה וואס האט דער פסוק מיט בלאזן שופר? זאגט מוהרא"ש, אז רש"י זאגט, וואס איז דאס שורש פורה ראש ולענה? "שׁוֹרֶשׁ מְגַדֵּל עֵשֶׂב מַר כְּגִידִין שֶׁהֵם מָרִים, כְּלוֹמֶר מַפְרֶה וּמַרְבֶּה רֶשַׁע בְּקִרְבְּכֶם"; דאס הייסט אז ווען מען הערט דעם שופר דארף דאס אויפוועקן דעם מענטש ער זאל תשובה טון, ארויס נעמען פון זיך דאס רשעות וואס ליגט אין אים וכו', און דאס הייבט זיך אן אין שטוב, מען זאל אויפהערן טשעפען און וויי טון די ווייב.


איך האף דו וועסט אריינעמען די בריוו אין דיר, דו וועסט זיך איבערבעטן און אנהייבן לעבן ריכטיג, וועסט רעדן ווייך, וועסט רעדן שיין און הארציג צו דיין ווייב.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א כתיבה וחתימה טובה.

#1103 - קריג זיך נישט, זיי פרייליך, וועסטו האבן פרנסה
שלום בית, התחזקות, מחלוקת, פרנסה

בעזרת ה' יתברך - יום ה' לסדר כי תבוא לאומאן, י"ד אלול, שנת תשפ"ו לפרט קטן


לכבוד ... נרו יאיר


דו האסט נישט קיין פרנסה, דו פרעגסט וואס דו קענסט טון צו האבן פרנסה.


שמחה איז מסוגל פאר פרנסה; מוהרא"ש זאגט, די הייליגע שם פון פרנסה, חת"ך, איז די סופי תיבות פונעם פסוק (תהלים קמה, טז): "פּוֹתֵחַ' אֶת' יָדֶךָ'" אז מען וויל שפע, מען וויל ציען צו זיך די שם הקדוש פון ח'ת'ך' - דארף מען זיך שטארקן מיט שמחה, ווייל די שם הקדוש איז די סופי תיבות פון (דברים טז, טו): "וְהָיִיתָ' אַךְ' שָׂמֵחַ'", ווייל אז מען איז פרייליך האט מען פרנסה.


אויך זאלסטו זיך נישט קריגן מער מיט קיינעם, זיי מוותר, קריג זיך נישט, זיכער אין שטוב, דארט זאלסטו מער אכטונג געבן; ווייל אז מען קריגט זיך אין שטוב, מען גרויסט זיך איינער אויפן צווייטן - גייט די פגם ביז די פרנסה, עס גייט אוועק די שפע.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א כתיבה וחתימה טובה.

#1102 - קומען צום רבי'ן, נאר מיט שלום בית
שלום בית, התחזקות, אומאן

בעזרת ה' יתברך - יום ג' לסדר כי תבוא לאומאן, י"ב אלול, שנת תשפ"ו לפרט קטן


לכבוד ... נרו יאיר


מיר פארן שוין פון היינט צוויי וואכן קיין אומאן צום הייליגן רבי'ן, ביים רבי'ן האט מען נאר געקענט זיין דער וואס האט שלום בית. מוהרא"ש דערציילט, אמאל איז דער רבי געזעצן ביים טיש מיט זיינע תלמידים, אינמיטן האט דער רבי זיך צוקאכט און געזאגט: "ווי וואגט זיך צו קומען צו מיין טיש איינער וואס האט נישט קיין ריינע מחשבות", און דער רבי האט זיך אויפגעשטעלט, ער איז אריין אין צימער און מער נישט געוואלט בלייבן זיצן ביים טיש. ווען דער אינגערמאן האט געזען ווי דער רבי גייט אריין אין צימער, האט ער זיך אויפגעשטעלט, ער איז צוגעגאנגען צום רבינ'ס צימער און אנגעהויבן וויינען, און זיך איינגעבעטן ביים רבי'ן, ביז דער רבי איז צוריק ארויסגעקומען און ווייטער ממשיך געווען די תורה.


וואס איז געווען די מעשה מיט דעם אינגערמאן? מוהרא"ש פלעגט דערציילן, אז דער אינגערמאן האט זיך אביסל צעאמפערט מיט זיין ווייב בעפאר ער איז געקומען צום רבי'ן, און דער רבי האט שוין נישט געוואלט זיצן מיט אים ביי איין טיש, אזוי שטארק האט דער רבי מקפיד געווען מען זאל האבן שלום בית; ווייל אז מען קריגט זיך אין שטוב האט מען נישט קיין מח, מען ווערט אויס מענטש, און נאכדעם פאלט מען אראפ אין א טיפע גרוב.


ווי קען מען קומען קיין אומאן ווען מען טוט וויי די ווייב? ווי קען מען קומען אין אומאן ווען מען טשעפעט און מען האט נישט קיין שלום בית? מוהרא"ש פלעגט אלע יארן ראש השנה רעדן פון וואס דער הייליגער אריז"ל זאגט, אז שופ"ר איז די ראשי תיבות פונעם פסוק (דברים כט, יז): "פֶּן יֵשׁ בָּכֶם שֹׁ'רֶשׁ פֹּ'רֶה רֹ'אשׁ וְ'לַעֲנָה"; לכאורה וואס האט דער פסוק מיט בלאזן שופר? זאגט מוהרא"ש, אז רש"י זאגט, וואס איז דאס שורש פורה ראש ולענה? "שׁוֹרֶשׁ מְגַדֵּל עֵשֶׂב מַר כְּגִידִין שֶׁהֵם מָרִים, כְּלוֹמֶר מַפְרֶה וּמַרְבֶּה רֶשַׁע בְּקִרְבְּכֶם"; דאס הייסט אז ווען מען הערט דעם שופר דארף דאס אויפוועקן דעם מענטש ער זאל תשובה טון, ארויס נעמען פון זיך דאס רשעות וואס ליגט אין אים וכו', און דאס הייבט זיך אן אין שטוב, מען זאל אויפהערן טשעפען און וויי טון די ווייב.


איך האף דו וועסט אריינעמען די בריוו אין דיר, דו וועסט זיך איבערבעטן און אנהייבן לעבן ריכטיג, וועסט רעדן ווייך, וועסט רעדן שיין און הארציג צו דיין ווייב.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א כתיבה וחתימה טובה.

#1101 - קומען צום רבי'ן, נאר מיט שלום בית
שלום בית, מחלוקת, אומאן

בעזרת ה' יתברך - יום ג' לסדר כי תבוא לאומאן, י"ב אלול, שנת תשפ"ו לפרט קטן


לכבוד ... נרו יאיר


מיר פארן שוין פון היינט צוויי וואכן קיין אומאן צום הייליגן רבי'ן, ביים רבי'ן האט מען נאר געקענט זיין דער וואס האט שלום בית. מוהרא"ש דערציילט, אמאל איז דער רבי געזעצן ביים טיש מיט זיינע תלמידים, אינמיטן האט דער רבי זיך צוקאכט און געזאגט: "ווי וואגט זיך צו קומען צו מיין טיש איינער וואס האט נישט קיין ריינע מחשבות", און דער רבי האט זיך אויפגעשטעלט, ער איז אריין אין צימער און מער נישט געוואלט בלייבן זיצן ביים טיש. ווען דער אינגערמאן האט געזען ווי דער רבי גייט אריין אין צימער, האט ער זיך אויפגעשטעלט, ער איז צוגעגאנגען צום רבינ'ס צימער און אנגעהויבן וויינען, און זיך איינגעבעטן ביים רבי'ן, ביז דער רבי איז צוריק ארויסגעקומען און ווייטער ממשיך געווען די תורה.


וואס איז געווען די מעשה מיט דעם אינגערמאן? מוהרא"ש פלעגט דערציילן, אז דער אינגערמאן האט זיך אביסל צעאמפערט מיט זיין ווייב בעפאר ער איז געקומען צום רבי'ן, און דער רבי האט שוין נישט געוואלט זיצן מיט אים ביי איין טיש, אזוי שטארק האט דער רבי מקפיד געווען מען זאל האבן שלום בית; ווייל אז מען קריגט זיך אין שטוב האט מען נישט קיין מח, מען ווערט אויס מענטש, און נאכדעם פאלט מען אראפ אין א טיפע גרוב.


ווי קען מען קומען קיין אומאן ווען מען טוט וויי די ווייב? ווי קען מען קומען אין אומאן ווען מען טשעפעט און מען האט נישט קיין שלום בית? מוהרא"ש פלעגט אלע יארן ראש השנה רעדן פון וואס דער הייליגער אריז"ל זאגט, אז שופ"ר איז די ראשי תיבות פונעם פסוק (דברים כט, יז): "פֶּן יֵשׁ בָּכֶם שֹׁ'רֶשׁ פֹּ'רֶה רֹ'אשׁ וְ'לַעֲנָה"; לכאורה וואס האט דער פסוק מיט בלאזן שופר? זאגט מוהרא"ש, אז רש"י זאגט, וואס איז דאס שורש פורה ראש ולענה? "שׁוֹרֶשׁ מְגַדֵּל עֵשֶׂב מַר כְּגִידִין שֶׁהֵם מָרִים, כְּלוֹמֶר מַפְרֶה וּמַרְבֶּה רֶשַׁע בְּקִרְבְּכֶם"; דאס הייסט אז ווען מען הערט דעם שופר דארף דאס אויפוועקן דעם מענטש ער זאל תשובה טון, ארויס נעמען פון זיך דאס רשעות וואס ליגט אין אים וכו', און דאס הייבט זיך אן אין שטוב, מען זאל אויפהערן טשעפען און וויי טון די ווייב.


איך האף דו וועסט אריינעמען די בריוו אין דיר, דו וועסט זיך איבערבעטן און אנהייבן לעבן ריכטיג, וועסט רעדן ווייך, וועסט רעדן שיין און הארציג צו דיין ווייב.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א כתיבה וחתימה טובה.

#1100 - מען לאזט איבער די ווייב און מען פארט אויף אומאן?!
חינוך הילדים, שלום בית, התחזקות, אומאן

בעזרת ה' יתברך - יום א' לסדר כי תבוא לאומאן, י' אלול, שנת תשפ"ו לפרט קטן


לכבוד ... נרו יאיר


מוהרנ"ת אין די בריוון פון פרשת כי תבוא שרייבט ער: "לסדר 'כי תבוא לאומאן'"; מען פארט שוין צום הייליגן רבי'ן, יעדער איינער האט מניעות, יעדער האט שוועריקייטן, דאך פארט מען צום רבי'ן, און איך האף אז דו וועסט די יאר קומען, איך האף דו וועסט זיין שטארק, נישט קוקן אויף קיינעם, ווייל דער הייליגער רבי האט געזאגט (חיי מוהר"ן, סימן תג): "הָרֹאשׁ הַשָּׁנָה שֶׁלִּי עוֹלֶה עַל הַכֹּל", זיין ביי מיר ראש השנה איז גרעסער פון אלעס און איך וואונדער זיך אויף מיינע תלמידים וואס גלייבן אין מיר, פארוואס זאלן זיי נישט מעורר זיין מיינע מענטשן אז אלע זאלן קומען צו מיר אויף ראש השנה?! קיינער טאר נישט פעלן! "כִּי כָּל עִנְיָן שֶׁלִּי הוּא רַק רֹאשׁ הַשָּׁנָה", מיין גאנצע זאך איז ראש השנה, און מען זאל מודיע זיין פאר אלע וואס גלייבן אין רבי'ן, אז ער האט געהייסן קומען צו אים אויף ראש השנה, "וּמִי שֶׁזּוֹכֶה לִהְיוֹת עַל רֹאשׁ הַשָּׁנָה, רָאוּי לוֹ לִשְׂמֹחַ מְאֹד מְאֹד, אִכְלוּ מַעֲדַנִּים וּשְׁתוּ מַמְתַקִּים, כִּי חֶדְוַת ה' הִיא מָעֻזְּכֶם", און ווער עס איז זוכה צו זיין ביי אים אויף ראש השנה דארף זיך זייער פרייען א גאנץ יאר, עיין שם.


מען זעט אן אינטערעסאנטע זאך, יעדער איינער פארט ראש השנה צו זיין רבי, ביי אלע חסידות'ן פארט מען אוועק אויף ראש השנה און קיינער זאגט גארנישט, אבער ווען עס קומט צו פארן קיין אומאן - דרייט זיך איבער די וועלט, הימל און ערד, "היתכן מען לאזט איבער די ווייב און מען פארט אויף אומאן?!" דאס אליינס איז א באווייז אז דאס איז די קול הברה וואס וויל פארשטעלן די קול דקדושה, אז מען זאל נישט קומען צום צדיק, מען זאל נישט באקומען אלע תיקונים.


געלויבט דעם אייבערשטן אז מיר האבן אונזערע ד' אמות אוועק פון די גאנצע טומל, אונזערע ד' אמות איז אפגעהיטן, מיר אלע תלמידי היכל הקודש ברענגען די קינדער צום רבי'ן, און אפילו מען האט נישט קיין געלט - געבט מען אוועק פון די אנדערע באקוועמליכקייטן, מען שפארט אפ געלט אינמיטן יאר אז מען זאל קענען ברענגען די קינדער צום רבי'ן.


גיי א שפאציר, שמועס אויס דיין הארץ, בעט דעם אייבערשטן אז דו זאלסט זוכה זיין צו ווערן אן ערליכער איד און קענען אלעס פאררעכטן.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א כתיבה וחתימה טובה.

#1099 - זיי מכבד דיין ווייב, וועסטו גלייך זען דיין ישועה
אמונה, שלום בית, התחזקות, בטחון

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת כי תצא, ז' אלול, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר


איך וויל דיך מחזק זיין אז דו זאלסט רחמנות האבן אויף דיין ווייב, דו זאלסט זיך באגיין מיט איר ווי מען באגייט זיך צו די חשוב'סטע מענטש, און איך בין זיכער אז אין דעם ליגט דיין ישועה, און אנשטאט זוכן סגולות פון אונטער דער ערד, טון דאס און יענץ געהאלפן צו ווערן מיט וואס דו דארפסט געהאלפן ווערן; אויב דו וועסט מכבד זיין דיין ווייב, דו וועסט זיך פירן צו איר מיט ליבשאפט און עהרע – וועסטו געהאלפן ווערן, און איך זאג דיר צו אז אויב דו וועסט זיך אזוי פירן – וועסטו זען גלייך א ישועה.


איך ווייס אלעס, איך ווייס אז עס איז שווער, איך ווייס אלעס וואס גייט אריבער אויף דיר, ווייל אלעס פון מיינע תלמידים ווייס איך, אפילו אן דעם וואס מען דערציילט מיר; מיט דעם אלעם בעט איך דיר: האב רחמנות אויף דיין ווייב, בייג איין דיין קאפ פארן אייבערשטן, און נעם אלעס אן באהבה, רעד צו איר ווי מען רעדט צו די חשוב'סטע פערזענליכקייט, און טראג איר און ברענג איר ווי מען טראגט א מלכה, און פארברענג מיט איר; וועסטו זען גלייך דיין ישועה.


א כתיבה וחתימה טובה.

#1098 - אויפזוכן די חסדים, נישט טראכטן פון פראבלעמען
אמונה, שלום בית, התחזקות, בטחון

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת כי תצא, ה' אלול, שנת תשפ"ו לפרט קטן


מיינע ליבע טייערע ... נרו יאיר וזוגתו תחי'.


איך האף אז ענק האבן פארשטאנען וואס מיר האבן גערעדט, און ענק זאלן זיך נישט אראפקלאפן וכו'. איך האלט זייער פון ענק, ענק זענען ביי מיר זייער באליבט, און עס זאל ענק נישט אינטערעסירן וואס דער זאגט און וואס יענער זאגט וכו'.


ענקער עבודה אין די טעג איז לעבן מיט די תורה פון רבי'ן, לקוטי מוהר"ן חלק א, סימן קצה, (וסימנך 'הק"ץ', דו וועסט זען די ענדע פון אלע צרות), דער הייליגער רבי זאגט א וואונדערליכע זאך, אז אפילו ווען מען גייט אריבער צרות און יסורים – זאל מען גוט אויפזוכן די חסדים וואס דער אייבערשטער טוט מיט אים, ווייל אויך אין די צרה – טוט דער אייבערשטער העלפן און גוטס טון פארן מענטש.


דאס איז דיין עבודה, און נאר דאס; דו זאג פאר דיין ווייב זאכן וואס דו זעסט ווי דער אייבערשטער מאכט חסדים, און איר זאגט פאר אייער מאן זאכן אויף וואס צו דאנקען; ענק מוזן מסיח דעת זיין פון די פראבלעמען, מען טאר נישט טראכטן אזויפיל פון די פראבלעמען, מען מוז טראכטן פון די חסדים און די גוטס וואס דער אייבערשטער טוט.


א כתיבה וחתימה טובה.

#1097 - א שנה ראשונה ווי עס דארף צו זיין
שלום בית, דאווענען

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת כי תצא, ג' אלול, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר


וויסן זאלסטו, די שנה ראשונה צייט איז פון די שענסטע און בעסטע צייטן אין לעבן; פון איין זייט איז מען אפגעהיטן, מען קען זיין מיט הייליגע מחשבות, און פון די אנדערע זייט האט מען נאכנישט קיין טרדות פון די קינדער; די ערשטע יארן נאך די חתונה – קען מען זייער מצליח זיין אין עבודת השם.


על כן ליבער ברודער, ניץ אויס די צייט פאר תורה ותפילה, לויף נאכנישט ארבעטן, וועסט נאך האבן אסאך יארן צו ארבעטן, לאז די צייט פון שנה ראשונה פאר לערנען און דאווענען.


אויך זאלסטו געדענקען צו געבן גוטע ווערטער, און אויך אויב דו ביסט נישט אזוי הונגעריג פאר א גוט ווארט, דו ביסט גוט אן גוטע ווערטער – זאלסטו אבער וויסן אז א פרוי, ווען איר מאן געבט איר גוטע ווערטער – ווערט זי אזוי זאט און צופרידן, און דאס מאכט די קשר זייער שטארק, מען ווערט זייער נאנט; על כן זאלסטו געבן אן א שיעור גוטע ווערטער; דאס וועט אויפבויען א שטארקע נאנטקייט.


זיי זיך מקבל נישט צו רעדן ביים דאווענען; עס איז שווער, עס איז נישט גרינג, אבער עס לוינט; עס ברענגט ניסים למעלה מדרך הטבע.


א כתיבה וחתימה טובה.

#1096 - וואס מיינסטו, מען קען דען אנטלויפן?
אמונה, שלום בית, פרנסה, בטחון

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת שופטים, כ"ח מנחם-אב, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


איך וועל זיך זייער פרייען אז דו וועסט זיין א חלק אין אונזער קהלה און זיך אריבערציען אין שטעטל, איך וויל אבער דו זאלסט זיין אמת'דיג מיט מיר, איך וויל וויסן אויב דיין ווייב קומט מיט איר גוטע ווילן, אדער דו האסט איר באצווינגען, ווייל איינער גאר נאנט צו דיר האט מיר געשריבן אז דיין ווייב קומט נישט מיט איר גוטע ווילן, דעריבער פרעג איך דיר וואס איז די מעשה, ווייל אויב מען נעמט די וועג פון באצווינגען - פלאצט עס שפעטער זייער שטארק.


אפשר ווילסטו אנטלויפן פון די שווערע חובות אין וואס דו ביסט אריינגעפאלן? דאס איז אויך נישט קיין עצה, אזוי ווי די מעשה איז געווען, איינער האט געזאגט בסוד פאר מוהרנ"ת אז ער גייט אנטלויפן צו א צווייטע לאנד צוליב זיינע חובות, האט אים מוהרנ"ת געזאגט: "וואס מיינסטו, מען קען דען אנטלויפן? ביים סוף וועט מען דארט אויך וויסן די מעשה, אז דו האסט חובות, מען וועט זיך דארט פון דיר אויך אפשאקלען"; רבי נתן האט אים געזאגט: "אז דו ווילסט אנטלויפן - זאלסטו אנטלויפן נאר צום אייבערשטן און צו די הייליגע תורה".


אויב מען וויל קען מען ארויסגיין פון אלע חובות, די ערשטע זאך בארג מער נישט קיין איין דאלער, און אז דו דארפסט האבן געלט - זאלסטו בעטן מענטשן זאלן דיר העלפן, אבער חס ושלום בארגן. צווייטנס, זאלסטו רופן אלע בעלי חובות, זיי איבער בעטן, און זיי זאגן אז דו גייסט זיי אלע באצאלן און צוביסלעך זאלסטו אלעמען באצאלן.


איך האף אז דו פארשטייסט די זאך, איך וויל דיך נישט אוועק שטופן חס ושלום, איך וויל נישט דיין ווייב זאל קומען געצווינגענערהייט און שפעטער וועט עס חס ושלום פלאצן.


מען קען פון איבעראל לעבן מיט די עצות פון רבי'ן, עס איז נישט ריכטיג צו זאגן אז נאר אין א געוויסע פלאץ קען מען דינען דעם אייבערשטן, אזוי ווי עס איז געווען ביים רבי'ן, א איד האט דערציילט דעם רבי'ן אז מען טראגט אים אן א שידוך, דער שידוך אליין געפעלט אים זייער, אבער היות ער דארף גיין וואוינען דארט וכו' - וויל ער נישט דעם שידוך, ווייל ער וועט זיך נישט געפינען דארט דאס פלאץ, האט אים דער הייליגער רבי געזאגט (שיחות הר"ן, סימן קלט), מען קען אין יעדע פלאץ געפינען דעם אייבערשטן, עיין שם.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א כתיבה וחתימה טובה.

#1095 - הויזן איז א פריצות פאר א פרוי, נישט קיין חילוק ווען
צניעות, שלום בית, התחזקות

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת שופטים, כ"ו מנחם-אב, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... תחי'


איך האב ערהאלטן אייער בריוו.


הויזן איז א פריצות פאר א פרוי, אויך ביינאכט ווען מען שלאפט איז הויזן פריצות, זאלט איר זיך קויפן א נאכט קלייד; ווי אזוי וועלן אייערע קינדער אייך געדענקען? א מאמע מיט הויזן?!


מאכט גרייט אייער שטוב אז די שכינה הקדושה זאל דארט וועלן אריינקומען.


דאנקט און לויבט דעם אייבערשטן פאר אלע חסדים, פאר אלע גאנאדע - וואס ער טוט מיט אייך; מוהרנ"ת זאגט: "ווען מען דאנקט און מען לויבט דעם אייבערשטן, זאגט דער אייבערשטער כביכול אין הימל פאר די מלאכים: 'קוקט דעם מענטש, ער דאנקט מיר און ער לויבט מיר, איך וועל אים געבן אזויפיל גוטס, אסאך מער וויפיל ער האט, אסאך מער וויפיל עס קומט אים, ער זאל מיר נאך מער דאנקען'".


דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א כתיבה וחתימה טובה.