בריוון פונעם ראש ישיבה שליט"א

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת עקב, י"ג מנחם-אב, שנת תשפ"ו לפרט קטן

ליבער טייערער ... נרו יאיר

מזל טוב, מזל טוב! דער אייבערשטער זאל העלפן דו זאלסט בויען א בית נאמן בישראל מיט הצלחה אין אלע ענינים.

איך וויל דיר בעטן זייער א הייקעלע (סענסיטיווע) זאך, אז יעצט ווען דו גייסט בויען דיין שטוב – זאלסטו מאכן א נחת רוח פאר די שכינה הקדושה, דו זאלסט לאדענען ביידע פון דיינע עלטערן זיי זאלן קומען צו די חתונה, און זאלסט יעדן מוחל זיין.

איך ווייס אז איך ווייס גארנישט וואס דו ביסט אלץ אריבער, ווי מען האט דיך געפייניגט ה' ישמרינו, דאך דאך דאך, יעצט ווען דו גייסט בויען דיין שטוב, א היים – דארפסטו פרייליך מאכן די שכינה הקדושה וואס בעט זיך דו זאלסט רופן דיינע עלטערן און זיי זאלן דיך אונטערפירן.

איך בעט דיר ווער נישט בייז אויף מיר און צערייס נישט די בריוו, און אפילו עס איז דיר שווער – זאלסטו עס טון. איך זאג דיר צו בהבטחה גמורה וחזקה, אז אויב דו וועסט טון די מסירות נפש, דו וועסט לאדענען ביידע עלטערן, טאטע און מאמע, און זיי בעטן זיי זאלן דיך אונטערפירן, אפילו זיי זענען גע'גט און שוין נאכאמאל חתונה געהאט, זאלסטו זיך עקשנ'ען אז דוקא זיי זאלן דיך אונטערפירן, זאג איך דיר צו אז דו וועסט זיין א גרויסער עושר און דו וועסט מצליח זיין און האבן די וועלט און יענע וועלט.

אויך זאלסטו מחזק זיין דיין כלה זי זאל אויך רופן אירע עלטערן, ווייל ענק גייען דאך יעצט ברענגען דורות, איז וואס עפעס זאלן ענקערע קינדער ענק מכבד זיין...?

איך בעט איבער, און איך בעט: טו עס פאר די שכינה הקדושה, טו עס פאר דיר, פאר דיין עתיד, טו עס פארן אייבערשטן. טראכט פון זיך מוסר נפש זיין פארן אייבערשטן; וואלט א גוי געסטראשעט מיט א מעסער אז אויב דו גלייבסט אין באשעפער שטעכט ער אריין אין הארץ – וואלסטו זיכער געשריגן שמע ישראל... און זיך געלאזט שטעכן, און יעצט ווען עס איז שווער גייסטיש צו רופן די עלטערן – דארף מען טון רצון ה', אויפן פסוק (דברים ו, ה): "וּבְכָל נַפְשְׁךָ", זאגן די הייליגע חכמים (ברכות סא:): "אפילו נוטל את נפשך", טראומא וכו'.

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת פנחס, י"ג תמוז, שנת תשפ"ו לפרט קטן

... נרו יאיר

האסט מיך געפרעגט וואס זיך צו מקבל זיין, א גוטע זאך - לכבוד די גרויסע נס וואס דו האסט יעצט געהאט...

ליבער ברודער זיי זיך מקבל צו גיין באזוכן דיין טאטע, דו האסט אן אלטע טאטע; וואס מיינסטו, נאך וויפיל יאר וועסטו קענען מאכן די מצוה פון כיבוד אב... זאלסט גיין אים באזוכן, גיי שמועס מיט אים, און זע וואס דו קענסט העלפן ביי אים אין שטוב; לאז זיך אפ פון אלע אנדערע זאכן וואס דו טוסט טו די מצוה פון כיבוד אב, די תורה זאגט (שמות כ, יא): "למען יאריכון ימיך", דו וועסט לאנג לעבן.

האסט מיך געפאלגט ביז אהער און קוק ווי שיין זאכן זענען, זאלסטו מיר הארכן אויך מיט דעם, וועסט נישט חרטה האבן.

בעזרת ה' יתברך - יום ב' לסדר טהרה, כ"ו ניסן, שנת תשפ"ו לפרט קטן

מרת ... תחי'

איך האב ערהאטלן אייער בריוו.

האט נישט מורא צו געבן שאט"ס פאר אייער קינד, דער רבי האט געזאגט מען מוז געבן שאט"ס (עיין בספר אבניה ברזל, סימן לד), דער רבי האט געזאגט (שם), ווער עס געבט נישט שאט"ס פאר די קידער - איז א רוצח; לאזט אפ די חכמות המדומות, לאזט אפ די נארישע שיטות וואס האקן פעך און שוועבל אויף וואקסינען, עס איז אלעס שטותים והבלים; הערט זיך צו נאר צום קול פון צדיק, דאס איז דער הייליגער רבי.

בנוגע די קשר מיט אייער טאטע; איר דארפט פאררעכטן, זעט צו רופן יעדע וואך אייער טאטע אים זאגן גוט שבת, און זיכער אז איר זעט אייער טאטע פנים בפנים אז נישט ריכטיג אוועק צו שפאצירן אן רעדן, דאס איז נישט קיין דרך ארץ, מען דארף גריסן א טאטע.

בנוגע וכו'; נעמט נישט אריין אין שטוב קיין שום כלי וואס מען קען זען אויף דעם ווידיאו, האלטס אייער שטוב ריין, זוכט נישט קיין היתרים, דאס קען קאסטן א טייערע פרייז, אסאך שטיבער זענען חרוב געגאנגען צוליב ארייננעמען די כלים.

בנוגע וכו'; די צווייטע תורה פון די צווייטע חלק ליקוטי מוהר"ן, דאס איז מסוגל להולדה. מוהרא"ש זאגט, ביי אים, ווען ער איז אריין אין שפיטאל מיט די רעבעצין האט ער אנגעהויבן זאגן די תורה, און די תפילה (לקוטי תפילות חלק ב, סימן ב), און ביים ענדע פון די תפילה איז דער דאקטער שוין געקומען זאגן מזל טוב! מזל טוב!

דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

בעזרת ה' יתברך - ערב שבת קודש פרשת שמיני-ב, כ"ג ניסן, אסרו חג, מברכין אייר, שנת תשפ"ו לפרט קטן

... נרו יאיר, קרית יואל מאנרא

איך האב ערהאלטן ענקער לאנגע בריוו.

איך בעט דיר זייער, האלט נישט צוריק דיין ווייב פון גיין העלפן אירע עלטערע עלטערן, אפילו עס גייט אויפן חשבון פון ענקער לעבן; ווייל די מצוה פון העלפן עלטערן איז זייער חשוב ביים אייבערשטן, מכבד זיין עלטערן איז פון די גרעסטע מצוות וואס מיר האבן.

זיי מחזק זיין ווייב זי זאל גיין העלפן איר אלטע טאטע און מאמע, איך בין זיכער אז עס וועט ענק גארנישט פעלן, ענק וועלן גארנישט דערלייגן, ענק וועלן געבענטשט ווערן פונעם אייבערשטן מיט נחת ביי ענקערע קינדער, און מיט אריכות ימים ושנים, מיט געזונט און פרייד.

ווי לאנג מיינסטו האט מען בכלל אין לעבן א געלעגנהייט צו טון די מצוה? עס לוינט זיך יעדע מינוט וואס מען קען העלפן עלטערן, און ספעציעל עלטערע עלטערן. שפעטער קען מען שוין נישט טון די מצוה, הייבט מען זיך אן צו בענקען, מען באוויינט די טעג און יארן וואס מען האט זיי נישט באדינט.

אויך דו זאלסט העלפן דיין טאטע, גיי אריבער, זיי וואס דו קענסט אים העלפן.

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת כי תשא, ט"ז אדר, שנת תשפ"ו לפרט קטן

... נרו יאיר, בארא פארק

איך וויל דיר בעטן דו זאלסט מכבד זיין דיינע עלטערן, דו זאלסט זיי רופן יעדן טאג זיי באגריסן, אינטערעסיר זיך מיט וואס דו קענסט זיי העלפן, און אז דו וואוינסט אין די זעלבע שטאט ווי זיי - זאלסטו אריבערגיין צו זיי. ווייל חכמינו זכרונם לברכה דערציילן (קידושין לא:; עבודה זרה כד:), עס איז געווען א גוי דמא בן נתינה אין די שטאט אשקלון, וואס האט זייער מכבד געווען זיין טאטע, און אפילו ער האט געקענט פארדינען אסאך געלט האט ער ענדערש אכטונג געגעבן אויף זיין טאטע און אנשטאט מאכן ביזנעס און מזלזל זיין אין די טאטע האט ער ענדערש אוועק געווארפן זיינע ביזנעס און אכטונג געגעבן אויף זיין טאטע, און דער אייבערשטער האט אים באצאלט עס איז ביי אים אין שטאל געבוירן געווארן א פרה אדומה, וואס מען האט גענוצט אין בית המקדש; זעט מען פון דעם אז דער וואס איז מכבד טאטע מאמע דער איז זוכה צו פרה אדומה, דער ווערט ריין פארן אייבערשטן.

אז דיינע עלטערן ווערן פארעלטערט - זאלסטו נעמען פאר דיר די מצוה זיי צו מכבד זיין, טראג זיי און ברענג זיי, גיי איינקויפן און ערלעדיגן פאר זיי; ווייל עס איז נישטא נאך אזא גרויסע זאך ביים אייבערשטן ווי מכבד זיין די עלטערן, אזוי ווי די הייליגע חכמים זאגן (תנא דבי אליהו רבא, סימן כו): "כָּל הָעוֹלָם כּוּלוֹ שֶׁל הַקָדוֹשׁ בָּרוּךְ הוּא, וְאֵין הַקָדוֹשׁ בָּרוּךְ הוּא מְבַקֵּשׁ מֵהָאָדָם רַק שֶׁיְכַבֵּד אָב וָאֵם", די גאנצע וועלט געהערט צום אייבערשטן און דער אייבערשטער בעט אונז נאר איין זאך, מיר זאלן מכבד זיין טאטע מאמע.

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת צו, ד' ניסן, שנת תשפ"ו לפרט קטן

ישראל שמעון שטיינבערג נרו יאיר, בארא פארק

איך וויל דיך מחזק זיין דו זאלסט אנהאלטן דיין ארבעט מיט די בחורים. איך בין פארנומען, איך האב אסאך אויפן קאפ, די אלע תלמוד תורה'ס, סיי אין שטעטל, סיי אין ארץ ישראל, אויך די אלע בית פיגא'ס. איך בין טרוד מיט אינגעלייט, מיט שלום בית, איך האב נישט די מעגליכקייט צו זיין מיט די בחורים פון אינדערפרי ביז ביינאכט, איך וויל דיר בעטן דו זאלסט פירן די ישיבה, דו זאלסט אריינלייגן אין די בחורים יראת שמים, מידות טובות און קדושה.

רעד צו די בחורים אסאך פון כיבוד אב ואם. מוהרא"ש האט מיר געזאגט צו רעדן פון כיבוד אב ואם יעדן טאג. בפרט יעצט אין די בין הזמנים טעג, און די אלע יום טוב טעג - דארף מען זייער אכטונג געבן אויף כיבוד אב ואם, און אויך נאך די חתונה, ווען מען גייט צו די עלטערן צו די סדרים אדער סעודות, אדער אז מען האט די זכיה אריינצונעמען די עלטערן אין שטוב דארף מען זייער אכטונג געבן זיי מכבד זיין און זיי פרייליך מאכן, און אז די חומרות פון פסח וועט פוגע זיין אין די כבוד פון די עלטערן - זאל מען דאס איבערשמועסן מיט א דיין אדער רב ווי אזוי זיך צו פירן, ווייל די חומרות און מנהגים קענען נישט אוועק שטופן די כיבוד אב ואם וואס איז א מצוה דאורייתא.

עס איז באקאנט די מעשה, דער הייליגער בעלזער רב דער שר שלום זכותו יגן עלינו האט זייער אכטונג געגעבן אויף זיין מאמע'ס כבוד, אמאל פסח, עסנדיג פון איין טעלער מיט זיין מאמע האט זי איינגעטינקען די מצה אין די זופ, און דער הייליגער צדיק האט ווייטער ממשיך געווען צו עסן פון די זופ, אלע האבן זיך געוואונדערט: 'ווי קען דאס זיין, דער הייליגער בעל שם טוב זכותו יגן עלינו האט דאך מקפיד געווען נישט צו עסן קיין געבראקס, די מצה זאל נישט אנרירן קיין וואסער, און דער רבי איז דאך מקפיד נישט צו עסן קיין געבראקס?!' האט דער הייליגער שר שלום געזאגט: "נישט עסן קיין געבראקס איז א גוטער מנהג און מיר דארפן דאס היטן, אבער די מצוה פון מכבד זיין א מאמע איז נאך מער הייליג, דאס שטייט אין די הייליגע תורה, אז מען דארף זייער מכבד זיין א מאמע".

נאך א זאך וויל איך דיר בעטן, איך וויל דו זאלסט מיר העלפן קענען אויפנעמען קבלת קהל יעדן זונטאג, איך דארף דיין הילף עס זאל זיין א סדר ווער עס קומט און ווען מען קומט. מען דארף זייער אכטונג געבן נישט צו טרעטן אויף מענטשן, נישט זיין א "פוסע על ראשי על קודש", איך וויל נאך פסח צוריק אנהייבן אויפנעמען אנשי שלומינו, זיי מחזק זיין און זיי פרייליך מאכן.

דער אייבערשטער זאל העלפן מיר זאלן זוכה זיין צו (פסחים קטז:): "וְנֹאכַל שָׁם מִן הַזְּבָחִים וּמִן הַפְּסָחִים"; און צו (מיכה ז, טו): "כִּימֵי צֵאתְךָ מֵאֶרֶץ מִצְרָיִם אַרְאֶנּוּ נִפְלָאוֹת", אמן.

בעזרת ה' יתברך - ערב שבת קודש פרשת ויקהל-פקודי, שבת החודש, מברכין ניסן, כ"ד אדר, שנת תשפ"ו לפרט קטן

... נרו יאיר

דיין זיידע האט מיך גערופן, ער זאגט מיר אז דו העלפסט אים זייער, די ווינטער האט זייער אסאך געשנייט, יעדע מאל נאך איידער ער האט געהאט די מעגליכקייט דיך צו רופן - ביסטו געקומען און אויפגעשארט די שניי מיט א זריזות, ער האט דיך זייער אויסגערימט.

טייערער ליבער תלמיד, יעצט אין די 'בין הזמנים' טעג זאלסטו זען וואס מער צו העלפן דיינע עלטערן און אויך דיינע זיידעס. מען קען זיך גארנישט פארשטעלן דאס גרויסקייט פון העלפן טאטע מאמע, כיבוד אב ואם איז (ירושלמי קדושין א, ז): "חמורה שבחמורות", עס איז זייער א טייערע מצוה; און יעצט אין די ערב יום טוב טעג, וואס מען רופט 'בין הזמנים' טעג - זענען די עלטערן נאך מער אנגעוויזן אויף די הילף פון די קינדער; מען דארף אנגרייטן דעם יום טוב, מען דארף איינקויפן, איינרישן וכו' וכו' - זאלסטו אויסניצן די טעג זיי צו העלפן.

ווען דו העלפסט דיינע עלטערן זאל דאס זיין מיט גרויס שמחה, נישט אבי געטון און אבי געמאכט, ווי מען איז געצווינגען, מען האט נישט קיין ברירה, נאר מיט גרויס שמחה. דער רבי זאגט (ספר המדות אות שמחה, סימן א): "כְּשֶׁאָדָם עוֹשֶׂה מִצְוָה בְּשִׂמְחָה, זֶה סִימָן שֶׁלִּבּוֹ שָׁלֵם לֵאלֹקָיו", ווען א מענטש טוט א מצוה מיט שמחה - איז דאס א באווייז אז זיין הארץ איז אים גאנץ מיטן אייבערשטן; ווען דיינע עלטערן רופן דיך בעטן דו זאלסט זיי עפעס טון - זאלסטו זיך פרייען אז דו קענסט זיי העלפן, זאלסט זיך אונטערזינגען און אונטערטאנצן אז דו ביסט זוכה צו מאכן א נחת רוח פאר זיי; ווייל מען האט גארנישט קיין השגה אין די גרויסע מצוה פון העלפן די עלטערן.

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת ויקרא, כ"ח אדר, שנת תשפ"ו לפרט קטן

לכבוד ... נרו יאיר

בנוגע וואו צו זיין פסח וכו'; פאר נישט אוועק אויף פסח, בלייב אין שטוב. עס איז זייער שיין צו זיין יום טוב אין שטוב, פסח מיט די ווייב און מיט די קינדער איז גאר גאר שיין. עס איז זייער הייליג ווען דער טאטע געבט איבער פאר די קינדער פסח ביים סדר די הייליגע אמונה, עס איז נישט אזוי שווער פסח'דיג צו מאכן די שטוב, אז מען טוט עס מיט שמחה - איז דאס גאר געשמאק, און אזוי קען מען זיין אין שטוב פסח.

העלף דיין ווייב מאכן פסח'דיג, בעיקר זאלסטו איר מחזק זיין מיט גוטע ווערטער, און איר אויסהערן, און זיכער איר אויסרימען; דאס איז דאך אונזער מצוה, מיר זאלן מחיה זיין און פרייליך מאכן די ווייב. חכמינו זכרונם לברכה זאגן (ראש השנה ו:): "אשה בעלה משמחה", דער מאן דארף פרייליך מאכן די ווייב.

אז דיינע עלטערן האבן נישט ווער עס זאל זיין מיט זיי, און זיי רופן דיך צו קומען - איז א מצוה צו גיין, אבער אז דיינע ברידער און שוועסטער גייען שוין - פעלט נישט אויס דו זאלסט אויך גיין; ענדערש בלייב אין שטוב, מאך א שיינע סדר, געב איבער פאר דיינע קינדער די ריינע אמונה, ליל הסדר באקומען די עלטערן ספעציעלע כוחות פון הימל צו קענען פלאנצן די אמונה אין זייערע הערצער, פסח ביינאכט קומט צו יעדן טאטן הימלישע כוחות צו קענען משפיע זיין אויף זיינע קינדער; אפילו א גאנץ יאר האט מען נישט קיין דיבורים, מען האט נישט וואס צו פארקויפן, אנדערש איז פסח ביינאכט, דעמאלט באקומט מען הימלישע כוחות, מען באקומט דיבורים איבער צוגעבן פאר די דורות.

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת משפטים, כ"ה שבט, שנת תשפ"ו לפרט קטן

... נרו יאיר

איך הער אז דיין טאטע נרו יאיר איז געפאלן און זיך צעבראכן די נאז מיט די הענט, דער אייבערשטער זאל אים שיקן א רפואה שלימה, איך בין מתפלל פאר אים.

איך בעט דיר, יעצט זאלסטו לייגן אלע דיינע גוטע מעשים וואס דו טוסט מיטן העלפן מענטשן – אין די זייט, און דו זאלסט זיך קאנצעטרירן צו העלפן דיין טאטע. נעם דיר די מצוה, דאס זאלסטו טון מיט די גאנצע הארץ און געפיל, ווייל העלפן א טאטע און א מאמע איז זייער זייער א הייליגע זאך.

דער עיקר איז די שיינע באנעמונג, די צוגאנג, עס זאל זיין מיט הכנעה, מיט דרך ארץ.

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת תרומה, א' דראש חודש אדר, שנת תשפ"ו לפרט קטן

... נרו יאיר

בנוגע וואס מיר האבן נעכטן געשמועסט וכו'; עס איז א שווערע מעשה, ווייל כיבוד אב ואם איז העכער אלעס, אבער אז דיין שלום בית צעפאלט – איז אויך נישט קיין עסק; און אז דיינע עלטערן ווילן דו זאלסט קומען טאג איין טאג אויס, זיצן דארט אן קיין זייגער, און וויפיל דו גייסט צו זיי ווילן זיי נאך און נאך, און דיין ווייב וויל זיין אין שטוב מיט דיר פריוואט; דארפסטו מיט חכמה מאכן ביידע, סיי גיין צו זיי און סיי אהיים גיין.

איך טראכט אז דו זאלסט גיין איין מאל א וואך צו זיי מיט דיין ווייב פאר נאכטמאל, אדער פאר שבת, און די איבריגע נעכט זאלסטו עסן אין שטוב, זיין מיט דיין ווייב.

אויך קענסטו אויסארבעטן צו גיין צו זיי אינמיטן טאג, נישט אויפן חשבון פון דיין ווייב, דעמאלט קענסטו זיי העלפן, פאררעכטן וואס מען דארף פאררעכטן, און שמועסן וכו' וכו'.

זיי נזהר צו גיין יעדן טאג אין מקוה, דער הייליגער רבי זאגט (ספר המדות אות המתקת הדינים, סימן פא): "הַמִּקְוֶה מַמְתִּיק הַדִּין", מקוה איז ממתיק די דינים, און זיי נזהר צו דאווענען די דריי תפילות מיט מנין.

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת משפטים, כ"ה שבט, שנת תשפ"ו לפרט קטן

לכבוד...

איך האב ערהאלטן דיין בריוו.

בנוגע די חלומות וכו'; איז די עצה צו ליינען קריאת שמע שעל המטה, דאס נעמט אוועק אלע חלומות און אלע פחדים.

ליין קריאת שמע, עס נעמט נישט לאנג, עס נעמט אפאר מינוט, ליין עס אין א סידור, ליין קריאת שמע אין קאך אדער אין דיינונג רום, גיי נישט אין בעט איידער דו ליינסט קריאת שמע, אזוי וועסטו נישט איינשלאפן אינמיטן, און אזוי וועסטו מער נישט חלומ'ען שלעכטע שרעקעדיגע חלומות...

בנוגע וכו'; עס איז זייער א שווערע שאלה, ווייל אז מען רודפ'ט א יתום אדער יתומה איז זייער געפערליך, איז ווי קען מען דיר זאגן דו זאלסט מוחל זיין דיין שטיף טאטע וואס האט דיך אזוי געפייניגט...

אבער מיטן רבינ'ס עצות, מיט התבודדות ותפילה – קען מען ארויסנעמען אפילו די שטארקע ווייטאג, בפרט אז מען איז דן לכף זכות, מען טראכט אז ער אליין איז א גרויסע רחמנות, וואס ווייסט ער פון זיין לעבן צו זאגן וכו' וכו'? דורכדעם קען במשך הזמן ארויסגיין אלע ווייטאג, ביז דו וועסט אים קענען מוחל זיין.

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת תרומה, כ"ח שבט, שנת תשפ"ו לפרט קטן

לכבוד ...

ווי אזוי קען דאס זיין, צו רעדן חיזוק מיט יעדן איינעם, ווען די אייגענע עלטערן רופן דיך, זיי ווילן רעדן מיט דיר – און דו מאכסט זיך נישט וויסנדיג?

אוודאי און אוודאי זאלסטו רופן דיינע עלטערן, און אז זיי וועלן רעדן פאר א שעה – זאלסטו זיך נישט בייסן די ליפן און טראכטן 'א שאד די צייט, א שאד עס נעמט אזוי לאנג, איך וואלט יעצט געקענט רעדן מיט מענטשן, אדער לערנען, דאווענען וכו'', נאר זאלסט זיך פרייען אז דו קענסט מאכן א נחת רוח פאר דיינע עלטערן, וואס דאס איז אזוי גרויס ווי מאכן א נחת רוח דעם אייבערשטן, וואס חכמינו זכרונם לברכה זאגן (קידושין ל:): "הוקש כבודם לכבוד המקום".

אשרינו מה טוב חלקינו אז מיר זענען מקורב צום רבי'ן וואס לערנט אונז די שיינקייט פון תורה ומצוות.

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת בא, ב' שבט, שנת תשפ"ו לפרט קטן

... נרו יאיר

איך וויל דו זאלסט האבן גוטע חברים, דו זאלסט אנטלויפן פון שלעכטע חברים מער ווי מען לויפט אוועק פון א פייער, ווייל שלעכטע חברים קענען חרוב מאכן דאס לעבן פון די וועלט און פון יענע וועלט.

צוויי סימנים געב איך דיר צו זען ווער איז א נישט גוטע חבר פאר דיר:

1) הער וואס יענער רעדט, אז יענער רעדט מיאוסע ווערטער אדער כמו מיאוסע ווערטער – זאלסטו אוועק שטיין פון יענעם. דער הייליגער רבי זאגט (ספר המדות אות ניבול פה חלק א, סימן א): "מִי שֶׁמְּדַבֵּר נִבּוּל פֶּה, בְּיָדוּעַ שֶׁלִּבּוֹ חוֹשֵׁב מַחֲשָׁבוֹת אָוֶן", ווער עס רעדט שמוציג איז דאס א סימן אז ער איז א שמוציגער מענטש; געב זיך זייער אכטונג פון בחורים וואס רעדן פון שידוכים וכו'.

2) געב זיך אכטונג פון בחורים וואס זאגן דיר זאלסט נישט פאלגן דיינע עלטערן, פון זיך אוועק רירן פון די וועג פון די עלטערן, חס ושלום, חס וחלילה זיך אוועק ריקן פון די וועג וואס די עלטערן גייען.

זיי שטארק מיטן סדר דרך הלימוד (המבואר בשיחות הר"ן, סימן עו), לערן יעדן טאג אכצן פרקים משניות, זיבן דפים גמרא, זאג דעם יום תהילים און לערן אסאך ספר המידות.

אויך זאלסטו גיין אין גאס מיט די אויגן אראפ און די קאפ און הארץ אויף ארויף, רעד צום אייבערשטן, בעט אים אז דו זאלסט זוכה זיין צו תשובה טון און זיין א צדיק.

איך האב דיך זייער ליב.

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת וארא, כ"ו טבת, שנת תשפ"ו לפרט קטן

לכבוד ... נרו יאיר

מיש זיך נישט אין קיין מחלוקת, שטיי ווייט פון מחלוקת, ספעציעל ווען עס זעט אויס פרום און ערליך; פון דעם זאלסטו אנטלויפן, נישט האבן קיין שייכות, ווייל דורך מחלוקת באצאלט מען זייער א טייערע פרייז.

אויך זאלסטו גיין צו דיינע עלטערן, דאס איז תיקון שובבי"ם, און שטיי אין דער זייט, הער אויס וואס זיי האבן דיר צו זאגן, טייל נישט איין וואס זיי זאלן טון, זיץ און הער אויס וואס זיי זאגן דיר, און אויב איז דא אין די משפחה חלוקי דעות זאלסטו חס ושלום נישט זיך מישן, נאר שטיי פון דער זייט.

אנא איך בעט דיר זוך נישט צו מתקן זיין קיינעם, פאררעכט נישט די וועלט, זוך נישט ביי אנדערע שלעכטס, מיר זענען געקומען אין היכל הקודש זיך אליינס מתקן זיין נישט יענעם מתקן זיין, אוי ווי ביטער עס איז אן א צדיק, מען איז פארנומען מיט יעדעמ'ס רוחניות אויסער זיך אליינס, און ווען מען קומט צום צדיק עפנט זיך די אויגן, מען הייבט אן זען די אייגענע שפלות, און מען זעט דאס גוטס ביי יעדן איינעם.

גיי התבודדות, וויין זיך אויס צום אייבערשטן, בעט אים: "הייליגער באשעפער איך בין פארנומען מיט דעם און מיט יענעם, איך פריי זיך מיט די פראבלעמען וואס מען טרעפט ביי דעם און ביי יענעם, און ביי מיר אליינס איז דאך אזוי טינקל און שווארץ, איך דארף דאך אליינס תשובה טון אויף מיינע מעשים"; אזוי זאלסטו וויינען צום אייבערשטן.

היינט נאכט וועט זיין די וועכנטליכע ליל שישי שיעור, איך וויל דו זאלסט קומען זיך אויפוועקן און אויפפרישן מיט די עצות פון רבי'ן.

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת שמות, י"ח טבת, שנת תשפ"ו לפרט קטן

... נרו יאיר

וואס מאכסטו עפעס טייערער ליבער ברודער? איך האב שוין לאנג נישט געהערט פון דיר, איך האף צום אייבערשטן אז דו גייסט אן מיט דיין תורה ותפילה, דער רבי וויל פון אונז די צוויי זאכן, מיר זאלן לערנען און דאווענען, גיין אין שול מיט תמימות דריי מאל א טאג, דאווענען דריי תפילות און לערנען חומש מיט משניות, גמרא מיט הלכה; הלוואי וועסטו זאגן יעדן טאג אכצן פרקים משניות מיט די יום תהלים, דאס איז מזכך ומטהר דעם מענטש.

דיין ווייב פרעגט וכו'; זאג איר עס איז גוט זי זאל מיט גיין מיט אירע עלטערן קיין פלארידע, עס איז א גרויסע מצוה אז מען האט עלטערן וואס פארעלטערן זיך, זיי משמש זיין.

איך געדענק ווען איך בין געווען א קליין קינד פלעגט מיין מאמע זאל זיין געזונט פארן מיט איר מאמע קיין פלארידע איר באדינען, איר מחי' זיין.

זאג פאר דיין ווייב זי זאל כאפן די מצוה, אויך וועט זי זיך אביסל אפרוען פון די ארבעט מיט די קינדער, זי וועט צוריק קומען מיט פרישע כוחות, ווייל עס איז זייער וויכטיג פאר א אידישע מאמע זיך אביסל אפרוען, שעפן פרישע כוחות.

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת וישלח, י"ד כסליו, שנת תשפ"ו לפרט קטן

משפחת ... שיחיו, קרית ברסלב

איך האב ענק שוין געשריבן צענדליגער בריוו, און נאך אביסל, ממש בקרוב – גייען ענק זוכה זיין צו זרע של קיימא. עס קען אויסקוקן אביסל אינטערעסאנט וואס איז יעצט מיט דעם בריוו, אבער איך בין זיכער אז דער אייבערשטער וועט ענק געבן קינדערלעך בזכות די אלע גוטע זאכן וואס ענק ביידע טוען, איך וויל ענק בעיקר בעטן ענק זאלן נישט פארלירן ענקער אמונה ובטחון, ענק זאלן ווייטער זיין שטארק גלייבן אז דער אייבערשטער וועט ענק העלפן.

איך ווייס עס איז ענק זייער שווער, בפרט ווען עס קומט די צייט וכו' און מען זעט אז מען איז נאכאלץ נישט געהאלפן געווארן, עס ווערט צוריק טונקל, עס קומט א שווארצע וואלקן וכו', דאך בעט איך ענק זייער, שטארקט אייך אינאיינעם מיט אמונה ובטחון, און פארטרייבט די עצבות ומרה שחורה, פארטרייבט די קליפות וואס ווילן ענק אריינווארפן אין יאוש.

די חנוכה טעג קומען שוין, חנוכה זאלן ענק זינגען און טאנצן 'על נסיך ועל נפלאותיך ועל ישועתיך'.

נעמט ענק פאר א גוטע קבלה אין די מצוה פון כיבוד אב ואם, נעמטס ענק פאר צו רופן יעדן טאג ענקערע עלטערן און זיי פרייליך מאכן מיט א ווערטל וכדומה, וועלן ענק זוכה זיין אז ענקערע קינדער וועלן ענק פרייליך מאכן.

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת וישלח, י' כסליו, שנת תשפ"ו לפרט קטן

... תחי', תלמידה בית פיגא טבריה

איך האב ערהאלטן אייער בריוו.

איר פרעגט אויב עס איז גוט איר זאלט רעדן ווייטער מיט די מיידל וואס רעדט נישט שיין צו איר מאמע, אויב דאס מיינט א נישט גוטע חבר'טע?

איר קענט ווייטער רעדן מיט איר, נאר אז איר וועט הערן ווי זי רעדט מיט גרינגשעצונג צו איר מאמע, זאלט איר זי פאררעכטן און זאגן: "א מאמע איז הייליג, צו א מאמע דארף מען רעדן מיט דרך ארץ"; זי ווייסט מן הסתם נישט דאס גרויסקייט פון א מאמע, אזוי ווי רוב קינדער ווייסן נישט די חשיבות און הייליגקייט פון א מאמע.

געבט איבער פאר אלע תלמידות פון בית פיגא טבריה אז איך פריי זיך זייער צו הערן די גוטע גריסן אז עס איז דא דרך ארץ צווישן ענק און עס איז דא אחדות צווישן ענק, איך בעט פאר ענקער הצלחה.

דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת ויצא, ג' כסליו, שנת תשפ"ו לפרט קטן

... נרו יאיר

איך וויל דיר מחזק זיין זאלסט רעדן מיט דרך ארץ צו דיינע עלטערן. חכמינו זכרונם לברכה זאגן (בבא מציעא לב.): "הוקש כיבוד אב ואם לכבודו של מקום", דער אייבערשטער זאגט, אויך מיך זאלן ענק מכבד זיין און אויך ענקערע עלטערן זאלן ענק מכבד זיין, דאס מכבד זיין עלטערן איז חשוב פינקט אזוי ווי מיך מכבד זיין; און אז זאכן שטערן דיר – איז דאס נישט קיין תירוץ אויף נישט מכבד זיין. אזוי ווי די הייליגע חכמים זאגן (קידושין לא.), מען האט געפרעגט רבי אליעזר ביז וויפיל איז די שיעור צו ליידן (סאפערן, כנוסח אמעריקע), האט ער געזאגט: "פארוואס פרעגט עטץ מיר, פרעגט דעם גוי פון אשקלון, דמה"; ער איז געווען א גענעראל און ווען ער האט געגעבן זיין דרשה איז זיין מאמע געקומען און אים געווארפן אירע שיך אין פנים, האט ער זיך אראפגעבויגן, ער האט אויפגעהויבן די שיך און איר עס געגעבן, זי זאל זיך נישט דארפן בייגן.

האסט שוין חתונה געהאט, האט שוין א קינד; ווי אזוי ווילסטו דיין קינד זאל רעדן מיט דיר? מוהרא"ש האט מיר געזאגט איך זאל יעדן טאג רעדן פון כיבוד אב ואם, און זאגן פאר די בחורים: "ווי אזוי ענק פירן זיך צו ענקערע עלטערן – וועלן ענקערע קינדער זיך פירן צו ענק, מיט פראצענט".

דיין מאמע האט אזוי געוויינט צו מיר ביי די ברית וואס דו האסט געמאכט פאר דיין זון, אז זי האלט נישט אויס מער... איך ווארט צו הערן פון דיר אז דו טוסט תשובה און דו גייסט רעדן שיין.

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת חיי שרה, כ' מרחשון, שנת תשפ"ו לפרט קטן

לכבוד ... נרו יאיר, ירושלים

איך האב ערהאלטן דיין בריוו.

דו שטעלסט אהער א פנים ווי דו ביסט דער פרומער און דיין טאטע איז געפערליך; איך וויל דיר פרעגן, ווי קען זיין אזא זאך צו נעמען א פריוואטע קאמפיוטער פון דיין טאטע און אראפנעמען פון דארט פריוואטע שמועסן? ווי איז דאס געהערט געווארן? דאס איז ריכטיג גניבה?! און צווייטנס, אז דו האסט שוין געטון די פארברעך, די גניבה, און דו האסט געטראפן דארט שמועסן מיט א פרעמדע השם ישמרינו פון עבירות רחמנא לצלן, ווי האסטו געמעגט גיין דאס אנצינדן פאר דיינע געשוויסטער און פאר דיין ווייב, זיין א הוֹלֵךְ רָכִיל מְגַלֶּה סּוֹד?! דו שרייבסט מיר אז דו ביסט אזוי דערשראקן, דו ווייסט נישט וואס צו טון מיט זיך, סיי דו און סיי דיין ווייב שרייען: "ראטעוועט, מיר האבן געכאפט דעם טאטן!" איך פארשטיי נישט ווי דו שעמסט זיך נישט טון אזעלכע זאכן, גנב'נען פריוואטע שמועסן און זיין א הולך רכיל, ווי שעמסטו זיך נישט?!

איך בין נישט מקבל דיין לשון הרע אויף דיין טאטע, און איך שעם זיך צו הערן אז ביי אונזערע ד' אמות איז דא איינער וואס שפיאנירט אויף זיין טאטע.

טו תשובה, וויין צום אייבערשטן דו זאלסט קענען פאררעכטן וואס דו האסט דא געטון, די חורבן פון צעברעכן א משפחה.

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת חיי שרה, כ"ב מרחשון, שנת תשפ"ו לפרט קטן

... נרו יאיר

איך פריי זיך זייער אז דו שטארקסט זיך אין עבודת השם, דו גייסט יעדן טאג אין שול דאווענען און דו לערנסט מקרא, משנה, גמרא וכו'.

איך פריי זיך אז דו שטארקסט זיך מיט ציצית, האסט צוריק אנגעטון די הייליגע ציצית.

אויף דיין פראגע אויב דו זאלסט גיין אין שפיטאל צו דיין מאמע אויפן חשבון פון זיין אין שטוב מיט דיין ווייב; אוודאי, וואס איז די פראגע? אוודאי זאלסטו זיין מיט דיין מאמע אין שפיטאל; אז דו דארפסט ברענגען פרנסה זאלסטו גיין אין די נאכט שעות אין שפיטאל, ווייל אלעס דארף מען טון פאר א מאמע.

נעם דיר מיט א זעקל ספרים, א משניות, א חומש, א תהילים, און באדין דיין מאמע מיט דרך ארץ, מיט ליבשאפט און געפיל.

בעזרת ה' יתברך - תשרי, שנת תשפ"ו לפרט קטן

... נרו יאיר

איך וויל דיר נאכאמאל מחזק זיין אויף די מצוה פון כיבוד הורים, דו האסט אלטע עלטערן און ווי לאנג נאך וועסטו זיי קענען מחי' זיין און זיי באדינען, עס וועט קומען א צייט וואס דו וועסט זיך נישט קענען פארגעבן אז דו האסט זיי נישט באדינט און זיי מחי' געווען.

אויך אז דו דרייסט זיך נעבן מיר פאלט די שולד אויף מיר, דיינע געשוויסטער האבן צו מיר א טענה היתכן איך נעם דיך אוועק פון קומען צו די עלטערן.

טייערער ליבער ברודער, הלוואי וועסטו מיך אויסהערן און זיך מאכן א קביעות צו גיין צו דיינע עלטערן, זיי מחי' זיין, שמועסן מיט זיי, זיין מיט זיי, לאז אפ אלע עסקנות, לאז אפ אלעס און גיי צו זיי.

איך האב דיר שוין געשריבן פאריאר, יעצט זע איך אז עס העלפט נישט, מען דארף שרייבן און שרייבן ביז מען פועל'ט.

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת לך לך, ח' מרחשון, שנת תשפ"ו לפרט קטן

צו מיין טייערער זון הבחור ... נרו יאיר

שטארק זיך בעבודת השם יתברך בתורה וביראת שמים, לערן יעדן טאג ח"י פרקים משניות; אויך פרייטאג, אויך שבת קודש, יעדן איינציגסטן טאג. אויך זאלסטו זאגן יעדן טאג דעם יום תהילים, אזוי וועסטו ווערן א גרויסער צדיק.

איך דערצייל פאר מאמי תחי' ווי שיין דו העלפסט מיר אין די טעג וואס מאמי רוט זיך אפ, ווי דו פירסט א שיינע ווירטשאפט אין שטוב, דאס איז א סימן אז דו קענסט שוין טראגן אחריות פון חתונה האבן.

איך וויל דיר בעטן דו זאלסט מקרב זיין און מחזק זיין אלע בחורים, בפרט די צעבראכענע הערצער, ווייל דער אייבערשטער איז זייער נאנט צו די מענטשן, "קָרוֹב ה' לְנִשְׁבְּרֵי לֵב" (תהלים לד, יט), דער אייבערשטער איז נאנט צו די צעבראכענע הערצער, "לֵב נִשְׁבָּר וְנִדְכֶּה אֱלֹקִים לֹא תִבְזֶה" (שם נא, יט), געב גוטע ווערטער פאר אלעמען, דאס איז ביים אייבערשטן זייער חשוב.

פון טאטי

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת נח, א' דראש חודש מרחשון, שנת תשפ"ו לפרט קטן

מרת ... תחי'

איך האב ערהאלטן אייער בריוו.

ערשטנס, אנטשולדיגט פארן נישט ענטפערן די בריוו, איך בין געווען יום טוב אין קרית ברסלב אין שטעטל און איך האב נישט געהאט די מעגליכקייט צו זען די בריוו, און גלייך נאך יום טוב איז מיר געבוירן געווארן א אינגל למזל טוב און מיין ווייב איז זיך געגאנגען אפרוען, און איך דארף יעצט זיין די טאטע מאמע פאר די קינדער, האב איך קוים צייט צו שרייבן בריוו.

אויף אייער פראגע אויב א מאמע מיט א שטוב מיט קינדער איז מחויב צו זיין א לערערין; דער ענטפער איז ניין, מחויב איז מען נישט, אבער אויב מען קען העלפן אויפבויען די שיינע סקול בית פיגא אין ירושלים וועט דאס זיכער זיין א גרויסע זכות פאר אייך און פאר אייער דורות. ווייל וויפיל מען טוט פארן רבי'ן, וויפיל מען טוט פאר אוועק שטעלן אן ערליכע געזונטע חינוך, געבויט לויט דעם רבינ'ס וועג - איז די זכות עד אין לשער.

בנוגע די משפחה וכו'; עס איז פארקערט ווי מען מיינט, כל זמן מען שטייט אהער און אהין, מען טאנצט מיט איין פוס אין ברסלב און מיט איין פוס טאנצט מען צוריק - דעמאלט האט מען די יסורים פון די משפחה, אבער ווען מען שטייט מיט ביידע פיס אין איין פלאץ, זעט די משפחה אז מען ווייסט וואס מען וויל און אלעס בארואיגט זיך.

א מאמע דארף מען מכבד זיין, און אז די מאמע לאכט - שווייגט מען, און אז די מאמע מאכט א ווערטל אויף וואס מען רעדט ביי אונזער חדר - שווייגט מען ווייטער, און אז די געשוויסטער שמייכלען - שווייגט מען ווייטער.

די אלע זאכן קומען צוניץ שפעטער אין לעבן, עס בויט אויף דעם מענטש און מען איז זוכה צו שיינע זאכן.

דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

בעזרת ה' יתברך - יום ג' לסדר כי תבוא לאומאן, ט"ז אלול, שנת תשפ"ה לפרט קטן

...

מזל טוב, דער אייבערשטער זאל העלפן די ברית זאל זיין אין צייט און ענק זאלן מגדל זיין דאס קינד לתורה ולחופה ולמעשים טובים.

אויף אייער פראגע וכו'; זאגט אייער מאן אז עס וועט אייך זיין זייער שווער צו קומען צו די ברית מיט א שייטל ווען אייערע עלטערן ווייסן נישט אז איר האט אויסגעטון די טיכל און אנגעטון א שייטל, זאגט אייער מאן אז עס לוינט נישט צו צעשטערן די שמחה, ענדערש זאלן ענק אריבערגיין איין טאג צו אייערע עלטערן און זאגן אז ענק ווילן נישט מצער זיין, ענק האבן דאס געטון מיט דעת תורה, ענק זענען ערליך, ענק ווילן נישט וויי טון קיינעם.

איך בין זיכער אז ענק וועלן רעדן מיט דרך ארץ וועט אלעס זיין גוט, עס וועט נישט ווערן קיין מחלוקת.

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת האזינו, ז' תשרי, שנת תשפ"ו לפרט קטן

לכבוד ... נרו יאיר

גיי צו דיינע עלטערן און צו דיינע זיידעס און באבעס - זיי זאלן דיר אנווינטשן, און אז מען וועט דיר אריינזאגן וועגן אומאן וכו' - זאלסטו חס ושלום ענטפערן. געב אכטונג נישט מצער זיין דיין טאטע און מאמע, מיט א טאטע מאמע טענה'ט מען נישט, אז דו וועסט נישט ענטפערן, דו וועסט זיי ווייטער מכבד זיין, און פאלגן דעם רבי'ן, ווייטער קומען קיין אומאן און לערנען און דאווענען - וועט זיך אלעס איבערדרייען לטובה, וסוף הכבוד לבוא.

אזוי ווי עס איז געווען ביים הייליגן רבי נתן וועט זיין ביי דיר, מוהרנ"ת האט געהאט שרעקליכע רדיפות פון זיין טאטע, זיין טאטע האט אויפגעהעצט זיין ווייב זי זאל זיך גט'ן פון רבי נתן, און רבי נתן האט געווארט מיט געדולד, ער האט געשוויגן, ער האט ווייטער מכבד געווען זיין טאטע. אלעס וואס זיין טאטע האט אים געזאגט האט ער געפאלגט, אבער דעם רבי'ן האט ער נישט אפגעלאזט, ביז שפעטער פלעגט רבי נתן'ס טאטע זיך אויפשטעלן פאר רבי נתן און אים רופן מיט א טיטל ר', וואס געווענליך א טאטע רופט נישט אן אייגן קינד ר'; ער האט געזאגט פאר רבי נתן: "איך האב אזויפיל נחת פון דיר, דו ביסט מיך אזוי מכבד, דעריבער רוף איך דיר מיט א טיטל ר'".

איך בעט דיר נאכאמאל, גיי נישט אריין אין ויכוחים מיט דיינע עלטערן, גיי אריבער צו זיי, בעט זיי איבער, בעט זיי זיי זאלן דיך בענטשן, און אז מען פארשעמט דיך זאלסטו שטיל בלייבן, און נאכדעם זאלסטו גיין התבודדות און וויינען צום אייבערשטן: "רבונו של עולם פארוואס איז ברסלב אזוי פארשעמט? פארוואס רעדט מען אויפן רבי'ן און אויף זיינע תלמידים אזעלכע לשון הרע?"

ברודער אזוי מוז זיין, אויף צדיקים רעדט מען און מען שפעט, אויף אלע אמת'ע צדיקים איז געווען ליצנות. חכמינו הקדושים זאגן (ירושלמי ברכות ב, ח): "אֵין דוֹר שֶּׁאֵין בּוֹ לֵצָנִים", אין יעדע דור זענען דא לצים; אלע צדיקים האט מען געטשעפעט און מען האט געקריגט אויף זיי, און דאס דארף אריבער גיין אויף אלע מקורבים, מען טשעפעט און מען שפעט, און נאר אזוי קען מען מקבל זיין פון רבי'ן. אזוי ווי דער רבי האט דערציילט (סיפורי מעשיות, מעשה ז' - מזבוב ועכביש) וואס עס האט זיך אפגעטון מיט זיין נשמה איידער זי איז אראפגעקומען אויף די וועלט, ווי דער סמ"ך מ"ם האט געשריגן: "רבונו של עולם, אויב די נשמה קומט אראפ אויף די וועלט, פארוואס האסטו מיך באשאפן?" האט מען אים געענטפערט: "די נשמה מוז אראפ קומען אויף די וועלט, דו גיי און זוך דיר אן עצה", איז ער אוועקגעגאנגען און שפעטער איז ער צוריק געקומען מיט אן אלטיטשקן אן איינגעבויגענעם, זיי האבן געלאכט און געזאגט: "די נשמה קען שוין אראפגיין, מיר האבן שוין אן עצה", מוהרא"ש זאגט אז די עצה זייערע איז ליצנות; מען שפעט פון רבי'ן און פון רבינ'ס מענטשן, פון ברסלב'ער חסידים. דאס איז די עצה וואס דער סמ"ך מ"ם האט קעגן דעם רבי'ן, דורכדעם האלטן זיך מענטשן אפ פון מקורב ווערן צום רבי'ן.

אז דו וועסט מיך פאלגן, דו וועסט ווייטער מכבד זיין דיינע עלטערן, דו וועסט ארויפגיין צו זיי, דו וועסט זיי רופן, דו וועסט זיך פירן ווי מען פירט זיך צו די חשוב'סטע מענטשן פון דער וועלט - וועלן זיי אפלאזן די מלחמה, און עס קען זיין אז זיי וועלן אויך קומען קיין אומאן צום רבי'ן. לאך נישט, ווייל עס זענען דא מעשיות צווישן אנשי שלומינו ווי די עלטערן וואס זענען געווען אין אנהייב מתנגדים - זענען שפעטער געקומען צום רבי'ן און געווארן תלמידים ביים רבי'ן.

זיי זיך מחזק מיט דיינע שיעורים כסדרן, לערן יעדן טאג חומש, משניות, גמרא, הלכה און אזוי ווייטער.

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

א גמר חתימה טובה.