בעזרת ה' יתברך
יום ו', ערב ראש השנה שנת תשפ"ז לפרט קטן, פה אומאן ביים רבי'ן
לכבוד...
איך געב דיר דעם ספר אלס א געשאנק פארן העלפן אונזער קרן הדפסה צו קענען דרוקן און פארשפרייטן דעם רבינ'ס ספרים; עצות, שכל און חיזוק פאר די וועלט.
דער אייבערשטער זאל דיר געבן א גוט געבענטשט יאר מיט אלע ברכות און ישועות, ובעיקר זאלסטו פארשריבן ווערן "בספרן של צדיקים", דאס מיינט – דרוקן און פארשפרייטן 'ספרן של צדיקים' פאר די גאנצע וועלט, האבן א חלק אין דרוקן און פארשפרייטן דעם רבינ'ס ספרים.
א כתיבה וחתימה טובה.
בעזרת ה' יתברך
יום ו', ערב ראש השנה שנת תשפ"ז לפרט קטן
...
בזכות וואס דו העלפסט דרוקן דעם רבינ'ס ספרים און דו העלפסט די קרן הדפסה – זאלסטו האבן א גוט געבענטשט יאר מיט אלע ברכות און ישועות.
ובעיקר זאלסטו ווייטער האבן די געפיל צו העלפן דרוקן און פארשפרייטן דעם רבינ'ס עצות, שכל און חיזוק – פאר די וועלט.
א כתיבה וחתימה טובה.
בעזרת ה' יתברך
יום ו', ערב ראש השנה שנת תשפ"ז לפרט קטן
לכבוד מרדכי היימליך נרו יאיר
וואויל איז דיר אז דו האסט גענומען אויף זיך צו איבערדרוקן ספר ארך אפים אין אידיש; דער ספר איז פון די וואונדערליכע ספרים וואס מוהרא"ש האט געשריבן, דער ספר האט חיזוק און עצות פאר יעדע פראבלעם וואס איז נאר דא, און עס ברענגט דעם מענטש צו א שטארקע ביטול צום אייבערשטן.
דער אייבערשטער זאל דיר פארשרייבן א זיסע יאר, נחת פון דיינע קינדער אינאיינעם מיט דיין ווייב געזונטערהייט, מיט אלע ישועות, ובעיקר זאלסטו בלייבן ווייטער מיט די געפיל צו דרוקן און פארשפרייטן דעם רבינ'ס עצות, שכל און חיזוק פאר די וועלט.
א כתיבה וחתימה טובה.
בעזרת ה' יתברך
יום ה' פרשת נצבים-וילך, כ"א אלול, שנת תשפ"ו לפרט קטן
לכבוד ... נרו יאיר
איך בין טרוד יעצט ערב אונזער נסיעה קיין אומאן, איך וועל דיר שרייבן ממש אפאר ווערטער; דיך מחזק זיין.
וויסן זאלסטו, אויף די וועלט פרובירט מען אויס יעדן איינעם מיט שווערע ביטערע נסיונות, און מען מוז זיך זייער שטארקן און זיך נישט מייאש זיין, ווייל וויסן זאלסטו, אלעס וואס גייט אויף דיר אריבער איז נאר צוליב דעם וואס מען וויל זען צו וועם דו וועסט זיך ווענדן, און אויב חס ושלום דו וועסט זיך פארלירן און רעדן אדער טראכטן קעגן די אמונה.
דאס איז בעיקר די גאנצע ברסלב'ע חסידות; שטארקן דעם מענטש, זיין אמונה; מען זאל זיך נישט פארלירן, אזוי ווי דער הייליגער רבי האט זיך אויסגעדריקט: "העיקר מה שקורין זיך דערהאלטן".
געזעגן זיך פון דיינע עלטערן, פון דיינע זיידעס; און אויב עס איז דיר שווער יעצט ערב די נסיעה קיין אומאן - זאלסטו געדענקען דאס צו טון בין כסא לעשור, נאך פאר יום הקדוש.
זע צו ברענגען אין אומאן א ווייסע בעקיטשע אדער א קיטל; ביי אונז איז דער מנהג ראש השנה צו גיין ווייס אנגעטון.
היינט נאכט וועט זיין די שיעור אין ישיבה אין וויליאמסבורג.
דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.
א כתיבה וחתימה טובה.
בעזרת ה' יתברך
יום ה' פרשת האזינו, ו' תשרי, שנת תשפ"ז לפרט קטן
לכבוד ... נרו יאיר
אשרינו מה טוב חלקינו אז מיר האבן זוכה געווען צו זיין ביים רבי'ן אין אומאן אויף ראש השנה, מיר האבן צעבראכן אלע מניעות; מיר דארפן זיך זייער פרייען, דער הייליגער רבי האט געזאגט (חיי מוהר"ן, סימן תג): "ווער עס איז געווען ביי מיר ראש השנה דארף זיך א גאנץ יאר זייער פרייען".
היינט איז א גרויסע טאג, די היינטיגע טאג רופט מען: "שלש עשרה מדות". זאלסט נעמען דיין ווייב מיט דיינע קינדער זאגן תשליך (מיר האבן שוין געזאגט תשליך ראש השנה אין אומאן ביים רבי'ן). אויך זאלסטו גיין מיט דיין משפחה שלאגן כפרות, ווייל דער מנהג פון כפרות איז זייער הייליג, עס נעמט אראפ די דינים. מען מאכט פאר יעדע קינד, און אויך אז מען האט גוטע נייעס מאכט מען באזונדער וכו'.
איך וויל דיך נישט אויסמוטשען, איך ווייס אז דו קומסט פון אומאן, די וועג אהיים אליינס האט גענומען אזויפיל שעה מיט אזויפיל מי, אבער אז דיינע עלטערן און דיין שווער וואוינען אין דיין שטאט, און עס איז דיר נישט קיין גרויסע טרחא - זאלסטו גיין צו זיי זיך געזעגענען, דו מיט דיין משפחה, און זיך לאזן בענטשן ביי זיי.
אויך יעצט ווען מיר זענען נאך אויסגעשעפט פון די שווערע וועג אהיים פון אומאן - זאלסטו פרובירן צו טון גוטע זאכן, גיי אין שול דאווען די דריי תפילות מיט מנין און זאג תהלים, און שמועס מיטן אייבערשטן. ווייל די טעג זענען טעג פון רחמנות, מען קען פועל'ן. די הייליגע חכמים זאגן (יבמות מט:) אויפן פסוק (ישעיה נה, ו): "'דִּרְשׁוּ ה' בְּהִמָּצְאוֹ, קְרָאֻהוּ בִּהְיוֹתוֹ קָרוֹב', אָמַר רַב נַחְמָן אָמַר רַבָּה בַּר אֲבוּהָ אֵלּוּ עֲשָׂרָה יָמִים שֶׁבֵּין רֹאשׁ הַשָׁנָה לְיוֹם הַכִּפּוּרִים"; ראש השנה שרייבט מען אפ אלעס וואס וועט פאסירן מיטן מענטש, און יום כיפורים פארזיגלט מען דעם פסק, דער אייבערשטער האט אונז געגעבן די עשרת ימי תשובה מיר זאלן קענען תשובה טון און אויסבעטן א גוט געבענטשט יאר.
דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.
א גמר חתימה טובה.
בעזרת ה' יתברך - יום ד' לסדר כי תבוא לאומאן, י"ג אלול, שנת תשפ"ו לפרט קטן
לכבוד מיין טייערער ... נרו יאיר
חסדי השם יתברך, מיר פארן שוין אט אט צום הייליגן רבי'ן קיין אומאן אויף ראש השנה; וויסן זאלסטו אז דער רבי האט געזאגט (חיי מוהר"ן, סימן תג): "הָרֹאשׁ הַשָּׁנָה שֶׁלִּי עוֹלֶה עַל הַכֹּל", זיין ביי מיר ראש השנה איז גרעסער פון אלעס, און עס איז מיר א וואונדער פארוואס מיינע תלמידים רעדן נישט צו אלעמען אז זיי זאלן קומען צו מיר אויף ראש השנה, "אִישׁ לֹא יֵעָדֵר", קיינער טאר נישט פעלן; "כִּי כָּל עִנְיָן שֶׁלִּי הוּא רַק רֹאשׁ הַשָּׁנָה", ווייל מיין גאנצע זאך איז ראש השנה, עיין שם. נאך האט דער רבי געזאגט (שם, סימן תו), אפילו די מענטשן וואס א גאנץ יאר קענען זיי נישט באקומען זייער תיקון, אבער ראש השנה קען איך זיי אויך מתקן זיין.
על כן דארפסטו זיך זייער פרייען אז דו ביסט זוכה צו זיין אין אומאן ביים הייליגן רבי'ן און באקומען אלע תיקונים, און דו זאלסט זיך זייער זייער פרייען אז דו ביסט שוין דא, און דו האסט צעבראכן אלע מניעות און פארקוקט אויף די שוועריקייטן וואס אלע גייען אריבער, סיי די טלטול הדרך, און סיי די גרויסע הוצאות און די פיזור הנפש וכו' וכו', ווייל דער רבי האט געזאגט (שם, סימן תג), ווער עס איז זוכה צו קומען אויף ראש השנה צו אים – "רָאוּי לוֹ לִשְׂמֹחַ מְאֹד מְאֹד", דארף זיך זייער פרייען, אזוי ווי עס שטייט אין פסוק (נחמי' ח, י): "אִכְלוּ מַשְׁמַנִּים וּשְׁתוּ מַמְתַקִּים וגו', כִּי חֶדְוַת ה' הִיא מָעֻזְּכֶם".
עס קען זיין אז פון די אפגעמאטערטקייט פון די שווערע נסיעה און פון דאס נישט זיין אין די אייגענע שטוב – קען זיך אריינכאפן מחשבות פון טראכטן: 'פארוואס בין איך געקומען קיין אומאן?' אויך קען פאסירן אז אלע געפילן און אלע גליסטענישן ווערן פארשווינדן, און מען טרעפט זיך טראכטן מחשבות פון וועלן אהיימגיין; איך בעט דיר זייער, טרייב אוועק די מחשבות, געדענק דעם רבינ'ס ווערטער וואס ער האט געזאגט דעם לעצטן ראש השנה (חיי מוהר"ן, סימן תו): "וואס זאל איך אייך זאגן, קיין גרעסער'ס פון קומען צו מיר איז נישט פארהאן"; פארטרייב די שלעכטע מחשבות, און פריי זיך זייער אז דו ביסט שוין דא, דו ביסט אין אומאן ביים רבי'ן אויף ראש השנה, און דו וועסט זוכה זיין צו א גוט געבענטשט יאר, א כתיבה וחתימה טובה.
בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת נצבים וילך, י"ז אלול, שנת תשפ"ו לפרט קטן
... נרו יאיר
איך וויל דיר שרייבן אפאר גוטע הנהגות פאר ראש השנה, ווי אזוי אויסצוניצן די הייליגע טעג.
עס איז א מנהג ישראל, איידער מען גייט בלאזן שופר – זאגט דער רב אדער דער ראש החבורה – א תקיעת שופר דרשה, אויפצואוועקן די מענטשן פון זייער שלאף, און די גדולי הצדיקים פירן זיך צו מעורר זיין אלע תלמידים זייערע זיי זאלן ארויסנעמען די פיינטשאפט פון הארץ וואס מען האט אויף א צווייטן איד, און ביי מוהרא"ש אין בית המדרש, פלעגט מוהרא"ש וויינען אויפן קול און זיך בעטן ביי אלעמען מען זאל זיך איבערבעטן און זיך מוחל זיין איינער דעם אנדערן, מוהרא"ש האט אויסגערופן מיט בכיות עצומות, אויב איז דא איינער אין שול וואס האט פיינט א צווייטן, בעט ער ברחמים ער זאל ארויסגיין פון בית המדרש, ווייל דאס איז מעכב די תפילות און די תיקונים.
על כן, בעט איך דיר ליבער ברודער, יעצט פאר מען גייט בלאזן שופר זאלסטו זיך מיישב זיין און ארויסנעמען פון הארץ אלע מחלוקת און שנאה, ווייל דער הייליגער אר"י הקדוש זאגט אז די ווארט שופ"ר קומט ארויס פונעם פסוק (דברים כט, יז): "פֶּן יֵשׁ בָּכֶם שֹׁ'רֶשׁ פֹּ'רֶה רֹ'אשׁ וְ'לַעֲנָה"; לכאורה, וואס האט די פסוק מיט די מצוה פון שופר? נאר מוהרא"ש זאגט, אז יעצט ווען מען בלאזט שופר דארף מען ארויסנעמען פון זיך די שורש פורה ראש ולענה, ווי רש"י זאגט דארט: "שׁוֹרֶשׁ מְגַדֵּל עֵשֶׂב מַר כְּגִידִין שֶׁהֵם מָרִים, כְּלוֹמֶר מַפְרֶה וּמַרְבֶּה רֶשַׁע בְּקִרְבְּכֶם", די רשעות וואס ליגט באהאלטן אין הארץ, פון פיינט האבן א צווייטן איד.
יעצט ביי תקיעת שופר, ווען מען גייט זיך מל'ן, מען גייט ארויסנעמען די פארשטאפטע הארץ, א'ת ל'בבך, וואס קומט פון א'ת ל'בב זרעך, דורך פוגם זיין בברית רחמנא לצלן, זאלסטו ארויסזאגן בפה מלא: "הייליגער באשעפער, איך בין יעדן מוחל, איך האב אויף קיינעם נישט קיין תרעומות, און איך בעט דיך הייליגער באשעפער העלף מיך איך זאל קענען האבן א ריינע הארץ, נישט האבן קיין פיינטשאפט אויף קיין שום איד".
איך דאנק דיך פארן מיר העלפן אין אומאן, לאז נישט אפ דאס משמש זיין דעם רבי'ן, כל הפורש ממנה כפורש מן החיים...
א כתיבה וחתימה טובה.
בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת נצבים וילך, י"ז אלול, שנת תשפ"ו לפרט קטן
... נרו יאיר
וויסן זאלסטו מיין ליבער טייערער ברודער, ווען עס קומט ראש השנה דארף מען זיך זייער קאנצענטרירן צו טראכטן גוטע מחשבות, אז דער אייבערשטער גייט אונז זיכער העלפן און אונז פארשרייבן א גוטע זיסע יאר, ווייל אז מען טראכט גוט, מען טראכט אז די יאר הבא עלינו לטובה, וועט זיין גאר א געשמאקע יאר מיט ישועות און רפואות – וועט זיין גוט, און עס וועט זיין געשמאק, גוט און זיס, און דעריבער האט דער הייליגער רבי אונז זייער אנגעזאגט (שיחות הר"ן, סימן כא), אז ראש השנה זאל מען נאר טראכטן פאזעטיווע מחשבות, עיין שם.
דעריבער ליבער ברודער, שטארק זיך און טראכט אז 'די יאר גייט זיין א גוטע יאר, דער אייבערשטער גייט מיר העלפן, דער אייבערשטער גייט מיך ארויסנעמען פון מיינע פראבלעמען, און אויך די פראבלעמען וואס זעט מיר אויס אויף זיכער אז דאס גייט זיך נישט טוישן און דאס וועט שוין בלייבן – אויך די פראבלעמען וועט דער אייבערשטער מיך העלפן'; און ווען דו טינקסט איין די חלה מיט עפל אין די האניג, זאלסטו ארויסזאגן אז עס קומט א זיס יאר, און אזוי זאלסטו טראכטן און זאגן ביי אלע סימנים וואס מען עסט: "עס קומט א זיס יאר, דער אייבערשטער גייט זיכער העלפן"; ווייל אלעס איז אין דעם אנגעהאנגען, אלעס איז אין די מח-מחשבה, וואו די מחשבה איז, פון וואס מען טראכט – דארט איז דער גאנצער מענטש; זאלסטו זיך היטן פון די נעגעטיווע מחשבות און זאלסט חזר'ן צו זיך: 'עס קומט א זיסע יאר, דער אייבערשטער איז דא, דער אייבערשטער היט מיך, ער גייט מיך ארויסנעמען פון אלע פראבלעמען'; וועסטו זוכה זיין צו א שנה טובה ומבורכת, און צו א כתיבה וחתימה טובה.
בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת נצבים וילך, י"ז אלול, שנת תשפ"ו לפרט קטן
...
ליבער ברודער, הארציגער חבר, ראש השנה דארף מען זיין פרייליך, און אויך דארף מען ראש השנה וויינען צום אייבערשטן (שיחות הר"ן, סימן כא), וואס די ביידע זאכן גייען אינאיינעם; ווייל מיר פרייען זיך אז דער אייבערשטער הערט אויס אונזער געוויין, און נעמט אן אונזער תשובה, און דער הייליגער אריז"ל זאגט, אז אין די הייליגע טעג איז זייער גוט צו וויינען צום אייבערשטן, און ווען עס כאפט אן א שטארקע ציטער און מען פלאצט אויס אין א געוויין, איז א סימן אז אין די מינוטן איז מען דן דעם מענטש, ואף על גב דאיהי לא חזי, מזלי' חזי; איז וואויל פאר דעם מענטש וואס ניצט אויס די הייליגע טעג זיך אויסצואוויינען פארן אייבערשטן, און מיט תשובה טון און מיט גוטע קבלות.
וויסן זאלסטו, די קליפות און די סטרא אחרא קענען נישט נעמען די הייליגע טעג, ביי זיי איז דאס די ערגסטע צייט, ווייל זייער גאנצע ארבעט פון א גאנץ יאר ווערט אויס, זיי ארבעטן שווער אראפצואווארפן דעם מענטש אין עבירות רחמנא לצלן, זיי זענען מכשיל דעם מענטש מיט פוגם זיין אין מידת יסוד, און ווען עס קומט די הייליגע טעג, זיי זעען ווי אלע אידן קומען צום אייבערשטן מיט הכנעה, מיט א צעבראכן הארץ און וויינען און בעטן: "'אבינו מלכינו', אונזער טאטע דער קעניג פון די וועלט, 'החזרנו בתשובה שלימה לפניך', מיר ווילן תשובה טון, 'סלח ומחל לכל עוונותינו', זיי אונז מוחל אויף אונזערע זינד...", דאס איז פאר זיי די ערגסטע צייט; וואס טוען זיי? זיי קומען מיט ליגנט, מיט אכזריות, זיי ברענגען מחשבות פון יאוש, אז מען זאל שפירן ווי מען איז שוין דערנאך, זיי צעקלאפן דעם מענטש, מען זאל טראכטן: 'וואס האב איך תשובה צו טון, פאריאר האב איך אויך תשובה געטון, פאריאר האב איך אויך געמאכט קבלות און גארנישט, צוריק צום אלטן וכו' וכו''; ליבער ברודער, הער זיך נישט צו צו דעם, די מחשבות פון יאוש איז סם המות, דאס איז פונעם סמ"ך מ"ם, דאס איז שקר, ווייל אפילו אויב מען איז געפאלן אין עבירות, קען מען זיך פון דארט צוריק קערן צום אייבערשטן, און אויב מען טוט תשובה, מען לאזט אפ די שלעכטס, און מען איז מקבל פונדאסניי צו זיין אן ערליכער איד, און צו גיין בדרך התורה, זיך נישט אוועקרירן פונעם שלחן ערוך, און מען וויינט זיך אויס צום אייבערשטן, נעמט אים דער אייבערשטער צוריק מיט די גרעסטע ליבשאפט; וואויל איז דעם מענטש וואס איז זיך נישט מייאש און מאכט פרישע גוטע קבלות, וועט ער זוכה זיין צו א כתיבה וחתימה טובה, א גוט געבענטשט יאר.
בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת שמות, י"ח טבת, שנת תשפ"ו לפרט קטן
... נרו יאיר
קומענדיגע וואך בענטשט מען שוין שבת מברכים שבט, און לשיטת בית שמאי איז שוין ראש חודש ראש השנה לאילנות, מען דערמאנט זיך שוין פון ראש השנה; וויל איך שוין אנגרייטן אונזער פלאץ פאר ראש השנה שנת תשפ"ז, איך וויל פארדינגען די בעטן.
לאז מיר וויסן אויב דו ווילסט די יאר ממשיך זיין צאמצונעמען פון אנשי שלומינו געלט פאר די וואס ווילן זיין אין אונזער פלאץ, אדער אויב מיר זאלן נעמען אינגעלייט; ... מיט נאך איינעם.
די יאר וויל איך געבן א זכות קדימה פאר אלע משפחות וואס שיקן די קינדער אין די מוסד; מען וועט מאכן א זמן, לאמיר זאגן פון חודש שבט ביז חודש ניסן האבן א זכות די וואס שיקן אין די מוסדות, און פון חודש ניסן ביז סיון – פאר אלע וואס זענען געווען פאריאר.
לאז מיר וויסן דיינע פלענער.
בעזרת ה' יתברך - תשרי, שנת תשפ"ו לפרט קטן
... נרו יאיר, וויליאמסבורג
איך האב באקומען די געלט אין אומאן און איך האב געמאכט די פדיון נפש פאר דיר און דיין משפחה, ויהי רצון שימתקו כל הדינים ממך וממשפחתך על ידי פלא עליון.
א גרויסן יישר כח פארן קומען אין שטעטל אויף ראש השנה און דאווענען פארן עמוד, איך האב באקומען גריסן פון די משפחות, נשות אנשי שלומינו, אז די דאווענען איז געווען מיט התעוררות, זיי האבן געהאט א גאר גוטע געפיל ביי די תפילות.
זיי זיך מקבל לכבוד די נייע יאר עוסק זיין וואס מער אין הפצה, פארשפרייטן די קונטרסים, ספרים און גליונות וואס זענען מגלה ומפרסם די אמונה און די עצות פון רבי'ן.
מענטשן זענען זייער צעבראכן, מען דארף אסאך חיזוק, מען ווייסט נישט ווי אזוי זיך צו פירן, און נאר דער רבי האט חיזוק און עצות זיך צו קענען דערהאלטן און זיך נישט פארלירן.
בעזרת ה' יתברך - תשרי, שנת תשפ"ו לפרט קטן
... נרו יאיר
איך האב באקומען די טויזנט דאלער פאר פדיון נפש, איך האב געמאכט פאר דיר דעם פדיון ערב ראש השנה ביים רבי'ן, ויהי רצון שימתקו ממך ומאשתך על ידי פלא עליון.
א גרויסן יישר כח פארן מאכן די יאר די מנין אין קרית ברסלב פאר נשות אנשי שלומינו, און פארן ארום גיין צו די געגנטער בלאזן שופר. מיין ווייב האט מיר דערציילט אז דו ביסט געקומען בלאזן שופר פאר זיי.
נעם זיך פאר לכבוד די נייע יאר צו דאווענען די דריי תפילות שחרית מנחה מעריב אין שול, און אז עס איז נישטא קיין מנין זאלסטו נאכאלץ גיין אין שול, נישט בלייבן אין שטוב, אדער אפיס, אדער גאר אין קאר דרייווענדיג וכו' וכו'.
בעזרת ה' יתברך - תשרי, שנת תשפ"ו לפרט קטן
... נרו יאיר
במשך די טעג פון ראש השנה ביים רבי'ן אין אומאן זענען אריבער הונדערטער און טויזנטער מענטשן זיך ווינטשן, דאך געדענק איך אז דו ביסט נישט אריבער, נישט ביי פדיון נפש, נישט ביי לשנה טובה און נישט במשך יום טוב, איך האב דיר זייער געוואלט ווינטשן.
איך האב מתפלל געווען פאר דיר, פון אפיס האט מען מיר געגעבן דיין נאמען צו מתפלל זיין פאר דיר פארן העלפן די מוסד צאלן מלמדים, איך האב מתפלל געווען פאר דיר און פאר דיין משפחה.
לכבוד די נייע יאר זאלסטו זיך פארנעמען צו דאווענען אין שול די דריי תפילות שחרית מנחה מעריב, גיין אין שול, זאל זיין וואס זאל זיין, נישט דאווענען אין אפיס, אין שטוב וכו', אוודאי זאלסטו לכתחילה דאווענען מיט מנין, אבער אויך אויב עס איז שפעט, עס איז נישטא קיין מנין – זאלסטו נאכאלץ גיין אין א שול דאווענען, וועסטו האבן גרויס שפע מיט הצלחה.
זע צו לערנען יעדן טאג חומש, משניות, גמרא, הלכה, און דעם רבינ'ס ספרים, דאס בלייבט, דאס נעמט מען מיט.
בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת כי תצא, א' אלול, שנת תשפ"ה לפרט קטן
... נרו יאיר
מיר קומען שוין נענטער צו ראש השנה, מיר גרייטן זיך זייער צום רבינ'ס ראש השנה, דער רבי זאגט אלע זאלן קומען צו אומאן זיין ביי אים, איך האף דיך צו זען ראש השנה.
אנשי שלומינו פירן זיך די ערשטע טאג ראש השנה נישט צו רעדן, אזוי ווי דער רבי זאגט (שיחות הר"ן, סימן כא): "בְּרֹאשׁ הַשָּׁנָה בַּיּוֹם הָרִאשׁוֹן", די ערשטע טאג ראש השנה, "צְרִיכִין לְמַעֵט בְּדִבּוּר מְאֹד מְאֹד", דארף מען רעדן ווייניג, און דער עיקר דארף מען זיך שטארקן צו טראכטן נאר גוטע מחשבות, אז עס קומט א גוטע יאר, אויך דארף מען זיין פרייליך ראש השנה, און אויך וויינען; פיר זאכן זאגט דער רבי: טראכטן גוט, זיין פרייליך, וויינען און ווייניג רעדן; דאס איז אויף וואס מען דארף זיך פארלייגן.
יישר כח פארן אנרייצן מיין זון צו לערנען יעדן טאג אן עמוד גמרא. זייט דו האסט אים געגעבן די גוטע זאך פאר די תנאי – קומט ער ארויס פון בעט, ער זאגט: "איך דארף טון וואס איך האב צוגעזאגט"; יישר כח.
שטארק זיך מיט לערנען שיעורים כסדרן במקרא, משנה, גמרא, מדרש והלכה וכו'; דורך לערנען די הייליגע תורה – ווייסט מען וואס מען האט צו טון בזה העולם. דער רבי זאגט (שיחות הר"ן, סימן נא), מען דארף האבן א גרויסע זכי', "לֵידַע", צו וויסן, "מַה שֶּׁצְּרִיכִים לַעֲשׂוֹת", וואס מען האט צו טון אויף די וועלט, "אַךְ יִשְׂרָאֵל, אֵין צְרִיכִים לָזֶה, כִּי כְּבָר הֵם יוֹדְעִים מַה לַּעֲשׂוֹת עַל יְדֵי הַתּוֹרָה", דורך לערנען תורה ווייסט מען וואס מען האט צו טון אויף די וועלט.
חודש אלול פירט מען זיך צו עוסק זיין אין זאגן תיקונים, דאס איז מטהר די נפש, אויך זאגט מען דעם רבינ'ס ספרים. שטיי אויף פרי, זיי זיך קובע צו לערנען איידער דו גייסט ארבעטן, זאג ח"י פרקים משניות און אסאך בלעטער גמרא, דאס וועט דיר געבן ישועות אין אלע בחינות.
א כתיבה וחתימה טובה, א זיסע יאר.
בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת ראה, כ"ו מנחם-אב, שנת תשפ"ה לפרט קטן
לכבוד מיין ליבער ... נרו יאיר
עס קומט שוין אלול דארפן מיר מאכן מעשה'לעך פאר קינדער וואס האט מיט אלול.
די וואך בעט דעם מעלער צו מאכן א בילד פון מיין זיידע דער ווייצענער רב זכותו יגן עלינו ווי ער שטייט אין לאגער מיט די געשטרייפטע קליידער מיט די געלע לאטעס, מיט א שופר אין האנט, און ארום אים שטייען טויזנט פיר הונדערט קינדער.
אידן זענען שיין, אידן זענען ריין, אידן זענען אויסדערוועלט פארן אייבערשטן אליין...
דער ווייצענער רב זכרונו לברכה דערציילט, ווען ער איז געווען ביי די צווייטע וועלט מלחמה אין אוישוויץ האט מען אריינגעשמוגלט א קליינע שופר, און ווען עס איז געקומען ראש השנה האט זיך דער רב איינגעשטעלט זיין לעבן און געבלאזן שופר מיט מסירות נפש פאר אלע אידן אין יעדע בלאק.
דארט אין לאגער איז געווען אפגעטיילט טויזנט פיר הונדערט קינדער, וואס די דייטשע וועלף האבן זיי געלייגט אין א באזונדערע לאגער ווייל זיי זענען געווען שוואכע קינדער, נידריגע קינדער, וואס די דייטשע רוצחים האבן זיך געגרייט זיי צו פארברענען א טאג נאך ראש השנה.
די קינדער האבן זיך דערוויסט אז דער ווייצענער רב האט א שופר, האבן זיי געשיקט א שליח זאל זיי רופן דעם רב, ער זאל זיי אויך בלאזן שופר, די קינדער האבן געזאגט: "דאס איז אונזער לעצטע ווינטש איידער מיר געבן צוריק אונזער נשמה פארן אייבערשטן, צו הערן שופר בלאזן"; דער רב טראכט אויב יא צי גיין צו זיי אדער נישט, ווייל אריינגיין פון איין לאגער צום צווייטן איז געווען א סכנה פון ווערן גלייך דערשאסן, דאך האט דער צדיק מיט מסירות נפש זיך איינגעשטעלט זיין לעבן און ער האט זיך אריינגעשמוגלט צו זיי.
די הייליגע קינדער האבן געבעטן דעם רב ער זאל זיי זאגן א תקיעת שופר דרשה. דער רב הייבט אן רעדן, ער קען נישט רעדן, ער שטיקט זיך פון געוויין; ווי איז דא אויף די וועלט אזא הייליגע פאלק ווי אידישע קינדער, יונגע בחורים און קינדער וואס שטייען גרייט צו ווערן פארברענט אויף קידוש השם, און זיי ווילן נאר איין זאך הערן, די הייליגע שופר בלאזן, דער רב וויינט, דער רב קען נישט רעדן, אינמיטן געבט א קינד א שריי אויס: "טייערע חברים, מיר קענען האפן אויפן בעסטן אבער מיר דארפן זיין גרייט אויף דעם ערגסטן, מיר דארפן זיך גרייטן, מען גייט אונז אט אט פארברענען, למען השם ברידער לאמיר נישט פארגעסן די לעצטע מינוט צו שרייען מיט כוונה שמע ישראל"; אלע טויזנט און פיר הונדערט קינדער האבן געשריגן: "שמע ישראל...!" מען האט געהערט זייערע געשרייען אין די גאנצע לאגער.
דער רב נעמט דעם שופר אין האנט, ער הייבט אן: "מן המצר קראתי קה", די קינדער שרייען און וויינען און זאגן נאך ווארט ביי ווארט, דער צדיק זאגט: "קיינמאל האבן אידן נישט געזאגט די ווערטער 'מן המצר' מיט אזא געוויין", דער רב בלאזט שופר, און די אלע קינדער האבן צוריק געגעבן זייער נשמה פארן אייבערשטן, מען האט זיי פארברענט מיט נאך זעקס מיליאן אומשולדיגע אידן.
טייערע קינדער, מיר נעמען ארויס פון די מעשה דאס הייליגקייט פון אידן, ווי זיי פרייען זיך צו טון די מצוות פונעם אייבערשטן, ווי חשוב און טייער עס איז, זיי הערן נאך איין מאל שופר בלאזן, טייערע קינדער לאמיר זינגען אינאיינעם: "אידן זענען שיין, אידן זענען ריין, אידן זענען אויסדערוועלט פארן אייבערשטן אליין..."
דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.
א כתיבה וחתימה טובה, א גוט געבענטשט יאר.
בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת שופטים, ד' אלול, שנת תשפ"ה לפרט קטן
טייערער ... נרו יאיר, קרית יואל
היות דו קענסט נישט די יאר קומען קיין אומאן אויף ראש השנה, וויל איך דיר בעטן, אפשר קענסטו קומען צו שטעטל זיין דארט ראש השנה? איך וויל זייער מאכן א מנין אין שטעטל אז די פרויען זאלן קענען הערן שופר בלאזן.
איך וויל מפרסם זיין צווישן אנשי שלומינו אז ווער עס קען נישט קומען אין אומאן זאלן קומען אין שטעטל, אזוי וועלן די משפחות האבן וואו צו הערן שופר בלאזן.
איך וויל דיר בעטן זאלסט זיין זייער שטארק אין דאווענען די דריי תפילות יעדן טאג אין שול מיט מנין, אויך זאלסטו זיין זייער שטארק מיט גיין אין מקוה יעדן טאג.
בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת שופטים, ג' אלול, שנת תשפ"ה לפרט קטן
מרת ... תחי'
עס איז נישט געפערליך צו בלייבן אין שטוב ראש השנה ווען אייער מאן פארט צום רבי'ן, עס האט אויך מעלות; די קינדער האבן זייער שטוב, זייערע זמנים וכו', מען גייט אן מיט די שטוב ווירטשאפט. אויך קען מען אמאל זיך צוקריגן ביי א חבר'טע ווען עס הייבט אן ווערן איבערגעשטרענגט אדער ווען די אנדערע פרוי זאגט א קרום ווארט פאר אייער'ס א קינד, אדער איר זאגט א שטרענגע ווארט פאר יענעמ'ס קינד; אמאל און מער ווי אמאל האט מען א צעשטערטע ראש השנה.
בלייבט אין אייער דירה און פרייט זיך אז א גאנץ יאר האט איר א מאן וואס העלפט אייך, און יעצט פארט ער צום צדיק פועל'ן ישועות ורפואות, אמן.
בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת ראה, כ"ג מנחם-אב, שנת תשפ"ה לפרט קטן
לכבוד ... נרו יאיר
מען קען יעדן איינעם העלפן און אויסהיילן, מען דארף נאר איין תנאי, דער מענטש זאל איינערקענען 'עס איז דא איינער וואס איז קלוגער פון מיר און אים פאלג איך'. דער הייליגער רבי זאגט (שיחות הר"ן, סימן סז): "עִקַּר שִׁגָּעוֹן שֶׁל כָּל הַמְשֻׁגָּעִים הוּא רַק מֵחֲמַת שֶׁהוּא אֵינוֹ מְצַיֵּת וְשׁוֹמֵעַ לְדִבְרֵי הַבַּעֲלֵי שֵׂכֶל", דער עיקר פראבלעם פון די משוגעים איז ווייל ער פאלגט נישט דעם בעל שכל, ער האלט זיך קלוגער, ער האלט אז ער פארשטייט בעסער, "כִּי הַמְשֻׁגָּע", ווייל דער משוגע'נער, "אִם הָיָה שׁוֹמֵעַ וְצַיָּת לְדִבְרֵי אֲחֵרִים שֶׁהֵם הַבַּעֲלֵי שֵׂכֶל", וואלט ער זיך צוגעהערט און געפאלגט וואס די קלוגע זאגן, "בְּוַדַּאי לֹא הָיָה מְשֻׁגָּע כְּלָל", וואלט ער געווארן אויס משוגע, און אז מען טראכט אריין אין די ווערטער פון רבי'ן - איז דאס ממש אזוי; וואלט מען געפאלגט די חכמים און די צדיקים - וואלט מען געווארן אויס משוגע.
מיר גרייטן זיך שוין צו אונזער נסיעה קיין אומאן, זיין ביים רבי'ן ראש השנה, אין דריי און דרייסיג טעג פארן מיר קיין אומאן; קוק נישט אויף דעם וואס די נסיעה קאסט אזויפיל געלט, ווען עס איז א לעבנ'ס פראגע וואלט א מענטש אוועק געגעבן אלעס אויף די וועלט אבי ער זאל לעבן. עס שטייט: "עוֹר בְּעַד עוֹר, וְכֹל אֲשֶׁר לָאִישׁ יִתֵּן בְּעַד נַפְשׁוֹ" (איוב ב, ד), זאגט רש"י: "כֵּן דֶרֶךְ בְּנֵי אָדָם, כְּשֶׁרוֹאֶה הַחֶרֶב בָּאָה עַל רֹאשׁוֹ, מֵגִין בִּזְרוֹעוֹ לְפָנָיו, וְכָל שֶׁכֵּן כָּל אֲשֶׁר לְאִישׁ בְּמָמוֹן, יִתֵּן", ווען א מענטש זעט אז מען וויל אים חס ושלום שטעכן אין קאפ, לייגט מען די האנט - מען זאל ענדערש צעשטעכן די האנט ווי איידער דעם קאפ וכו', און זיכער אז מען וועט זיך ראטעווען מיט געלט ווי איידער מען זאל חס ושלום געשעדיגט ווערן, און אז ראש השנה גייט מען אונז דן זיין אונזער לעבן, די לעבן פון די משפחה, און דא איז דא א רבי וואס זאגט: "איך קען יעדן איינעם העלפן" - ווי קען מען קוקן אויף געלט? ווי קען מען זאגן אז די יאר קען מען נישט פארן צוליב געלט...?
דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.
א כתיבה וחתימה טובה, א גוט געבענטשט יאר.
בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת ואתחנן, י"א מנחם-אב, שנת תשפ"ה לפרט קטן
לכבוד ... נרו יאיר
מאך שוין דיינע פלענער צו זיין אין אומאן ראש השנה ביים רבי'ן. דער הייליגער רבי זאגט (חיי מוהר"ן, סימן תג): "רֹאשׁ הַשָּׁנָה שֶׁלִּי עוֹלֶה עַל הַכֹּל", זיין ביי מיר ראש השנה איז גרעסער פון אלעס, "וְהָיָה פֶּלֶא אֶצְלִי, מֵאַחַר שֶׁהַמְּקֹרָבִים שֶׁלִּי מַאֲמִינִים לִי", און עס איז מיר א וואונדער אויף מיינע מענטשן וואס גלייבן אין מיר, "וְלָמָּה לֹא יִזָּהֲרוּ כָּל הָאֲנָשִׁים הַמְקֹרָבִים אֵלַי, שֶׁיִּהְיוּ כֻּלָּם עַל רֹאשׁ הַשָּׁנָה", פארוואס זאלן זיי נישט רעדן צו אלעמען מען זאל קומען צו מיר אויף ראש השנה, "אִישׁ לֹא יֵעָדֵר" קיינער טאר נישט פעלן, "כִּי כָּל עִנְיָן שֶׁלִּי הוּא רַק רֹאשׁ הַשָּׁנָה", ווייל מיין גאנצע זאך איז ראש השנה, "וְהִזְהִיר לַעֲשׂוֹת כְּרוּז, שֶׁכָּל מִי שֶׁסָּר אֶל מִשְׁמַעְתּוֹ וּמְקֹרָב אֵלָיו יִהְיֶה עַל רֹאשׁ הַשָּׁנָה אֶצְלוֹ, לֹא יֶחְסַר אִישׁ, וּמִי שֶׁזּוֹכֶה לִהְיוֹת עַל רֹאשׁ הַשָּׁנָה רָאוּי לוֹ לִשְׂמֹחַ מְאֹד מְאֹד", דער רבי האט געהייסן מאכן א כרוז אז אלע זאלן קומען צו זיין ראש השנה, נאך האט דער רבי געזאגט, אז ווער עס קומט צו אים אויף ראש השנה דארף זיין פרייליך א גאנץ יאר.
וואו גייסטו איינשטיין ראש השנה? געב זיך אכטונג צו זיין מיט ערליכע מענטשן. אויך זאלסטו זיך אכטונג געבן נישט צו זיין צווישן לצים וואס וועלן דיר אוועק מאכן די לימודים פון היכל הקודש, ווייל מען קען פארלירן די תמימות און אפלאזן דאס לערנען אויפן סדר דרך הלימוד און אפלאזן דאס תמימות; צוליב דעם האבן מיר געבויט דעם בנין אין אומאן, ווען מוהרא"ש האט מיר געזאגט: "געב אכטונג וואו די בחורים פון ישיבה וועלן זיין אין אומאן, זיי זאלן נישט זיין מיט די לצים וואס מאכן חוזק און א געשפעט פון היכל הקודש".
קומענדיגע וואך פרשת עקב וועט זיין ביי אונז א וואך וואס אלע אנשי שלומינו וועלן גיין נאך געלט, איך פארלאנג פון יעדן איינעם אן אויסנאם, זאל גיין נאך געלט. מען קען נישט זיין אין די קהילה נאר אז מען איז עוסק אין גיין נאך געלט, סיי מיט רופן באקאנטע, און סיי מיטן גיין אין שולן, אין הייזער וכו'.
דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.
בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת מטות-מסעי, כ"ו תמוז, שנת תשפ"ה לפרט קטן
לכבוד ... נרו יאיר
מאך שוין דיינע פלענער אויף ראש השנה צו קומען צום הייליגן רבי'ן, פרעג נישט קיינעם, הער נישט קיינעם אויס, הער אויס נאר דעם רבי'ן וואס האט געהייסן קומען צו אים; אלע שאלות זאלסטו פרעגן דעת תורה, אבער ביי דעם איז נישטא קיינעם וועם צו פרעגן, און אפילו דיין משפחה שלעפט דיר צו דעת תורה וכו' - זאלסטו זיצן מיט דרך ארץ. טענה נישט וכו', און טו וואס דו האסט צו טון, אויב דו ווייסט וואס איז גוט פאר דיר און פאר דיין נשמה, ווייל דער רבי האט קלאר געזאגט (שיחות הר"ן, סימן יד) אלעס זאל מען פאלגן א צדיק אויסער ווען ער זאגט נישט קומען ראש השנה צו אים, דאס פאלגט מען אים נישט.
ביים רבי'ן איז געווען, ווען רבי אהרן דער רב פון ברסלב איז געקומען צום רבי'ן ערב דעם לעצטן ראש השנה פון רבי'ן - שנת תקע"א - פרעגן וואס ער זאל טון וועגן זיין אין אומאן אויף ראש השנה, ער האט געזאגט פארן רבי'ן אז די ראשי קהילה זאגן אים אז ער קען נישט אוועקפארן, ער טאר זיי נישט איבערלאזן וכו', און אויב ער וועט אוועק פארן אויף ראש השנה - וועט ער פארלירן זיין פרנסה וכו'. האט אים דער רבי געזאגט ער זאל נישט קומען, און אזוי האט ער געטון, ער איז נישט געקומען. ווען רבי נתן האט געהערט דערפון, אז ער איז נישט געקומען ווייל דער רבי האט אים געזאגט: "קום נישט", האט אים רבי נתן געזאגט: "אפילו דער רבי זאל נעמען א דראנג (א דיקע האלץ) און מיך אוועק טרייבן - וואלט איך אויך נישט אוועק געגאנגען".
דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.
בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת מטות-מסעי, כ"ה תמוז, שנת תשפ"ה לפרט קטן
לכבוד מיין טייערער ... נרו יאיר
האסט מיך זייער דערפרייט מיט די גוטע נייעס אז דו קוקסט מער נישט קיין סטעטוס וכדומה, דו האסט אראפגענומען די זאכן פון דיין טעלעפאן, דו שרייבסט מיר אז דאס קומט בזכות פון די אלע שיעורים וכו'; איך האב זיך זייער מחזק געווען ווייטער צו געבן שיעורים, איבערגעבן וואס איך האב מקבל געווען פון מוהרא"ש זכותו יגן עלינו, ווי מען קען זוכה זיין צו א זיסע האניגדיגע לעבן אז מען היט זיך די אויגן.
נאך אביסל פארן מיר צום הייליגן רבי'ן אויף ראש השנה, ביים רבי'ן וועלן מיר זוכה זיין צו אלע תיקונים, און אפילו עס איז שווער די נסיעה וכו', האט דאך שוין דער רבי געזאגט (חיי מוהר"ן, סימן תד), יא עסן, נישט עסן, יא שלאפן, נישט שלאפן, יא דאווענען וכו', העיקר קומען קיין אומאן לקבל את התיקונים.
בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת בלק, י"ד תמוז, שנת תשפ"ה לפרט קטן
מיין טייערער ... נרו יאיר
די יאר ווען דו ווארטסט א שמחה אויף ראש השנה – זאלסטו בלייבן מיט דיין ווייב. דארפסט פארשטיין, דיין ווייב איז זייער באזארגט און נישט רואיג, זי דארף דיך האבן מיט איר, זאלסטו בלייבן מיט איר. זאלסט זיך מקשר זיין מיטן רבי'ן, ווייל דער רבי זאגט (שיחות הר"ן, סימן נא): "גם בתמימות אסור להיות שוטה", א נאר טאר מען נישט זיין, מען דארף וויסן אז יעדע זאך האט איר צייט.
זיי שטארק אין דאווענען די דריי תפילות מיט מנין. קום אין שול מיט הוט און רעקל מיט דרך ארץ, אויך מיט שיך, נישט מיט סליפערס, אויך זיי שטארק מיט לערנען יעדן טאג גמרא.
בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת שלח, כ' סיון, שנת תשפ"ה לפרט קטן
לכבוד ... נרו יאיר
מען דארף שוין מאכן פלענער צו קומען צום רבי'ן אויף ראש השנה. אין ספר חיי מוהר"ן איז דא א גאנצע קאפיטל איבער דאס גרויסקייט פון קומען קיין אומאן אויף ראש השנה; דער רבי האט געזאגט (שם, סימן תג): "הָרֹאשׁ הַשָּׁנָה שֶׁלִּי עוֹלֶה עַל הַכֹּל", זיין ביי מיר ראש השנה איז גרעסער פון אלעס, "וְהָיָה פֶּלֶא אֶצְלִי, מֵאַחַר שֶׁהַמְּקֹרָבִים שֶׁלִּי מַאֲמִינִים לִי, וְלָמָּה לֹא יִזָּהֲרוּ כָּל הָאֲנָשִׁים הַמְקֹרָבִים אֵלַי, שֶׁיִּהְיוּ כֻּלָּם עַל רֹאשׁ הַשָּׁנָה, אִישׁ לֹא יֵעָדֵר", און איך וואונדער זיך אויף מיינע תלמידים וואס גלייבן אין מיר, פארוואס זאלן זיי נישט מעורר זיין מיינע מענטשן אז אלע זאלן קומען צו מיר אויף ראש השנה, קיינער טאר נישט פעלן. "כִּי כָּל עִנְיָן שֶׁלִּי הוּא רַק רֹאשׁ הַשָּׁנָה", מיין גאנצע זאך איז ראש השנה, "וְהִזְהִיר לַעֲשׂוֹת כְּרוּז, שֶׁכָּל מִי שֶׁסָּר אֶל מִשְׁמַעְתּוֹ, וּמְקֹרָב אֵלָיו, יִהְיֶה עַל רֹאשׁ הַשָּׁנָה אֶצְלוֹ, לֹא יֶחְסַר אִישׁ", דער רבי האט געהייסן מען זאל מודיע זיין פאר אלע מענטשן וואס גלייבן אין אים אז ער האט געהייסן קומען צו אים אויף ראש השנה, "וּמִי שֶׁזּוֹכֶה לִהְיוֹת עַל רֹאשׁ הַשָּׁנָה, רָאוּי לוֹ לִשְׂמֹחַ מְאֹד מְאֹד, "אִכְלוּ מַעֲדַנִּים וּשְׁתוּ מַמְתַקִּים, כִּי חֶדְוַת ה' הִיא מָעֻזְּכֶם",און ווער עס איז זוכה צו זיין ביי אים אויף ראש השנה דארף זיך זייער פרייען א גאנץ יאר, עיין שם.
נאך האט דער רבי געזאגט (שם, סימן תה): "הָרֹאשׁ הַשָּׁנָה שֶׁלִּי הוּא חִדּוּשׁ גָּדוֹל, וְהַשֵּׁם יִתְבָּרַךְ יוֹדֵעַ שֶׁאֵין הַדָּבָר הַזֶּה בִּירֻשָּׁה מֵאֲבוֹתַי, רַק הַשֵּׁם יִתְבָּרַךְ נָתַן לִי זֹאת בְּמַתָּנָה, שֶׁאֲנִי יוֹדֵעַ מַהוּ רֹאשׁ הַשָּׁנָה, לֹא מִבָּעֲיָא אַתֶּם כֻּלְּכֶם בְּוַדַּאי תְּלוּיִין בָּרֹאשׁ הַשָּׁנָה שֶׁלִּי, אֶלָּא אֲפִילּוּ כָּל הָעוֹלָם כֻּלּוֹ תָּלוּי בָּרֹאשׁ הַשָּׁנָה שֶׁלִּי", די גאנצע וועלט איז אנגעהאנגען אין מיין ראש השנה, און דער אייבערשטער האט מיר דאס געגעבן פאר א מתנה; נישט נאר איר - מיינע תלמידים זענט תלוי אין מיין ראש השנה, נאר די גאנצע וועלט שטייט אויף מיין ראש השנה.
אויך דארף מען מאכן פלענער וואס פאר א מתנות מען וועט ברענגען פארן רבי'ן, וויפיל סעטס משניות, וויפיל סעטס ליקוטי מוהר"ן. אנשי שלומינו פירן זיך, ווען מען קומט צום רבי'ן זאגט מען דעם רבי'ן אלע סיומים וואס מען האט זוכה געווען צו לערנען די יאר. זאלסטו זיך צופלייסן מיט דיינע שיעורים כסדרן, מאך זיך א ציל אנצוקומען צו ענדיגן כל התורה כולה, טייל עס איין אין פופצן שיעורים, מוהרא"ש האט געמאכט די סדר, די פופצן שיעורים.
די ערשטע שיעור זאלסטו לערנען יעדן טאג חומש רש"י מיטן תרגום איינגעטיילט לויט די טעג פון די וואך, זונטאג ביז שני, מאנטאג ביז שלישי. די צווייטע שיעור זאלסטו לערנען יעדן טאג אביסל נ"ך. די דריטע שיעור זאלסטו לערנען יעדן טאג משניות, אויב דו קענסט לערנען אכצן פרקים - מה טוב ומה נעים ווי גוט און ווי זיס; ווייל גורס זיין ח"י פרקים משניות איז אזוי שטארק, אז מען הרג'עט דעם יצר הרע, און מען ווערט אינגאנצן ריין.
די פערטע שיעור זאלסטו לערנען יעדן טאג בבלי, די פיפטע שיעור תלמוד ירושלמי, די זעקסטע שיעור תוספתא, מדרש רבה, מדרש תנחומא, רמב"ם, טור, שלחן ערוך, זוהר הקדוש, תיקוני זוהר, ליקוטי מוהר"ן און ליקוטי הלכות; דאס זענען די פופצן שיעורים וואס מוהרא"ש האט געוואלט מיר זאלן לערנען יעדן טאג.
בנוסף לזה דארפסטו געדענקען וואס דער רבי זאגט (שיחות הר"ן, סימן כז), אפילו א מענטש מוז אלץ טון אין עבודת השם, מען מוז אסאך לערנען, מען מוז אסאך דאווענען און טון אסאך מצוות און מעשים טובים, און אזוי אויך אנדערע עבודת השם, דארף מען אבער וויסן אז מען קען נישט ווערן דערשראקן און צעדרוקט ווען מען זעט אין הייליגע ספרים די אלע שווערע עבודות, מען טאר נישט ווערן פארלוירן און טראכטן 'ווען וועל איך דאס קענען טון?' מען גייט רואיג, שטייטליך, צוביסליך, נישט ווערן אנגעצויגן און דערשראקן פון די סאך עבודות השם און דאס אלעס וועלן מקיים זיין אויף איין מאל, דאס ברענגט מען זאל גארנישט טון, אזוי ווי ווען עס פאסירט א פייער חס ושלום, פון פארלוירנקייט און צעטומלטקייט כאפט מען ארויס פון די פייער נישט וויכטיגע זאכן, אזוי דארף מען זיך פירן בעבודת השם, מען דארף זיין רואיג און טון נאך אביסל און נאך אביסל, און אז מען קען גארנישט טון אין עבודת השם טאר מען זיך אויך נישט פארלירן, מען זאל ווייטער בענקען, וועלן און האפן צום אייבערשטן, ווייל דאס בענקען צום אייבערשטן, דאס האפן צום אייבערשטן - איז זייער זייער חשוב, דער אייבערשטער וויל אונזער הארץ, מיר זאלן האפן צו אים.
דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.
בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת וזאת הברכה א', ח' תשרי, שנת תשפ"ה לפרט קטן
לכבוד ... נרו יאיר
איך בין אזוי פרייליך אז מיר האבן זוכה געווען די יאר צו זיין ביים הייליגן רבי'ן אויף ראש השנה, מיר האבן זוכה געווען צו באקומען די תיקונים פון הייליגן רבי'ן וואס האט מבטיח געווען אז ראש השנה קען ער יעדן איינעם מתקן זיין, און ווער עס איז געווען ביי אים ראש השנה דארף זיין פרייליך כל השנה.
איך וויל זיך באדאנקען פאר אלע פון אנשי שלומינו וואס האבן געהאלפן ראש השנה אז אונזער קיבוץ זאל זיין אזוי שיין און אזוי גוט; נאר מיט די הילף פון יעדן איינעם האבן מיר געהאט אזא שיינע איינגענעמע יום טוב.
מאך זיך א חשבון וועם דו האסט וויי געטון, וועם דו האסט מבזה געווען, אדער מצער געווען, און אויב דו האסט איינעם געטשעפעט, וויי געטון, אדער פארשעמט - זאלסטו יענעם אנרופן איבערבעטן, ווייל אויף אלע עבירות איז דער אייבערשטער מוחל יום כיפור, אויסער אויף עבירות שבין אדם לחבירו (יומא פה:), און זיי זיך מקבל מער נישט וויי טון קיינעם, און בעט דעם אייבערשטן זאלסט קיינעם נישט זאגן קיין שלעכט ווארט.
בעיקר וואו מען דארף זיך מאכן די חשבון - איז אין שטוב; מען דארף איבערבעטן די ווייב פארן איר וויי טון, פארן איר מאכן וויינען, און איר צוזאגן אז מען גייט מער נישט וויי טון.
היינט וועט זיין די שיעור אין שטעטל, און אז דו קענסט נישט קומען - זאלסטו עס הערן אויפן טעלעפאן. עס איז זייער וויכטיג צו הערן די שיעורים, אז נישט ווערט מען אלט, און דער רבי זאגט (שיחות הר"ן, סימן נא): "אן אלטער חסיד איז נישט גוט צו זיין, און אן אלטער צדיק איז נישט גוט צו זיין"; מען דארף זיך שטענדיג אויפפרישן און זיך באנייען.
מארגן ערב יום הקדוש פארטאגס מאכט מען די מנהג פון כפרות, עס איז מיר א גרויסע שמחה אז די יאר האבן מיר זוכה געווען צו שוחטים אנשי שלומינו, ערליכע אידן. עס וועט זיין אין שטעטל כפרות מיט שוחטים, מען וועט קענען מקיים זיין די מנהג ישראל. די געלט פון די כפרות גייט פאר די מוסד, און די פלייש גייט אויך פאר די מוסד.
אויך איז דער מנהג אז אלע גייען אין מקוה, אויך די פרויען; צו זיין ריין און הייליג, און ביי חצות היום טוט מען זיך אן בגדי שבת, מען עסט א סעודה מיט די משפחה. מען טינקט איין די חלה אין האניג, און מען דערציילט פאר די קינדער ווי שטארק דער אייבערשטער האט אונז ליב, ער וואשט אונז אפ פון אלע עבירות, ער איז אונז מוחל אלע עבירות, און מען רעדט צו די קינדער פון אכטנג געבן נישט צו טשעפען אנדערע, ווייל אויף דעם העלפט נישט יום הקדוש, ביז מען בעט זיך איבער.
מען פירט זיך צו צינדן א ליכט אין שטוב וואס ברענט א גאנצן טאג, א גאנצן יום כיפור.
יום כיפור גייט מען ווייס, אויך די פרויען גייען ווייס; א ווייסע טיכל און א ווייסע שירצל.
א גמר חתימה טובה, א גוט געבענטשט יאר.
בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת כי תבוא לאומאן, י"ב אלול, שנת תשפ"ד לפרט קטן
לכבוד ... נרו יאיר
איך האב זייער הנאה אז דו לייגסט אריין אסאך קאפ און מח פאר די קינדער עצתו אמונה, שכרך הרבה מאוד, ווייל דו זייסט אן אמונה, דו פלאנצט אמונה אין די קינדער, דאס וועט זיי בלייבן אויף זייער גאנץ לעבן.
איך טראכט א געדאנק לכבוד די נייע יאר, די מכון עצתו אמונה זאל ארויסגעבן א נייעם גליון ספעציעל פאר קינדער. עס דארף דיר נישט זיין קיין שווערע ארבעט, האסט דאך שוין די מעשיות, האסט שוין די בילדער, דארפסט נאר איינמאל אויסשטעלן א שיינע אויסשטעל, עס זאל זיין אויג פארכאפנד, מיט גרויסע אותיות, גאר גרויסע אותיות, געפינטלט, אז די קינדער זאלן דאס כאפן, מען וועט דאס לייגן אין אלע שולן, אלע קינדער וועלן דאס ליינען.
נאך א געדאנק, די מכון זאל מאכן נוי סוכה פון די בילדער וואס האט שייכות מיט סוכות. קענסט מאכן א שיינע נוי סוכה פון די בילד ווי די קינדער שטעכן דעם שטן מיט די ד' מינים, מאך א שיינע גרעפיק, גרויסע טאוולעך, עס וועט הענגען אין די סוכה, עס וועט אריינגיין טיף טיף אין אלע הערצער דאס שיינקייט און גרויסקייט פון טון מצוות, ווי דער שטן ווערט צעשטאכן פון די מצוות.
דא האסטו נאך א מעשה פאר די קינדער גליון לכבוד ראש השנה. בעט דעם מעלער זאל מאלן א שיינעם געדעקטן טיש לכבוד ראש השנה, עפל מיט האניג, לייכטער, מיט א גרויסער שופר, און אונטערן טיש זיצט א מענטש מיט די פינגער אויפן מויל, אזוי ווי איינער באהאלט זיך, און ווי ביים טיר שטייט א מענטש מיט א פנים ווי ער זוכט איינעם.
מען זוכט אהער, מען זוכט אהין, מען טרעפט אים נישט...
מען גייט פון איין שטוב צום צווייטן, 'וואו איז ער? ווי איז רבי מענדעלע?' די גאנצע שול ווארט מען זאל שוין אנהויבן דאווענען, אבער דער בעל תפילה איז נישט צום געפינען, ער האט זיך באהאלטן, ער וויל נישט זיין די יאר דער בעל תפילה.
די תלמידים זאגן: "אפשר קען מען צושיקן א צווייטן צום עמוד?" מיר וועלן פרעגן דעם רבי'ן: "רבי, מיר טרעפן נישט דעם רבי מענדעלע, אפשר קען מען צושיקן א צווייטן צום עמוד?" דער רבי זאגט: "ניין", דער רבי זאגט: "מען וועט נישט דאווענען ביז מען וועט אויפזוכן דעם בעל תפילה רבי מענדעלע".
די תלמידים האבן זיך ארויסגעלאזט זוכן דעם רבי מענדעלע, ביז מען האט אים געטראפן און געברענגט צום רבי'ן, דער רבי רבי מענדעלע האט נישט געהאט קיין ברירה, ער איז צוגעגאנגען צום עמוד.
טייערע קינדער מיר האבן נישט קיין השגה אין דאס גרויסקייט פון די צדיקים, דער הייליגער רבי אלימלך פון ליזענסק זכותו יגן עלינו מיט זיינע תלמידים. איינע פון די גרויסע תלמידים איז געווען דער הייליגער רבי מענדעלע מרימנוב זכותו יגן עלינו, ער איז געווען דער בעל תפילה ראש השנה ביים הייליגן רבי רבי אלימלך זכותו יגן עלינו.
נאכן דאווענען האבן אלע זייער געמוטשעט דעם רבי מענדעלע ער זאל זאגן פארוואס ער האט נישט געוואלט צוגיין צום עמוד. האט ער געזאגט, ער האט מקובל אז ווער עס ווערט אויסדערוועלט צו זיין בעל תפילה אין די ימים נוראים - מוז לערנען יעדן טאג, פון חמשה עשר באב און ווייטער - גמרא, "די יאר איז מיר געווען זייער שווער די וועג פון מיין שטאט פריסטיק ביז ליזענסק, איך האב נישט געלערנט יעדן טאג גמרא, דערפאר האב איך מיך באהאלטן, איך האב געטראכט 'איך בין נישט ווערד צו זיין דער בעל תפילה', ביז דער רבי האט מיר געהייסן, האב איך געדארפט פאלגן".
טייערע קינדער, מיר לערנען זיך פון די מעשה דאס גרויסקייט פון די צדיקים, ווי זיי לערנען די הייליגע גמרא, זיי גרייטן זיך אן אויף די הייליגע טעג מיט לערנען גמרא, און מיר קינדער גייען אויך אנהויבן לערנען אסאך גמרא, אזוי וועלן מיר אויך ווערן גרויסע צדיקים.
דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.
א כתיבה וחתימה טובה, א גוט געבענטשט יאר.
