בריוון פונעם ראש ישיבה שליט"א

#53 - פורים קען מען פועל'ן גרויסע זאכן
תפילות אויף אידיש, בחור, סדר היום, פורים

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת תצוה, ה' אדר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר


פורים איז זייער א הייליגע טאג, וואס מען בעט דעם אייבערשטן פורים – באקומט מען. צדיקים טייטשן דאס וואס חכמינו זכרונם לברכה זאגן (ירושלמי מגילה א, ד): "כָּל הַפּוֹשֵׁט יַד נוֹתְנִים לוֹ", יעדער וואס שטרעקט אויס זיינע הענט צום אייבערשטן מיט תפילה ותחנונים – 'נותנים לו', געבט מען אים זיינע בקשות; זאלסטו אויפשטיין פרי און זאגן תהלים, אז דו קענסט אויסזאגן גאנץ תהלים פארן דאווענען – מה טוב ומה נעים, און אז נישט – זאלסטו זאגן אביסל תהלים; חכמינו זכרונם לברכה זאגן (מנחות קי.): "אֶחָד הַמַּרְבֶּה וְאֶחָד הַמַּמְעִיט, וּבִלְבַד שֶׁיְּכַוֵּן אָדָם אֶת דַּעְתּוֹ לַשָּׁמַיִם", סיי דער וואס פארמערט, און סיי דער וואס קען נאר טון ווייניג – זענען ביידע חשוב ביים אייבערשטן; און ווען דו זאגסט תהלים זאלסטו אריינפלעכטן דיינע אייגענע תפילות ובקשות צום אייבערשטן.


רעד זיך אויס דיין הארץ צום אייבערשטן אין אידיש, אויף דיין מאמע לשון, בעט אים דו זאלסט טרעפן דיין שידוך, וויין זיך אויס דיין הארץ, זאג: "רבונו של עולם איך מוז שוין חתונה האבן, איך וויל זיין הייליג און ריין, איך האלט אין איין פאלן אין עבירות, איך טו תשובה, איך וויל נישט טון קיין שלעכטס, וואס קען איך טון אז איך האלט אין איין אראפפאלן, וויפיל איך פרוביר פאל איך ווייטער, אייבערשטער געב מיר מיין שידוך".

#52 - טרינק אפאר גלעזלעך וויין און טאנץ און שפרינג
סדר היום, פורים

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת תצוה, ה' אדר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר


פורים איז א מצוה צו טרינקען וויין, חכמינו זכרונם לברכה זאגן (מגילה ז:): "חַיָיב אִינִישׁ לִבְסוּמֵי בְּפוּרַיָּא", מען דארף טרינקען פורים וויין, "עַד דְלֹא יָדַע בֵּין אָרוּר הָמָן לְבָרוּךְ מָרְדְכַי"; אבער וויסן זאלסטו אז דאס מיינט נישט מען זאל טרינקען ביז מען ווערט שיכור ווי לוט, מען זאל ווערן אינגאנצן אויס, ליגן אויפן גאס אנגעבראכן וכו', און פארפאסן בענטשן און דאווענען השם ישמרינו, דאס איז בכלל נישט קיין מצוה, דאס איז בכלל נישט וואס די הייליגע חכמים זאגן.


דעריבער בעט איך דיר מיין ליבער ברודער, טרינק צוויי דריי גלעזלעך וויין און טאנץ און שפרינג; וועט זיך דיין קאפ אביסל אנהייבן דרייען, מיט דעם וועסטו האבן יוצא געווען די מצוה, אבער נישט מער פון דעם.


אויך איז כדאי זאלסט ערשט דאווענען מנחה, און נאכמיטאג זאלסטו זיך וואשן צו א סעודה און אביסל טרינקען, און דער עיקר זאלסטו טאנצן און פאטשן, ביז דו וועסט ווערן זייער פרייליך און דו וועסט וויסן אז אלעס איז דער אייבערשטער; אז עס גייט גוט – איז עס דער אייבערשטער, און אז חלילה פארקערט – איז עס אויך פונעם אייבערשטן, און דאס איז די זאך פון 'עד דלא ידע בין ארור המן לברוך מרדכי', סיי עס איז גוט – ברוך מרדכי, סיי שלעכט – ארור המן – ווייס איך אז עס איז נאר לטובה, דער אייבערשטער טוט נישט קיין שלעכטס, אלעס איז פאר מיין תיקון הנצחי, מיך צו מתקן זיין.

#51 - די ערשטע זאך איז מגילה ליינען
סדר היום, פורים, מגילה

 


בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת תצוה, ה' אדר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר


פורים אינדערפרי נאך שחרית ליינט מען נאכאמאל די מגילה, אזוי ווי די הייליגע חכמים זכרונם לברכה זאגן (מגילה ד.): "חייב אדם לקרות את המגילה בלילה ולשנותה ביום", מען איז מחויב צו ליינען די מגילה פורים ביינאכט און נאכאמאל אינדערפרי; ביים ליינען די מגילה קען מען פועל'ן גרויסע ישועות, די 'גן עדן' עפנט זיך אויף, און די גרעסטע ישועה איז – דאס ווערן נאנט צום אייבערשטן.


טו נישט קיין שום זאך איידער דו הערסט מגילה ליינען, און אז דו ביסט אויפגעשטאנען שפעט און דיינע חברים גיין שוין ארום ביי די הייזער מיט די באס... מיט די מוזיק... דו ווילסט נישט פארפאסן – זאלסטו נישט גיין צו זיי איידער דו הערסט מגילה ליינען.


 


צדיקים האבן געזאגט: "עס לוינט זיך צו לעבן זיבעציג יאר און אריבערגיין וואס מען גייט אריבער, אבי זוכה זיין צו הערן איין מאל מגילה ליינען"; זאלסטו פורים אינדערפרי פארלעשן דיין טעלעפאן, גיי נישט צו די גרופ נאר נאכן דאווענען, נאכן לייגן תפילין און נאכן הערן די מגילה, וועסטו זוכה זיין צו מצליח זיין.


 

#50 - נישט טרינקען די ערשטע נאכט פורים
בחור, סדר היום, פורים

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת תצוה, ה' אדר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר


ליל פורים – נאכן הערן די מגילה איז נישטא קיין מצוה צו טרינקען וויין, אויך איז עס נישט א גוטע זאך, ווייל אז מען טרונקט זיך אן די ערשטע נאכט פארלירט מען דעם גאנצן פורים, מען קען פארפאסן צו הערן די מגילה אינדערפרי, און נאך אסאך מצוות; דעריבער געב איך דיר א גוטע עצה, נאכן הערן די מגילה זאלסטו אויספאסטן, און וואש זיך צו א סעודה, אויך קענסטו אביסל ארומגיין אין הייזער צאמנעמען צדקה, און לייג זיך שלאפן, ליין קריאת שמע און גרייט זיך אן נעגל וואסער; אזוי וועסטו קענען אויפשטיין פורים אין צייט, גיין אין מקוה און לערנען דיינע שיעורים כסדרן, אביסל חומש רש"י, משניות און גמרא וכו'.


ווען דו לייגסט זיך שלאפן זאלסט איינשלאפן מיט התבודדות, נעם נישט די טעלעפאן אין בעט, שלאף איין מיט תפילות, שלאף איין מיט וידוי דברים, זאג פארן אייבערשטן:


"רבונו של עולם געב מיר משלוח מנות און מתנות לאביונים, געב מיר מיין שידוך, רבונו של עולם איך בין אזוי צעבראכן, איך בין אזוי אליין, אזוי עלנד, געב מיר א שידוך..."


קענסט זיך נישט פארשטעלן ווי חשוב און טייער די ווערטער זענען ביים אייבערשטן, בפרט אין אזא הייליגע טאג ווי פורים וועסטו זיכער געהאלפן ווערן מיט א שידוך.

#49 - צוריק באקומען דיין רוח חיים
תודה והודאה, התחזקות, סדר היום

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת יתרו, י"ז שבט, יארצייט פון מוהרא"ש זי"ע, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר


עס איז דא א ווארט פון רבי'ן: "איז דען א קונץ אראפצואווארפן א איד, א קונץ איז אויפצוהייבן א איד!" דאס איז נישט נאר ביי אנדערע, דאס איז אויך ביי זיך אליין, די קונץ איז זיך אויפהייבן, זיך מחי' זיין מיט וואס מען האט יא, און דאנקען דעם אייבערשטן אויף די גוטס וואס ער טוט.


ליבער טייערער ברודער, איך זע און פארשטיי אז עס גייט איבער אויף דיר וכו', וויל איך דיך מחזק זיין, נעם די לימוד פון צדיק, פון דאנקען און לויבן אויף די חסדים וואס דער אייבערשטער טוט, און נעם די עצה פון גיין און זיך אויסבאהאלטן אונטער די שאטן פונעם אייבערשטן, דורך לערנען די הייליגע תורה, און דורך זיך מתבודד זיין.


שטיי אויף פרי, גיי אין מקוה, גיי אין א ווינקל אין א שול מיט א פייל ספרים; א חומש, משניות, גמרא, מיט א תהלים, און זיי זיך מחי' מיט די ווערטער פון די הייליגע תורה, וועסטו צוריק באקומען דיין רוח חיים, דיין לעבעדיגע גייסט, און גיי א שפאציר מיטן אייבערשטן,: "אֶטַיֵיל עִמָּכֶם בְּגַן עֵדֶן" (רש"י ויקרא כו, יב), שמועס מיטן אייבערשטן, דערצייל אים אויס דיין הארץ, און בעט אים ער זאל דיך העלפן דו זאלסט זוכה זיין צו אמת'ע שמחה, זיך צו פרייען מיטן אייבערשטן, זיך צו פרייען מיט די מצוות, און מיט 'שלא עשני גוי'; איך זאג דיר, מער פון דעם דארף מען נישט, ווייל די צוויי עצות זעטיגט די נפש, מען הייבט אן לעבן.

#48 - מען דארף ארויסגיין אינדערפרי פון שטוב
שלום בית, סדר היום

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת יתרו, ט"ז שבט, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר


איך וויל דיר לערנען א וויכטיגע זאך פאר שלום בית, נישט אלע אינגעלייט ווייסן דערפון.


זיצן אין שטוב מיט די ווייב טאג און נאכט – איז א סכנה, די שלום בית קען צעפאלן, מען דארף ארויסגיין אינדערפרי פון שטוב, אדער גיין אין כולל, אדער ארבעטן, און פארנאכטס צוריק אהיים גיין, אויב מען זיצט אין שטוב טאג און נאכט – איז דאס א סכנה, עס קען חס ושלום ווערן אויס ליבשאפט, דאס הייסט, אויב ווען די ווייב גייט צו די ארבעט זעט זי איר תכשיט נאך שלאפן, אדער זיך דרייען וכו', און ווען זי קומט אהיים פון ארבעט שלאפט נאך איר תכשיט אדער דרייט ער זיך און פרייט זיך, קען דאס ברענגען נישט גוטס.


איך בעט דיר זייער, שטיי אויף פרי און גיי אין מקוה, גיי אין שול דאווענען, און נאכן דאווענען – אדער כולל אדער ארבעט, טו עפעס, גיי נישט ליידיג, און אז דיין ווייב קומט אהיים פון ארבעט פינף אזייגער, זאלסטו איר נישט נאכלויפן, לאז איר האבן אפאר מינוט פאר זיך צו אטעמען (בכלל איז נישט גוט נאכצולויפן די ווייב, ענדערש זאל זי נאכלויפן דעם מאן), און אז זי קומט אהיים פריער – זאלסטו נישט אהיים לויפן, לאז איר אטעמען, לאז איר ווארטן אפאר מינוט אויף דיר.


זיי שטארק מיט אכצן פרקים משניות, און זאג דעם יום תהלים, און לערן אסאך ספר עצתו אמונה.

#47 - הצלחה אין ביזנעס
סדר היום, הצלחה, ביזנעס

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת יתרו, חמשה עשר בשבט, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר


אז דו ווילסט האבן הצלחה אין דיין ביזנעס דארפסטו אויפשטיין פרי, גיין אין מקוה און דאווענען און לערנען און עסן פת שחרית און זיין גרייט אין אפיס פאר ניין אזייגער, נאר אזוי וועט זיין הצלחה; דו וועג ווי אזוי דו פירסט זיך ביז יעצט, אויפצושטיין ניין אזייגער און זיין פערטיג מיטן דאווענען עלף אזייגער – אזוי איז נישטא קיין הצלחה.


איך זאג דיר דאס ווייל איך שוין דיך, איך זע ווי דו זינקסט אין חובות, דיינע ארבייטערס מאכן א לעבן אויף דיין חשבון, זיי פארדינען און דו בארגסט געלט זיי צו געבן געהאלט, און אז דו קומסט שפעט איז נישטא קיין הצלחה.


פאלג מיך, שטיי אויף גאר פרי אז זאלסט קענען גיין אין מקוה און לערנען ח"י פרקים, יום תהילים, מעביר סדרה זיין, הלכה און דעם רבינ'ס ספרים, און האבן צייט צו דאווענען פון אנהייב ביז די ענדע אן אויסלאזן שטיקלעך, און זאגן די תיקון הכללי, און עסן פת שחרית, און זיין אין אפיס שפעטסטנס ניין אזייגער – וועט זיין הצלחה.

#46 - סדר היום
סדר היום

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת בא, ד' שבט, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר, קרית ברסלב


איך וויל דו זאלסט קומען אינדערפרי אין כולל בוקר, פון זעקס ביז זיבן אזייגער זאלסטו לערנען אכצן פרקים משניות און זאגן דעם יום תהילים.


שטיי אויף פינף אזייגער, גיי אין מקוה, גיי אביסל התבודדות, און פון זעקס ביז זיבן זאלסטו זיין אין כולל בוקר, זאגן אכצן פרקים משניות און די יום תהילים, זיבענע זאלסטו דאווענען און אכט אזייגער קענסטו זוכן פרנסה און האבן הצלחה.


נאך מעריב זאלסטו מאכן א תענית הדיבור, רעד נישט מיט קיינעם, נאר מיט דיין ווייב זאלסטו רעדן, אזוי וועסטו נישט בלייבן פארברענגען אין גאס, דו וועסט אהיים גיין און פרייליך מאכן דיין ווייב, אזוי וועסטו ציען צו דיר אין שטוב די ליכטיגע זיסע איינגענעמע געשמאקע ליכטיגקייט פון שכינתו יתברך.

#45 - אכצן פרקים משניות, יום תהילים, מיט חומש
סדר היום, התבודדות

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת וארא, כ"ג טבת, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר, קרית ברסלב


מאך זיך א קביעות, יעדן אינדערפרי פארן דאווענען אדער נאכן דאווענען זאלסטו לערנען אין שול אכצן פרקים משניות מיטן "יום תהילים", עס נעמט נישט לאנג די ביידע לימודים, מיט חומש – שנים מקרא ואחד תרגום איינגעטיילט לויט די טעג פון די וואך, דאס נעמט ווינציגער ווי א שעה; אזוי זאלסטו טון יעדן טאג, אויך פרייטאג און אויך שבת; וועסטו זוכה זיין צו שמחה, וועסט שפירן צופרידן, וועסט אפלאזן אלע שטותים וכו' וכו'.


אויך זאלסטו גיין יעדן אינדערפרי צווישן די ביימער פאר אפאר מינוט, בעט דעם אייבערשטן ער זאל רחמנות האבן אויף דיר, דו זאלסט קענען פאררעכטן ביים לעבן אלעס וואס דו האסט פוגם געווען, בעט דעם אייבערשטן פאר דיינע דורות, זיי זאלן זיין ערליכע אידן.

#44 - די מצה בעקעריי אין שטעטל
שטעטל, משמש דעם רבי'ן, סדר היום, מצה

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת מקץ, כ"ז כסליו, ג' דחנוכה, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר, קרית ברסלב ליבערטי


וואס איז די פלאן מיט די מצה בעקעריי אין שטעטל? איך וויל וויסן אויב דו פלאנסט צו עפענען די יאר די בעקעריי, איך וויל נישט בלייבן פסח אן מצות; לאז מיר וויסן דיינע פלענער.


שטארק זיך, בלייב משמש זיין דעם רבי'ן, אפילו עס איז שווער, באלד וועט אלעס ווערן גרינג און מיר וועלן זיך בענקען צו די צייטן וואס מען האט געארבעט שווער אן קיין הילף, אן קיין פרוטה וכו' וכו'.


הייב אן דיין טאג פארטאגס מיט מקוה, תיקון חצות, התבודדות, ח"י פרקים משניות, יום תהילים, תיקוני זוהר, ליקוטי מוהר"ן, שחרית, פת שחרית. העלף דעם רבי'ן און נאכדעם גיי הפצה, אויך זאלסטו העלפן דיין ווייב, און אז דו האסט נאך אביסל צייט זאלסטו אביסל טאנצן.

#43 - באניי זיך
חנוכה, סדר היום

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת וישב, י"ז כסליו, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר, בארא פארק


די מנורה לייגט מען אויף די לינקע זייט פונעם טיר, מוהרא"ש זאגט, מיט דעם ווייזט מען אז אפילו ווען עס איז לינקס, עס גייט אריבער שוועריקייטן, און אפילו מען שפירט זיך לינקס, ווי א דורכפאל – ברענט דארט אויך די הייליגע חנוכה לעכט, דיקא דארט איז באהאלטן די אור הגנוז, דארט איז באהאלטן דער אייבערשטער.


דאס איז די לימוד וואס דער הייליגער רבי לערנט אונז, און דאס איז דער לימוד וואס משיח צדקינו וועט אריינברענגען אין די וועלט, און דאס איז די ראשי תיבות פון משי"ח: מ'זוזה, י'מין, ח'נוכה, ש'מאל; אין די מזוזה שטייט די אמונה, שמע ישראל ה' אלקינו ה' אחד, דער אייבערשטער איז מיט אונז, ביי אונז און נעבן אונז, און חנוכה משמאל, אפילו עס איז לינקס, דינים, עס גייט איבער שווערע ביטערע טעג – גם שם נמצא ה' יתברך.


טייערער ברודער באניי זיך, זיי זיך מחי' מיט דיין מזוזה, מיט דיין ציצית, זיי זיך מחי' מיט די אמונה, באניי זיך מיט לימוד התורה, הייב אן דיין טאג מיט אכצן פרקים משניות, זעץ זיך אריין אין א שול, פארמאך דיין טעלעפאן, זיי גורס ח"י פרקים משניות, מיט א יום תהלים, מיט בית נצחי [א דף ב'בלי, א דף י'רושלמי, א פרק ת'וספתא, ראשי תיבות בית], נאכדעם גיין אין אפיס, די גאנצע טאג וועט דיר גיין גרינגער, אנשי שלומינו זענען דאס מעיד, אלעס גייט גרינגער נאכן לערנען ח"י פרקים משניות.

#42 - גיין נאך געלט איז א תיקון פאר'ן מענטש
צדקה, סדר היום

בעזרת ה' יתברך - תשרי, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר, וויליאמסבורג


חסדי השם יתברך מיר האבן זוכה געווען צו זיין ביים רבי'ן אויף ראש השנה אין אומאן, מיר דארפן זיך זייער פרייען אז מיר האבן זוכה געווען צו זיין דארט און צו אלע תיקונים.


איך וויל דיר בעטן זאלסט גיין נאך געלט, גיי אין די שולן און אין די שטיבער און ביי שמחות, און וואו מען קען אלץ גיין, נעם דאס פאר הכנסת כלה. עס איז דא צווישן אנשי שלומינו וואס מאכן חתונה און האבן נישט, ואין בידם לפורטה אפילו שוה פרוטה; דאס וועט זיין א תיקון פאר דיר. עס שטייט אין אשר בנחל אז גיין נאך געלט איז א תיקון פארן מענטש, עס ראטעוועט פון אלע גזירות רעות און עס ברענגט צו זיכוך הנפש.


אויך זאלסטו לכבוד דעם נייעם יאר איבערדרייען דיין סדר היום, גיי שלאפן פרי, און אלע שיעורים כסדרן וואס דו לערנסט – זאלסטו טון אינדערפרי, מיט א קלארע ריינע מח.


אויך זאלסטו מחזק זיין בחורי אנשי שלומינו.

#41 - מסדר זיין דעם טאג פאר עבודת ה'
עבודת השם, סדר היום

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת עקב, כ' מנחם-אב, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


טייערער ... נרו יאיר, קרית ברסלב


זיי זיך מסדר דיין טאג פאר עבודת השם, גיי שלאפן פרי, שטיי אויף וואס פריער, קום אין שול לערנען פארטאגס, דאווען און לערן דיינע שיעורים כסדרן.


א חלק טאג העלף די מוסד און די קהילה, א חלק טאג גיי הפצה, פארשפרייט די שטויב פון די צדיקים (עיין ספורי מעשיות, מעשה ג'). זע דיינע טעג און יארן זאלן אריבערגיין מיט גוטע זאכן, מיט תורה, תפילה, עבודת השם, און משמש זיין דעם רבי'ן.


יעצט ביים שרייבן די בריוו קלאפן ביי מיר די פאליציי, איך דערמאן זיך דאס גרויסקייט פון מוהרנ"ת, ער שרייבט אין א בריוו: "איך דארף מקצר זיין ווייל די פאליציי זענען מיך געקומען לייגן אין תפיסה", ווען די מתנגדים האבן גע'מסר'ט פאר די רוסישע רעגירונג אז מוהרנ"ת דרוקט אן די צענזור וכו'; געוואלד, ווי אין די וועלט איז דא אזא זאך, פאליציי שטייען ביים טיר, מען קלאפט אין טיר, און דער מענטש זאל האבן אזא שטארקע מח, קענען ענדיגן שרייבן: "שטארק זיך מיט דעם רבינ'ס עצות".


איך דארף גיין צו זיי.

#40 - גיין שלאפן גלייך נאך מעריב
עבודת השם, הדרכות, היטן די צייט, סדר היום

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת דברים, ב' מנחם-אב, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


טייערער ... נרו יאיר


מוהרא"ש האט א וואונדערליכע סגולה אויף אויפשטיין פארטאגס, בדוק ומנוסה, מען זאל גיין שלאפן פרי; אז מען לייגט זיך פרי שטייט מען אויף פרי.


על כן בעט איך דיר, און איך זאג דיר, נאך מעריב זאלסטו מיט קיינעם נישט רעדן, נאך עלינו לשבח גיי אהיים. מיט דיין ווייב קענסטו רעדן, בלייב נישט אין שול, גיי נישט צו קיינעם, גיי שלאפן פרי.


(אויך ווינטער ווען די זמן מעריב איז פרי, זאלסטו נאך מעריב אהיים גיין און גיין שלאפן פרי, אזוי וועסטו אויפשטיין פרי, וועסט קענען לערנען, וועסט קענען זוכה זיין צו התבודדות, "הניעור בלילה", ווי דער רבי טייטשט (לקוטי מוהר"ן חלק א', סימן נב), "הֲרֵי זֶה מִתְחַיֵּב בְנַפְשׁוֹ", וועסט ווערן נכלל אינעם אייבערשטן.


מאך פרייליך דיין ווייב, האסט א וואוילע פרוי, מאך איר פרייליך, געב איר גוטע ווערטער.

#39 - ארבעטן אין די נאכט אריין ברענגט נישט קיין געלט
פרנסה, היטן די צייט, סדר היום

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת שמיני, אסרו חג פסח, כ"ג ניסן, שנת תשפ"ה לפרט קטן


מיין טייערער ... נרו יאיר, קרית ברסלב


ביסט געפאלן אויפן קאפ? דו זאגסט מיר אז יעצט זומער ווען עס איז די צייט פון ארבעט און ברענגען פרנסה ארבעטסטו ביז צוויי אזייגער ביינאכט; זאג מיר, ביסט ביים דעת? פארוואס טוסטו דאס? דו ווילסט העלפן דעם אייבערשטן דיר צו געבן פרנסה? וואס איז מיט דיין משפחה? מיט דיין ווייב, דיינע קינדער? אלעס איז געלט?!


איך לאז דיך נישט ארבעטן נאך זעקס אזייגער. אז דו ווילסט קענסטו אנהויבן דיין טאג פריער, קענסט קומען דאווענען מיט די ותיקין מנין און גיין ארבעטן פון אכט אזייגער, אבער בלייבן ארבעטן שפעט ביז אין דער נאכט... געלט וועט דיר עס נישט ברענגען.


מאך זיך א סדר. גיי שלאפן פרי, שטיי אויף פרי, דאווען אדער די מנין ותיקין אדער די זיבענער מנין, זיי זיך קובע צו לערנען דיינע שיעורים און קום אהיים צייטליך, העלף דיין ווייב לייגן שלאפן די קינדער און נאכדעם לויף צוריק צו די תורה.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#38 - גיי הפצה, דאס זאל זיין דיין פרנסה
הפצה, סדר היום, חתן

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת חיי שרה, י"ט מר-חשון, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד מיין ליבער טייערער, החתן ... נרו יאיר


דער אייבערשטער האט דיר געהאלפן ביסט שוין א חתן, נאך אביסל גייט זיין די חתונה, זאלסטו נאר דאנקען און לויבן פאר די חסדים, וועט קומען נאך חסדים.


גיי הפצה, דאס זאל זיין דיין פרנסה נאך די חתונה, דאס זאל זיין דיין עבודת השם, ווי מער מענטשן מזכה זיין מיט די הייליגע ספרים און קונטרסים וואס זענען מגלה דעם אייבערשטן.


צוטייל דיין טאג, די ערשטע העלפט זאלסטו דאווענען, און לערנען דיינע שיעורים כסדרן בכל התורה כולה אויפן סדר דרך הלימוד (המבואר בשיחות הר"ן, סימן עו). שטיי אויף פארטאגס, דאווען ותיקין און לערן מקרא – חומש רש"י. משנה – ח"י פרקים משניות. גמרא – בבלי און ירושלמי, דעם דף און נאך זיבן דפים בבלי צו ענדיגן ש"ס בכל שנה. מדרש – זוהר הקדוש פון פרשת השבוע, תיקוני זוהר צו ענדיגן בכל חודש, מדרש רבה ותנחומא פון פרשת השבוע. דעם רבינ'ס ספרים, און ספרי הלכה.


דאווען מנחה אום דריי אזייגער, און די צווייטע העלפט טאג זאלסטו גיין הפצה, שטורעמען די הייזער, די שולן, די רעסטאראנטן, חתונה זאלן, געשעפטן וכו' וכו'; וועסטו זוכה זיין צו קומען צו די גרעסטע מדריגות.

#37 - נאר דער וואס טוט, שלאפט נישט איין
שטעטל, משמש דעם רבי'ן, היטן די צייט, סדר היום

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת כי תצא, ו' אלול, שנת תשפ"ד לפרט קטן


 


מיין טייערער ... נרו יאיר, קרית ברסלב


האסט זיך ארויסגעצויגן אין שטעטל קרית ברסלב ליבערטי, זאלסטו עפעס טון פארן שטעטל, אזוי וועסטו בלייבן פריש מקורב, ווייל נאר דער וואס טוט - שלאפט נישט איין.


קענסט זיך נישט פארשטעלן דאס גרויסקייט פון משמש זיין דעם רבי'ן. דער רבי זאגט (חיי מוהר"ן, סימן שיד): "הַפָּחוּת שֶׁבַּאֲנָשַׁי", דער קלענסטער פון מיינע מענטשן, "אֲנִי מוֹלִיךְ אוֹתוֹ בְּדֶרֶךְ שֶׁל צַדִּיק גָּדוֹל מְאֹד", קען איך צוברענגען צו די מדריגה פון גרויסע צדיקים, "וִיקַנֵּא מְאֹד אֶת הַמְקֹרָבִים אֵלָיו", און אלע וועלן מקנא זיין מיינע מקורבים, "מִכָּל שֶׁכֵּן אֶת מִי שֶׁזּוֹכֶה לְהוֹשִׁיט לוֹ וְכוּ'", בפרט די וואס העלפן מיר אפילו נאר מיט ברענגען פייער, עיין בהשמטות.


לייג זיך צייטליך און שטיי אויף פארטאגס, לערן יעדן פארטאגס לכל הפחות צוויי שעה דיינע שיעורים כסדרן, נאכדעם זאלסטו דאווענען און זיך גיין מתבודד זיין, און נאכדעם זאלסטו גיין טון פאר פרנסה.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א כתיבה וחתימה טובה, א גוט געבענטשט יאר.

#36 - אויסשטעלן א סדר פאר שיין שרייבן און רעכענען
לימוד התורה, סדר היום, לימודי חול

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת שופטים, א' דראש חודש אלול, שנת תשפ"ד לפרט קטן


 


מיין טייערער ... נרו יאיר, קרית ברסלב


איך וויל דו זאלסט אויסשטעלן א סדר פאר די מלמדים ווי אזוי צו לערנען מיט די קינדער שיין שרייבן און רעכענען; וואס מען וועט לערנען מיט די קינדער די לעצטע שעה אין טאג.


איך האב גערעדט צו דיין שווער דער מנהל נרו יאיר, ער דארף דיין הילף דו זאלסט אים העלפן מיט די פרט; אויסשטעלן די סדר הלימוד אויף שיין שרייבן און רעכענען וכו'.


קענסט בעטן הילף פון בית פיגא, זיי האבן אן אויסגעארבעטע סדר פאר אלע כיתות, וויפיל מען דארף אנקומען אין יעדע יארגאנג.


אויך זאלסטו מיר שרייבן יעדן טאג א באריכט וואס טוט זיך אין חדר.


שטעל אויס דיין טאג. גיי שלאפן פרי, רעד נישט מיט קיינעם נאך מעריב נאר מיט דיין ווייב, שטיי אויף פארטאגס לערנען דיינע שיעורים כסדרן; מקרא – חומש, תרגום און רש"י איינגעטיילט לויט די וואך, לערן משנה – ח"י פרקים יעדן טאג, גמרא - די דף גמרא פון די קהילה ובנוסיף לזה זיבן בלאט, און זאג דעם יום תהילים; דאס אלעס נעמט נישט מער ווי צוויי שעה, נאכדעם זאלסטו דאווענען מיט מנין. נאכן דאווענען זאלסטו גיין אין חדר, ווארט אפ די קינדער מיט א שמייכל און מיט א שטארקע דרך ארץ. נאך חדר זאלסטו אהיים גיין העלפן אין שטוב, און שפעטער זאלסטו לערנען דעם רבינ'ס ספרים און זוהר מיט מדרש.


איך דארף מקצר זיין.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א גוטן חודש און א גוט געבענטשט יאר.

#35 - א מלמד דארף זיין גוט צוגעגרייט מיט א פונקטליכע סדר היום
תפילה והתבודדות, מלמדים, היטן די צייט, סדר היום, חיזוק פאר מחנכים

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת ראה, כ"ד מנחם-אב, שנת תשפ"ד לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר, מלמד בתלמוד תורה היכל הקודש


עס איז וויכטיג צו מאכן א סדר היום, די טאג זאל זיין פינקטליך, דאס איז ביי אלע כיתות און בפרט ביי יונגע קינדער; דער מלמד דארף זיין אנגעגרייט, 'וואס גיי איך טון די גאנצע יאר? וויפיל דארף איך אנקומען א טאג, א וואך, א חודש, ביז די יאר גייט אריבער? וואס דארפן די קינדער קענען?' נאר אזוי קען מען מצליח זיין, און אז דער מלמד קומט אין חדר אן קיין פלאן - דעמאלט שפירן דאס די קינדער, און דעמאלט ווערט א צעפארעניש, דאס מאכט מען זאל שרייען און ווערן פארלוירן.


דער טאג מוז נישט זיין פינקטליך ווי א מאשין, אבער מער ווייניגער דארף זיין די טאג מיט א סדר; וויפיל צייט מען דאווענט, וויפיל צייט מען עסט, וויפיל צייט מען שפילט, וויפיל צייט מען קאלירט, ווען מען זינגט די אני מאמינס, ווען מען נעמט צאם די שפילצייג וכו' וכו'.


אן תפילה איז גארנישט דא; מען דארף אסאך בעטן דעם אייבערשטן מען זאל מצליח זיין מיט די תלמידים און קיין איין תלמיד זאל חס ושלום נישט אוועק גיין פון די תורה וועג.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א כתיבה וחתימה טובה, א גוט געבענטשט יאר.

#34 - שפאציר צווישן די ביימער און גראז, און שמועס מיט'ן אייבערשטן
תפילה והתבודדות, עבודת השם, היטן די צייט, סדר היום, תמימות

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת עקב, חמשה עשר באב, שנת תשפ"ד לפרט קטן


 


לכבוד מיין טייערער ליבער ... נרו יאיר


עס איז דא א גרויסע יצר הרע צו פארברענען די נעכט און נאכדעם אויפשטיין שפעט, בעט איך דיר זאלסט אויסדרייען דיין סדר, גיי שלאפן פרי און שטיי אויף פרי, עס איז אנדערש ווען מען גייט שלאפן פרי און מען שטייט אויף פארטאגס.


בעט דעם אייבערשטן זאלסט וויסן ווי אזוי זיך צו פירן, גיי יעדן טאג א שפאציר צווישן די ביימער און גראז און שמועס מיטן אייבערשטן כאשר ידבר איש אל רעהו, בעט דעם אייבערשטן ער זאל דיך מקרב זיין צו אים, בעט אים זאלסט זיין א צדיק.


דער הייליגער רבי האט אונז דערציילט אז אזוי האט ער זוכה געווען צו קומען צו זיינע מדריגות, דורך תפילה והתבודדות בתמימות ופשיטות; נאר אזוי קומט מען אן צו זיין א צדיק.

#33 - רופן און טעקסטן טויזנט מאל וועט נישט העלפן
תודה והודאה, שלום בית, חיזוק פאר פרויען, סדר היום

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת אמור, ז' אייר, כ"ב לעומר, שנת תשפ"ד לפרט קטן


 


מרת ... תחי'


איך האב ערהאלטן אייער בריוו.


איך זאג אייך נאכאמאל, אייער מאן איז נישט שלעכט, ער איז נישט פארדארבן, ער גייט נישט צו שלעכטע פלעצער, ער איז פשוט צעבראכן פון זיינע יונגע יארן, דאס מאכט אים אויסדרייען דעם סדר היום, שלאפן בייטאג און זיין אויף ביינאכט, און אויב איר וועט בעטן דעם אייבערשטן, איר וועט האבן סבלנות – וועט איר זען ווי אלעס וועט זיך טוישן.


ביז דערווייל זאלט איר זיך מאכן א געהעריגע סדר היום, גייט שלאפן אין צייט, ווארטס נישט ביז דריי פיר אזייגער פארטאגס, עס וועט נישט העלפן אז איר וועט אויף בלייבן ביינאכט ביז אייער מאן קומט אהיים, אויך וועט נישט העלפן דאס רופן טויזנט מאל, טעקסטן טויזנט מאל. דאס איז גוט ווען עס פאסירט אמאל אמאל, ווען דער מאן פארזוימט זיך; אים צו רופן, אים דערמאנען אז איינער ווארט אויף אים אין שטוב. אז עס פאסירט אמאל דעמאלט בלייבט מען אויף, מען ווארט אפ דעם מאן. אין אייער פאל ווען זיין סדר היום איז אויסגעדרייט, ער שלאפט בייטאג, ער שטייט אויף פארנאכטס און ער גייט ארויס פאר די נאכט - וועט נישט העלפן דאס אויסווארטן און דאס רופן און טעקסטן. ענדערש זאלט איר זיך מאכן א געהעריגע סדר היום, גיין שלאפן צייטליך.


דאנקט דעם אייבערשטן אז יעדער איז געזונט, דאנקט דעם אייבערשטן אז יעדער איז ערליך, דאנקט דעם אייבערשטן אז איר זענט חתונה געהאט, מיט ליכטיגע קינדער, און נאכן דאנקען זאלט איר בעטן פאר אייער מאן ער זאל האבן א סדר היום. בעטס עס מיט רחמנות, נישט מיט עצבות, בעטס דעם אייבערשטן א מתנת חנם, נישט אז עס מוז אזוי זיין, און ווארטס מיט געדולד אויף די ישועה.


דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#32 - אז דו וועסט נישט אויפגעבן אויף דיך אליין, וועסטו מצליח זיין
לימוד התורה, ישיבה, יאוש, ארץ ישראל, סדר היום

בעזרת ה' יתברך


יום ד' פרשת תזריע מצורע, כ"ח ניסן, שנת תשפ"ג לפרט קטן


 


לכבוד מיין טייערער ... נרו יאיר


קום נישט צוריק קיין אמעריקע, בלייב אין ארץ ישראל. ווייל די לעצטע צוויי זמנים ביסטו בכלל נישט געקומען אין ישיבה דורכ'ן טאג. ביסט אויף גאנצע נעכט, איך ווייס נישט וואס דו טוסט אין די נעכט, קומסט בכלל נישט אן אין ישיבה; וויל איך נישט דו זאלסט צוריק קומען.


דאס וואס דו שרייבסט מיר איך זאל נישט אויפגעבן אויף דיר; דאס האט נישט מיט מיר, דאס דארפסטו זיך אליינס בעטן, דו אליינס זאלסט נישט אויפגעבן אויף דיר; אז דו וועסט זיך נישט מייאש זיין, דו וועסט נישט אפלאזן דעם הייליגן רבינ'ס עצות, דו וועסט בעטן דעם אייבערשטן - וועסטו מצליח זיין.


איך האף דו וועסט פאלגן און נישט קומען. אויך זאלסטו איבערגעבן פאר הבחור ... ער זאל נישט קומען קיין אמעריקע; נישט דו און נישט ער זאלן קומען.


זוך דיר מיט וואס צו זיין פארנומען דורכ'ן טאג און לערן דיינע שיעורים כסדרן על פי סדר דרך הלימוד פון רבי'ן (המבואר בשיחות הר"ן, סימן עו).


דער אייבערשטער זאל דיר העלפן זאלסט שנעל טרעפן דיין שידוך.


 

#31 - שבתון'ס איז נישט קיין גוטע זאך
חברים, שידוכים, משפחה, שבת התוועדות, שולד געפילן, סדר היום, זיווג שני, גט

בעזרת ה' יתברך


יום ב' פרשת צו, ה' ניסן, שנת תשפ"ג לפרט קטן


 


לכבוד מיין טייערער ליבער ... נרו יאיר


זיי פעלזן פעסט צו בלייבן ערליך, גיי נישט צו די שבתים פון גרושים. בני, אל תלך בדרך אתם, דו וועסט פאלן פון דיין יראת שמים.


בכלל איז שבתון'ס נישט קיין גוטע זאך, קיין גוטס קומט נישט ארויס פון דעם. מיט אלע הסכמות, מיט אלע רעדנערס, בדחנים, טערעפיסטן - קומט נישט ארויס קיין גוטס פון דעם, הלוואי זאלן קומען רבנים און דאס מבטל זיין כעפרא דארעא.


בלייב שבתים ביי דיין טאטע אין שטוב, אדער גיי צו א ברודער, א שוואגער, א זיידע און בקרוב וועסטו טרעפן דיין שידוך.


ביינאכט גיי שלאפן, גיי נישט צו קיין פארטיס. האלט זיך שטארק, עס ווארט דיר גוטע טעג.


באשולדיג זיך נישט און באשולדיג נישט דעם אייבערשטן. דאס וואס דו האסט חתונה געהאט וכו' און זיך געדארפט גט'ן וכו' - איז נישט דיין שולד; פארוואס און פארווען - ווייסן מיר נישט, מיר גלייבן אז אלעס איז לטובה.


 

#30 - העלפן דעם מאן זאל מצליח זיין אין לערנען, איז א גרויסע מצוה
כולל, שלום בית, חיזוק פאר פרויען, סדר היום

בעזרת ה' יתברך


יום ד' פרשת ויקהל-פקודי, כ"ב אדר, שנת תשפ"ג לפרט קטן


 


מרת ... תחי' ברסלב, ליבערטי


איך האב ערהאלטן אייער בריוו.


העלפט אייער מאן אויפשטיין פרי, וועקט אים אויף; אזוי וועט ער קענען זיין אין כולל. ווען דער מאן בעט די ווייב הילף אויפצושטיין אין צייט - איז דאס נישט קיין שלעכטע זאך, דאס איז א גרויסע טובה פאר ביידע.


מיטן העלפן דעם מאן אין עבודת השם - ווערט מען נישט א משגיח אדער א פאליס לעדי - ווי איר רופט עס, העלפן דעם מאן זאל מצליח זיין אין לערנען - דאס איז א גרויסע מצוה. חכמינו זכרונם לברכה זאגן (ברכות יז.) אין די שכר וואס די פרויען העלפן דעם מאן גיין לערנען און ווארטן אפ דעם מאן ווען ער קומט אהיים פון לערנען - דאס איז די שכר, די גן עדן פאר זיי; שרייען אויפ'ן מאן, אראפקוקן דעם מאן ווען ער איז נאכנישט אויסגעארבעט - דאס איז נישט גוט.


וועקט אויף אייער מאן אינדערפרי, העלפט אים קומען אין כולל אין צייט, דאס וועט אים פרייליך מאכן. ווייל ווען מען שטייט אויף פרי, מען דאווענט פרי, מען איז צייטליך אין כולל - איז מען אין א גוטע גוסטע, און פארקערט, ווען מען שטייט אויף שפעט, מען קומט שפעט - איז מען צעבראכן.


דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


 

#29 - מחזק זיין די אינגעלייט פון כולל צו קומען צייטליך
כולל, היטן די צייט, סדר היום

בעזרת ה' יתברך


יום ב' פרשת ויקהל-פקודי, כ' אדר, שנת תשפ"ג לפרט קטן


 


לכבוד מיין ליבער טייערער ... שליט"א, דומ"ץ דקהילתינו וראש הכולל היכל הקודש


איך בעט דיר זייער, זיי מחזק די אינגעלייט פון כולל זיי זאלן קומען צייטליך. עס איז א שאד אז די פאר אינגעלייט ווי האברך ..., האברך ..., האברך ... - זאלן נישט זיין צייטליך. רעד מיט זיי, אפשר האבן זיי א שוועריקייט מיטן אויפשטיין, אפשר זאלן מיר שטעלן א שמש וואס זאל ארומגיין קלאפן אויף די פענסטער; ווייל נאר אז מען האלט די זמנים, מען איז צייטליך - קען מען מצליח זיין.


א גרויסן יישר כח פאר'ן מחזק זיין מיין זון הרב ... צו לערנען. אם ירצה ה' זומער ציט זיך מיין איידעם ארויס אין שטעטל, איך האף דו וועסט אים אויך מחזק זיין און אים שיין אויסשלייפן.