בריוון פונעם ראש ישיבה שליט"א

#737 - דער עיקר יחוס איז לערנען און דאווענען
התחזקות, דאווענען, מנין

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת נשא ב' (בהעלותך בא"י), ט' סיון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


הרב ... שליט"א


שטארק זיך זייער אין דאווענען די דריי תפילות מיט מנין, דאס איז די יסוד פון אלעס, א איד אז ער גייט אין שול דריי מאל א טאג צו דאווענען די דריי תפילות מיט מנין – האט ער כח צו קענען עומד זיין אין די שווערע נסיונות וואס די צד הטומאה ברענגט.


מאך זיך שיעורים אין חומש, משניות און גמרא, דאס איז די גרעסטע יחוס, אז מען לערנט און מען דאווענט; מוהרא"ש דערציילט, דער הייליגער מגיד פון מעזריטש זכותו יגן עלינו האט געהאט א יחוס בריוו ביז ארויף צו דוד המלך עליו השלום, און אמאל האט אויסגעבראכן א פייער אין שטוב און אלעס איז פארברענט געווארן, און דעם מגיד'ס מאמע האט זייער געוויינט, און דער מגיד האט איר געטרייסט אז דער אייבערשטער וואס האט אונז געגעבן די הויז וועט אונז געבן א צווייטע דירה, האט זי געזאגט: "איך וויין נישט אויף די הויז, איך וויין אז אונזער יחוס בריוו האט זיך פארברענט", האט דער מגיד געזאגט: "פון מיר וועט זיך אנהייבן א נייע יחוס, איך וועל דינען דעם אייבערשטן, לערנען און דאווענען, און עס וועט ווערן אן עכטע יחוס"; ווייל דער עיקר יחוס איז דאס וואס מען לערנט און מען דאווענט, און מען טוט גוטע זאכן.


ברודער שטארק זיך.

#736 - זיך נישט באשולדיגן און פארענטפערן, קוק פאראויס
אמונה, התחזקות

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת נשא ב' (בהעלותך בא"י), ח' סיון, אסרו חג, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר, קרית יואל


דער עיקר זאלסטו זיך פארלייגן צו זיין פרייליך, אין דעם ליגט די הצלחה, סיי ברוחניות און סיי בגשמיות. ווייל דער הייליגער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק ב, סימן י), פארוואס איז א מענטש ווייט פונעם אייבערשטן? ווייל ער האט נישט קיין ישוב הדעת, ער איז נישט פרייליך; פארוואס איז א מענטש נישט פרייליך? ווייל ער טרעפט נישט אין זיך נקודות טובות, גוטע זאכן, ער איז זיך שטענדיג דן לכף חוב; דערפאר זאלסטו זוכן אין זיך גוטע זאכן, קוק גוט אויף דיר, און זיי נאר פרייליך; לאז אפ דיין עבר, שלעפ נישט דיין פארגאנגענהייט, לאז אפ די עצבות ומרה שחורה, באשולדיג זיך נישט און פארענטפער זיך נישט, קוק נאר אויף פאראויס.


רוב מענטשן גייט אריבער זייער טאג, א האלבע מיטן זיך באשולדיגן, און א האלבע טאג מיטן זיך פארענטפערן, און דאס שלעפט אריין אין א טיפע עצבות, אין א דערביטערטקייט; דערפאר האט דער הייליגער רבי אזויפיל געזאגט מען זאל נישט טראכטן וואס איז געווען, מען דארף נישט קוקן אויף צוריק, מען דארף נאר קוקן אויף פאראויס.


זיי פרייליך, גיי א טענצל "אשרינו מה טוב חלקינו..."

#735 - עס איז נישט קיין עסק דאס זיין צוגעלייגט
אמונה, התחזקות, בטחון

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת נשא ב' (בהעלותך בא"י), ח' סיון, אסרו חג, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר וזוגתו שיחיו


ענק דארפן זיך זייער שטארקן און ענק דארפן זיך טוישן, עס איז נישט קיין עסק דאס זיין צוגעלייגט; ענק מוזן זיין זייער פרייליך, איך ווייס אז ענק זענען זייער צעבראכן, ענק ווארטן אויף א ישועה, און איך בין אויך זייער צעבראכן פאר ענק, מיין הארץ איז מיר גוט צעריסן פון וואס עס גייט אריבער אויף ענק, מיין הארץ וויינט פאר ענק.


דאך איז דאס נישט גוט, עצבות איז נישט גוט, עצבות שטופט אוועק די שכינה, עצבות איז די סטרא אחרא, ענק מוזן זיין פרייליך. מוהרא"ש דערציילט, אמאל איז געווען א ברסלב'ער חסיד, ר' אהרן קיבליטשער, ער איז געווען זייער א פרייליכער, די ארעמקייט איז געווען שרעקליך, עס איז נישט געווען גארנישט אין מויל צו נעמען, אלע פלעגן אים פרעגן: "אהרן, ווי אזוי און מיט וואס פרייסטו זיך?" האט ער געזאגט: "איך בארג שמחה, איך בארג פון שפעטער, איך גלייב אז דער אייבערשטער גייט אונז געבן שפע, דעמאלט גייט זיין גאר גוט און געשמאק און פרייליך, בארג איך אויס שמחה"; מוהרא"ש פלעגט דאס אסאך דערציילן און אונז געבעטן מיר זאלן זיך אזוי פירן.


מיט שמחה עפנט מען אלע פארמאכטע טירן צו ברענגען ישועות...

#734 - די שמחה און די געשמאק אין שטעטל
שמחה, אמונה, התחזקות, מוסדות

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת נשא ב' (בהעלותך בא"י), ח' סיון, אסרו חג, שנת תשפ"ו לפרט קטן


אברהם הערש וועבערמאן נרו יאיר, גבאי בית המדרש קרית ברסלב


איך וויל זיך באדאנקען פאר דיר און פאר אלע גבאים און אלע וואס האבן ארויסגעהאלפן פאר דעם שיינעם הערליכן יום טוב שבועות וואס מיר האבן געהאט אין שטעטל, יעדע מאל איך קום אין שטעטל מיט אנשי שלומינו ווער איך זייער איבערגענומען פון די דרך ארץ, פון די פריינדליכקייט און ליבשאפט – וואס איז דא צווישן אנשי שלומינו, און בעיקר די שמחה, די געשמאק.


יעצט איז געווארן א יאר פונעם גרויסן בית המדרש, און די גרויסע שול איז שוין נישט אזוי גרויס, עס וואקסט אונטער א דור און עס ווערן מקורב נייע מקורבים, די נייע שול איז שוין אויסגעוואקסן.


איך קוק ארויס צו קומען זומער, זיין אין שטעטל, אינעם ריינעם אויר; פרשת חוקת-בלק קומען מיר ארויס, דאס איז די בעסטע הכנה זיך צוצוגרייטן פאר די הייליגע טעג מיט שמירת עיניים, זיין צווישן די ביימער, דינען דעם אייבערשטן אינעם ריינעם פלאץ.

#733 - ביי קברי צדיקים נעמט מען אן יעדנ'ס תפילות
שמחה, אמונה, התחזקות, התבודדות

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת נשא ב' (בהעלותך בא"י), ח' סיון, אסרו חג, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר, קרית יואל


וואוינסט אין קרית יואל, זאלסטו זיך מאכן א קביעות ארויפצוגיין יעדן טאג צום ציון פון הייליגן רבי'ן זכותו יגן עלינו, און דארטן זיך מתבודד זיין פאר פינף מינוט.


דער הייליגער רבי זאגט (ספר המדות אות צדיק, סימן קעג): "עַל יְדֵי הִשְׁתַּטְּחוּת עַל קִבְרֵי הַצַּדִּיקִים הַקָּדוֹשׁ בָּרוּךְ הוּא עוֹשֶׂה לוֹ טוֹבוֹת, אַף עַל פִּי שֶׁאֵינוֹ רָאוּי לְכָךְ", אפילו איינער וואס איז נישט ווערד מען זאל אויסהערן זיינע תפילות, אבער ביי קברי צדיקים, דארט נעמט מען אן יעדנ'ס תפילות; מיר האבן נישט קיין השגה דאס גרויסקייט פון די צדיקים, זיי האבן זיך מוסר נפש געווען פארן אייבערשטן – נישט איינמאל, נאר יעדע רגע, יעדע סעקונדע – זענען זיי גרייט אויף מסירות נפש; דערפאר קען מען דארט ביי זייער ציון זען גרויסע ישועות, זאלסט מיך אויך מזכיר זיין לטובה, יואל בן רייצא רעכיל.


בעט אויף א שטארקע אמונה, בעט אויף שמחה, בעט אויף תמימות פאר דיר און פאר דיינע דורות.

#732 - עס לוינט זיך אוועקצופארן פון שטאט פאר זומער
צניעות, אמונה, התחזקות, התבודדות

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת נשא ב' (בהעלותך בא"י), ח' סיון, אסרו חג, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר


איך האף צום אייבערשטן אז אלעס איז גוט ביי דיר, און אז דו דערהאלסט זיך.


עס איז כדאי אז די זומער וואכן זאלסטו זיין מיט די ישיבה אוועק פון שטאט. אפילו ביי אונז איז נאכנישט אזוי מסודר די גשמיות וכו', דאך לוינט צו קומען ארויס פון שטאט, עס איז א גוטע הכנה פאר די הייליגע טעג, עס איז א ריינע לופט, א הייליגע לופט. מיין זיידע קארלסוברגער רב זכרונו לברכה האט געזאגט אז אין די קאנטרי זאל מען זאגן ביי קדיש דרבנן: "די באתרא קדישא הדין", אזוי ווי מען זאגט אין ארץ ישראל, ווייל עס איז א הייליגע לופט, ריין פון עבירות.


איך ווייס אז עס איז נישט אזוי באקוועם, דיר איז מער באקוועם אין שטוב, פריוואט וכו', דאך לוינט עס, פאר איין ראי' אסורה ווייניגער לוינט אלעס.


איך בין מתפלל פאר דיין שידוך, איך האף צום אייבערשטן דו זאלסט שוין בקרוב א חתן ווערן.

#731 - נישט קוקן אין א צווייטנ'ס טעלעפאן
חינוך הילדים, התחזקות, טעלעפאן

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת נשא ב' (בהעלותך בא"י), ח' סיון, אסרו חג, שנת תשפ"ו לפרט קטן


מיין טייערער ... נרו יאיר


ניץ אויס דיינע יונגע יארן מיט לערנען פלייסיג שיעורים כסדרן בכל חלקי התורה, מקרא משנה גמרא מדרש הלכה ואגדה וספרי רבינו; די יונגע יארן זענען גאר חשוב, גאר טייער, און מיט די הקדמות פון הייליגן רבי'ן קען מען זוכה זיין צו ווערן א גרויסער צדיק.


מאך זיך א גדר קיינמאל נישט צו קוקן אין א צווייטנ'ס טעלעפאן, קענסט נישט וויסן אויב מיט די איין מאל קוקן אין א חבר'ס טעלעפאן – וועסטו אראפפאלן חס ושלום; ליבער ברודער, הארציגער חבר, די נסיונות היינט זענען זייער גרויס, עס קען זיין א בחור וואס זעט אויס פון אינדרויסן פרום וכו', און ביי זיין טעלעפאן איז אזוי געפערליך; מאך זיך די גדר קיינמאל נישט צו קוקן ביי א צווייטנ'ס טעלעפאן.


איך האב דיך זייער ליב, איך האף צום אייבערשטן אז דו וועסט בלייבן ערליך, דו וועסט האבן גוטע חברים, ערליכע חברים, וואס פירן זיך בתמימות, איידעלע חברים.


געב א גרוס פאר דיינע טייערע עלטערן.

#730 - מיטנעמען די קבלות פון שבועות אויף א גאנץ יאר
אמונה, התחזקות, הפצה, מוסדות

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת נשא ב' (בהעלותך בא"י), ח' סיון, אסרו חג, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר


שבועות איז אריבער, יעצט דארף מען זען עס זאל זיין שלום בית צווישן אונז און די תורה, שבועות האבן מיר אלע מקבל געווען גוטע קבלות, יעצט דארף מען חיזוק דאס אנצוהאלטן, און דעריבער איז וויכטיג צו קומען צו שיעורים, זיך דרייען מיט אנשי שלומינו, מיט חברים וואס רעדן פון רבי'ן, פון רבינ'ס חיזוקים.


ביים סוף וועלן מיר גארנישט מיט נעמען, מיר וועלן נאר מיט נעמען די תורה וואס מען האט ארויסגעכאפט, און די מצוות, די גוטע זאכן. די הייליגע חכמים זאגן (אבות ו, ט): "אֵין מְלַוִין לוֹ לְאָדָם לֹא כֶסֶף וְלֹא זָהָב וְלֹא אֲבָנִים טוֹבוֹת וּמַרְגָּלִיּוֹת, אֶלָּא תּוֹרָה וּמַעֲשִׂים טוֹבִים בִּלְבָד", די געלט מיט די הייזער, די קארס מיט די שיינע קליידער – דאס בלייבט דא, נאר די פרקים משניות, די בלעטער גמרא, די קאפיטלעך תהלים – דאס וועלן מיר מיט נעמען, און די הייליגע חכמים זאגן (תנא דבי אליהו רבה, טו): "לְפִי שֶׁכָּל הַמַּרְבֶּה שִׂיחוֹת וּתְפִלּוֹת, הֵם הַמְלַוִּים אוֹתוֹ עַד שֶׁיַּגִּיעַ לְבֵית עוֹלָמוֹ", די ווערטער וואס מען רעדט צום אייבערשטן – דאס באגלייט דעם מענטש אין בית החיים, דאס וועט מען מיט נעמען.


געדענק וואס האט דיך דערהאלטן אלס בחור, ווי אזוי האסטו געקענט דורכשטופן די בחור'ישע יארן? נאר די ספרים און קונטרסים וואס מוהרא"ש האט געשריבן און צאמגענומען פון רבינ'ס ווערטער, און פון מוהרנ"ת, געדענק ווי דו האסט זיך אזוי מחי' געווען מיט דעם; זאלסטו העלפן דרוקן די ספרים און קונטרסים און העלפן צוריק ברענגען און מחזק זיין אידישע קינדער; די קונטרסים מאכט ליכטיג די וועלט, עס שיינט אריין אין מענטשן א שטארקע אמונה, אזוי תמימות'דיג און אזוי פשוט.

#729 - א ווייכע הארץ אינאיינעם מיט א שטארקע הארץ
חינוך הילדים, אמונה, התחזקות

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת נשא ב' (בהעלותך בא"י), ח' סיון, אסרו חג, שנת תשפ"ו לפרט קטן


יצחק פאפנהיים נרו יאיר, מנהל מוסדות היכל הקודש בארץ הקודש


איך האב געהערט דיין מעסעדזש אז עס האט דיר זייער וויי געטון ביים וועקן די בחורים וואס שלאפן אין דארמיטארי צו זען א בחור שלאפן אן ציצית, און א צווייטער שלאפן אן א קאפל און אן די ציצית; איך בין נייגעריג די סוף פון די מעשה, אויפן מעסעדזש הערט מען נאר דאס קרעכצן וכו'.


איך וויל דיך מחזק זיין, וויסן זאלסטו, מיר האבן געעפנט די ישיבה און די מוסדות צו אויסלערנען קינדער, בחורים און מיידלעך צו וויסן ווי אזוי זיך צו פירן, און אמאל קומען בחורים וואס אין שטוב האט מען זיי נישט געלערנט ווי אזוי זיך צו פירן, אדער אמאל איז פארקערט, מען האט געלערנט נישט ריכטיג, און פון גרויס לחץ האבן זיי נישט די כלים דאס צו קענען טון, זיי ווילן טון נאר פארקערט; צוליב דעם האבן מיר די ישיבה, די מוסדות, צו אויסלערנען בחורים און קינדער ווי אזוי זיך צו פירן מיט יראת שמים, מיט דרך ארץ, און אוודאי די ריינע אמונה וכו'.


איך האף אז דו האסט געזאגט פאר די בחורים אז עס איז הייליג צו שלאפן מיט א קאפל און ציצית, דאס איז יראת שמים, און דאס ברענגט אמונה, און וויסן זאלסטו, אז מען זאגט איין מאל – איז נאכנישט סוף פסוק, מען דארף זיין גרייט צו איבערזאגן און איבער'חזר'ן נאכאמאל און נאכאמאל, און ווען מען זאגט – דארף מען דאס זאגן מיט רחמנות, מיט הארץ; ווייל מען רעדט דא פון טייערע אידישע קינדער, נשמות ישראל; דארף מען האבן רחמנות. דער הייליגער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק ב, סימן ז), אויפן פסוק (ישעי' מט, י): "כִּי מְרַחֲמָם יְנַהֲגֵם", אז ווער עס האט רחמנות – דער קען זיין א מנהיג ישראל, ווייל דאס איז די גרעסטע רחמנות, צו זען אידישע קינדער פאלן אין עבירות, עס איז נישטא קיין גרעסערע רחמנות און קיין גרעסערע יסורים ווי עבירות.


על כן ליבער ברודער, טייערער הארציגער חבר, שטארק זיך, און שטארק די גאנצע סטעף; אלע מלמדים, מגידי שיעור, זיי זאלן נישט קרעכצן ווען מען זעט ביי די תלמידים ווי מען פירט זיך נאכנישט ריכטיג, ענדערש זאל מען טון צו די זאך. מוהרא"ש זכותו יגן עלינו ברענגט פונעם ריי"צ זכותו יגן עלינו: "בעסער עפעס טון פון טויזנט אנחות"; אז מען זעט בחורים שלאפן וכו' לערנט מען זיי דאס גרויסקייט פון נעגל וואסער, דאס גרויסקייט פון ציצית וכו', און אז מען זעט בחורים פארשלאפן – דארף מען רעדן צו זיי פון די מצוה פון קריאת שמע, און אזוי ווייטער.


הכלל, חינוך איז זייער הייליג, און אויך דארף מען אסאך כח און א ווייכע הארץ אינאיינעם מיט א שטארקע הארץ פון נישט צעבראכן ווערן און נישט אויפגעבן; צו גלייבן אז יעדע ווארט, יעדע חיזוק ווארט טוט אויף, וואויל זענען די וואס זענען עוסק אין חינוך הבנים והבנות, בפרט אין דעם דור איז ממש הצלת נפשות, פשוטו כמשמעו.


איך בענק זיך צו דיר און צו די גאנצע סטעף, איך האלט מיט פון דערווייטנס יעדע פרט ופרט, סיי פון תלמוד תורה, סיי פון בית פיגא, און פון די ישיבה; איך בעט פאר ענק אלע.

#728 - סיום ששה סדרי משנה, די צוויי הונדערטסטע מאל
אמונה, התחזקות, הפצה, מוסדות

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת נשא ב' (בהעלותך בא"י), ח' סיון, אסרו חג, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר קרית ברסלב, ליבערטי


מזל טוב צו דיין סיום ששה סדרי משנה, דו האסט זוכה געווען דאס צו לערנען און מסיים זיין די צוויי הונדערט'סטע מאל; אשרינו מה טוב חלקינו אז מיר זענען מקורב צום הייליגן רבי'ן וואס האט אונז געגעבן אזא זיסע געשמאקע 'דרך הלימוד', א וועג צו לערנען תורה (המבואר בשיחות הר"ן, סימן עו); אפילו מען איז פאריאגט און פארפלאגט מיט א משפחה, מיט א ווייב און קינדער און מיט ברענגען פרנסה – זאל מען אויך קענען לערנען תורה יעדן טאג און אויסניצן די צייט.


ווי גליקליך זענען מיר אז מיר זענען זוכה צו לערנען די הייליגע תורה, מיר לערנען משניות זיך צו מתקן זיין די נשמה, מיר דארפן נישט ווארטן צו שטארבן, און א ספק ספיקא אויב א קינד וועט לערנען פאר די נשמה, מיר זענען זוכה יעצט בחיים חיותו צו לערנען יעדן טאג משניות.

#727 - מיר דארפן זיך אנגרייטן וואס מיטצונעמען
חינוך הילדים, התחזקות, פרנסה

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת נשא ב' (בהעלותך בא"י), ח' סיון, אסרו חג, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר, בארא פארק


איך זע אז דו ביסט אזוי שטארק אריינגעטון ראשו ורובו אין מאכן געלט; איך וויל דיך דערמאנען דו זאלסט געדענקען אז מיר זענען נישט דא אויף אייביג, מיר זענען דא פאר א קורצע צייט, מיר וועלן אלע דארפן צוריק גיין צום אייבערשטן, און מיר דארפן זיך אנגרייטן וואס מיט צו נעמען.


על כן זאלסטו זיך מאכן א צייט, געוויסע שעות אין טאג וואס דו טוסט פאר פרנסה, און נאך די שעות זאלסטו זיך אנגרייטן פאר דיין נצחיות; לערן תורה און דאווען, און זיי עוסק מיט דיינע קינדער, זיי מחזק זיין וכו' וכו'.


יום טוב שבועות האבן מיר זיך מקבל געווען אז מיר גייען זיין וואויל, מיר גייען לערנען און דאווענען, דארפן מיר אנהאלטן די גוטע קבלות און זיך שטארקן דאס צו טון.

#726 - זינג צו אים, לויב אים, רעד צו אים, און שמועס מיט אים
התחזקות, תפילה, התבודדות

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת נשא ב' (בהעלותך בא"י), ח' סיון, אסרו חג, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר


די גרעסטע זאך איז זיין פרייליך, זיך פרייען מיט די מצוות וואס דער אייבעשטער האט אונז געגעבן, זיך פרייען אז מען איז א איד און נישט קיין גוי; אבער דורך עבירות פאלט מען אין עצבות און מרה שחורה, ווייל ווען מען זינדיגט גייען די עבירות אריין אין די ביינער, און פון דעם קומט די עצבות ומרה שחורה, און דער הייליגער רבי האט אונז געגעבן אן עצה, מיר זאלן זיך מתוודה זיין, ארויסזאגן פארן אייבערשטן אלעס וואס מיר טוען, אלעס וואס מען איז פוגם, סיי במעשה, סיי בדיבור, און סיי במחשבה, און אזוי גייען ארויס די שלעכטע צירופים פונעם מענטש, ביז מען ווערט פרייליך (לקוטי מוהר"ן חלק א, סימן ד).


על כן ליבער ברודער, פאלג דעם רבי'ן, גיי יעצט שוין צום אייבערשטן און זאג אים: "רבונו של עולם איך האב געטון דאס און דאס וכו', זיי מיר מוחל, איך האב חרטה אויף דאס אלעס..."


זיי נישט קיין בטלן, גיי א שפאציר מיטן אייבערשטן, זיי זיך מתבודד, זינג צו אים, לויב אים, רעד צו אים און שמועס מיט אים, זיי זיך מתודה – וועסטו ווערן גאר פרייליך.

#725 - א שאקל, צו דערמאנען דעם מענטש
אמונה, התחזקות, התבודדות

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת נשא ב' (בהעלותך בא"י), ח' סיון, אסרו חג, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר


אמאל געבט מען א שאקל דעם מענטש אים צו דערמאנען אז עס איז דא א באשעפער וואס מאכט אלעס. דאס הייסט, אמאל קען פאסירן, ווען אלעס גייט גוט, אלעס גייט ווי מען וויל, קען מען אמאל חס ושלום פארגעסן פונעם אייבערשטן, מען טראכט אז אלעס וואס מען האט איז פון דעם וואס מען איז אזוי געלונגען, מעכטיג, קלוג וכדומה, דאס איז דאך א שרעקליכע סכנה, אז מען פארגעסט פונעם אייבערשטן; מאכט מען פון הימל עפעס, מען געבט א שאקל, און דאס טוט דערמאנען דעם מענטש ער זאל זיך אויפהייבן זיינע אויגן צום אייבערשטן און אנהייבן רעדן צום אייבערשטן וכו'.


בעסער וואלט געווען מען זאל זיך יעדן טאג באשטימען א צייט, נעמען אפאר מינוט צו דאנקען דעם אייבערשטן און זיך איבערגעבן צו אים; אזוי איז מען פארזיכערט צו בלייבן מיט א שטארקע אמונה אינעם אייבערשטן.


שטארק זיך, ווער נישט צעפאלן, די אלע שוועריקייטן וואס דו גייסט אריבער איז נאר דיך צו ברענגען נענטער צום אייבערשטן, צו ווערן שטערקער, האבן א שטארקע אמונה.

#724 - סיום ששה סדרי משנה, די צוויי הונדערטסטע מאל
אמונה, התחזקות, פרנסה

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת נשא ב' (בהעלותך בא"י), ח' סיון, אסרו חג, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר קרית ברסלב, ליבערטי


מזל טוב צו דיין סיום ששה סדרי משנה, דו האסט זוכה געווען דאס צו לערנען און מסיים זיין די צוויי הונדערט'סטע מאל; אשרינו מה טוב חלקינו אז מיר זענען מקורב צום הייליגן רבי'ן וואס האט אונז געגעבן אזא זיסע געשמאקע 'דרך הלימוד', א וועג צו לערנען תורה (המבואר בשיחות הר"ן, סימן עו); אפילו מען איז פאריאגט און פארפלאגט מיט א משפחה, מיט א ווייב און קינדער און מיט ברענגען פרנסה – זאל מען אויך קענען לערנען תורה יעדן טאג און אויסניצן די צייט.


ווי גליקליך זענען מיר אז מיר זענען זוכה צו לערנען די הייליגע תורה, מיר לערנען משניות זיך צו מתקן זיין די נשמה, מיר דארפן נישט ווארטן צו שטארבן, און א ספק ספיקא אויב א קינד וועט לערנען פאר די נשמה, מיר זענען זוכה יעצט בחיים חיותו צו לערנען יעדן טאג משניות.

#723 - א באשטימטע צייט צו לערנען
התחזקות, פרנסה

בעזרת ה' יתברך - ערב שבת קודש פרשת במדבר, כ"ח אייר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


מיין טייערער ... נרו יאיר


יעצט קומט שבועות, מיר גייען מקבל זיין די תורה פונדאסניי; עס איז זייער וויכטיג דו זאלסט זיך קובע זיין צו גיין צו שיעורי תורה, זאלסט האבן א קביעות צו גיין צו א שיעור אינדערפרי אדער פארנאכטס, לערנען א שיעור אין גמרא און א שיעור אין הלכה, וכדומה; הלואי זאלסטו גיין יעדע נאכט צום דיין'ס שיעור וואס ער לערנט פאר דעם בלאט גמרא, פרישע אברכים דארפן זיין נאנט מיטן דיין, עס איז נישט קיין פארגלייך דער וואס האט א שיעור אין לערנען די הייליגע תורה יעדן טאג, מיט דער וואס האט נישט קיין שיעור, עס איז צוויי וועלטן; דער וואס איז זיך קובע צו גיין צו א שיעור וואו מען לערנט גמרא אדער הלכה - וועט ווערן מיט דער צייט א גרויסער ירא שמים, ער וועט קענען ביישטיין די שווערע נסיונות און ער וועט האלטן זיין שטוב ערליך. ווייל די הייליגע חכמים זאגן (קידושין ל:), דער אייבערשטער זאגט: "בָּנֵי, בָּרָאתִי יֵּצֶר הָרָע", איך האב באשאפן די שווערע נסיונות, "וּבָרָאתִי לוֹ תּוֹרָה תַּבְלִין", און איך האב באשאפן די תורה וואס געבט כח צו קענען מנצח זיין דעם יצר הרע; אז מען לערנט תורה האט מען די כח זיך צו קענען קריגן מיטן יצר הרע און אים באזיגן.


אז דו ביסט פאריאגט, דו קומסט נישט אן זיך צו קענען מסדר זיין און קובע זיין א צייט צו גיין צו א שיעור, זאלסטו ארויסכאפן צייט - ווען אימער דו קענסט נאר - צו לערנען תורה. ווייל דער רבי האט אמאל געפרעגט א איד אויב ער לערנט יעדן טאג תורה, דער איד האט געזאגט פארן רבי'ן אז ער האט נישט קיין צייט צו לערנען, ער איז פאריאגט, ער מוטשעט זיך זייער צו ברענגען פרנסה, האט אים דער רבי געזאגט: "אפילו דו ארבעטסט א גאנצן טאג און דו קענסט זיך נישט קובע זיין א באשטימטע צייט צו לערנען - דאך זאלסטו זען ארויס צו כאפן יעדן טאג אביסל צייט צו לערנען תורה"; דער רבי זאגט אז דאס איז פשט וואס די הייליגע חכמים זאגן (שבת לא.), ווען א מענטש קומט ארויף אויף יענע וועלט פרעגט מען אים: "קָבַעְתָּ עִתִּים לַתּוֹרָה", צי ער האט אראפ גע'גנב'עט צייט צו לערנען תורה יעדן טאג טראץ זיינע שוועריקייטן און איבערגייאכץ, 'קֶבַע' איז א לשון פון 'גְּזֵלָה', אזוי ווי עס שטייט (משלי כב, כג): "וְקָבַע אֶת קֹבְעֵיהֶם נָפֶשׁ", מען פרעגט דעם מענטש: "קָבַעְתָּ עִתִּים לַתּוֹרָה", האסט ארויס געכאפט אינעם פארנומענעם טאג אפאר מינוט צו לערנען תורה? (לקוטי מוהר"ן חלק א, סימן רפד).


איך האב דיך ליב און איך וויל דיין הצלחה.

#722 - פרעגן א מורה דרך אלע שאלות און ספיקות
אמונה, התחזקות

בעזרת ה' יתברך - ערב שבת קודש פרשת במדבר, כ"ח אייר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


לכבוד מיין ליבער הארציגער ... נרו יאיר


איך פריי זיך זייער צו זען ווי דו פירסט זיך מיט יראת שמים און מידות טובות, איך הער צוריק גריסן פון דיינע מגידי שיעור אז דו ביסט ערליך און איידל, איך וויל דיר זאגן אז דו מאכסט מיר א גרויסע נחת רוח, דו מאכסט מיך פרייליך, דו מאכסט מיר גוט.


יעצט קומט דער הייליגער יום טוב שבועות, מיר גייען נאכאמאל מקבל זיין די תורה. מיר געפינען ביי קבלת התורה אז דער אייבערשטער האט געגעבן די תורה דורך משה רבינו; דאס לערנט אונז, אז מען וויל זוכה זיין צו מקבל זיין די תורה - מוז עס גיין דורך א צדיק, דורך א רבי, מען מוז האבן ביטול צו א רבי, מען קען נישט מיט די אייגענע שכל וויסן ווי אזוי זיך צו פירן, דעריבער יעצט שבועות זאלסטו בעטן דעם אייבערשטן אז דו זאלסט טרעפן א צדיק, א רבי - וועם דו קענסט פרעגן דיינע שאלות און ספיקות, און וויסן ווי אזוי זיך צו פירן, ווייל פון די וויכטיגסטע זאכן צו מקבל זיין די תורה – איז צו האבן א רב און א דיין וואס זאל מדריך ווי אזוי זיך צו פירן אין לעבן, ווי אזוי צו פירן די שטוב, ווי אזוי צו פירן די געשעפטן, און אזוי ווייטער; אליינס מיט די אייגענע שכל - קען מען פארקריכן.


ספעציעל ווען מען איז יונג, אז מען גייט נאך די אייגענע שכל - קען מען מאכן נישט גוטע זאכן וואס פארדרייט די לעבן, און שפעטער האט מען זייער חרטה; מען מוז האבן א מורה דרך אין לעבן, א רב, א דיין, אן ערליכער איד - וועם מען פרעגט און מען פאלגט.


אויך אז מען גייט אריבער שווערע נסיונות, מען דארף הילף, מען דארף עצות, און מען שעמט זיך צו פרעגן וואס צו טון און ווי אזוי זיך צו פירן וכו'; אויב מען ברעכט דורך די בושה, מען קוקט נישט אז מען וועט ווערן פארשעמט - איז מען זוכה צו קינדער צדיקים. דער הייליגער רבי זאגט (ספר המדות אות בנים, סימן סו): "מִי שֶׁהוּא מַקְטִין אֶת עַצְמוֹ בִּפְנֵי רַבּוֹ, וְשׁוֹאֵל מִמֶּנּוּ כָּל הַסְּפֵקוֹת", ווער עס פרעגט אלע זיינע ספיקות פון זיין רבי, "אַף עַל פִּי שֶׁרַבּוֹ מְבַיֵּשׁ אוֹתוֹ", און אפילו זיין רבי פארשעמט אים פרעגט ער נאכאלץ זיינע שאלות און ספיקות - "עַל יְדֵי זֶה זוֹכֶה, שֶׁיּוֹצֵא מִמֶּנּוּ בֵּן שֶׁהוּא גָּדוֹל בַּתּוֹרָה יוֹתֵר מֵרַבּוֹ", וועט ער זוכה זיין צו האבן קינדער וואס וועלן זיין גרעסערע תלמידי חכמים ווי זיין רבי.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#721 - מילכיגס אום שבועות, ווי א קליין קינד
אמונה, התחזקות

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת במדבר, כ"ו אייר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


טייערער ... נרו יאיר


די יסוד היסודות פון אידישקייט איז זיך מקשר זיין מיט די הייליגע צדיקים און אננעמען זייער ווערטער וואס זיי זאגן אן קיין שום פשרות, אזוי זאגט דער הייליגער רבי (לקוטי מוהר"ן חלק א, סימן קכג): "הָעִקָּר וְהַיְסוֹד שֶׁהַכּל תָּלוּי בּוֹ לְקַשֵּׁר עַצְמוֹ לְהַצַּדִּיק שֶׁבַּדּוֹר וּלְקַבֵּל דְּבָרָיו עַל כָּל אֲשֶׁר יאמַר כִּי הוּא זֶה, דָּבָר קָטָן וְדָבָר גָּדוֹל וְלִבְלִי לִנְטוֹת חַס וְשָׁלוֹם, מִדְּבָרָיו יָמִין וּשְׂמאל לְהַשְׁלִיך מֵאִתּוֹ כָּל הַחָכְמוֹת, וּלְסַלֵּק דַּעְתּוֹ כְּאִלּוּ אֵין לוֹ שׁוּם שֵׂכֶל בִּלְעֲדֵי אֲשֶׁר יְקַבֵּל מֵהַצַּדִּיק וְהָרַב שֶׁבַּדּוֹר וְכָל זְמַן שֶׁנִּשְׁאָר אֶצְלוֹ שׁוּם שֵׂכֶל עַצְמוֹ, אֵינוֹ בִּשְׁלֵמוּת וְאֵינוֹ מְקֻשָּׁר לְהַצַּדִּיק; נאר אזוי קען מען זוכה זיין צו גיין אין די וועג פון די תורה, און צו דעם דארף מען האבן אין זיך תמימות.


מיר שטייען יעצט פאר קבלת התורה, מיר גייען נאכאמאל מקבל זיין די תורה, יעדע יאר יום טוב שבועות קען מען זוכה זיין צו קבלת התורה, אויב מען ווארפט אוועק די אייגענע שכל און זיכער די חברים וואס האבן אין זיך ליצנות, און דאס איז טאקע נאך א טעם פארוואס מיר עסן מילכיגס שבועות, ווייל מילך איז די עסן פון א קינד וואס האט נישט דעת און חכמות, ווייל זוכה זיין צו קבלת התורה קען מען נאר מיט תמימות און מיט פשיטות אן קיין חכמות, מען מוז קומען צום אייבערשטן אזוי ווי א קליין געבוירענע קינד וואס זייגט מילך, און נאר אזוי קען מען מקבל זיין די תורה; ווייל דער רבי זאגט (שם), אז די אידן אין מדבר וואס זענען געקומען צום בארג סיני מקבל זיין די תורה און געשריגן: "נעשה ונשמע" - האבן אוועק געוואפן אלע זייערע חכמות און חקירות, זיי האבן געגלייבט אינעם אייבערשטן, אזוי ווי עס שטייט (שמות יד, לא): "וַיַּאֲמִינוּ בַּה' וּבְמֹשֶׁה עַבְדּוֹ", און נאר אזוי האבן זיי זוכה געווען צו 'קבלת התורה', אזוי ווי דער תרגום זאגט אויפן פסוק (דברים לב, ו): "עַם נָבָל וְלֹא חָכָם" - "עַמָּא דְּקַבִּילוּ אוֹרַיְתָא וְלָא חַכִּימוּ", די פאלק וואס האט מקבל געווען די תורה אן קיין חכמות, נ'ב'ל' איז די ראשי תיבות ל"ב נ'תיבות, וואס איז כלליות התורה, די אמת'ע חכמה וואס אלע חכמות ווערן בטל ומבוטל אנטקעגן די הייליגע תורה, וואס ווערט אנגעריפן 'נובלות החכמה העליונה'; ווייל אין מדבר ביי מתן תורה זענען געווען גרויסע אפיקורסים וואס האבן געוואלט פארפירן די אידן זיי זאלן נישט אננעמען די תורה, און חס ושלום אויב די אידן וואלטן נישט אוועק געווארפן זייערע חכמות וואלט נישט געהאלפן די מופתים און ניסים וואס משה רבינו האט זייי געמאכט און געוויזן, זיי וואלטן געקענט אין אלעס אפלייקענען חס ושלום, נאר ישראל קדושים האבן געוואוסט דעם אמת און געגלבייט אינעם אייבערשטן; און דערפאר, ווען עס קומט 'יום טוב שבועות' ווען מיר זענען מקבל די תורה - עסן מיר מילכיגס, מיר עסן וואס קליינע קינדער עסן, קליינע קינדער האבן נישט קיין חכמות; ווייל נאר אז מען פירט זיך אן חכמות, מען לעבט בתמימות ופשיטות - קען מען זוכה זיין צו מקבל זיין די תורה.


על כן ליבער ..., יעצט ווען מיר זענען נאכאמאל זוכה צו מקבל זיין די תורה זאלסטו אוועק ווארפן אלע דיינע חכמות המדומות, און זאלסט זיך אויסוועלן די וועג פון תמימות ופשיטות, גיי אין די וועגן פון די הייליגע תורה ווי אזוי די הייליגע צדיקים לערנען אונז.


יעצט שבועות איז די יארצייט פון הייליגן בעל שם טוב זכותו יגן עלינו, דער הייליגער בעל שם טוב און זיינע הייליגע תלמידים האבן אונז געלערנט אז מיר זאלן נישט האבן מיט חכמות און חקירות, נאר גלייבן באמונה שלימה אין די הייליגע תורה און אין די הייליגע צדיקים, און חס ושלום נאכגיין די אייגענע שכל, ווייל אויב חס ושלום מען גייט נאך די אייגענע שכל און די אייגענע חכמה קען מען ווערן אן אפיקורס, מען קען קומען צו די ערגסטע זאכן, און וויסן זאלסטו, דער הייליגער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק ב, סימן יב): "וְעִקָּר הַיַּהֲדוּת הוּא רַק לֵילֵךְ בִּתְמִימוּת וּבִפְשִׁיטוּת, בְּלִי שׁוּם חָכְמוֹת, וּלְהִסְתַּכֵּל בְּכָל דָּבָר שֶׁעוֹשֶׂה, שֶׁיִּהְיֶה שָׁם הַשֵּׁם יִתְבָּרַךְ וְלִבְלִי לְהַשְׁגִּיחַ כְּלָל עַל כְּבוֹד עַצְמוֹ רַק אִם יֵשׁ בָּזֶה כְּבוֹד הַשֵּׁם יִתְבָּרַךְ יַעֲשֶׂה, וְאִם לָאו לָאו, וַאֲזַי בְּוַדַּאי לֹא יִכָּשֵׁל לְעוֹלָם".


איך שרייב דיר דאס אלעס ווייל איך האב דיך זייער ליב און איך האף אז דו וועסט אויסוואקסן א גרויסער צדיק.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#720 - מילכיגס אום שבועות, ווי ניי געבוירן
אמונה, התחזקות, טעלעפאן

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת במדבר, כ"ו אייר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר


איך האב ערהאלטן דיין מעסעדזש אז דו האסט אוועק געווארפן דיין סמארטפאון; האסט מיר צוגעגעבן א שטיק לעבן, א שטיק געזונט, געבענטשט זאלסטו זיין.


יעצט איז דאס דיר טאקע זייער שווער, אזוי ווי דו שרייבסט אינעם מעסעדזש, אז דאס איז געווען פאר דיר זייער שווער, אבער איך זאג דיר צו אז עס גייען אריבערגיין אפאר יאר, נישט קיין לאנגע צייט, און דו וועסט אזוי שטארק דאנקען דעם אייבערשטן. איך ווייס אז יעצט איז נישט שייך דו זאלסט פארשטיין וואס איך שרייב דיר, יעצט ווילסטו נאר צוריק דעם טעלעפאן, אבער איך זאג דיר צו אז דו וועסט אזוי דאנקען דעם אייבערשטן פאר די גוטע זאך וואס דו האסט יעצט געטון.


יעצט קומט דער הייליגער יום טוב שבועות, נאכן דאווענען איז דער מנהג אז מען עסט מילכיגס. מוהרא"ש זאגט, דער טעם פארוואס מען פירט זיך צו עסן מילכיגס איז ווייל מען קען נאר זוכה זיין צו מקבל זיין די תורה אויב מען קוקט נישט אויף צוריק, מען הייבט אן פונדאסניי, נאר אז מען קוקט זיך אן ווי מען איז יעצט ניי געבוירן, און אזוי ווי א קליין קינד עסט נאר מילך, עסן מיר שבועות מילך אז מיר זאלן זיך אנקוקן ווי ניי געבוירן, און וועלן נאכאמאל פרובירן צו זיין גוט און טון די מצוות פונעם אייבערשטן.


וויסן זאלסטו, ווען די קליפות און די סטרא אחרא זעען ווי א נשמה וואס זיי האבן שוין פארכאפט וויל זיך ארויסכאפן און וויל צוריק גיין צו די קדושה, זוכן זיי דאס צו צעשטערן און זיי קומען צום מענטש מיט זיינע עלטע מעשים, זיי ווייזן אים אויף שווארץ אויף ווייס אז 'ער קען שוין קיין צדיק נישט זיין', זיי ברענגען אים די אלטע מעשים מיט וואס ער איז ליידער נכשל געווארן, און זיי שלאגן אים מיט דעם, ביז די נשמה פאלט חלשות, און אזוי פאנגען זיי אים צוריק, און אזוי ווי עס איז דא א קלארע הלכה (רמב"ם פרק ז' מהלכות תשובה, הלכה ח), מען טאר נישט זאגן פאר א בעל תשובה: "זכור מעשיך הראשונים", געדענק דיינע אלטע מעשים, עס איז א לאו אין די תורה דאס צו טון, אזוי איז א אויך אן עבירה דאס צו טון מיט זיך אליינס, מען טאר זיך נישט קלאפן מיט די אלטע מעשים; מען דארף תשובה טון, און מען דארף כסדר זיך מתוודה זיין אויף וואס מען האט געטון, אבער זיך קלאפן - טאר מען נישט, און טאקע דערפאר עסן מיר 'יום טוב שבועות' מילכיגס, אז מען זאל זיך נישט קלאפן מיט וואס איז געווען, עס איז גארנישט געווען, אפשר אין א פריערדיגע גלגול, יעצט בין איך א נייע געבוירענע קינד, איך עס מילך, איך טרינק מילך, און איך הייב אן פונדאסניי היטן די מצוות פונעם אייבערשטן.


אויך איז דער טעם, ווייל די איינציגסטע עסן וואס נאכן ווערן פארדארבן קען מען דאס ניצן און מאכן פון דעם גוטע עסן - איז מילך, פון פארדארבענע מילך מאכט מען 'קעז', און מיט די פארדארבענע מילך מאכט מען אלע גוטע מילכיגס; דאס לערנט אונז אז מען קען זוכה זיין צו מקבל זיין די תורה אפילו מען איז ליידער געפאלן, מען האט געפאלגט דעם יצר הרע, מען האט געטון פארדארבענע מעשים; אויב מען טוט תשובה, מען נעמט זיך פאר מער נישט צו טון די אלטע פארדארבענע מעשים, מען האט חרטה, און מען וויינט זיך אויס פארן אייבערשטן, מען זאגט: "הייליגער באשעפער איך האב חרטה אויף די שלעכטע פארדארבענע מעשים, איך נעם זיך פאר צו זיין ערליך און הייליג" - קען מען זוכה זיין צו גאר שיינע זאכן, עס קען ווערן 'קעז' און 'גוטע מאכלים', און דאס דארפן אלע וויסן ווען עס קומט דער הייליגער 'יום טוב שבועות', אז א איד קען אלץ פאררעכטן, און פון די מילך וואס איז פארדארבן קען מען נאך מאכן פיינע מטעמים.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#719 - קוק אויף דאס גוטס פון דיין ווייב
שלום בית, התחזקות, אומאן

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת במדבר, כ"ו אייר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


מיין טייערער ... נרו יאיר


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


דארפסט פארשטיין דיין ווייב, דארפסט זיך אריינלייגן אין איר מצב, זי האט נישט זוכה געווען צו שפירן די טעם פון התקרבות לרבינו, און אז אלע ארומיגע לאכן פון ברסלב - איז דאס ביי איר ווי ווערן אפגעבריט פון פייער. געלויבט דעם אייבערשטן אז דו האסט יא זוכה געווען צו טועם זיין פון די יין המשומר, מאכט נישט אויס פאר דיר וואס מענטשן זאגן אויף דיר און וואס מענטשן טראכטן פון דיר, אבער דיין ווייב - זי ווערט יא צעדריקט פון די משפחה און פון וואס מענטשן זאגן וכו'.


ובכן דארפסטו טוישן דיין בליק אויף איר, דו דארפסט איר פארשטיין, דו דארפסט זיך רעכענען מיט אירע געפילן; קענסט איר נישט שלעפן קיין ברסלב, קענסט איר נישט שלעפן וכו'; פאר איר איז דאס אזוי ווי ווערן אפגעגאסן מיט הייסע וואסער, און אז דו קענסט קומען ראש השנה קיין אומאן, זי שלינגט דאס אראפ יאר נאך יאר, דיין פארן קיין אומאן דאס איז דער עיקר, און פאר דעם אליינס דארפסטו איר שוין ליב האבן מיט די גרעסטע ליבשאפט.


ליבער ברודער, קוק אויף דאס גוטס פון דיין ווייב, ברוך השם זי איז אן ערליכע, אן אשה צנועה, אן אשה כשרה, זי איז א גוטע מאמע פאר די קינדער, זי פירט אן ערליכע שטוב, מיט צניעות, און נאך אסאך מעלות וואס זי האט; קוק נאר אויף דעם און טראכט נאר פון דעם, און דאנק דעם אייבערשטן אז זי האלט דיך נישט אפ פון פארן צום הייליגן רבי'ן; גיי יעדן טאג התבודדות, דאנק דעם אייבערשטן פאר די ווייב, דאנק דעם אייבערשטן פאר אלעס וואס דו האסט, דאס וועט דיך אוועק טראגן אין אן אנדערע פלאץ, אין אן אנדערע וועלט, דו וועסט אנהייבן שפירן דא בזה העולם השפל די זיסע ליכטיגע איינגענעמע געשמאק פון גן עדן.


איך דארף מקצר זיין.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#718 - אז מען היט די אויגן, איז מען פול מיט חן
צניעות, התחזקות, טעלעפאן

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת במדבר, כ"ו אייר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר, תלמיד ישיבת היכל הקודש ירושלים


וואס מאכסטו עפעס? איך האף דו ביסט צופרידן אין ישיבה, איך האף דו הערסט אויס דעם מגיד שיעור, און איך האף אז די בחורים אין ישיבה רעדן נאר איידל און הייליג.


יעצט אין די זומער טעג ווערן די נסיונות זייער גרויס, מען דארף א שמירה עליונה, מען קען נישט גיין אין גאס, מען קען פארברענט ווערן מיט ראיות אסורות; אז מען היט נישט די אויגן איז זייער ביטער, מען ווערט א נערוועזער, די נערווען ווערן אפגעשוואכט, מען קען נישט דערהייבן און פארנעמען די לעבן, מען רעגט זיך, מען שרייט, מען ווערט א שלעכטער, דאס איז גורם אז מען זאל זוכן וואו מען קען אוועק לויפן פון די לעבן; עס זענען דא וואס אנטלויפן צו אלקאהאל, זיי קענען נישט אויסהאלטן זייער לעבן, זיי טרינקען זיך אן, זיי שיכור'ן אפ זייער טעג און יארן. עס זענען דא וואס אנטלויפן צו נעמען שעדליכע קעמיקלס, מען פארדראגט זיך, מען קען נישט נעמען די יאך פון דאס לעבן, און אלעס קומט פון פאלן אין מידת היסוד, דורך מפקיר זיין די אויגן, קוקן עבירות, דאס רייסט אויס די מח, די נערווען ווערן אפגעשוואכט, מען קען נישט נעמען די לעבן, און אמאל איז שוין אזוי שלעכט אז מען טראכט שוין דאס ערגסטע, פון ענדיגן מיט די לעבן, מען וויל אינגאנצן אנטלויפן השם ישמרינו.


אז מען היט די אויגן איז מען פול מיט חן, מען איז א פרייליכער מענטש, מען האט א חיות אינעם לעבן, מען איז זוכה צו שפירן א טעם אינעם דאווענען און לערנען, ווייל אז מען איז אפגעהיטן בקדושה רוט ביי מענטש די שכינה, און אז עס איז דא השראת השכינה - איז דא אלע ליכטיגקייטן; זאלסטו זיך שטארקן נישט צו גיין אין גאס וואו מען קען חס ושלום נכשל ווערן מיט א שלעכט קוק.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#717 - א טעלעפאן קילט אפ די יראת שמים
חינוך הילדים, התחזקות, טעלעפאן

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת במדבר, כ"ו אייר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר, קרית ברסלב


בנוגע וואס מיר האבן גערעדט ל"ג בעומר אין שטעטל ביי די סעודה, פון די שעדליכקייט פון א סמארטפאון; גלייב מיר איך האב נאך ניטאמאל אנגעהויבן רעדן ווי שעדליך דאס איז, ווייל דורך נישט היטן די אויגן פארלירט מען אלעס, אנעם טעלעפאן דארף מען רחמי שמים מיט שמירת עיניים, איז דאך זיכער מיט א סמארטפאון, און שטעל זיך פאר וואס וואלט די רבי געזאגט אויף דעם?


ביים רבי'ן איז געווען א מעשה, די צדיקת אדל, די טאכטער פון רבי'ן - האט אמאל געהאלפן מסדר זיין די דירה, מען האט איבער געפארבט דעם רבינ'ס שטוב, און זי האט איבער געדעקט די מעבל אז עס זאל נישט ווערן שמוציג, און אויפן וואנט האט געהאנגען א טייערע זייגער, האט זי גענומען א טיכל וואס פרויען בינדן זיך די קאפ און מיט דעם איבער געדעקט דעם זייגער, אז די זייגער זאל נישט שמוציג ווערן, האט איר דער רבי געזאגט: "מיט דעם דעקסטו איבער די זייגער? דו ווייסט נישט אז עס איז היינט דא אזעלכע שוואכע מוחות, און ווען זיי זעען נאר א טיכל באקומען זיי שוין שלעכטע מחשבות, דעק איבער די זייגער מיט א צווייטע זאך"; טראכט אריין, וואס וואלט דער רבי געזאגט אויף האבן א טעלעפאן, טעבלעט, קאמפיוטער - די כלים וואס מען קען זען דערויף עבירות? אויב א טיכל האט דער רבי נישט געוואלט מען זאל לייגן אויפן וואנט, ווייל דאס קען ברענגען נישט ריינע מחשבות, איז דאך זיכער אז האבן א סמארטפאון, וואס נעמט אוועק די מח, קאפ און הארץ, עס נעמט אוועק די יראת שמים, עס נעמט אוועק די תמימות - איז דאך זיכער אז דאס טאר מען נישט האבן.


אפילו מיט א פילטער אויפן טעלעפאן, טעבלעט וכו' - וואס לאזט נישט אריבער גיין די גאר שלעכטע זאכן - איז מען נאכאלץ אין א גרויסע סכנה, ווייל עס קילט אפ די אמונה, עס קילט אפ די יראת שמים, די וואס האבן דאס - זיי ווייסן גאר גוט, טיף אין הארצן ווייסן זיי אז דאס איז נישט קיין גוטע זאך, נאר די נסיון איז זייער שטארק, עס ציט זייער, און עס איז זייער באקוועם, און אז מען געוואוינט זיך צו צו דעם - קען מען זיך זייער שווער שיידן דערפון; נאר איין עצה בלייבט איבער צו קענען ארויסגיין פון דעם, דורך 'תפילה והתבודדות', מען זאל בעטן דעם אייבערשטן: "הייליגער באשעפער איך וויל צוריק מיין ריינקייט און מיין איידלקייט, איך בין פארקראכן, איך האב א טעלעפאן וואס ציט מיך צו דברים בטלים און ליצנות, עס ציט מיך צו נישט גוטע זאכן, הייליגער באשעפער איך אליינס ווייס גוט אז איך האב זיך אפגעקילט פון דיר, איך האב שוין נישט די תמימות פון אמאל ביים לערנען און דאווענען, איך האב פארלוירן מיין חשק ביים טון מצוות, אמאל איז דאס געווען מיט שמחה און התלהבות; איך בין געווארן קאלט, איך פאל, איך בין נישט אין א גוטע פלאץ, איך בעט דיך הייליגער באשעפער, געב מיר כח איך זאל זיך קענען שטארקן עס אוועק צו ווארפן און זיך פירן ווי די ערליכע אידן, העלף מיר זיך שטארקן איך זאל זיין אן ערליכער איד, זיך פירן מיט תמימות ופשיטות, און נישט הערן קיין דרשות של דופי, נישט הערן אינטערוויוס פון מענטשן וואס האלטן זיך קליגער פון די ערליכע רבנים"; נאר די עצה בלייבט איבער, צו בעטן דעם אייבערשטן טאג נאך טאג מיט הייסע טרערן מען זאל זוכה זיין צו קענען בלייבן מיט די ערליכקייט, מיט די תמימות.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#716 - עקשנות אויף קבלת התורה
אמונה, התחזקות, מנין, תפילה

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת במדבר, כ"ה אייר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


הרב ... נרו יאיר


וויסן זאלסטו, יעצט ווען עס קומט דער הייליגער יום טוב שבועות זענען מיר נאכאמאל זוכה צו קבלת התורה, יעדער איינציגסטער איד איז נאכאמאל זוכה צו קבלת התורה; עס איז א צייט וואס מען באנייט זיך, מען הייבט אן פונדאסניי דינען דעם אייבערשטן, מען הייבט אן לערנען און דאווענען און טון מצוות ומעשים טובים, און מיר דארפן זיך זייער פרייען אז מיר זענען אויסדערוועלט פון אלע פעלקער און מיר האבן באקומען די הייליגע תורה.


דער עיקר זאלסטו זיך זייער שטארקן און נישט אויפגעבן אויף דיינע גוטע רצונות, די הייליגע חכמים זאגן (ביצה כה:), פארוואס האט דער אייבערשטער געגעבן די תורה פאר די אידן? "מפני שהן עזין", די טבע פון אידן איז אז זיי זענען אן עם קשי עורף, זייער שטארקע עקשנים, און דאס איז זייער א גוטע זאך ווען עס קומט צו עבודת השם, מען לאזט זיך נישט ווערן צעפאלן ווען מען זעט נישט ווי מען איז גלייך מצליח; ווייל עס גייט נישט אין איין מינוט, און אויך נישט אין איין טאג - צו ווערן אן ערליכער איד, א צדיק; עס נעמט א שטיק צייט, און אז מען איז נישט קיין עקשן, מען שטארקט זיך נישט צו בלייבן מיט די גוטע ווילן - פאלט מען אראפ און מען איז נישט מצליח צו אנקומען צו די הויכע הייליגע מדריגות, און דערפאר זאגט דער הייליגער רבי (לקוטי מוהר"ן חלק ב, סימן מח): "צריך להיות עקשן גדול בעבודת השם יתברך", מען דארף זיין א גרויסער עקשן אין עבודת השם, נישט אפלאזן די גוטע ווילן און נישט אפטרעטן פון די גוטע קבלות וואס מען האט מקבל געווען, אפילו עס גייט אריבער וואס גייט אריבער וכו', ווייל נאר בזכות עקשנות האבן מיר מקבל געווען די תורה.


על כן ליבער ברודער, באניי זיך, הייב אן פונדאסניי זיין א איד, ניץ דיינע עקשנות אויף קבלת התורה, גיי אין שול יעדן טאג דאווענען די דריי תפילות מיט מנין, און הייב אן פונדאסניי לערנען די הייליגע תורה, און הייב אן פונדאסניי היטן דיינע אויגן, האלט אן מיט עקשנות דיינע קבלות טובות פון היטן די אויגן און היטן די מחשבות. די הייליגע חכמים זאגן (סוכה נב:), אויב מען האט צוטון מיטן יצר הרע וואס וויל אראפוואפן אין עבירות – "משכהו לבית המדרש", שלעפ אים אריין אין שול, "אם אבן הוא נימוח", אפילו דער יצר הרע איז הארט ווי א שטיין - וועט ער ביים סוף ווערן צעלאזט, "ואם ברזל", און אויב האסטו א שווערע ביטערע יצר הרע, אזוי ווי אייזן – "הוא מתפוצץ", וועט ער ווערן צעפיצלט; די בעסטע פלאץ וואו מען קען זיך באהאלטן - איז אין שול, אין כולל און אין ישיבה, דארט קען מען מקיים זיין וואס דער רמב"ם זאגט (פרק ו' מהלכות דעות, הלכה א): "יצא למערות ולחוחים ולמדברות", ווען מען זעט אז מען קען ווערן נאכגעשלעפט נאך שלעכטע דעות זאל מען אנטלויפן אין די מדברות; זאגן די הייליגע צדיקים, דאס קען מען מקיים זיין אין שול, אין ישיבה און אין כולל; דארט קען מען זיך באהאלטן פון ווערן נאכגעשלעפט פון שלעכטע דעות.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#715 - די מקוה שבועות פארטאגס
שלום בית, התחזקות, דאווענען

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת במדבר, כ"ה אייר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


החתן ... נרו יאיר, תלמיד ישיבת היכל הקודש ירושלים


מזל טוב פאר דיין שידוך, איך פריי זיך זייער צו הערן אז דו ביסט א חתן געווארן מיט א חשוב'ע כלה, גייסט אריין אין א חשוב'ע שטוב פול מיט יראת שמים; דער אייבערשטער זאל העלפן דו זאלסט אויפשטעלן אן ערליכע שטוב געבויט אויף די תורה און אויף די וועגן פון צדיקים.


איך וויל דיר שרייבן אביסל פון דאס גרויסקייט פון שבועות ביינאכט, פון די גרויסע תיקונים וואס מען קען זוכה זיין. נאכן אויפזיין שבועות ביינאכט נאנט צום עלות השחר זאלסטו גיין אין מקוה זיך טובל'ן, ווייל שבועות פארטאגס ווען מען טובל'ט זיך אין מקוה קען מען זוכה זיין צו קומען צו זייער הויכע מדריגות. אזוי ווי דער הייליגער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק א, סימן נו), זיך טובל'ן אין מקוה שבועות פארטאגס, נאנט צום עלות השחר, איז אזוי גרויס, מען קומט צו שער נ', און מען קען זוכה זיין צו באקומען 'הייליגע מוחין', מען איז זוכה צו באקומען שכל און דעת פון גאר א הויכע פלאץ.


וויסן זאלסטו, א גאנץ יאר, ווען אימער מען קען נאר גיין אין מקוה זיך טובל'ען - ווערט מען הייליג און מען נעמט אראפ פון זיך אלע טומאות און אלע דינים, דער הייליגער רבי זאגט (ספר המדות אות המתקת הדין, סימן כב): "עַל יְדֵי טְבִילַת מִקְוֶה נִתְבַּטֵּל הַצָּרוֹת, וִישׁוּעָה בָּאָה", דורך זיך טובל'ן אין מקוה ווערט בטל אלע צרות און מען זעט ישועות; און דער הייליגער רבי אהרן קארלינער זכותו יגן עלינו געזאגט: "מקוה איז טאקע נישט קיין מצוה, אבער צו וואס מקוה קען צוברענגען קען נישט קיין שום אנדערע מצוה צוברענגען"; מען ווערט א הייליגע גוף צו זיין גרייט מקבל צו זיין קדושה וטהרה.


דעריבער זאלסטו א גאנץ יאר זיך צוגעוואוינען די ערשטע זאך אינדערפרי גיין אין מקוה, הייב אן דיין טאג מיט מקוה. זאלסט נישט רעדן אין מקוה, מאך זיך א קבלה נישט צו רעדן און שמועסן אין מקוה, און זיכער יום טוב שבועות פארטאגס זאלסטו זיך טובל'ן אין מקוה, און נישט רעדן קיין דברים בטלים. און נאכן גיין אין מקוה זאלסטו אדער גיין דאווענען שחרית ותיקין, אדער זאלסטו ליינען קריאת שמע של שחרית און זיך אראפלייגן כדי צו קענען זיין אויסגעריט צום דאווענען.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#714 - די הייליגע שבועות נאכט
התחזקות, תפילה, התבודדות

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת במדבר, כ"ה אייר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר, תלמיד ישיבת היכל הקודש ירושלים


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


ווארף אוועק די וועי"פ, וועי"פ מער נישט, עס איז סכנת נפשות, מען ווערט צו דעם אזוי שטארק צוגעבינדן, מען קען זיך נישט שיידן פון דעם סיי ביים אויפזיין, סיי ביים שלאפן, און עס קען אפילו ברענגען דעם מענטש צו חילול שבת רחמנא לצלן, אזוי ווי צענדליגע מענטש זאגן, אז זיי קענען נישט אנגיין אן דעם, און עס ברענגט זיי צו חילול שבת קודש רחמנא לצלן.


יעצט קומט דער הייליגער יום טוב שבועות, איך וויל דיר בעטן, נאך די סעודה זאלסטו נישט בטל'ען קיין צייט, די נאכט פון שבועות איז זייער הייליג. מוהרא"ש זאגט, וואס מען בעט שבועות ביינאכט - פועל'ט מען, מען זעט וואונדער; זאלסטו אויסניצן די נאכט מיט הייליגע זאכן, מיט זאגן דעם 'תיקון ליל שבועות', און מיט 'התבודדות'; בעט דעם אייבערשטן אלעס וואס דו דארפסט, און איך בעט דיר זייער זאלסט נישט גיין מיט חברים רייכערן חס ושלום, עס איז חילול יום טוב, מען טאר נישט רייכערן יום טוב, און אויב דאס וועסטו טון אין די הייליגע נאכט - איז שוין בעסער זאלסט גיין שלאפן ווי קומען צו חילול יום טוב.


אויך א גאנץ יאר איז נישט גוט צו רייכערן, דער הייליגער רבי זאגט (חיי מוהר"ן סימן רעג, תעב), מען זאל נישט רייכערן; און זיכער ווען עס קומט יום טוב טאר מען נישט רייכערן, עס איז חילול יום טוב.


זאג די 'תיקון ליל שבועות'; דער עיקר תיקון איז זאגן די ערשטע פסוק און די לעצטע פסוק פון תורה נביאים וכתובים, דאס נעמט נישט לאנג, און ווען דו ענדיגסט - זאלסטו איבערגיין די תרי"ג מצוות, און אז עס איז דיר געבליבן צייט - זאלסטו זוכן א ווינקל וואו צו גיין התבודדות, וואו דו קענסט זיך אויסבעטן פאר א גוטע שידוך און פאר אלעס וואס דו דארפסט.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#713 - באוואסערן די ביימער און בלומען
התחזקות, מוסדות, פרנסה

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת נשא א', ב' סיון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר, קרית ברסלב


איך דאנק דיך פארן מיר העלפן מיטן העלפן די מוסדות, עס לוינט זיך די פלאג און מי צו בויען מוסדות; נאר דאס בלייבט, נאר דאס וועט אונז העלפן אויף די וועלט און אויף יענע וועלט.


ליבער ברודער, אויך דו וואס דו ביסט פאריאגט סיי מיטן העלפן די מוסד, און סיי מיט דיין פריוואטע ביזנעס - זאלסטו אויך לערנען יעדן טאג תורה, נישטא אזא זאך עס זאל אריבער גיין א טאג אן לערנען תורה, לערן זיך פון די ביימער און בלומען, זיי קענען נאר וואסקן אז מען באוואסערט זיי, און דאס איז דער טעם פארוואס יום טוב שבועות איז דער מנהג אריינצוברענגען אין שול און אין שטוב ביימער און בלומען, א זכר פאר קבלת התורה; אויך איז דאס אז מיר זאלן זיך לערנען פון די ביימער און בלומען, וואס זיי קענען נישט וואקסן, זיי קענען נישט לעבן - אן קיין וואסער; אויב די ביימער און בלומען האבן נישט קיין וואסער - שטארבן זיי, און אזוי איז מיט א מענטש, "כִּי הָאָדָם עֵץ הַשָּׂדֶה" (דברים כ, יט), דער מענטש איז אזוי ווי א בוים; אזוי ווי ביימער דארפן וואסער - דארף דער מענטש לערנען תורה וואס ווערט אנגעריפן וואסער (בבא קמא פב.), אן תורה קען דער מענטש נישט אנגיין, מען קען נישט לעבן.


דערפאר זאלסטו זיך זייער שטארקן און זאלסט זיך מקבל זיין צו לערנען תורה יעדן טאג. זיי זיך מקבל עס זאל נישט אריבער גיין א טאג אן תורה, נאר אזוי וועסטו קענען אנגיין אין לעבן. אזוי ווי די הייליגע חכמים דערציילן (ברכות סא:), אמאל האט א פוקס שפאצירט ביים וואסער און ער האט געזען ווי א גאנצע מחנה פיש לויפן פון איין פלאץ צום צווייטן פלאץ, האט ער זיי געפרעגט: "אפשר ווילן ענק ארויסקומען פון וואסער און מיר וועלן האבן א גוטע לעבן אינאיינעם?" האבן די פיש געלאכט פון אים, זיי האבן אים געפרעגט: "דו ביסט דער פוקס וואס אלע זאגן דו ביסט א קלוגע חיה? מה דאך אין וואסער וואס איז אונזער פלאץ צו לעבן זענען מיר שטענדיג באזארגט אז מען זאל אונז נישט פאנגען, איז ווי קענען מיר ארויסגיין צו די טריקעניש? דארט וועלן מיר אודאי נישט קענען לעבן!" אזוי האט רבי עקיבא געזאגט פאר פופס ווען ער האט אים פארגעהאלטן פארוואס ער מאכט ישיבות ווען די רומיים האבן נישט געלאזט, און אז מען וועט נישט פאלגן די רומיים וועט עס זיין א סכנה, האט ער געזאגט די מעשה מיטן פוקס, אז א איד אן תורה קען נישט זיין, און נאר אז מען לערנט תורה קען מען לעבן.


על כן בעט איך דיר זייער, זיי מקבל די תורה פונדאסניי, מאך זיך א שטארקע קבלה צו לערנען תורה יעדן טאג, און אויב דו ביסט נאכנישט זוכה צו פארשטיין דאס לערנען - זאלסטו זאגן די ווערטער פון די תורה, דער הייליגער רבי זאגט (שיחות הר"ן, סימן עו), עס איז זייער א גרויסע זאך צו לערנען תורה אפילו מען פארשטייט נישט, און אז מען איז שטארק מיט לערנען תורה, מיט זאגן די ווערטער פון תורה - וועט מען ביים סוף זוכה זיין צו תבונות התורה, מען וועט זוכה זיין צו פארשטיין אלעס (לקוטי מוהר"ן חלק א, סימן יא); קוק אריין אין ספר רחמי האב (אות לימוד): "עוד זאת אומר לי לבי", מיין הארץ זאגט מיר, "עצה טובה", א גוטע עצה פאר די וואס זענען פאריאגט צו ברענגען פרנסה, און פאר די וואס פארשטייען נישט קיין לערנען, "שילמוד בכל יום דף גמרא ופרק משניות באמירה בעלמא", זיי זאלן יעדן טאג זאגן א בלאט גמרא און א פרק משניות אפילו אן פארשטיין; ער דערציילט: איך האב געקענט א שוסטער וואס האט נישט פארשטאנען קיין לערנען, און ער פלעגט יעדן טאג זאגן אסאך בלעטער גמרא, ער האט יעדע יאר געענדיגט ש"ס, "והי' צלם אלקים על פניו כאחד הגדולים", ער האט געהאט א ליכטיגע פנים, עס האט אים געשיינט פון די הייליגע תורה.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.