בריוון פונעם ראש ישיבה שליט"א

#395 - זיך אליין צעשניידן ווען עפעס שטערט?
תפילות אויף אידיש, שמחה, אמונה, חיזוק פאר פרויען, מאוויס

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת מקץ, כ"ו כסליו, ב' דחנוכה, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... תחי', קרית ברסלב


דאס וואס איר טוט זיך וויי, איר צעשניידט זיך, יעדע מאל עפעס שטערט אייך נעמט איר אדער א מעסער און איר צעשניידט זיך, אדער בייסט איר זיך וכו'; דאס קומט פון נישט זיין פרייליך, פון א טיפע עצבות ומרה שחורה; די עצה ארויסצוגיין פון דעם איז אמונה מיט שמחה, און די עצה פאר אמונה מיט שמחה – איז תפילה.


דא האט איר א קליינע שיינע תפילה צו בעטן יעדן טאג:


"רבונו של עולם העלף מיר, איך וויל זיין פרייליך, איך וויל האבן א שטארקע אמונה, און אז זאכן גייען אנדערש ווי איך וויל – זאל איך זיך נישט שעדיגן, זיך נישט צעשניידן.


הייליגער באשעפער, לויט א טייל פוסקים איז דאס אן איסור, דער ש"ך ברענגט אראפ שיטת הב"ח אין שלחן ערוך (יורה דעה סימן קפ סעיף ו, סעיף קטן ט), אז דער איסור וואס די תורה זאגט (דברים יד, א): 'לֹא תִתְגֹּדְדוּ וְלֹא תָשִׂימוּ קָרְחָה בֵּין עֵינֵיכֶם' איז נישט נאר 'לָמֵת', פאר א צער ווען איינער שטארבט, נאר "אפילו על צער אחר", אויף יעדע סארט ווייטאג איז אן עבירה זיך צו צעשניידן.


הייליגער באשעפער מיך מיך פרייליך, איך וויל א שטארקע אמונה, איך זאל וויסן אז אלעס איז פון דיר, און וואס דו טוסט איז נאר גוט, און אז עס גייט אריבער אויף מיר וואס עס גייט אריבער איז דאס פאר מיין גוטס, אמן".


אויך בעט איך אייך, קוקט נישט קיין מאוויס, און רעדט נישט מיאוס'ע ווערטער; דאס ברענגט די קליפות אין שטוב וואס מאכן בעצבות ומרה שחורה.

#394 - איבערגעבן אינגאנצן צום אייבערשטן
שמחה, חנוכה

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת מקץ, כ"ח כסליו, ד' דחנוכה, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


אז דו ווילסט האבן שיינע חנוכה טעג קען דאס נאר זיין אז דו געבסט זיך אינגאנצן איבער צום אייבערשטן, ווייל לפי גודל הקדושה פון די טעג פארלייגן זיך די נישט גוטע צו אראפווארפן דעם מענטש אין כעס און מחלוקות; דער רבי זאגט (שיחות הר"ן, סימן ב): "וְדַרְכִּי", איך פיר זיך, "כְּשֶׁבָּא הַיּוֹם", ווען עס קומט א נייעם טאג, "אֲנִי מוֹסֵר כָּל הַתְּנוּעוֹת שֶׁלִּי", געב איך איבער דעם גאנצן טאג פארן אייבערשטן, "וְשֶׁל בָּנַי, וְהַתְּלוּיִים בִּי, עַל הַשֵּׁם יִתְבָּרַךְ", איך געב איבער פארן אייבערשטן אלע מיינע קינדער און אלע וואס זענען אנגעהאנגען אין מיר, "שֶׁיִּהְיֶה הַכֹּל כִּרְצוֹנוֹ יִתְבָּרַךְ", אז אלעס זאל זיין אזוי ווי דער אייבערשטער וויל, "וְזֶה טוֹב מְאֹד", און דאס איז זייער א גוטע זאך, ווייל אזוי קען מען זיין רואיג אז אלעס וואס פירט זיך, אלעס וואס פאסירט - איז אזוי ווי דער אייבערשטער וויל.


ספעציעל ווען עס קומען הייליגע טעג דארף מען דאס מער וויסן, די זאך פון זיך איבערגעבן פארן אייבערשטן די גאנצע טאג. דער רבי זאגט דארט ווייטער: "וְכֵן כְּשֶׁמַּגִּיעַ שַׁבָּת אוֹ יוֹם טוֹב", אזוי אויך ווען עס קומט שבת אדער יום טוב, "אֲזַי אֲנִי מוֹסֵר כָּל הַהִתְנַהֲגוּת וְכָל הָעִנְיָנִים וְהַתְּנוּעוֹת שֶׁל אוֹתוֹ הַשַּׁבָּת אוֹ הַיּוֹם טוֹב לְהַשֵּׁם יִתְבָּרַךְ, שֶׁיִּהְיֶה הַכֹּל כִּרְצוֹנוֹ יִתְבָּרַךְ", געב איך זיך אינגאנצן איבער פארן אייבערשטן, "וַאֲזַי, אֵיךְ שֶׁמִּתְנַהֵג בְּאוֹתוֹ הַשַּׁבָּת וְיוֹם טוֹב, שׁוּב אֵינוֹ חוֹשֵׁב וְחוֹשֵׁשׁ כְּלָל שֶׁמָּא לֹא יָצָא יְדֵי חוֹבָה בְּהַנְהָגַת קְדֻשַּׁת אוֹתוֹ הַיּוֹם, מֵאַחַר שֶׁכְּבָר מָסַר הַכֹּל לְהַשֵּׁם יִתְבָּרַךְ, וְסָמַךְ עָלָיו יִתְבָּרַךְ לְבַד". אזוי בין איך רואיג און פרייליך פונעם שבת און פונעם יום טוב, איך דארף נישט איבערטראכטן און איבערקלערן צי איך האב גוט געטון אדער נישט.


היינט נאכט צינדט מען די פינפטע לעכטל, מוהרא"ש האט געבעטן די תלמדים אין יבנאל זיי זאלן יעדע יאר די פינפטע לעכט מאכן א סעודה, דאנקען דעם אייבערשטן אז מען איז נאך געבליבן ביים צדיק, מען איז נאכנישט אוועק געגאנגען און געווארן פון די מתנגדים, פון די חולקים; וויפיל דארפן מיר דאנקען דעם אייבערשטן אז מיר זענען ביים רבי'ן אין חדר היכל הקודש.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א פרייליכן חנוכה.

#393 - שוין צייט אפצולאזן די עצבות און מרה שחורה
שמחה, עצבות

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת וישב, כ"א כסליו, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


איך בעט דיר זייער, לאז זיך נישט פונעם סמ"ך מ"ם וואס וויל נאר איין זאך, ער וויל דיך צעהאקן און צעשניידן, לאז זיך נישט פון אים, כאפ זיך אן אין רבי'ן, דער יצר הרע וויל נאר אז א מענטש זאל ווערן מרה שחורה'דיג און אריינפאלן אין א טיפע דעפרעסיע, דאס איז זיין גאנצע ציל וואס ער וויל עררייכן ווען ער ווארפט אראפ א מענטש אין עבירות - אים אריינווארפן אין א קטנות הדעת, אין עצבות ומרה שחורה. דער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק ב', סימן מח): "עַצְבוּת הִיא סִטְרָא אַחֲרָא, וְהַשֵּׁם יִתְבָּרַךְ שׂוֹנֵא אוֹתָהּ", ווען א מענטש איז דעפרעסט איז ער אין די הענט פון די נישט גוטע, דער אייבערשטער האט פיינט ווען מען איז דעפרעסט.


שטארק זיך, טו אלעס צו זיין פרייליך, און אויב דו האסט אזוי שטארק מקלקל געווען זאלסטו וויסן אז מען קען פאררעכטן און מאכן פון אלע קלקולים – תיקונים, אז מען טוט תשובה ווערן פון די עבירות – זכיות; גיי אין א ווינקל און וויין זיך אויס צום אייבערשטן, אויך איידער דו גייסט שלאפן, דו ליגסט שוין אין בעט - זאלסטו זיך איבערדעקן מיט די דעקע און זאגן: "הייליגער באשעפער איך האב חרטה אויף די אלע נישט גוטע זאכן וואס איך האב געטון, זיי מיר מוחל"; וועט דער אייבערשטער דיר מוחל זיין און עס וועלן ווערן פון אלע זדונות – זכיות.


איך בעט דיר דו זאלסט שוין אפלאזן די עצבות ומרה שחורה, פאלג דעם רבי'ן; דער הייליגער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק ב', סימן כה): "כָּל הַחוֹלַאַת הַבָּאִין עַל הָאָדָם", אלע מחלות און קרענק וואס קומען אויפן מענטש, "כֻּלָּם בָּאִין רַק מִקִּלְקוּל הַשִֹֹּמְחָה", קומט פון עצבות און מרה שחורה. "וְגַם חַכְמֵי הָרוֹפְאִים הֶאֱרִיכוּ בָּזֶה", אויך די דאקטוירים זאגן דאס, "שֶׁכָּל הַחוֹלַאַת הַבָּאִין עַל הָאָדָם, כֻּלָּם בָּאִין רַק מִקִּלְקוּל הַשִֹֹּמְחָה", אז אלע פראבלעמען און קרענק קומען פון נישט זיין פרייליך; דעריבער האט דער רבי אונז אזויפיל מאל געזאגט און געבעטן און געווארנט מיר זאלן זיין פרייליך, אזוי ווי דער רבי הייבט אן דעם תורה: "מִצְוָה גְּדוֹלָה לִהְיוֹת בְּשִֹמְחָה תָּמִיד", עס איז א גרויסע מצוה צו זיין שטענדיג פרייליך, "וּלְהִתְגַּבֵּר לְהַרְחִיק הָעַצְבוּת וְהַמָּרָה שְׁחֹרָה בְּכָל כֹּחוֹ", און זיך אנשטרענגען אוועק צו נעמען פון זיך די עצבות און מרה שחורה מיט אלע כוחות, ווייל שמחה איז א רפואה פאר אלע קרענק; ווען א מענטש איז פרייליך נעמט ער אוועק פון זיך אלע צרות און יסורים.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#392 - כאפ זיך אן אין צוויי שטריקן נישט אראפצופאלן
שמחה, חינוך הילדים, התבודדות

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת וישב, י"ז כסליו, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


כאפ זיך אן אין די צוויי שטריקן וואס דער רבי געבט אונז נישט אראפצופאלן פונעם שמאלן בריק. דער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק ב', סימן מח): "דַע, שֶׁהָאָדָם צָרִיךְ לַעֲבֹר עַל גֶּשֶׁר צַר מְאֹד מְאֹד", די וועלט איז ווי א שמאלער בריק, מען דארף אריבער גיין זייער א שמאלער בריק, "וְהַכְּלָל וְהָעִקָּר שֶׁלֹּא יִתְפַּחֵד כְּלָל", דער עיקר איז מען זאל נישט מורא האבן; און מוהרא"ש זאגט, אז אנשי שלומינו זאגן, דער רבי געבט אונז צוויי שטריקן אין וואס זיך אנצוכאפן נישט אראפצופאלן פונעם שמאלן בריק.


די צוויי שטריקן זענען 'שמחה' און 'התבודדות'; און נאר אז מען כאפט זיך אן אין די שטריק - פאלט מען נישט. אז מען איז פרייליך, מען פאלגט דעם רבי'ן וואס האט אונז געזאגט (לקוטי מוהר"ן חלק ב', סימן כד): "מִצְוָה גְּדוֹלָה לִהְיוֹת בְּשִׂמְחָה תָּמִיד", עס איז א גרויסע מצוה צו זיין שטענדיג פרייליך, "וּלְהִתְגַּבֵּר לְהַרְחִיק הָעַצְבוּת וְהַמָּרָה שְׁחֹרָה בְּכָל כֹּחוֹ", און זיך שטארקן מיט אלע כוחות נישט צו זיין דעפרעסט. און אויך אז מען פאלגט דעם רבי'ן, מען גייט יעדן טאג אביסל שמועסן מיטן אייבערשטן.


געב אכטונג אויף די איידלקייט פון דיין שטוב, זע אז דיין ווייב און דיינע טעכטער זאלן גיין אנגעטון צניעות'דיג, איידעלע קליידער און איידל זיך אויפפירן, זיי זאלן האבן נאר די איידלסטע חבר'טעס, ווייל חברים האבן זייער א שטארקע השפעה. אויך דו זאלסט האבן איידעלע חברים; ווייל אפילו א רשע, אויב וועט ער האבן גוטע חברים, ערליכע חברים - וועט ער ווערן אויס רשע. און אויך א צדיק, אויב וועט ער זיך דרייען מיט נישט ערליכע מענטשן - וועט ער מיט די צייט ווערן נאכגעשלעפט נאך זיי.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#391 - פארהער נישט דיינע קינדער
מקוה, שמחה, חינוך הילדים, שבת קודש

בעזרת ה' יתברך - ערב שבת קודש פרשת וישלח, ט"ו כסליו, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


שבת אינדערפרי זאלסטו גיין אין מקוה; אפילו עס איז דיר שווער, און אפילו דו ביסט נישט אזוי מקפיד דורכן וואך צו גיין אין מקוה יעדן טאג - זאלסטו שבת זיך מוסר נפש זיין אויף מקוה.


שבת זאלסטו זיין זייער פרייליך, דער רבי האט זייער אסאך גערעדט פון זיין פרייליך שבת. איינמאל פרייטאג צו נאכטס איז רבי נתן געווען ביים רבי'ן, דער רבי האט אים געפרעגט: "הַאַתָּה שָׂמֵחַ בְּשַׁבָּת", ביסט פרייליך שבת? האט רבי נתן געענטפערט: "איך ווער אסאך מאל זייער ערנסט", האט אים דער רבי געזאגט: "לֹא כָּךְ הוּא, הָעִקָּר הוּא שִׂמְחָה", שבת דארף מען זיין נאר פרייליך. דעמאלט האט דער רבי געזאגט די תורה (לקוטי מוהר"ן חלק ב', סימן יז): "צָרִיךְ לִזָּהֵר מְאֹד לִהְיוֹת שָׂמֵחַ וְטוֹב לֵב בְּשַׁבָּת", שבת דארף מען זיין זייער פרייליך און גוטמוטיג, "כִּי מַעֲלוֹת וּקְדֻשּׁוֹת שַׁבָּת גְּדוֹלָה וִיקָרָה מְאֹד", ווייל שבת איז זייער הייליג און זייער טייער, עיין שם.


פארהער נישט דיינע קינדער; קענסט איבער גיין די לימודים וואס זיי לערנען אין חדר, קענסט מיט זיי שמועסן, קענסט זיי העלפן פארשטיין דאס לערנען - אבער נישט זיך אוועק זעצן על דעת פארהערן, און זיי כאפן אויב זיי קענען אדער נישט; אזוי איז יצא שכרו בהפסדו, איז שוין ענדערש נישט.


א פרייליכן שבת.

#390 - אפאר וויכטיגע פונקטן צו מצליח זיין אין די געשעפטן
שמחה, שלום בית, צדקה, תהלים, הצלחה, ביזנעס, תיקון הכללי

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת ויצא, ה' כסליו, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר


דא האסטו אפאר וויכטיגע פונקטן צו מצליח זיין אין דיינע געשעפטן:


·      זאג יעדן טאג נאך שחרית מיט די טלית ותפילין די 'תיקון הכללי', די צען קאפיטלעך תהילים וואס דער רבי האט מגלה געווען פאר תיקון הברית, דאס איז מסוגל פאר פרנסה [קאפיטל טז, לב, מא, מב, נט, עז, צ, קה, קלז, קנ].


·      זיי זיך מוסר נפש צו זיין בשמחה, און אפילו דו האסט נישט מיט וואס צו זיין פרייליך, דו שפירסט ווי די דאגות און די עצבות איז זיך מתגבר אויף דיר – זאלסטו זיך רייסן צו זיין פרייליך, ווייל דאס איז די שליסל צו הצלחה.


·      האלט א תהילים אין געשעפט, און ווען דו זעסט אז עס דארף געשען א נס, די באנק איז ליידיג, מען דארף ניסים – זאלסטו זאגן א קאפיטל תהילים.


·      רעד מיט דרך ארץ צו דיין ווייב, רעד צו איר ווייך און שיין; דאס איז מסוגל פאר עשירות.


·      האלט א פושקע אין דיין אפיס, און ווארף אריין כסדר פרוטות און שעפשע תפילות.


'הענג אויף דעם בריוו אין דיין אפיס'.

#389 - דעפרעסיע איז די ערגסטע זאך
שמחה, עצבות, נקודות טובות

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת ויצא, ג' כסליו, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר, לעיקוואד


דער סמ"ך מ"ם וויל נאר איין זאך, ער וויל דעם מענטש אראפווארפן אין דעפרעסיע, אין עצבות ומרה שחורה, דאס איז די ערגסטע זאך, דאס ברענגט צו אלע עבירות, מען ווערט אפגעריסן פונעם אייבערשטן. דער רבי זאגט (חיי מוהר"ן, סימן תקיב): "זה כבר עבירה שאתם עושים עבירה", דאס איז די ערגסטע עבירה, דאס זיין בעצבות.


ליבער ברודער, הארציגער חבר, גיי א טענצל, פריי זיך אז דו ביסט א איד, זיי זיך מחי' מיט די מצוות וואס דו טוסט און טו אלעס אבי צו זיין פרייליך, אפילו זיך נאריש מאכן, אבי זיין פרייליך, ווייל דאס איז די מלחמה, דער סמ"ך מ"ם זוכט נאר אראפ צו ווארפן אין דעפרעסיע, אזוי ווערט דער מענטש א טויטער, ער איז פערטיג, ער לאזט זיך נאך רחמנא לצלן.


אז מען קען גארנישט טרעפן, מען ליגט אין אזא יאוש אז מען זעט נישט קיין שום ברעקעלע גוטס – דארף מען זיך מחי' זיין מיט 'שלא עשני גוי', פון דעם קען מען נישט אראפפאלן, ווייל וואס עס זאל נאר זיין – בין איך דאך נישט קיין גוי, א איד בין איך דאך. אזוי ווי די מעשה וואס דער רבי האט דערציילט בצדיק אחד שנפל עליו עצבות, און וואס ער האט נאר געוואלט זיך מחי' זיין האט ער נישט געקענט, ביז ער איז געווארן אזוי בעצבות, ער האט זיך נישט געקענט רירן, ביז ער האט זיך מחי' געווען מיט 'שלא עשני גוי'; קוק נאך די מעשה (סוף ספר ספורי מעשיות).

#388 - עפעס אינעווייניג איז נישט פרייליך
שמחה, שלום בית, לימוד התורה

 


בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת ויצא, ג' כסליו, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר, קרית ברסלב ליבערטי


דאס וואס דו זאגסט אז דו שפירסט אז דו ביסט נישט מסודר, עפעס אינעווייניג איז נישט פרייליך, עס מאכט דיר נישט גוט וכו' וכו'.


דאס איז וויל עס פעלט דיר לערנען תורה, דו דארפסט זיך מאכן א שיעור אין חומש, משניות און תהילים – וועסטו גלייך זען און שפירן א חילוק, וועסט ווערן פרייליך; ווייל תורה מאכט פרייליך.


איך בעט דיר מיין ליבער ברודער, זיי זיך קובע צו לערנען אין שול אינדערפרי חומש, משניות און תהילים.


אויך זאלסטו זיך מאכן א שיעור צו לערנען אין שטוב; ווייל וואס מאכט פרייליך די פרויען? זיי האבן נישט קיין חיוב צו לערנען תורה, זיי ווערן פרייליך ווען אין שטוב גייט א קול תורה, אז דער מאן לערנט תורה אין שטוב – ווערן זיי פרייליך, די גאנצע שטוב ווערט פרייליך.


שרייב מיר ווען דו לערנסט און וויפיל דו לערנסט.


 

#387 - איך ווארט צו זען דיין פרייליכע פנים
שמחה

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת חיי שרה, כ"ב מרחשון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר


נישט אומזיסט האט דער רבי צו אונז גערעדט אזויפיל פון דאס גרויסקייט און וויכטיגקייט פון זיין פרייליך, ווייל אין דעם איז תלוי אלעס; די רוחניות, די גשמיות, דער מענטש, זיין משפחה; אלעס איז אנגעהאנגען אין שמחה, און חס ושלום ווי געפערליך עצבות איז, ווי מוהרנ"ת זאגט (לקוטי הלכות נפילת אפים ד, ה): "כִּי אֵין דָּבָר מַזִּיק לַעֲבוֹדַת ה' כְּמוֹ הָעַצְבוּת, כַּמּוּבָא בְּכָל הַסְּפָרִים הַקְּדוֹשִׁים", נישטא נאך אזא זאך וואס שטערט פאר עבודת השם ווי עצבות, און דאס איז פשט וואס שטייט אין זוהר (ויקרא, דף מז ע"ב): "רַב הַמְנוֹנָא סָבָא הֲוָה מְסַדֵּר קָמֵי חַבְרַיָּא פִּרְקָא דְּמִילֵי דִּשְׁטוּתָא"; ווייל מען מוז זיין פרייליך, און נאר אזוי קען מען זוכה זיין צו תורה, צו עבודה און צו אלע מדריגות.


טייערער ליבער ברודער, איך האב דיך ליב, איך דאווען פאר דיין הצלחה, אבער דיין הצלחה ליגט אין דיינע הענט, דו דארפסט זיין פרייליך, דו דארפסט טון אלעס אין די וועלט צו זיין פרייליך.


איך ווארט צו הערן פון דיר און צו זען דיין פרייליכע פנים.

#386 - א מלמד מיט זעלבסטזיכערקייט, דיסציפלין, און פרייליכקייט
שמחה, הדרכות, זעלבס זיכערקייט, חיזוק פאר מלמדים

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת חיי שרה, כ"ב מרחשון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר


וואויל איז דיר און וואויל איז דיין חלק אז דו ביסט א מלמד פאר קינדער, דו האסט די זכי' צו זיצן מיט ריינע הייליגע נשמות, זיי לערנען תורת משה רבינו און תורה שבעל פה, עס איז נישטא גרעסערס פון זיין א מלמד.


דער עיקר הצלחה פון א מלמד איז דאס זעלבסטזיכערקייט, נישט ווערן פארלוירן ווען א קינד פאלגט נישט, בלייבן רואיג און באהאנדלען די מצב מיט מח, נישט מיט געפיל, נישט אריינגיין אין א כעס פון פארלוירנקייט, ווי מער מען האט אמונה אין זיך – אלץ מער דיסציפלין האט מען.


נאך אן עיקר אין הצלחה מיט תלמידים – עס זאל זיין א געשמאקע פרייליכע גיסטע אין כתה. אזוי ווי די הייליגע חכמים זכרונם לברכה זאגן (שבת ל:), אז די הייליגע תנאים און אמוראים האבן געמאכט מילי דבדיחותא קודם הלימוד, זיי האבן געמאכט פרייליך איידער זיי האבן אנגעהויבן לערנען, ווייל נאר אזוי עפנט זיך די מח און הארץ צו מקבל זיין וואס מען לערנט, און אזוי ווי מיר זעען קלאר, די אלע קינדער פון פרייליכע שטובער זענען קלוג און שארף, און פארקערט, די אלע וואס מען איז צו ערנסט – זענען פארקלאפט און פאר'תמ'ט.

#385 - לערנען און חזר'ן די הלכות פון א אידישע לעבן
שמחה, אידישע שטוב, הלכה

בעזרת ה' יתברך - מרחשון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


לכבוד ...


זע צו לערנען און חזר'ן די הלכות פון א אידישע לעבן, און זאלסט זייער אכטונג געבן צו היטן די הלכות פון הרחקות וכו'; נאר אז מען היט די הלכות – האט מען געזונטע ערליכע דורות.


מוהרא"ש זאגט, יונגע קאפלס דארפן גיין צו שיעורים, דער מאן צו א מענער שיעור און די ווייב צו פרויען שיעורים, וואו מען לערנט אויס די הלכות צו זיין קלאר מיט די 'לוח', מיט די טעג 'יום החודש', 'יום הפלגה', 'עונה בינונית'. אויך מוז מען גיין צום דיין פרעגן יעדע קליינע פראגע.


אויך זאלסטו זען אין שטוב זאל זיין שמחה, ווייל נאר מיט שמחה האט מען שטארקע געזונטע נערווען, און מען קען פארנעמען די איבערגייאכטס.


פון דיין ראש ישיבה.

#384 - מאך פרייליך, מאך ווערטלעך, מאך זיס אינדערהיים
שמחה, חינוך הילדים, שבת קודש

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת נח, כ"ח תשרי, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר


זע עס זאל זיין פרייליך ביי דיר אין שטוב, עס זאל זיין א פרייליכע מצב, א לופטיגע אטמאספער, עס זאל זיין לופט פאר די קינדער צו אטעמען.


מען זעט אויף די קינדער אויב זיי קומען פון א פרייליכע שטוב, די קינדער זענען מער קלוג, מער שארף און געריבן, און אויב איז די שטוב מיט נערווען, מיט עצבות, מיט קולות, מיט קריטיק – ווערן די קינדער פארמאכט און פארקלאפט, זיי ווילן נאר אנטלויפן חס ושלום.


אויך די שבת'דיגע סעודות מאך פרייליך; מאך ווערטלעך, מאך זיס. אוודאי לערנט מען דורכאויס די וואך צו האבן דרך ארץ פאר עלטערן, אבער ביי די סעודות איז נישט א צייט פון אויסלערנען, באשטראפן, קנס'ענען, וויינען, פארהערן, פארלאנגען וכו' וכו', די סעודות דארפן זיין גאר געשמאק. אזוי ווי דער הייליגער זוהר זאגט (יתרו פח.): "וּבָעֵי בַּר נָשׁ לְאִתְעַנְגָּא בְּהוּ", מען דארף עסן די סעודות מיט פארגעניגן, "וּלְמֶחֱדֵי בְּהוּ", און זיך פרייען מיט די סעודות, נישט אנגעצויגן חס ושלום.

#383 - געבליבן פרייליך
שמחה, סיפורי צדיקים, עצתו אמונה, יום טוב, סוכות

בעזרת ה' יתברך - ערב שבת קודש פרשת האזינו, י"א תשרי, מחרת יום הכיפורים, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


טייערער ... נרו יאיר


בעט דעם מעלער ער זאל דיר מאלן א בילד ווי ר' מענדל פוטערפאס טאנצט, און נעבן דעם זעט מען א צעפאלענע סוכה און ווי די ביימער בייגן זיך פון א ווינט, איך וויל מאכן לכבוד סכות א מעשה'לע פאר די קינדער פון דאס גרויסקייט פון צדיקים, אז אפילו מען נעמט זיי אלעס אוועק, זיי האבן גארנישט, מען פייניגט זיי - בלייבן זיי פרייליך.


"אוי מיין סוכה איז אוועקגעפלויגן מיט די ווינט, יעצט וועל איך נישט האבן קיין סוכה, אוי וויי... מען האט מיר אלעס אוועק גענומען, נישט קיין שופר ראש השנה, נישט קיין ד' מינים סוכות, גארנישט גארנישט, און יעצט האב איך נישט קיין סוכה אויך נישט... אוי וויי..."


געווען איז דאס מיט יארן צוריק ווען די קאמעניסטן די רשעים האבן געפייניגט די ערליכע אידן, ווי זיי האבן געזען א איד וואס בייגט זיך נישט פאר זיי האבן זיי אים פארשיקט קיין סיביר, ווייט ווייט פון אידן, ווייט ווייט פון משפחה. אין סיביר איז א גאנץ יאר אייז קאלט, דארט האבן זיי געפייניגט די ערליכע אידן זיי זאלן זיך אונטערגעבן פאר די רוסישע צאר, און חס ושלום אפלאזן די תורה.


געווען איז דארט א איד א גרויסער צדיק וואס האט געהייסן ר' מענדל פוטערפאס זכרונו לברכה, אויך אים האט מען פארטריבן קיין סיביר פארן לערנען תורה מיט אידישע קינדער. ר' מענדל איז געווען דארט פאר צענדליגער יאר, און וויפיל מען האט אים געפייניגט האט מען אים נישט געקענט אוועקנעמען פון די תורה און פון באשעפער.


עס איז געקומען פאר די הייליגע טעג, און ר' מענדל טראכט צו זיך 'וואס וועט דא זיין? עס קומט ראש השנה און איך האב נישט קיין שופר, עס קומט סוכות און עס איז נישטא קיין אתרוג, קיין לולב מיט הדסים און ערבות, אבער א סוכה קען איך האבן; איך וויל זיך צאמקלאפן אפאר ברעטער און לייגן צווייגן מיט בלעטער פאר סכך, אזוי וועל איך קענען מקיים זיין די הייליגע מצוה פון עסן יום טוב סוכות אין די הייליגע סוכה'.


אומר ועושה, ר' מענדל איז זייער פרייליך, ער בעט דעם אייבערשטן ער זאל אים העלפן טרעפן שטיקלעך העלצער און ער קלאפט זיך צוזאמען א סוכה, ער ווארט שוין 'ווען וועט שוין זיין סוכות און איך וועל קענען דא אין גלות סיביר מקיים זיין די הייליגע מצוה'.


"אוי מיין סוכה איז אוועקגעפלויגן מיט די ווינט, יעצט וועל איך נישט האבן קיין סוכה, אוי וויי... מען האט מיר אלעס אוועק גענומען, נישט קיין שופר ראש השנה, נישט קיין ד' מינים סוכות, גארנישט גארנישט, און יעצט האב איך נישט קיין סוכה אויך נישט... אוי וויי..."


דער צדיק ר' מענדל וויל שוין אנהייבן וויינען פון צער, אבער ער געבט זיך א כאפ און זאגט 'היינט איז יום טוב סוכות, יום טוב דארף מען זיין פרייליך, יום טוב טאר מען נישט וויינען און זיין בצער; אז מען האט מיר אלעס אוועק גענומען, נישט קיין שופר, נישט קיין סוכה, נישט קיין ד' מינים - זאל איך יעצט אוועק געבן די מצוה פון שמחה? ניין! איך גיי נישט וויינען, איך גיי זיין פרייליך! איך וועל האבן די מצוה פון זיין פרייליך מיטן אייבערשטן'; ער האט אנגעהויבן טאנצן 'ושמחת בחגך והיית אך שמח'.


טייערע קינדער, מיר לערנען זיך ארויס פון די מעשה אז מיר זאלן געדענקען צו זיין פרייליך אז מען איז א איד, און אפילו מען האט נישט וואס מען וויל, מען האט נישט וואס מען דארף זאל מען ווייטער בלייבן פרייליך מיטן אייבערשטן.


לאמיר זינגען און טאנצן: "טאטע איך לויב דיך, טאטע איך דאנק דיך, ווייל איך בין א איד".


א גוט שבת.



 

#382 - ווי אזוי ווערט מען פרייליך?
תפילות אויף אידיש, שמחה, תודה והודאה, חיזוק פאר פרויען

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת בראשית, כ"ד תשרי, אסרו חג, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


מרת ... תחי', קרית ברסלב


איר האט געבעטן אן עצה צו זיין פרייליך, צו זיין א פרייליכע ווייב, א פרייליכע מאמע, איר ווילט אזוי שטארק זיין פרייליך, און אלץ ווערט איר אראפגעשלעפט אין עצבות און מרה שחורה, און דאס קלאפט אויס אויף די קינדער און נאכדעם אויף אייער מאן און אויף אייך אליינס; איר דארפט אן עצה.


די עצה איז: דאנקט דעם אייבערשטן אויף די חסדים וואס ער טוט מיט אייך. דער רבי האט אונז געגעבן די עצה פון זוכן דאס גוטס, און טראכטן נאר פון דעם, און דאנקען דעם אייבערשטן אויף דעם. דער רבי איז מגלה א סוד ווי אזוי מען קען אריבערגיין שווערע מצבים, די סוד פון "בצר הרחבת לי"; דער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק א', סימן קצה): "אִם יִסְתַּכֵּל הָאָדָם עַל חַסְדֵּי ה'", אויב מען וועט קוקן אויף די חסדים וואס דער אייבערשטער טוט, "יִרְאֶה", וועט מען זען, "שֶׁאֲפִלּוּ בְּעֵת שֶׁהַשֵּׁם יִתְבָּרַךְ מֵצֵר לוֹ", אפילו ווען מען האט שווערע צייטן, "גַּם בְּהַצָּרָה בְּעַצְמָהּ הַשֵּׁם יִתְבָּרַךְ מַרְחִיב לוֹ וּמַגְדִּיל חַסְדּוֹ עִמּוֹ", איז אויך דארט באהאלטן דער אייבערשטער און מאכט מיטן מענטש גרויסע חסדים, און אז מען קוקט גוט, זעט מען אז עס איז מיט גרויסע חסדים, און אז מען דאנקט אויף די חסדים ווערט מען פרייליך.


דא האט איר א קליינע תפילה אויף שמחה, בעטס דעם אייבערשטן די תפילה:


"רבונו של עולם העלף מיר איך זאל זיין פרייליך און איך זאל שפירן די שמחה אין אלע מיינע אברים, פון קאפ ביז פיס; ביז איך וועל זיין אזוי פרייליך אז איך וועל אנהויבן טאנצן פון גרויס פרייד אויף די גרויסע חסד אז דו האסט מיך באשאפן א איד און מיר געגעבן די הייליגע מצוות.


איך בעט דיר הייליגער באשעפער, האב רחמנות אויף מיר און נעם אוועק פון מיר די ביטערקייט און פוילקייט, איך זאל נאר זיין פרייליך און פרייליך מאכן אנדערע, העלף מיך האבן א שטארקע אמונה איך זאל דיך שפירן שטענדיג, איך זאל האבן אזא שטארקע אמונה ביז איך וועל ווערן זייער פרייליך, און בזכות שמחה זאל איך זוכה זיין נכלל ווערן אינגאנצן אין דיר, איך זאל מער נישט זען פאר מיינע אויגן נאר דיך באשעפער, איך זאל זען און שפירן ווי דו ביסט אלעס און עס איז מער גארנישט דא אויף די וועלט נאר דו אליינס, און זוכה זיין צו תשובה שלימה, מעתה ועד עולם אמן סלה".


דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#381 - נאך ארבעט וועט גייט אויפ'ן חשבון פון די קינדער
שמחה, מלמדים, שטעטל, הדרכות

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת כי תצא, ח' אלול, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


... נרו יאיר, גבאי פון שטעטל


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


עס איז נישט ריכטיג דאס וואס דו ווילסט נעמען דעם מנהל ר' ... זאל פארלערנען דעם דף גמרא אינדערפרי אין שול, דער מנהל איז פארנומען מיט אונזערע קינדער, זיי מחנך זיין מיט תורה ויראת שמים, און אז דו וועסט אים געבן נאך זאכן צו טון - וועט דאס גיין אויף די חשבון פון אונזערע קינדער.


אזוי אויך זע איך אז דו האסט גענומען דעם מלמד ר' ... זאל העלפן מיט צושטעלן אכסניא'ס פאר אלע געסט וואס קומען אין שטעטל אויף שמחת תורה; עס איז דא גענוג און נאך אינגעלייט וואס ווילן העלפן בויען דעם שטעטל, דער מלמד טוט פאר אונזערע קינדער, סיי ער איז מלמד און סיי ער גרייט אן די לימודים פאר אלע כיתות פאר די קומענדיגע יאר, עס לוינט נישט זיי צו נעמען, עס וועט גיין אויפן חשבון פון אונזערע קינדער.


זע אין שטעטל זאל זיין פרייליך, מען זאל רעדן שיין איינער צום צווייטן, ווייל דאס איז אונזער הצלחה, נאר אז עס וועט זיין ליבשאפט צווישן אנשי שלומינו וועט זיין הצלחה, וועלן אלע האבן ברייט פרנסה און מען וועט קענען באצאלן די מלמדים און אלע איינגעשטעלטע; אלעס ווענדט זיך אין די ליבשאפט צווישן אונז.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א כתיבה וחתימה טובה, א גוט געבענטשט יאר.

#380 - נישט כעס'ן אויף די ווייב און קינדער
שמחה, התחזקות, שבת קודש

בעזרת ה' יתברך - ערב שבת קודש פרשת כי תצא, י"ב אלול, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


שבת זאלסטו זיין פרייליך, ווייל די גאנצע שפע פון די קומענדיגע וואך איז געוואנדן לויט די שמחה פון שבת קודש. חכמינו זכרונם לברכה זאגן (שבת קיט.), ווען א מענטש איז פרייליך און ער איז מכבד דעם שבת וועט ער זוכה זיין צו שפע און צו גרויס עשירות; זאלסטו זיין שבת נאר פרייליך, זאלסט זיך נישט כעס'ן אויף דיין ווייב און קינדער, און אז עס גייט יעצט אריבער אויף דיר שווערע ביטערע נסיונות זאלסטו זיך דערהאלטן; וועסטו צוקומען צו שיינע זאכן.


רבי נתן האט אמאל געשמועסט מיט אנשי שלומינו אז מען דארף זיך דערהאלטן מיט אלע כוחות, ווייל אויף יעדן איינעם גייט אריבער שווערע ביטערע נסיונות; אינמיטן רעדן האט ער זיך צופייערט און געזאגט: "פארוואס איז רבי שמעון בן יוחאי געווען רבי שמעון בן יוחאי? ווייל ער האט געהאט די מאס התחזקות, פארוואס איז דער אר"י הקדוש געווען דער אר"י הקדוש? ווייל ער האט געהאט די מאס התחזקות, פארוואס איז דער בעל שם טוב הקדוש געווען דער בעל שם טוב הקדוש? ווייל ער האט געהאט די מאס התחזקות, פארוואס איז דער הייליגער רבי געווען דער הייליגער רבי? ווייל ער האט געהאט די מאס התחזקות, און פארוואס בין איך וואס איך בין? ווייל איך האב די מאס התחזקות"; ווייל אויף אלע צדיקים איז איבערגעגאנגען שווערע ביטערע נסיונות, און ווייל זיי האבן זיך דערהאלטן - זענען זיי צוגעקומען צו זייערע מדריגות.


א פרייליכן שבת.

#379 - נישט אויפגעבן ווען מען פאלט
תפילות אויף אידיש, שמחה, תשובה

בעזרת ה' יתברך - יום ד' לסדר כי תבוא לאומאן, י"ז אלול, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


בעט דעם אייבערשטן ביי התבודדות: "רבונו של עולם, 'אחת שאלתי מאת ה' איין זאך בעט איך דיר רבונו של עולם, 'אותה אבקש' און נאר דאס איז מיין געבעט, 'שבתי בבית ה' כל ימי חיי' איך זאל בלייבן זיצן שטענדיג אין דיין הויז, איך זאל בלייבן ביים צדיק, 'לחזות בנעם ה' איך זאל שפירן די זיסע איינגענעמע ליכטיגקייט פון דיר רבונו של עולם, 'ולבקר בהיכלו'".


דאס דארף זיין אונזערע תפילות צום אייבערשטן, מיר זאלן קיינמאל נישט אוועק גיין פון אים, אפילו עס זאל אריבערגיין וואס עס זאל נאר אריבערגיין זאלן מיר בלייבן שטארק מיט אמונה בו יתברך, זוכה זיין יעדן טאג אנצוטון די הייליגע תפילין, זוכה זיין יעדן טאג צו קומען אין שול דאווענען די דריי תפילות, זוכה זיין צו היטן אות ברית קודש, און דער עיקר - נישט אויפגעבן ווען מען פאלט.


בעט דעם אייבערשטן: "הייליגער באשעפער העלף מיר, איך וויל דיך שטענדיג שפירן, איך וויל נאר טראכטן פון דיר, איך וויל נאר גיין צו דיר, און אויב איך האב א נפילה, איך פאל - זאל איך זיך נישט מייאש זיין, איך זאל גלייבן אז איך קען נאך תשובה טון און זוכה זיין צו זיין אן ערליכער איד".


גיי א טענצל, ווייל אויך ווען מען טוט תשובה - דארף עס זיין מיט שמחה, אזוי ווי אלע מצוות דארפן מיר טון בשמחה - דארפן מיר אויך תשובה טון מיט שמחה.


מארגן וועט זיין די געזעגענונגס שיעור פון תשפ"ה, קומענדיגע וואך פארן מיר שוין קיין אומאן.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א כתיבה וחתימה טובה, א גוט געבענטשט יאר.

#378 - פרויען זענען די וואס בויען כלל ישראל
תפילות אויף אידיש, שמחה, חיזוק פאר פרויען

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת שופטים, ג' אלול, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


מרת ...


פרויען זענען נישט צווייט-קלאסיג, פרויען זענען ערשט-קלאסיג, פרויען זענען די וואס בויען כלל ישראל.


בנוגע די ברכה פון "שלא עשני אשה", דאס מיינט מען צו דאנקען דעם אייבערשטן אז מיר זענען מחויב צו לערנען תורה, אבער נישט צו זאגן אז איינער איז ערשט און איינער איז צווייט, (אגב, מיין מאמע תחי' ענטפערט נישט 'אמן' אויף די ברכה שלא עשני אשה).


שטארקט אייך מיט אייער הייליגע ארבעט, דער אייבערשטער האט אייך אויסדערוועלט צו זיין פון די בויערס פון כלל ישראל, ברענגען אידישע קינדער, זיי מגדל זיין און מחנך זיין.


בעטס דעם אייבערשטן אויף שמחה, בעטס:


"הייליגער באשעפער מאך מיך פרייליך, מאך מיך אזוי פרייליך אז עס זאל איבער רינען די שמחה אז יעדער וואס זעט מיך זאל ווערן פרייליך, הייליגער באשעפער געב מיר כח צו זיין א מאמע און א ווייב..."


אזוי זאלט איר בעטן דעם אייבערשטן, און לייגט צו אייערע אייגענע תפילות, וועט איר זייער מצליח זיין.

#377 - בעט איבער דיין ווייב היינט ערב שבת
שמחה, שלום בית, שבת קודש, תשובה, חודש אלול

בעזרת ה' יתברך - ערב שבת קודש פרשת ראה, מברכים אלול, כ"ח מנחם-אב, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


דעם שבת בענטשט מען ראש חודש אלול. עס כאפט א פחד און א ציטער, מען גייט אונז אלע משפט'ן אויף דעם קומענדיגן יאר, 'מי יחיה' ווער וועט לעבן, און אזוי ווייטער; וואס ווייסט א מענטש וואס גייט זיין מיט אים מארגן? מוהרא"ש ברענגט די ווערטער פון די הייליגע חכמים זכרונם לברכה (תנחומא שמיני, ב): "אֵין הַשִּׂמְחָה מַמְתֶּנֶת לָאָדָם, לֹא כָּל מִי שֶׁשָּׂמֵחַ הַיּוֹם שָׂמֵחַ לְמָחָר", מוהרא"ש בעט זיך ביי אונז, זיי פרייליך, שטופ עס נישט אפ אויף מארגן, וואס ווייסטו וואס מארגן וועט זיין? זיי פרייליך היינט, און אז עס איז דיר שווער, עס גייט אריבער אויף דיר שוועריקייטן - דארף מען נאכאלץ זיין פרייליך, וועסטו פרעגן פרייליך מיט וואס? פרייליך מיט וואס גייט זיין, גלייב אז עס וועט זיין גוט, און מיט דעם זאלסטו אויסבארגן שמחה. אזוי ווי די מעשה גייט, עס איז געווען א ברסלב'ער חסיד רבי אהרן קיבליטשער זכרונו לברכה; ער איז געווען זייער א פרייליכער איד'ל, שטענדיג איז ער ארום געגאנגען מיט א שמייכל, אפילו ער איז געווען אן עני ואביון. ווען זיין ווייב פלעגט אים פרעגן: "אהרן, פארוואס ביסטו פרייליך, האסט דאך גארנישט?" האט ער איר געענטפערט: "דו גלייבסט דאך אז עס וועט נאך זיין גוט, נו, איך בארג אויס שמחה פון דעמאלט אויף יעצט"; זעט מען פון דעם דאס גרויסקייט פון איינער וואס גייט שטענדיג ארום מיט א שמייכל און ער דערהאלט זיך.


בעט איבער דיין ווייב היינט ערב שבת, טרייב ארויס דעם סמ"ך מ"ם פון שטוב. אזוי ווי דער הייליגער זוהר זאגט (תיקון כא, דף נז.): "אִם הוּא עָצִיב בְּחוֹלָא" אויב איז מען א גאנצע וואך טרויעריג, "דִּיְהֵא חָדֵי בְּשַׁבַּתָּא" דארף מען שבת זיין פרייליך, "וְאִם אִית לֵיהּ קְטָטָה בְחוֹלָא" און אויב מען האט זיך געקריגט דורכאויס די וואך, "עִם בַּר נַשׁ" מיט א צווייטן, "אוֹ עִם אִתְּתֵיהּ" אדער מיט די ווייב, "דִּיְהֵא לֵיהּ שְׁלָמָא עִמָּהּ בְּשַׁבַּתָּא" דארף מען זיך שבת איבערבעטן און לעבן בשלום, "וּבְדָא לֵית רְשׁוּ לְקָרְבָא לְסַם הַמָּוֶת חֲלָלָה, וּלְבַעֲלָהּ דְּאִיהוּ אֵל אַחֵר חִלּוּל שַׁבָּת" ווייל אז מען איז שבת בשלום און מען איז פרייליך שבת, קענען די קליפות נישט האבן קיין שליטה אויפן מענטש, "וּבְגִין דָּא אָמְרוּ קַדְמָאֵי, 'אִם יִשְׂרָאֵל הֲווֹ מְקַיְּימִין שַׁבָּת אַחַת כְּהִלְכָתָהּ, מִיָּד הֲווֹ נִגְאָלִין'" דעריבער זאגן די הייליגע חכמים, אויב אידן היטן אפ שבת אזוי ווי עס דארף צו זיין, מען איז פרייליך און מען קריגט זיך נישט - ווערט מען אויסגעלייזט.


א גוט שבת.



 

#376 - זיך מוסר נפש זיין צו מאכן פרייליכע סעודות שבת
שמחה, חינוך הילדים, אמונה, שלום בית, שבת קודש

בעזרת ה' יתברך - ערב שבת קודש פרשת עקב, כ"א מנחם-אב, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


שריי נישט אין שטוב, שריי נישט אויף דיין ווייב; אז מען שרייט אויף די ווייב, מען כעס'ט זיך - טרייבט מען ארויס די שכינה פון שטוב. א ברסלב'ער חסיד דארף רעדן שיין צו די ווייב, ווייל דער הייליגער רבי זאגט (שיחות הר"ן, סימן רסג), אז מען דארף רחמנות האבן אויף די ווייב, מען דארף רעדן שיין צו איר און איר האלטן טייער.


זיכער ווען עס קומט שבת דארף מען זיך זייער אכטונג געבן צו רעדן שיין, ערב שבת דארף מען מער זיין פארזיכטיג נישט צו מאכן קיין לחץ אין שטוב, דער הייליגער חיד"א שרייבט אין ספר עבודת הקודש (מורה באצבע סימן ד, אות קמ), אז ערב שבת קומט דער שטן אין יעדע שטוב און ער ווארט נאר אז עס זאל אויסברעכן א מחלוקת צווישן מאן און ווייב, ער האט זייער מורא ווען מאן און ווייב פארטראגן זיך, בעיקר שבת קודש, ווייל ווען די מאן און ווייב פארטראגן זיך און לעבן צוזאמען באהבה ושלום, דעמאלט האט ער נישט קיין שום שליטה אויף זיי, ער ווערט ארויס געטריבן פון אזא סארט שטוב.


א גאנץ שבת זאלסטו נאר טאנצן און זיין זייער פרייליך, דער רבי האט זייער אסאך גערעדט פון זיין פרייליך שבת. איינמאל פרייטאג צו נאכטס איז רבי נתן געווען ביים רבי'ן, דער רבי האט אים געפרעגט: "הַאַתָּה שָׂמֵחַ בְּשַׁבָּת", ביסט פרייליך שבת? האט רבי נתן געענטפערט: "איך ווער אסאך מאל זייער ערנסט", האט אים דער רבי געזאגט: "לֹא כָּךְ הוּא, הָעִקָּר הוּא שִׂמְחָה", שבת דארף מען זיין נאר פרייליך. דעמאלט האט דער רבי געזאגט די תורה (לקוטי מוהר"ן חלק ב', סימן יז): "צָרִיךְ לִזָּהֵר מְאֹד לִהְיוֹת שָׂמֵחַ וְטוֹב לֵב בְּשַׁבָּת", שבת דארף מען זיין זייער פרייליך און גוטמוטיג, "כִּי מַעֲלוֹת וּקְדֻשּׁוֹת שַׁבָּת גְּדוֹלָה וִיקָרָה מְאֹד", ווייל שבת איז זייער הייליג און זייער טייער, עיין שם.


מאך פרייליכע סעודות, דיינע קינדער וועלן דאס געדענקען זייער גאנץ לעבן, און אויב חס ושלום דו וועסט שרייען ביי די סעודות וועלן דיינע קינדער ווערן צעקלאפטע נפשות. זאלסט זיך מוסר נפש זיין צו מאכן פרייליכע סעודות, ווייל די סעודות שבת זענען זייער הייליג. דער הייליגער זוהר זאגט (יתרו, פד.): "רַבִּי אַבָּא כַּד הֲוָה יָתִיב בִּסְעוּדָתָא דְשַׁבְּתָא הֲוָה חָדֵּי בְכָל חַד וְחַד", רבי אבא ווען ער איז געזיצן ביי די שבת'דיגע סעודה איז ער געווען זייער פרייליך; קוק אריין די שטיקל זוהר וואס מען פירט זיך צו זאגן ביי די סעודה, וואו עס ווערט דערציילט דאס גרויסקייט פון די דריי סעודות שבת, ווי אזוי די הייליגע צדיקים פלעגן עסן די שבת'דיגע סעודות; זיי זענען געזיצן ביי די סעודות מיט א מורא'דיגע פרייד, ווייל די סעודות שבת איז משפיע אמונה פאר זיך, פאר די שטוב און פאר די קינדער.


היינט איז דער יארצייט פון הייליגן בעלזער רב זכותו יגן עלינו, מיר דארפן זוכן ביי די צדיקים מיט וואס מיר קענען זיי נאכמאכן, מיט וואס מיר קענען זיך לערנען פון זייערע הייליגע וועגן. דער הייליגער בעלזא רב זכותו יגן עלינו, ווען ער איז געזיצן שבעה נאך זיין ברודער דער בילגורייער רב זכרונו לברכה איז געווען ביי אים איינער פון די גרויסע רבי'ס, נאכן זאגן דעם נוסח "המקום ינחם אתכם" וכו', האט ער צוגעלייגט: "מען זאל נישט וויסן פון קיין צער", דער הייליגער בעלזא רב איז געווארן זייער צעקאכט און זיך אנגערופן: "צער?! דער אייבערשטער האט מיר נאך קיינמאל נישט מצער געווען"; ער האט דאס איבערגעזאגט אפאר מאל: "צער?! דער אייבערשטער מאכט נישט קיין צער".


א פרייליכן שבת.


א כתיבה וחתימה טובה, א גוט געבענטשט יאר.

#375 - אויב מיין מאן וואלט געווען אזוי, וואלט מיר גוט געווען
שמחה, שלום בית, חיזוק פאר פרויען

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת בלק, י"א תמוז, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


מרת ... תחי'


אויף איין זאך דארפט איר זיך פארלייגן, אויף שמחה, און אויף קוקן גוט אויף זיך אליין, דאס וועט אייך העלפן זיין א מאמע און האבן א גוטע שלום בית, ווייל אלעס ווענדט זיך אויב מען איז צופרידן און מען איז אין א גוטע גוסטע.


עס איז א טעות ביי ווייבלעך וואס מיינען אויב מיין מאן וואלט געווען אזוי און אזוי וואלט מיר גוט געווען, און אויב מיין מאן וואלט געטון אזוי און אזוי, גערעדט אזוי, און אהער און אהין – וואלט מיר זיס געווען, עס האט גארנישט מיטן מאן, עס איז די מענטש אליין.


אויב מען איז צופרידן מיט זיך איז די לעבן גוט און זיס און אויב מען האט זיך ליב, מען ווייסט אז דער אייבערשטער האט מיך ליב, דער אייבערשטער זארגט פאר מיר – דארף מען שוין קיינעם נישט, און אלעס ווערט גוט, מען איז א גוטע מאמע און א גוטע ווייב.

#374 - מיט וואס זאל איך זיין פרייליך?
שמחה, התחזקות, רפואה, נקודות טובות

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת חקת, ג' תמוז, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


שטארק זיך מיט אלע כוחות צו זיין פרייליך, שמחה איז א רפואה פאר אלע קרענק, און א וועג צו מצליח זיין אין אלעס. דער הייליגער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק ב', סימן כד): "מִצְוָה גְּדוֹלָה לִהְיוֹת בְּשִׂמְחָה תָּמִיד", עס איז א גרויסע מצוה צו זיין שטענדיג פרייליך, "וּלְהִתְגַּבֵּר לְהַרְחִיק הָעַצְבוּת וְהַמָּרָה שְׁחֹרָה בְּכָל כֹּחוֹ", מען זאל זיך שטארקן מיט אלע כחות נישט צו זיין דערביטערט, "וְכָל הַחוֹלַאַת הַבָּאִין עַל הָאָדָם", ווייל אלע מחלות און אלע קרענק קומען, "כֻּלָּם בָּאִין רַק מִקִּלְקוּל הַשִּׂמְחָה", ווייל מען איז דערביטערט און נישט פרייליך, "וְגַם חַכְמֵי הָרוֹפְאִים אָמְרוּ", אפילו די דאקטוירים זאגן, "שֶׁכָּל הַמַּחֲלוֹת וְהַחֳלָאִים רָעִים בָּאִים רַק מַחֲמַת חִסָּרוֹן הַשִּׂמְחָה", אז אלע מחלות קומען פון דעפרעסיע און פון זיין נישט פרייליך.


מיט די קינדער אין שטוב קען מען מקיים זיין וואס דער רבי זאגט (שם): "עַל כֵּן צָרִיךְ לְהַכְרִיחַ אֶת עַצְמוֹ בְּכֹחַ גָּדוֹל לִהְיוֹת בְּשִׂמְחָה תָּמִיד וּלְשַׂמֵּחַ אֶת עַצְמוֹ בְּכָל אֲשֶׁר יוּכַל וַאֲפִילּוּ בְּמִלֵּי דִּשְׁטוּתָא", מען דארף זיך צווינגען צו זיין פרייליך, אפילו מיט נארישע זאכן, אבי צו זיין פרייליך. טאנץ מיט דיינע קינדער, מאך זיך פרייליך, און אויך קענסטו זיך נאריש מאכן וכו' וכו', אבי צו זיין פרייליך, ווייל שמחה ברענגט צו די העכסטע מדריגות.


איי וועסטו פרעגן 'מיט וואס זאל איך זיין פרייליך? עס איז מיר ביטער וכו'; דאך זאלסטו זיך פרייען אז באלד וועט זיין גוט, דאס איז מרומז אין דעם וואס די הייליגע חכמים זאגן (עבודה זרה ב.): "אף על פי שמיצר הוא עכשיו שמח הוא לאחר זמן", אפילו עס איז ענג יעצט אבער נאך אביסל וועט זיין זייער גוט, און דאס דארף שוין יעצט מאכן פרייליך און מען דארף שוין דאנקען דעם אייבערשטן.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#373 - די דריי תפילות איז די פארעם פון זיין א איד
שמחה, דאווענען, הצלחה, דף גמרא

בעזרת ה' יתברך - ערב שבת קודש פרשת קרח, ב' דראש חודש תמוז, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


טייערער ... נרו יאיר


איך פריי זיך זייער צו הערן פון דיר אז דו ביסט פרייליך און צופרידן, און אז דו לערנסט יעדן טאג די בלאט גמרא פונעם טאג, אז מען לערנט גמרא ווערט מען פרייליך און צופרידן. מען דארף חיזוק זיך אוועק צו זעצן לערנען, אבער איינמאל מען לערנט תורה ווערט מען פרייליך און צופרידן.


טייערער ..., איך וויל דיר זייער בעטן זאלסט זיך פארלייגן מיט אלע דיינע כוחות צו גיין אין שול דאווענען די דריי תפילות, ווייל דאס איז די פארעם פון זיין א איד און בלייבן א איד, און איך בין זיכער, אויב דו וועסט זיין שטארק אין דאווענען די דריי תפילות – וועסטו האבן גרויס הצלחה.

#372 - וויפיל איז די שיעור צו ליידן? איך פלאן צו טאנצן
שמחה, צרות, התחזקות

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת חקת, ג' תמוז, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


טייערער ...  נרו יאיר


איינער שיקט מיר א מעסעדזש פאריגע וואך: "איך האב מער נישט קיין כח, וויפיל איז די שיעור צו ליידן, איך פלאן צו טאנצן..."


איך האב זיך פאר א רגע דערשראקן, איך טראכט 'אוי וויי איז מיר, וואס טו איך דא, וועם זאל איך רופן? אז איינער שרייבט אדער זאגט אזעלכע ווערטער, איז דאך יש דברים בגו'.


א סעקונדע שפעטער קומט די המשך פון די מעסעדזש: "א קאדאטשקע...", איך פלאן צו טאנצן מיטן רבינ'ס עצות, "אשרינו שזכינו להתקרב לרבינו".


עס איז מיר זייער געפאלן, איך האב געטראכט אז דאס איז טאקע א גוטע עצה ווען מען האט מער נישט קיין כח, מען שפירט ווי די וועלט ענדיגט זיך; צו טאנצן א רקידה'לע: "אשרינו שיש לנו רבי כזה", והבן למעשה.

#371 - די נארישע מחשבות קומען פון נישט זיין פרייליך
שמחה, אמונה, חיזוק פאר פרויען, מחשבות

בעזרת ה' יתברך - ערב שבת קודש פרשת שלח, מברכין תמוז, כ"ד סיון, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


מרת ... תחי'


איך האב ערהאלטן אייער בריוו.


די מחשבות מאכט זיך ביי אסאך, די מחשבות קומען פון ווייניג אמונה. מען רעדט פון אמונה אין זיך, אזוי ווי דער רבי האט געזאגט פאר רבי נתן: "האסטו אין דיר נישט קיין אמונה". דאס איז געווען ווען רבי נתן איז געווען ביים רבי'ן, און דער רבי האט געזאגט די תורה פון ליקוטי מוהר"ן (חלק ב', סימן פו), אז ווען מען האט נישט קיין אמונה דארף מען טון שווערע עבודות, דערציילט רבי נתן: "איך האב גלייך געטראכט 'וואס מיינט דער רבי דא? איך האב דאך אמונה?' און דער רבי האט גלייך תופס געווען מיינע מחשבות און אויף מיר געגעבן א שריי 'און אז דו האסט יא אמונה האסטו אבער אין דיר נישט קיין אמונה'", עיין שם (שיחות הר"ן, סימן קמ).


דאס איז די סיבה פון די מחשבות וואס איר טראכט אז אייער מאן דארף אייך נישט וכו', דאס קומט פון אייער אייגענע צעקלאפטקייט.


טוט אלעס צו זיין פרייליך, זייט זיך מוסר נפש אויף שמחה, ווייל די אלע נארישע מחשבות קומען פון נישט זיין פרייליך, און בעטס דעם אייבערשטן איר זאלט אים שפירן, איר זאלט אים זען, איר זאלט זיין שטארק מיט זיך אליינס, וועט איר מער נישט האבן די דמיונות.


דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.