בריוון פונעם ראש ישיבה שליט"א

#283 - זוכן נאר דאס גוטס ביי יענעם
ישיבה, הדרכות, נקודות טובות, ל"ג בעומר

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת אמור, ט' אייר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר, מגיד שיעור ישיבת היכל הקודש ירושלים


איך וויל דיר בעטן דו זאלסט אריינברענגען אין די תלמידים זיך ליב האבן און קוקן גוט איינער אויפן צווייטן. די יאר זעט נישט אויס אז איך וועל קומען אויף ל"ג בעומר, די יאר וועל איך זיין אין שטעטל ל"ג בעומר. דו זאלסט פארן קיין מירון, אויך זאלן די בחורים גיין קיין מירון מתפלל זיין, און אויך טאנצן, זיך פרייען מיט די גרויסע חתונה, אויך זאלסטו זען אז די בחורים זאלן עוסק זיין אין הפצה; יעדער איינער לפי בחינתו.


דער עיקר זאלסטו וויסן אז מען קען נאר מצליח זיין מיט תלמידים אז מען קוקט גוט, מען זוכט אויף דאס גוטס אין זיי, נישט פארברענען קיינעם, נישט קוקן שלעכט אויף קיינעם, ווייל דער גרויסער טאג ל"ג בעומר איז אזוי גרויס, אלע פרייען זיך, אלע פייערן דעם טאג מיט גרויס ליבשאפט; דאס איז ווייל דער הייליגער תנא רבי שמעון בר יוחאי האט געזאגט (סוכה מה:): "יכול אני לפטור את כל העולם כולו מן הדין", איך קען ריינוואשן יעדן איד און ווייזן פארן אייבערשטן אז קיינער איז נישט שלעכט, יעדער איז גוט, יעדער איז וואויל, און דאס וואס מען טוט עבירות איז נישט ווייל מען וויל טון שלעכטס, דאס קומט פון זיין שיכור פון אזויפול צרות, מען האט ביטערע שווערע נסיונות, אבער יעדער איינער וויל זיין גוט; דאס האט דער הייליגער תנא רבי שמעון בר יוחאי זוכה געווען, נאכן ארויסגיין פון די מערה, ווען דער הייליגער תנא רבי שמעון בר יוחאי מיט זיין זון האבן פארברענט מענטשן מיט קוקן שלעכט; וואו זיי האבן געקוקט האבן זיי פארברענט, איז ארויס א בת קול פון הימל (שבת לג:): "גייט צוריק צו די מערה, איך וויל נישט ענק זאלן פארברענען מענטשן", און שפעטער נאך א יאר ווען דער הייליגער תנא רבי שמעון בר יוחאי איז ארויס האט ער געזאגט פאר זיין זון רבי אלעזר: "געב א קוק ווי אידן האבן ליב מצוות, קוק דער איד נעמט צוויי הדסים לבוד שבת איינס פאר זכור איינס פאר שמור"; רבי שמעון בר יוחאי האט געזוכט ארויסצונעמען די פינטעלע גוטס אין יעדן איינעם.


דאס דארפן מיר זיך מקבל זיין אין דעם טאג ל"ג בעומר, קוקן גוט אויף זיך, קוקן גוט אויף יעדן איינעם און זיכער אויף די קינדער, ווי מען זעט נאר עפעס א פינטעלע גוטס; צום ביישפיל א איד קויפט עפעס לכבוד שבת זאגט מען שוין: "קוק ווי הייליג אידן זענען, מען קויפט איין גוטע זאכן לכבוד שבת", און אנטלויפן פון דער פרומער יצר הרע וואס פארברענט מענטשן מיט קוקן שלעכט, און מאכט אוועק די גוטע זאכן; רבי שמעון בר יוחאי האט אונז געוויזן די וועג ווי אזוי מיר זאלן קוקן, מען זאל זוכן די פינטלעך פון גוטס, און מיט דעם וועלן מיר קענען יעדן איינעם ברענגען נאנט צום אייבערשטן.


אויך אויף זיך, אינעם מענטש אליינס - דארף מען זוכן דאס גוטס, און זיך נישט אראפקלאפן, ווייל מען האט גארנישט פון זיך אראפקלאפן און זיך אוועק מאכן, מען דארף אין זיך גלייבן, און וויסן אז דער אייבערשטער האט מיך ליב, איך בין א קינד, א באליבט קינד; יעדע זאך וואס איך טו - איז באליבט ביים אייבערשטן; דאס איז דער לימוד וואס מיר דארפן מיט נעמען ל"ג בעומר.


אויך זאלסטו זאגן דיין ווייב אז זי זאל רעדן און מחזק זיין ..., נישט קיינעם מרחק זיין חס ושלום. וויסן זאלסטו, אז מען טוט מיט א כלל - דארף מען זייער אכטונג געבן נישט צו האקן קיין קעפ, מיר קענען און מיר מוזן מחזק זיין דעם מענטש צו טון ריכטיג, און אז דער מענטש איז בוחר צו טון אנדערש - טאר מען נישט מרחק זיין, מען דארף אכטונג געבן. איך בעט דיר זייער, איך האב טאקע געזאגט זיך נישט גט'ן וכו' וכו', אבער אז דער מענטש טוט אנדערש, ער גט זיך יא - איז געענדיגט? האט ער שוין נישט קיין מקום ביי אונז? חס ושלום, מען מוז יעדן מקרב זיין; נאר א גנב, א מניוול - דארף מען דערווייטערן, (אויך ביי דעם איז בעסער צו מזכה זיין א צווייטן, קיינמאל נישט וויי טון א איד), זיכער ווען איינער זאגט 'איך קען נישט ממשיך זיין צו לעבן אזוי, איך וויל זיך גט'ן' - טאר מען יענעם נישט וויי טון חס ושלום, מען מוז יענעם העלפן, מען מוז רעדן מיט יענעם. איך האף דו וועסט טון וואס דא שטייט, דו וועסט זוכן דאס גוטס ביי יענעם, דו וועסט קוקן אויב יענער קויפט גוטע עסן פאר שבת און יענעם אויסרימען, אזוי ווי די לימוד פון הייליגן תנא רבי שמעון בר יוחאי.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#282 - נאר אמת קלעבט זיך אן אין תלמידים ותלמידות
חינוך הילדים, אמונת חכמים, הדרכות

בעזרת ה' יתברך - ערב שבת קודש לסדר טהרה, א' דראש חודש אייר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


מרת ... תחי'


איך האב ערהאלטן די פראגע.


לערנט מיט די תלמידות אמת'דיגע זאכן, נאר אמת קלעבט זיך אן אין תלמידים ותלמידות, אז מען לערנט ליגנט - מאכט דאס נאר א חורבן; עס איז נישט אמת צו לערנען מיט קינדער אז נאר דא ביי אונז האט מען א חיים טובים, נאר ביי אונז איז דא שלום בית און נאר ביי אונז זענען די מענער ערליך, דאס איז ליגנט, און אז איר וועט ממשיך זיין צו לערנען מיט די תלמידות אויף דעם אופן - וועט איר זיי נאר דערווייטערן פון די אמת.


דער אמת איז נאר איין זאך: "מֹשֶׁה אֱמֶת, וְתוֹרָתוֹ אֱמֶת" (בבא בתרא עד.), "וַה' אֱלֹהִים אֱמֶת" (ירמיה י, י), פון דעם דארף מען רעדן צו תלמידים ותלמידות, נאר די תורה איז אמת, נאר דער אייבערשטער איז אמת.


די אלע וואס רעדן פון 'ביי אונז איז די אמת' און 'נאר ביי אונז איז דא לעבן' און נאכאמאל 'ביי אונז ...' - די זענען נארנים און די מאכן חרבנות, עס איז בכלל נישט אמת, ווייל אמת איז נאר דער אייבערשטער און די תורה; עס איז דא אסאך קהילות בישראל מיט ערליכע אידן וואס לעבן מיט די תורה און מיט דעם באשעפער, עס איז נאריש צו זאגן אז נאר ביי אונז איז די וועג, נאריש און טפשות און שקר.


לערנט די תלמידות אז אויב מען וויל האבן א גוט לעבן גייט דאס נאר מיט די תורה, און צו וויסן וואס די תורה זאגט דארף מען האבן א רב, א דיין, אן ערליכער איד וואס איז מדריך, און אז די תלמידה וואס זאגט אייך אז זי וויל גיין קיין ..., אז איר וועט איר זאגן: 'דארט איז נישטא קיין גוטע לעבן' - דאס איז ליגנט; וואס דען? זאגט איר: "קענסט גיין קיין ..., אבער אויך דארט וועסטו דארפן האבן א רב, א דיין, אן ערליכער איד וועם צו פרעגן ווי אזוי זיך צו פירן".


איך זע אז איך דארף נאכאמאל אנהייבן פונדאסניי אויסלערנען די טיטשערס וואס צו רעדן, מען זאל נישט רעדן איבריגע רייד.


איך דארף מקצר זיין.

#281 - מיר האבן גארנישט צו טון מיט די ערב רב
מדות טובות, ישיבה, הדרכות, ארץ ישראל

בעזרת ה' יתברך - יום ד' לסדר טהרה, כ"ח ניסן, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


ישראל שמעון שטיינבערג נרו יאיר, מגיד שיעור ישיבת היכל הקודש וויליאמסבורג


א גרויסן יישר כח פארן נעמען די בחורים צו די האלאקאסט מוזעאום אין וואשינגטאן; די בחורים זענען צוריק געקומען צעשוידערט, זיי קענען נישט קומען צו זיך וואס די פעלקער האבן געטון מיט כלל ישראל, ספעציעל די עמלקים, די נאציס ימח שמם וזכרם; זיי האבן גענומען אן אומשולדיג פאלק, מענער, פרויען, קינדער, און פארברענט, גע'שחט'ן, גע'הרג'עט מיט אלע מיתות אכזריות. מוהרא"ש האט געהאלטן אז מען זאל נעמען די קינדער צו די מלחמה מוזעאום, מען זאל ווייזן פאר די קינדער וואס אידישע קינדער זענען אריבער, און ווי אלע פעלקער זענען געשטאנען און געשוויגן, אלע האבן געוואוסט וואס גייט פאר, אפילו אמעריקע, אלע האבן געוואוסט אז מען נעמט זעקס מיליאן אידן און מען פארגאזט און מען פארברענט זיי.


ביסט געפארן אייער נעכטן, מאנטאג; מענטשן פרעגן מיר אויב מיר האלטן די 'יום השואה', ווייל מען איז געפארן אין דעם טאג וכו'; איך וויל דו זאלסט וויסן קלאר אז מיר האבן גארנישט צו טון מיט די ערב רב, און אויך נישט מיט די פרומע וואס שטיצן די ערב רב. אונזער יום השואה - זאגט מוהרא"ש - איז ט' באב, דעמאלט קלאגן מיר אויף אלע צרות און אלע גזירות, סיי אויפן חורבן בית המקדש, און אויך אויף די הריגות פון אלע דורות, ווי מען האט גענומען טייערע קהילות און פארברענט, און אויך קלאגן מיר אויף די חרבן אין ארץ ישראל, וואו עס זענען געקומען די ערב רב און אויפגעשטעלט א מדינה קעגן די תורה.


קומענדיגע וואך איז זייער טאג וואס זיי פאררופן 'יום העצמאות', וויל איך דו זאלסט רעדן מיט די בחורים אין ישיבה, זיי לערנען אז דאס האט גארנישט מיט אידן, דאס איז נישט מיט די תורה, דאס איז וואס האלט אונז אין גלות, און דאס איז גורם אלע צרות. אויך זאלסטו איבערגעבן פאר די מנהלים מרדכי אינדיג און יצחק פאפנהיים, אז זאלן רעדן מיט די מלמדים, און אויך פאר די בית פיגא שולעס און די ישיבות, אז מען זאל דאס לערנען מיט די קינדער, זיי זאלן וויסן אז דאס איז קעגן די תורה, דאס איז נישט די גאולה.


בפרט יעצט ווען עס טוט זיך מלחמות, מען הערט די נייעס, זאל מען געדענקען אז די מיליטער איז קעגן די תורה, מען דארף שטענדיג מתפלל זיין אז אידישע קינדער זאלן זיין אפגעהיטן, און וויסן אז די מיליטער איז נישט אונזער, מען זאל זיך נישט פרייען מיט זייערע נצחונות, ווייל אלע זייערע נצחונות זענען נאר צרות פאר כלל ישראל השם ישמרינו.


אויך זאלסטו לערנען מיט די בחורים מידות, ווייל וויסן זאלסטו, די וועלט איז נישט הפקר, די וועלט פירט זיך מיט א פינקטליכער חשבון, און אז מען טוט וויי א צווייטן, מען טשעפט, מען פארשעמט, אדער מען מאכט יענעם שאדן - וועט מען פריער אדער שפעטער אליינס אריבערגיין דאס וואס מען האט יענעם געמאכט. חכמינו זכרונם לברכה זאגן (אבות ב, ו), דער הייליגער תנא הלל האט אמאל געזען ווי א טויטע קערפער שווימט אין וואסער, האט ער געזאגט: "דאס איז דיר געקומען ווייל דו האסט דאס געטון פאר א צווייטן, יעצט באקומסטו דאס צוריק און ביים סוף וועט אויך דער וואס האט דאס געטון מיט דיר – דאס אריבער גיין"; און זיכער ווען מען טוט גוטס מיט א צווייטן, און מען געבט נאך, מען איז מוחל א צווייטן - מאכט דער אייבערשטער מיט דעם מענטש גוטס, אפילו ער איז נישט ווערד, און דער אייבערשטער איז אים מוחל אויף זיינע עבירות.


דעריבער בעט איך דיר זייער יעצט ווען מיר ציילן די טעג פון ספירה, זאלסטו רעדן צו די תלמידים זיי זאלן זייער אכטונג געבן נישט וויי צו טון א צווייטן, און אויב דו האסט זיך יא פארלוירן, האסט איינעם פארשעמט, האסט איינעם וויי געטון - זאלסטו וואס פריער יענעם איבערבעטן, ווארט נישט עס זאל אויף דיר איבערגיין שלעכטס; און זיכער אויב דו האסט צוטון מיט א מחלוקת, דו האסט אנגעדרייט א מחלוקת אין דיין משפחה אדער אין בית המדרש - זאלסטו דאס אפשטעלן און יעדן איבערבעטן, ווייל: "וואס מען טוט פאר א צווייטן טוט מען זיך אליינס", פריער אדער שפעטער וועט צוריק קומען ביטערע קלעפ פאר די וואס מאכן מחלוקת, ווער רעדט נאך אויב מען איז זיך מתחצף פאר א תלמיד חכם, מען פארשעמט א רב, א דיין, אדער אז מען רעדט און מען פארשעמט די צדיקים וואס פארשפרייטן אמונה ביי אידישע קינדער, לא יאבה ה' סלוח לו, אויב טוט מען נישט תשובה ענדיגט זיך עס גאר ביטער.


איך בעט דיר זייער און איך בעט אלע מגידי שיעורים, מלמדים, טיטשערס, מנהלים, מנהלות וכו': מען זאל אסאך רעדן צו די קינדער פון גוטע מידות און פון זיך אכטונג געבן נישט וויי צו טון א איד.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#280 - בוי צוריק דיין שטוב
שלום בית, הדרכות

בעזרת ה' יתברך - יום ב' לסדר טהרה, כ"ו ניסן, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר


איך האב ערהאלטן דיין וויייטאגליכע בריוו.


וואס זאל איך זאגן, עס איז זייער ווייטאגליך דאס אז דיין ווייב וויל נישט לעבן מיט דיר; שוין איבער א יאר וואס ענק לעבן נישט אינאיינעם. איך האב געליינט דיין בריוו, אלעס וואס איז אריבער אויף דיר, דער אייבערשטער זאל רחמנות האבן אויף דיר.


איך וויל דיר בעטן דו זאלסט נישט רעדן מיט דיין ווייב אויף די אופן וואס דו האסט גערעדט מיט איר אלע יארן ביז אהער, אז זי איז דיין היטער, זי היט דיך פון עבירות; דאס איז נישט די וועג ווי אזוי א מאן רעדט צו די ווייב. חכמינו זכרונם לברכה דערציילן אז רבי חייא האט געזאגט פאר רב (יבמות סג): "דַּיֵּינוּ שֶׁמַצִּילוֹת אוֹתָנוּ מִן הַחֵטְא", מיין ווייב איז מיין היטער, זי היט מיך פון עבירות; דאס האט ער געזאגט פאר זיין תלמיד, זיין שוועסטער-קינד - רב, אבער דאס זאגט מען נישט פאר די ווייב; דאס איז א לימוד וואס מען לערנט דעם מענטש, אז אפילו די ווייב שרייט, אפילו די ווייב איז מזלזל - זאל מען געדענקען אז מען קען זיין אפגעהיטן נאר אז מען איז חתונה געהאט, אבער נישט דאס צו זאגן טאג און נאכט פאר די ווייב, דאס קען גורם זיין אז מען זאל פארלירן די שלום בית, ווען דיין ווייב הייבט אן שפירן אז דו ביסט נאר פארנומען מיט זיך אליינס, און דו דארפסט איר נאר פאר דיר, נאר אז דו זאלסט זיין אפגעהיטן וכו' וכו'.


איך בעט דיר זייער, בוי צוריק דיין שטוב, באשולדיג נישט דיין ווייב, זיי איר דן לכף זכות, און אויך זאלסטו זיך אליינס דן זיין לכף זכות. אז דו שפירסט ווי דו קענסט נישט מער אנגיין, זאלסטו גיין אין פעלד שרייען צום אייבערשטן: "הייליגער באשעפער איך וויל תשובה טון, איך וויל פאררעכטן אלעס וואס איך האב פוגם געווען, איך וויל צוריק מיין זיווג"; ווייל דער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק ב, סימן פז), דורך פגם הברית פארלירט מען די ווייב, און אזוי אויך דורכן פאררעכטן, דורך תשובה טון - באקומט מען צוריק די ווייב. אזוי שטייט אויך אין תיקונים (תיקון יד, דף ל:): "וְעִם כָּל דָּא אִם חָזַר בִּתְיוּבְתָּא, עֲלֵיהּ אִתְּמַר (ישעיה ו, י) 'וָשָׁב וְרָפָא לוֹ', וְיָהִיב לֵיהּ בַּת זוּגֵיהּ, דְּאִתְּמַר בָּהּ (משלי ג, ח) 'רִפְאוּת תְּהִי לְשָׁרֶךָ'", אויב מען טוט תשובה באקומט מען צוריק די זיווג, די שלום בית ווערט צוריק גוט.


דו רעד נישט צו דיין ווייב פון דעם מער, מיט איר רעד פון די קינדער, און אינטערעסיר זיך ווי אזוי זי שפירט זיך און ווי אזוי איר טאג איז אריבער, בעט איר נישט וכו', דו רעד נאר צום אייבערשטן פון דעם, אויך וועל איך דיך מחזק זיין, ווייל עס איז א שאד אז דיין שטוב זאל חרוב גיין, דיינע קינדער זאלן ווערן פארוואגלט.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#279 - עפעס שטערט פאר'ן קינד אין חדר
מוסדות, הדרכות

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת תזריע-מצורע, כ"ה ניסן, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


מרדכי אינדיג נרו יאיר, מנהל תלמוד תורה היכל הקודש קרית ברסלב


איך האב גערעדט מיט ... נרו יאיר, ער דערציילט מיר אז זיין זון וויינט ער וויל נישט גיין אין חדר, ער וויל נישט רעדן, ער זאגט נישט וואס שטערט אים, און וויפיל די עלטערן פרובירן אים איבער רעדן יא צו גיין - וויל ער נישט גיין.


איך בעט דיר זייער דו זאלסט אריינקוקן וואס גייט פאר, וואס איז דאס אז א קינד וויל נישט גיין אין חדר; וואלט עס געווען א קליין קינד - דאס איז נארמאל, קליינע קינדער זענען אמאל מער באקוועם אין שטוב מיט די מאמע, מיט די שפילצייג, אבער א גרויס קינד זאל נישט וועלן גיין אין חדר - מוז זיין אז עפעס גייט פאר; אדער קינדער טשעפען, אדער דער מלמד מיטן קינד זענען צעאמפערט; איך בעט דיר זייער דו זאלסט דאס פאררעכטן.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#278 - די צוויי זאכן זענען די סוד פון שלום בית
שלום בית, הדרכות

בעזרת ה' יתברך - ערב שבת קודש פרשת שמיני-ב, כ"ג ניסן, אסרו חג, מברכין אייר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר, קרית יואל, מאנרא


איך האב ערהאלטן דיין הודעה.


דו פרעגסט ווי אזוי מען מאכט אן אפוינטמענט צו קומען רעדן, דו ווילסט הדרכה אויף שלום בית, דו ווילסט פירן דיין שטוב ריכטיג.


קענסט זיך פארבינדן מיטן מגיד שיעור ישראל שמעון שטיינבערג נרו יאיר; יעדע זונטאג איז די צייט וואס מען קען קומען רעדן.


אז דו ווילסט פירן דיין שטוב ריכטיג און האבן שלום בית, זאלסט נעמען דעם כלל: "טענה נישט מיט דיין ווייב", און נאך א זאך: "געב כסדר גוטע ווערטער"; די צוויי זאכן זענען די סוד פון שלום בית. מוהרא"ש זאגט, נישטא אזא זאך 'טענה'ן מיט די ווייב', מיט די ווייב טענה'ט מען נישט, זאל זיין וואס זאל זיין, מיט די ווייב פארברענגט מען, מען רעדט, מען שמועסט, מען געבט גוטע ווערטער, און מען הערט אויס אירע קרעכצן, אירע מחשבות וכו'.


קענסט קומען רעדן, אבער אז דו וועסט שטיין אויף די זאכן, דו וועסט חזר'ן די בריוו – וועסטו נישט דארפן קומען, די שטוב וועט שיינען און לייכטן, עס וועט זיין אמת'ע שלום בית.


גיין יעדן טאג ארויף צום ציון פון רבי'ן זכותו יגן עלינו (מסאטמער), גיס אויס דיין הארץ פארן אייבערשטן, זיי זיך דארט מתבודד, זאג אביסל תהלים – וועסטו האבן ישוב הדעת, וועסט וויסן ווי אזוי זיך צו פירן אין לעבן.

#277 - זיי מקרב דיין ברודער, אבער אן דעם הונט
משפחה, הדרכות, קירוב, בעלי חיים

בעזרת ה' יתברך - ערב שבת קודש פרשת שמיני-ב, כ"ג ניסן, אסרו חג, מברכין אייר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר, קרית ברסלב


דאס וואס מיר האבן גערעדט בנוגע דיין ברודער וכו'; וויסן זאלסטו, עס איז זייער א גרויסע מצוה צו מקרב זיין א ברודער, אים רופן אויף שבתים און ימים טובים, אבער דו קענסט נישט מפקיר זיין דיין שטוב, דאס הייסט ער קען נישט קומען מיט זיין הונט, און אויך אז דיינע קינדער האבן נישט מורא פונעם הונט – זאלסטו חס ושלום נישט לאזן קומען מיטן הונט, ווייל דאס איז נאך מער סכנה, ווייל אז דיינע קינדער וועלן זיך שפילן מיט דעם, וואס וועסטו טון אז זיי וועלן חס ושלום דאס וועלן האבן; עס ברענגט א שרעקליכע טומאה אויפן שטוב און אויף די מענטש וואס האלט דאס און שפילט זיך דערמיט.


אים קענסטו זאגן אז דיינע קינדער האבן מורא, "מֻתָּר לְשַׁנּוֹת בִּדְבַר הַשָּׁלוֹם" (ספר המדות אות אמת, סימן ב), אז נישט וועט ער באליידיגט ווערן, ווייל ביי די וואס זענען צוגעבינדן, קשור בו ככלב, די ווערן באליידיגט אז מען רעדט צו זיין קעגן דעם.


רוף אים, זיי אים מקרב, שיק אים פאר די ימים טובים יום טוב זאכן; פאר פסח – מצות, פאר פורים – המן טאשן; זיי אים מקרב און זיי מתפלל ער זאל תשובה טון.

#276 - אויסלויבן און אויסרימען, און זיי ליב האבן
חינוך הילדים, הדרכות

בעזרת ה' יתברך - ערב שבת קודש פרשת שמיני-ב, כ"ג ניסן, אסרו חג, מברכין אייר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


משפחת ... שיחיו


דאס וואס מיר האבן גערעדט וכו'; מען דארף וויסן אז מען קען נישט טאג און נאכט קריטיקירן, מוהרנ"ת האט אונז געלערנט אז פאר יעדע לעפל מוסר דארף מען גיסן א שיסל התחזקות; בפרט פאר קינדער, מען דארף זיי אויסלויבן און אויסרימען, און זיי ליב האבן, אז די מוסר זאל האבן ווי חל צו זיין; אמאל טראכטן קינדער 'וואס האב איך צו פרובירן צו זיין גוט און פאלגן וכו' – אז איך בין סיי ווי נישט גוט, איך בין סיי ווי א שלעכט קינד, מיינע עלטערן האבן מיך סיי ווי נישט ליב...'


רוב פעלער, אויב נישט אלע, וואס קינדער גייען אוועק פון די וועג פון די עלטערן – איז צוליב דעם וואס זיי האבן א געפיל אז מען האלט סיי ווי נישט פון זיי, מען האט נישט קיין טראסט אין זיי; דאס איז די גורם זיי זאלן זיך נישט גוט פירן.


זעט אויסצולויבן, אויסרימען און פארלאנגען, אבער מיט אסאך ליבשאפט.

#275 - נישטא קיין רעדן ניבול פה
ישיבה, הדרכות, ניבול פה

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת ויקהל-פקודי, כ"ב אדר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


משה שמואל שטעסל נרו יאיר, מגיד שיעור ישיבת היכל הקודש ירושלים


איך האב געהערט אז דו האסט גערעדט זייער א שטארקע שיעור פאר די בחורים פון זיך אכטונג געבן פון ניבול פה, איך הער אז דו האסט גערעדט זייער שארף; אז אויב דו וועסט הערן א בחור רעדן ניבול פה - וועסטו אים ארויסווארפן פון ישיבה. איך וויל דיר זאגן אז דו זאלסט רעדן נאך מער שארף, איך מאך דיך א שליח דו זאלסט האלטן אונזערע ד' אמות ריין, איך וויל נישט עס זאלן זיין אין ישיבה בחורים וואס רעדן ניבול פה.


קוק נישט אויף קיינעם, האב נישט מורא פון קיינעם, זאל זיין ווער זאל זיין, נישטא קיין רעדן ניבול פה, אפילו מיר וועלן בלייבן מיט א קליינע צאל תלמידים, אפילו ווייניגער פון מנין; ווייל אז מען רעדט ניבול פה פארטרייבט מען די שכינה הקדושה, מען איז גורם אז עס זאלן פאלן באמבעס פון די רוצחים אויף אידישע שטיבער און אידישע קינדער זאלן געשעדיגט ווערן, חכמינו זכרונם לברכה זאגן (שבת לג:): "בַּעֲווֹן נִבוּל פֶּה צָרוֹת וּגְזֵרוֹת מִתְחַדְּשׁוֹת", צוליב די עבירה פון ניבול פה קומען אסאך צרות און נייע גזירות אויף די וועלט, "וּבַחוּרֵי יִשְׂרָאֵל מֵתִים, חַס וְשָׁלוֹם", יונגע מענטשן שטארבן, "וִיתוֹמִים וְאַלְמָנוֹת צוֹעֲקִים וְאֵינָם נַעֲנִין" יתומים און אלמנות שרייען פאר הילף און זיי ווערן נישט געענטפערט; דורכדעם וואס בחורים רעדן ניבול פה קומען די באמבעס השם ישמרינו.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#274 - מחזק זיין די פרוי אויף שלום בית אינדערהיים
שלום בית, חיזוק פאר פרויען, הדרכות

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת ויקהל-פקודי, כ"א אדר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


מרת ... תחי'


וואויל איז אייך אז איר זענט באשעפטיגט מיט מחזק זיין אידישע קינדער, זיי פרייליך מאכן און זיי ברענגען צו זיין נאנט צום אייבערשטן.


ביטע אויב איר קענט מחזק זיין די תלמידה ... תחי', זי זאל זיך נישט נאכלאזן אין שטוב פארן מאן, זי זאל זיך שיין מאכן פארן מאן; דאס דארף מען לערנען מיט אידישע טעכטער, זיי זאלן וויסן דאס גרויסקייט פון גיין אנגעטון אין שטוב פארן מאן שיין, ריין, מיט טעם און חן; "אַל תִּהְיוּ כְּסוּס" (תהלים לב, ט), א איד איז נישט ווי א פערד; א פערד - אין גאס באצירט מען איר, און אין שטאל ליגט זי שמוציג; א איד איז פארקערט, אין גאס זוכט מען נישט צו ציען פרעמדע אויגן און אין שטוב איז מען שיין באצירט.


עס איז א גרויסע מצוה איר צו מחזק זיין, ווייל זי מיט איר מאן זענען צוויי טייערע מענטשן, און ער באקלאגט זיך אז זי שטעלט זיך נישט אהער וכו' וכו'.


נאכאמאל, איר דארפט זיך זייער פרייען אז אייער לעבן גייט אריבער מיט זאכן וואס וועלן בלייבן אויף אייביג, מיט מחזק זיין אידישע טעכטער.


דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#273 - מענטשן ווילן הערן חיזוק, א גוט ווארט, און א גלעט
הפצה, הדרכות, גבאי

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת ויקרא, כ"ו אדר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר, בית שמש רמה ד'


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


איך פריי זיך זייער צו באקומען א באריכט פון יעדן פרט ביי ענק אין שול, בעיקר פריי איך זיך צו הערן אז עס איז דא ביי ענק שלום און ליבשאפט, דאס איז דער עיקר, דאס איז די הצלחה פון א שול.


בנוגע פארלערנען ביי שלש סעודות; עס פעלט נישט אויס פאר צו לערנען דוקא אין א סדר, עס איז דא לענגערע שיחות, און מענטשן ווילן הערן חיזוק, מענטשן ווילן א גוט ווארט, א גלעט; אזוי טוט מען ביי אונז אין ישיבה, מען לערנט פאר גרינגע שיחות פון רבי'ן, וואס מען קען ארויסנעמען גרינג אויף למעשה.


שטארקטס ענק, און הלואי זאלן ענק זיך שטארקן אין הפצה, זיך איינטיילן מיטן לייגן די גליונות אין אלע שולן. (לייגט נישט אין שולן וואו מען צערייסט די גליונות, לייגט אין די שולן וואס זענען זיך מחי' דערמיט). אנשי שלומינו מוזן האבן א חלק אין הפצה, עס איז נישט שייך צו זיין א ברסלב'ער חסיד אן הפצה, דער רבי וויל דאס פון אונז אלע, מיר אלע זאלן עוסק זיין אין הפצה.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#272 - די קינדער זאלן טאנצן און זיך אויסגעבן
שמחה, מוסדות, הדרכות

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת כי תשא, ט"ז אדר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


לכבוד מרדכי אינדיג נרו יאיר, מנהל תלמוד תורה היכל הקודש קרית ברסלב ליבערטי


ווען איך בין געווען אין חדר א וואך פאר פורים האב איך מיטגעהאלטן ווי אזוי די קינדער טאנצן, עס איז געווען אזוי פרייליך, אזוי לוסטיג; א שאד אז מען טוט דאס נישט יעדן טאג. אין בית פיגא איז דאס א חלק פון די לימודים, די קינדער פון אלע כיתות טאנצן יעדן טאג. עס איז גוט מען זאל דאס איינפירן אין תלמוד תורה, די קינדער זאלן טאנצן אפאר מינוט איידער מען גייט עסן מיטאג. עס איז זייער וויכטיג אז עס זאל זיין זייער פרייליך, ווייל אז קינדער טאנצן, זיי געבן זיך אויס - פארשפאָרט מען אסאך פראבלעמען.


איך וויל דיר נאכאמאל דערמאנען וואס איז די פליכט פון זיין א מנהל, א מנהל איז דא פאר איין זאך, ער זאל מחזק זיין די מלמדים, געבן גוטע ווערטער פאר די מלמדים, שמייכלען צו יעדן מלמד און העלפן די מלמדים. מען דארף נישט קיין מנהל פאר טעכנישע זאכן, אלע זאכן וואס זענען טעכניש - דאס קען טון דער מענעדזשער, דער סגן מנהל וכו', דער מנהל דארף מען פאר איין זאך - פאר די נשמה, פאר די חיות; יעדער מלמד זאל שפירן ווי ער האט א פלאץ ביים מנהל אין הארץ און ער האט איינער וואס שטארקט אים, דאס איז סיי פאר א מנהל און סיי פאר א מנהלת.


אויך וויל איך דיר בעטן זאלסט שוין אנגרייטן די פלענער פאר זומער, רעד מיט האברך יודל נרו יאיר אויב ער וויל נאכאמאל זיין מיט די קינדער וכו', און אויך אנגרייטן די גאנצע סטעף פארן זומער.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#271 - זיך האלטן צוזאמען און דאווענען צוזאמען
הפצה, בית המדרש, היכל הקודש, הדרכות

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת תצוה, ט' אדר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


לכבוד מיינע טייערע ליבע אנשי שלומינו פון בני ברק, ה' עליהם יחיו


איך בין זייער פרייליך אז מיר האבן צוריק אונזער ד' אמות, אונזער בית המדרש - וואו מיר וועלן זיך קענען שטארקן אינאיינעם מיט אחדות, מיט ליבשאפט; די גאנצע מעשה וואס איז געווען ביז אהער זאל ענק נישט מבלבל זיין, דאס זאל ענק מחזק זיין און ענק אויפפרישן.


איך וויל ענק בעטן, אלע אן אויסנאם - אלע חברים זאלן אינאיינעם זיך איינטיילן צו גיין פארשפרייטן די שיינע גליונות אין אלע שולן אין בני ברק, אלע זאלן עוסק זיין אין הפצה.


אויך וויל איך ענק בעטן, אזוי ווי מיר זענען צוריק אין אונזערע ד' אמות - זאל מען זיך פארנעמען נישט צו שמועסן ביים דאווענען; אויב איינער וויל רעדן - זאל ער מוחל זיין ארויסגיין אינדרויסן פון שול, אבער אין שול זאל מען נישט רעדן.


אויך זאל מען זיך מחזק זיין נישט רעדן אויף אנדערע אידן, נישט אויף אנדערע קהילות און אויך נישט אויף אנדערע כיתות אין ברסלב; מיר דארפן נאר עוסק זיין אין פאלגן די עצות פון רבי'ן מיט לערנען שיעורים כסדרן בכל התורה כולה און מיט גיין יעדן טאג התבודדדות און מיט זיין פרייליך.


אויך בעט איך מען זאל זיך פירן מיט דרך ארץ, פאלגן די גבאים, און הלואי זאל ביי ענקער חבורה מקוים ווערן וואס דער רבי האט געזאגט (חיי מוהר"ן, סימן רצב): "הָעוֹלָם רָאוּי שֶׁיִּתְמְהוּ עַצְמָן עַל הָאַהֲבָה שֶׁבֵּינֵינוּ", די וועלט וועט זיך וואונדערן אויף די גרויסע ליבשאפט וואס וועט זיין צווישן אייך; מוהרא"ש פלעגט זאגן, ליידער ליידער איז דער שיחה נאכנישט מקוים געווארן, הלואי זאל דאס מקוים ווערן ביי אייך, ענק זאלן זיך ליב האבן איינער דעם צווייטן, אזוי וועט דער רבי זיין ביי ענק, און מוהרנ"ת מיט מוהרא"ש, מיט אלע צדיקים; ווייל דער רבי האט געזאגט ביים אוועק גיין פון ברסלב קיין אומאן (שם, סימן קפז): "תִּרְאוּ לְהִתְקַבֵּץ יַחַד, וּלְהִתְפַּלֵּל יַחַד", איר זאלט זיך האלטן צוזאמען און דאווענען צוזאמען, "כִּי אִם תִּתְפַּלְּלוּ בְּכַוָּנָה, אוּלַי תּוּכְלוּ לְהַמְשִׁיךְ אוֹתִי לְכָאן עוֹד הַפָּעַם", ווייל אויב איר וועט זיך האלטן צוזאמען און דאווענען צוזאמען, וועט איר מיך קענען ממשיך זיין צו אייך.


דער אייבערשטער זאל העלפן ענק זאלן האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#270 - שפילן פאר די קינדער נאר ניגונים פון היכל הקודש
ניגונים, מוסדות, הדרכות

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת תצוה, ו' אדר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


אברהם אליהו זעלקאוויטש נרו יאיר, סגן מנהל קרית ברסלב ליבערטי


איך וויל דיר בעטן דו זאלסט צושטעלן פאר אלע באס דרייווערס ביי אונז אין מוסד די ניגונים פון היכל הקודש, און 'נאר' דאס זאל שפילן פאר די קינדער ביים ברענגען און טראגן פון חדר, סקול און אהיים, און אויך ווען מען טאנצט אין חדר זאל מען טאנצן מיט די ניגונים, און אויך זאל דאס שפילן פאר די קינדער; אזוי וועט אריינגיין אין זייערע ביינער און אין זייער מארעך אמונה פשוטה, אמונה טהורה ברורה ומזוככת, אז אין יארן ארום, יארן שפעטער, ווען עס וועט איבערגיין וואס עס וועט איבערגיין – וועט זיי שפילן אין מח: "אלעס וואס דער אייבערשטער טוט – איז גוט", און: "בעט דעם באשעפער אלעס וואס דו דארפסט", און: "אויף אמונה שטייט די וועלט" וכו'.


איך האב א פלאן אויפצושטעלן א דור פון צדיקים, א דור פון אידן מאמינים בה'; די אלע קינדער וואס לערנען ביי אונז אין חדר און הערן טויזנטער מאל און הונדערטער טויזנטער מאל אז דער אייבערשטער פירט אלעס, ער מאכט און טוט אלעס, זיי הערן דאס בייטאג און ביינאכט, ביים עסן און ביים איינשלאפן (מיט קול ברסלב - מעשה'לעך), ביים פארן אין חדר, ביים זיין אין חדר, ביי ריסעס, ביי הפסקה, ביי מיטאג, ביים שפילן, ביים שווימען, ביים טאנצן און שפרינגען, אז דאס ווערט א חלק פון זיי.


איך האף דו וועסט טון מיין ווילן.

#269 - מחנך זיין די קינדער מיט סבלנות, תפלה, און שמחה
חינוך הילדים, דרך ארץ, הדרכות

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת תצוה, ו' אדר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר, קרית ברסלב


בנוגע וואס מיר האבן שוין גערעדט פנים בפנים וכו'; לערן אויס דיינע קינדער דורכאויס די וואך, טאג נאך טאג – זיך צו פירן מיט דרך ארץ, ובפרט דרך ארץ ביים עסן; זיי זאלן עסן מיט עסצייג, און זיצן און עסן איידל, נישט ווי א פרעסער און א זויפער, און אז עס שטעלט זיך מער ארויס ביי איין קינד דאס צעפלויגנקייט און פאר'חלומ'קייט – זאלסטו מיט דעם קינד גיין מער שטייטליך. עס שטייט (משלי כב, ו): "חַנוֹךְ לְנַעַר עַל פִּי דַרְכּוֹ", יעדע קינד איז א באזונדערע מסכתא; איינער איז מער זריז, איינער איז פארקערט, און עלטערן דארפן מיט סבלנות מחזק זיין די קינדער זיי זאלן זיך פירן איידל און אויסוואקסן ערליך.


בנוגע וואס די צוויי עלטסטע קריגן זיך וכו'; דער הייליגער רבי זאגט (שיחות הר"ן, סימן נט): "מְסֻגָּל יוֹתֵר לַבָּנִים לִהְיוֹת רָחוֹק מֵהֶם, לִבְלִי לִהְיוֹת דָּבוּק בָּהֶם, לְשַׁעֲשֵׁעַ בָּהֶם בְּכָל פַּעַם, רַק לִבְלִי לְהִסְתַּכֵּל עֲלֵיהֶם כְּלָל", עס איז מסוגל פאר עלטערן נישט צו זיין צוגעקלעבט צו די קינדער, דאס הייסט מען זאל זיי נישט נאכגיין טריט אויף טריט; נישט אלעס דארף מען באמערקן (אויסער סכנה'דיגע זאכן).


דער עיקר זאל זיין אין שטוב פרייליך, געב פאר אלע גוטע ווערטער, רים אויס יעדן קינד מיט זיינע מעלות און מידות טובות, און והעיקר תפילה; גיי יעדן טאג א שפאציר און שמועס אויס דיין הארץ מיטן אייבערשטן, בעט אים אויף יעדע קינד באזונדער.

#268 - די קינדער זאלן ליב האבן פסח
חינוך הילדים, הדרכות, פסח, סדר נאכט

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת צו, ד' ניסן, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


איך האב ערהאלטן דיינע פראגעס וכו'.


דו פרעגסט ווי לאנג בערך זאל געדויערן א סדר; טייערער ברודער דאס איז נישט אויף וואס מען דארף קוקן, ביי יעדן איינעם גייט עס אנדערש, איינער איז מער א זריז - נעמט אלעס שנעלער, און ביי א צווייטן - נעמט אלעס לענגער; דאס איז נישט אויף וואס מען דארף קוקן, דער עיקר דארף מען זען עס זאל זיין געשמאק מיט א חיות און א טעם.


ווען מען ברענגט אריין די הייליגע יום טוב פסח - דארף מען דאס מאכן מיט ליבשאפט און געשמאק, אז די קינדער זאלן דאס ליב האבן; ווייל אויב די קינדער באקומען די מצוות מיט אנגעצויגנקייט און מיט נערוועזקייט - איז דאס גורם זיי צו דערווייטערן פון אידישקייט.


אלעס וואס דו טוסט; אלע מנהגים, אלעס אלעס - זאל געטון ווערן מיט געשמאק און מיט פרייד, די סדר נאכט, די הגדה, אפגערעדט דאס הכנה פאר פסח, דאס אויסרוימען די חמץ, דאס כשר'ן, דאס בודק חמץ זיין וכו' וכו'; אלעס זאל געטון ווערן מיט געשמאק און מיט טעם, אז די קינדער זאלן ווארטן אויף דעם, זיי זאלן ארויסקוקן און פרעגן: 'ווען קומט שוין פסח? ווען גייט מען שוין כשר'ן? ווען גייט זיין די סדר נאכט', אז נישט לויפן די קינדער אוועק, זיי ווילן נישט הערן פון אידישקייט רחמנא לצלן.


די נסיונות זענען זייער גרויס, די צד הטומאה לאקערט זייער אויף די יוגענט, זיי שטעלן א פנים ווי זיי האבן ליבשאפט, זיי קומען מיט א פנים אז ביי זיי איז דא ווארעמקייט און געפיל, און די יוגענט ווערט צו זיי צוגעשלעפט השם ירחם; דארפן מיר זיך זייער אנשטרענגען אז אין שטוב זאל זיין ווארעם, די קינדער זאלן זען א שיינע שטוב, די קינדער זאלן זען ווי טאטע מאמע לעבן בשלום; אזוי וועלן זיי קיינמאל נישט אוועקגיין פון שטוב, זיי וועלן גיין אין די וועג פון די עלטערן.


דער אייבערשטער זאל העלפן מיר זאלן זוכה זיין צו (פסחים קטז:): "וְנֹאכַל שָׁם מִן הַזְּבָחִים וּמִן הַפְּסָחִים"; און צו (מיכה ז, טו): "כִּימֵי צֵאתְךָ מֵאֶרֶץ מִצְרָיִם אַרְאֶנּוּ נִפְלָאוֹת", אמן.

#267 - דריי זיך נישט אין גאס
חברים, הדרכות, בין הזמנים

בעזרת ה' יתברך - ערב שבת קודש פרשת ויקהל-פקודי, שבת החודש, מברכין ניסן, כ"ד אדר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר, מאנסי


טייערער ליבער תלמיד, פיר זיך מיט יראת שמים, דריי זיך צווישן די פיר ווענט פון ישיבה, און אויך יעצט 'בין הזמנים' זאלסטו זיך דרייען נאר אין שול, דארט איז די בעסטע פלאץ; די אלע וואס האבן אויסגעניצט זייערע יונגע יארן מיט לערנען אין ישיבה - די האבן זייער מצליח געווען אין לעבן, און נעבעך די אלע בחורים וואס האבן זיך געלאזט איבער רעדן פון נישט גוטע חברים איבער צו לאזן די פיר ווענט פון ישיבה און גיין זוכן אזוי גערופענע גליקן - די אלע האבן נישט מצליח געווען. ווייל אין ישיבה און אין שול - דארט געפינט זיך דער אייבערשטער, די הייליגע חכמים זאגן (שיר השירים רבה ה, ב), אויפן פסוק (שיר השירים ה, ב): "'אֲנִי יְשֵׁנָה וְלִבִּי עֵר', אני ישנה מבית המקדש", אבער "ולבי ער לבתי כנסיות ובתי מדרשות", אפילו מיר האבן נישט היינט קיין בית המקדש איז אונז געבליבן די ישיבה, די שולן; דארט קען מען געפינען דעם אייבערשטן.


איך בעט דיר ליבער תלמיד, אויך יעצט אין די 'בין הזמנים' טעג זאלסטו זיך נאר דרייען אין שול, חכמינו זכרונם לברכה זאגן (ברכות טז.): "מַה נְּחָלִים מַעֲלִין אֶת הָאָדָם מִטֻּמְאָה לְטָהֳרָה", אזוי ווי מען גייט אין טייך ווערט מען אויס טמא, מען ווערט טהור, "אַף אֹהָלִים מַעֲלִין אֶת הָאָדָם מִכַּף חוֹבָה לְכַף זְכוּת", אזוי אויך אז מען גייט אין שול, אפיו מען איז פארשמירט מיט נארישקייטן, די קאפ ליגט אין שלעכטע זאכן - ווערט מען ריין, מען ווערט מלאים מצוות, אנגעפילט מיט מצוות; און טאקע ווייל מען קען זוכה זיין אין שול, אין ישיבה, אין כולל - צו ווערן אנגעפילט מיט מצות - פארלייגט זיך דער יצר הרע אויף בחורים און אינגעלייט זיי אוועק צו שלעפן פון ישיבה, פון כולל - און זיי אריינווארפן אין עבירות, זיי זאלן איבערלאזן די שול, איבערלאזן די ישיבה.


איך בעט דיר זייער, דריי זיך נישט אין גאס, דריי זיך נישט אין נישט גוטע פלעצער, דריי זיך נאר אין ישיבה, און יעצט 'בין הזמנים' ווען עס איז נישטא ישיבה - זאלסטו זוכן א שול וואו דו קענסט לערנען אן ווערן געשטערט. מאך זיך א הויפן ספרים, נעם א חומש, משניות, גמרא, שלחן ערוך, תהלים, און נאך - און לערן מיט א ניגון אויפן קול, און אפילו דו וועסט נישט פארשטיין אלעס אין אנהייב - זאלסטו ווייטער לערנען; ווייל אזוי גייט עס, אין אנהייב איז שווער צו פארשטיין, אבער ביים סוף עפנט זיך אויף די קאפ און מען הייבט אן פארשטיין.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#266 - א שטילע פלאץ זיך אויסצושמועסן מיט'ן אייבערשטן
בחור, משמש דעם רבי'ן, הדרכות, קליידער, בין הזמנים

בעזרת ה' יתברך - ערב שבת קודש פרשת ויקהל-פקודי, שבת החודש, מברכין ניסן, כ"ד אדר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר, תלמיד ישיבת היכל הקודש קרית ברסלב ליבערטי


יישר כח פארן העלפן רייניגן די מקוה אין שטעטל, עס איז אזא הייליגע זאך צו העלפן אין א שול, מען האט א חלק אין אלע תורה און תפילה און גוטע זאכן וואס ווערן געטון אין דעם שול.


גיי מיט חסידי'שע קליידער און חסידי'שע שיך, און אפילו עס איז דא בלאטעס ביי די ישיבה אין שטעטל - זאלסטו נאכאלץ בלייבן אנגעטון חסידי'ש, און אז עס איז דא קאלטע טעג זאלסטו אנטון א חסידי'שע מאנטל, א חסידי'שע סוועטער, מאך נישט נאך וואס דו זעסט ביי דעם און יענעם. איך דארף אלע מקרב זיין, איך נעם אלע וואס ווילן זיין אין ישיבה, אבער דו דארפסט האבן די שטארקקייט נישט זיך צו רירן פון די לבוש וואס דיינע טייערע עלטערן גייען.


ניץ אויס די טעג פון 'בין הזמנים' אויף נאנט ווערן צום אייבערשטן, מאך זיך א קביעות יעדן טאג צו גיין אביסל רעדן מיטן אייבערשטן. דער רבי האט דערציילט (שבחי הר"ן, סימן י), אלס קינד פלעגט ער זוכן א שטילע פלאץ וואו צו קענען רעדן און שמועסן מיטן אייבערשטן, ער פלעגט ארויפגיין אין בוידעם, (ביי זיין טאטע אין שטוב איז געווען א בוידעם, דארט האט מען געהאלטן די האלץ פאר א גאנץ יאר, און די עסן פאר די פערד), דארט האט ער זיך אויסגעוויינט צום אייבערשטן אז ער וויל זיין אן ערליכער איד, ער פלעגט מיט נעמען א תהלים און ער האט אריינגעפלאכטן זיינע אייגענע תפילות, אזוי האט ער געטון טאג טעגליך, און דאס האט אים געברעגט צו וואס ער האט זוכה געווען, און אזוי אויך אלע צדיקים האבן זוכה געווען צו קומען צו זייערע מדריגות דורך די עבודה פון רעדן און שמועסן מיטן אייבערשטן.


על כן טייערער ליבער תלמיד, מאך עס נאך, זוך אויף א שטילע פלאץ און דארט זאלסטו זיך אויסשמועסן דיין הארץ מיטן אייבערשטן, בעט אים: "הייליגער באשעפער זיי מיך מקרב צו דיר... העלף מיך... ראטעווע מיך פונעם יצר הרע...", אזוי זאלסטו טון טאג נאך טאג, וואך נאך וואך, ביז דער אייבערשטער וועט רחמנות האבן אויף דיר.


אויך זאלסטו נישט ווערן צעבראכן ווען דו וועסט שפירן ווי קיינער הערט דיך נישט אויס, ווען דו וועסט זען ווי עס גייען אריבער טעג און וואכן וואס דו בעטסט און בעטסט און עס זעט אויס ווי גארנישט פאסירט; וויסן זאלסטו אז אלע צדיקים גייען דאס אריבער, אויך דער רבי איז דאס אריבער. דער רבי האט דערציילט (שבחי הר"ן, סימן יב), ווען ער פלעגט רעדן צום אייבערשטן האט זיך אים שטענדיג געדאכט אז מען הערט נישט אויס וואס ער בעט, און קיינער קוקט נישט אויף אים, פארקערט, ווי מער ער פלעגט רעדן צום אייבערשטן האט זיך אים אלץ מער געדאכט ווי מען דארף אים נישט, ווייל ער האט געזען אז עס גייען אריבער אסאך יארן און ער האט נאכאלץ נישט זוכה געווען צו ווערן נאנט צום אייבערשטן, האט זיך אים געדאכט אז קיינער הערט אים נישט אויס, אדרבה עס האט אים אויסגעזען ווי מען שטופט אים אוועק פון די קדושה, מיט דעם אלעם האט זיך דער רבי זייער געשטארקט און נישט אויפגעהערט מיט זיין עבודת השם יתברך.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#265 - ווען מען דאווענט, דאווענט מען
בחור, משמש דעם רבי'ן, הדרכות, דאווענען, בין הזמנים

בעזרת ה' יתברך - ערב שבת קודש פרשת ויקהל-פקודי, שבת החודש, מברכין ניסן, כ"ד אדר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר, קרית ברסלב


איך הער אז דו העלפסט דיין טאטע רייניגן די מקוה אין שטעטל, איך בין דיר זייער דאנקבאר. ביי דיר איז דאס צוויי זכותים, איינס העלפן א טאטע - דאס איז זייער הייליג; צווייטנס - משמש זיין דעם רבי'ן, וואס מען טוט אין רבינ'ס שול, חדר, סקול, ישיבה וכו' - איז א זכות און א תיקון.


יעצט אין די טעג פון 'בין הזמנים' - זאלסטו זיך שטארקן צו דאווענען די דריי תפילות אין שול מיט מנין, זאלסט דאווענען מיט א סידור און זיך נישט ארומדרייען אהער און אהין.


אויך זאלסטו נישט לערנען ביים דאווענען, די הייליגע חכמים זאגן (שבת, י.): "זמן תורה לחוד וזמן תפילה לחוד", ווען מען דאווענט - דאווענט מען, ווען מען דאווענט - רעדט מען צום אייבערשטן, און אזוי ווי ווען מען וואלט ווען גערעדט מיט א צווייטן וואלט מען נישט אריינגעקוקט אין ספרים, און זיכער נישט ווען מען רעדט מיט א קעניג; מען וואלט געשטאנען מיט דרך ארץ פארן קעניג, איז דאך זיכער ווען מען דאווענט - דארף מען דאווענען מיט הכנעה, מיט יראה; גארנישט טון, נאר דאווענען, אריינקוקן אין סידור.


געוואוין זיך צו צו דאווענען אויף איין פלאץ, דריי זיך נישט ארום ביים דאווענען, טרעף זיך דיין ווינקל און דארט זאלסטו דאווענען מיט א זיסקייט, און וויסן זאלסטו, אין די צייט וואס מען דאווענט די דריי תפילות מיט מנין - דעמאלט איז די הימל אפן, און דער אייבערשטער איז מוחל פאר די גאנצע מנין אלע עבירות, עס איז דעמאלט אן עת רצון (ברכות ז:); זאלסטו זיך נישט ארומדרייען אהער און אהין, און זיכער נישט שמועסן און רעדן מיט חברים; ביים דאווענען זאלסטו נאר אריינקוקן אין סידור.


אויך זאלסטו זיך צוגעוואוינען ביים דאווענען שמונה עשרה, ביים סוף, פאר די צווייטע 'יהיו לרצון אמרי פי' - צו מאכן א סטאנציע און זיך דארט אויסגיסן דיין הארץ צום אייבערשטן אין דיין שפראך, אים בעטן אויף אלעס; אויף א גוטע שידוך, אויף ערליכע דורות, אויף פרנסה, און אויף זוכה זיין צו תשובה שלימה, בעט אין דיין שפראך, אויף דיין מאמע לשון, אין אידיש: "הייליגער באשעפער העלף מיך, איך וויל זיין אן ערליכער איד, איך וויל זיין אפגעהיטן פון שלעכטס, וואס קען איך טון, דער יצר הרע ווארפט מיך אראפ אין נישט גוטע זאכן"... אזוי זאלסטו טון ביי אלע דריי תפילות; יאג זיך נישט אויס צו טרעטן שמונה עשרה, בלייב שטיין מיטן סידור אויפן פנים און רעד צום אייבערשטן, רעד זיך אויס דיין הארץ; דאס וועט דיך ברענגען צו הויכע מדריגות, ווייל אלע צדיקים זענען צוגעקומען צו זייערע הויכע מדריגות דורך די עבודה פון תפילה והתבודדות, רעדן צום אייבערשטן כידבר איש אל רעהו.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#264 - גוטע חברים דארף מען האבן אויך בין הזמנים
בחור, הדרכות, בין הזמנים

בעזרת ה' יתברך - ערב שבת קודש פרשת ויקהל-פקודי, שבת החודש, מברכין ניסן, כ"ד אדר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


מיין טייערער ... נרו יאיר


יעצט אין די טעג פון 'בין הזמנים' ווען די ישיבות און די כוללים זענען פארמאכט - זאלסטו זיך ווייטער נאר חבר'ן מיט ערליכע חברים, ווייל אפילו א גוטער בחור און א גוטער אינגערמאן, אויב וועט ער זיך דרייען מיט בחורים אן יראת שמים - וועט ער נאכגעשלעפט ווערן נאך זיי. אזוי ווי עס שטייט אין פסוק (משלי יג, כ): "וְרֹעֶה כְסִילִים יֵרוֹעַ", אז מען דרייט זיך מיט נישט ערליכע חברים ווערט מען נאכגעשלעפט; חכמינו זכרונם לברכה זאגן (ילקוט משלי, רמז תתקנ), אז א מענטש גייט אריין אין א געשעפט פון גוטע בשמים, אפילו ער קויפט נישט קיין בשמים - גייט אריין אין זיינע קליידער א גוטע שמעק.


ספעציעל זאלסטו זיך זייער היטן פון די וואס גייען ארום צו טישן פון רבי'ס מיט די כוונה צו מאכן ליצנות, און זיי רעדן שלעכטס אויף רבנים, ראשי ישיבות; פון די זאלסטו זיך זייער היטן. ווייל חכמינו זכרונם לברכה זאגן (יומא לח:): "הַבָּא לְטַמֵּא פּוֹתְחִין לוֹ", ווער עס וויל אוועקגיין פונעם אייבערשטן העלפט מען אים צו פון הימל ער זאל אוועק גיין, אזוי ווי עס שטייט (משלי ג, לד): אִם לַלֵּצִים הוּא יָלִיץ"; זאגט דער הייליגער מוהרנ"ת, מען כאפט אן דוקא דעם פסוק: "אִם לַלֵּצִים הוּא יָלִיץ", ווייל אז א מענטש וויל זיך מטמא זיין - ברענגט מען אים א לץ וואס לאכט אפ פון צדיקים, פון רבנים און ראשי ישיבות, ביז מען פאלט אראפ רחמנא לצלן אין די טומאה השם ישמרינו.


'בין בזמנים' איז גארנישט אנדערש ווי א גאנץ יאר, גוטע חברים דארף מען האבן אויך 'בין הזמנים'. האלט אויפן דיינע אויערן, אז דו הערסט פון די גרופע בחורים אדער אינגעלייט ווערטלעך פון ניבול פה - זאלסטו זיך נישט חבר'ן מיט זיי, און אז זיי ווייזן דיר אין טעלעפאן אדער זיי שיקן דיר נישט גוטע זאכן - זאלסטו זיך נעמען אנדערע חברים, ווייל מען קען אינגאנצן אוועק פאלן און מען פארלירט אלעס.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#263 - סיי גיין צו עלטערן, און סיי אהיימגיין
כיבוד אב ואם, שלום בית, הדרכות

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת תרומה, א' דראש חודש אדר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר


בנוגע וואס מיר האבן נעכטן געשמועסט וכו'; עס איז א שווערע מעשה, ווייל כיבוד אב ואם איז העכער אלעס, אבער אז דיין שלום בית צעפאלט – איז אויך נישט קיין עסק; און אז דיינע עלטערן ווילן דו זאלסט קומען טאג איין טאג אויס, זיצן דארט אן קיין זייגער, און וויפיל דו גייסט צו זיי ווילן זיי נאך און נאך, און דיין ווייב וויל זיין אין שטוב מיט דיר פריוואט; דארפסטו מיט חכמה מאכן ביידע, סיי גיין צו זיי און סיי אהיים גיין.


איך טראכט אז דו זאלסט גיין איין מאל א וואך צו זיי מיט דיין ווייב פאר נאכטמאל, אדער פאר שבת, און די איבריגע נעכט זאלסטו עסן אין שטוב, זיין מיט דיין ווייב.


אויך קענסטו אויסארבעטן צו גיין צו זיי אינמיטן טאג, נישט אויפן חשבון פון דיין ווייב, דעמאלט קענסטו זיי העלפן, פאררעכטן וואס מען דארף פאררעכטן, און שמועסן וכו' וכו'.


זיי נזהר צו גיין יעדן טאג אין מקוה, דער הייליגער רבי זאגט (ספר המדות אות המתקת הדינים, סימן פא): "הַמִּקְוֶה מַמְתִּיק הַדִּין", מקוה איז ממתיק די דינים, און זיי נזהר צו דאווענען די דריי תפילות מיט מנין.

#262 - ענדערש לערן מיט א פרישער אינגערמאן וואס קען נאכנישט
כולל, הדרכות

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת משפטים, כ"ה שבט, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר, קרית ברסלב


בנוגע מיט וועם איז ענדערש צו לערנען בחברותא, א פרישער אינגערמאן וואס האט נאכנישט די צוגאנג צום טור שלחן ערוך, און אים העלפן, אדער ענדערש איינער וואס לערנט שוין אפאר יאר וכו'.


אוודאי און אוודאי איז בעסער צו נעמען א אינגערמאן וואס האט נאכנישט ערפארונג וכו', דאס איז (משלי לא, כו): "'תוֹרַת חֶסֶד' עַל לְשׁוֹנָהּ", וואס די הייליגע חכמים זכרונם לברכה זאגן (סוכה מט:): "תּוֹרָה לְלַמְּדָהּ, זוֹ הִיא תּוֹרָה שֶׁל חֶסֶד"; און אלע גדולים האבן דאס געטון, זיי האבן אוועק געגעבן זייער צייט צו לערנען מיט בחורים און אינגעלייט וואס האבן געקענט ניצן הילף ביים לערנען.


ובכן איז זייער כדאי צו לערנען מיט פרישע אברכים וואס נפשם חשקה בתורה, אבער זיי ווייסן נאכנישט וואס און ווען און ווי וכו', זיי העלפן אריינקומען בבית ה', לחזות בנועם ה' ולבקר בהיכלו, בד' אמות של הלכה.


בזכות וואס מען העלפט אנדערע – באקומט מען א סייעתא דשמיא, מען איז זוכה צו הצלחה ביים לערנען.

#261 - מאך געשמאק די לופט, וועט ארויסגיין די קטנות המוחין
חינוך הילדים, הדרכות

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת משפטים, כ"ה שבט, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר


בנוגע דיין זון וואס וויל נאר גיין מיט שמאלע הויזן מיט א הארטע קאפל און זיך מאכן דינע פיאות וכו' וכו', און דו מיט דיין ווייב ווייסן נישט וואס איז די ריכטיגע צוגאנג.


דער עיקר דארפן ענק זען עס זאל זיין זייער פרייליך אין שטוב, און נישט מאכן קיין עסק פון די זאכן, און אמאל לויט ארויס צו לאזן די לופט פון די רעדער און אזוי גייט מען ארויס פון די קטנות הדעת.


דער עיקר זאלסטו זען עס זאל זיין א געשמאקע לופט אין שטוב, א פרייליכע לופט, טאנץ יעדע פארנאכטס פאר אפאר מינוט א קאדאטשקע מיט די קליינע קינדער, אזוי וועט אוועק גיין אלע קטנות הדעת, מען וועט קומען צו גדלות המוחין, צו שפירן דעם אייבערשטן, טראכטן פונעם אייבערשטן, לעבן מיטן אייבערשטן.

#260 - נאר אויב דו האסט אים ליב, קענסטו זאגן מוסר
חינוך הילדים, הדרכות

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת משפטים, כ"ה שבט, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר


נאר אז דו האסט ליב דיין בחור – מעגסטו אים מוסר'ן, אבער איך בין דיר חושד אז א פיינטשאפט און א כעס איז אריין אין דיר אויף אים, דו הערסט נישט אויף אים זאגן מוסר וכו', און דאס העלפט נישט, ווייל עס פעלט ליבשאפט.


בעט דעם אייבערשטן יעדן טאג פאר אלע דיינע קינדער, בעט פאר יעדן קינד באזונדער; בעט דעם אייבערשטן דו זאלסט זיי אלע ליבן, דו זאלסט זען דאס גוטס ביי זיי, און בעט זיי זאלן אויסוואקסן ערליכע אידן, ווייל דאס איז די איינציגסטע עצה; מען קען זיין דער גרעסטער חכם, דער גרעסטער בעל מחנך, און מיט די אייגענע קינדער קען מען זיך נישט קיין עצה געבן; דערפאר זאלסטו גיין יעדן אינדערפרי א שפאציר, זיך מתבודד זיין מיטן אייבערשטן, געב אוועק אפאר מינוט פון די התבודדות נאר פאר דיינע קינדער, וועסטו זוכה זיין צו זען נחת ביי זיי אלע.

#259 - באגלייטן די פרישע אינגעלייט אין כולל
כולל, הדרכות

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת משפטים, כ"ג שבט, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


לכבוד הרב הגאון ר' יונה שליט"א, דומ"ץ וראש הכולל דקהילתינו


איך שיק דיר די געהאלט פאר די כולל אינגעלייט, איך וויל דו זאלסט עס אויסטיילן און די אינגעלייט וואס קומען נישט צייטליך זאלסטו זיי זאגן זיי זאלן ברענגען א צעטל זיך צייכענען ווען זיי קומען, איך פלאג זיך זייער צו שאפן געלט צו קענען באצאלן די אינגעלייט און עס טוט מיר וויי אז מען האלט נישט קיין זמנים.


אויך איז וויכטיג צו באגלייטן די פרישע אינגעלייט, זיי געבן צו טועם זיין פון די טעם פון לערנען טור בית יוסף וכו', עס איז וויכטיג דו זאלסט געבן צוויי מאל א וואך א שמועס אויף די הלכות וואס מען לערנט, און זען אז אלע זאלן מיט האלטן, אלע זאלן אריין פרעגן.


אויך האב איך הנאה אז מען קאכט זיך אין לערנען, מען טענה'ט זיך, מען שרייט וכו'; אזוי איז די וועג פון לערנען, אזוי ווי חכמינו זכרונם לברכה זאגן (קדושין ל:), תלמידי חכמים וואס קריגן זיך אין לערנען, "את והב בסופה", און ביים סוף האבן זיי זיך ליב.