בריוון פונעם ראש ישיבה שליט"א

#6796 - דאס לעבן ווערט זיס און צוקער ווען מען לערנט גמרא
דף גמרא

בעזרת ה' יתברך - ערב שבת פרשת מקץ, כ"ו כסליו, ב' דחנוכה, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד מיין טייערער ... נרו יאיר, לעיקוואד


לערן יעדן טאג א בלאט גמרא, אז דו קענסט לערנען דעם דף וואס מיר אלע לערנען – מה טוב ומה נעים, אז נישט – לערן אויף דיין סדר; אבער זע עס זאל נישט אריבערגיין דעם טאג אן לערנען א בלאט גמרא.


דער צדיק וקדוש רבי שלמה'קע מזוויל זכותו יגן עלינו האט געזאגט: "ווער עס לערנט נישט גמרא, יענעם טאג האט ער א פנים ווי א בהמה"; ער פלעגט זאגן: "אוי... איך האב מורא פון א בהמה..." ווען ער פלעגט זען איינער וואס לערנט נישט, ער פלעגט ברומען: "אוי... איך ציטער פון די בהמה..."


דאס לעבן איז גאר אנדערש ווען מען לערנט גמרא, עס ווערט זיס און צוקער.

#6795 - א צעמישטער און צעפלויגענער מענטש, אן ישוב הדעת
תודה והודאה, התחזקות, עבודת השם, ישוב הדעת

בעזרת ה' יתברך - ערב שבת פרשת מקץ, כ"ו כסליו, ב' דחנוכה, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד מיין טייערער ליבער ... נרו יאיר, קרית ברסלב


שטארק זיך מיט דיין עבודת השם יתברך בתורה ובתפילה ובגמילות חסדים, ועל כולם שטארק זיך מיט די עצה פון התבודדות; זיי נישט מוותר אויף דעם, מאך זיך א צייט וואס דו גייסט אין א שטילע פלאץ און זיי זיך מתבודד, רעד צום אייבערשטן. ווייל דער רבי האט געזאגט (שיחות הר"ן, סימן רכח), מען קען זיין אן איש כשר אן התבודדות, אבער מען איז א צעמישטער און צעפלויגענער מענטש, אן ישוב הדעת, און דורך רעדן און שמועסן מיטן אייבערשטן – איז מען אויסגערוט מיט ישוב הדעת, אזוי ווי איינער איז אויפגעשטאנען נאך א גוטע שלאף.


פארליר זיך נישט, די שוועריקייטן וועלן אריבערגיין, דאנק און לויב דעם אייבערשטן – וועסטו זען גרויסע ניסים.

#6794 - ווען מען האט חתונה, דארף מען פריש מקורב ווערן צום צדיק
התחזקות, חתונה

בעזרת ה' יתברך - ערב שבת פרשת מקץ, כ"ו כסליו, ב' דחנוכה, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד מיין טייערער ... נרו יאיר


איך פריי זיך זייער צו זען דיין נאמען ביי די נדבנים וואס העלפן חודש'ליך צאלן רענט פאר די ישיבה, איך האב שוין א לאנגע צייט נישט געהערט פון דיר, איך האף אז אלעס איז גוט ביי דיר, און דו לעבסט מיט שלום און אהבה מיט דיין ווייב.


ווען מען האט חתונה – דארף מען פון פריש מקורב ווערן צום צדיק, בפרט ביי זיווג שני; פריש אנהויבן לערנען שיעורים כסדרן, פריש אנהויבן זיך מתבודד זיין און טון די זיסע עצות פון רבי'ן.


שרייב מיר דיינע סיומים, וועסטו מיך מחי' זיין.

#6793 - העלפן שאפן פרנסה פאר אנשי שלומינו
צדקה, שטעטל, פרנסה

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת מקץ, כ"ה כסליו, א' דחנוכה, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד מיין טייערער ליבער ... נרו יאיר, קרית ברסלב


ווען דער רמב"ם רעכנט אויס די מעלות פון צדקה, וואס איז א גרעסערע צדקה און וואס איז נאך מער חשוב, זאגט דער רמב"ם (פרק י' מהלכות מתנות עניים, הלכה ז): "מַעֲלָה גְּדוֹלָה שֶׁאֵין לְמַעְלָה מִמֶּנָּה", די גרעסטע צדקה וואס איז דא – "זֶה הַמַּחֲזִיק בְּיַד יִשְׂרָאֵל שֶׁמָּךְ, מַמְצִיא לוֹ מְלָאכָה כְּדֵי לְחַזֵּק אֶת יָדוֹ", אז מען לייגט אריין אן ארעמאן אין ביזנעס, אדער מען שאפט אים א פרנסה, "עַד שֶׁלֹּא יִצְטָרֵךְ לַבְּרִיּוֹת לִשְׁאֹל", ווייל אזוי דארף ער נישט צוקומען צו נעמען צדקה, ער שעמט זיך נישט און ער קען אהיים ברענגען פרנסה.


אחי היקר, זיי שטארק אין די הייליגע מצוה פון העלפן שאפן פרנסה פאר אנשי שלומינו, דאס איז וואס וועט דיר צוניץ קומען בעת צרה. דער רבי זאגט (ספר המדות אות צדקה, סימן לה): "בְּעֵת צָרָה מַזְכִּירִין לוֹ הַצְּדָקוֹת שֶׁנָּתַן", מען דערמאנט די צדקה וואס מען האט געטון, בעת צרה; אויך וועט דיר דאס ראטעווען פון אלעם שלעכטס. דער רבי זאגט (שם, סימן ח): "עַל יְדֵי צְדָקָה נַעֲשֶׂה סוּר מֵרָע", דורך צדקה ווערט מען אן ערליכער איד, "וְנִקְרָא צַדִּיק גָּמוּר", און מען איז א צדיק גמור (שם, סימן ז).

#6792 - אפילו ביסט פארשעמט, צעקלאפט, צעשטאכן; גיי דאווען מיט מנין
התחזקות, דאווענען, מנין

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת מקץ, כ"ה כסליו, א' דחנוכה, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד מיין טייערער ... נרו יאיר


שכוח פארן העלפן די ישיבה חודש'ליך מיטן געבן דיין מעשר פאר די רענט, דו האסט א חלק אין אלע גוטע זאכן וואס קומען ארויס פון די הייליגע פלאץ, ישיבת היכל הקודש סקילמאן סטריט, ובזכות די מצוה זאלסטו זען ברכות און ישועות.


זיי זיך מוסר נפש אויף דאווענען מיט מנין, (איך מיין נישט צו זאגן ווען דו פליעסט מיט א פליגער זאלסטו באצאלן פאר א מנין וכו' וכו'), אפילו דו ביסט מיד – זאלסטו גיין דאווענען, און אפילו דו ביסט פארשעמט, צעקלאפט, צעשטאכן וכו' – גיי דאווען מיט מנין, וועסטו זוכה זיין מען זאל אננעמען דיינע תפילות, אזוי ווי חכמינו זכרונם לברכה זאגן (תענית ח.): "אֵין תְּפִלָּתוֹ שֶׁל אָדָם נִשְׁמַעַת אֶלָּא אִם כֵּן מֵשִׂים נַפְשׁוֹ בְּכַפּוֹ", דער אייבערשטער נעמט אן די תפילות נאר ווען מען האט אינזין וואס מען דאווענט, פרעגט די גמרא, עס שטייט דאך (תהלים עח, לו-לז): "וַיְפַתּוּהוּ בְּפִיהֶם, וּבִלְשׁוֹנָם יְכַזְּבוּ לוֹ, וְלִבָּם לֹא נָכוֹן עִמּוֹ, וְלֹא נֶאֶמְנוּ בִּבְרִיתוֹ", די אידן האבן געפאפט דעם אייבערשטן מיט זייער מויל, זיי האבן נישט אינזין געהאט ווען זיי האבן געבעטן דעם אייבערשטן וכו', דאך שטייט נאכדעם (תהלים עח, לח): "וְהוּא רַחוּם יְכַפֵּר עָוֹן" וגו', אז דער אייבערשטער האט אנגענומען זייערע תפילות און ער האט זיי מוחל געווען אויף זייערע עבירות, ענטפערט די גמרא: "לֹא קַשְׁיָא, כָּאן בְּיָחִיד כָּאן בְּצִבּוּר", אויב מען דאווענט מיט מנין דעמאלט נעמט דער אייבערשטער אן יעדע תפילה אפילו מען האט נישט אינזין וכו'.

#6791 - וואוינסט אין שטעטל. איך האף ביסט נאכאלץ מקורב צום רבי'ן
שטעטל, היכל הקודש

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת מקץ, כ"ה כסליו, א' דחנוכה, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד מיין טייערער ... נרו יאיר, קרית ברסלב


איך ווייס נישט פון דיר, איך הער נישט פון דיר, איך מיין זאלסט ענדערש צוריק מופן קיין ארץ ישראל, דארט האב איך מער געהערט פון דיר, ווי יעצט ווען דו וואוינסט אין שטעטל. איך האף דו ביסט נאכאלץ מקורב צום רבי'ן, דו לערנסט דעם רבינ'ס ספרים און פירסט זיך מיט זיינע עצות.


באמת, די שטעטל איז נישט סוף פסוק. איך געדענק איך בין געווען ביי מוהרא"ש אין יבנאל אויף שבתים און עס זענען דארט אויך געווען וואס האבן נישט געהאט מיטן רבי'ן; עס איז נישט סוף פסוק דאס קומען וואוינען אין שטעטל, מען דארף אלץ פריש זיך מתקרב זיין, זוכן אנשי שלומינו וואס וואוינען אין רבינ'ס ספרים, אנשי שלומינו וואס וואוינען אין הערן שיעורים וכו'.


טייערער ברודער באניי זיך, באווייז זיך, שרייב מיר, לאמיר זיך צוריק מקרב זיין צום רבי'ן און מיר וועלן זוכה זיין צו גאר שיינע זאכן.

#6790 - אויסלויבן די ווייב און איר קיינמאל נישט אוועק מאכן
שלום בית, תמימות

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת מקץ, כ"ה כסליו, א' דחנוכה, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד מיין ליבער ... נרו יאיר


זע און פרוביר צו האבן אמת'ע שלום בית, עס זאל זיין ליבשאפט צווישן דיר און דיין ווייב, ווייל דאס איז געווען ביים רבי'ן א וויכטיגע זאך און אן עיקר, מען זאל האבן שלום בית.


זאלסט אויסלויבן דיין ווייב און זאלסט איר קיינמאל נישט אוועק מאכן, און אז דיין ווייב האט מנהגים און ענינים וכו' – זאלסטו איר שעצן, נישט חוזק מאכן, ווייל עס איז נישטא בעסערס ווי א תמימות'דיגע ערליכע פרוי, וואס האט אירע ענינים וכו' וכו'.


נארישע קליינקעפלדיגע אינגעלייט רייסן אונטער די ווייב מיט אירע מנהגים, עניינים, צניעות וכו', און שפעטער רייסט מען זיך די האר פון קאפ, שפעטער ווען די יונגע היציגע יארן גייען אריבער, דעמאלט וויל מען די וואוילע ערליכע פארמאכטע מאמע וואס היט די קינדער וכו'.

#6789 - כאפ א רקודה'לע מיט דיינע קינדער
חינוך הילדים, טאנצן

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת מקץ, כ"ה כסליו, א' דחנוכה, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד מיין טייערער ... נרו יאיר


מוהרא"ש זכותו יגן עלינו דערציילט, רבי נחמן טולטשינער זכרונו לברכה פלעגט יעדן טאג טאנצן, און אויב האט ער זיך דערמאנט ביינאכט אין בעט אז ער האט נאך היינט נישט געטאנצן – איז ער אראפ פון בעט און געטאנצן א קליינע רקודה'לע פאר זיך, אזוי חשוב און וויכטיג איז געווען ביי אנשי שלומינו דאס טאנצן, ווייל דאס איז ממתיק די דינים (לקוטי מוהר"ן חלק א', סימן י).


אפילו א שטילער מענטש, א ביישן, וואס שעמט זיך צו טאנצן צווישן מענטשן – קען טאנצן אין שטוב מיט די קינדער. עס איז א קליינע זאך, אבער עס לעבט אויף דעם מענטש, עס לעבט אויף די משפחה, עס נעמט אוועק אלע דינים.


זיי זיך קובע - ווען דו קומסט אהיים נאכמיטאג – צו כאפן א רקודה'לע מיט דיינע קינדער, וועט די שכינה רוען ביי דיר אין שטוב.

#6788 - זיך מחזק זיין מיט א גוטער חבר
חברים, היכל הקודש

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת מקץ, כ"ה כסליו, א' דחנוכה, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד מיין טייערער ... נרו יאיר


זיי זיך מחזק מיט גוטע חברים צווישן אנשי שלומינו, וואס רעדן פון רבי'ן און אטעמען דעם רבי'ן. ווייל דער בעל דבר לאקערט אויף יעדן איינעם פון אנשי שלומינו, אים מחליש דעת זיין, אים אוועקשלעפן פון רבי'ן; איינער האט חלישות הדעת פון זיך, איינער פון א צווייטן; מען מוז זיך מחזק זיין, האבן חברים וואס רעדן און אטעמען דעם רבי'ן, נאר אזוי בלייבט מען ביים רבי'ן, און אן דעם פאלט מען ביים סוף אוועק.


דער רבי האט געזאגט פאר רבי נתן ער זאל רעדן מיט מענטשן (חיי מוהר"ן, סימן שכה), און אזוי פלעגט זיך רבי נתן פירן, און אויב איז קיינער נישט געקומען רעדן צו אים פון רבי'ן - איז ער ארויס אין גאס זוכן צו וועמען ער קען רעדן פון רבי'ן; היינטיגע טעג קען מען דורכן רעדן אויפן טעלעפאן זיך מחזק זיין מיט א גוטער חבר.


 וואויל איז דעם וואס זוכט עצות צו בלייבן פריש און דינען דעם אייבערשטן מיט תמימות.

#6787 - א זיכערע אינוועסטמענט וואס לוינט
חנוכה, לימוד התורה, אינוועסטמענט

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת מקץ, כ"ה כסליו, א' דחנוכה, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד מיין טייערער ... נרו יאיר


געלט איז א זאך וואס היינט האט מען און מארגן – פארלירט מען, און איבערמארגן זעט שוין אויס ווי מען גייט שוין ווערן רייך; אזוי גייט דאס לעבן, דער רבי האט דערציילט אזא מעשה, די מעשה מיט "די פלאמפ".


וואס איז יא? וואס איז א זאך וואס בלייבט? תורה, תפילה, חינוך הבנים והבנות; דאס בלייבט, דאס פאלט נישט, יעדע ווארט תורה וואס מען איז זוכה צו לערנען – איז נצחיות.


דעריבער טייערער ליבער ברודער, באניי זיך, יעצט חנוכה איז א צייט פון ווערן צוריק פריש. מאך זיך שיעורים בכל התורה כולה, לייג אריין סטיקערס אין אלע ספרים; תנ"ך, משניות, בבלי, ירושלמי, מדרש רבה, מדרש תנחומא, זוהר הקדוש, תיקונים, ספרי רבינו, ספרי הלכה, טור, שלחן ערוך, רמב"ם, אויך ספרי תלמידי בעל שם טוב זכותם יגן עלינו. מען דארף נישט כאפן אלעס אויף איין מאל, אבער מען דארף בענקען, וועלן, און אנהויבן צוביסליך.


די אינוועסטמענט לוינט, די אינוועסטמענט איז א זיכערע.

#6786 - אויסלויבן די ווייב פאר'ן זיך אפשערן די האר
שערן די האר, דף גמרא

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת מקץ, כ"ה כסליו, א' דחנוכה, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד מיין טייערער ... נרו יאיר


מזל טוב פאר דיין חתונה, דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט אויפשטעלן ערליכע אידישע דורות, די שכינה הקדושה זאל רוען ביי ענק אין שטוב.


זיי נישט מוותר אויף לערנען גמרא, לערן יעדן טאג גמרא, גיי צו א שיעור גמרא; ווייל נאר אז מען לערנט תורה – לעבט מען א גוט לעבן.


אויך זאלסטו אויסלויבן דיין ווייב פאר די הייליגע זאך וואס זי האט געטון, זיך אפגעשוירן איר האר נאך די חתונה; בזכות די הייליגע זאך זאלן ענק זוכה זיין צו אלע ברכות.

#6785 - אשר בנחל חלק ג' קומט שוין ארויס
אשר בנחל

בעזרת ה' יתברך - ערב חנוכה, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד מיין טייערער ...


מיר פרייען זיך זייער אז אשר בנחל חלק ג' קומט שוין ארויס, דאס וועט אונז באלייכטן.


אחי, חזק ואמץ.

#6784 - די גאנצע הצלחה קומט דורך לערנען תורה
לימוד התורה

בעזרת ה' יתברך - ערב חנוכה, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד מיין טייערער ... נרו יאיר, קרית ברסלב


איך וויל דיר בעטן זאלסט זיך קובע זיין עתים לתורה, זאלסט גיין יעדע נאכט צום שיעור, לערנען א בלאט גמרא. די גאנצע הצלחה קומט דורך לערנען תורה, אלעס אלעס קומט דורך לערנען תורה.


אויך זאלסטו מיר שרייבן בריוו; איך וויל הערן פון דיר, איך וויל זיין בקשר מיט דיר.

#6783 - לאזט נישט אפ די ווילן און בענקשאפט צום אייבערשטן
התחזקות, עבודת השם

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת וישלח, ז' כסליו, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד מיין טייערער ... נרו יאיר


שלמה המלך זאגט (משלי ח, לד): "אַשְׁרֵי אָדָם", וואויל איז דעם מענטש, "שֹׁמֵעַ לִי", וואס הערט זיך צו צו מיר, "לִשְׁקֹד עַל דַּלְתֹתַי יוֹם יוֹם", ער איילט זיך צו קומען צו מיין טיר יעדן טאג, "לִשְׁמֹר מְזוּזֹת פְּתָחָי", צו היטן די עפענונג פון מיר; לכאורה, וואס כאפט ער דעם לשון פון א טיר און פון די זייטן פון די עפענונג? זאג וואויל איז דעם וואס קומט אין שול יעדן טאג און קומט אין בית המדרש לערנען!


נאר מיט די הקדמות פון הייליגן רבי'ן (לקוטי מוהר"ן חלק ב', סימן מח), אז ווען א מענטש וויל זיך דערנענטערן צום אייבערשטן, "אֲזַי הַדֶּרֶךְ שֶׁמַּרְאִין לוֹ הִתְרַחֲקוּת", ווייזט מען אים כאילו מען דארף אים נישט, "וְאֵין מַנִּיחִין אוֹתוֹ כְּלָל לִכָּנֵס לַעֲבוֹדַת הַשֵּׁם", מען שפירט ווי מען לאזט נישט אריין.


אמאל - זאגט דער רבי (שם): "וְדַע, שֶׁיֵּשׁ אֶחָד שֶׁכְּבָר הוּא אֵצֶל הַפֶּתַח שֶׁל הַקְּדֻשָּׁה", און עס איז דא אמאל איינער וואס איז שוין ביים טיר פון די קדושה, "וְהוּא חוֹזֵר לַאֲחוֹרָיו", און ער לאזט אלעס אפ, "מֵחֲמַת הַבִּלְבּוּלִים", פון די שווערע געפילן וואס דרייט זיך אין אים, ער שפירט ווי מען דארף נישט זיין עבודה, ווייל דאס איז די וועג פון די קליפות ווען זיי זעען ווי איינער קומט שוין נאנט צו די קדושה, "מִתְפַּשֵּׁט עָלָיו בְּהִתְגַּבְּרוּת גָּדוֹל מְאֹד מְאֹד, רַחֲמָנָא לִצְלָן".


דאס זאגט אונז די פסוק: "לִשְׁקֹד עַל דַּלְתֹתַי יוֹם יוֹם", וואויל איז דעם וואס קומט נאכאמאל צום טיר, און אפילו ער שפירט ווי די טיר איז אים פארמאכט, מען עפנט נישט די טיר צו קדושה, בלייבט ער זיצן, "לִשְׁמֹר מְזוּזֹת פְּתָחָי", ער בלייבט זיצן אינדרויסן און ווארט צו קענען אריינגיין, ער לאזט נישט אפ זיין ווילן און זיין בענקשאפט צום אייבערשטן, וואויל איז אים בזה ובבא, והבן למעשה.

#6782 - טייערער ברודער, גיי וואס מער הפצה
הפצה, תיקונים

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת וישלח, ז' כסליו, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד מיין טייערער ... נרו יאיר


וואויל איז דיר און וואויל איז דיין חלק אז דו האסט גענומען פאר דיר עוסק זיין, דיין לעבן, דיינע טעג, דיינע יארן – אין אזא הייליגע עבודה, גיין הפצה, צוריק צו ברענגען יעדן איינעם צום אייבערשטן.


דער הייליגער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק א', סימן סב): "עִקַּר שְׁלֵמוּת וְקִשּׁוּטֵי אֱמוּנָה, הַיְנוּ לְקָרֵב דַּוְקָא הַמְרֻחָקִים", אז מען ברענגט צוריק ווייטע צום אייבערשטן – מיט דעם איז מען זוכה צו יחוד קודשא בריך הוא ושכינתיה פנים בפנים.


דאס גיין הפצה איז די גרעסטע תיקון, מען איז מתקן אלעס וואס מען דארף מתקן זיין. דער הייליגער רבי זאגט (ספר המדות אות ניאוף, סימן מא): "תִּקּוּן לְהוֹצָאַת זֶרַע לְבַטָּלָה", ווי אזוי קען מען פאררעכטן פגם הברית, הוצאת זרע לבטלה רחמנא לצלן? "שֶׁיִּשְׁתַּדֵּל לְהַחֲזִיר בְּנֵי אָדָם בִּתְשׁוּבָה", דורך צוריק ברענגען מענטשן צום אייבערשטן; דאס איז די גרויסקייט פון הפצה.


טייערער ברודער, גיי וואס מער הפצה; גיי צו בחורים אין ישיבות, גיי צו אברכים אין די כוללים; זיי דארפן דאס מערסטע חיזוק, קיינער ווייסט נישט וואס קאכט זיך אין זיי שטילערהייט, און נאר די הייליגע קונטרסים פון מוהרא"ש – דאס האט די כוח זיי צו טרייסטן.

#6781 - ליצנות אויף היכל הקודש
התחזקות, היכל הקודש, ליצנות

בעזרת ה' יתברך - מוצאי שבת קודש פרשת וישלח, י"ד כסליו, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד מיין טייערער ... נרו יאיר, מאנסי


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


מאך זיך נישט צוטון פון דעם רב וואס האט גערעדט צו דיר קעגן היכל הקודש, ווער עס רעדט אויף צדיקים - דארף תשובה טון, און ווער עס רעדט אויף צדיקים וואס זענען מגלה דעם אייבערשטן מיט מסירות נפש - איז דאס א סימן אויף נישט גוטע זאכן השם ישמרינו. מאך זיך נישט צו טון פון אים, זיין טאטע האט ארויסגעגעבן א ספר קעגן דעם הייליגן רבי'ן, און קעגן דעם הייליגן רבי נתן מיט מוהרא"ש, פיל מיט ליצנות רחמנא לצלן.


אז דו האסט געהערט לשון הרע אויף היכל הקודש, האסט געהערט ליצנות - זאלסטו זיך גוט אויסוויינען צום אייבערשטן, זאלסט טון וואס דער שני למלכות האט געטון ווען מען האט גערעדט צו אים קעגן דעם גאלדענעם בארג מיטן פערלנעם שלאס, דער רבי זאגט (ספורי מעשיות, מעשה א' מאבדת בת מלך) ער האט זייער שטארק געוויינט; אזוי זאלסטו טון, ווייל אפילו איין טראפ ליצנות פארשטעלט שוין דעם מענטש פון קענען מקבל זיין אפי שכינתא. אזוי ווי דער הייליגער אריז"ל זאגט (שער מאמרי רז"ל, מסכת סוטה): "דע כי בעולם האצילות יש חמישה פרצופים", אין עולם אצילות איז דא פינף מדריגות, "אריך אנפין, אבא ואמא", און "זעיר ונוקבא", און עס איז דא פינף עבירות וואס פארשטעלט דעם מענטש פון קענען אנקומען צו דעם; די וואס מאכן ליצנות איז פון זיי פארשטעלט די מדריגה 'אריך אנפין', די וואס חנפה'נען איז פון זיי פארשטעלט די מדריגה 'אבא', די וואס זאגן לינגנט איז פון זיי פארשטעלט די מדריגה 'אמא', און די וואס רעדן לשון הרע איז פון זיי פארשטעלט די מדריגה 'זעיר ונוקבא'; עיין שם.


טו תשובה פארן אויסהערן ליצנות אויף היכל הקודש, וואלסט זיך געדארפט אויפשטעלן ווען ער האט אנגעהויבן רעדן קעגן די פלאץ - וואס נאר דו און דער אייבערשטער ווייסן וואס היכל הקודש האט געטון מיט דיר - און ארויסגיין. ליצנות איז אזוי שעדליך, חכמינו זכרונם לברכה זאגן (יומא לח:): "הַבָּא לְטַמֵּא פּוֹתְחִין לוֹ", ווער עס וויל אוועק גיין פונעם אייבערשטן העלפט מען אים צו פון הימל ער זאל אוועק גיין, אזוי ווי עס שטייט (משלי ג, לד): "אִם לַלֵּצִים הוּא יָלִיץ"; זאגט דער הייליגער רבי נתן, פארוואס האט מען אנגעכאפט דוקא דעם פסוק "אִם לַלֵּצִים הוּא יָלִיץ"? ווייל אז א מענטש וויל זיך מטמא זיין ברענגט מען אים א לץ וואס יענער לאכט אפ פון אלעס וואס צדיקים זאגן, אזוי פאלט ער ממילא אראפ רחמנא לצלן. אזוי ווי מיר זעען, רבינו הקדוש האט אנגעזאגט זיינע קינדער (פסחים קיב:): "אַל תָּדוּרוּ בִּשְׁכֶנְצִיב", איר זאלט נישט וואוינען אין די שטאט שכנציב, ווייל זיי זענען זייער גרויסע לצים און איר וועט ווערן נאכגעשלעפט נאך זיי; זעט מען פון דעם ווי הארב ליצנות איז און ווי ווייט א מענטש דארף אכטונג געבן וואו ער וואוינט און מיט וועם ער חבר'ט זיך וכו' וכו'.


דעם הייליגן רבינ'ס זאך איז תמימות ופשיטות, אן קיין חכמות אן קיין ליצנות, מען קען נישט זוכה זיין צו טון די עצות פון רבי'ן פון זיך מתבודד זיין, דערציילן דעם אייבערשטן אלעס וואס ליגט אפן הארץ, נאר דער וואס האט נישט אין זיך קיין איין טראפ ליצנות, נאר דער וואס פירט זיך בתמימות ופשיטות.


דער רבי האט געזאגט (שיחות הר"ן, סימן קנד), ווי אזוי האט ער זוכה געווען צו קומען צו זיינע מדריגות? נאר דורך תמימות ופשיטות, ער פלעגט אסאך רעדן צום אייבערשטן און זאגן אסאך תהילים. דער רבי האט געזאגט: "וואלט איך געוואוסט וואס דער אייבערשטער וועט פון מיר מאכן, צו וואס מען קען זוכה זיין דורכדעם - וואלט איך געטון אין איין טאג וואס איך האב געטון א גאנץ יאר", דער רבי האט זיך געבענקט צו דעם און געזאגט: "איי איי פראסטאק, ווי וואויל און ווי גרויס איז דאס רעדן און שמועסן מיטן אייבערשטן".


וואויל איז דער וואס ווארפט אוועק אלע ליצנות, אלע חכמות און פאלגט דעם רבי'ן מיט תמימות ופשיטות און אנטלויפט פון לצים, וועט אים זיין גוט בזה ובבא.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#6780 - ענדערש בלייבן אליין, ווי צו האבן א נישט גוטע חבר'טע
חברים, חיזוק פאר מיידלעך, ניבול פה

בעזרת ה' יתברך - מוצאי שבת קודש פרשת וישלח, י"ד כסליו, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


... תחי', תלמידה בית פיגא


איך האב ערהאלטן אייער בריוו.


וואס איז די פראגע בכלל? אודאי זאלט איר נישט רעדן מיט די חבר'טע, ענדערש זאלט איר בלייבן אליין, נישט האבן קיין חבר'טע - ווי צו האבן א נישט גוטע חבר'טע וואס רעדט צו אייך פון בחורים און פון חתונה האבן וכו', א נישט גוטע חבר'טע קען פארלעשן די לעבן, און נאכדעם מוטשעט מען זיך זייער.


רעדט נישט מיט די שכינה, געבט אכטונג פאר אייער שיינע לעבן וואס ווארט אייך, א שאד צו רעדן מיט מיידלעך וואס זענען געפאלן און רעדן פון זאכן וואס איז נישט געמאכט צו רעדן; אלעס וואס איר דארפט וויסן פארן לעבן - וועלן אייערע עלטערן רעדן מיט אייך ווען איר וועט עס דארפן וויסן, אויך אייערע לערערינס וועלן רעדן מיט אייך ווען איר וועט א כלה ווערן און אויך שפעטער נאך די חתונה. געבט אייך אכטונג פון די געפאלענע שכנ'טע וואס מאכט אייך קראנק מיט רעדן פון בחורים וכו'.


איך האף איר וועט מיך פאלגן, ווייל איך וויל נאר אייער גוטס.


דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#6779 - ווער עס האט אויפגעלאכטן דיין לעבן? נאר די קונטרסים
צדקה, הדפסה

בעזרת ה' יתברך - מוצאי שבת קודש פרשת וישלח, י"ד כסליו, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


מיין טייערער ... נרו יאיר


איך דאנק דיר זייער פארן העלפן דרוקן די ספרים, די ליכטיגע קונטרסים וואס מוהרא"ש האט געשריבן פאר אונזער דור אין אלע שפראכן; די ספרים און קונטרסים זענען מקרב אזויפיל אידן צום אייבערשטן און צו די תורה, די גאנצע וועלט שטייט אויף די ספרים און קונטרסים; אנטקעגן די שרעקליכע נסיונות וואס מען פרואווט יעצט אויס כלל ישראל פאר ביאת משיח, שטייען די ספרים און די קונטרסים און מאכן ליכטיג פאר נשמות ישראל.


געב דיינע צדקות פאר דרוקן די ספרים, געדענק ווי אזוי דו ביסט מקורב געווארן, ווער עס האט אויפגעלאכטן דיין לעבן, נאר די קונטרסים; דו האסט געפונען די הייליגע קונטרסים וואס מוהרא"ש האט געשריבן מיט מסירות נפש, א מפיץ האט דיר געברענגט די קונטרסים און דעמאלט האט זיך דיר אנטפלעקט די אור הגנוז לצדיקים; זאלסטו האבן הכרת הטוב און דיין גאנץ לעבן דרוקן די ספרים און קונטרסים.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#6778 - לייג אוועק אלע אלטע שווארצע ווייטאג און גיי צו דיין טאטע
כיבוד אב ואם

בעזרת ה' יתברך - מוצאי שבת קודש פרשת וישלח, י"ד כסליו, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


טייערער ... נרו יאיר


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


אודאי זאלסטו גיין צו דיין טאטע אין שפיטאל אים באזוכן איידער מען גייט אים אפערירן. לייג אוועק אלע דיינע נגיעות, לייג אוועק אלע אלטע שווארצע ווייטאג, גיי צו דיין טאטע, רעד מיט אים און דרוק אים די האנט מיט ליבשאפט, דאס איז דיין מצוה יעצט.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#6777 - די איבריגע חלק טאג זיין נאר פרייליך, טאנצן און זינגען
אמונה, חיזוק פאר פרויען, תהלים, וויינען

בעזרת ה' יתברך - מוצאי שבת קודש פרשת וישלח, י"ד כסליו, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


... תחי', צפת


איך האב ערהאלטן אייערע בריוו.


שטארקט זיך מיט אמונה, פארמאכט אייערע אויגן און טראכטס ווי די גאנצע וועלט איז איין שטיק אייבערשטער און ווי איר שטייט אינדערמיט, טראכטס 'אלעס איז דער אייבערשטער, און דער אייבערשטער איז ממלא כל עלמין און מסובב כל עלמין, עס איז נישטא קיין מציאות אויסערן אייבערשטן, און אין יעדע איינציגסטע תנועה איז דארט באהאלטן דער אלופו של עולם, דומם, צומח, חי, מדבר - אלעס איז דער אייבערשטער, אלעס איז ער און ער איז אלעס'; דאס איז די גרעסטע הנאה און געשמאק וואס מען קען נאר האבן אויף די וועלט, מען שפירט שוין אויף די וועלט די הנאה וואס מען גייט זוכה זיין צו שפירן אין גן עדן.


איר שרייבט אז איר וויינט אסאך וכו'; מען מעג וויינען, אבער נאר אביסל, איין מאל א טאג מעגט איר זיך אויסוויינען וכו', אבער די איבריגע חלק טאג זאלט איר זיין נאר פרייליך, טאנצן און זינגען. דער הייליגער רבי זאגט אונז (לקוטי מוהר"ן חלק ב', סימן כד), נאר איינמאל א טאג זאלן מיר זיך מאכן א חשבון הנפש, תשובה טון אויף וואס מען דארף תשובה טון; אבער א גאנצן טאג דארף מען נאר זוכן גוטס אין זיך, נאר קוקן גוטס אויף זיך.


נעמט דעם ספר תהילים און זאגט יעדן טאג אביסל תהילים, ווען מען זאגט תהילים קומט ניסים.


דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#6776 - דער שטן שפרינגט ביי יעדע שידוך
שדכנים

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת וישלח, י' כסליו, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


מרת ... תחי'


איך האב ערהאלטן אייער בריוו.


די אלע קללות וואס מען האט אייך צאמגעשאלטן פארן מאכן די שידוך וועט אויף אייך נישט קומען; נישט אויף אייך און נישט אויף אייער מאן.


האט נישט מורא פון די זאכן, מאכט וואס מער שידוכים, יעדע שידוך איז א שטאך דעם שטן אין פנים, דער שטן שפרינגט ביי יעדע שידוך, האט פון קיינעם נישט מורא.


צדיקים זאגן, ווער עס מאכט שידוכים, ווער עס העלפט מיט שידוכים - דער איז א פריינד פארן אייבערשטן, און ווער עס שטערט שידוכים איז פארקערט, ווייל חכמינו זכרונם לברכה זאגן (בראשית רבה סח, ד), דער אייבערשטער איז עוסק אין שידוכים, פון בריאת העולם איז דאס וואס דער אייבערשטער כביוכל טוט, איז פארשטענדליך אז דער וואס העלפט אז א שידוך זאל ווערן - איז ידיד ה'.


מיר וועלן אלע אפגעבן דין וחשבון אז מיר טוען נישט גענוג פאר שידוכים, מען וואלט געדארפט נאר עוסק זיין אין די מצוה, רחמנות האבן אויף בחורים און מיידלעך, רחמנות האבן אויף די שכינה הקדושה.


דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#6775 - נישט אפלאזן די תורה ביז דו וועסט שפירן די זיסע געשמאקע טעם
משניות, חובות, תפלין

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת וישלח, י' כסליו, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


... נרו יאיר, ירושלים


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


איך פריי זיך צו הערן אז דו לערנסט משניות, דו האסט מסיים געווען שוין זיבן מאל משניות. אויך אז דו לערנסט גמרא, און דו האסט יעצט מסיים געווען סדר מועד. זיי ממשיך, זיי אן עקשן, נישט אפלאזן דאס לערנען ביז דו וועסט זוכה זיין צו שפירן די זיסע געשמאקע טעם, אזוי ווי דער רבי האט אמאל געפרעגט איינעם (שיחות הר"ן, סימן יז): "מַדּוּעַ לֹא תִּלְמַד", פארוואס לערנסטו נישט? "מַה תַּפְסִיד בָּזֶה, הֲלֹא תְּקַבֵּל עוֹלָם הַבָּא עַל הַלִּמּוּד", אז דו וועסט לערנען וועסטו נישט דערלייגן, דו וועסט באקומען עולם הבא, "וְאֵין צָרִיךְ לוֹמַר, כְּשֶׁהַתּוֹרָה מַרְאָה אַהֲבָה לְאֶחָד, אָז אֵין רוֹצֶה כְּלָל עוֹלָם הַבָּא, רַק שֶׁרוֹצֶה אֶת הַתּוֹרָה בְּעַצְמָהּ", אפגערעדט ווען די תורה וועט זיך ארויסווייזן פאר דיר, זי וועט דיר ווייזן ליבשאפט - וועסטו שוין גארנישט וועלן, דו וועסט מער נישט דארפן קיין שכר, וועסט נאר וועלן נאך און נאך לערנען.


בארג נישט קיין געלט, קענסט גיין נאך געלט און צוביסליך איינזאמלען געלט און געבן פארן סופר, ביז דו וועסט ענדיגן באצאלן, וועט ער דיר פארקויפן תפילין דרבינו תם; ביז דערווייל זאלסטו בארגן תפילין דרבינו תם פון איינע פון די מתפללים, חס ושלום מאכן חובות.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#6774 - אנשטאט קוקן שלעכט, קוק מיט רחמנות
חינוך הילדים, כעס, גבאי

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת וישלח, י' כסליו, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


טייערער ... נרו יאיר, טברי'


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


זיי מהפך דיין כעס אויף רחמנות (לקוטי מוהר"ן חלק א', סימן יח), אנשטאט קוקן שלעכט אויף די טאטע וואס איז נישט מחנך זיינע קינדער, די קינדער זענען הפקר; זאלסטו רחמנות האבן אויף די קינדער, זיי נעמען אונטער דיין פארטוך און זיי מגדל זיין מיט די גרעסטע מאס רחמנות.


וואס נעמסטו אויף דיר זאכן וואס פעלט נישט אויס? אז די קינדער האבן שאדן געמאכט דעם שכן'ס קאר, דאס האט נישט מיט דיר; זאל דער שכן גיין צו זייער טאטע וכו', זאל ער גיין צו דין תורה, אבער אויף די קינדער זאלסטו רחמנות האבן, זיי מקרב זיין און מהפך זיין די כעס צו רחמנות.


אויך אויפן טאטן זאלסטו מהפך זיין די כעס אויף רחמנות; וואס ווייסטו וואס עס גייט אריבער אויף מענטשן, מענטשן האבן אזוי סאך עגמת נפש און צער, מענטשן זענען היינט א בחינה פון שיכורת ולא מיין, שיכור פון צרות; מען דארף רחמנות האבן אויף יעדן איינעם, אויפזוכן גוטס אין יעדן איינעם, און אז מען כאפט א בזיון נעמט מען עס אן פאר כפרת עוונות.


אשרינו אז מיר האבן א רחמנות'דיגע רבי וואס געבט אונז אזעלכע שכל ווי אזוי צו קענען לעבן א זיסע לעבן.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#6773 - געב פאר אידן א וועג ווי אזוי צו לעבן
בחור, הפצה, קבלה טובה, יום הולדת

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת וישלח, י' כסליו, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


לכבוד דיין געבורטס טאג זאלסטו זיך מקבל זיין מער עוסק זיין אין הפצה; נעם צאם די בחורים וואס האבן א געפיל צום רבי'ן און טיילט אייך איין צו גיין יעדע ערב שבת אין אלע שולן ביי ענק אין שטאט אויסלייגן אין שולן די גליונות. מענטשן זענען אזוי צעבראכן, מען האט נישט קיין וועג אין לעבן, מען גייט אזויפיל אריבער און מען האט נישט קיין וועג וואו אוועק צו לויפן, לויפט מען צו דראגס, צו אלקאהאל, מען לויפט אין שוויץ השם ישמרינו; דאס זאל זיין דיין קבלה פאר דיין געבורטס טאג.


פאר קומענדיגע יאר, ווען דו וועסט זיך יערן און דו וועסט זוכן וואס פאר א גוטע קבלה זיך פארצונעמען, זאלסטו זיך פארנעמען צו גיין נאך מער הפצה, לייגן אין די שולן גליונות, און געבן פאר בחורים און אברכים די שיינע זיסע קונטרסים וואס ווייזט א וועג ווי אזוי צו לעבן א זיסע לעבן מיטן אייבערשטן.


הפצה איז דיין זאך אין לעבן.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#6772 - אוועקגעגעבן די בזיון פאר די וואס ווארטן אויף שידוכים און קינדער
קינדער, בזיונות

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת וישלח, י' כסליו, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


איך האב געהאט די וואך א גוטע בזיון, איך בין געווען ביי א שמחה און אפאר בחורים האבן מיך אנגעגאסן מיט וויין, מיינע ווייסע זאקן זענען געווארן אינגאנצן רויט, איך האב געדארפט ארויסגיין פון זאל זוכן ווער עס קען מיר געבן פרישע זאקן, איך בין געווארן גוט פארשעמט; האב איך מתפלל געווען פאר דיר, דו זאלסט זוכה זיין צו זרע של קיימא, איך האב געזאגט פארן אייבערשטן אז די בזיון געב איך אוועק פאר די וואס ווארטן אויף שידוכים און קינדער.


איך האב זיך דערמאנט וואס רבי נתן איז אריבער ווען ער איז געפארן חתונה מאכן זיין זון הרב הצדיק נחמן, קיין ליפאוויץ, די כלה'ס היימשטאט. דער מנהג פלעגט זיין אז ווען דער חתן מיט זיין משפחה פלעגן אנקומען אין שטאט, פלעגט די כלה'ס משפחה ארויסגיין זיי מקבל פנים זיין מיט מוזיק און געזאנג און זיי אריינפירן אין שטאט. ווען די מתנגדים פון ליפאוויץ האבן געהערט אז רבי נתן קומט, זענען זיי ארויס אים מקבל פנים זיין מיט אן אנדערע סארט קבלת פנים, מיט שטעקענעס און שטיינער, און די כלה'ס משפחה האט גערופן די פאליציי וכו', און ביז דערווייל איז רבי נתן אנטלאפן אין וואלד. ווען די פאליציי האט געמאכט סדר איז מען געגאנגען זוכן רבי נתן, האט מען אים געטראפן אינמיטן זיך מתבודד זיין מיט די ווערטער: "הייליגער באשעפער, ווער אין דער וועלט באקומט אזא קבלת פנים ווי איך? אפילו ווען דער פשוט'ער וואסער טרעגער מאכט חתונה זיין זון באקומט ער נישט אזא קבלת פנים, רבונו של עולם וואס קומט מיר אזא קבלת פנים? איז דאס נאר ווייל איך אנטפלעק דעם הייליגן רבינ'ס גרויסקייט און זיינע עצות פאר די וועלט", נאכדעם האט רבי נתן זיך מחזק געווען מיטן רבינ'ס ווערטער: "אונזער גרויסקייט און אונזער שיינקייט, וועט מען זען ווען משיח וועט קומען", ער האט געזינגען צו זיך די ווערטער נאכאמאל און נאכאמאל, מיטן ניגון פון אשת חיל, נאכדעם האט ער באמערקט ווי זיין תלמיד רבי נחמן טולטשינער שטייט נעבן אים, איז ער מיט אים געגאנגען צו די חתונה און זיך זייער געפרייט; איך האב געטראכט צו מיר 'וואס קומט מיר אז איך זאל דארפן ארויסלויפן פון א משפחה שמחה, מען זאל מיך טשעפען? איז דאס אויך נאר פארן אנטפלעקן דעם הייליגן רבינ'ס עצות פאר די וועלט, דאס קאסט א טייערע פרייז'.


ווי זאגט רבי נתן אין די בריוו? "אשרינו אז מיר זענען נישט פון די מתנגדים אויפן הייליגן רבי'ן".


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.