בריוון פונעם ראש ישיבה שליט"א

#8346 - זיך אראפלייגן ערב שבת
חינוך הילדים, ערב שבת

בעזרת ה' יתברך - ערב שבת קודש פרשת ויקרא, ב' ניסן, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


עס איז גוט דו זאלסט זיך אראפלייגן ערב שבת, אויך דיינע קינדער זאלן זיך אראפלייגן; די זמן ווערט שוין שפעט, עס איז נישט קיין פארגלייך די שבת'דיגע סעודות ווען מען איז אויסגערוט, ווען מען האט זיך אביסל אראפגעלייגט, און דערפאר ברענגט דער הייליגער מנחת אלעזר זכותו יגן עלינו (דברי תורה ט, יג) בשם דער הייליגער מעזריטשער מגיד זכותו יגן עלינו, ער האט געזאגט: "איך וואונדער זיך פארוואס עס שטייט נישט אין די עשרת הדברות מען זאל שלאפן ערב שבת"; ווייל נאר ווען מען שלאפט ערב שבת קען מען מאכן א שיינע סעודה, זינגען זמירות, אביסל לערנען פאר די סעודה און נאך די סעודה, אז נישט - שלאפט מען איין ביי די סעודה, מען זינגט נישט קיין זמירות און מען רעדט נישט מיט די קינדער.


אויך זאלסטו נעמען דיינע קינדער אין מקוה פרי, עס איז נישט כדאי צו נעמען די קינדער די לעצטע שעה פארן זמן אין מקוה, דעמאלט איז דא א געדרענג, עס איז נישט איידל; גיי מיט זיי פריער, עס לוינט די ארבעט, עס לוינט די אינוועסטירונג, שפעטער האט מען שיינע נחת, ערליכע דורות.


א גאנץ שבת זאלסטו נאר זיין פרייליך, וועסטו זוכה זיין אז די קומענדיגע וואך וועט זיין גרויס שפע, וועסט קענען איינקויפן אויף יום טוב.


א פרייליכן שבת.

#8345 - זיך באנייען שטענדיג
התחדשות, פסח, חודש ניסן

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת ויקרא, ראש חודש ניסן, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


היינט ראש חודש ניסן איז די יום הולדת פון הייליגן רבי'ן, דער רבי איז געבוירן 'ראש חודש' דאס איז דעם רבינ'ס לימוד, דער רבי לערנט אונז זיך צו באנייען שטענדיג.


טייערער ברודער, הארציגער חבר, באניי זיך, הייב אן פון יעצט דינען דעם אייבערשטן, גיי אין שול דאווענען די דריי תפילות, דאווען מיט מנין מיט א סידור, רעד נישט ביים דאווענען, הייב אן פונדאסניי זיין א גוטע איד; ביים רבי'ן איז געווען דער עיקר זיך באנייען, דער רבי לערנט אונז אויס מיר זאלן שטענדיג אנהייבן פון פריש, "אלט טאר מען נישט זיין" - האט דער רבי געזאגט (שיחות הר"ן סימן נא), "אן אלטער חסיד איז נישט גוט צו זיין, און אן אלטער צדיק איז נישט גוט צו זיין".


זיי מחזק דיין ווייב מיט אריינברענגען דעם יום טוב פסח; מיט אפאר גוטע ווערטער קענסטו איר ממש געבן פרישע כוחות און א פרישע גייסט צו קענען אנגיין מיט די שטוב ארבעט, זאג פאר דיין ווייב דאס וואס דער הייליגער בעל קדושת לוי זכותו יגן עלינו זאגט, אז פון די ארבעט פון די פרויען וואס מאכן פסח'דיג; פון זייער קראצן, רייבן און כשר'ן - ווערן באשאפן מלאכים, די זעלבע מלאכים וואס ווערן באשאפן ראש השנה ווען מען בלאזט שופר.


דו זאלסט אויך העלפן מיט וואס דו קענסט אויסרוימען די חמץ פון שטוב, בעיקר זאלסטו ארויסנעמען אלע נישט כשר'ע ביכער, האלט נישט אין שטוב ביכער וואס האבן נישט א הסכמה פון ערליכע רבנים, און רייניג אויס דיין שטוב פון צייטונגען און מאגעזינען, (הלואי וועסטו מיך פאלגן און מער נישט קויפן קיין שום צייטונג, קיין שום מאגעזין, וועסטו זיין מער געזונט גייסטיש).


היינט נאכט וועט זיין א ראש חודש סעודה אין קרית יואל, אינאיינעם מיט מסיבת הכרת הטוב פאר אלע וואס העלפן מיר אנגיין מיט די מוסדות, איך ווארט דיך צו זען.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א גוטן חודש.

#8344 - עס ווערט אזוי ליכטיג, אלע שלעכטס פאלט אוועק
אמונה, גאווה, חודש ניסן

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת ויקרא, כ"ט אדר, ערב ראש חודש ניסן, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


די עצה צו מבטל זיין שלעכטע מידות; גאוה וכדומה - איז צו רעדן ווי מער פון אמונה; ווי מער מען נעמט אריין דעם אייבערשטן, ווי מער מען טראכט פונעם אייבערשטן - פאלט פון זיך אליינס אוועק אלעס אנדערש.


דאס האבן מיר זוכה געווען צו הערן פון מוהרא"ש; נאר רעדן פון אמונה, נישט זיין פארנומען מיט זיך מבטל זיין. עס איז דא צוויי וועגן ווי אזוי מען קען מבטל זיין די גאוה; אדער זיין פארנומען מיט די שלעכטס, אדער רעדן אזויפיל פון אמונה ביז עס ווערט אזוי ליכטיג אז אלע שלעכטס פאלט אוועק. עס שטייט ביי די מראה פון יחזקאל הנביא (יחזקאל מג, ב): "וְהָאָרֶץ הֵאִירָה מִכְּבֹדוֹ" – די וועלט איז ליכטיג געווארן פונעם כבוד פונעם אייבערשטן; אז מען רעדט פונעם אייבערשטן ווערט ליכטיג און עס פאלן אוועק אלע שלעכטע מידות און שלעכטע תאוות וכו'.


אויך דורכדעם וואס מען משפט זיך, מען דערציילט דעם אייבערשטן אלעס וואס מען האט געטון, און מען בעט אים ער זאל אננעמען די תשובה - דאס איז אויך מבטל די גאוה; ווייל אז מען האט די מעשים פאר די אויגן איז ווי אזוי איז שייך זיך צו גרויסן? גיי התבודדות, גיי א שפאציר מיטן אייבערשטן, דערצייל אים אלעס וואס גייט אריבער אויף דיר און בעט אים ער זאל דיך מקרב זיין צו אים און דיר פארגעבן אויף אלע נישט גוטע מעשים, התבודדות קלעבט צו דעם מענטש צום אייבערשטן.


היינט זאגן אלע יום כיפור קטן, אפילו די וואס זאגן נישט א גאנץ יאר זאגן אויך ערב ראש חודש ניסן, און מארגן וועלן מיר מאכן א סעודת ראש חודש אינאיינעם מיט א מסיבת הכרת הטוב פאר די וואס העלפן א גאנץ יאר די מוסד אינאיינעם מיט די ליל שישי שיעור.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#8343 - איינבייגן דעם קאפ, און שלינגען
שלום בית, היכל הקודש

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת ויקרא, כ"ז אדר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


רעד מיט דרך ארץ אין שטוב צו דיין ווייב, דאס איז א סימן פון יראת שמים, דער וואס רעדט שיין און איידל איז אן ערליכער איד. אויך זאלסטו זיך פירן הייליג וכו', חכמינו זכרונם לברכה זאגן (פסחים מט:), מען זאל נאר נעמען אן איידעם אן ערליכער איד, איינער וואס לערנט און דאווענט, ווייל דער עם הארץ פירט זיך ווילד, אזוי ווי ביי די אומות העולם וואס די פרוי איז נישט מער ווי א שמאטע, מען פייניגט איר, מען באצווינגט איר און מען שלאגט איר פאר די אייגענע הנאה השם ישמרינו; להבדיל אלף אלפי הבדלות ביי אידישע קינדער וואס היטן די תורה, זיי פירן זיך איידל און הייליג, נישטא קיין צווינגען, נישטא קיין ווארפן א שרעק השם ישמרינו.


טשעפע נישט דיין ווייב, און אז דו ווערסט געטשעפעט פון איר זאלסטו נישט צוריק טשעפען, "ישמע בזיונו ידום וישתוק" (לקוטי מוהר"ן חלק א, סימן ו), האב רחמנות אויף איר, רעד ווייך, רעד הארציג. די הייליגע חכמים זאגן (בבא מציעא נט.) א פרוי וויינט שנעל; פרויען זענען מער הארציג, מער געפיליש, און אויב מען מאכט זיי וויינען - קען מען באקומען א גרויסע שטראף.


ברודער מיר זיצן דאך ביים רבי'ן, מיר זענען אין רבינ'ס חדר און מיר זיצן ביים טיש פון מוהרא"ש וואס האט אזוי שטארק פארלאנגט פון אונז שלום בית; עס איז נישט געווען קיין שיעור וואס מוהרא"ש זאל אונז נישט מוסר'ן און מחזק זיין אז מיר זאלן זיך איינבייגן דעם קאפ, מיר זאלן שלינגען, מיר זאלן נישט צוריק טענה'ן און נישט צוריק ענטפערן.


אפילו די ווייב שרייט - איז נאכנישט עק וועלט, מען טאר נישט ווערן צעפאלן ווען די ווייב שרייט און מען כאפט אריין בזיונות וכו', מען דארף דן זיין לכף זכות און זוכן מיט חכמה וואס מען קען טון איר צו בארואיגן.


איך האב נאך אסאך צו שרייבן, איך דארף מקצר זיין.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#8342 - פחדים און שרעקעדיגע מחשבות
פחדים, תודה והודאה

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת ויקרא, כ"ו אדר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


פאר אלע פחדים און שרעקעדיגע מחשבות איז די עצה צו דאנקען און לויבן דעם אייבערשטן; ווי מער מען טוט דאנקען דעם אייבערשטן - אלץ מער ווערט די מח מחשבה מיושב און מסודר, מען באקומט א שטארקע אמונה, מען קען זיך שטארקן אויף די שרעק.


[באזונדער פאר תושבי ארץ ישראל; יעצט אין די צייט וואס עס קומט פאר די מלחמה מיט איראן, און עס פליען באמבעס אויך פון לבנון, וואס חיזבאלא שיסן, און עס פייפט כסדר, און די קינדער מיט די עלטערן ווערן צעטומלט פון דארפן לויפן אין די שוץ צימער, דארף מען געדענקען אז אפילו בשעת עס פייפט און מען גייט זיך באשיצן - זאל מען געדענקען צו דאנקען און לויבן דעם אייבערשטן; דאס געבט מוחין, דאס געבט שטארקע נערווען].


קוק נישט אויף אנדערע; די לעבן איז נישט קיין פארמעסט ווער קען מער וכו' און ווער איז מער וכו', יעדער איינער דינט דעם אייבערשטן אויף זיין וועג, און אין הימל קוקט מען אריין אין הארץ, זען ווער האט גוטע מחשבות, ווער מיינט אמת'דיג. דער רבי האט אונז געלערנט דעם דרך התם, דער תם פלעגט זאגן (ספורי מעשיות מעשה ט, פונעם חכם ותם): "דאס איז מיין מעשה און דאס איז זיין מעשה, און וואס דארף איך רעדן פון אנדערע"; ער פלעגט שטענדיג קוקן אויף זיך, וויפיל ער פארדינט, און אזוי ווייטער.


מען האט היינט אנגעהויבן ספר ויקרא, הייב אן לערנען די פרשה, לערן יעדן טאג שנים מקרא ואחד תרגום. טייל עס איין לויט די טעג פון די וואך, לערען יעדן טאג אביסל פון די פרשת השבוע. אויך זאלסטו לערנען רש"י, מוהרא"ש זאגט בשם צדיקים: "אז מען לערנט חומש רש"י ווערט מען אפגעהיטן פון נכשל ווערן אין עבירות, אויך איז מען זוכה צו זיין אין רש"י הקדוש'ס היכל".


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#8341 - הייבט צוריק אן היטן שבת
שבת קודש, תשובה

בעזרת ה' יתברך - ערב שבת קודש פרשת כי תשא, שבת פרה, י"ז אדר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


מרת ... תחי'


איך האב ערהאלטן אייער בריוו.


איך האב זיך זייער דערשראקן צו ליינען די בריוו אז איר זענט אריינגעפאלן אין אזא עצבות ומרה שחורה ביז איר קומט צו חילול שבת רחמנא לצלן; ווייל וויסן זאלט איר, אז מען היט נישט קיין שבת - קען מען באקומען א גרויסע שטראף, די תורה זאגט (שמות לא, יד): "ושמרתם את השבת כי קודש הוא לכם מחלליה מות יומת", מען רייסט זיך אפ פון כלל ישראל און פונעם אייבערשטן; פארוואס זאלט איר זיין אין אזא עצבות ומרה שחורה? פארוואס זאלט איר נישט זען די חסדים וואס דער אייבערשטער טוט מיט אייך?


קערט אייך צוריק צום אייבערשטן, הייבט צוריק אן היטן שבת. חכמינו זכרונם לברכה זאגן (שבת קיח:), ווער עס היט שבת איז אים דער אייבערשטער מוחל אויף אלע עבירות; און בזכות וואס איר וועט היטן שבת וועט דער אייבערשטער היטן אויף אייך און אויף אייער קינד, און איר וועט נישט אנקומען אין גיהנום, ווייל ווער עס היט שבת, ביי אים איז פארלאשן די פייער פון גיהנום (עיין זוהר פרשת תרומה דף קנ:; תיקוני זוהר תיקון כד, סט:).


דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#8340 - זיך פארנעמען צו בענטשן אינעווייניג
חיזוק פאר מיידלעך, יום הולדת

בעזרת ה' יתברך - ערב שבת קודש פרשת כי תשא, שבת פרה, י"ז אדר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... תחי', תלמידה בית פיגא קרית ברסלב


איך האב ערהאלטן אייער בריוו.


איך פריי זיך זייער צו הערן אז פאריאר ביי אייער געבורטס טאג האט איר זיך מקבל געווען אנצוגרייטן נעגל וואסער יעדע נאכט איידער איר גייט שלאפן, און זיך אפגיסן ביים בעט, און נישט אראפטרעטן פון בעט אן זיך אפגיסן נעגל וואסער, און אויך טוט איר די מצוה פון כיבוד אב ואם, איר גרייט אן נעגל וואסער פאר אייער טייערע עלטערן און פאר אייער שוועסטער.


איר פרעגט וואס איר זאלט זיך פארנעמען די יאר, עפעס א גוטע קבלה, לכבוד אייער צענטע געבורטס טאג; נעמט זיך פאר צו בענטשן ברכת המזון אינעווייניג אין א בענטשער אדער א סידור. ווייל דער וואס בענטשט ברכת המזון ווערט אפגעהיטן פון אלע צרות, ווייל אין די גאנצע בענטשן איז נישטא די אות 'ף' וואס ווייזט אויף דינים, ווייל דורך בענטשן ברכת המזון מיט כוונה נעמט מען אוועק די 'אף' און 'קצף', מען ציט צו זיך רחמים וחסדים.


פירט זיך אין בית פיגא מיט דרך ארץ, און זאגט פאר אייערע חבר'טעס אז איך בעט זיי אלע זיי זאלן זיך פירן מיט דרך ארץ; נישט רעדן ווען א טיטשער רעדט און זיך שטענדיג באדאנקען פאר יעדן איינעם.


געבט א גרוס פאר אייערע טייערע עלטערן.


דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#8339 - נאכנישט געטאנצן היינט
שמחה, סיפורי צדיקים, עצתו אמונה

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת תרומה, ב' אדר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


לכבוד יואל מנחם גרשון


וואויל איז דיר אז דו ביסט עוסק אין די הייליגע ארבעט פון ארויסגעבן די הערליכע ספרים פון 'עצתו אמונה' און 'איש אמונות', אזויפיל מענטשן זענען זיך מחי' מיט די ספרים, אזויפיל מענטשן נעמען זייער וועג אין לעבן פון די ספרים; דו דארפסט זיך זייער שטארקן אז דאס איז דיין חלק, דיין לעבן גייט דיר אריבער מיט אזא הייליגע ארבעט.


איך פריי זיך זייער אז מען גרייט זיך ארויס צו געבן די קינדער גליון 'מעשה'לעך פאר קינדערלעך'; שוין לאנג וואס איך ווארט צו זען אין די שולן א קינדער גליון וואס דערציילט פאר קינדער מעשיות פון צדיקים אויף לעובדא ולמעשה, א גליון וואס לערנט פאר קינדער מידות טובות און יראת שמים מיט די הקדמות פון רבי'ן. ווייל דער רבי האט געזאגט (שיחות הר"ן, סימן לה): "שֶׁהוֹלֵךְ אֶפִּיקוֹרְסוּת גָּדוֹל עַל הָעוֹלָם", פאר משיח וועט קומען וועט אראפקומען א מבול פון כפירות און אפיקורסות; אויך איז דא א מבול פון נאוף, מיר האבן היינט דעם דור המבול און דעם דור הפלגה אינאיינעם; אידישע קינדער, בני הנעורים - אינגלעך, בחורים און מיידלעך, פאלן אראפ נעבעך אין ביטערע עבירות, מען קען אזוי גרינג אנקומען צו זען און טון דאס ערגסטע, דארף מען פארשפרייטן אמונה, מען דארף גיסן אמונה אין די גאסן אז מען זאל זיך קענען באשיצן.


די וואך וויל איך מאכן א מעשה'לעך פאר קינדערלעך, די מעשה פון רבי נחמן טולטשינער, ווי ער האט אמאל געטאנצן מיט די נאכט קליידער וכו'.


בעט דעם מעלער זאל מאלן א בילד א בעט, נעגל וואסער, אויפן בעט א ליקוטי תפילות, און ווי צוויי קינדער קוקן אריין פון א פענסטער און מען זעט ווי א מענטש טאנצט מיט נאכט קליידער.


"קוק ער טאנצט מיט א נאכט העמד און א שלאף קאפל... עס איז אזוי פאני... ווער איז דאס?"


קינדער לאכט נישט, עס איז נישט קיין שיינע מדה צו לאכן פון א צווייטן איד, קינדער איך וועל ענק דערציילן ווער דער איד איז, דער איד איז א גרויסער צדיק, לאמיר זען פארוואס ער טאנצט מיט זיינע נאכט קליידער...


דער הייליגער רבי נתן זכותו יגן עלינו האט געהאט א תלמיד זייער א גרויסער צדיק, מען האט אים גערופן רבי נחמן טולטשינער, ער האט שטענדיג באדינט רבי נתן זייער געטריי מיט זיין גאנצע כח און הארץ.


ער האט געבעטן רבי נתן ער זאל אים געבן א וועג ווי אזוי מען איז זוכה צו זיין אן ערליכער איד און א גרויסער צדיק, רבי נתן האט אים געזאגט אז אויב ער וויל זיין א צדיק דארף ער יעדן טאג גיין התבודדות, זיך אויסרעדן זיין הארץ מיטן אייבערשטן אזוי ווי מען רעדט צו א גוטער פריינד, אלעס זאל ער דערציילן פארן אייבערשטן, און אויך האט רבי נתן אים געזאגט, אז אויב מען וויל זיין אן ערליכער איד מוז מען זיין פרייליך, און צו זיין פרייליך איז זייער וויכטיג צו טאנצן, ווייל די שליסל אריין צו גיין צו די קדושה איז שמחה; ווען מען איז פרייליך ווערט מען זייער נאנט צום אייבערשטן, און דערפאר קומט דער יצר הרע און מאכט אלץ דעם מענטש זייער טרויעריג אויף גארנישט און נישט, "איך זאג דיר נחמן, יעדן טאג גיי א טענצל".


רבי נחמן האט געפאלגט, ער האט אלע טאג געטאנצן; אמאל אין שול, אמאל ביי א שמחה, און אמאל אין שטוב מיט די קינדער, און אויך אמאל אליין, און ווען ער פלעגט זיך דערמאנען ביינאכט ווען יעדער איז שוין געשלאפן - פלעגט ער אליין טאנצן, ער האט געוואוסט אז ער מוז דאס טון.


איינמאל האט רבי נחמן טולטשינער שוין אנגעגרייט נעגל וואסער און געליינט קריאת שמע און זיך אנגעטון די נאכט קליידער, ער ליגט אין בעט און ער שמועסט מיטן אייבערשטן, אינמיטן געבט ער זיך א כאפ: 'איין מינוט... איין מינוט... איך האב דאך היינט נאכנישט געטאנצן, וואס טוט מען דא? מיין רבי, רבי נתן - האט מיר דאך געגעבן א וועג צו טאנצן יעדן טאג...' ער געבט א שפרינג ארויס פון בעט און הייבט אן טאנצן מיט זיין נאכט העמד און שלאף קאפל, ער טאנצט: "טאטע איך לויב דיך, טאטע איך דאנק דיך - ווייל איך בין א איד".


אלע קינדער הייבן אן טאנצן: "טאטע איך לויב דיך, טאטע איך דאנק דיך - ווייל איך בין א איד, טאטע איך לויב דיך, טאטע איך דאנק דיך - ווייל איך האב דיך ליב, אשרינו - מה טוב חלקינו, ומה נעים – גורלינו, ומה יפה ירושתינו..."


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#8338 - די קינדער זאלן טאנצן און זיך אויסגעבן
שמחה, מוסדות, הדרכות

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת כי תשא, ט"ז אדר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


לכבוד מרדכי אינדיג נרו יאיר, מנהל תלמוד תורה היכל הקודש קרית ברסלב ליבערטי


ווען איך בין געווען אין חדר א וואך פאר פורים האב איך מיטגעהאלטן ווי אזוי די קינדער טאנצן, עס איז געווען אזוי פרייליך, אזוי לוסטיג; א שאד אז מען טוט דאס נישט יעדן טאג. אין בית פיגא איז דאס א חלק פון די לימודים, די קינדער פון אלע כיתות טאנצן יעדן טאג. עס איז גוט מען זאל דאס איינפירן אין תלמוד תורה, די קינדער זאלן טאנצן אפאר מינוט איידער מען גייט עסן מיטאג. עס איז זייער וויכטיג אז עס זאל זיין זייער פרייליך, ווייל אז קינדער טאנצן, זיי געבן זיך אויס - פארשפאָרט מען אסאך פראבלעמען.


איך וויל דיר נאכאמאל דערמאנען וואס איז די פליכט פון זיין א מנהל, א מנהל איז דא פאר איין זאך, ער זאל מחזק זיין די מלמדים, געבן גוטע ווערטער פאר די מלמדים, שמייכלען צו יעדן מלמד און העלפן די מלמדים. מען דארף נישט קיין מנהל פאר טעכנישע זאכן, אלע זאכן וואס זענען טעכניש - דאס קען טון דער מענעדזשער, דער סגן מנהל וכו', דער מנהל דארף מען פאר איין זאך - פאר די נשמה, פאר די חיות; יעדער מלמד זאל שפירן ווי ער האט א פלאץ ביים מנהל אין הארץ און ער האט איינער וואס שטארקט אים, דאס איז סיי פאר א מנהל און סיי פאר א מנהלת.


אויך וויל איך דיר בעטן זאלסט שוין אנגרייטן די פלענער פאר זומער, רעד מיט האברך יודל נרו יאיר אויב ער וויל נאכאמאל זיין מיט די קינדער וכו', און אויך אנגרייטן די גאנצע סטעף פארן זומער.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#8337 - וויל מער נישט רעדן, וועגן ברסלב
חיזוק פאר פרויען, תהלים, מחלוקת, היכל הקודש

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת כי תשא, ט"ז אדר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


מרת ... תחי', ירושלים


דאס אז אייער ניס וויל מער נישט רעדן מיט אייך, זי זאגט אז איר מאן לאזט איר נישט רעדן מיט אייך ווייל איר זענט היכל הקודש, עס טוט אייך וויי וכו'.


איר דארפט איר פארשטיין, זי איז נישט שולדיג; מען רעדט שלעכט, מען רעדט לשון הרע; וואס קען מען טון? איך האב דאס אויך געהאט, מיין ווייב האט געהאט חבר'טעס, און פלוצלונג האבן זיי אויפגעהערט צו רעדן מיט איר, ווייל זי האט א מאן וואס איז ברסלב, דאס אלעס קומט פון לשון הרע.


דער הייליגער רבי האט שוין פאראויס געזאגט (שיחות הר"ן, סימן קפב): "מען קריגט נישט אויף מיר, מען האט זיך נאר אויסגעשניצט א מענטש און אויף אים קריגט מען, איך קריג אויך אויף דעם מענטש, אויף אזא מענטש וואס טוט אזעלכע זאכן וואס טויגן נישט - קריג איך אויך".


שטארקט אייך, און פרייט זיך אז דאס איז אייער פראבלעם, דאס איז אונזער פלעק אז מיר קריגן נישט אויפן צדיק, מיר האבן ליב דעם צדיק און מיר שטרעבן און ווילן נכלל ווערן אינעם צדיק, דורכן זיך מבטל זיין און אננעמען בתמימות ופשיטות אלעס וואס ער זאגט.


זאגט תהלים, פרובירט צו זאגן יעדן טאג דעם יום תהלים. דער הייליגער רבי זאגט (חיי מוהר"ן, סימן תפה): "א גוט קאפיטל תהלים איז אזוי ווי פאנטש"; ווען א מענטש איז אויסגעטריקנט און אפגעמאטערט נעמט ער א טרונק וואס פרישט אים אויף, אזוי איז א קאפיטל תהלים, עס פרישט אויף דעם מענטש און עס ברענגט אים גרויסע ישועות.


דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#8336 - נישט מסיח דעת זיין פון זיין פרייליך
שמחה, נקודות טובות

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת כי תשא, ט"ז אדר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר, קרית ברסלב


מען טאר נישט מסיח דעת זיין פון זיין פרייליך מיטן אייבערשטן און מיט די מצוות וואס מען איז זוכה אריינצוכאפן - אפילו פאר איין רגע נישט, און אפילו מען זעט זיך זייער שלעכט און מען קען נישט טרעפן אין זיך קיין איין גוטע זאך - דארף מען זיך פרייען מיט דעם אז מען איז א איד, און מיט דעם וואס מען דינט נישט עבודה זרה. חכמינו זכרונם לברכה זאגן (מגילה יג.): "כָּל הַכּוֹפֵר בַּעֲבוֹדָה זָרָה נִקְרָא יְהוּדִי", יעדער וואס לייקנט אין די עבודה זרה ווערט אנגערופן 'איש יהודי'.


פון די שמחה קען מען נישט פאלן, ווייל אפילו מען זאל זיין דער ערגסטער און דער ווייטסטער מענטש - קען מען זיך נאכאלץ פרייען אז מען איז א איד און נישט קיין גוי. אזוי ווי עס איז געווען די מעשה (הובא בספר פרי צדיק חג השבועות, אות יג), דער הייליגער קדושת לוי זכותו יגן עלינו פלעגט יעדן טאג זאגן די ברכות השחר הויך אויפן קול, איין טאג האט ער פארפעלט צו זאגן די ברכה "שלא עשני גוי", איז איינער צוגעגאנגען צו אים און געזאגט: "רבי, איר האט אויסגעלאזט א ברכה, די ברכה פון שלא עשני גוי", האט אים דער הייליגער קדושת לוי געזאגט: "איך האב שוין געמאכט היינט די ברכה! ווען איך בין אויפגעשטאנען אינדערפרי בין איך געווען זייער צעבראכן ביי מיר, איך האב נישט געקענט טרעפן קיין שום זאך מיט וואס איך זאל זיך קענען מחיה ומחזק זיין, האב איך געטראכט צו מיר: 'א איד בין איך דאך, איך בין נישט קיין גוי', און פון גרויס שמחה האב איך מיך נישט געקענט איינהאלטן, און איך האב גלייך געמאכט די ברכה 'שלא עשני גוי', מיט דעם האב איך זיך מחי' געווען".


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#8335 - פארגעס די עבירות, פריי זיך מיט די מצות
התחדשות, היכל הקודש

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת כי תשא, ט"ז אדר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר, קרית יואל


אזא שאד אז דו האסט זיך אפגעקילט פון היכל הקודש און יעצט איז דיין גאנצע אידישקייט אפגעקילט, א שאד דו האסט זיך געטראפן חברים לצים וואס שפעטן פון די הייליגע צדיקים וואס זענען זיך מוסר נפש זייער גאנץ לעבן צו ברענגען נשמות ישראל צום אייבערשטן; פורים האבן אלע דיינע חברים צו מיר געוויינט אויף דיר אז דו האסט זיך אפגעקילט און אפגעלאזט דעם רבי'ן.


אפילו דו ביסט געפאלן אין די טיפע אפגרונד, דו געפינסט זיך אין שאול תחתית רחמנא לצלן, פון וואס דו האסט אלץ עובר געווען, זאלסטו וויסן אז אויב דו וועסט פון די רגע אויפהערן טראכטן פון די אלע זאכן וואס דו האסט עובר געווען, און דו וועסט זיך אנהייבן מחיה זיין מיט די גוטע זאכן וואס דו האסט זוכה געווען צו טון; מיט דיין ציצית, תפילין, תורה, תפילה, צדקה, שבת וכו' און דו וועסט זיך זייער פרייען מיט דעם - קענסטו זוכה זיין אז אלע דיינע עבירות וועט איבערגעדרייט ווערן צו זכותים, און דו וועסט ארויפגיין העכער און העכער, ביז דו וועסט נכלל ווערן אינעם אייבערשטן.


אבער וויסן זאלסטו אז דער סמ"ך מ"ם וועט נישט צולאזן דו זאלסט זיך אנהייבן פרייען, ער וועט קומען צו דיר מיט א פארשטעלאכץ, ער וועט דיר זאגן: 'טאקע, דורך שמחה קען מען אנקומען צו גאר הויכע מדריגות, אבער דאס מיינט מען נישט דיר, ווייל דו ביסט שוין א פארטיגער, דיר העלפט שוין גארנישט'; זאלסטו וויסן ליבער ברודער אז דאס איז נישט אמת, ווייל אויך דו קענסט נאך ארויסגיין פון אלע טומאות און ווערן א גרויסער צדיק; באניי זיך, הייב אן פון די רגע זיך פרייען מיט די גוטע זאכן וואס דו האסט שוין געטון.


לאז זיך נישט פארנארן פונעם סמ"ך מ"ם, וויסן זאלסטו ער האט אפאר וועגן ווי אזוי ער קומט צום מענטש, אמאל קומט ער צום מענטש מיט א פארשטעלאכטץ, ער פארשטעלט זיך מיט מצוות, ער קומט מיט א פרומע פנים, כאילו עס איז א גרויסע מדריגה צו זיין דערביטערט און צעקלאפט, און אזוי ווארפט ער אריין דעם איד אין שאול תחתית, דורך עצבות ומרה שחורה; ברודער אנטלויף פון די מרירות, הייב זיך אן צו פרייען מיט דיינע גוטע זאכן - וועסטו אריינגיין אין די קדושה.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#8334 - איך הייב אן פונדאסניי
התחדשות

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת כי תשא, ט"ז אדר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר, קרית ברסלב


דער עיקר דארף מען זיך האלטן אין איין מחדש זיין, פונדאסניי אנהייבן דינען דעם אייבערשטן. דער רבי האט דערציילט (שבחי הר"ן סימן ה-ו), אז ביי אים איז שטענדיג אזוי געווען, ער האט זיך אלץ באנייט, און אויך אין זיינע יונגע יארן ווען ער האט אנגעהויבן דינען דעם אייבערשטן און ער האט געשפירט ווי ער איז אראפגעפאלן - האט ער זיך צוריק אויפגעהויבן און געזאגט: "איך הייב אן פונדאסניי", כאילו ער האט נאך קיינמאל נישט געטון די עבודה; "וְכֵן בְּכָל פַּעַם וּפַעַם, תָּמִיד הָיָה רָגִיל לְהַתְחִיל מֵחָדָשׁ", אזוי פלעגט דער רבי אלץ אנהייבן פונדאסניי, "וְהָיָה לוֹ כַּמָה הַתְחָלוֹת בְּיוֹם אֶחָד", אין איין טאג האט ער אפאר מאל נאכאמאל אנגעהויבן פון פריש, "שֶׁגַּם בְּיוֹם אֶחָד לִפְעָמִים נָפַל מֵעֲבוֹדָתוֹ וְהָיָה מַתְחִיל מֵחָדָשׁ וְכֵן כַּמָּה פְּעָמִים בְּיוֹם אֶחָד", אפילו אין איין טאג אליינס האט ער זיך שטענדיג באנייט; דאס איז די אידישע וועג, דאס איז די וועג ווי אזוי מען קען זוכה זיין צו ווערן אן ערליכער איד, א גרויסער צדיק.


דער עיקר זאלסטו אויפזוכן דאס גוטס וואס דער אייבערשטער טוט מיט דיר; דער אייבערשטער טוט אזויפיל גוטס מיט יעדן מענטש, און אנשטאט קרעכצן און זיך אפרעדן אויף וואס עס פעלט - דארף מען עוסק זיין אין דאנקען און לויבן דעם אייבערשטן, ווייל ווי מער מען דאנקט דעם אייבערשטן - אלץ מער ישועות קומט אויפן מענטש. מוהרנ"ת זאגט: "ווען א מענטש רעדט זיך אפ, זאגט מען אין הימל: 'קוקט אן דעם מענטש, מען געבט אים גוטס און ער רעדט זיך אפ, לאמיר אים ווייזן וואס מיינט שלעכט', אבער ווען א מענטש דאנקט דעם אייבערשטן, זאגט מען אין הימל: 'קוקט אן דעם מענטש, ער איז פרייליך און דאנקבאר, לאמיר אים ווייזן וואס מיינט גוט', און מען געבט אים אלע ישועות.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#8333 - וואס האט מען פון א שידוך אן שלום בית?
שלום בית, מנהגים, שבת החודש, חודש ניסן

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת ויקהל-פקודי, כ"ג אדר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר, קרית ברסלב


אונזער מנהג איז צו ליינען מיט א ספר תורה נאך שחרית - אין די ערשטע צוועלף טעג פון חודש ניסן - די פרשה פון די נשיאים, דער הייליגער רבי זאגט (ספר המדות אות חיתון, סימן ו), עס איז מסוגל אויף א שידוך; דאס מיינט מען אויך אינגעלייט וואס האבן שוין חתונה געהאט, א שידוך איז שלום בית, ווייל וואס האט מען פון א שידוך אן שלום בית?


ביים רבי'ן איז געווען א יסוד אין עבודת השם צו האבן שלום בית, דער רבי האט אונז זייער אנגעזאגט מיר זאלן מכבד זיין די ווייב, איר האלטן טייער (שיחות הר"ן, סימן רסד).


דער צדיק רבי מאיר'ל פרימישלאנער זכותו יגן עלינו זאגט אויפן פסוק (במדבר ז, כ): "כף אחת", איין בייג – "עשרה זהב", ברענגט עשירות, דאס איז וואס איז וויכטיג ביי א שידוך און ביי שלום בית, חכמינו זכרונם לברכה זאגן (יבמות סג.): "נְחֵית דַּרְגָּא נְסֵיב אִיתְּתָא", בייג איין דיין קאפ און האב חתונה; נאר אז מען בייגט איין דעם קאפ פארן אייבערשטן, מען געדענקט אז אלעס איז דער אייבערשטער; מיין שידוך, מיין משפחה, מיין לעבן - אלעס אלעס איז נישט קיין מקרה, נישטא קיין פערצופאל, אלעס איז פונעם אייבערשטן - איז מען זוכה צו 'עשרה זהב', קומען צו די העכסטע דרגא, די צענטע דרגא.


מאך א פרישע התחלה פון דעם שבת החודש צו רעדן שיין אין שטוב; אפילו מען רעדט נישט שיין צו דיר, זאלסטו ווייטער רעדן שיין. אז מען איז מכבד די ווייב מיט די כוונה, ווייל דער אייבערשטער האט געהייסן - דעמאלט איז גוט, און אפילו די ווייב פארלירט זיך און זידלט אן - איז מען ווייטער מכבד מען רעדט ווייטער שיין.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#8332 - איך פרוביר אזויפיל צו מאכן פאר דיר א שידוך
שידוכים, ראש ישיבה

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת ויקהל-פקודי, כ"ג אדר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר, בארא פארק


פורים ווען דו ביסט געווען שיכור האסטו געוויינט צו מיר, אויך האסטו מיר אביסל וויי געטון, ווייל דו האסט מיר געזאגט אז עס אינטערעסירט מיר נישט אז דו האסט נישט קיין שידוך; האסט געשריגן אויף מיר אז פינקט ווי די פאריעריגע שניי אינטערעסירט מיר אזוי אינטערעסירט מיר דאס אז דו ווערסט עלטער און עלטער.


איך וויל דיר זאגן אז איך בין זייער וויי געטון געווארן פון דיר; ווי קען א תלמיד זאגן פאר א רבי אזעלכע וועטער, דו לערנסט שוין ביי מיר איבער צען יאר און איך געב זיך אפ מיט דיר, איך פרוביר אזויפיל צו מאכן פאר דיר א שידוך, ווי קענסטו זאגן אזוי? בכלל איז מיר א וואונדער די וועג ווי מען רעדט צו א רבי וואס לערנט תורה און ברענגט נאנט צום אייבערשטן, אפילו מען טרינקט וויין; אדרבה, 'נכנס יין יצא סוד', עס דארף ארויסקומען א ליבשאפט, עס דארף ארויס קומען דעם אמת.


דעם שבת בענטשן מיר חודש ניסן, דער מנהג ביי אונז איז צו ליינען אין די ערשטע צוועלף טעג די פרשה פון די נשיאים (פרשת נשא, פון חמישי ביז סוף פרשה), עס איז מסוגל פאר אסאך זאכן, בפרט פאר בחורים און מיידלעך וואס דארפן א שידוך. ווייל דער הייליגער רבי זאגט (ספר המדות אות חיתון, סימן ו): "מִי שֶׁקָּשֶׁה לוֹ לִמְצֹא זִוּוּגוֹ, יַרְגִּיל אֶת עַצְמוֹ לִקְרוֹת בְּקָרְבְּנוֹת הַנְּשִׂיאִים", וועם עס גייט שווער צו טרעפן א שידוך זאל זאגן די "קרבנות הנשיאים"; איז זיכער אין די טעג וואס מען ליינט די פרשה פון די קרבנות הנשיאים איז זייער מסוגל צו פועל'ן א שידוך. זאלסטו זאגן יעדן טאג די פרשה פון די נשיאים, און ווען דו ענדיגסט זאגן די פרשה זאלסטו בעטן דעם אייבערשטן ער זאל רחמנות האבן אויף דיר און דיר געבן דיין שידוך.


ליבער ברודער האב נישט קיין תרעומות אויפן אייבערשטן אז דו האסט נאכנישט דיין שידוך, זיי נישט ברוגז אויפן אייבערשטן, דו זאלסט ווייטער בעטן דעם אייבערשטן מיט רחמנות ער זאל דיר ברענגען דיין שידוך, רעד זיך נישט איין אז איינער קען דיר העלפן מיט א שידוך, נאר דער אייבערשטער וועט דיך העלפן און נאר ער מאכט שידוכים. חכמינו זכרונם לברכה זאגן (בראשית רבה סח, ג): "מָצִינוּ בַּתּוֹרָה בַּנְּבִיאִים וּבַכְּתוּבִים שֶׁאֵין זִוּוּגוֹ שֶׁל אִישׁ אֶלָּא מִן הַקָדוֹשׁ בָּרוּךְ הוּא", מיר געפינען אין די תורה, אין נביאים און אין כתובים אז א שידוך האט נאר מיטן אייבערשטן.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#8331 - געווען קאלט און טרוקן, יעצט קענען מיר זיך באנייען
שבת החודש, פשטות

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת ויקהל-פקודי, כ"ג אדר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


איך האב זיך זייער געפרייט דיך צו זען פורים, איך וויל האבן מער קשר מיט דיר, הלואי קומסטו ארויף מער אין ישיבה.


די וואך איז שבת החודש, מען בענטשט ראש חודש ניסן, מען גייט אריין אין די זומער חדשים; נאך א לאנגע קאלטע ווינטער וואס אלע ביימער זענען געווען טרוקן - הייבט זיך יעצט אן א נייע צייט, עס הייבט אן וואקסן פירות, עס קומען ארויס די בלעטלעך; דאס לערנט אונז אז אפילו דורכאויס אזא לאנגע צייט זענען מיר געווען קאלט און טרוקן - קענען מיר יעצט זיך באנייען און צוריק אנהייבן דינען דעם אייבערשטן מיט חיות און שמחה.


ליבער ברודער, הייב אן דיין טאג מיט גיין אין שול, טו נישט גארנישט איידער דו גייסט אין שול. דער רבי זאגט (שיחות הר"ן, סימן לא), עס איז ריכטיג מען זאל גלייך אינדערפרי דאווענען, ווייל דאווענען איז אזוי גרויס און טייער, און אויב מען שטופט דאס אפ, קען זיין מען וועט פארפאסן דאס דאווענען, דעריבער דארף מען דאווענען וואס פריער.


זיי זיך מקבל זיין צו דאווענען שחרית מנחה מעריב מיט מנין; אז מען דאווענט מיט מנין איז מען ממשיך אויף זיך די השגחה עליונה. די הייליגע חכמים זאגן (ברכות ו:): "כָּל הָרָגִיל לָבֹא לְבֵית הַכְּנֶסֶת וְלֹא בָּא יוֹם אֶחָד הַקָּדוֹשׁ בָּרוּךְ הוּא מְשָׁאֵיל בּוֹ", ווען א מענטש דאווענט יעדן טאג מיט מנין און איין טאג פארפעלט ער צו קומען אין שול, פרעגט דער אייבערשטער אויף דעם מענטש, פארוואס איז ער נישט געקומען אין שול? און דער אייבערשטער העלפט אים ער זאל ווייטער קענען קומען, ער נעמט אוועק פונעם מענטש זיין פראבלעם.


גיי מיט ציצית און טו אן תפילין, און דער עיקר זאלסטו זיך פרייען מיט די הייליגע מצוות. חכמינו זכרונם לברכה זאגן (מנחות מג:): "כֹּל שֶׁיֵּשׁ לוֹ תְּפִילִּין בְּרֹאשׁוֹ וּתְפִילִּין בִּזְרוֹעוֹ וְצִיצִית בְּבִגְדוֹ וּמְזוּזָה בְּפִתְחוֹ הַכֹּל בְּחִיזּוּק שֶׁלֹּא יֶחֱטָא", ווער עס טוט אן תפילין און גייט מיט ציצית און האט א מזוזה אין שטוב - וועט זיכער נישט זינדיגן; ווייל אז מען פרייט זיך אז מען האט די זכיה צו טון די הייליגע מצוות - באקומט מען א שמירה עליונה, מען ווערט אפגעהיטן פון אלעם שלעכט.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#8330 - איך בין געבינדן אין תפיסה ביי די טומאה
תפילות אויף אידיש, תפילה והתבודדות, שבת החודש

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת ויקהל-פקודי, כ"ב אדר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר, קרית ברסלב


דעם שבת בענטשט מען חודש ניסן, חכמינו זכרונם לברכה זאגן (ראש השנה יא.): "בְּנִיסָן נִגְאֲלוּ", אין ניסן זענען אונזערע עלטערן אויסגעלייזט געווארן פון מצרים, "בְּנִיסָן עֲתִידִין לִיגָּאֵל", און אין חודש ניסן וועלן מיר אויסגעלייזט ווערן; דאס מיינט מען די גרויסע גאולה וואס משיח וועט אונז אלע אויסלייזן, און אויך מיינט דאס די גאולה פרטית; יעדער איינער קען זוכה זיין צו אויסגעלייזט ווערן פון זיינע שווערע נסיונות און שלעכטע תאוות, ווייל אין חודש ניסן קומט אראפ א הייליגקייט אויף יעדן איינעם.


ווי אזוי ווערט מען אויסגעלייזט פון די שווערע נסיונות? דורך תפילה והתבודדות, דורך זיך אויסרעדן דאס הארץ מיטן אייבערשטן אויף די אייגענע שפראך, די שפראך וואס מען איז געוואוינט צו רעדן. דער הייליגער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק ב, סימן כה): "הִתְבּוֹדְדוּת הוּא מַעְלָה עֶלְיוֹנָה וּגְדוֹלָה מִן הַכֹּל", דאס שמועסן מיטן אייבערשטן אויף די אייגענע שפראך איז זייער א גרויסע זאך, עס איז העכער אלעס; דעריבער זאלסטו טון די הייליגע עבודה, גיי אין א פלאץ וואו קיינער איז נישט דארט, שמועס אויס דיין הארץ, בעט דעם אייבערשטן: "הייליגער באשעפער האב רחמנות אויף מיר, איך וויל אזוי שטארק זיין אן ערליכער איד, איך וויל נישט טון שלעכטע זאכן, וואס זאל איך טון אז איך האב שווערע ביטערע נסיונות, איך שפיר זיך ווי איך בין געבינדן אין תפיסה ביי די טומאה, העלף מיר איך זאל ארויסגיין פון מיינע תאוות רעות, העלף מיר איך זאל דיך דינען, איך זאל נאר טון דיין ווילן"; אזוי זאלסטו בעטן דעם אייבערשטן, און לייג צו דיינע אייגענע תפילות; וועסטו ארויסגיין פון דיין אייגענע גלות.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#8329 - אויסבארגן שמחה
שמחה, שבת החודש

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת ויקהל-פקודי, כ"ב אדר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר, קרית ברסלב


די וואך שבת החודש - ווען מען בענטשט ראש חודש ניסן - קען מען זוכה זיין צו פועל'ן ישעות אין אלעס וואס מען דארף. מען זאגט ביים דאווענען (יוצרות פון מוסף): "החודש אשר ישועות בו מקיפות", צדיקים טייטשן: 'מקיפות' איז א לשון פון (אבות ג, ב): 'החנוני מקיף', א לשון פון בארגן, מען בארגט אויס אין דעם חודש ישועות פאר יעדן איינעם; אפילו דער וואס האט נישט קיין זכותים קען אויך בעטן דעם אייבערשטן אויף בארג א ישועה.


אויך קען מען אויסבארגן שמחה פון שפעטער, אפילו ווען מען האט גארנישט, מען ליגט אין חובות, מען ווארט אויף ישועות - קען מען זיך פרייען אויף בארג. אזוי ווי ר' אהרן קיבליטשער, אן ארעמאן; ער האט געהאט א שטוב מיט פיר ליידיגע ווענט, ער האט גארנישט געהאט אין שטוב, און אלץ איז ער פרייליך געווען; ווען מען האט אים געפרעגט: "פון ווי האסטו די כוחות צו זיין פרייליך, האסט דאך גארנישט?!" האט ער געזאגט: "איך גלייב אז איין טאג וועט נאר זיין גוט, דעמאלט וועט די שמחה זיין בשלימות, בארג איך אויס שמחה פון דעמאלט אויף יעצט".


על כן טייערער ברודער, הארציגער חבר, זיי פרייליך, בארג אויס שמחה, זוך אויף די חסדים פונעם אייבערשטן, זוך אויף אין די ענגשאפט ווי דער אייבערשטער מאכט ברייט און דאנק אים און לויב אים; ווייל ווי מער מען דאנקט דעם אייבערשטן - אלץ נענטער ווערט מען צום אייבערשטן.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#8328 - טראכט נאר פונעם היינטיגן טאג
התחזקות, שכחה

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת ויקהל-פקודי, כ"ב אדר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר, קרית ברסלב


פורים האסטו אזוי געוויינט צו מיר אז דו ווילסט זיין אן ערליכער איד, איך האב זייער הנאה געהאט אז דאס איז דיין אמת, 'נכנס יין יצא סוד', ווען אנשי שלומינו טרינקען וויין הייבט מען אן וויינען אז מען וויל זיין אן ערליכער איד.


די וואך ליינט מען פרשת החודש, דער הייליגער רבי זאגט (שיחות הר"ן, סימן כו): "אֵצֶל הָעוֹלָם הַשִּׁכְחָה הִיא חִסָּרוֹן גָּדוֹל בְּעֵינֵיהֶם", ביי די וועלט איז שכחה א חסרון, "אֲבָל בְּעֵינַי יֵשׁ בְּהַשִּׁכְחָה מַעֲלָה גְּדוֹלָה", אבער ביי מיר איז שכחה א גרויסע מעלה, "כִּי אִם לֹא הָיְתָה שִׁכְחָה, לֹא הָיָה אֶפְשָׁר לַעֲשׂוֹת שׁוּם דָּבָר בַּעֲבוֹדַת ה'", ווייל ווען עס וואלט ווען נישט געווען שכחה - וואלט מען נישט געקענט דינען דעם אייבערשטן, מען וואלט נישט אויפגעהערט צו טראכטן פונעם פארגאנגענהייט, פון די דורכפעלער און פראבלעמען וואס מען איז דורך, און דאס וואלט געמאכט אז דער מענטש זאל נישט וועלן נאכאמאל פרובירן צו זיין אן ערליכער איד, אבער יעצט אז עס איז דא שכחה, קען מען זיך באנייען און אנהייבן פונדאסניי.


קוק נישט אויף צוריק, אז מען קוקט אויף צוריק ווערט מען צעדריקט, קוק אויף היינט, טראכט 'וואס קען איך היינט טון צו מאכן א נחת רוח פארן אייבערשטן?' ווייל אין דעם ליגט די הצלחה פונעם מענטש. דער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק א, סימן רעב), אויפן פסוק (תהלים צה, ז): "'הַיּוֹם אִם בְּקֹלוֹ תִשְׁמָעוּ', "זֶה כְּלָל גָּדוֹל בַּעֲבוֹדַת הַשֵּׁם, שֶׁלֹּא יָשִׂים לְנֶגֶד עֵינָיו כִּי אִם אוֹתוֹ הַיּוֹם", ווען א מענטש וויל אנהייבן עפעס צו טון - סיי ברוחניות און סיי בגשמיות - דארף ער געדענקן דעם כלל: צו קוקן נאר אויפן היינטיגן טאג; ווייל ווען מען וויל אנהייבן דינען דעם אייבערשטן דאכט זיך פארן מענטש אז ער נעמט אויף זיך א שווערע לאסט, און דאס ברענגט דעם מענטש צו טראכטן אז מען קען נישט נעמען די עבודה, אבער אז מען טראכט נאר פונעם היינטיגן טאג - איז עס בכלל נישט שווער; מיט דעם טייטשט דער רבי: "הַיּוֹם אִם בְּקוֹלוֹ תִשְׁמָעוּ", 'הַיּוֹם' דַּיְקָא, וְהָבֵן, עיין שם.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#8327 - פונדאסניי לערנען יעדן טאג די הייליגע תורה
התחדשות, שבת החודש

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת ויקהל-פקודי, כ"ב אדר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר, קרית ברסלב


די וואך ליינט מען פרשת החודש, זאלסטו זיך זייער שטארקן און זיך אויפפרישן אין עבודת השם, ווייל צדיקים זאגן אז פרשת החודש איז א גוטע צייט זיך צו באנייען און זיך אויפפרישן אין עבודת השם און נישט זיין אלט; דער הייליגער רבי זאגט (שיחות הר"ן, סימן נא): "אין טוב להיות זקן", עס איז נישט גוט צו זיין אלט, "הן חסיד זקן, הן צדיק זקן", סיי אן אלטער חסיד, סיי אן אלטער צדיק - איז נישט גוט צו זיין; מען דארף זיך באנייען יעדן טאג אנצוהייבן פונדאסניי דינען דעם אייבערשטן.


הייב אן פונדאסניי לערנען יעדן טאג די הייליגע תורה, מאך זיך א קביעות צו לערנען יעדן טאג א בלאט גמרא, דער הייליגער צדיק רבי שלמה מ'זוועהיל זכותו יגן עלינו האט זיך אויסגעדריקט: "א מענטש וואס לערנט נישט א בלאט גמרא, יענעם טאג האט ער א פנים ווי א הונט, ה' ישמרינו", און אמאל האט ער געשריגן צום גבאי ער זאל שנעל קומען ווייל א הונט איז אין שטוב, און ווען דער גבאי האט געפרעגט: "וואו איז די הונט?" האט ער געוויזן: "דער מענטש זעט אויס ווי א הונט", השם ישמרינו; זאלסטו זיך באנייען און אנהייבן לערנען גמרא, מאך זיך א קביעות צו לערנען אין א סדר א בלאט גמרא נאך א בלאט, און אז דו קומסט אן צו א שטיקל גמרא וואס דו פארשטייסט נישט - זאלסטו זיך נישט אפשטעלן, נאר לערן ווייטער אין א סדר.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#8326 - לאז דיך נישט נארן
לימוד התורה, תכלית

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת ויקהל-פקודי, כ"ג אדר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


דער הייליגער רבי זאגט (שיחות הר"ן, סימן ו), דער יצר הרע איז צוגעגליכן צו איינער וואס לויפט ארום מיט א פארמאכטע האנט, ער לויפט צווישן מענטשן, קיינער ווייסט נישט וואס ער האט אין האנט, יעדער מיינט אז ער האט עפעס וואס עס איז אינטערעסאנט פאר אים, און אלע לויפן אים נאך, צום סוף עפנט ער אויף זיין האנט, און מען זעט אז ער האט גארנישט אין האנט; אזוי פאפט ער אויס יעדן איינעם, מען לויפט אים נאך א גאנץ לעבן, ביז ווען מען גייט אוועק פון דער וועלט קוקט מען זיך אן, און מען זעט אז מען האט ליידיגע הענט, און מוהרא"ש זכרונו לברכה זאגט אז דער שיחה גייט בעיקר ארויף אויף זיך נישט לאזן נארן מיט נאכלויפן א מנהיג, ווייל מען קען אמאל נאכלויפן איינעם א גאנץ לעבן, און ביים סוף עפנט מען אויף די האנט און מען דערזעט זיך מיט ליידיגע הענט.


ווי אזוי ווייסט מען אויב מען נארט זיך אדער נישט? מען דארף שטענדיג זיך בודק זיין און זיך פרעגן 'וואס האב איך אין מיינע הענט?' מען דארף זיך אלץ בודק זיין אויב מען ווערט נישט אפגענארט; אן תורה, אן תפילה - איז אלעס געפאפט, אלעס אפגענארט.


דעריבער וויל איך דיר זייער בעטן לאז דיך נישט נארן, כאפ אריין יעדן טאג אביסל חומש רש"י מיטן תרגום, טייל עס איין לויט די טעג פון די וואך, זונטאג ביז שני, מאנטאג ביז שלישי, און אזוי ווייטער, אזוי ווען עס קומט סוף וואך וועסטו האבן געענדיגט די פרשה. חכמינו זכרונם לברכה זאגן (ברכות ח.): "לְעוֹלָם יַשְׁלִים אָדָם פַּרְשִׁיוֹתָיו עִם הַצִּבּוּר שְׁנַיִם מִקְרָא וְאֶחָד תַּרְגוּם, שֶׁכָּל הַמַשְׁלִים פַּרְשִׁיוֹתָיו עִם הַצִּבּוּר, מַאֲרִיכִים לוֹ יָמָיו וּשְׁנוֹתָיו", דאס איז א סגולה פאר אריכות ימים, און דאס ראטעוועט א מענטש פון אלעם שלעכטס.


די וואך פרשת ויקהל פקודי ענדיגן מיר סדר שמו"ת; וואו ביסטו? ווי האלסטו אין דער וועלט? וואלסטו געפאלגט וואס מוהרא"ש האט אונז געזאגט צו טון, וואלסטו זוכה געווען צו ענדיגן סדר שמו"ת; ברודער וועק זיך אויף, דער הייליגער רבי זאגט (שיחות הר"ן, סימן נא): "אֶת זֶה תְּקַבְּלוּ מִמֶּנִּי", דאס זאלט איר מקבל זיין פון מיר, "שֶׁלֹא יַטְעֶה אֶתְכֶם הָעוֹלָם", די וועלט זאל אייך נישט אפנארן, "כִּי הָעוֹלָם מַטְעֶה מְאֹד", ווייל די וועלט נארט אייך, לאזט אייך נישט נארן. הייב יעצט אן מעביר סדרה זיין, און לערן תורה, מאך זיך שיעורים כסדרן אין אלע חלקים פון די תורה; מאך זיך א שיעור אין משניות, גמרא, שלחן ערוך און אין דעם רבינ'ס ספרים.


אין די תורה ליגט אלע סגולות; אז דו וועסט לערנען תורה וועסטו נישט פארגאפט ווערן פאר יעדע נייע זאך. יעדע שטיק צייט קומט א נייע טפשות וואס בלאזט, און מענטשן פאלן פאר דעם, מענטשן לאזן זיך נארן; איך בעט דיר, געב זיך אכטונג מען זאל דיך נישט אפנארן מיט סגולות וכו' וכו', 'אין סגולה כתורה', נישטא נאך א סגולה ווי די הייליגע תורה, מענטשן ווערן זייער פארגאפט פאר מענטשן וואס זאגן עתידות, נשמות, תיקונים, נאטורן וכו' וכו'; אלעס איז נארישקייטן, נאר תורה איז אמת, נאר תפילה איז אמת, נאר די סגולות פון צדיק וואס ברענגט דיך צום אייבערשטן און צו קיום התורה - איז אמת.


היינט וועט זיין א שיעור, קום צום שיעור, באניי זיך, עס קומט שבת החודש, עס קומט דעם רבינ'ס יום הולדת, עס קומט חודש ניסן, די חודש פון די גאולה, א צייט וואס מען קען ווערן אויסגעלייזט - יעדער פון זיינע פראבלעמען.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#8325 - קיינמאל זאלסטו נישט בלאזן אדער איגנארירן דיין ווייב
תפילות אויף אידיש, שלום בית, חובות

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת ויקהל-פקודי, כ"ב אדר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


זיי מחזק דיין ווייב, הער איר אויס, זי פאלט פון די כוחות פון די ארבעט מיט די קינדער, די קינדער פאלגן איר, נישט זי האט נישט די כוחות אנצוגיין; זאלסטו איר אויסהערן, און שמייכל צו איר, און שטארק איר, און לייג צו א האנט מיט די קינדער; דאס וויל יעצט דער אייבערשטער פון דיר, דאס איז יעצט דיין עבודת השם.


אז דו האסט גארנישט אין שטוב, די שאפעס זענען ליידיג, און דו קומסט געלט פאר מענטשן, דו זונקסט אין חובות - זאלסטו גיין אין א ווינקל, אין א שטילע פלאץ, דארט זאלסטו זיך אויסוויינען פארן אייבערשטן; די ערשטע זאך זאלסטו תשובה טון, בעט איבער דעם אייבערשטן, בעט אים ער זאל דיר פארגעבן אויף אלעס און זאג פארן באשעפער אז דו האסט אוועק געדרייט די שפע עס זאל גיין צו די קליפות מיטן פוגם זיין בברית, מיט הוצאת זרע לבטלה רחמנא לצלן, און יעצט האסטו פארלוירן די שפע, בעט: "הייליגער באשעפער איך טו תשובה, איך האב באמת חרטה אויף אלעס וואס איך האב געטון, איך גיי שוין זיין גוט, איך בעט דיר געב מיר שפע אז איך זאל קענען באצאלן מיינע חובות און קענען מפרנס זיין מיין שטוב".


אויך זאלסטו נישט זיין באליידיגט ווען דיין ווייב טוט נישט פינקטליך אזוי ווי דו ווילסט, זיי איר דן לכף זכות, זי האט אויך געפילן און זי האט אויך א מיינונג, און אז זי טוט נישט אזוי ווי דו ווילסט - איז נישט עק וועלט.


קיינמאל זאלסטו נישט בלאזן אדער איגנארירן דיין ווייב, דאס איז דאך דיין ווייב וואס דער אייבערשטער האט דיר געגעבן; אז דו בלאזט אויף איר, דו איגנארירסט איר - איז דאס כפוי טובה.


גיי שוין אהיים און בעט איבער דיין ווייב.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#8324 - א קונץ איז אויפצוהייבן א איד
התחזקות, אחדות

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת ויקהל-פקודי, כ"א אדר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


היינט איז די יארצייט פון הייליגן רבי ר' אלימלך פון ליזענסק זכותו יגן עלינו. מוהרא"ש דערמאנט זייער אסאך אז דער הייליגער רבי ר' זושא זכותו יגן עלינו האט געפרעגט זיין ברודער דער הייליגער רבי ר' אלימלך זכותו יגן עלינו: "מיט וואס האסטו זוכה געווען אז מען זעט ביי דיר אזעלכע גרויסע מופתים?" האט דער הייליגער רבי אלימלך געזאגט: "ברודער, איך האב אריינגעברענגט א שטארקע ליבשאפט צווישן מיינע תלמידים, מען האט זיך זייער ליב איינער דעם צווייטן און מען רעדט שיין איינער צום צווייטן, דאס איז די סוד פארוואס דא איז דא מופתים"; דאס דארפן מיר זיך פארנעמען היינטיגן טאג, דאס וועט אונז ברענגען אלע ישועות.


זיכער אין שטוב, אז מען לעבט בשלום, מען איז נישט מקפיד אויף די כבוד, מען פארקוקט אויף די אייגענע כבוד, מען זוכט נאר עס זאל זיין שלום - קומט אין שטוב ישועות, און אויך צווישן אונז חברים; אז מיר וועלן זוכן ווי מען קען א טובה טון איינער פארן צווייטן, מיר וועלן רעדן שיין איינער אויפן צווייטן - וועלן מיר האבן ישועות.


קלאפ זיך נישט אראפ, און מיין נישט אז עס א קונץ זיך אראפצוקלאפן, און זיך צעברעכן. דער רבי האט אונז געלערנט פארקערט, ביים רבי'ן איז געווען א מעשה, עס איז געווען א איד וואס האט זיך באניצט מיט קבלה מעשיות, אבער מיר ווייסן אז דער ארי הקדוש שרייבט מען זאל נישט עוסק זיין אין דעם ווייל מיר זענען טמאי מתים, מיר האבן נישט היינטיגע צייטן די אפר פרה אדומה, ממילא טאר מען זיך נישט באניצן מיט דעם און אויב מען באניצט זיך מיט דעם - לייגט מען זיך אריין אין א סכנה (עיין בספר שערי קדושה לרבי חיים ויטאל חלק ג, שער ו), און דער איד האט זיך יא באניצט מיט דעם, זענען געקומען חסידים וכו' און מען האט אים געמאכט א משכנתא, מען האט אים ארום געבינדן די אויגן און אים גענומען און צאמגעשלאגן וכו', און דער איד איז ממש אראפגעפאלן אין א שרעקליכע עצבות, און ער איז ממש יצא מדעתו.


די משפחה האבן נישט געוואוסט וואס צו טון, זיי זענען ארום געלאפן צו אלע רבנים, אבער קיינער האט נישט געקענט ארויסנעמען דעם איד פון זיין מרה שחורה, ביז זיי זענען אנגעקומען צום רבי'ן און דער רבי האט זיי געהאלפן, דער רבי האט געזאגט: "א קונץ אראפ צו ווארפן א איד? א קונץ איז אויפצוהייבן א איד", דער רבי האט גערעדט מיט אים ביז ער איז ארויס פון זיין מרה שחורה און ער האט צוריק באקומען אלע זיינע מדריגות, והבן למעשה.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#8323 - מאך זיכער אז דיינע קינדער זענען דרך ארץ'דיג
חינוך הילדים, דרך ארץ, התבודדות

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת ויקהל-פקודי, כ' אדר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


רעד צו דיינע קינדער זיי זאלן זיין דרך ארץ'דיג פאר זייערע מלמדים, טיטשערס און מגידי שיעורים, און פרעג אויס זייערע מלמדים און מגידי שיעורים - ווי אזוי זיי פירן זיך.


לאז נישט דיינע קינדער הפקר, זיי מחנך דיינע קינדער, און אז דו הערסט פון די מלמדים, טיטשערס, מגידי שיעורים אז זיי זענען נישט דרך ארץ'דיג - זאלסטו זיי מחנך זיין. נעם די זאך זייער ערנסט, ווייל אז מען לאזט נאך די דרך ארץ קען מען אינגאנצן אוועק פאלן. חכמינו זכרונם לברכה זאגן (שמות רבה א, א), עס שטייט אין פסוק (משלי יג, כד): "חוֹשֵׂךְ שִׁבְטוֹ שׂוֹנֵא בְנוֹ", ווער עס איז נישט מחנך די קינדער האט פיינט זיינע קינדער, "וְאֹהֲבוֹ שִׁחֲרוֹ מוּסָר", ווידער דער וואס איז מחנך די קינדער ווייזט דאס אז ער האט ליב זיינע קינדער; ווייל אויב דער מענטש איז נישט מחנך זיינע קינדער וועלן זיי חס וחלילה אראפגיין פון אידישן וועג. אברהם אבינו האט געזען ישמעאל קומט אהיים מיט א געטשקע און שפילט זיך מיט עבודה זרה'ס און ער האט אים גארנישט געזאגט, ער האט אים געשוינט, שפעטער האט ער אים געדארפט פארטרייבן פון שטוב, און אזוי אויך איז געווען מיט עשיו, יצחק אבינו האט ליב געהאט עשו און אים גארנישט געזאגט, צום סוף איז ער ארויס לתרבות רעה; זעט מען פון דעם, אז ווען א מענטש לאזט זיינע קינדער הפקר, ער זאגט זיי נישט קיין מוסר - האט מען שפעטער חרטה.


אויך זאלסטו זיך מתבודד זיין, בעט דעם אייבערשטן ער זאל דיר העלפן זיך קענען שטארקן אויף די נסיונות, דעם אייבערשטן זאלסטו דערציילן אלעס, דערצייל אלעס ווייל ער ווייסט סיי ווי אלעס, און אפילו ער ווייסט אלעס דארף מען אים אלעס דערציילן, אזוי גייט עס ארויס פונעם מענטש. דאס איז דאך די מצוה פון וידוי דברים, דערציילן דעם אייבערשטן אלעס וואס מען האט געטון און אים בעטן ער זאל מוחל זיין; אזוי זאלסטו טון, זיי זיך מתבודד, גיי אין א ליידיגע פלאץ, א שטילע פלאץ וואו קיינער ווייסט נישט, און דארטן זאלסטו זיך אויסרעדן און אויסוויינען צום אייבערשטן ער זאל רחמנות האבן אויף דיר, רחמנות האבן אויף דיין נשמה.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#8322 - נאך א זון וואס טוט אן די הייליגע תפילין
בר מצוה

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת כי תשא, י"ב אדר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


חסדי השם יתברך נעכטן נאכט מוצאי שבת איז פארגעקומען א שיינע סעודת בר מצוה פאר מיין זון הבחור יצחק דוד נר יאיר, די סעודה איז געווען אין ישיבה. סיי מיין טאטע, קארלסבורגער רב שליט"א איז געווען, סיי מיין שווער הרב רבי מרדכי אהרן מייזליש שליט"א איז געווען, ביידע זיידעס האבן גערעדט. עס זענען געקומען אסאך פון אנשי שלומינו פון שטעטל, מענטשן האבן זיך מטריח געווען און געקומען צו פארן א לאנגע וועג מיט צו האלטן די שמחה, איך האב זיך זייער געפרייט.


מה אשיב לה' אז איך האב געקענט אנטון פאר נאך א זון די הייליגע תפילין, איך און מיין ווייב זעמער זייער פרייליך פאר די מתנה אז מיר האבן נאך א זון וואס טוט אן די הייליגע תפילין; וואס נאך קען מען האבן? וואס מער קען א טאטע מאמע האבן? איך ווינטש עס דיר, דו זאלסט אויך זוכה זיין צו זען נחת, זען ווי דיינע זין טוען אן תפילין יעדן אינדערפרי.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.