בריוון פונעם ראש ישיבה שליט"א

#6821 - א מחי' צו גיין צווישן די פעלדער שמועסן מיט'ן אייבערשטן
תפילות אויף אידיש, התבודדות

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת מקץ, כ"ד כסליו, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד מיין טייערער ... נרו יאיר, קרית ברסלב


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


האסט מיך אזוי מחי' געווען מיט דיין בריוו, האסט מיך ממש אויפגעלעבט מיט דעם וואס דו גייסט התבודדות, דו גייסט אין 'וואלנאט מאונטן' שפאצירן מיטן אייבערשטן, דו קענסט שוין דארט יעדע בוים און יעדע וועג - פון אזוי סאך גיין התבודדות.


וואלנאט איז אגוז, חכמינו זכרונם לברכה זאגן (שיר השירים רבה ו, ב), אויפן פסוק (שיר השירים ו, יא): "אֶל גִּנַּת אֱגוֹז יָרַדְתִּי", צום וואלנאט מאונטן בין איך געגאנגען; וואס עפעס זענען אידן צוגעגליכן צו אגוזים? זיי זאגן אסאך פשטים, איינע פון די פשטים, אז א ניסל ווען עס פאלט אין בלאטע קען מען דאס אפוואשן און עס בלייבט ריין אזוי ווי פריער, אנדערש ווי אנדערע פרוכט, אזוי אויך אידישע קינדער, ווען זיי פאלן אין בלאטע קענען זיי זיך גוט אפוואשן מיט תשובה און מעשים טובים. אויך ווייל אויב מען פארדעקט די ווארצלען פון א ניסל בוים קען דאס נישט וואקסן, אזוי אויך, ווער עס פארדעקט זיך, ער איז זיך נישט מתוודה – "מְכַסֶּה פְּשָׁעָיו לֹא יַצְלִיחַ" (משלי כח, יג), עיין שם במדרש.


אה מחי' צו גיין צווישן די פעלדער שמועסן מיטן אייבערשטן, מען בויט אויף די אמונה. דו שרייבסט אז היינט נאכן גיין אזויפיל שעות התבודדות – איז דיין אמונה אסאך שטערקער; אודאי איז אזוי, דאס רעדן און שמועסן מיטן אייבערשטן בויט אויף די אמונה אזוי שטארק, אז מען דארף מער נישט קיינעם נאר דעם אייבערשטן, מען האט נישט מורא פון קיינעם נאר פונעם אייבערשטן.


האסט מיך אזוי מחי' געווען אז דו גייסט מיט די עצות פון רבי'ן, דאס איז מיין גאנצע כוונה מיטן שטעטל, נאר פאר דעם אז מען זאל לעבן מיטן אייבערשטן, מען זאל גיין צווישן די ביימער און שמועסן מיטן אייבערשטן, אים בעטן: "הייליגער באשעפער פיר מיך אויפן אמת'ן וועג, איך וויל זיך נישט נארן, איך וויל לעבן מיט דיר, איך וויל נכלל ווערן אין דיר בתכלית השלימות".


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א פרייליכן חנוכה.

#6820 - יעדן ליב האבן, און אויך דרך ארץ, קען מען נאר מיט תפילה
חנוכה, שטעטל, גבאי, ליכט צינדן

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת מקץ, כ"ד כסליו, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר, גבאי קרית ברסלב


געדענק וואס א גבאי מיינט, שמייכלען און אויפלעבן יעדן איינעם בלי יוצא מן הכלל, און זען אין יעדן איינעם נאר דאס גוטס, און אז מען זעט חסרונות - דארף מען גיין זיך מתבודד זיין אין די פעלדער און אין די וועלדער.


אויך דארף מען זען אז אלעס זאל זיך פירן מיט דרך ארץ, די שול און אזוי אלעס ארום - זאל זיין מיט דרך ארץ, און מיט מאכן א גוטע נאמען פארן צדיק; אויפהייבן דעם רבינ'ס נאמען. אזוי ווי דער רבי זאגט (ספר המדות אות צדיק, סימן סט): "מִי שֶׁאוֹהֵב אֶת הַצַּדִּיק", ווער עס האט ליב דעם צדיק, "צָרִיךְ לִשְׁמֹר אֶת הַצַּדִּיק, שֶׁלֹּא יֵצֵא עָלָיו שֵׁם רָע", דארף אכטונג געבן עס זאל נישט ארויסגיין א שלעכטע נאמען אויפן צדיק; בפרט אין היכל הקודש דארף מען זייער מקפיד זיין עס זאל זיין אלעס מיט דרך ארץ.


פארשטייט זיך אז די צוויי זאכן - יעדן ליב האבן און זען עס זאל זיין סדר און דרך ארץ – קען מען נאר צאמשטעלן מיט תפילה והתבודדות.


ביטע איבערגעבן אין שטעטל פאר די אינגעלייט זיי זאלן נישט ארויפקומען צו מיין חנוכה ליכט צינדן, איך וויל צינדן פריוואט מיט מיינע קינדער, מכמה טעמים.


א פרייליכן חנוכה.

#6819 - גוט געלערנט שווימען, קומט מען אן בשלום
תהלים, בית פיגא

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת וישב, ט"ז כסליו, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


 


... תחי', תלמידה בית פיגא טברי'


איך האב ערהאלטן אייער בריוו.


איך פריי זיך זייער אז איר האט הנאה אין בית פיגא. הערט זיך גוט איין וואס אייערע לערערינס לערנען, נאך אביסל גייט איר ארויס פון סקול, איר גייט חתונה האבן, עס איז אזוי ווי מען פאלט אריין אין א רוישיגע וואסער, און נאר אויב מען האט זיך גוט געלערנט שווימען - קומט מען אן בשלום, אזוי איז די לעבן; די יארן וואס מען גייט אין שולע לערנט מען אויס שווימען, מען לערנט אויס ווי זיך צו ראטעווען אין לעבן; דורך רעדן צום אייבערשטן, דורך אמונה, דעם רבינ'ס עצות ראטעוועט דעם מענטש מען זאל זיך נישט דערטרענקען.


זאגט יעדן טאג תהילים, אפילו אביסל; ווייל ווער עס זאגט תהילים איז זוכה צו ווערן נאנט צום אייבערשטן.


דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#6818 - דריי מינוט התבודדות
חיזוק פאר מיידלעך, התבודדות

 


בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת וישב, ט"ז כסליו, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


... תחי', תלמידה בית פיגא טברי'


איך האב ערהאלטן אייער בריוו.


אה מחי' אז איר הויבט אן די טאג מיט דריי מינוט התבודדות; איין מינוט דאנקט איר דעם אייבערשטן, איין מינוט געבט איר אוועק פאר תשובה, און נאך א מינוט פאר תפילה ובקשה.


אין אמת'ן האט דער רבי געוואלט מיר זאלן א גאנצן טאג נאר רעדן צום אייבערשטן (חיי מוהר"ן, סימן תלח), אבער אז מען קען נישט - זאל מען זיך באשטימען א צייט, א שעה יעדן טאג - צו רעדן צום אייבערשטן, קומט מוהרא"ש און זאגט, הויב אן מיט אפאר מינוט און מיט די צייט וועט ווערן די גאנצע טאג ארום גענומען מיט רעדן צום אייבערשטן.


אזוי זאלט איר טון; הויבט אן מיט דריי מינוט, און מיט די צייט וועט איר מאכן נאך אמאל דריי מינוט, און נאכדעם פינף מינוט, און אזוי וועט די גאנצע טאג זיך ארומדרייען מיט טראכטן און מיט רעדן צום אייבערשטן.


דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


 

#6817 - אין זכות פון שלום וועט זיין ברכה והצלחה
ספיקות, שלום

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת מקץ, כ"ב כסליו, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


מרת ... תחי'


איך האב ערהאלטן אייער בריוו.


אויף אייער פראגע וכו'; איר זאלט אלעס טון למען השלום, שלום איז קדושה, שלום איז אמת, די גרעסטע זאך איז שלום, די גרעסטע זאך פאר די קינדער איז שלום. דער רבי זאגט (ספר המדות אות שלום, סימן יז): "עַל יְדֵי רְדִיפַת שָׁלוֹם מַצִּיל לְבָנָיו מִמִּיתָה וּמִגָּלוּת", דורך זוכן שלום ראטעוועט מען די קינדער פון מיתה און פון גלות. די גאנצע ברכה קומט דורך שלום, דער רבי זאגט (שם, סימן יח): "הַבְּרָכָה בָּא עַל יְדֵי שָׁלוֹם", ברכה קומט דורך שלום.


לעבט נישט מיט קיין ספיקות, געבט איבער די גאנצע זאך פארן אייבערשטן און טוט אלעס נאר פאר שלום, ובזכות שלום וועט זיין ברכה והצלחה, און די קינדער וועלן לעבן און נישט האבן קיין גלות לעבן, נאר א שיינע זיסע גליקליכע לעבן.


דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#6816 - די ווארט 'באשערט' לאז פאר די אנדערע זייט
שידוכים

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת מקץ, כ"ב כסליו, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


מיין טייערער ... נרו יאיר


אז מען טראגט דיר אן א שידוך - זאלסטו עס נישט אפזאגן; די ווארט 'באשערט' לאז פאר די אנדערע זייט, זאלן זיי אפזאגן די שידוך, און אז מען זאגט דיר 'ניין' - זאלסטו נישט ווערן צעבראכן, נאר זאגן עס איז נישט 'באשערט', אבער דו פון דיין זייט זאלסטו זיין גרייט אויף יעדע שידוך וואס מען טראגט דיר אן, זאלסט חתונה האבן נאר צו טון רצון השם יתברך.


געב זיך אכטונג פון די גרויסע פיינט וואס הייסט 'צייט', ווייל מען געבט זיך איין דריי און מען גייט שוין צוריק צום אייבערשטן, און מען מוז חתונה האבן און ברענגען קינדער.


וואויל איז דער וואס וועלט זיך נישט, ער טוט דעם רצון פון אייבערשטן; וועט אים זיין גוט בזה ובבא.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#6815 - לערנען הלכה מיט די בחורים
כיבוד אב ואם, ישיבה, הלכה

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת מקץ, כ"ב כסליו, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


מיין טייערער ליבער ... נרו יאיר, קרית ברסלב


איך וויל דו זאלסט לערנען מיט די בחורים הלכה; הלכות ברכות, הלכות תפילה, ווי אזוי זיך צו פירן טאג טעגליך, און ווען עס קומט א יום טוב - זאלסטו לערנען די הלכות פון די יום טוב; חנוכה לערן מיט זיי הלכות חנוכה, פורים לערן מיט זיי הלכות פורים, און אזוי ווייטער.


אז דו פארסט ממילא אריבער די שטוב פון דיינע עלטערן - זאלסטו יעדן טאג ארויפגיין צו דיין מאמע איר באגריסן, איר פרייליך מאכן מיט א מעשה, מיט א גוט ווארט. היינטיגע טעג - ווען אלע האבן א קאר - איז אזוי גרינג צו טון די מצוה פון כיבוד אב ואם, און אפילו מען וואוינט אביסל ווייט - דארף מען כאטשיג איין מאל א חודש אריבערגיין צו די עלטערן, און אז מען וואוינט נאנט - כאטשיג איין מאל א וואך, און אז מען וואוינט אין די זעלבע שטאט, די זעלבע געגנט - דארף מען גיין יעדן טאג צו זיי.


זיי מחי' דיין מאמע. דער אייבערשטער זאגט (קידושין ל:): "בזמן שאדם מכבד את אביו ואת אמו, אמר הקדוש ברוך הוא, מעלה אני עליהם כאילו דרתי ביניהם וכבדוני", ווער עס איז מכבד טאטע מאמע איז אזוי ווי מען איז מיך מכבד; די מצוה פון כיבוד אב ואם איז אזוי גרויס, "הוקש כיבוד אב ואם לכבודו של מקום" (בבא מציעא לב.), עס איז די זעלבע זאך ווי מכבד זיין טאטע מאמע.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#6814 - זיין פעלזן פעסט צו היטן די הלכות
תשובה, אידישע שטוב, הלכה

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת מקץ, כ"ב כסליו, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


מיין טייערער ליבער הארציגער ... נרו יאיר


היט די הלכות פון טהרת המשפחה, מען מוז היטן די הלכות, און אז דיין ווייב וויינט וכו' - זאלסטו ווייטער בלייבן היטן די הלכות; וויינען איז נישט שטערקער פון די תורה. אויב מען היט די הלכות בלייבט די שטוב גאנץ, און אויב נישט, גט מען זיך ביים סוף חס ושלום.


ווען דו ביסט געווען ביי מיר מיט דיין ווייב און דערציילט וכו' - האב איך זיך זייער דערשראקן, ווייל איך ווייס וואס דער סוף איז אויב מען היט נישט קיין הלכות, די תורה זאגט (ויקרא יח, כט): "וְנִכְרְתוּ", מען ווערט פארשניטן פון די וועלט און פון יענע וועלט.


די הייליגע חכמים זאגן (שבת יג.), אליהו הנביא האט דערציילט: "מַעֲשֶׂה בְּתַלְמִיד אֶחָד שֶׁשָּׁנָה הַרְבֵּה וְקָרָא הַרְבֵּה וְשִׁמֵּשׁ תַּלְמִידֵי חֲכָמִים הַרְבֵּה, וּמֵת בַּחֲצִי יָמָיו", עס איז געווען א מענטש וואס האט זייער פלייסיג געלערנט און ער איז געשטארבן זייער יונג, זיין ווייב האט דאס נישט אויסגעהאלטן, זי האט אנגעהויבן ארומלויפן צו אלע שולן און ישיבות און געפרעגט, ווי אזוי קען זיין אז מיין מאן איז געשטארבן יונג, עס שטייט דאך אין די תורה (דברים ל, כ): "כִּי הוּא חַיֶּיךָ וְאֹרֶךְ יָמֶיךָ", ווער עס לערנט תורה וועט לאנג לעבן, מיין מאן האט געלערנט אסאך תורה - חומש, משניות און גמרא, פארוואס איז ער נפטר געווארן אזוי יונג?! "וְלֹא הָיָה אָדָם מַחֲזִירָהּ דָּבָר", און קיינער האט נישט געוואוסט וואס איר צו ענטפערן, איינמאל - דערציילט אליהו הנביא - בין איך איינגעשטאנען ביי די פרוי און זי האט מיר דערציילט די גאנצע מעשה, און האב איך איר געפרעגט: "איר האט געהאלטן טהרת המשפחה?" האט זי געענטפערט: "אוודאי האבן מיר געהאלטן טהרת המשפחה", האט איר אליהו הנביא אויסגעפרעגט פינקטליך צי זי קען די הלכות פון טהרת המשפחה, ביז זי האט מודה געווען אז איר מאן האט נישט אכטונג געגעבן אויף די הלכות אין די שבעה נקיים; האט אליהו הנביא איר געזאגט: "בָּרוּךְ הַמָּקוֹם שֶׁהֲרָגוֹ", געלויבט איז דער אייבערשטער אז ער האט אים גע'הרג'עט, ווייל אין די תורה שטייט (ויקרא יח, יט): "וְאֶל אִשָּׁה בְּנִדַּת טֻמְאָתָהּ לֹא תִקְרַב".


טו תשובה, און זע צו פארן מיט דיין ווייב קיין אומאן צום רבינ'ס ציון און זאגן דארט די תיקון הכללי, און מהיום והלאה זאלסטו זיין פעלזן פעסט צו היטן די הלכות.

#6813 - יעדן איינעם מחזק זיין, און קוקן גוט אויף יעדן איינעם
משמש דעם רבי'ן, חלישות הדעת, התבודדות

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת מקץ, כ"ב כסליו, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


מרת ... תחי'


איך האב ערהאלטן אייער מעסעדזש.


וואויל איז אייך אז איר זענט משמש דעם רבי'ן, איר פארשפרייט די זיסע עצות פון רבי'ן פאר נשות אנשי שלומינו, איר נעמט זיי צאם איין מאל א וואך, איר רעדט מיט זיי און איר געבט זיי צו הערן די שיעורים פאר פרויען, דאס איז די גרעסטע זאך ביים אייברשטן, מחזק זיין אידישע קינדער.


האט נישט חלישות הדעת וכו', זייט יעדן דן לכף זכות, קיינער וויל נישט זיין שלעכט און קיינער איז נישט שלעכט, מען דארף יעדן איינעם מחזק זיין און קוקן גוט אויף יעדן איינעם, אזוי קען מען יעדן איינעם ברענגען צו די העכסטע מדריגה.


רבי נתן האט געזאגט: "ווען איך זע א חסרון ביי א צווייטן, איז דאס אדער ווייל האב איך נישט געהאט יענעם טאג התבודדות, און אז איך האב יא געמאכט התבודדות - איז דאס געווען ווינציג".


דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#6812 - אנגעטון תכריכים צו דערמאנען פון די חתונה
יום החופה

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת מקץ, כ"ב כסליו, שנת תשפ"ה לפרט קטן


מיין טייערער ... נרו יאיר


פאריגע וואך האב איך געמאכט א שבע ברכות ביי מיר אין שטוב פאר החתן ..., מיר האבן זיך זייער מחזק געווען מיטן הייליגן רבינ'ס ווערטער. איינער האט דערציילט ווי מען האט אים אנגעשראקן פאר זיין חופה אז מען טוט אן די ווייסע קיטל צו דערמאנען אז נאך אביסל וועט מען אנטון די ווייסע תכריכים, אז עס איז אים ממש שלעכט געווארן, ער האט נישט געהאט קיין חשק צו זיין חופה.


מיר האבן גערעדט אז אין ברסלב זאגט מען פארקערט, מען זאגט פארן נפטר אין די אויער: "קוק, מען האט דיר אנגעטון ווייסע תכריכים, דערמאן זיך אז דו האסט חתונה געהאט און געברענגט קינדער מיט מסירות נפש, האסט זיי מחנך געווען, איז וואס ביסטו אזוי בעצבות? דו לאזט איבער דורות וואס פירן זיך אויפן דרך הישר".


אשרינו אז מיר האבן א רבי וואס מאכט אונז פרייליך און שלעפט אונז ארויס פון די עצבות ומרה שחורה.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#6811 - אז מען פרובירט דיך צו צעברעכן, זאלסטו מער גיין הפצה
חיזוק למפיץ

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת מקץ, כ"ב כסליו, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


מיין ליבער טייערער ... נרו יאיר


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


וואס ביסטו אזוי צעבראכן? וואלסטו געוואוסט ווי מען בארימט זיך אין הימל מיט א מפיץ, ווי חשוב אין הימל איז דער וואס פארשפרייט דעם הייליגן רבינ'ס עצות פאר די וועלט - וואלסטו נישט געווען צעבראכן, דו וואלסט געטאנצן פאר שמחה פון די נחת רוח וואס די ביסט גורם אין אלע עולמות עליונים.


מוהרא"ש דערציילט, ווען דער הייליגער צדיק רבי יצחק מדראביטש זכותו יגן עלינו איז נפטר געווארן, איז רש"י הקדוש אים אנטקעגן געקומען אויבן אין הימל און אים געפרעגט: "וואס פאר א גוטע מעשים טוט אייער זון רבי מיכל'ע זלאטשובער אז אויבן אין הימל מאכט מען אזא רעש פון אים?" האט דער טאטע רבי יצחק מדראביטש געענטפערט: "ער לייגט אריין כוחות אין דאווענען וכו'", האט אים רש"י הקדוש געזאגט: "פאר דעם אליין וואלט מען נישט געמאכט אזא רעש דא אין הימל פון אים; אסאך צדיקים לייגן אריין כוחות אינעם דאווענען און מען מאכט נישט אזא גרויסע עסק פון זיי", האט דער טאטע געזאגט: "ער לערנט זייער פלייסיג", האט אים רש"י הקדוש געענפערט: "דאס קען אויך נישט זיין די סיבה, ווייל אסאך צדיקים לערנען פלייסיג די הייליגע תורה, און פאר דעם אליין רעש'ט זיך נאכנישט", האט ער געזאגט: "צוליב זיין חסד און צדקה וכו'", האט רש"י נאכאלץ נישט מסכים געווען, ביז רבי יצחק מדראביטש האט אים געזאגט: "אפשר ווייל ער ברענגט צוריק מענטשן צום אייבערשטן? ער איז עוסק אין דעם זייער שטארק", האט רש"י הקדוש געזאגט: "יעצט פארשטיי איך שוין פארוואס ער איז אזוי חשוב".


אז מען פרובירט דיך צו צעברעכן - זאלסטו ווערן שטערקער און שטערקער, און מער גיין הפצה, מער פארשפרייטן די ליכטיגע עצות פון רבי'ן פאר די גאנצע וועלט.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#6810 - הייליגער באשעפער געב אונז קינדער
קינדער, תפילות אויף אידיש, בזיונות

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת מקץ, כ"ב כסליו, שנת תשפ"ה לפרט קטן


מיין טייערער ... נרו יאיר


זונטאג, נאכדעם וואס דו ביסט געווען ביי מיר מיט דיין ווייב, ענק האבן געוויינט פאר קינדער, ענק ווילן געהאלפן ווערן מיט קינדער - בין איך געגאנגען צו א משפחה חתונה און איך האב געהאט בזיונות, קינדער און יונגע בחורים האבן גענומען קונטרסים עצתו אמונה (זעט אויס א מפיץ איז געווען דארט ביי די חתונה), זיי האבן דאס צעריסן און ארום געווארפן, איך האב געהאט שטילע בזיונות, ברוך השם עס איז געווען מיט רחמנות, איך האב געבעטן דעם אייבערשטן עס זאל זיין ברחמים ובחסדים.


האב איך געבעטן דעם אייבערשטן ענק זאלן האבן קינדער; איך ווארט צו הערן די גוטע נייעס אז ענק זענען געהאלפן געווארן.


שטארק דיין ווייב, און זי זאל דיך שטארקן. יעדן טאג זאלן ענק אינאיינעם דאנקען דעם אייבערשטן, און נאכדעם אינאיינעם בעטן: "הייליגער באשעפער געב אונז קינדער, הייליגע קינדער, קינדער תלמידי חכמים, קינדער וואס וועלן ליכטיג מאכן די וועלט".


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#6809 - בלייב אין שטוב, זיי אן ערליכער איד
שלום בית, משניות, סדר דרך הלימוד, קיאסק

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת מקץ, כ"ב כסליו, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


מיין טייערער ליבער ... נרו יאיר


דיין ווייב שרייבט מיר אז עס איז איר אזוי שווער, זי ווארט גאנצע נעכט דו זאלסט אהיים קומען, זי גייט יעדע נאכט אליין שלאפן, זי שרייבט זי שפירט ווי עס גייט שוין צו איר מח, ווי זי גייט כאפן א נערווען צאמבראך השם ישמרינו.


ביסט דאך א קלוגער אינגערמאן, ביסט נישט קיין נאר, וואס וועסטו טון אז דיין ווייב וועט חס ושלום באקומען א נערווען צאמבראך השם ישמרינו? עס וועט דיר דאך זיין אזוי ביטער, איז פארוואס זאלסטו נישט אהיים קומען צייטליך, זיין אין שטוב, העלפן מיט די קינדער, און מחזק זיין די ווייב, זיך לייגן שלאפן צייטליך און אויפשטיין צייטליך.


דו אליין ביסט מודה אז דיין ווייב איז דיר אזוי גוט, זי איז דיר אזוי געטריי, מען זעט נישט אזא געטריישאפט ביי אנדערע פרויען, קומט איר נישט צו זיצן אליין נאכט נאך נאכט; וואלסטו געגאנגען אין שול לערנען די הייליגע תורה, וואלסטו געדינט דעם אייבערשטן גאנצע נעכט - וואלט מען איר געדארפט געבן חיזוק זי זאל זיך פרייען אז איר מאן לערנט, אבער וואו ביסטו? דו זיצט אין קיאסק, פארברענסט דיינע נעכט; רבונו של עולם וואס איז שוין דא צו טון אזוי לאנג אויפן קאמפיוטער? מוהרא"ש רופט אן דעם קאמפיוטער 'מכשף' ווייל חכמינו זכרונם לברכה זאגן (סנהדרין סז:), וואס איז די לשון כישוף? "מכחישין פמליא של מעלה", דאס טוט אפשוואכן די כח פון די קדושה, אזוי אויך דער קאמפיוטער - מחשב (מכשף); "למה נקרא שמן כשפים, שמכחישין פמליא של מעלה".


מיין ליבער טייערער ברודער, איך געב נישט אויף אויף דיר, איך ווייס דו ווילסט זיין גוט און דו וועסט זיין גוט, און אפילו מיר האבן שוין אזויפיל גערעדט, פרוביר איך נאכאמאל דיך בעטן זאלסט רחמנות האבן אויף דיר, אויף דיין ווייב און אויף דיינע קינדער.


בלייב אין שטוב אזוי ווי מיר האבן געשמועסט, ביינאכט זאלסטו נישט ארויסגיין פון שטוב, בלייב אין שטוב, זיץ מיט א משניות, א גמרא, לערן די הייליגע תורה; זאג משניות, זאג גמרא - וועסטו זיך מדבק זיין צום אייבערשטן.


משניות רייניגט דעם מענטש, משניות איז משנה דעם מענטש, מִשְׁנָה איז די ראשי תיבות (תהלים ל, ד): "הֶ'עֱלִיתָ מִ'ן שְׁ'אוֹל נַ'פְשִׁי", אז מען זאגט משניות נעמט עס ארויס דעם מענטש פון אלע פראבלעמען וואו דער מענטש איז נעבעך אריינגעפאלן.


אויך זאלסטו זיך מאכן א שיעור אין לערנען גמרא, בלייב אין שטוב און לערן גמרא. דער הייליגער זוהר זאגט (תיקונים, אנהויב): "וּמָאן דְּבָעִי לְמֶחְזֵי לְמַלְכָּא, לֵית לֵיהּ רְשׁוּ לְמֶחְזְיֵיהּ אֶלָּא בְּבֵיתֵיהּ", ווער עס וויל זען דעם קעניג - קען אים נאר זען אין שטוב, "וְרָזָא דְמִלָּה חָכְמָה לָא אִשְׁתְּמוֹדְעָא אֶלָּא בְּבֵיתֵיהּ", קען מען זאגן בדרך אפשר, מען קען זוכה זיין צו שפירן דעם אייבערשטן נאר אז מען איז אין שטוב; מיט שלום בית, מיט ליבשאפט.


יעצט חנוכה איז א גוטע צייט זיך צו באנייען מיט לימוד התורה. זיץ אין שטוב און זאג גמרא, דאס וועט פארברענען די קליפות. דער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק א', סימן ריד): "תַּלְמוּד' בְּגִימַטְרִיָּא אוֹתִיּוֹת שֶׁל הַקְלִיפָּה הֲמַחְטַאת אֶת הָאָדָם בִּפְגָם הַבְּרִית שֶׁנִּקְרֵאת לִילִית'", און אז מען לערנט גמרא - פארברענט מען די קליפה וואס מאכט דעם מענטש זינדיגן אין פגם הברית.


עס איז אזא נישט גוטע געפיל, ווען די ווייב גייט ארבעטן אינדערפרי און זי זעט ווי דער מאן בלייבט שלאפן ביז סוף טאג, און ווען זי קומט אהיים דעמאלט הויבט דער מאן אן זיין טאג, און נאכדעם ווערט ער נעלם ביז סוף נאכט. איך בעט דיר מיין טייערער ליבער ברודער, גיי מער נישט אין קיין קיאסק, בלייב אין שטוב, זיי אן ערליכער איד.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#6808 - א צדיק טראכט נאר פונעם אייבערשטן
תהלים, סיפורי צדיקים, עצתו אמונה

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת וישב, י"ד כסליו, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד מיין טייערער ... נרו יאיר


מענטשן זענען זיך אזוי מחי' מיט די וועכנטליכע קונטרסים עצתו אמונה, מענטשן ווארטן אויף דעם א גאנצע וואך, עס איז זיי אזוי מחי', עס געבט זיי אזויפיל חיזוק, און עס ווייזט די וועג ווי אזוי מוהרא"ש האט אונז געלערנט, ווי זיך צו פירן אין לעבן מיט די עצות פון הייליגן רבי'ן.


עס איז אזוי וויכטיג זאלסט צוריק אנהויבן מאכן די עצתו אמונה פאר קינדער, ווייל דער רבי האט געזאגט (שיחות הר"ן, סימן רט): "אייערע קינדער זאלט איר מודיע זיין וואס דא האט זיך גיטאן", און רבי נתן זאגט אז דער רבי האט דאס געזאגט מיט א מורא'דיגע ברען און מיט א התלהבות, און דאס איז זייער וויכטיג, ווייל אז מען וואקסט אויף מיט אמונה און מיט אמונת חכמים - איז דאס לעבן זיס און גוט.


בעט דעם מעלער זאל מאלן א בילד פון הייליגן בעל התניא זכותו יגן עלינו, ווי ער זיצט מיט קייטלעך אויף די הענט און אויף די פיס, מיט א ספר תהילים אין די האנט, און ווי א פאליציי מאן עפנט די טיר.


טייערע קינדער, מיר האבן נישט קיין אנונג דאס גרויסקייט פון צדיקים, ווי זיי דינען דעם אייבערשטן אין אלע צייטן; אפילו מען רודפ'ט זיי און מען פייניגט זיי, דאך בלייבן זיי געטריי דעם אייבערשטן, זיי לאזן נישט אפ זייער דביקות.


דער הייליגער צדיק דער בעל התניא זכותו יגן עלינו איז אריבער שרעקליכע רדיפות פון די מתנגדים, מען האט אים פאר'מסר'ט פאר די רוסישע רעגירונג אז ער וויל אונטערווארפן די רעגירונג, און מען האט דעם צדיק אריינגעלייגט אין די רוסישע תפיסה.


קינדער, וואס טראכטן ענק, וואס טוט דער צדיק אין תפיסה? קינדער מיר האבן נישט קיין אנונג וואס א צדיק איז, א צדיק טראכט נאר פונעם אייבערשטן, אים איז נישט קיין חילוק וואו ער איז; ווען ער איז אין שול טראכט ער פונעם אייבערשטן, ווען ער איז אין שטוב טראכט ער פונעם אייבערשטן, ביים עסן, ביים שפאצירן, אינטערוועגענס טראכט ער פונעם אייבערשטן, און אויך ווען עס גייט אריבער אויף אים שווערע צייטן טראכט דער צדיק נאר פונעם אייבערשטן.


דער הייליגער בעל התניא זאגט תהילים, ער זאגט די ווערטער: "'פדה בשלום נפשי מקרב לי', אייבערשטער דו ראטעוועסט מיך אזויפיל מאל פון מיינע מלחמות פון מיינע ליידן", און עס עפנט זיך אויף די טיר... עס קומט אריין דער גרויסער אפיציר, און זאגט: "ראבינער באפרייט!" דער צדיק האט געענדיגט די קאפיטל תהילים און מיט דאנק צום אייבערשטן איז ער ארויס פון תפיסה.


טייערע קינדער, מיר וועלן זיך אפלערנען פון די הייליגע צדיקים, מיר וועלן יעדן טאג זאגן תהילים, און אפילו ווען עס גייט אריבער אויף אונז שווערע טעג - וועלן מיר אויך זאגן תהילים, און דער אייבערשטער וועט מאכן נסים, און מיר וועלן געהאלפן ווערן.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#6807 - ווערן פארשעמט פאר'ן אייבערשטן
תשובה, בזיונות, וידוי

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת ויגש, ב' טבת, זאת חנוכה, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


זיי זיך מתוודה, דערצייל דעם אייבערשטן אלעס וואס דו האסט געטון, און אז דו וועסט ארויסזאגן אלעס בפה מלא פארן אייבערשטן, און צוזאגן אז דו וועסט מער נישט טון - וועט דער אייבערשטער דיר מוחל זיין און דו וועסט זוכה זיין צו אמת'ע תשובה.


דער צדיק רבי אברהם בן רבי נחמן פרעגט (באור הלקוטים, דבור המתחיל ויש להתפלא), דער הייליגער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק א', סימן ו): "וְעִקַּר הַתְּשׁוּבָה כְּשֶׁיִּשְׁמַע בִּזְיוֹנוֹ, יִדּם וְיִשְׁתֹּק", אז מען ווערט פארשעמט און מען שווייגט אפ - דאס איז דער עיקר תשובה, פרעגט ער, ווי קען זיין אז דער עיקר תשובה איז 'ישמע בזיונו ידום וישתוק', ווען אין אלע דורות ארויף ביזן רבי'ן ווערט נישט דערמאנט די זאך פון 'ידום וישתוק', איז אלע דורות ביזן רבי'ן האבן נישט תשובה געטון? הגם חכמינו זכרונם לברכה זאגן (ברכות יב:): "כל העובר עבירה ומתבייש בו, מוחלין לו על כל עוונותיו", ווער עס זינדיגט און טוט תשובה - איז מען אים מוחל אלע עבירות, אבער דאס איז מצד די יסורים וואס דער מענטש גייט אריבער, אבער נישט אז דאס איז דער עיקר תשובה, און נאכמער פרעגט ער, ווי קען זיין אז תשובה זאל זיין תלוי אין א צווייטן מענטש? עס קומט אויס אז אויב וועט קיינער אים נישט פארשעמען, קען מען נישט זוכה זיין צו קומען צו תשובה? און אפילו מען וויל תשובה טון קען מען נישט תשובה טון נאר אויב איינער וועט קומען מיך פארשעמען? און נאכמער, ווי קען זיין אז תשובה איז אנגעהאנגען אין אן עבירה, ווייל פארשעמען איז דאך אן עבירה! קומט אויס מען קען נאר זוכה זיין צו תשובה אויב א צווייטער קומט און פארשעמט?!


זאגט ער, 'עיקר התשובה ישמע בזיונו ידום וישתוק' - איז ווען דער מענטש איז זיך מתוודה צום אייבערשטן, ער דערציילט פארן אייבערשטן וואס ער האט געטון, און ער ווערט פארשעמט - דאס איז דער עיקר תשובה, אזוי ווי דער רבי האט געפרעגט רבי נתן: "ווערסטו ריץ רויט פאר בושה פונעם אייבערשטן?!" אז מען דארף דערציילן פארן אייבערשטן אלעס וואס מען האט געטון במחשבה דיבור און מעשה, אלעס דערציילן, און איבער בעטן, און צוזאגן אז מען גייט מער נישט טון, דאס איז תשובה.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א פרייליכן חנוכה.

#6806 - די ווייב ווארפט צוריק די מתנה
חינוך הילדים, חנוכה, שלום בית, משניות, סיפורי צדיקים

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת ויגש, ב' דראש חודש טבת, ז' דחנוכה, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


נעם א משניות און זאג אפאר פרקים משניות, נאר דאס וועט דיר בלייבן, נאר דאס איז תכלית. נעם א גמרא און זאג בלעטער גמרא, דאס וועסטו מיט נעמען מיט דיר אויף יענע וועלט.


הער אויס וואס צדיקים זאגן, נאר די צדיקים ווייסן וואס איז תכלית און וואס מאכט פרייליך. הער א מעשה, אמאל איז דאקטער לאנדא פון אומאן אריין צו רבי נתן אין שטוב און געהערט ווי רבי נתן רעדט פון תכלית, ער הערט זיך צו וואס רבי נתן רעדט, "אָדָם לְעָמָל יוּלָד" (איוב ה, ז), מענטשן מוטשען זיך פאר גארנישט, נאר תורה ותפילה איז תכלית, נאר דאס איז ווערד, נאר דאס בלייבט איבער פונעם מענטש. דר. לאנדא טראכט צו זיך: 'וואס ווייסט דען רבי נתן וואס מיינט גוט אז ער רעדט פון גוטס? ווייסט ער דען ווי גליקליך איך בין, איך האב היינט פארדינט גרויס געלט, און געקויפט א טייערע צירונג פאר מיין ווייב, וואס האט דען רבי נתן אפילו אן אנונג וואס גוטס מיינט?' און רבי נתן זאגט ווייטער: "א מענטש קען פארדינען געלט און אפילו קויפן א טייערע צירונג פאר זיין ווייב, און ער קומט אהיים און געבט איר די מתנה, און זי איז נישט צופרידן, עס ווערט א גאנצע מחלוקה פון דעם, ער אנטלויפט פון שטוב און זוכט נאר ווי אזוי זיך צו הרג'ענען", דר. לאנדא טראכט: 'א בטלן דער רבי נתן, וואס רעדט ער? וואס ווייסט ער?!'


למעשה איז רבי נתן געווען גערעכט, דער דאקטאר לאנדא איז אהיים, ער האט געגעבן פאר זיין ווייב די מתנה וואס ער האט איר געקויפט, און זי האט דאס נישט ליב געהאט. עס האט זיך אנגעהויבן א קריגעריי צווישן זיי, ביז ער איז ארויסגעלאפן פון שטוב, עס איז אים געווארן אזוי ביטער אז ער האט אנגעהויבן טראכטן פון זיך הרג'ענען. ער איז געלאפן צו רבי נתן און געזאגט: "איי ווי גוט האט איר צוגעטראפן; פינקט די ווערטער פון דעם שמועס האט ביי מיר פאסירט", רבי נתן האט אים מחזק געווען, ביז ער האט אים ארויסגעטריבן די שלעכטע מחשבות פון זיך הרג'ענען.


נעם נישט ארויס פון די מעשה נישט צו קויפן מער מתנות וכו'; קויף יא מתנות פאר דיין ווייב, אבער נאר אז דו וועסט זאגן משניות וועסטו זיין פרייליך, נאר אז דו וועסט רעדן צום אייבערשטן אפאר מינוט יעדן טאג וועסטו זיין פרייליך, אלעס אנדערש איז נאר צייטווייליגע זאכן, עס ענדיגט זיך מיט גארנישט; נאר תורה ותפילה, נאר חינוך הבנים והבנות - דאס בלייבט, דאס איז נצחיות.


חנוכה איז א צייט פון אנהויבן פריש אינוועסטירן אין שטוב מיט די קינדער, דער עיקר דארף מען אינוועסטירן אין שמחה; טאנצן אין שטוב, עס זאל זיין א פרייליכע אטמאספער אין שטוב, געבן גוטע ווערטער פאר אלעמען; די מאן פאר די ווייב און די ווייב פארן מאן, און ביידע פאר די קינדער, מען טאר נישט זיין קארג ביים געבן גוטע ווערטער, און מען דארף מחמיר זיין, אפילו עס קומט זיך נישט די גוטע ווערטער - זאל מען עס געבן, באגיסן יעדע קינד באזונדער מיט גוטע ווערטער, די גוטע ווערטער דאס איז די געזונסטע זאך, דאס מאכט זיי וואקסן געזונט.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א פרייליכן חנוכה און א גוטן חודש.

#6805 - אום שבת, יום טוב, און ביי שמחות, ווערט צעשפילט די נערווען
חנוכה, מוסדות, ארץ ישראל, נערווען, עשרה בטבת

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת ויגש, ב' דראש חודש טבת, ז' דחנוכה, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


היינט נאכט איז די הייליגע טאג זאת חנוכה. עס שטייט פון צדיקים אז מען קען פועלן זאת חנוכה ישועות, זאלסטו זיך היטן פון קנאת המלאכים; היט זיך פון כעס און פון מחלוקת, ווייל יעדע מאל עס קומען די הייליגע טעג ווערט א פחד, די מלאכים זענען מקנא דעם מענטש און זיי זוכן אים אראפ צו ווארפן אין מחלוקת, אין כעס, פאר שטותים והבלים. וועסט גוט קוקן, יעדע שבת און יום טוב, און אויך ביי שמחות - ווערט דער מענטש צעשפילט מיט נערווען וכו' וכו', מען הויבט אן שרייען אויף די ווייב און קינדער, מען הויבט אן מיט פארשעמען השם ישמרינו; זאלסטו זיך אכטונג געבן נישט צו ווערן בכעס. היינט נאכט ביים צינדן די הייליגע מנורה זיי זיך מבטל צום אייבערשטן, עס זאל דיר גארנישט אנגיין, עס זאל דיר גארנישט אינטערעסירן, נאר איין זאך - שמחה.


קומענדיגע וואך, פרייטאג פרשת ויחי, עשרה בטבת - געפאלט אויס די יארצייט פון אונזער הייליגער רבי נתן זכותו יגן עלינו. ליל שישי וועלן מיר מאכן די יארצייט סעודה אין מאנסי, אינאיינעם מיט א דינער פאר אונזערע מוסדות אין ארץ ישראל, מוסדות היכל הקודש בארץ הקודש. איך לאדן דיך פערזענליך, איך וויל דו זאלסט קוקן אויף די מוסדות ווי דיינע אייגענע מוסדות, ווייל ביי מיר איז דאס אזוי חשוב און אזוי וויכטיג; מיר זאלן האבן ריינע ערליכע מוסדות על טהרת הקודש, געבויט אויף די וועג פון הייליגן רבי'ן, אזוי ווי מיר האבן מקבל געווען פון מוהרא"ש זכותו יגן עלינו.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א פרייליכן חנוכה און א גוטן חודש.

#6804 - נישט מקנא זיין יענעמ'ס עבודת השם
תודה והודאה, חנוכה, עבודת השם, קנאה

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת ויגש, א' דראש חודש טבת, ו' דחנוכה, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


וואס קוקסטו אויף א צווייטן? וואס ביסטו מקנא א צווייטן? וואס ווייסטו ווער איז חשוב אויבן? מיר זענען ביים רבינ'ס חדר, דאס איז די א-ב ביים רבי'ן; נישט צו קוקן אויף א צווייטן, נישט מקנא זיין א צווייטן, זוכן אין זיך גוטע נקודות און זיך פרייען מיט דעם, זוכן אין זיך דאס גוטס וואס דער אייבערשטער מאכט און דאנקען און לויבן אויף דעם.


חכמינו זכרונם לברכה זאגן (אבות ו, ה): "אַל תִּתְאַוֶּה לְשֻׁלְחָנָם שֶׁל מְלָכִים", גליסט נישט צו האבן יענעמ'ס טיש, "שֶׁשֻּׁלְחָנְךָ גָדוֹל מִשֻּׁלְחָנָם", ווייל דיין טיש איז שענער און גרעסער פון זייער, "וְכִתְרְךָ גָדוֹל מִכִּתְרָם", און דיין קרוין איז שענער און גרעסער פון זייער; מוהרא"ש זאגט, דאס מיינט מען מען זאל נישט מקנא זיין יענעמ'ס עבודת השם, ווייל אמאל קען זיין אז דייקא דער וואס עס גייט אריבער אויף אים, וואס עס גייט איבער און מען דערהאלט זיך, מען גייט דאווענען, מען כאפט ארויס אביסל תורה - דאס איז די שענסטע עבודה ביים אייבערשטן.


חנוכה איז א צייט פון זיך באנייען אויף תודה והודאה, דאנקען און לויבן דעם אייבערשטן פאר די גרויסע ניסים וואס ער טוט מיט אונז, בעיקר פאר די נס אז מיר האבן געטראפן דעם פך שמן, דעם צדיק הדורות, וואס שטארקט אונז מיר זאלן זיך נישט נארן, מיר זאלן אריינכאפן גוטס וואס בלייבט, וואס מיר וועלן מיט נעמען.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א פרייליכן חנוכה און א גוטן חודש.

#6803 - אין פופציג יאר ארום וועט זיין נייע זאכן אין רבינ'ס זאך
חנוכה, התחזקות, מוהרא"ש, לימוד התורה

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת ויגש, כ"ט כסליו, ה' דחנוכה, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


מאך זיך א פרישע התחלה אנצוהויבן לערנען שיעורים כסדרן בכל התורה כולה אויפן סדר דרך הלימוד פון הייליגן רבי'ן (המבואר בשיחות הר"ן, סימן עו); מאך זיך א שיעור אין תנ"ך, משניות, גמרא, שלחן ערוך, עין יעקב, מדרש רבה, זוהר הקדוש און אין דעם הייליגן רבינ'ס ספרים.


אז דו פאלסט אין בלאטע - זאלסטו זיך נישט נאכגעבן וכו', הייב אויף איין פוס, פרוביר כאטשיג ארויס צו גיין, לאז זיך נישט נאך, געב נישט נאך דעם יצר הרע. דער רבי זאגט, ווען מען גייט אין בלאטע איז דער עיקר א פוס אריין א פוס ארויס, א פוס אריין און א פוס ארויס, מען בעט דעם אייבערשטן און מען געבט נישט אויף.


היינט איז די יארצייט פון רבי אברהם בן רבי נחמן זכר צדיק לברכה, עס אזי דא אזויפול צו דערציילן פון דעם צדיק, איין אפענע רוח הקודש פון דעם צדיק מוז איך דיר דערציילן. מוהרא"ש האט באקומען פון הרב החסיד רבי אהרן גלידמאן זכרונו לברכה א זון פון רבי משה טשענסטעחאווער זכרונו לברכה (רבי לוי יצחק'ס שוואגער), שיחות וואס ער האט זיך אראפגעשריבן, וואס ער האט געהערט פון דעם געטליכן מאן רבי אברהם בן רבי נחמן זכרונו לברכה, און אין איין שיחה האט רבי אהרן געשריבן אזוי:


בשנת תרע"ה ווען איך האב באגלייט רבי אברהם אין מקוה, אויפן וועג ארויס, האט רבי אברהם זיך צו מיר אנגערופן: "אין פופציג יאר ארום וועט זיין נייע זאכן אין רבינ'ס זאך, עס וועט קומען א אינגערמאן און פארשפרייטן דעם רבינ'ס ליכטיגקייט אויף די גאנצע וועלט, און רבי אברהם האט אויסגעפירט און מיר געזאגט, און דו וועסט אים נאך קענען...", און אזוי איז טאקע געווארן, פון תרע"ה ביז תשכ"ה איז פינקט פופציג יאר, און דעמאלט איז מוהרא"ש געקומען און אנגעהויבן דרוקן דעם רבינ'ס ספרים און דאס פארשפרייט פאר די גאנצע וועלט. (קוק נאך די שיחה אין אשר בנחל, כרך יא, מכתב א' שסד, שנת תשל"ד).


וואס זאל איך דיר זאגן, אשרינו מה טוב חלקינו ומה נעים גורלינו אשר בנחל שם גורלינו אז מיר האבן אזא רבי מיט אזעלכע תלמידים, אזעלכע עצות וואס וועקט אויף טויטע מענטשן און מאכט לעבן, מען זאל רעדן און שמועסן מיטן אייבערשטן, מען זאל זיך נישט מייאש זיין, זאל זיין וואס זאל זיין, און אפילו נאך טויזנט מאל אראפפאלן - זאל מען נאכאמאל אנהויבן.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א פרייליכן חנוכה.

#6802 - דאנקען און לויבן, גארנישט מער און גארנישט ווייניגער
תפילות אויף אידיש, חנוכה, אמונה

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת ויגש, כ"ח כסליו, ד' דחנוכה, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


אשרינו מה טוב חלקינו ומה נעים גורלינו אז מיר האבן א רבי וואס איז אונז מחזק, מעודד ומשמח, לאמיר טאנצן אינאיינעם: "בך רבינו נגילה, בך רבינו ונשמחה", דאנקען דעם אייבערשטן פאר די הייליגע צדיקים, און אז דער הייליגער צדיק דער חוזה פון לובלין זכותו יגן עלינו האט פאר זעכצן יאר אין א צי, יעדן טאג, אוועק געגעבן א גאנצע שעה צו דאנקען דעם אייבערשטן פארן אראפשיקן אזא הייליגע נשמה, דער הייליגער קדושת לוי זכותו יגן עלינו, איז וויפיל דארפן מיר דאנקען דעם אייבערשטן יעדן טאג אז מיר ווייסן פון הייליגן רבי'ן.


דער רבי האט אמאל געבעטן זיין תלמיד רבי יודל פון דאשוב זכרונו לברכה (חיי מוהר"ן, סימן תרי): "זאג מיר עפעס נאך פון דיין רבי'ן, רבי פנחס קוריצער זכותו יגן עלינו", איידער רבי יודל איז מקורב געווארן צום רבי'ן איז ער געווען א תלמיד ביים צדיק וקדוש רבי פנחס קוריצער, האט רבי יודל געזאגט: "לכאורה פארוואס זאגן מיר 'אשמנו' בלשון רבים, מען דארף דאס ווען זאגן 'אשמתי, בגדתי' בלשון יחיד, וואס איז דער לשון רבים אשמנו - מיר האבן געזינדיגט? בגדנו מיר האבן געפעלטשט? נאר מיר קומען מיט א טענה צום אייבערשטן, מיר זאגן, 'רבונו של עולם, איך צוזאמען מיט דיר כביכול האבן געזינדיגט, ווען דו נעמסט ווען ארויס דיין כח פון מיר וואלט איך נישט געזינדיגט, דערפאר בעטן מיר דיר, זיי אונז אינאיינעם מוחל'".


ווען דער רבי האט דאס געהערט, האט ער זיך צופייערט און געזאגט: "מיר זאגן אויך אזוי", דער רבי האט אים געטייטשט דעם פסוק פון די פרשת השבוע, (בראשית מד, יח): "וַיִּגַּשׁ אֵלָיו יְהוּדָה", א איד קומט צום אייבערשטן, "וַיֹּאמֶר בִּי אֲדֹנִי", און זאגט, זיי נישט ברוגז אויף מיר אז איך האב געזינדיגט, ווייל "בִּי", אין מיר, "אֲדֹנִי".


די ווערטער זאלסטו זאגן פארן אייבערשטן און אים בעטן: "הייליגער באשעפער ווען וועל איך שוין זוכה זיין דיך צו שפירן? ווען וועל איך געדענקען אז 'בִּי אֲדֹנִי', דו ביסט אין מיר, ביי מיר און נעבן מיר? העלף מיר איך זאל נישט פארגעסן פון דיר, איך זאל געדענקען אז אלעס ביסטו, און קיינער קען מיך נישט העלפן און נישט שעדיגן".


דער עיקר פון חנוכה איז דאנקען און לויבן, גארנישט מער און גארנישט ווייניגער; דאס קענסטו טון וואו דו גייסט און וואו דו שטייסט, זאג נאכאמאל און נאכאמאל: "טאטע איך דאנק דיר, טאטע איך לויב דיר פאר אלעס גוטס וואס דו טוסט מיר".


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א פרייליכן חנוכה.

#6801 - רעדן איידל און ווייך, נישט וויי טון
מדות טובות, טשעפען, גרים

בעזרת ה' יתברך - ערב שבת פרשת מקץ, כ"ו כסליו, ב' דחנוכה, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד מיין טייערער ליבער ... נרו יאיר


איך האב זייער הנאה פון דיין התנהגות, פון דיין יראת שמים און פון דיין התמדת התורה, איך וויל שוין אנטראגן א גוטע שידוך פאר דיר, דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט ווייטער ממשיך זיין מיט דיין לערנען און דאווענען און יראת שמים.


איין זאך וויל איך דיר מחזק זיין, עס זענען געקומען צו מיר די חשוב'ע משפחה, משפחת ... שיחיו, זיי בעטן מיר איך זאל רעדן צו דיר, דו זאלסט זיין מער פארזיכטיג מיט זייער זון ... נרו יאיר, ער ווערט זייער וויי געטון און צעקלאפט ווען מען מאכט אים אוועק, ווען מען מאכט אים שפירן אז ער איז נישט קלוג וכו'. איך בעט דיר פון די טיפעניש פון מיין הארץ, געב אכטונג ווען דו רעדסט מיט אים, זיי אים מחזק, זיי אים מקרב, עס קען זיין אז דו טשעפעסט אים נישט, נאר די שטארקע וועג פון רעדן – צעקלאפט אים.


בזכות וואס דו וועסט אים מחזק זיין און מקרב זיין – וועסטו בקרוב זוכה זיין צו א גוטע שידוך, און צו ווערן אן ערליכער איד; מיט די קינדער פון משפחות פון גרים דארף מען זיך פירן גאר שיין און גאר ווייך, ווייל דער אייבערשטער נעמט זיך שנעלער אן פאר זיי, ווען זיי וויינען און שרייען צו אים.


איך האף דו וועסט אננעמען מיינע ווערטער שיין, איך וויל דיר נאר בעסער מאכן, איך האב דיך זייער ליב, אזוי ווי אן אייגן קינד.

#6800 - נישט לעבן אויף קרעדיט קארדס
הפצה, חובות, קרעדיט קארד

בעזרת ה' יתברך - ערב שבת פרשת מקץ, כ"ו כסליו, ב' דחנוכה, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד מיין טייערער ליבער ... נרו יאיר


איך האף צום אייבערשטן אז דו ביסט שטארק מיט וואס מיר האבן גערעדט אויף נישט מאכן פרישע חובות, און נישט לעבן אויף קרעדיט קארדס, פון צאלן ריבית השם ישמרינו. ווייל דער רבי זאגט (ספר המדות אות תשובה, סימן מו): "מִי שֶׁרוֹצֶה לָשׁוּב", ווער עס וויל תשובה טון און ווערן אן ערליכער איד, "יִזָּהֵר מִלִּהְיוֹת בַּעַל חוֹב", זאל זיך זייער אכטונג געבן פון האבן חובות.


גיי יעדן טאג הפצה, און די געלט וואס מענטשן געבן פאר צדקה – זאלסטו צעטיילן; באצאל חובות, און מיט די איבריגע געלט קויף נאך ספרים, קונטרסים וכו', און די איבריגע געלט געב פאר צדקה פארן רבי'ן. אז דו וועסט גיין פלייסיג הפצה – וועסטו ביז א קורצע צייט ארויסגיין פון אלע חובות.

#6799 - אפילו מען איז פארלאשן, קען מען זיך צוריק אנצינדן
חנוכה, התחזקות, התחדשות

בעזרת ה' יתברך - ערב שבת פרשת מקץ, כ"ו כסליו, ב' דחנוכה, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד מיין טייערער ... נרו יאיר


יעצט חנוכה ביים לערנען די סוגיא פון כבתה, דערמאן איך זיך, מיט יארן צוריק האבן מיר געלערנט בחברותא די סוגיא פון כבתה, איך בענק זיך צוריק צו אונזער חברותא; אפשר וואלסטו ארויפגעקומען אין ישיבה און מיר וועלן לערנען אביסל אינאיינעם.


אפשר ביסטו אנגעווייטאגט אויף מיר? אפשר וועגן דעם קומסטו קיינמאל נישט ארויף אין ישיבה? אמאל דארף איך זאגן פאר בחורים צו קומען צייטליך און אמאל ווען זאגן העלפט נישט – שיק איך אהיים פאר א טאג, אבער איך מיין נישט קיין שלעכטס, איך וויל נאר די טובה פון די בחורים און די תלמידים.


צדיקים זאגן, "כבתה", אפילו מען איז פארלאשן – "זקוק לה", קען מען זיך צוריק אנצינדן און ווערן א גרויסער צדיק.


טייערער ... רעד אפאר ווערטער יעדן טאג צום אייבערשטן, דאס וועט דיך מאכן פאר א גרויסער ערליכער איד.

#6798 - רעדן, שמועסן, דערציילן פאר'ן אייבערשטן, און ווערן געהאלפן
צדקה, חלישות הדעת, זעלבס זיכערקייט

בעזרת ה' יתברך - ערב שבת פרשת מקץ, כ"ו כסליו, ב' דחנוכה, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד מיין טייערער ... נרו יאיר


איך פריי זיך צו זען דיין נאמען ביי די ליסט פון די וואס העלפן די ישיבה צאלן די רענט יעדן חודש, דיך האב איך שוין לאנג נישט געזען און נישט געהערט, אבער אז דו געבסט נאך צדקה פאר די פלאץ וואס איז מגלה ומפרסם דעם הייליגן רבי'ן אויף די גאנצע וועלט – איז דאס זייער א גרויסע זכות.


ווען רבי נתן איז מקורב געווארן צום רבי'ן און ער איז געווען מיט אזויפיל חלישות הדעת און מיט בלבולים וכו', האט אים דער רבי גענומען אויף א שפאציר, ער האט געלייגט די האנט אויף רבי נתן'ס אקסל און אים אויסגעלערנט די סוד פון רעדן און שמועסן מיטן אייבערשטן. רבי נתן האט שפעטער דערציילט אז דאס האט אים געגעבן א שטארקע זעלבסט-זיכערקייט (קאנפידענס), די ווערטער האבן אים זייער אויפגעלעבט און אויפגעבויט, אז וואס עס וועט נאר אריבערגיין אויף אים, וואס זאל נאר זיין – האט ער די עצה פון רעדן, שמועסן, דערציילן פארן אייבערשטן און ווערן געהאלפן.


אשרינו טויזנט מאל.

#6797 - צעבראכן דעם טעלעפאן
טעלעפאן, אידישע שטוב

בעזרת ה' יתברך - ערב שבת פרשת מקץ, כ"ו כסליו, ב' דחנוכה, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד מיין ליבער טייערער ... נרו יאיר


איך בין אזוי איבערגענומען פון וואס דו האסט מיר דערציילט, אז ווען דו ביסט געווען ביים שאצער רבינ'ס ציון אין לאנדאן האסטו צעבראכן דיין טעלעפאן און זיך פארגענומען נישט צו האבן די שעדליכע כלים, איך בין אזוי איבערגענומען פון דיר, ווי שטארק דו ביסט, ווי שטארק דיין ווייב תחי' איז; נישט צו ווערן נאכגעשלעפט נאך די גוי'אישע וועלט.


בזכות וואס דו און דיין ווייב פירן זיך אזוי איידל און ערליך – זאלן ענק זוכה זיין צו גרויסע ניסים, ישועות און רפואות.