בריוון פונעם ראש ישיבה שליט"א

#70 - א קליינע תפילה ארויסצוגיין פון חובות
תפילות אויף אידיש, תפילה והתבודדות, תשובה, חובות

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת תרומה, שובבי"ם, ב' אדר א', שנת תשפ"ד לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


בנוגע דיינע חובות וכו'; עס וועט דיר נישט העלפן די אלע פלענער, איין פלאן איז דא פטור צו ווערן פון די חובות; תשובה טון, און זיך גוט אויסוויינען צום אייבערשטן. ווייל דער רבי זאגט (שיחות הר"ן, סימן קיב): "יֶשׁ עֲבֵירָה שֶׁעָנְשָׁהּ שֶׁל עֲבֵירָה הַהִיא שֶׁיְּהֵא בַּעַל חוֹב תָּמִיד", עס איז דא עבירות וואס דאס מאכט אז דער מענטש זאל שטענדיג זיין א בעל חוב; דאס איז די עבירה פון הוצאת זרע לבטלה רחמנא לצלן, ווייל די עקלדיגע עבירה פארשטאפט דעם מח פונעם מענטש און עס ווארפט אריין דעם מענטש אין א קטנות המח, אז דער מענטש טראכט אז ער מוז בארגן געלט, און צום סוף בלייבט ער נעבעך א גרויסער בעל חוב.


גיי אין א ווינקל, וויין זיך אויס צום אייבערשטן; נאר אזוי וועסטו ארויסקריכן פון דיינע חובות, דא האסטו א קליינע תפילה וואס צו בעטן:


 


"הייליגער באשעפער איך דארף א נס, איך זינק אין א געדעכטע בלאטע פון חובות, און וויפיל איך פרוביר ארויסצוגיין - פאל איך צוריק, איך דריי מיט חובות, איך בין שולדיג אזויפיל חובות, העלף מיר איך זאל קענען יעדן איינעם באצאלן.


רבונו של עולם, איך ווייס זייער גוט אז איך בין שולדיג אין די חובות, דו האסט אונז מגלה געווען דורך דעם הייליגן רבי'ן פון וואס חובות קומט, דער רבי זאגט אז חובות קומט פון פוגם זיין בברית, איך טו תשובה, זיי מיר מוחל אויף מיינע זינד, איך גיי מער נישט טון קיין עבירות, איך זאג צו איך גיי זיין גוט, און איך בעט דיר הייליגער באשעפער, נעם אן מיין תשובה און מאך מיר א נס איך זאל יעדן איינעם באצאלן און האבן גרויס שפע צו קענען מפרנס זיין מיין משפחה".


זאג די תפילה, און דער עיקר זאלסטו זאגן דיינע אייגענע ווערטער; אייגענע תפילות איז זייער חשוב ביים אייבערשטן.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#69 - איך ארבעט זייער שווער אז קיינער אין די קהלה זאל נישט האבן חובות
צדקה, היכל הקודש, חובות

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת בשלח, שובבי"ם, י"ג שבט, שנת תשפ"ד לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


איך האב ערהאלטן אייער בריוו.


איך האב גערעדט מיט ר' ... נרו יאיר, ער זאגט מיר ער האט פושט רגל געווען, יעצט האט ער נישט קיין געלט צו באצאלן; מיר איז ער אויך שולדיג טויזנטער דאלער, און ער האט נישט קיין געלט אראפצולייגן ברויט אויפן טיש.


אבער ער זאגט אז ער ארבעט שווער זיך צו שטעלן אויף די פוס מיט א פרנסה, און ער זאגט אז ער גייט באצאלן יעדע פרוטה פאר אלע וועם ער איז שולדיג. איך רעד אים זייער צו ער זאל גיין נאך געלט, ווייל איך ווייס פון עטליכע מענטשן וואס האבן געהאט מער חובות פון אים, איך ווייס פעלער פון מענטשן וואס האבן געהאט חובות פון איבער א האלב מיליאן דאלער, און דורך גיין נאך געלט טאג נאך טאג האבן זיי באוויזן יעדן איינעם צו באצאלן, ער זאגט מיר ער קען נישט פועל'ן ביי זיך צו גיין נאך געלט, אבער ער ארבעט שווער זיך צו קענען שטעלן אויף די פוס צו קענען יעדן איינעם באצאלן.


איך ארבעט זייער שווער מיט אלע מעמבערס פון אונזער קהילה - קהילת היכל הקודש - אז קיינער זאל נישט האבן קיין חובות, מיר איז א גרויסע בושה צו האבן מענטשן וואס זענען שולדיג געלט, איך טו זייער אסאך אז עס זאל זיי זיין גרינג מיט מאכן שמחות, און בכלל די וועג פון לעבן זאל זיין אויף א נישט טייערע סטאנדארד, אויך רעד איך זייער אסאך צו זיי ביי די שיעורים פון דאס שעדליכקייט פון בארגן געלט, איך האף צו הערן בקרוב אז ער האט אייך באצאלט.


דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#68 - בארגן געלט צו קומען צום שבת התוועדות?
היכל הקודש, חובות, שבת התוועדות

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת בא, שובבי"ם, ו' שבט, שנת תשפ"ד לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


אויף דיין פראגע אויב דו זאלסט בארגן געלט צו קענען מיט קומען אויף שבת התוועדות קומענדיגע וואך פרשת בשלח; דו זאגסט דו שפירסט אז דו טארסט עס נישט טון ווען דו ביסט שולדיג שכר לימוד און נאך חובות, ווי מעגסטו גיין בארגן געלט צו קומען אויף שבת?


אויבנאויף ביסטו גערעכט, מען טאר נישט אויסגעבן געלט פאר הנאה און פאר וואקאציע ווען מען האט חובות און אז מען קומט געלט פאר שכר לימוד, אבער אין דעם פאל, צו זיין א שבת מיט אנשי שלומינו; דיין ווייב, דיינע קינדער זאלן אריינקומען אין די קהילה - איז יא ווערד זאלסט בארגן געלט צו קומען אויף שבת, ווייל דאס וועט דיר שפארן אסאך געלט אין לעבן, ווייל אז דיין ווייב וועט זיך באקענען מיט די פרויען פון היכל הקודש - וועט דיר דאס לעבן קאסטן ווייניגער.


דער שבת וועט דיר קאסטן צוויי טויזנט דאלער און דיר שפארן מיליאנען, ווייל נאר חתונה מאכן די קינדער, יעדע קינד לכל הפחות הונדערט טויזנט דאלער, פון דעם אליינס קען מען קראנק ווערן, און אז דיין ווייב און קינדער וועלן זיין א חלק פון היכל הקודש - וועט דיר דאס נישט קאסטן קיין געלט; די נאכט פון די חתונה איז בחינם, און אויסשטאפירן די חתן כלה וועט דיר קאסטן אונטער צען טויזנט דאלער; פאר דעם אליינס איז דאס כדאי, אויך פאר די וועג פון לעבן, פאר די אמונה וואס מען באקומט דא - איז אלעס כדאי.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#67 - אמונת חכמים
תפילה והתבודדות, חובות, אמונת חכמים

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת ויחי, י"ב טבת, שנת תשפ"ד לפרט קטן


 


לכבוד מיין ליבער ... נרו יאיר


ווען אינגעלייט רעדן זיך אויס צו דיר פון וואס זיי גייען אריבער שוועריקייטן – זאלסטו זיי מחזק זיין מיט צוויי זאכן, דאס ערשטע זאך – תפילה והתבודדות, זיי זאלן גיין שפאצירן יעדן טאג אין א שטילע פלאץ און זיך אויסגיסן דאס הארץ צום אייבערשטן, דערציילן אלעס וואס גייט אריבער בפרטי פרטיות.


שנית, זיי מחזק די וואס קומען צו דיר מיט זייערע שוועריקייטן – זיי זאלן זיך שואל עצה זיין מיט א צדיק; בפרט ווען מען איז אריינגעדרייט אין חובות השם ישמרינו – איז א גרויסע סכנה דאס לעבן, און מיט זיך דורכרעדן און בעטן אן עצה, פרעגן ווי אזוי צו לעבן וכו' – קען מען זיך ראטעווען פון אלע פראבלעמען.


זיי מחזק אלע אינגעלייט מיט די צוויי זאכן, תפילה און אמונת חכמים.

#66 - ריר נישט אן יענעמ'ס געלט, באצאל יעדן וועם דו ביסט שולדיג
צדקה, גניבה, חובות, געלט

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת ויגש, ח' טבת, שנת תשפ"ד לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


געב אכטונג, ריר נישט אן יענעמ'ס געלט, באצאל יעדן וועם דו ביסט שולדיג. עס איז זעלטן צו געפינען ערליכע בעלי בתים וואס פארדינען אן קיין גניבה, אן אנרירן יענעמ'ס געלט. אויב חס ושלום מען נעמט אוועק פון א צווייטן א פרוטה, מען גנב'עט אדער מען בארגט און מען באצאלט נישט - וועט מען דארפן מגולגל ווערן, עס וועט גארנישט נוצן; געב זיך אכטונג פון גניבה.


מוהרא"ש זאגט, אפילו פשוט'ע מענטשן וואס זענען רוב טאג באשעפטיגט מיט משא ומתן קענען אויך זוכה זיין צו זיין דבוק צום אייבערשטן, בתנאי אז מען רירט נישט אן א צווייטנ'ס געלט. מוהרא"ש זאגט בשם דעם צדיק רבי מאיר פון פרימישלאן זכותו יגן עלינו, ער טייטשט דעם פסוק (שמות כב, ז): "וְנִקְרַב בַּעַל הַבַּיִת אֶל הָאֱלֹקִים", אפילו א פשוט'ער בעל בית קען אויך ווערן נאנט צום אייבערשטן, נאר בתנאי – "אִם לֹא שָׁלַח יָדוֹ בִּמְלֶאכֶת רֵעֵהוּ", נאר אויב ער גנב'עט נישט, ער פאפט נישט.


איידער דו טיילסט צדקה זאלסטו קודם באצאלן די וועם דו קומסט געלט, שפיל נישט שיינער איד ווען דו קומסט געלט; מאך זיך א חשבון וועם דו קומסט געלט און באצאל יעדן איינעם, וואש אפ די הענט, זאלסט נישט האבן קיין בלוט, קיין שום גניבות.


מאך זיך א שיעור אין רבינ'ס ספרים וועסטו זוכה זיין צו תשובה.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#65 - מאך נישט קיין אנגעצויגענע מצב אין שטוב
חינוך הילדים, חנוכה, שלום בית, שבת קודש, פרנסה, חובות, כעס, יום טוב, נערווען

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת וישב, כ"ד כסליו, שנת תשפ"ד לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


דיין ווייב ליידט פון דיר, און נאך מער ליידט זי ווען עס קומט די הייליגע צייטן ווי שבת און יום טוב; דו מאכסט די גאנצע שטוב פאר איין שטיק נערווען, דו פארלאנגסט די שטוב זאל זיין ריין צוזאמגענומען, דו פארלאנגסט פון איר זי זאל זיין גרייט ווען דו ווערסט גרייט, און אז זי קען נישט זיין אזוי שנעל און גרייט ווען דו ווערסט גרייט - הייבסטו אן שרייען השם ישמרינו, די קינדער כאפן א שרעק, דו מאכסט משוגע די גאנצע הויז.


איך בעט דיך זייער, מאך נישט קיין אנגעצויגענע מצב אין שטוב, חנוכה איז א פרייליכע צייט, שבת און יום טוב איז א צייט וואס די שכינה הקדושה קומט אין אידישע שטיבער, און מיט כעס פארטרייבט מען איר.


אז דו קומסט אהיים און זאכן פליען, עס איז נישטא קיין זכר פון חנוכה - זאלסטו ארויפבייגן דיינע ערמל און העלפן; העלף איר מיט די קינדער, העלף רוימען די שטוב מיט שמחה.


אפשר ווייל דו שרייסט אויף דיין ווייב איז נישטא קיין ברכה אין דיין געלט?


גיי שריי צום אייבערשטן: "אייבערשטער איך האב מיט די נערווען און איך גיס עס אויס אין שטוב, הצלינו, ראטעווע מיך".


איך זאג דיר צו, אז דו וועסט רעדן פון היינט אן שיין אין שטוב מיט דיין ווייב - וועסטו ביז א קורצע צייט ארויסגיין פון אלע חובות און האבן גרויס שפע.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א פרייליכן חנוכה.

#64 - די שטעטל איז א הערליכע פלאץ
כולל, תפילה והתבודדות, שטעטל, חובות

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת ויצא, י' כסליו, שנת תשפ"ד לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


היינט בין איך געווען אין שטעטל באזוכן די ישיבה, חדר, בית פיגא, און ועל כולם די כולל; איך בין געזיצן מיט די כולל אינגעלייט אינעם בית הוראה עמק יחזקאל, על שם מיין זיידע קארלסבורגער רב זכר צדיק לברכה; די כולל אינגעלייט האבן זיך פארהערט א חלק הלכות שבת, עס איז געווען זייער א שיינע מעמד.


די שטעטל איז א הערליכע פלאץ, מוהרא"ש קוקט אראפ פון גן עדן און שמייכלט צו זען ווי מוסדות היכל הקודש פירט זיך בקדושה ובטהרה.


איך דארף מקצר זיין, די בחורים ווארטן אויף א שיעור, און נאכדעם דארף איך געבן א שיעור פאר די אינגעלייט. אויך האב איך א חתונה פון חיים מאיר. איין זאך בעט איך דיר, דערהאלט זיך, געב נישט אויף; מיר האבן זייער א גרויסער באשעפער, ער איז גרעסער פון דיינע חובות און גרעסער פון די בארג פראבלעמען וואס דו שלעפסט, ער ווארט זאלסט נאכאמאל קומען צו אים און געבן א קרעכץ, געבן א שריי "טאטע", דאס וועט מאכן ניסים.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#63 - ווען מען וויל תשובה טון, דארף מען באצאלן די חובות
הפצה, תשובה, חובות

 


בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת וירא, י"ח מר-חשון, שנת תשפ"ד לפרט קטן


 


לכבוד מיין ליבער טייערער ... נרו יאיר


שטייט אין פסוק (בראשית יג, ג): "וַיֵּלֶךְ לְמַסָּעָיו", זאגט רש"י: "בחזרתו פרע הקפותיו", מען קען זאגן, דער הייליגער רבי זאגט (ספר המידות אות תשובה, סימן מו): "מִי שֶׁרוֹצֶה לָשׁוּב", ווער עס וויל תשובה טון, "יִזָּהֵר מִלִּהְיוֹת בַּעַל חוֹב", זאל זיך אכטונג געבן פון האבן חובות; מען קען נישט תשובה טון מיט חובות, מען מוז זיך היטן פון בארגן געלט, און באצאלן אלטע חובות.


דאס קען זיין איז רש"י מרמז, 'בחזרתו' ווען א מענטש קערט זיך צוריק צום אייבערשטן, ער טוט תשובה, 'פרע הקפותיו', זאל מען באצאלן די חובות, נאר אזוי קען מען תשובה טון, והבן למעשה.


מאך נישט קיין חובות און באצאל אלע אלטע חובות, באצאל צוביסליך, גיי נאך געלט, גיי הפצה און אזוי וועסטו קענען לעבן אן חובות.


שרייב מיר בריוו, שרייב מיר דיינע סיומים, שרייב מיר פון דיין עבודת השם.


 

#62 - ארבעטן אפילו ווען ס'איז נישט באקוועם, צו באצאלן די חובות
פרנסה, חובות

בעזרת ה' יתברך


יום א' פרשת במדבר, כ"ג אייר, ל"ח לעומר, שנת תשפ"ג לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


כל זמן דו קומסט פאר מענטשן געלט, דו האסט חובות; חובות מיינט מען 'שוין אריבער דעם זמן הפרעון' - קענסטו נישט קוקן אויף באקוועמליכקייטן, דארפסט טון אלעס זיי צו באצאלן. אז דו קומסט געלט פאר מענטשן - זאלסטו ארבעטן אפילו אין צייטן וואס איז דיר נישט באקוועם, נאר נאכדעם וואס דו וועסט ענדיגן צאלן דיינע חובות, וועסט נישט קומען פאר מענטשן קיין געלט - דעמאלט קענסטו קוקן אויף באקוועמליכקייט.


דער רבי האט אונז זייער געווארנט נישט צו האבן חובות, אך און וויי ווער עס איז שולדיג געלט פאר מענטשן; מען איז א קנעכט, דער מח איז פארקנעכטעט, מען איז נישט קיין מענטש, און ווי גוט און ווי זיס איז ווען מען קומט נישט קיינעם גארנישט, מען קען דינען דעם אייבערשטן מיט א רואיגע מח.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


 

#61 - נישט בעטן פון אונזערע עלטערן געשוואלענע פרייזן פאר קעמפ
מוסדות, קעמפ, אידיש געלט, חובות

בעזרת ה' יתברך


ערב שבת קודש פרשת אחרי קדושים, ז' אייר, שנת תשפ"ג לפרט קטן


לכבוד ... נרו יאיר, אדמיניסטראטאר מוסדות היכל הקודש


איך וויל דיר בעטן, מהיום והלאה זאל מען נישט בעטן פון אונזערע עלטערן פאר קעמפ-געלט די געשוואלענע פרייזן פון דריי טויזנט דאלער א קינד. אלע אנשי שלומינו, אלע וואס זענען א טייל פון אונזער קהילה, זיי שיקן די קינדער אין אונזערע מוסדות - קענען שיקן די קינדער אין קעמפ אן צאלן די געשוואלענע פרייזן, עס האט נישט קיין זין, מען טאר דאס נישט טון.


נעכטן רופן מיר עלטערן, זיי ווייסן נישט וואס צו טון; די קינדער קומען אהיים זייער פרייליך און אנגערייצט, סיי די אינגלעך און סיי די מיידלעך, זיי ווילן גיין אין קעמפ. די עלטערן וויינען אז זיי האבן נישט די געלט פאר דעם, זיי פרעגן מיר אויב זיי זענען מחויב צו בארגן געלט אז די קינדער זאלן גיין אין קעמפ? איז דאס א וויכטיגע זאך? איז דאס אן איבריגע זאך? איך קען נישט לאזן אונזערע מוסדות שינדן די הויט פאר אונזערע קינדער.


ברוך ה' מיר האבן אייגענע פלעצער, עס איז אויסגעצאלטע קעמפס. אין די פריערדיגע יארן האבן מיר געדארפט גיין יעדע יאר גלות ליידן, דינגען קעמפס, דינגען קאנטריס - האבן מיר נישט געהאט קיין ברירה. יעצט אז מיר האבן אייגענע קעמפס - וועלן די עלטערן קענען שיקן די קינדער אן דארפן ווערן בעלי חובות.


א פרייליכן שבת.


 

#60 - דו דארפסט שטארקן דיין ווייב אז אלעס איז נאר פאר ענקער טובה
שלום בית, התחזקות, צדקה, רפואה, משניות, לימוד התורה, חובות, גמרא, מעביר סדרה

בעזרת ה' יתברך


יום ב' פרשת צו, ה' ניסן, שנת תשפ"ג לפרט קטן


 


לכבוד מיין טייערער ליבער ... נרו יאיר


דאנק דעם אייבערשטן אויף וואס האט פאסירט און יעצט דארפסטו זיין דער וואס שטארקט זיך, דו דארפסט שטארקן דיין ווייב אז אלעס איז נאר פאר ענקער טובה. איר וועט נאך זוכה זיין צו געזונטע קינדער. מען טאר נישט האבן קיין קשיות אויפן אייבערשטן, דער אייבערשטער טוט נאר גוטס, עס איז זיכער געווען נאר פאר ענקער טובה.


לערן יעדן טאג חומש מיט תרגום און צוויי פרקים משניות מיטן בלאט גמרא.


געב צדקה יעדן טאג, אבער מאך נישט קיין חובות, בארג נישט קיין געלט צו געבן צדקה. געב זיך אכטונג פון חובות, ווייל חובות הרג'עט דעם מענטש.


 

#59 - טשעפע נישט דיין ווייב וועסטו ארויסגיין פון חובות און האבן פרנסה בשפע
שלום בית, פרנסה, חובות

בעזרת ה' יתברך


יום ד' פרשת ויקרא, כ"ט אדר, ערב ראש חודש ניסן, שנת תשפ"ג לפרט קטן


 


לכבוד מיין טייערער ... נרו יאיר ברסלב, ליבערטי


ווען דו ביסט געווען ביי מיר זונטאג מיט דיין ווייב און זיך באקלאגט אויף דיינע חובות, אז וויפיל דו פרובירסט צו מאכן און שאפן נאך געלט - בלייבסטו אלץ אינעם גרוב פון חובות; איך האב פאר דיר אן ענטפער, איך האב נישט געוואלט רעדן צו דיר פון דעם אין פארנט פון דיין ווייב, וואס דארף זי הערן ווי איך געב דיר מוסר, איך האב אבער פאר דיר אן ענטפער.


אויב דו נעמסט זיך פאר נישט צו טשעפען דיין ווייב - זאג איך דיר צו אז דו וועסט ארויסגיין פון אלע דיינע חובות, דו וועסט האבן פרנסה בשפע, דו וועסט האבן אן אייגענע הויז וכו' וכו'.


א ווייב טאר מען נישט טשעפען, און אז מען האט זוכה געווען צו א ווייב מיט ספיקות - מאכט מען נישט שפאס פון איר, מען טאר נישט טשעפען, און אז מען האט זוכה געווען צו א ווייב וואס וויינט, שרייט און בייסט - טאר מען נישט טשעפען און זאגן: "גיי וויין!" "יעצט גייסטו וויינען אזוי ווי דיין מאמע?" וכו' וכו'.


איך דארף מקצר זיין, איך גיי זאגן יום כיפור קטן. איך מאך מיט דיר א געשעפט, אז דו וועסט מער נישט אוועקמאכן, אראפקלאפן דיין ווייב - קומט שפע מיט עשירות.


א פרייליכן פסח.


 

#58 - אז דו וועסט גיין הפצה, וועסטו נישט דארפן צוקומען צו קיינעם
הפצה, צדקה, תשובה, פרנסה, חובות

בעזרת ה' יתברך


יום ג' פרשת ויקרא, כ"ח אדר, שנת תשפ"ג לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


אויף דיין פראגע אויב דו מעגסט נעמען פון די צדקה קאסע וואס טיילט אויס לכבוד פסח פאר אנשי שלומינו; אז דו וועסט גיין הפצה - וועסטו נישט דארפן נעמען פון קיינעם, וועסט האבן שפע פאר דיר און דו וועסט קענען העלפן די וואס גייען נישט הפצה.


איך זע מיט מיינע אויגן, די וואס גייען הפצה - די לאכן זיך גוט אויס, די האבן שפע, און אז נישט - דארף מען אנקומען צו יענעמ'ס טובות.


הלואי וואלסטו גענומען אפאר אינגעלייט און געמאכט א חבורה, גיין יעדן טאג אין די הייזער, ישיבות און כוללים. דאס איז תיקון הברית, קירוב הגאולה און מתן שכרה בצידה - מען קען לעבן אן חובות.


דער אייבערשטער זאל העלפן מיר זאלן שוין זוכה זיין צו (פסחים קטז:): "וְנֹאכַל שָׁם מִן הַזְּבָחִים וּמִן הַפְּסָחִים"; און צו (מיכה ז, טו): "כִּימֵי צֵאתְךָ מֵאֶרֶץ מִצְרָיִם אַרְאֶנּוּ נִפְלָאוֹת", אמן.


 

#57 - אז מען איז פרייליך, איז מען ממשיך אויף זיך פרנסה
תפילות אויף אידיש, שמחה, אמונה, פרנסה, חובות

בעזרת ה' יתברך


יום ד' פרשת תצוה, ח' אדר, שנת תשפ"ג לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר, נתני'


שטארק זיך במדת השמחה, דאס איז מסוגל לפרנסה. מוהרא"ש ברענגט פון צדיקים, די סופי תיבות פונעם פסוק (דברים טז, טו): "וְהָיִיתָ' אַךְ' שָׂמֵחַ'" איז דער שם "חַתָּ"ךְ", די שם פון פרנסה; אז מען איז פרייליך - איז מען ממשיך אויף זיך פרנסה.


פארליר זיך נישט, בלייב שטארק מיט אמונה. פרנסה געבט דער אייבערשטער, און נאר אז מען האט נישט קיין קשיות אויפ'ן אייבערשטן האט מען פרנסה.


דערפאר אז עס איז דיר אזוי שווער מיט פרנסה זאלסטו זיך איבערגעבן יעדן אינדערפרי צום אייבערשטן, זאג די תפילה:


"רבונו של עולם, העלף מיר איך זאל האבן פרנסה בשפע, איך זאל ארויסקריכן פון אלע מיינע חובות, איך זאל קענען שפייזן מיין ווייב און קינדער.


הייליגער באשעפער, איך ווייס אז אלעס ווענדט זיך אין מיר, איך דארף תשובה טון, איך דארף אכטונג געבן נישט צו טון קיין שלעכטס; בעט איך דיר, זיי מיר מוחל; איך גיי שוין זיין גוט, איך הויב אן פון יעצט זיין ערליך. איך וויל אלץ זיין גוט, נאר דער יצר הרע קומט צו מיר כסדר און ווארפט מיך נאכאמאל און נאכאמאל אראפ, איך בעט דיר זייער, נעם אן מיין תשובה, פארגעב מיר מיינע עבירות און געב מיר שפע".


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#56 - דורך די עבירה פון רעדן ניבול פה, קומען צרות און נייע גזירות
מוסדות, בית המדרש, חובות, ראש ישיבה, דאווענען, עונשים, ניבול פה

בעזרת ה' יתברך


יום א' פרשת תצוה, ה' אדר, שנת תשפ"ג לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


אז דו וועסט זיין שטארק אין דאווענען די דריי תפילות, שחרית מנחה מעריב מיט מנין - וועסטו זען גרויסע ישועות, דו וועסט האבן פרנסה בשפע און הצלחה.


רעד נישט קיין ניבול פה. דער הייליגער רבי זאגט (ספר המדות אות ניבול פה, סימן ג): "בַּעֲווֹן נִבּוּל פֶּה", דורך די עבירה פון רעדן ניבול פה, "צָרוֹת וּגְזֵרוֹת מִתְחַדְּשׁוֹת", קומען צרות און נייע גזירות; "וּבַחוּרֵי יִשְׂרָאֵל מֵתִים חַס וְשָׁלוֹם", יונגע קינדער שטארבן חס ושלום, "וִיתוֹמִים וְאַלְמָנוֹת צוֹעֲקִים וְאֵינָם נַעֲנִין", נאך זאגט דער רבי (שם, סימן ד): "הַמְנַבֵּל פִּיו, אֲפִילּוּ חוֹתְמִין עָלָיו גְּזַר דִּין שֶׁל שִׁבְעִים שָׁנָה לְטוֹבָה, הוֹפְכִין עָלָיו לְרָעָה", ווער עס רעדט ניבול פה, אפילו מען האט אים פארזיגלט א גוטע גזירה פאר זיבעציג יאר - צערייסט מען די גוטע גזירה און ער ברענגט אויף זיך שלעכטס, "גַּם מַעֲמִיקִין לוֹ גֵּיהִנּוֹם", אויך אז מען רעדט ניבול פה מאכט מען זיך טיפער דעם גיהנום.


אויב דו קענסט מיר בארגן געלט פאר די מוסד, לאז מיר וויסן; איך דארף זייער וויכטיג האבן גרויס געלט צו קענען ווייטער אנגיין. קענסט זיך נאכפרעגן ביי אנשי שלומינו אויב איך באצאל; איך האב שוין געבארגט דורכאויס די יארן פון ווען די ישיבה האט זיך געעפנט - מיליאנען דאלער, און געלויבט דעם אייבערשטן איך האב געקענט שטענדיג באצאלן אין צייט.


די וואך ליל שישי וועט זיין דער שיעור אין לעיקוואד, איך האב דארט א חתונה פון א תלמיד הישיבה.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#55 - אז מען האט חובות איז מען מקיים מצות צדקה מיט פרוטות
צדקה, פרנסה, חובות

בעזרת ה' יתברך


יום ה' פרשת וארא, י"ב שובבי"ם, כ"ו טבת, שנת תשפ"ג לפרט קטן


 


לכבוד מיין טייערער ... נרו יאיר


היט זיך פון חובות. כל זמן מען האט חובות קען מען נישט טיילן קיין גרויסע געלטער פאר צדקה, אז מען האט חובות איז מען מקיים מצוות צדקה מיט פרוטות. צדקה דארף מען געבן יעדן טאג, אבער אויב מען איז שולדיג געלט פאר מענטשן און עס איז שוין אריבער דער זמן פון באצאלן - טאר מען נישט טיילן צדקה, שפילן עושר; מען דארף קודם באצאלן אלע חובות און מקיים זיין צדקה מיט פרוטות.


דאס איז איינס פון די שווערסטע זאכן פאר'ן מענטש ווען מען ווערט מקורב צום רבי'ן, מען דארף אנהויבן לעבן אין רעאליטעט; געענדיגט מיט שפילן די שפיל פון ליגנט, פון קרעדיט קארד'ס וכדומה.


וואויל איז דעם וואס פאפט זיך נישט און פאפט נישט אנדערע, ער לעבט וויפיל ער האט, ער שפילט נישט פאר די חבירים מעשה עושר, ער לעבט שפארזאם, ער איז צופרידן וויפיל דער אייבערשטער געבט אים, און לייגט אריין זיין קאפ און מח אין טון מצוות ומעשים טובים ולימוד התורה.


היט זיך פון חובות ווי מען היט זיך פון די שרעקעדיגסטע זאך.

#54 - העלפן דיינע עלטערן גיין צו די חתונה אן קיין חובות
כיבוד אב ואם, הפצה, צדקה, לימוד התורה, חובות, שמחות, חתן

בעזרת ה' יתברך


יום ג' פרשת בשלח, כ"ג שובבי"ם, ט' שבט, שנת תשפ"ג לפרט קטן


 


לכבוד מיין ליבער טייערער ... נרו יאיר, ירושלים


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


מזל טוב חתן, מזל טוב! דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט גיין צו די חתונה בשעה טובה ומוצלחת, אויפשטעלן א שיינע ערליכע שטוב, ליכטיגע דורות, אמן.


איך וויל דיך מחזק זיין זאלסט העלפן דיינע עלטערן גיין צו די חתונה אן קיין חובות, פון היינט און ווייטער זאלסטו גיין אביסל מער הפצה צו העלפן דיינע עלטערן דיך חתונה מאכן. ווען דו גייסט הפצה זאלסטו זאגן "הכנסת כלה" און די געלט זאלסטו געבן דיינע עלטערן. אין ישיבה טוען אלע בחורים אזוי, זיי גייען צו די חתונה אן דעם וואס זייערע עלטערן זאלן דארפן אריינלייגן די הענט אין טאש ארויסנעמען אפילו איין פרוטה, (אויסער די חתנים וואס די עלטערן זענען פארמעגליך).


יעצט זאלסטו זיך באפלייסן אין לערנען די הייליגע תורה. יעצט האסטו שוין אביסל רואיגקייט, האסט זוכה געווען צו א כלה נאה וחסידה, און דו גייסט אריין אין א חשוב'ע שטוב, דיין מחותן איז זייער א טייערער איד, ער איז זייער מחזק די אינגעלייט אין טברי', דארפסטו יעצט זיך באנייען; לערנען דיינע שיעורים כסדרן און זיך מתבודד זיין יעדן טאג.


לאז גרוסן אלעמען, בפרט די בחורים פון די ירושלימ'ער ישיבה.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#53 - דיין טעקסט מעסידזש האט מיך זייער אויפגעלעבט
מוסדות, סיום, משניות, חובות

בעזרת ה' יתברך


יום ד' פרשת ויחי, י"א טבת, שנת תשפ"ג לפרט קטן


 


לכבוד מיין טייערער ... נרו יאיר ברסלב, ליבערטי


היינט בין איך געווען זייער צעבראכן, וואס טו איך דא... איך בין אריין אין א פלאמפ מיט די מוסדות, נישטא קיין געלט מער צו באצאלן די איינגעשטעלטע, און בארגן איז נישט קיין עסק; איך האב שוין אזוי אויך חובות איבערן קאפ.


פלוצלונג שיקסטו מיר א טעקסט מעסידזש אז דו האסט מסיים געווען משניות די הונדערט פיר און זעכציגסטע מאל, דאס האט מיך זייער אויפגעלעבט, יעצט ווייס איך שוין וואס איך טו דא, יעצט איז מיר קלאר צו גיין ווייטער מיט די הייליגע מוסדות. דער אייבערשטער וועט מיך נישט פארלאזן, ער וועט מיר ווייטער מאכן ניסים.


 

#52 - מען קען נישט מחייב זיין א מענטש צו געבן חודש'ליך כך וכך
צדקה, מוסדות, חובות

בעזרת ה' יתברך


יום ב' פרשת וארא, ט' שובבי"ם, כ"ג טבת, שנת תשפ"ג לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


ניין, איך וויל נישט אויסקוועטשן אינגעלייט; איך קען עס נישט טון, איך טאר עס נישט טון און איך וועל עס נישט טון.


בחורים קענען גיין נאך געלט, מיט זיי קען איך גיין אויף א שבת, אבער אינגעלייט געבן זייער אייגענע געלט, און ניטאמאל אייגענע געלט; זיי בארגן פון זייערע קרעדיט קארדס און זיי בלייבן גרויסע בעלי חובות.


אזוי אויך, די וועג פון זאגן פאר אינגעלייט זיי זאלן זיך מחייב זיין געלט חודש'ליך - איז נישט לפי רוחי, איך האב דאס נישט ליב, איך האלט אז דאס איז גניבה; ווייל ווי קען א אינגערמאן וויסן וואס גייט זיין מיט אים קומענדיגע חודש? ווי קען ער וויסן אויב ער גייט קענען געבן חודש'ליך כך וכך...? איך קען משפחות וואס האבן נישט אין מויל צו נעמען און זייער קרעדיט קארד לויפט פאר בנינו, און זיי שעמען זיך אריינצורופן אין אפיס זאגן מען זאל מער נישט נוצן זייער קארטל.


א ווייבל האט נעכטן דערציילט פאר מיין ווייב אז זי האט נישט אין מויל צו נעמען אבער די קארטל פאר בנינו לויפט חודש'ליך, ווייל זיי שעמען זיך צו זאגן מען זאל דאס מער נישט נוצן.


די אלע וואס פאנדרעיזן פאר מיר פאר מיינע מוסדות זאלן וויסן אז איך בין נישט באוויליגט פון די וועג. איך האלט פון בעטן צדקה, און דו קענסט יענעם רופן קומענדיגע חודש פרעגן אויב ער וויל דיר געבן, אבער מחייב זיין אנדערע - איז קעגן מיין ווילן.


קענסט דאס איבערגעבן פאר אלע וואס נעמען צאם פאר אונזער מוסד.

#51 - איך לאז נישט בארגן געלט, איך האב שוין גענוג חובות
מוסדות, חובות

בעזרת ה' יתברך


יום ג' פרשת ויחי, עשרה בטבת, שנת תשפ"ג לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר, קרית ברסלב ליבערטי


איך לאז נישט בארגן געלט; ענדערש זאל מען נישט צאלן אין צייט די איינגעשטעלטע, אבער נישט בארגן געלט; איך האב שוין גענוג חובות.


דער אייבערשטער וועט מיך נישט פארלאזן; מיר האבן געהאט ניסים ביז אהער, מיר וועלן ווייטער האבן ניסים.


 

#50 - זיין שולדיג חובות איז ערגער פון נישט צאלן צייטליך
מוסדות, חובות

בעזרת ה' יתברך


יום ג' פרשת ויחי, עשרה בטבת, שנת תשפ"ג לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר, חבר הנהלה קרית ברסלב ליבערטי


איך וויל דיר בעטן, היות דו העלפסט מיר מיט די מוסד, דו האסט זיכער געמאכט מען זאל צאלן אין צייט די מלמדים און די איינגעשטעלטע פאר די לעצטע שטיק צייט. יעצט הער איך אז עס איז נישטא קיין געלט און דו ווילסט בארגן געלט כדי מען זאל ווייטער צאלן צייטליך, איך בעט דיר ברחמים - טו דאס נישט; איך בין נישט מסכים מען זאל בארגן געלט, נישט צאלן צייטליך איז איין זאך, און זיין שולדיג חובות איז נאך ערגער.


איך בעט דיר זייער פאלג מיך, ענדערש זאל מען נישט צאלן צייטליך און ווארטן די געלט וואס דארף אריינקומען זאל אריינקומען. איך האב אפגערעדט מיט א אינגערמאן צו גיין מיט אים נאך געלט פאר די מוסד, איך האף צו קענען אנפילן די לאך.


דער אייבערשטער האט געמאכט ניסים ביז אהער און דער אייבערשטער וועט אונז ווייטער נישט פארלאזן.


 

#49 - איך מוז ווייטער אנהאלטן די מוסד, איך זוך א פאנדרעיזער
צדקה, מוסדות, פרנסה, חובות

בעזרת ה' יתברך


יום ג' פרשת ויגש, ג' טבת, שנת תשפ"ג לפרט קטן


 


צו מיין ליבער חבר ... נרו יאיר


איך האב היינט געשריבן א בריוו פאר אנשי שלומינו אז איך זוך א פאנדרעיזער.


זיי נישט ברוגז אויף מיר, איך זוך נישט אוועק צו נעמען פון דיר די אמט, אבער איך וויל זיין אפן מיט דיר; די אנדערע פאנדרעיזערס ביי אונז אין די מוסד, אלע פון זיי - טוען זייער ארבעט בשלימות. משה ארי' דעקט די כולל; די אינגעלייט ווערן באצאלט יעדע דריי וואכן. שבתי דוד און אשר בער טוען זייער ארבעט בשלימות; די רענט פאר אונזערע בנינים אין שטאט ווערן באצאלט חודש'ליך. אזוי אויך לייבי טוט זיין ארבעט; מען דרוקט ספרים, קונטרסים און גליונות - אן אפשטעל, אבער די מוסד האט א גרויסע לאך.


איך האב נעכטן נאכט גערעדט מיט אברהם שבתי, איך האב אים געזאגט: "געענדיגט מיט צאלן די איינגעשטעלטע, איך לאז נישט בארגן קיין געלט". איך האב אים געזאגט: "די ערשטע פרינציפ אין אפיס איז געווען אלע יארן, 'נישטא אזא זאך בארגן געלט, איז דא געלט צאלט מען און אז נישט - צאלט מען נישט', און היות עס איז ליידיג די קאסע קען מען נישט בארגן".


נאכאמאל, איך זוך נישט צוצונעמען פון דיר דיין אמט; האסט מיר געהאלפן אלע יארן אזוי געטריי, מיר האבן צוזאמען געעפנט די מוסד, און הלואי זאלסטו ווייטער שטיין צו די האנט. לעצטנס האסטו אנגעהויבן שרייבן ארטיקלען, איך רעד נישט אריין אין וואס דו טוסט, מן הסתם האסטו געמאכט אויף דעם אסאך התבודדות, אויב דו זאלסט אוועקגעבן דיינע טעג און יארן פאר שרייבן. איך מוז ווייטער אנהאלטן די מוסד, און איך זוך א פאנדרעיזער זאל מיר העלפן אנפילן די לאך.


איך בין נישט ברוגז אויף דיר אז דו וועסט ענדערש שרייבן וכו'; איך האב דיך זייער ליב, ונפשי קשורה בנפשך.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#48 - יישר כח פאר'ן אויפלעבן די "לעידיס עקזילערי"
צדקה, מוסדות, חובות, קרעדיט קארד

בעזרת ה' יתברך


ד' פרשת וישב, כ"א כסליו, שנת תשפ"ג לפרט קטן


 


מרת ... תחי'


איך האב ערהאלטן די בריוו.


א גרויסן יישר כח פארן אויפלעבן די לעידי"ס עקזילער"י, אריין צו ברענגען געלט פאר די מוסד. אויך א גרויסן דאנק פאר'ן מחזק זיין די ארגעניזעישן "בנינו", דער אייבערשטער זאל אייך באצאלן נחת ביי אייערע קינדער.


איך וויל קלארשטעלן מיין מיינונג, מען זאל נישט מחייב זיין די פרויען צו געבן וועכנטליך אויטאמאטיש א קרעדיט קארד. איך וויל נישט מען זאל אויסקוועטשן אנשי שלומינו, זיי אריינלייגן אין חובות, נאר בעטן בתורת נדבה. אויב מען האט געלט זאל מען לייגן אין די פושקע, אבער נישט עס זאל לויפן אויטאמאטיש אויך אין די צייטן וואס מען האט נישט קיין געלט.


שטארקט אייך מיט תפילה והתבודדות, וואס איר דארפט - זאלט איר בעטן דעם אייבערשטן; וועט איר זען גרויסע ניסים.


 

#47 - פארגעס נישט דיין זעקל ספרים, נעם עס מיט דיר וואו דו גייסט
מוסדות, שטעטל, אידיש געלט, לימוד התורה, חובות, חתונה, ראש ישיבה, שמחות, וועג

בעזרת ה' יתברך


יום א' פרשת וישב, י"ח כסליו, שנת תשפ"ג לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


שטארק זיך מיט דיינע שיעורים כסדרן, טראג מיט זיך א זעקל ספרים צדה לדרך; א חומש'ל מיט א משניות'ל, א תהילימ'ל מיט א גמרא; עס איז דא אזויפיל צייט אין טאג.


היינט בין איך געפארן קיין שטעטל אהין און צוריק, מיר האבן געהאט א מעמד קביעת מזוזה אינעם נייעם בנין התלמוד תורה מיט די אינגעלייט וואס האבן געהאלפן קויפן דעם בנין, עס זענען געווען א צוויי מנינים אינגעלייט. אויפ'ן וועג האב איך זיך איינגעפאקט אפאר ספרים, האב איך געקענט לערנען מיינע שיעורים כסדרן; ח"י פרקים מיט א יום תהילים. אזוי זאלסטו אויך טון, נעם זיך מיט דיין זעקל ספרים - וועסטו אנקומען צו לערנען דיינע שיעורים כסדרן.


חכמינו זכרונם לברכה זאגן (אבות ב, ד): "וְאַל תֹּאמַר לִכְשֶׁאֶפָּנֶה אֶשְׁנֶה, שֶׁמָּא לֹא תִפָּנֶה", זאג נישט ווען איך וועל האבן צייט דעמאלט וועל איך לערנען, קען זיין דו וועסט נישט אנקומען צו האבן צייט; נאר אז מען גנב'עט אראפ צייט, מען כאפט אריין דא אביסל לערנען און דארט אביסל לערנען - אזוי קען מען לערנען.


היינט נאכט איז דא א חתונה אין ישיבה, דער חתן א תלמיד הישיבה און די כלה א תלמידה, ביידע זענען צופרידן חתונה צו האבן אין בית המדרש. עס איז גוט דו זאלסט קומען קוקן מיט דיינע אויגן די חתונות אין ישיבה - וועסטו זען און זיך איבערצייגן אז עס פעלט גארנישט פאר די חתונות; די חתונות זענען מלא טעם, א אידישע טעם, א אידישע שמחה. ווען מען הערט עס פון שמועסן קען זיך דאכטן אז עס איז א נעבעכדיגע זאך, אבער ווען מען זעט עס מיט די אויגן - זעט מען אז מאכן טייערע שמחות איז א נעבעכדיגע זאך. א שאד אויסגעבן געלט פאר די פאר שעה, און ווער רעדט נאך אז עס איז נישטא קיין געלט, מען מאכט חובות פאר אפאר שעה, איז עס ממש א נעבעכדיגע זאך.


עלטערן פאלן פון די כחות, עלטערן ווערן קראנק פון חובות, און אפילו די וואס האבן יא געלט - קענען דאס נוצן צו העלפן די קינדער מיט א הויז, וכדומה.


פארגעס נישט דיין זעקל ספרים, נעם עס מיט דיר וואו דו גייסט - וועסטו קענען אנקומען מיט דיינע שיעורים.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#46 - מאכסט חוזק פון א צווייטן, אין מיין נאמען?!
שלום בית, הפצה, אומאן, היכל הקודש, חובות, ראש ישיבה

בעזרת ה' יתברך


יום ג' פרשת חיי שרה, כ"א מר-חשון, שנת תשפ"ג לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


איך באקום פון דיר כסדר בריוו, אבער יעצט האט מיר איינער געשריבן א טענה אויף מיר. ער האט דיר געבארגט געלט צו קענען פארן צום הייליגן רבי'ן אויף ראש השנה; ער האט דיר פארבארגט צוועלף טויזנט שקל בתנאי אז דו וועסט אים באצאלן יעדע ראש חודש דריי טויזנט שקל ביז די חוב ווערט באצאלט.


ער שרייבט מיר אז ער האט דיר געבעטן ראש חודש חשון צו באצאלן - זאגסטו אים: "מיין ראש ישיבה האט מיר געזאגט איך זאל דיר זאגן א יישר כח", ער פרעגט דיר: "ווען וועסטו באצאלן?" זאגסטו אים מיט שפאס: "מיין ראש ישיבה האט מיר געזאגט איך זאל דיר זאגן א יישר כח"; ער שרייבט מיר אז ער האט א טענה צו מיר, היתכן איך מאך חוזק פון מענטשן.


ראשית, איך האב מיט דיר נישט גערעדט וועגן דעם, צווייטנס וואס נוצטו מיין נאמען חוזק צו מאכן? דריטנס, אז דו ווילסט זיין א תלמיד היכל הקודש זאלסטו מוחל זיין און אים באצאלן; מען קען נישט זיין אין היכל הקודש מיט חובות, היכל הקודש איז נישט קיין ערי מקלט, היכל הקודש איז א פלאץ וואס לערנט אויס דעם מענטש ווי אזוי צו לעבן מיט'ן אייבערשטן, לעבן מיט די תורה.


איך וויל פארשטיין וואס איז מיט דיר, ווי קומט אריין מיין נאמען דא אין בילד? אזוי רעדט מען צו מענטשן?! קומט אויס אז נאכדעם וואס דו וועסט טרעפן א שידוך דארף איך ערווארטן א בריוו פון דיין כלה אז דו גייסט איר זאגן "מיין ראש ישיבה האט מיר געזאגט איך זאל דיר זאגן דו ביסט גערעכט"? און ווען דו וועסט האלטן נאך די חתונה וועסטו איר זאגן: "מיין ראש ישיבה האט מיר געזאגט איך זאל דיר זאגן איך האב דיר ליב"? וואס גייט פאר מיט דיר, אזוי רעדט מען צו א לֹוֶה? ווען יענער האט דיר א טובה געטון און דיר געהאלפן בעת צרה, דו זאלסט קענען אנקומען קיין אומאן - מאכסטו חוזק?!


זע צו מקיים זיין דיינע ווערטער; גיי הפצה, גיי נאך געלט, באצאל דיינע חובות און בעט יענעם איבער.