בריוון פונעם ראש ישיבה שליט"א

#17 - ברסלב'ע מצות
תפילות אויף אידיש, שטעטל, פסח, מצה

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת צו, ד' ניסן, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר, קרית ברסלב


בשם די גאנצע קהלה טוען מיר זיך באדאנקען פאר דיר אז די יאר האבן מיר נאכאמאל זוכה געווען צו האבן ברסלב'ע מצות, נאכדעם וואס דו האסט זיך אזוי אוועק געגעבן און זיך אזוי איבערגעארבעט מער פון דיינע כוחות, אז די בעקעריי אין שטעטל זאל זיין אפן, און אז עס זאל זיין גוטע מצות.


די מצות האבן אסאך מעלות, אבער די גרעסטע מעלה איז, אז יעדע ריר, יעדע פינטל פון די מצות און פון אלעס ארום - איז איין שטיק תפילה, און דאס איז די סוד פון די הצלחה און פון די גוטע טעם, ווייל מען בעט דעם אייבערשטן. אלע בעטן דעם אייבערשטן; ... וואס געבט די וואסער, און ... דער קנעטער, ... וואס געבט די מעל, און אלע ווייבלעך וואס וועלגערן, ... ביים רעדלען און ... ביים שיבן, און ... ביים פאקן, און דו איבער זיי אלע, און אויך איך, אלע אלע בעטן דעם אייבערשטן מען זאל זיין נזהר פון א משהו חמץ; דאס איז די מעלה.


מען דארף אסאך בעטן דעם אייבערשטן: "הייליגער באשעפער העלף מיך איך זאל חס ושלום נישט נכשל ווערן מיט עסן חמץ, איך זאל זיין אפגעהיטן פון א משהו חמץ"; ווייל נאר מיט תפילה קען מען זוכה זיין צו דעם, און אויב מען רעדט זיך איין אז מען קען אליין אכטונג געבן און מען איז נישט מתפלל - קען מען חס ושלום נכשל ווערן. אזוי ווי דער הייליגער בעל שם טוב זכותו יגן עלינו האט געזאגט פאר זיין תלמיד רבי דוד ממיקולייב זכרונו לברכה, נאכדעם וואס ער איז געפארן מאכן וויין פארן בעל שם טוב, ער האט עס געמאכט מיט אלע חומרות, מיט אלע כוונות, און אויפן וועג אהיים האט מען אים אפגעשטעלט ביי די גרעניץ, און דער וועכטער האט געעפנט די וויין און עס געמאכט יין נסך. רבי דוד איז געווארן אויסער זיך, ער איז געווארן זייער צעבראכן פארוואס דאס האט פאסירט, ער האט געפרעגט זיין רבי דער הייליגער בעל שם טוב זכותו יגן עלינו: "ווי קען זיין אז נאכן זיך אזוי איבערשטרענגען און נאכן אריינלייגן אין די ארבעט אזויפיל פלאג און אזויפיל הארץ - זאל דאס פאסירן?" האט אים דער הייליגער בעל שם טוב געפרעגט: "האסטו געבעטן דעם אייבערשטן אז דו זאלסט מצליח זיין?" האט ער געענטפערט אז ער האט טאקע אינגאנצן פארגעסן צו בעטן דעם אייבערשטן.


בעט דעם אייבערשטן דו זאלסט זוכה זיין צו זיין פרייליך יום טוב און צו ווערן ניצול פון א משהו חמץ, בעט: "הייליגער באשעפער העלף מיך איך זאל זוכה זיין צו מקבל זיין דעם הייליגן יום טוב בשמחה ובטוב לבב, און איך זאל זוכה זיין צו ווערן אפגעהיטן און נישט נכשל ווערן אין א משהו חמץ. איך זאל מיך פרייען א גאנץ יום טוב, העלף מיך אייבערשטער איך זאל זיין פרייליך און צופרידן. העלף מיך איך זאל זיך נישט קריגן מיט קיינעם, איך זאל לעבן מיט אמונה און איך זאל שטענדיג געדענקען אז דו ביסט מיט מיר, ביי מיר און נעבן מיר".


איך וויל זייער שטארק פארברייטערן די מצה בעקעריי, איך וויל עס אוועק נעמען פון מיידל קעמפ; איך וועל נאך רעדן מיט דיר פנים בפנים.


דער אייבערשטער זאל העלפן מיר זאלן זוכה זיין צו (פסחים קטז:): "וְנֹאכַל שָׁם מִן הַזְּבָחִים וּמִן הַפְּסָחִים"; און צו (מיכה ז, טו): "כִּימֵי צֵאתְךָ מֵאֶרֶץ מִצְרָיִם אַרְאֶנּוּ נִפְלָאוֹת", אמן.

#16 - אמונה היילט, סיי פיזיש און סיי גייסטיש
רפואה, פסח, מצה

בעזרת ה' יתברך


יום א' פרשת צו, ד' ניסן, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר


א גרויסן יישר כח פאר אלעס וואס דו העלפסט מיר, פארן מיר גרינגער מאכן מיט מיין ארבעט.


יעצט פסח קענסטו ווערן אויסגעהיילט, דארפסט נאר גלייבן באמונה שלימה אז די הייליגע מצה האט אין זיך אלע רפואות, און ווען דו עסט די מצה זאלסטו זיך זייער פרייען אז דו ביסט זוכה צו מקיים זיין די מצוה פון עסן מצה, און ביים עסן די מצה זאלסטו בעטן דעם אייבערשטן דו זאלסט זוכה זיין צו ווערן אויסגעהיילט פון אלע קרענק און זוכה זיין צו א קלארא לויטערע אמונה. דער הייליגער זוהר זאגט (פרשת בא, מא.): "מֵיכְלָא דִּמְהֵימְנוּתָא", די מצה איז אמונה, נאך זאגט דער זוהר (פרשת תצוה, קפג:) אז די מצה איז: "מֵיכְלָא דְּאַסְוָותָא", א רפואה; מצה היילט אויס, און מצה ברענגט אמונה.


אמונה היילט, אמונה היילט סיי פיזיש און סיי גייסטיש; ווער עס נעמט אין זיך אריין אמונה, ער ווייסט אז דער אייבערשטער פירט אלעס, דער אייברשטער מאכט אלעס, הוא לבדו עשה ועושה ויעשה לכל המעשים - פון דעם גייען אוועק אלע פחדים, אלע דרוקעניש, מען ווערט געזונט. ווייל דער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק ב, סימן ה), עס זענען דא מענטשן וואס האבן פארשידענע קרענק און זיי ליידן שרעקליכע יסורים נאר ווייל זיי האבן נישט קיין אמונה; און אז מען עסט די הייליגע מצה, מען גלייבט אינעם אייבערשטן - פון דעם ווערט מען אויסגעהיילט.


דער אייבערשטער זאל העלפן מיר זאלן זוכה זיין צו (פסחים קטז:): "וְנֹאכַל שָׁם מִן הַזְּבָחִים וּמִן הַפְּסָחִים"; און צו (מיכה ז, טו): "כִּימֵי צֵאתְךָ מֵאֶרֶץ מִצְרָיִם אַרְאֶנּוּ נִפְלָאוֹת", אמן.

#15 - זיך פרייען אז מען עסט נישט חמץ
שמחה, פסח, מצה, חיזוק פאר מלמדים

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת צו, ד' ניסן, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר, קרית ברסלב


דו דארפסט זיך זייער פרייען אז דו האסט זוכה געווען צו זיין א מלמד, זיצן מיט נשמות ישראל און לערנען מיט זיי די הייליגע תורה, און פלאנצן אין זיי אמונה, יראת שמים און מידות טובות; דאנק דעם אייבערשטן אז דיין לעבן גייט דיר אריבער מיט דעם. מוהרא"ש האט מיר דאס כמה פעמים געזאגט, אפילו די ארבעט איז שווער דאך איז דאס אבער הייליג.


אז מיר זענען זוכה צו עסן די הייליגע מצה און מיר זענען זוכה אויסצורוימען די חמץ דארפן מיר זיך זייער פרייען, א גאנץ יאר דארפן מיר זיך מחי' זיין מיט דעם אז מיר האבן זוכה געווען נישט צו עסן חמץ און מיר האבן זוכה געווען צו עסן די הייליגע מצה, און אז מיר וועלן זיך פרייען מיט די מצוה וועלן מיר זיין א גאנץ יאר אפגעהיטן פון אלע שלעכטס, ווייל דער הייליגער אריז"ל זאגט (הובא בבאר היטב אורח חיים סימן תמז, סעיף קטן א): "הַנִזְהָר מִמַּשֶּׁהוּ חָמֵץ מוּבְטָח שֶׁלֹא יֶחֱטָא כָּל הַשָּׁנָה", ווער עס איז נזהר פון א משהו חמץ אום פסח - וועט א גאנץ יאר זיין אפגעהיטן פון עבירות; אלע פרעגן, וואס איז פשט אז מען פאלט יא אראפ אין עבירות? מוהרא"ש זאגט, פשט איז, ווער עס איז נזהר פון א משהו חמץ אום פסח און ער פרייט זיך מיט דעם, ער לעבט מיט דעם אז ער עסט נישט קיין חמץ - וועט א גאנץ יאר זיין אפגעהיטן פון עבירות, די שמחה פון די מצוה וועט אים היטן.


זיין פרייליך איז גאר א שווערע עבודה. דער הייליגער רבי זאגט (שיחות הר"ן, סימן כ): "לִזְכּוֹת לְשִׂמְחָה זֶה קָשֶׁה וְכָבֵד לְהָאָדָם לִזְכּוֹת לָזֶה יוֹתֵר מִשְּׁאָר כָּל הָעֲבוֹדוֹת", זוכה זיין צו זיין שטענדיג פרייליך איז שווערער ווי צוצוקומען צו סיי וועלכע אנדערע עבודות; דער יצר הרע ציטערט פון שמחה ווייל שמחה פארברענט אים, ער האט נישט קיין שליטה אויף א פרייליכער מענטש, דער אייבערשטער היט דעם מענטש וואס איז פרייליך ער זאל נישט פאלן אין פגם הברית (לקוטי מוהר"ן חלק א, סימן קסט).


ווי אזוי קען מען זוכה זיין צו שמחה? די איינציגסטע וועג זוכה זיין צו שמחה איז דורך תפילה, דורך בעטן דעם אייבערשטן: "רבונו של עולם העלף מיך איך זאל זוכה זיין צו זיין שטענדיג פרייליך, איך זאל זיך פרייען אז איך בין א איד, איך זאל זיך פרייען אז איך בין נישט קיין גוי. העלף מיך אייבערשטער אז איך זאל ארויסגיין פון מיין דיפרעסיע, נעם אוועק פון מיר מיין עצבות און מרה שחורה, העלף מיר איך זאל זיין אזוי פרייליך אז איך זאל פרייליך מאכן אנדערע מענטשן און יעדער איינער ארום מיר זאל זיין פרייליך.


הייליגער באשעפער, העלף מיר איך זאל שטענדיג געדענקען אז דו פירסט די וועלט מיט א השגחה פרטית. איך זאל האבן א קלארע לויטערע אמונה, איך זאל נישט פארגעסן פון דיר קיין איין רגע, איך זאל נישט קיינעם חנפ'ענען און נישט פון קיינעם מורא האבן; בזכות אלע צדיקים וואס האבן זיך מוסר נפש געווען פאר דיר, אמן".


איך ארבעט זייער שווער צו שאפן די געלט וואס איך קום פאר די מלמדים, ביטע זיי מתפלל מיט די קינדער איך זאל מצליח זיין.דער אייבערשטער זאל העלפן מיר זאלן זוכה זיין צו (פסחים קטז:): "וְנֹאכַל שָׁם מִן הַזְּבָחִים וּמִן הַפְּסָחִים"; און צו (מיכה ז, טו): "כִּימֵי צֵאתְךָ מֵאֶרֶץ מִצְרָיִם אַרְאֶנּוּ נִפְלָאוֹת", אמן.

#14 - העלפן ביי די מצה בעקעריי
מצה

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת יתרו, י"ז שבט, יארצייט פון מוהרא"ש זי"ע, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


ישעי' נרו יאיר


איך בין היינט געווען באזוכן אין אונזער "מצה בעקעריי", איך האב זייער הנאה געהאט צו זען ווי מען האט אנגעהויבן באקן מצות.


איך וויל דיר בעטן דו זאלסט מיר העלפן ביי די מצה בעקעריי, פרעג האברך נח הערש ווייס וואס דו קענסט העלפן; ווייל אנשי שלומינו קוקן זייער ארויס צו עסן מצות וואס איז געבאקן מיט קדושה וטהרה, דורך ברסלב'ע חסידים וואס רעדן איידל און זענען זיך מתבודד.


ליידער איז דא ביי חשוב'ע מצה בעקערייען וואו געפאלענע בחורים און געפאלענע גרושים וכו', וואס ביים ארבעטן מיט די הייליגע מצות רעדן זיי זייער שמוציג, נידריגע געמיינע ניבול פה. פינקט נעכטן זאגט מיר א אינגערמאן וואס האט נישט קיין ארבעט, ער פלעגט ארבעטן ביי א מצה בעקעריי פון א חשוב'ע קהילה, ער זאגט מיר אז ער האט נישט קיין ארבעט, ער זיצט אין שטוב, פרעג איך אים: "וואס גייסטו נישט ארבעטן ביי די מצות?" זאגט ער מיר אז ער האט געדארפט אנטלויפן פון דארט צוליב די שמוציגע געמיינע שמועסן, ער זאגט מיר עס איז מער געפערליך ווי מען קען טראכטן.


איך האף דו וועסט מיר העלפן ביי די מצות, מיר זאלן האבן הייליגע מצות, און ווען דו וועלגערסט, רעדלסט, שיבסט וכו' – זאלסטו נאר רעדן צום אייבערשטן און אים בעטן זאלסט זוכה זיין צו מאכן פון קנה חי"ת, מאכן ה"א, מאכן פון חמץ – מצה, נישט האבן שלעכטע מחשבות, פטור ווערן פון קנה דסטרא אחרא, געראטעוועט ווערן פון סטרא דמותא, נישט מחמיץ זיין די מוחין (לקוטי מוהר"ן חלק א סימן ה, אות ד).

#13 - די מצה בעקעריי אין שטעטל
שטעטל, משמש דעם רבי'ן, סדר היום, מצה

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת מקץ, כ"ז כסליו, ג' דחנוכה, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר, קרית ברסלב ליבערטי


וואס איז די פלאן מיט די מצה בעקעריי אין שטעטל? איך וויל וויסן אויב דו פלאנסט צו עפענען די יאר די בעקעריי, איך וויל נישט בלייבן פסח אן מצות; לאז מיר וויסן דיינע פלענער.


שטארק זיך, בלייב משמש זיין דעם רבי'ן, אפילו עס איז שווער, באלד וועט אלעס ווערן גרינג און מיר וועלן זיך בענקען צו די צייטן וואס מען האט געארבעט שווער אן קיין הילף, אן קיין פרוטה וכו' וכו'.


הייב אן דיין טאג פארטאגס מיט מקוה, תיקון חצות, התבודדות, ח"י פרקים משניות, יום תהילים, תיקוני זוהר, ליקוטי מוהר"ן, שחרית, פת שחרית. העלף דעם רבי'ן און נאכדעם גיי הפצה, אויך זאלסטו העלפן דיין ווייב, און אז דו האסט נאך אביסל צייט זאלסטו אביסל טאנצן.

#12 - אויסער די שיעורים כסדרן, זאלסטו גיין צום שיעור גמרא
רפואה, מצה, דף גמרא

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת תזריע מצורע, ב' דראש חודש אייר, ט"ז לעומר, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


מיין טייערער ... נרו יאיר


איך פריי זיך זייער צו הערן אז פסח ווען דו האסט געגעסן מצה האסטו געבעטן דעם אייבערשטן דאס זאל זיין א רפואה פאר דיין מאגן, און ברוך השם עס טוט דיר מער נישט וויי, ביסט געזונט און שטארק.


איך וויל דיר בעטן זאלסט קומען יעדע נאכט אין שול צום שיעור וואס דער דיין שליט"א לערנט פאר. מען מוז זיך קובע זיין עתים לתורה, מען מוז האבן א שיעור אין תורה; דאס הייסט אויסער דיינע שיעורים כסדרן וואס דו לערנסט אין מקרא, משנה, גמרא, מדרש, הלכות וכו' - זאלסטו זיך קובע זיין צו גיין צום שיעור גמרא.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א גוטן חודש.

#11 - די הייליגע מצה וועט אייך אויסגעהיילן פיזיש און גייסטיש
רפואה, מצה

בעזרת ה' יתברך - יום ה', ג' דחול המועד פסח, י"ט ניסן, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


מרת ... תחי'


איך בעט אייך זייער איר זאלט עסן מצה, יעצט יום טוב איז די מצה א גרויסע רפואה, עס היילט אויס דעם מענטש פון אלע קרענק; וויל איך אייך בעטן און הייסן איר זאלט עסן וואס מער מצה, דאס וועט אייך אויסהיילן.


חול המועד שרייבט מען נישט אבער אייער מאן האט מיר גערופן בעטן אז ער דארף אן עצה, איר עסט נישט, איר קענט צוקומען צו א סכנה, ווייל אז מען עסט נישט קען מען נישט לעבן; איר זענט א מאמע פון טייערע קינדער, ער איז פארלוירן.


איך בין זיכער אז איר וועט עסן די הייליגע מצה וועט איר ווערן אויסגעהיילט פיזיש און גייסטיש, איר וועט זיין א געזונטע מאמע און לעבן לאנגע יארן און זען נחת פון אייערע דורות.


אויך איז מצה מסוגל פאר אמונה, אז מען עסט מצה באקומט מען אמונה און אז מען האט אמונה - האט מען אלעס.

#10 - ווערן אויסגעהיילט דורך עסן די מצה
רפואה, פסח, מצה

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת ויקרא, ד' ניסן, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


מרת ... תחי'


איך האב ערהאלטן אייער בריוו.


איך פריי זיך זייער צו הערן אז איר שפירט זיך שוין אסאך בעסער, דער אייבערשטער זאל אייך שיקן א רפואה שלימה בקרוב.


יעצט גייען מיר עסן די הייליגע מצה, דער זוהר הקדוש רופט אן די הייליגע מצה: 'עסן וואס היילט', מען קען זוכה זיין צו ווערן אויסגעהיילט דורך עסן די מצה און צו באקומען א שטארקע לויטערע אמונה, צו גלייבן און געדענקען אז דער אייבערשטער מאכט נישט קיין שלעכטס, דער אייבערשטער מאכט נאר גוטס, און אלעס וואס פאסירט איז נאר אייבערשטער און נאר גוט.


דער אייבערשטער זאל העלפן מיר זאלן זוכה זיין צו (פסחים קטז:): "וְנֹאכַל שָׁם מִן הַזְּבָחִים וּמִן הַפְּסָחִים"; און צו (מיכה ז, טו): "כִּימֵי צֵאתְךָ מֵאֶרֶץ מִצְרָיִם אַרְאֶנּוּ נִפְלָאוֹת", אמן.

#9 - עס איז דא אסאך זאכן מיט וואס דו קענסט משמש זיין דעם רבי'ן
שטעטל, משמש דעם רבי'ן, מצה

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת עקב, י"ז מנחם-אב, שנת תשפ"ד לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר, קרית ברסלב


איך וויל דיר בעטן זאלסט שוין אנהויבן מיט די מצה בעקעריי, לייג ארויס א מודעה ווער עס וויל קומען ארבעטן.


אז דו ווילסט טון נאך פארן רבי'ן - זאלסטו איבערנעמען פון די אינגעלייט אין אומאן א חלק פון זייער ארבעט. די צוויי אינגעלייט האבן אנגעהויבן העלפן אונזער חבורה, חבורת היכל הקודש - ווען עס איז געווען אונטער הונדערט מענטשן, די יאר וועלן זיין איבער זעקס הונדערט מענטשן, דארף מען ארייננעמען נאך אינגעלייט אינעם בילד; וואס ווילן נעמען אויף זיך די אחריות פון משמש זיין ביים רבי'ן.


אויך קענסטו פרעגן אין די מוסד וואס דו קענסט העלפן, עס איז דא אסאך ארבעט, איך וויל נישט אויפנעמען באצאלטע ארבעטער, איך קען נישט מאכן נאך חובות, קענסט העלפן מיט דרייווען די קינדער צום חדר.


אויך זאלסטו רעדן צו מרדכי אהרן נרו יאיר, פרעג אים וואס דו קענסט העלפן.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א כתיבה וחתימה טובה, א גוט געבענטשט יאר.

#8 - די ערליכקייט און ריינקייט פון די ברסלב'ע מצה בעקעריי
אמונה, מצה

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת ויקרא, ז' אדר ב', שנת תשפ"ד לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


היינט איז ז' אדר, די הילולא פון משה רבינו עליו השלום; דארפסטו זיך זייער מחזק זיין מיט אמונה, קוק ארויף צום אייבערשטן, משה רבינו זאגט אונז: "לאמיר נישט ווערן צעבראכן פון עמלק, לאמיר נישט ווערן פארלוירן און מיואש"; ביי די מלחמה פון עמלק שטייט (שמות יז, יא) ווען משה רבינו האט געהאלטן זיינע הענט אין די הייעך האבן די אידן מנצח געווען, פרעגן די הייליגע חכמים זכרונם לברכה (ראש השנה כט:): "וְכִי יָדָיו שֶׁל משֶׁה עוֹשׂוֹת מִלְחָמָה אוֹ שׁוֹבְרוֹת מִלְחָמָה", צי טוט דען משה רבינו'ס הענט מאכן מען זאל מנצח זיין אדער פארלירן? "אֶלָּא כָּל זְמַן שֶׁהָיוּ יִשְׂרָאֵל מִסְתַּכְּלִים כְּלַפֵּי מַעְלָה וּמְשַׁעְבְּדִין אֶת לִבָּם לַאֲבִיהֶם שֶׁבַּשָּׁמַיִם, הָיוּ מִתְגַּבְּרִים; וְאִם לָאו, הָיוּ נוֹפְלִין", נאר וואס דען, משה רבינו איז געזיצן און געוויזן מיט זיינע הענט אויף ארויף, ער האט געזאגט פאר די אידן: "קוקט ארויף צום אייבערשטן, האטס נישט מורא פון עמלק".


היינט הויבט מען אן ספר ויקרא, עס הויבט זיך אן א נייע פרשה, א נייע ספר, הויב אן היינט לערנען שנים מקרא ואחד תרגום מיט רש"י הקדוש. ויקרא האט א קליינע אלף, דאס לערנט אונז, אויב מען לעבט מיטן אייבערשטן, מען האלט זיך נישט גרויס, מען ווייסט אז אלעס איז פונעם אייבערשטן - איז מען זוכה צו א קריאה של חיבה, מען איז זוכה צו שפירן דעם אייבערשטן.


געלויבט דעם אייבערשטן עס איז דא די יאר מצות געבאקן דורך אנשי שלומינו, די ברסלב'ע בעקעריי איז אפן. איך בין געווען דאנערשטאג באזוכן, איך בין ארויס פון התפעלות פון די ערליכקייט און ריינקייט וואס דארט איז דא, עס איז אויך זייער גוט אין טעם, עס איז גאר אנדערש ווען אלע וואס ארבעטן ביי די מצות רעדן צום אייבערשטן און רעדן נאר איידל.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#7 - נישט עפענען מצה בעקעריי, צו קענען צאלן די מלמדים
מוסדות, שטעטל, מצה

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת תצוה, שובבי"ם, י"ג אדר א', שנת תשפ"ד לפרט קטן


 


לכבוד מיין טייערער נחמן נתן נרו יאיר, מלמד בתלמוד תורה היכל הקודש קרית ברסלב


איך בין זייער צופרידן פון דיין ארבעט, איך באקום אויסנאם גריסן פון די טאטעס און פון מרדכי מנהל.


דו ווייסט ווי שטארק איך מוטשע זיך צו קענען אויפהאלטן די מוסד, איך עפן נישט די מצה בעקעריי די יאר נאר אז די מלמדים זאלן באקומען זייער געהאלט. אין א צווייטע פלאץ וואלט אזוינס נישט פאסירט, עס איז א בושה אז זאכן ארבעטן זיך נישט אויס, מיר אינטערעסירט נישט וואס דער זאגט, וואס יענער זאגט, איך בעט דעם אייבערשטן צו טון וואס איז ריכטיג; אז די מצה בעקעריי איז א לאך פאר די מוסד - וועל איך די יאר עסן מצות פון אנדערע קהילות און ענדערש באצאלן אין צייט די מלמדים.


מיר האלטן אינמיטן בויען א שיינע שול אין שטעטל פאר א מנינים צענטער, איך האב דאס געלייגט אין די זייט נאר אז מען זאל קענען באצאלן די מלמדים צייטליך, ווייל דאס איז ריכטיג און דאס איז וויכטיג.


יעצט האבן מיר געמאכט אז מען געבט די מלמדים צעטלעך 'מן', מיר מאכן דאס ווייל מיר ווילן העלפן די מלמדים זאלן קענען לעבן. איך האף עס וועט זיך אויסארבעטן, און אז עס וועט זיין צו שווער - וועלן מיר אויסארבעטן בעסערע וועגן, אלעס נאר כדאי די מלמדים זאלן קענען לעבן וד"ל.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#6 - אוועקגעגאנגען פון מצה בעקעריי וואו מען רעדט ניבול פה רחמנא ליצלן
פרנסה, מצה, ניבול פה

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת כי תשא, י"ח אדר א', שנת תשפ"ד לפרט קטן


 


לכבוד מיין טייערער ... נרו יאיר, קרית יואל


זייער גוט האסטו געטון אז דו ביסט אוועק געגאנגען פון די ארבעט צוליב דעם וואס מען רעדט ניבול פה רחמנא לצלן, געוואלד און געשריגן, מען באקט די הייליגע מצה און מען רעדט ניבול פה ביים וועלגערן, רעדלען די הייליגע מצה. א וואונדער אז קיינער זאגט נישט גארנישט, מען פארקויפט די מצות אלס "מצה שמורה". דער הייליגער רבי זאגט: "מצה שמורה איז שמירת הברית, שמירת המח", דער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק א, סימן ה) חמץ איז: "קּוֹל פָּגוּם, חָכְמָה פְּגוּמָה", רעדן און טראכטן שמוציג, און מצה איז: "קוֹל טוֹב, חָכְמָה טוֹבָה".


האב נישט קיין דאגות, זארג נישט, וועסט טרעפן א גרינגע פרנסה און א ריינע פרנסה.


יעצט אז דו פארציילסט מיר וואס גייט פאר ביי די מצה בעקעריי, ווי מען רעדט ביי די הייליגע מצות ניבול פה, וויל איך אזוי שטארק האבן די ברסלב'ע מצה בעקעריי, וואו מען רעדט נאר פון אמונה, און מעשיות פון תפילה, און מען איז זיך מתבודד.

#5 - א שליסל אויף די חלות, די שליסל פון פרנסה ליגט ביים אייבערשטן
חינוך הילדים, אמונה, סגולות, זיכוי הרבים, תהלים, שטעטל, פרנסה, ראש ישיבה, פסח, מצה, שבת טיש

בעזרת ה' יתברך


ערב שבת קודש פרשת שמיני ב', כ"ג ניסן, אסרו חג, שנת תשפ"ג לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


חסדי השם יתברך עס איז אריבער אזא שיינער יום טוב, מיר האבן זוכה געווען צו עסן די הייליגע מצה; "מֵיכְלָא דִּמְהֵימְנוּתָא", אן עסן פון אמונה, "מֵיכְלָא דְּאַסְוָותָא", אן עסן פון רפואה; זאל דער אייבערשטער העלפן מיר זאלן זוכה זיין צו אמונה, און ווערן אויסגעהיילט.


די וואך שבת איז דער מנהג אז מען מאכט א שליסל אויף די חלות, צו ווייזן אז די שליסל פון פרנסה ליגט ביים אייבערשטן. עס העלפט נישט נאכלויפן די געלט, עס העלפט נישט טון פארדרייטע זאכן; די שליסל פון פרנסה ליגט ביים אייבערשטן, און אז מען וויל פרנסה - דארף מען בעטן דעם אייבערשטן.


נעם דעם תהילים און בעט דעם אייבערשטן - וועסטו האבן גרויס שפע. עס איז דא א ווארט פון רבי'ן: "מענטשן, ווען זיי זעען אז עס וועט זיי שוין נישט העלפן גארנישט - דעמאלט נעמען זיי דעם תהילים און זאגן תהילים, איך זאג 'מען דארף צום ערשט נעמען דעם תהילים און זיך גוט אויסוויינען צום אייבערשטן און נאכדעם טון וואס מען האט צו טון'".


ביי די סעודה זאלסטו שמועסן מיט דיינע קינדער, ווייז זיי דעם שליסל און זאג זיי: "עס איז א שאד נאכצולויפן געלט, מען דארף לויפן צום אייבערשטן, אזוי האט מען אלעס", די דיבורים דארף מען שטענדיג רעדן, נישט נאר זיך צו טרייסטן. מוהרא"ש זאגט בשם דעם צדיק רבי אברהם דוב פון חמעלניק זכותו יגן עלינו: "אלע רעדן פון אמונה, מען זאגט 'דער אייבערשטער פירט די וועלט', 'אלעס איז לטובה' - נאר נאכדעם וואס מען האט אלעס פרובירט און עס האט נישט געהאלפן, דעמאלט זאגט מען דאס אלעס זיך צו טרייסטן, איך זאג, מען דארף ארייננעמען אין אנהויב; איידער מען טוט, איידער מען מאכט, זאל מען וויסן 'דער אייבערשטער מאכט אלעס און טוט אלעס, ער איז אלעס, קיינער קען גארנישט טון קיינער קען גארנישט מאכן, ער איז אלעס און טוט אלעס'".


וואויל איז דעם וואס לעבט מיט אמונה, ער חזר'ט אמונה און רעדט מיט יעדן איינעם דיבורי אמונה - וועט ער זיין געבענטשט, אזוי ווי עס שטייט (משלי כח, כ): "אִישׁ אֱמוּנוֹת, רַב בְּרָכוֹת".


איך בין געבליבן אין שטעטל, עס איז זייער איינגענעם דא מיט אנשי שלומינו, די אחדות און די תמימות איז אין לשער.


א פרייליכן שבת.


 

#4 - קויפט זיך די פשוט'סטע טעלעפאן, וועט איר האבן ערליכע קינדער
קינדער, צניעות, חיזוק פאר פרויען, התחזקות, טעלעפאן, נחת, פסח, מצה

בעזרת ה' יתברך


יום ג' פרשת שמיני א', י"ג ניסן, שנת תשפ"ג לפרט קטן


מרת ... תחי' ברסלב, ליבערטי


אז אייער טעלעפאן האט זיך צעבראכן און איר ווילט וויסן וואס פאר א טעלעפאן איר זאלט זיך קויפן; קויפט זיך די פשוט'סטע טעלעפאן וואס האט גארנישט אויף דעם, נאר רעדן; אזוי וועט איר זיך נישט רייסן די האר פון קאפ פון אייערע קינדער, איר וועט האבן ערליכע קינדער.


אויך זאלט איר זיך זייער שטארקן. זייט פרייליך, לאזט נישט אריין די מחשבות פון חמץ, פון זיך אראפקלאפן. יעצט רוימט מען אויס די חמץ, זאלט איר ארויסטרייבן די שלעכטע מחשבות וואס דער יצר הרע ברענגט אייך צו זיך קלאפן; געדענקט, איר זענט באליבט ביים אייבערשטן, דער אייבערשטער בארומט זיך מיט אייך.


ווען איר עסט די מצה זאלט איר בעטן דעם אייבערשטן איר זאלט ליב האבן אידישקייט, איר זאלט ליב האבן אז אייער מאן האט א בארד מיט פיאות, איר זאלט ליב האבן ציצית, איר זאלט ליב האבן איידעלע קליידער און זיך פארעקלען פון אויסגעשניטענע, קורצע און טייטע קליידער; ווען מען עסט די מצה קען מען דאס פועל'ן.


דער אייבערשטער זאל העלפן מיר זאלן שוין זוכה זיין צו (פסחים קטז:): "וְנֹאכַל שָׁם מִן הַזְּבָחִים וּמִן הַפְּסָחִים"; און צו (מיכה ז, טו): "כִּימֵי צֵאתְךָ מֵאֶרֶץ מִצְרָיִם אַרְאֶנּוּ נִפְלָאוֹת", אמן.


 

#3 - צו זיין אפגעהיטן פון א משהו חמץ, דארף מען בעטן דעם אייבערשטן
תפילה והתבודדות, אמונה, סיפורי צדיקים, מנהגים, ראש ישיבה, פסח, מצה

בעזרת ה' יתברך


יום א' פרשת שמיני א', י"א ניסן, שנת תשפ"ג לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


געדענק, אז מען וויל זיין אפגעהיטן פון א משהו חמץ - דארף מען אסאך בעטן דעם אייבערשטן אויף דעם, אז מען זאל נישט עסן קיין חמץ, און אויב מען רעדט זיך איין אז מען קען אליינס אכטונג געבן - קען מען חס ושלום נכשל ווערן. אזוי ווי מוהרא"ש דערציילט די מעשה פון רבי דוד ממיקולייב זכרונו לברכה, א תלמיד פונעם הייליגן בעל שם טוב זכותו יגן עלינו. ער האט זיך אונטערגענומען צו מאכן וויין פאר זיין רבי דער הייליגער בעל שם טוב, ער האט עס געמאכט מיט אלע חומרות, מיט אלע בחינות וכו' וכו'. אויפן וועג אהיים האט מען אים אפגעשטעלט ביי די גרעניץ, און דער וועכטער האט געעפנט די וויין און עס מטמא געווען, ער האט עס געמאכט יין נסך. רבי דוד איז געווארן אויסער זיך, ער איז געווארן זייער צעבראכן פארוואס דאס האט פאסירט, ער האט געפרעגט זיין רבי דער הייליגער בעל שם טוב זכותו יגן עלינו פארוואס דאס האט פאסירט, האט אים דער הייליגער בעל שם טוב געפרעגט: "האסטו געבעטן דעם אייבערשטן אז אלעס זאל זיך אויסארבעטן לטובה?" האט ער געענטפערט פארן הייליגן בעל שם טוב אז ער האט טאקע אינגאנצן פארגעסן צו בעטן דעם אייבערשטן.


עס זענען דא וואס פירן זיך איבער צו קוקן אלע מצות ערב פסח, בודק זיין אויב עס איז דא כפילות; איך פארלאז זיך אויף די הכשר פונעם מצה בעקעריי. איך קוק נישט דורך די מצות ערב פסח, און אויב מיר טרעפן אין די מצה א כפילה - ברעכט מען עס אראפ און מען עסט דאס נישט.


איך בין שוין אין שטעטל, איך וועל מיטן אייבערשטנ'ס הילף דא זיין אויף פסח. מיר האבן געהאט א שיינע שבת מיט אנשי שלומינו, ממש טעם גן עדן.


דער אייבערשטער זאל העלפן מיר זאלן שוין זוכה זיין צו (פסחים קטז:): "וְנֹאכַל שָׁם מִן הַזְּבָחִים וּמִן הַפְּסָחִים"; און צו (מיכה ז, טו): "כִּימֵי צֵאתְךָ מֵאֶרֶץ מִצְרָיִם אַרְאֶנּוּ נִפְלָאוֹת", אמן.


 

#2 - אלע ארבייטער אין מצה בעקערי שעפשן צום אייבערשטן
תפילה והתבודדות, סיפורי צדיקים, ראש ישיבה, פסח, מצה

בעזרת ה' יתברך


יום ה' פרשת ויקהל-פקודי, כ"ג אדר, שנת תשפ"ג לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


היינט פארמיטאג בין איך ארויסגעפארן אין שטעטל באקן מצות, עס איז גאר אנדערש מצות וואס ווערן געבאקן דורך אנשי שלומינו; פונעם קנעטער, פונעם וואסער גיסער, ביזן שיבער, ביזן פאקער - אלע רעדן צום אייבערשטן, אלע ליפן שעפשען תפילות און לויב און דאנק ווערטער צום הייליגן באשעפער.


אמאל ערב פסח ווען דער הייליגער צדיק דער מנחת אלעזר זכותו יגן עלינו האט געבאקן ערב פסח מצות האט ער זייער געקאכט, און געזאגט: "מיר גלייבן באמונה שלימה אז מיר וועלן נאך זוכה זיין צו עסן דעם קרבן פסח מיט משיח צדקינו אין ירושלים", האט א איד זיך אנגערופן און געפרעגט: "רבי, אויפ'ן זייגער שטימט עס נישט; יעצט איז שוין אין ירושלים פסח ביינאכט, ווי איז מעגליך אז מיר זאלן נאך קענען זיין אין ירושלים, עס נעמט דאך צייט דאס פארן, זיך מטהר זיין, און ווי נעמט מען דעם קרבן פסח וכו'", האט דער הייליגע מנחת אלעזר זכותו יגן עלינו געזאגט: "אז ביי דיר שטימט עס נישט - וועסטו דא בלייבן, און די אלע וואס גלייבן - וועלן נאך זוכה זיין צו זיין אין ירושלים און עסן דעם קרבן פסח".


ביים באקן די מצות האב איך געבעטן דעם אייבערשטן מיר זאלן זוכה זיין ניצול צו ווערן פון א משהו חמץ אום פסח, און נאך זוכה זיין די יאר צו עסן "מִן הַזְּבָחִים וּמִן הַפְּסָחִים" (פסחים קטז:); און צו (מיכה ז, טו): "כִּימֵי צֵאתְךָ מֵאֶרֶץ מִצְרָיִם אַרְאֶנּוּ נִפְלָאוֹת", אמן.


 

#1 - וועלכע יוצרות זאגט מען אום יום טוב
מנהגים, פסח, יום טוב, יוצרות, מצה

בעזרת ה' יתברך


יום ה' פרשת אחרי א', י"ג ניסן, שנת תשפ"ב לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


מיר זאגן נישט די יוצרות פון פאר שמונה עשרה. מיר זאגן די יוצרות פון חזרת הש"ץ; אויך נישט אלע, די לעצטע שטיקל פאר קדושה, די לאנגע פיוט - דאס זאגן מיר נישט.


צו תפילת טל טוט דער שליח ציבור אן א ווייסע קיטל, מען זאגט נאר די ערשטע צוויי שטיקלעך פיוט "בדעתו" און דער פיוט "תהומות", און מען לאזט אויס אלעס ביז די איין שטיקל פאר מכלכל חיים בחסד, דער פיוט "טל תן לרצות ארצך" - דאס זינגען מיר מיט א ווארעמע הארציגע ניגון.


בנוגע מאשין מצות; מיר זענען זייער מקפיד אויף דעם דאס נישט צו עסן.


א כשר'ן פרייליכן יום טוב.