בריוון פונעם ראש ישיבה שליט"א

בעזרת ה' יתברך - ערב שבת קודש פרשת ויקהל-פקודי, שבת החודש, מברכין ניסן, כ"ד אדר, שנת תשפ"ו לפרט קטן

... נרו יאיר, מאנסי

טייערער ליבער תלמיד, פיר זיך מיט יראת שמים, דריי זיך צווישן די פיר ווענט פון ישיבה, און אויך יעצט 'בין הזמנים' זאלסטו זיך דרייען נאר אין שול, דארט איז די בעסטע פלאץ; די אלע וואס האבן אויסגעניצט זייערע יונגע יארן מיט לערנען אין ישיבה - די האבן זייער מצליח געווען אין לעבן, און נעבעך די אלע בחורים וואס האבן זיך געלאזט איבער רעדן פון נישט גוטע חברים איבער צו לאזן די פיר ווענט פון ישיבה און גיין זוכן אזוי גערופענע גליקן - די אלע האבן נישט מצליח געווען. ווייל אין ישיבה און אין שול - דארט געפינט זיך דער אייבערשטער, די הייליגע חכמים זאגן (שיר השירים רבה ה, ב), אויפן פסוק (שיר השירים ה, ב): "'אֲנִי יְשֵׁנָה וְלִבִּי עֵר', אני ישנה מבית המקדש", אבער "ולבי ער לבתי כנסיות ובתי מדרשות", אפילו מיר האבן נישט היינט קיין בית המקדש איז אונז געבליבן די ישיבה, די שולן; דארט קען מען געפינען דעם אייבערשטן.

איך בעט דיר ליבער תלמיד, אויך יעצט אין די 'בין הזמנים' טעג זאלסטו זיך נאר דרייען אין שול, חכמינו זכרונם לברכה זאגן (ברכות טז.): "מַה נְּחָלִים מַעֲלִין אֶת הָאָדָם מִטֻּמְאָה לְטָהֳרָה", אזוי ווי מען גייט אין טייך ווערט מען אויס טמא, מען ווערט טהור, "אַף אֹהָלִים מַעֲלִין אֶת הָאָדָם מִכַּף חוֹבָה לְכַף זְכוּת", אזוי אויך אז מען גייט אין שול, אפיו מען איז פארשמירט מיט נארישקייטן, די קאפ ליגט אין שלעכטע זאכן - ווערט מען ריין, מען ווערט מלאים מצוות, אנגעפילט מיט מצוות; און טאקע ווייל מען קען זוכה זיין אין שול, אין ישיבה, אין כולל - צו ווערן אנגעפילט מיט מצות - פארלייגט זיך דער יצר הרע אויף בחורים און אינגעלייט זיי אוועק צו שלעפן פון ישיבה, פון כולל - און זיי אריינווארפן אין עבירות, זיי זאלן איבערלאזן די שול, איבערלאזן די ישיבה.

איך בעט דיר זייער, דריי זיך נישט אין גאס, דריי זיך נישט אין נישט גוטע פלעצער, דריי זיך נאר אין ישיבה, און יעצט 'בין הזמנים' ווען עס איז נישטא ישיבה - זאלסטו זוכן א שול וואו דו קענסט לערנען אן ווערן געשטערט. מאך זיך א הויפן ספרים, נעם א חומש, משניות, גמרא, שלחן ערוך, תהלים, און נאך - און לערן מיט א ניגון אויפן קול, און אפילו דו וועסט נישט פארשטיין אלעס אין אנהייב - זאלסטו ווייטער לערנען; ווייל אזוי גייט עס, אין אנהייב איז שווער צו פארשטיין, אבער ביים סוף עפנט זיך אויף די קאפ און מען הייבט אן פארשטיין.

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

בעזרת ה' יתברך - ערב שבת קודש פרשת ויקהל-פקודי, שבת החודש, מברכין ניסן, כ"ד אדר, שנת תשפ"ו לפרט קטן

... נרו יאיר, תלמיד ישיבת היכל הקודש ירושלים

איך הער זייער גוטע גריסן פון דיין מגיד שיעור, אז דו לערנסט און דו דאווענסט און דו פירסט זיך מיט יראת שמים, איך האף דו וועסט בקרוב טרעפן א גוטע שידוך.

הער זיך גוט צו וואס דער מגיד שיעור לערנט מיט ענק, עס וועט קומען טעג און לעבן וואס דו וועסט זיך זייער מחי' זיין מיט די טעג וואס דו האסט זוכה געווען צו לערנען אין ישיבה, ישיבת היכל הקודש, און מקבל געווען אזויפיל עצות פארן לעבן.

טייערער ליבער תלמיד, אויך אין די 'בין הזמנים' טעג איז דער אייבערשטער דא, אויך ווען מען איז נישט אין ישיבה - דארף מען זיין אפגעהיטן, מען קען זיך נישט באהאלטן, אויב איינער רופט דיך אין א באהאלטענע פלאץ זאלסטו געדענקען אז דער אייבערשטער איז איבעראל, דער אייבערשטער זעט אלעס און מען קען זיך פון אים נישט אויסבאהאלטן.

טייערער ליבער תלמיד, יעצט אין די טעג פון 'בין הזמנים' ווען מען איז נישט אין קיין מסגרת דארף מען זיך מער היטן פון מסוכן'דיגע מענטשן און זיך נישט דרייען אין ליידיגע שולן אדער אין ליידיגע ווייבער שולן, ווייל עס זענען דא נישט געזונטע מענטשן וואס זוכן יונגע בחורים און טון מיט זיי עבירות רחמנא לצלן, מען קען ווערן אומגליקליך פאר די גאנצע לעבן, און אויב איינער וויל טון מיט דיר עפעס - זאלסטו אנטלויפן, דו זאלסט דערציילן פאר דיינע עלטערן, זאלסט דערציילן פאר דיין מגיד שיעור, און אזוי ווייטער.

זאג יעדן טאג משניות, זאג וויפיל דו קענסט, קוק נישט אויף אנדערע, אז דיר קומט אן שווער דאס זאגן - זאלסטו זאגן וויפיל דו קענסט, ווייל די הייליגע חכמים זאגן (מנחות קי.): "אֶחָד הַמַּרְבֶּה וְאֶחָד הַמַּמְעִיט, וּבִלְבַד שֶׁיְּכַוֵּן אָדָם אֶת דַּעְתּוֹ לַשָּׁמַיִם", דער אייבערשטער רעכנט די ווילן און דאס הארץ.

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

בעזרת ה' יתברך - ערב שבת קודש פרשת ויקהל-פקודי, שבת החודש, מברכין ניסן, כ"ד אדר, שנת תשפ"ו לפרט קטן

... נרו יאיר, תלמיד ישיבת היכל הקודש ירושלים

איך האב ערהאלטן דיין בריוו.

נעם גוטע חברים וואס רעדן איידל, וואס מאכן נאר איידעלע ווערטלעך, און היט זיך פון פייער פון די וואס רעדן ניבול פה אדער כמו ניבול פה, און ווען דו גייסט אין גאס מיט חברים און זיי שרייען און ווילדעווען - זאלסטו אוועק גיין פון זיי, גיי נאר מיט די איידעלע בחורים. אויך זאלסטו אכטונג געבן ווען דו גייסט הפצה צו גיין אנגעטון שיין, ווייל אלע קוקן אויף די מפיצים, מען וויל זען ווי אזוי עס פירן זיך די ברסלב'ע בחורים.

אויך זאלסטו זיך נעמען א גוטע חבר מיט וועם דו וועסט זיך מחזק זיין אין עבודת השם, זוך אויף צווישן די חברים א חבר וואס האט תמימות, ווייל עס איז זייער וויכטיג פאר עבודת השם א גוטע חבר. חכמינו זכרונם לברכה זאגן (אבות ב, ט): "אֵיזוֹהִי דֶרֶךְ יְשָׁרָה שֶׁיִּדְבַּק בָּהּ הָאָדָם", וואס איז די ריכטיגע וועג ווי אזוי א מענטש זאל זיך פירן? "רַבִּי יְהוֹשֻׁעַ אוֹמֵר, חָבֵר טוֹב", רבי יהושע זאגט ער זאל זיך נעמען א גוטע חבר, ווייל אז מען האט א גוטע חבר קען מען זיך מחזק זיין, און מען קען אסאך מער מקבל זיין פון רבי'ן דורך א גוטע חבר.

על כן ליבער תלמיד, זוך דיר אויף א גוטע חבר און זיי זיך מחזק מיט אים, בפרט יעצט אין די 'בין הזמנים' טעג וואס מען האט נישט קיין מסגרת איז גאר וויכטיג צו האבן א גוטע חבר מיט וועם מען קען זיך שטארקן אין עבודת השם, זאלסט אים דערציילן שיינע זאכן וואס דו האסט היינט געלערנט, דערצייל אים פון דיין עבודת השם, און ער וועט דיר דערציילן וואס ער האט היינט געהאט און זיך געשטארקט, אזוי וועסטו זייער מצליח זיין. אזוי ווי דער הייליגער רבי חנינא האט געזאגט (תענית ז.): "הַרְבֵּה לָמַדְתִּי מֵרַבּוֹתַי", איך האב געלערנט אסאך תורה פון מיינע רבי'ס, "וּמֵחֲבֵרַי יוֹתֵר מֵרַבּוֹתַי", און פון מיינע חברים האב איך געלערנט מער ווי פון מיינע רבי'ס, ווייל מיט א גוטע חבר קען מען אנקומען גאר שיין.

און אז דו האסט עפעס א בלבול אדער א קטנות הדעת וועט דיר דיין חבר קענען ארויסנעמען דערפון, און דיר מחזק זיין. אזוי ווי עס שטייט (קהלת ד, ט): "טוֹבִים הַשְּׁנַיִם מִן הָאֶחָד אֲשֶׁר יֵשׁ לָהֶם שָׂכָר טוֹב בַּעֲמָלָם", עס איז בעסער צוויי אינאיינעם, "כִּי אִם יִפֹּלוּ, הָאֶחָד יָקִים אֶת חֲבֵרוֹ", ווייל אויב איינער פאלט קען אים דער חבר אויפהייבן, "וְאִילוּ הָאֶחָד שֶׁיִּפּוֹל וְאֵין שֵׁנִי לַהֲקִימוֹ", אבער אז מען איז איינער אליין האט מען נישט ווער עס זאל אויפהייבן, און אזוי זאגט דער הייליגער רבי ר' אלימלך פון ליזענסק זכותו יגן עלינו (צעטיל קטן, אות יג), אז מען האט א גוטע חבר מיט וועם מען שטארקט זיך אין עבודת השם - קען מען זייער מצליח זיין.

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת משפטים, כ"א שבט, שנת תשפ"ו לפרט קטן

טייערער ... נרו יאיר

היט די הלכות וכו', חס ושלום אויב מען איז מזלזל אין די הלכות ווערט מען נכשל באיסור... און מען קען ווערן אומגליקליך מיט נישט געזונטע קינדער השם ישמרינו, בעלי מומים בגוף ונפש.

חזר די הלכות, און יעדע זאך זאלסטו פרעגן א דיין, זאלסט זיך נישט שעמען צו פרעגן א דיין.

איך ציטער אזוי שטארק אויב מען איז מזלזל אין די הלכות, די גאנצע שטוב קען חס ושלום צעפאלן.

גיי יעדן טאג אין מקוה פארן דאווענען, הייב נישט אן דיין טאג פאר דו גייסט אין מקוה און פאר דו דאווענסט, זאל זיין וואס זאל זיין, לאז זיך נישט פארפירן פון קיינעם.

בנוגע חברים; קענסט רעדן מיט וכו', אבער די וואס זענען אמאל געווען ווארעם צום רבי'ן מיט די קענסטו רעדן וועלטליכע זאכן, אבער נישט פון רבי'ן, פון היכל הקודש, דריי אוועק די שמועס, אזוי וועסטו האבן א טשענס צו בלייבן ווארעם... בלייבן אין היכל הקודש.

בעזרת ה' יתברך - ערב שבת קודש פרשת משפטים-שקלים, כ"ה שבט, מברכין אדר, שנת תשפ"ו לפרט קטן

לכבוד ... נרו יאיר

מוהרא"ש האט אלע יארן גערעדט פון די מחצית השקל, אז א איד דארף וויסן און געדענקען איך בין נאר א האלבע, א מחצית השקל, איך דארף צוקומען צו שלימות נאר מיט נאך אידן, און אזוי אויך לעבן בשלום מיט די ווייב, העלפן אין שטוב, סיי העלפן מיט די קינדער, מיט די ריינקייט, מיט ערלעדיגן זאכן און בעיקר מיט אויסהערן, פארשטיין, מיט שפירן פרייד און פיין, און מיט געבן ליבשאפט און ווארעמקייט.

שבת זאלסטו זיין פרייליך, שבת זאלסטו זיין מיט דיין משפחה פריוואט, לויף נישט אוועק, פאר נישט זוכן גליקן, די גרעסטע גליק איז אין שטוב, די אוצר ליגט ביי די ווייב און קינדער, (נאר איין מאל פארן מיר אוועק פון שטוב, ראש השנה; דעמאלט האט דער הייליגער רבי געהייסן קומען קיין אומאן, דארט פארן מיר מיט מסירות נפש). בעט דעם אייבערשטן עס זאל דיר זיין געשמאק מיט דיין ווייב און קינדער, עס זאל דיר זיין גוט צו זיצן מיט זיי, רעדן מיט זיי פון שבת, פון אמונה, אפילו פון נייעס וואס טוט זיך ארום די וועלט און דאס מקשר זיין מיט אמונה.

אזוי אויך מוצאי שבת זאלסטו בלייבן אין שטוב, מאך מלוה מלכה פאר דיין משפחה, לויף נישט אוועק מיט כלומר'ישע חברים, די נייע אנשיקעניש פון גיין אין שוויץ זיך באדן מיט מענטשן וואס עס איז זיי אומעטיג אין שטוב, (רוב פון די וואס גייען איז נישט ווייל זיי דארפן די שוויץ, עס איז זיי נישט גוט אין שטוב זוכן זיי וואו צו אנטלויפן).

זאלסט האבן א פרייליכע שבת, זאלסט זוכה זיין צו שפירן די ליכטיגע לויטערע איינגענעמע געשמאק פונעם אייבערשטן.

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת משפטים, כ"ד שבט, שנת תשפ"ו לפרט קטן

לכבוד ... נרו יאיר

ליבער ברודער, טייערער חבר, לאז דיך אפ פון די דמיון 'חברים', מוהרא"ש האט אונז ארויסגענומען פון דמיון, מוהרא"ש האט אונז געעפנט די אויגן, מיר זאלן נישט פארברענען אונזערע טעג, אונזער יארן, מיט כלומר'ישע חברים, מוהרא"ש זאגט: "אויב א חבר, אויב איז דא א חבר – איז דאס די ווייב"; זי איז דיר געטריי, זי העלפט דיר מגדל זיין די קינדער.

עס וויינט מיר מיין הארץ פארוואס איך קען צוריק הערן אויף מיינע תלמידים ווי זיי זענען פאר'שיכור'ט מיט חברים, פאר'שיכור'ט מיט די טעלעפאן; די ווייב פאלט פון די כוחות, זי האט פיצלעך קינדער, זי איז א שמאטע, דער מאן איז אין זיין וועלט מיט זיינע כלים, טעלעפאן, טעבלעט וכו', רבונו של עולם, וואס וועט דא זיין...?

מען קוקט אונז אן ווי די שוואכע פון ברסלב, ווייל ביי אונז רעדט מען טאג און נאכט פון שלום בית וכו'; הער אויס טייערער ברודער, אנטלויפן פון שטוב קיין מירון וכו', איז מען נישט קיין קל, מען איז א שוטה און אן אכזר, (אז מען האט א ווייב מיט קינדער), אנטלויפן פון שטוב איז נישט עבודת השם, עס איז פשוט זיין א שלעכטער, ווייל מוהרא"ש האט אונז געלערנט דעם רבינ'ס זאך, מען זאל העלפן די ווייב, העלפן מיט די קינדער, העלפן מיט גוטע ווערטער, (איך געדענק גאר גוט, איידער מיין התקרבות ווי אזוי מען איז אין די דמיון וכו' וכו').

הלוואי זאל איך האבן די זכי' צו קענען דאס אריינברענגען צווישן אנשי שלומינו, מען זאל נישט מבטל זיין די טעג און די יארן מיט די דמיון פון חברים, מען זאל זיין אין שטוב העלפן די ווייב, מחזק זיין די ווייב, אזוי האט מען הייליגע מוחין, דאס איז אן אמת'ע ערליכע לעבן.

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת משפטים, כ"ג שבט, שנת תשפ"ו לפרט קטן

לכבוד ... נרו יאיר

עס האט זיך אראפגעלאזט שרעקליכע פרעסטן, שוין יארן וואס איז נישט געווען אזעלכע פרעסטן, מען דארף זען אז אין שטוב זאל זיין ווארעם, אין שטוב זאל מען זיך ליב האבן, בפרט ביי אנשי שלומינו וואס דער רבי האט אזויפיל גערעדט און געווארנט מיר זאלן אכטונג געבן אין שטוב, מכבד זיין די ווייב, העלפן מיט די קינדער.

היינט איז געווארן א צרה, מען קען זיין אין שטוב און מען איז נישט אין שטוב; די גוף איז אין שטוב, און די מח מחשבה, נשמה איז אין די אנדערע עק וועלט – דורך זיצן אויף די כלים, קוקן נייעס, שפילן געימס, זען ליצנות, הערן מענטשנ'ס בויך וויי; ווען די אויסגעקוועטשטע ווייב, אויסגעקוועטשט ווי א שמאטע פון ברענגען קינדער, אויפשטיין יעדע פופצן מינוט צו די קינדער, האדעווען קינדער וכו' וכו', און זיין א געטרייע ווייב, עושה רצון בעלה וכו' וכו', און זי ווארט איר מאן זאל איר העלפן, איר אויסהערן, איר געבן א שמייכל, איר טראגן, איר ברענגען, און די כלים האבן א מאגנעט, עס ציט דעם מענטש אויס פון די וועלט.

די עצה איז התבודדות; נאר דורך התבודדות קען מען געראטעוועט ווערן. איך וועל דיר דערציילן עפעס פריוואט, דער סמ"ך מ"ם איז געקומען צו מיר בהקיץ, מיר געברענגט אין שטוב א קליינע קאמפיוטער, א לעפטאפ, איך זאל קענען אויפטון, קענען שרייבן ספרים... שרייבן בריוון... פאר א שטיק צייט האב איך נישט געכאפט, נאר נאך התבודדות, דורך וויינען צום אייבערשטן איך זאל מיך נישט נארן, איך זאל וויסן וואס איז ריכטיג, האב איך עס ארויסגענומען פון שטוב, ברוך השם.

די אלע וואס לויפן אוועק פון שטוב, זיי גייען מיט חברים, מען גייט אין שוויץ, און אפילו קברי צדיקים, די אלע זענען אין דמיון, די אלע זענען א גרויס רחמנות.

נישטא קיין חברים, נאר דער צדיק איז אן אמת'ער חבר, ער וויל אונזער גוטס.

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת משפטים, כ"ב שבט, שנת תשפ"ו לפרט קטן

לכבוד ... נרו יאיר

יעצט שובבי"ם ווען מען פאררעכט דעם חטא פון פגם הברית דארף מען אויך פאררעכטן די חטא פון בין אדם לחבירו, ובפרט אין שטוב; לאמיר זיך בארעכענען, רחמנות האבן אויף די אויסגעמוטשעטע פרוי וואס רוט נישט קיין מינוט פאר אונזערע קינדער; איר צו העלפן, איר צו געבן גוטע ווערטער, איר מחזק זיין וכו'.

מען כאפט זיך נישט, מען איז אריין געטון מיט חברים וכו', דאס איז דמיון, ווייל חברים טוישן זיך, חברים האלטן זיך פאר טעג, מען טוישט חברים ווי מען טוישט בגדים, אבער די ווייב וואס זי איז די מאמע פון דיינע קינדער, מיט איר שטעלט מען אוועק שיינע דורות; איר לאזט מען אין שטוב מיט די ארבעט, מען לויפט צו חברים, מען לויפט טון חסד, מען איז פאר'שיכור'ט מיט די טעלעפאן, טעבלעט וכו' וכו'.

איך וויין צו דיר, האב רחמנות אויף דיין ווייב, און אויף דיינע דורות, מאך זיך שעות וואס דו ארבעטסט, למשל פון ניין ביז פינף, אדער ביז זעקס, און נאך די צייט פארמאך די טעלעפאונס; מאך נישט, רעד נישט, טו נישט; לויף אהיים און העלף דיין ווייב, העלף לייגן שלאפן די קינדער, (איך לייג שלאפן יעדע נאכט מיינע קינדער, איך בין נאך אזוי פארנומען ווי דיר), און גיי דאווענען, גיי לערנען.

וועק זיך אויף פון דיינע דמיונות, ביסט דאך א קלוגער, ביסט דאך נישט קיין קטן.

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת יתרו, חמשה עשר בשבט, שנת תשפ"ו לפרט קטן

... נרו יאיר

"פָּגוֹשׁ דֹּב שַׁכּוּל בְּאִישׁ", עס איז בעסער פארן מענטש אנצוטרעפן א בער וואס הרג'עט, "וְאַל כְּסִיל, בְּאִוַּלְתּוֹ", און נישט אנטרעפן א נאר וואס רעדט נארישקייט (משלי יז, יב); לכאורה, ווי קען זיין ערגער ווי א פארציקנדע בער? נאר דער רבי זאגט (שיחות הר"ן, סימן פא): "בְּנֵי אָדָם הֵם מוֹנְעִים גְּדוֹלִים מְאֹד", מענטשן זענען די גרעסטע שטער צו עבודת ה', "וְדַע, אִם הָיָה הָאָדָם לְבַדּוֹ", וואלט דער מענטש געווען אליין, "וְלֹא הָיָה אֶצְלוֹ בְּנֵי אָדָם אֲחֵרִים לְמָנְעוֹ", און ער וואלט נישט געהאט מענטשן וואס זאלן אים שטערן, "בְּוַדַּאי הָיָה מַטֶּה עַצְמוֹ לְדֶרֶךְ הַחַיִּים", וואלט ער זיך זיכער געצויגן צום אמת'ן וועג, "כִּי סוֹף כָּל סוֹף הָיָה מַטֶּה תָּמִיד לְדֶרֶךְ הָאֱמֶת", ביים סוף וואלט ער זיך שטענדיג צוריק געקערט צום אמת, "וַאֲפִלּוּ אִם הָיָה עוֹבֵר עֲבֵרָה חַס וְשָׁלוֹם רַחֲמָנָא לִצְלָן", און אפילו ער וואלט ווען אראפגעפאלן אין טון עבירות חס ושלום רחמנא לצלן, "אַף עַל פִּי כֵן בְּוַדַּאי הָיָה מִתְחָרֵט חֲרָטָה גְּדוֹלָה מְאֹד בְּכָל פַּעַם", וואלט ער זיכער חרטה געהאט, "וְסוֹף כָּל דָּבָר הָיָה נִשְׁאָר אֵצֶל הָאֱמֶת", און ער וואלט צוריק געקומען צום אמת, "אֲבָל כְּשֶׁיֵּשׁ בְּנֵי אָדָם הַמְּבַלְבְּלִים, דְּהַיְנוּ כְּשֶׁהָאָדָם מִתְחַבֵּר חס ושלום לְאֵיזֶה חֲכָמִים בְּדַעְתָּם שֶׁיֵּשׁ לָהֶם אֵיזֶה יְדִיעָה בַּחֲקִירָה וּפִילוֹסוֹפְיָא אוֹ לְכַת לֵצִים", אבער אז מען טרעפט זיך אן מיט נארישע מענטשן וואס האלטן זיך פאר חכמים, וואס מיינען זיי קענען חקירות, פילאזאפיע, אדער מענטשן לצים – "זֹאת הַמְּנִיעָה וְהַבִּלְבּוּל הוּא גָּרוּעַ מֵהַכֹּל", דאס איז ערגער פון אלעס.

דאס זאגט דער פסוק: "פָּגוֹשׁ דֹּב שַׁכּוּל בְּאִישׁ", ענדערש זאלסטו זיך אנטרעפן מיט א פארציקנדע חי', "וְאַל כְּסִיל בְּאִוַּלְתּוֹ", און נאר נישט האבן מיט מענטשן וואס לאכן אפ פון די תורה און פון צדיקים; ווייל דאס איז דאס ערגסטע.

"אַשְׁרֵי הַזּוֹכֶה לֵילֵךְ בְּדֶרֶךְ אֱמֶת לַאֲמִתּוֹ", וואויל איז דעם מענטש וואס איז זוכה צו גיין אין אמת'ן וועג, ער האלט זיך אין די וועג פון די הייליגע צדיקים, "וְלִהְיוֹת 'תָּם וְיָשָׁר יְרֵא אֱלֹקִים וְסָר מֵרַע' (איוב א, א), בְּלִי שׁוּם חָכְמוֹת כְּלָל", ער פירט זיך בתמימות און מיט יראת שמים אן קיין שום חכמות; וואויל איז אים בזה ובבא והבן למעשה.

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת בשלח, ז' שבט, שנת תשפ"ו לפרט קטן

... נרו יאיר, קרית ברסלב ליבערטי

זע צו האבן גוטע חברים וואס האבן תמימות און א געפיל אין רבי'ן, מען דארף אויף דעם זייער אכטונג געבן, ווייל אין דעם איז אלעס אנגעהאנגען, (אין דעם איז אויך נכלל די קליפס, פאדקעסטס, טאלק שאוס, וואס מען הערט אויס), מען דארף מתפלל זיין צום אייבערשטן מען זאל האבן גוטע חברים.

יעצט איז ארויסגעקומען די ספר ימי מוהרא"ש איך זע דארט הערליכע זאכן, איך זע דארט א נייע זאך (אות רפה), אז דער הייליגער חוזה פון לובלין זכותו יגן עלינו האט געהאט א תלמיד וואס יעדע מאל ער איז אהיים געפארן פון זיין רבי האט ער געזאגט תפילת הדרך אז דער אייבערשטער זאל אים היטן אויפן וועג אז עס זאל נישט זיצן נעבן אים איינער וואס וועט אים אפקילן פון אמונת חכמים פון זיין רבי.

ובעניין וכו'; אדרבה, אויף דעם זאגן די הייליגע חכמים זכרונם לברכה (תנא דבי אליהו רבא, פרק ט), וועלכע פרוי איז אן אשה כשרה? "העושה רצון בעלה", די פרוי וואס טוט דעם מאן'ס ווילן וכו', ווען זי פאר זיך דארף נישט וכו' – דאך טוט זי דעם מאן'ס ווילן; איך פארשטיי נישט פארוואס דו דארפסט איר שלעפן צו קלעסעס וכו', זי איז דאך גרייט צו טון דיין ווילן אז דו זאלסט קענען לעבן און זיין אפגעהיטן וכו', איז וואס פעלט דיר? וואלט זי זיך אפגעשיידט השם ישמרינו, דאס איז א צרה, אבער אז זי איז גרייט פאר דיר, דארפסטו נאר לערנען און דאווענען און טון מצוות.

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת בא, ב' שבט, שנת תשפ"ו לפרט קטן

... נרו יאיר

איך וויל דו זאלסט האבן גוטע חברים, דו זאלסט אנטלויפן פון שלעכטע חברים מער ווי מען לויפט אוועק פון א פייער, ווייל שלעכטע חברים קענען חרוב מאכן דאס לעבן פון די וועלט און פון יענע וועלט.

צוויי סימנים געב איך דיר צו זען ווער איז א נישט גוטע חבר פאר דיר:

1) הער וואס יענער רעדט, אז יענער רעדט מיאוסע ווערטער אדער כמו מיאוסע ווערטער – זאלסטו אוועק שטיין פון יענעם. דער הייליגער רבי זאגט (ספר המדות אות ניבול פה חלק א, סימן א): "מִי שֶׁמְּדַבֵּר נִבּוּל פֶּה, בְּיָדוּעַ שֶׁלִּבּוֹ חוֹשֵׁב מַחֲשָׁבוֹת אָוֶן", ווער עס רעדט שמוציג איז דאס א סימן אז ער איז א שמוציגער מענטש; געב זיך זייער אכטונג פון בחורים וואס רעדן פון שידוכים וכו'.

2) געב זיך אכטונג פון בחורים וואס זאגן דיר זאלסט נישט פאלגן דיינע עלטערן, פון זיך אוועק רירן פון די וועג פון די עלטערן, חס ושלום, חס וחלילה זיך אוועק ריקן פון די וועג וואס די עלטערן גייען.

זיי שטארק מיטן סדר דרך הלימוד (המבואר בשיחות הר"ן, סימן עו), לערן יעדן טאג אכצן פרקים משניות, זיבן דפים גמרא, זאג דעם יום תהילים און לערן אסאך ספר המידות.

אויך זאלסטו גיין אין גאס מיט די אויגן אראפ און די קאפ און הארץ אויף ארויף, רעד צום אייבערשטן, בעט אים אז דו זאלסט זוכה זיין צו תשובה טון און זיין א צדיק.

איך האב דיך זייער ליב.

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת וישב, י"ט כסליו, שנת תשפ"ו לפרט קטן

... תחי'

איך האב ערהאלטן אייער בריוו.

איך פריי זיך זייער צו הערן אז איר זענט פרייליך און גליקליך, עס איז אזוי זיס דאס לעבן מיטן רבי'ן, און אז מען ווארפט אוועק די חכמות המדומות איז דאס לעבן ממש א חלום, און א רחמנות אויף די אויבער חכמים וואס טאפן אין די טונקל, די חכמות זייערע נעמט זיי אוועק פונעם אייבערשטן.

בנוגע וכו'; איר קענט איר זאגן אז איר דארפט שוין אראפלייגן די טעלעפאן ווייל אייער מאן איז דא, עס איז זייער שיין און זייער קלוג צו זאגן פאר א חבר'טע וואס הערט נישט אויף רעדן אויפן טעלעפאן: 'איך דארף אראפלייגן ווייל מיין מאן איז דא'.

זאגט יעדן טאג תהלים, און אויך זאגט שמות הצדיקים.

דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת מקץ, כ"ו כסליו, ב' דחנוכה, שנת תשפ"ו לפרט קטן

לכבוד ... נרו יאיר

זיי מכבד דיין ווייב, דער רבי האט אונז זייער געווארנט מיר זאלן מכבד זיין די ווייב. דער רבי זאגט (שיחות הר"ן, סימן רסד): "הֲלֹא הַנָּשִׁים הֵם סוֹבְלִים צַעַר וְיִסּוּרִים גְּדוֹלִים מְאֹד מְאֹד מִיַּלְדֵיהֶם, צַעַר הָעִבּוּר וְהַלֵּדָה וְהַגִּדּוּל, כַּאֲשֶׁר יָדוּעַ לַכֹּל עֹצֶם מַכְאוֹבָם וְצַעֲרָם וְיִסּוּרֵיהֶם", דער רבי האט געזאגט מען דארף זייער אכטונג געבן אויף די ווייב, ווייל זיי גייען אריבער זייער אסאך ווייטאג פון צער גידול בנים, צער לידה וכו', און רבי נתן שרייבט (שם, סימן רסג): "סִפֵּר לִי אֶחָד שֶׁהָיָה מֵשִׂיחַ עִמּוֹ זִכְרוֹנוֹ לִבְרָכָה מֵעִנְיַן בְּנֵי הַנְּעוּרִים, שֶׁשָּׁכִיחַ מְאֹד שֶׁנַּעֲשֶׂה קִלְקוּל בֵּינֵיהֶם וּבֵין נְשׁוֹתֵיהֶם, וְנִפְרָדִים זֶה מִזֶּה אֵיזֶה זְמַן, וְלִפְעָמִים נַעֲשֶׂה מִזֶּה פֵּרוּד לְגַמְרֵי חַס וְשָׁלוֹם", איינער האט מיר דערציילט אז ער האט געהאט א שמועס מיטן רבי'ן איבער דעם וואס מען זעט אינגעלייט צעטיילן זיך פאר א שטיק צייט און אסאך מאל ווערט נאכדעם א גט חס ושלום, "אָמַר, שֶׁזֶּה מַעֲשֶׂה בַּעַל דָּבָר, שֶׁמַּנִּיחַ אֶת עַצְמוֹ עַל זֶה מְאֹד, לְקַלְקֵל הַשָּׁלוֹם שֶׁל בְּנֵי הַנְּעוּרִים, כְּדֵי שֶׁיִּתָּפְסוּ בִּמְצוּדָתוֹ חַס וְשָׁלוֹם עַל יְדֵי זֶה", דער רבי האט געזאגט אז דאס איז מעשה בעל דבר, דער יצר הרע מאכט מען זאל זיך צעטיילן, ווייל אז מען איז אן א ווייב כאפט ער אריין דעם מענטש ביי אים אין זאק אריין, "כִּי הוּא אוֹרֵב עַל זֶה מְאֹד, לְתָפְסָם בִּנְעוּרֵיהֶם עַל יְדֵי קִלְקוּל הַשְּׁלוֹם בַּיִת חַס וְשָׁלוֹם, שֶׁגּוֹרֵם בְּעַרְמוּמִיּוּתוֹ לְקַלְקֵל הַשָּׁלוֹם שֶׁבֵּינֵיהֶם", ווייל דער יצר הרע לאקערט אויף יונגע פארפעלקער זיי צו צעטיילן און אזוי כאפט ער זיי אריין אין שמוציגע עבירות.

לאז זיך אפ פון די קטנות הדעת פון לויפן מיט חברים וכו', גיין ביינאכט מיט חברים, אנטלויפן פון שטוב מיט חברים וכו' וכו'; די ווארט חבר אין די דיקשענערי ביי מוהרא"ש - איז ווייב, מוהרא"ש פלעגט אונז כסדר זאגן נישטא קיין חבר, אויב א חבר איז דאס די ווייב; זי וועט דיך נישט אפלאזן, זי וועט בלייבן מיט דיר דיין גאנץ לעבן.

געב זיך אכטונג פון מניוולים, קיינער זאל נישט רעדן צו דיר פון פריוואטע זאכן, און אז א אינגערמאן פרובירט דיר צו זאגן הער אויס דאס, הער אויס יענץ - זאלסטו זיך אכטונג געבן פון אים. איך זאג פאר די חתנים, דו וועסט זען א טאג נאך די חתונה אין שול, די וואס קומען דיר פרעגן פריוואטע זאכן - פון די זאלסטו אנטלויפן, די זענען מניוולים, און אפילו זיי גייען אנגעטון אזוי ווי חסידי'שע קליידער; דער רבי האט שוין געזאגט אויף די ברייטע ארבל אז עס גיסט זיך פון דעם טומאה, כפירות ואפיקורסות.

געב זיך אכטונג פון דער וואס רעדט מיט דיר פריוואטע זאכן פון בינה לבינה, דאס איז נישט קיין זאכן וואס מען רעדט צווישן חברים, און אפילו עס זעט אויס ווי איינער וויל דיר העלפן וכו' - זאלסטו זיך אכטונג געבן; דו גיי צו די תורה, גיי צו דיין דַיָין, גיי צו דיין מורה דרך; אים זאלסטו פרעגן. בפרט לעצטנס איז געווארן א נייע אנשיקעניש, יעדער נאַר געבט עצות און האט דעות ווי אזוי מען דארף האבן שלום בית, און אינגעלייט אן שכל לויפן זיי נאך ביזן שאול תחתית; זאל דיר קיינער נישט זאגן 'הער אויס דעם און יענעם'; געדענק איך האב דיך געווארענט.

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

א פרייליכן חנוכה.

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת וישלח, י"ג כסליו, שנת תשפ"ו לפרט קטן

... נרו יאיר

איך בעט דיך און איך ווארן דיך – דו זאלסט נישט רייכערן און נישט זיין אין א שמועס מיט בחורים וואס רייכערן; דו ביסט א יונגער איידעלער בחור, איך וויל דו זאלסט בלייבן איידל.

טייערער ליבער ..., נעם זיך גוטע חברים, וואס רעדן פון אמונה, און פון אמונת חכמים. איך קוק ארויס אויף דיר, איך וויל דו זאלסט וואקסן אן ערליכער איד, "אזוי ווי איך מיין אן ערליכער איד" – אזוי ווי דער רבי האט געזאגט (חיי מוהר"ן, סימן שנח).

איך שרייב דיר דאס נאר ווייל איך האב דיך ליב, דו ביסט מיר איינגעקריצט טיף אין מיין הארץ, שטארק זיך אין לערנען בכל יום ח"י פרקים משניות, זיי נישט מוותר אויף ח"י פרקים משניות. אויך זאלסטו זאגן א יום תהילים און אסאך בלעטער גמרא, דאס וועט דיך ברענגען זייער נאנט צום אייבערשטן.

האלט מיט די שיעורים אין ישיבה, בעיקר די שיעור הלכה, דער רבי האט אונז זייער געווארנט מיר זאלן לערנען יעדן טאג הלכה (שיחות הר"ן, סימן כט); זאלסטו אויסהערן די שיעור ווי דער מגיד שיעור לערנט פאר טור בית יוסף, ראשונים ואחרונים. אין אנהייב וועט דאס אויסזען שווער, אזוי ווי אסאך בחורים פארשטייען נישט וואס עס פעלט אויס צו לערנען טור בית יוסף, וואס קען מען נישט גלייך אנהייבן מיט הלכה למעשה, אבער דאס איז נאר אנהייב, צוביסלעך ווערט די תורה אזוי זיס, מען דארף שוין גארנישט, אזוי ווי דער רבי האט געזאגט פאר איינעם וואס האט נישט געלערנט (שם, סימן יז): "מדוע לא תלמד", פארוואס זאלסטו נישט לערנען? "מה תפסיד בזה", וואס וועסטו פארלירן? און אז די תורה וועט דיר ארויסווייזן איר פנים וועסטו שוין גארנישט דארפן, עיין שם.

איך האב דיר נאך אסאך צו שרייבן, איך דארף מקצר זיין.

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת וירא, י"ד מרחשון, שנת תשפ"ו לפרט קטן

לכבוד ... נרו יאיר

מען האט שוין צוריק גערוקט די זייגער, עס ווערט פרי נאכט, מען קען זיך לייגן פרי שלאפן און אויפשטיין פרי, אויסניצן די צייט; דער הייליגער רבי פנחס קאריצער זכותו יגן עלינו פלעגט זאגן אויף די ווינטער נעכט 'די גאלדענע נעכט', ווייל מען קען אין די נעכט זייער אסאך דינען דעם אייבערשטן.

גיי נישט ביינאכט מיט חברים, זאלסט נישט ארויסגיין ביינאכט פון שטוב, דאווען מעריב וואס פריער און בלייב אין שטוב. פאר איינעם איז גרינגער צו לערנען ביינאכט, פאר איינעם איז גרינגער אויפצושטיין לערנען פארטאגס, נישט קיין חילוק, ביידע זענען חשוב, ביידע זענען גוט, נאר בלייב אין שטוב; אדער גיי שלאפן פרי און שטיי אויף פרי, אדער לערן אין שטוב דיינע שיעורים כסדרן.

מוהרא"ש האט אונז געלערנט אז א אינגערמאן האט נישט וואס צו זיין אינדרויסן פון שטוב ביינאכט, נאר בלייבן אין שטוב לערנען אין שטוב. אז דו וועסט לערנען אין שטוב - וועט דיין ווייב זיך זייער פרייען, זי וועט דיך מחשיב זיין, זי וועט דיך ארויפקוקן, דיין שלום בית וועט ווערן גאר גוט.

אפילו פרייטאג צו נאכטס, ווען עס איז איינגעפירט ביי אנדערע פלעצער צו גיין צו טישן וכו' - איז ביי אונז נישט אזוי. מוהרא"ש זאגט, א אינגערמאן האט נישט וואס ארויס צו גיין פרייטאג צו נאכטס, נאר בלייבן אין שטוב מיט די ווייב, און איך האב שוין כמה פעמים געזאגט אז מען זאל נישט קומען צו מיר פרייטאג צו נאכטס, אינגעלייט בלייבן אין שטוב מיט די ווייב.

מאך זיך א קביעות צו לערנען יעדן טאג אכצן פרקים משניות, מען קען זיך נישט פארשטעלן וואס מען איז זוכה דורך לערנען אכצן פרקים משניות און ענדיגן יעדן חודש ששה סדרי משנה, מען באקומט א ריינע נשמה, א ריינע מח, מען ווערט ריין פארן אייבערשטן. אין אנהייב וועט דאס זיין שווער, אבער אז דו וועסט זיין שטארק מיט דעם טאג נאך טאג, וואך נאך וואך, חודש נאך חודש - וועסטו נישט קענען אן דעם, עס וועט זיין ווי עסן פאר דיר, דו וועסט נישט שפירן זאט נאר נאכן גורס זיין ח"י פרקים משניות.

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת ראה, כ"ד מנחם-אב, שנת תשפ"ה לפרט קטן

לכבוד ... נרו יאיר

געב זיך אכטונג נישט צו האבן מיט חברים וואס נעמען דראג"ס, ווייל מען קען ווערן אריינגעשלעפט אין דעם; מען הויבט אן א טראפ און דאס ציט אזוי שטארק אז מען קען זיך נישט ארויסזען פון דעם, ביז מען שטארבט השם ישמרינו.

עס זעט דיר אפשר אויס אינטערעסאנט אז איך שרייב דיר בכלל פון אזעלכע זאכן, אבער איך הער פון בחורים און אינגעלייט, זיי דערציילן וואס עס טוט זיך אפ אין די קאנטריס, ווי מענטשן זענען נעבעך אזוי צעבראכן און פארלוירן און מען נעמט דראגס בלי בושה, מען זוכט וואו צו אנטלויפן, מען זוכט ווי מען קען זיך אוועק נעמען די ווייטאג וכו', ווען באמת איז נישטא וואו צו אנטלויפן ווען מען האט חס ושלום א צרה; ווען א מענטש גייט אריבער שוועריקייטן קען ער אנטלויפן נאר צום אייבערשטן, נישטא ערגעץ אנדערש וואו צו גיין, אך און וויי אז מען לויפט צו דראגס, עס ווערט נאר ערגער, ווייל איינמאל מען פאלט אריין אין דראגס - איז זייער ביטער, מען פארלירט דעם מח מחשבה, ביז מען ווערט אויסגעריסן פון די וועלט און פון יענע וועלט.

רעד צו דיינע קינדער זיי זאלן וויסן זיך צו היטן פון דעם. א איד זאגט מיר, יעצט ער האט פארלוירן זיין זון, ער איז נעבעך געשטארבן פון נעמען דראגס. עס האט זיך אנגעהויבן מיט איין מאל נעמען, נאר אויף טועם זיין, עס האט זיך אנגעהויבן בטעות, און נעבעך נעבעך אוועק פון דער וועלט אן גארנישט, אן איבערלאזן דורות.

איך בעט דיר זאלסט נישט גיין צו פארטיס וכדומה וואו מען נעמט דארט דראגס, שטערקערע מענטשן פון דיר זענען געפאלן און האבן זייער לעבן גענדיגט. חכמינו זכרונם לברכה זאגן (סנהדרין כג.), די ערליכע אידן פון ירושלים – "לא היו נכנסין בסעודה אלא אם כן יודעין מי מיסב עמהן", זענען נישט געגאנגען צו קיין מסיבות נאר אז זיי האבן געוואוסט ווער עס וועט זיין דארט און מיט וועם זיי וועלן זיצן ביי איין טיש; זאלסטו אויך אזוי טון, נישט גיין צו גרילס, פארטיס וכו' - אן יראת שמים.

עס איז דא א דראג וואס נעמעט אוועק אלע ווייטאג; לערנען תורה. די הייליגע חכמים זכרונם לברכה זאגן (עירובין נד.), די תורה איז סם חיים, א דראג וואס געבט לעבן; אנשטאט נעמען בלעטער און גראזן - נעם די בלעטער גמרא, זאג בלעטער גמרא וועסטו ווערן עכט פרייליך, דו וועסט זיך ליב האבן, דו וועסט נישט דארפן זוכן אנדערע זאכן זיך פרייליך צו מאכן.

מיר גרייטן זיך שוין צו אונזער נסיעה קיין אומאן, זיין ביים רבי'ן ראש השנה, אין צוויי און דרייסיג טעג פארן מיר קיין אומאן. אז דיינע עלטערן ווילן נישט זאלסט פארן אויף אומאן - זאלסטו זיך נישט טענה'ן, חס ושלום זיך טענה'ן מיט עלטערן, עלטערן דארף מען מכבד זיין, עלטערן דארף מען האלטן טייער. דער רבי זאגט (שיחות הר"ן, סימן קפב), "מען קריגט נישט אויף מיר, נאר מען האט זיך אויסגעשניצט א מענטש, און אויף אים קריגט מען; איך קריג אויך אויף דעם מענטש" - זאגט דער רבי, "אויף אזא מענטש וואס טוט אזעלכע זאכן וואס טויג נישט - קריג איך אויך"; דאס הייסט אזוי, מענטשן ווייסן נישט וואס ברסלב איז, מענטשן מיינען אז דאס איז א פלאץ פון משוגעים, און דערפאר, יעדע טאטע און מאמע וואלטן נישט געוואלט אז זייער קינד זאל זיך דרייען אויף א פלאץ פון משוגעים, און ליידער אין ברסלב אליין זענען דא מענטשן וואס זיי זענען גורם אז מען זאל מורא האבן פון ברסלב. דער רבי זאגט אז עס זענען דא מענטשן וואס דורך זייערע מעשים און זייערע דיבורים זענען זיי גורם אז מענטשן זאלן זיך דערווייטערן פונעם צדיק (לקוטי מוהר"ן חלק א', סימן ע); בפרט די נייע אנשיקעניש פון "נא נח" וואס זיי זענען מבזה דעם רבי'ן, און מענטשן מיינען אז דאס איז ברסלב, און זיי זענען גורם אז מענטשן זאלן נישט קענען מקורב ווערן צום הייליגן רבי'ן. אזוי ווי דער רבי זאגט (ספר המדות אות צדיק, סימן סט): "מִי שֶׁאוֹהֵב אֶת הַצַּדִּיק, צָרִיךְ לִשְׁמֹר אֶת הַצַּדִּיק שֶׁלֹּא יֵצֵא עָלָיו שֵׁם רָע", ווער עס האט ליב דעם צדיק זאל אכטונג געבן נישט צו מאכן קיין שלעכטע נאמען פארן צדיק; נאכדעם מיינען מענטשן אז דאס איז ברסלב, און צוליב דעם איז דא אזויפיל מחלוקת אויף חסידי ברסלב; זאלסטו זיך חס ושלום נישט טענה'ן מיט דיינע עלטערן.

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

א כתיבה וחתימה טובה, א גוט געבענטשט יאר.

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת דברים, ה' מנחם-אב, שנת תשפ"ה לפרט קטן

לכבוד ... נרו יאיר

היינט איז א גרויסע יארצייט, די יארצייט פון הייליגן אריז"ל. א איד איז געקומען צום הייליגן אריז"ל בעטן א תיקון אויף זיינע גראבע עבירות רחמנא לצלן, האט אים דער אריז"ל געזאגט ער זאל לערנען יעדן טאג פינף בלעטער תיקוני זוהר, דאס וועט זיין א תיקון פאר אים; זאלסטו זיך צוכאפן צו דעם, נעם דעם תיקון פאר דיר, מאך זיך א שיעור אין ספר תיקונים; דאס זאגן די ווערטער פון תיקונים איז מקדש ומטהר דעם נפש רוח ונשמה.

וואס ביסטו פארנומען מיט אלעס אויסער מיט וואס מען דארף זיין פארנומען? דאס וויכטיגסטע איז די קינדער, געב אוועק דיין צייט פאר דיינע קינדער; רעד מיט זיי, שמועס מיט זיי, טרייב זיי נישט אוועק פון דיר; ווען זיי ווילן זיין מיט דיר שיקסטו זיי אוועק... דיינע חברים זענען ביי דיר מער ווי זיי... די קינדער פרעגן מיר דאס, פארוואס ווען איך רוף מיין טאטע זאגט ער מיר איך האב א בי"פ, איך מוז אראפלייגן ווייל א צווייטער רופט; פארוואס זענען זיי וויכטיגער ווי מיך? זיי פרעגן גוט, זיי זענען גערעכט!

רעד צו דיינע קינדער פון זיך אכטונג געבן פון מניוולים. שיק זיי נישט וואו אימער, איידער דו ווילסט אוועק פארן, בפרט אויף א שבת - זאלסטו טראכטן פון דיינע קינדער, אויב עס לוינט זיי צו צוטיילן, אויב עס לוינט זיי מפקיר זיין. רעד צו זיי אז קיינער קען זיי נישט אנרירן, און ווען דו רעדסט צו זיי זאלסטו נישט רעדן מיט שרעק, אז זיי זאלן נישט באקומען א פחד פון קומען דיר דערציילן; איך האף דו פארשטייסט וואס איך זאג דיר.

אויך זאלסטו געדענקען פון דיינע קינדער - זייערע מלמדים און טיטשערס; זיך באדאנקען און געבן אפאר דאלער. ווייז הכרת הטוב, ווייז זיי ווי דו ביסט זיי מחשיב, און אזוי אויך זאלסטו האבן הכרת הטוב פאר די מוסד, פאר די מנהל, אדמיניסטראטער, מענידזשער, באס דרייווער, קעכער, העלפערס; אזויפיל מענטשן ארבעטן פאר דיר פריוואט, אזויפיל מענטשן לייגן אריין הארץ, קאפ און מח - פאר דיינע קינדער, מען מוז האבן הכרת הטוב, מוהרא"ש זאגט הכרת הטוב ווייזט אויף אלע מידות, און כפיות טובה איז אזוי געפערליך, אזוי געמיין.

איך האב נאך אסאך צו שרייבן, איך דארף לויפן צו די בחורים, זיי ווארטן אויף מיר.

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת בלק, י"ד תמוז, שנת תשפ"ה לפרט קטן

טייערער ... נרו יאיר

איך בעט דעם אייבערשטן אז מיינע ווערטער זאלן נאר אויפטון, נאר מחזק זיין, און נישט חס ושלום דערווייטערן.

דיין ווייב ווארט אויף דיר נאכט נאך נאכט, דיין ווייב וויל לעבן מיט דיר, זי וויל רעדן מיט דיר, בלייב נישט אין גאס גאנצע נעכט, לאז איר נישט אויסגיין וכו', האב שכל און פארברען נישט דיינע נעכט מיט אזוי גערופענע חברים. גיי אהיים צו איר, רעד מיט איר, זי איז דיר אזוי געטריי, זי דארף דיך, זי ווארט אויף דיר, זי איז דאך אן אשת חיל, קומט איר נישט צו זיין אליין נאכט נאך נאכט.

איך האף דו וועסט אננעמען מיינע ווערטער גוט, ווייל איך וויל נישט מרחק זיין קיינעם, נאר מקרב זיין.

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת אחרי קדושים, ז' אייר, כ"ב לעומר, שנת תשפ"ה לפרט קטן

לכבוד ... נרו יאיר

ווען וועסטו זיך אויפוועקן פון די דמיון פון זיצן און פארברענען טעג און נעכט מיט חברים? גיי אהיים, האסט א ווייב, האסט קינדער, וואס דרייסטו זיך אינדרויסן פון שטוב? ביינאכט איז די צייט פון די נישט גוטע, גיי אהיים, אדער לערן אין שטוב אדער לייג זיך שלאפן און שטיי אויף פרי, גיי נישט ארויס ביינאכט פון שטוב פאר קיין שום זאך.

גיי נישט מיט חברים אין ערגעץ, אפילו אויף קברי צדיקים. אינגעלייט גייען מיט חברים, מען פארט אוועק פון שטוב, מען רעדט זיך איין מען פארט אויף קברי צדיקים, מען פארט לִקְבֹר את הצדיקים, באערדיגן די צדיקים, מען באגראבט די הייליגקייט וואס צדיקים זאגן מען זאל נישט זיין אן די ווייב, מען זאל האבן שמירה.

וויפיל מאל האסטו געהערט פון מוהרא"ש 'נישטא קיין חברים'; מוהרא"ש בעט אונז: 'לערנט עס נישט אויף ענקער אייגענע הויט', 'גלייבט מיר, נישטא קיין חברים', 'אויב א חבר איז עס די ווייב, מער פון דעם איז אלעס דמיון'; איך האב דאס נישט געוויסט איידער איך האב דאס געהערט פון מוהרא"ש, איך האב אויך נעבעך אוועק געגעבן די צוויי דריי יאר, פון מיין חתונה ביז מיין התקרבות - אסאך שעות פאר חברים, און מוהרא"ש האט מיך געראטעוועט, מוהרא"ש האט מיר געגעבן שכל אז אלעס איז בלאף, ביים סוף וועלן די נאנטע חברים זיך אויסדרייען זייער פנים און זיי וועלן דיך באגראבן.

גיי אהיים, גיי צו דיין ווייב, ווארף אוועק דיין סאשעל מידיע, וועק זיך אויף פון דיין חלום; וועם קוקסטו? וועם הערסטו אויס? יעדער קרעציגער און יעדער קראנקער וואס לייגט ארויס סטעטוס? זיץ אין שטוב מיט א הויפן ספרים, מען האט יעצט אנגעהויבן א נייע מסכתא, זאלסטו זיך מיט כאפן און לערנען יעדן טאג.

איך וועל קומענדיגע וואך פארן קיין ארץ ישראל, זיין ל"ג בעומר ביי רבי שמעון. אויך דארף איך מחזק זיין אונזערע מוסדות, זיי ווארטן אויף מיר א גאנץ יאר, איך וועל דאווענען פאר דיר און פאר דיין משפחה.

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת ויקהל, כ' אדר, שנת תשפ"ה לפרט קטן

לכבוד מיין טייערער ... נרו יאיר

איך האב ערהאלטן דיין בריוו.

איך בין זייער נייגעריג וואו און ווער האט דיך געשלעפט צו די ריכטונג, צו לערנען די סארט ספרים, וועלכע חברים האסטו געפונען? איך האף צום אייבערשטן דו האסט גוטע חברים, אז דו זאלסט נישט פארקריכן חס ושלום, זאלסט בלייבן ערליך מיט די וועג פון די הייליגע צדיקים.

לאז אפ די ספרים חיצוניים, לערן די הייליגע משניות, די הייליגע גמרא און מדרשים. קוק וואס דער הייליגער רבי ר' אלימלך זכותו יגל עלינו שרייבט אין הנהגות האדם, וואס מען זאל לערנען.

א. "הראשון: צריך האדם ללמוד גמרא ופירוש רש"י ותוספות ומפרשים, כל אחד לפי השגתו, והפוסקים אחריהם", דאס ערשטע לימוד זאל מען לערנען גמרא מיט רש"י און תוספות וכו', יעדער איינער לויט זיין פארשטאנד, "ומתחילה ילמוד שולחן ערוך אורח חיים", און מען זאל לערנען שולחן ערוך אורח חיים, "וצריך להתפלל להשם יתברך שיבוא על האמת", און מען זאל דאווענען צום אייבערשטן מען זאל זוכה זיין צו אמת, "כי חטאת נעורים של האדם הראשון מסמין עיניו שלא יראה", ווייל די עבירות פון פגם הברית פון די יונגע יארן מאכן בלינד די אויגן פון זען די אמת, "אף שיכול לפלפל ולהגיד לאחרים דינו", און אפילו מען קען זיך טענה'ן אין לערנען, מען קען זאגן א צווייטן וואס צו טון, "אבל הוא בעצמו שוכח ולא מקיימם באמת", אבער דער מענטש אליין פארגעסט און טוט עס נישט, "לכן צריך האדם להתחרט מאוד על עוונותיו", דעריבער דארף מען תשובה טון אויף די עבירות, "ולהתבודד עצמו קודם אור היום", און זיך אויסשמיסן דאס הארץ פארטאגס מיטן אייבערשטן, "שאז עת רצון לבכות על גלות השכינה פעמים הרבה עד אין חקר, ויבכה בדמעות", מען דארף וויינען מיט טרערן, "וגם ביום לפעמים יתבודד", אויך בייטאג זאל מען זיך פון צייט צו צייט מתבודד זיין, "ואז יראה בעצמו שעמדו עונותיו נגד עיניו", דעמאלט וועט ער זען וויפיל עבירות ער האט געטון, "ויזכור את חטאתיו ועוונותיו ופשעיו כהרים וגבעות", ער וועט זיך דערמאנען זיינע עבירות און זען זיינע עבירות ווי בערג און טאלן, אזויפיל – "אשר מעולם לא זכר אותם אם עשה ככה", וואס ער האט פון פארדעם בכלל נישט געוואוסט אז ער האט דאס געטון, "ככה יעשה לא פעם ולא שתים ולא מאה פעמים", אזוי זאל ער טון, נישט איין מאל, נישט צוויי מאל, נישט הונדערט מאל, "עד אשר ירחמו עליו מן השמים", נאר ביז מען וועט רחמנות האבן אויף אים פון הימל, "ויתפלל להשם יתברך שידריכהו בדרך", און מען זאל בעטן דעם אייבערשטן ער זאל רחמנות האבן אויף אים און אים פירן אויפן ריכטיגן וועג, "ויורהו דרכו שלא יבלה חיי חייו", עס זאל אים נישט אריבערגיין דעם לעבן מיט נארשיקייטן, "ואז השם יתברך ברחמיו וברוב חסדיו יאיר עיניו באור תורתו הקדושה", דעמאלט וועט אים דער אייבערשטער פירן אויפן ריכטיגן וועג, עס וועט זיך אים עפענען די שיין און ליכטיגקייט פון די תורה, "ויבין וישכיל תוכן הדבר לעשותו ולקיימו", און ער וועט זוכה זיין צו זיין אן ערליכער איד.

מיין ליבער ברודער, אנטלויף פון די אלע חכמות, דמיונות וכו'; נעם דעם רבינ'ס וועג וואס האט אונז געלערנט וואס איז א איד, א איד איז דער וואס טוט די מצוות פונעם אייבערשטן בתמימות ופשיטות, און דער וואס לערנט די הייליגע תורה. דער הייליגער רבי האט זייער אסאך גערעדט מיט אונז מיר זאלן דינען דעם אייבערשטן בתמימות ובפשיטות, מיר זאלן נישט נאכגיין אונזער שכל, ווייל אויב מען גייט נאך דעם שכל - קען מען פארקריכן. דער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק ב', סימן יב): "כְּשֶׁאָדָם הוֹלֵךְ אַחַר שִׂכְלוֹ וְחָכְמָתוֹ, יוּכַל לִפֹּל בְּטָעוּתִים וּמִכְשׁוֹלוֹת רַבִּים, וְלָבוֹא לִידֵי רָעוֹת גְּדוֹלוֹת, חַס וְשָׁלוֹם", ווען א מענטש גייט נאך זיין שכל און זיין חכמה קען ער צוקומען צו מאכן גרויסע טעותים און צו גרויסע פראבלעמען, "וְיֵשׁ שֶׁקִּלְקְלוּ הַרְבֵּה, כְּגוֹן הָרְשָׁעִים הַגְּדוֹלִים מְאֹד הַמְפֻרְסָמִים, שֶׁהִטְעוּ אֶת הָעוֹלָם וְהַכֹּל הָיָה עַל יְדֵי חָכְמָתָם וְשִׂכְלָם", עס זענען געווען גרויסע רשעים וואס האבן פארדרייט די וועלט, און אלעס האט זיך אנגעהויבן ווייל זיי זענען נאכגעגאנגען נאך זייערע חכמות; דער רבי זאגט דארט ווייטער: "וְעִקָּר הַיַּהֲדוּת הוּא, רַק לֵילֵךְ בִּתְמִימוּת וּבִּפְשִׁיטוּת, בְּלִי שׁוּם חָכְמוֹת, וּלְהִסְתַּכֵּל בְּכָל דָּבָר שֶׁעוֹשֶׂה שֶׁיִּהְיֶה שָׁם הַשֵּׁם יִתְבָּרַךְ", דער עיקר פון אידישקייט איז, מען זאל פאלגן די הייליגע תורה בתמימות ובפשיטות, און פאר מען טוט א זאך זאל מען קוקן צי דאס איז דער רצון פונעם אייבערשטן.

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת יתרו, חמשה עשר בשבט, שנת תשפ"ה לפרט קטן

מיין טייערער ... נרו יאיר

א שאד אז דו קומסט מער נישט אין ישיבה, זייט דו האסט א שטילע באהאלטענע סמ'טעלעפאן קומסטו מער נישט, דו ביסט אויף גאנצע נעכט און דיינע יארן גייען דיר אריבער מיט גארנישט.

קום צוריק אין ישיבה, איך האב דיך ליב, איך וועל דיר העלפן מיט א גוטע שידוך, איך וויל דיין תכלית, דו זאלסט גוט חתונה האבן און אויפשטעלן א שיינע שטוב.

געב זיך אכטונג פון שלעכטע חברים וואס זענען נישט אין ישיבה און פארגינען נישט דיך צו זען ווי דו קומסט אין ישיבה, און בעיקר ווארף אוועק דיין טעלעפאן אין פייער, ווייל דאס איז די טיר צום גיהנום, א שאד פאר דיר און פאר דיין נשמה.

אז דו ווארפסט אוועק דיין טעלעפאן זאג איך דיר צו דו ווערסט א חתן ביז א יאר.

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת יתרו, י"ד שבט, שנת תשפ"ה לפרט קטן

לכבוד ... נרו יאיר

היינט נאכט איז חמשה עשר בשבט, זאלסטו מאכן א סעודה מיט דיין משפחה, קויף אביסל פירות און זיץ מיט דיינע קינדער. דערצייל זיי די חסדים פונעם אייבערשטן, געב זיי אביסל צייט.

דיינע קינדער זענען נישט נאריש, זיי זעען ווי סאך געדולד דו האסט צו זיי, א אינגערמאן דערציילט מיר, א קינד פון צוועלף יאר פרעגט אים: "פארוואס ווען דו רעדסט צו מיין טאטע רעדט ער אזוי שיין צו דיר, און ווען איך פרעג אים עפעס, זאגט ער אָן געדולד 'נו, וואס ווילסטו? וואס פרעגסטו? ענדיג שוין!'" דער אינגערמאן דערציילט, עס האט אים געגעבן א גוטע קיצל, ער זאל זיך מאכן א חשבון פאר זיך, אז קינדער האלטן אלעס מיט, קינדער קען מען נישט נארן.

געב פאר דיינע קינדער אביסל צייט, הער זיי אויס זייערע מעשיות, זייערע חלומות און דערצייל זיי אמונה, אמונת חכמים און תפילה. ווייז זיי נישט גארנישט פון דיין טעלעפאן, ווייז זיי נישט קיין קליפס, לאז זיי וואקסן געזונט און שטארק. אויך דיין ווייב זאלסטו נישט עפענען די אויגן מיט די טעלעפאן, ווייל ווען א פרוי עפנט די אויגן - איז גאר ביטער, און מען קען עס נישט צוריק דרייען. די מעלה און די שיינקייט פון א אידישע פרוי איז די צניעות און תמימות, און ווי נאר מען עפנט די אויגן צו די גוי'אישע וועלט - איז מער נישטא די אידישע מאמע השם ישמרינו, דאס איז נישט קיין ווערטל, דאס איז וואס מיינע אויגן האבן ליידער געזען, ווי טייערע אינגעלייט האבן געמיינט אז א תמימות'דיגע ווייב וואס וויל לעבן פשוט, איידל, פריוואט און באשיידן, איז נישט אינטערעסאנט, און ווען זיי האבן דאס אראפגעריסן האט זיך עס שטארק צעריסן און עס איז גארנישט געבליבן פון זייער לעבן.

גיי נישט פארברענגען מיט דיין חבר'ס ווייב, גיי נישט עסן ביי חברים, סעודות שבת איז נישט קיין פארטי; מען קען גיין צו א טאטע מאמע אדער שווער שוויגער, זיידע באבע, אבער צו פריינט (אן די אות ר') - איז נישט גוט, עס קען זיך ענדיגן זייער ביטער, קען זיין דו וועסט נישט האבן מער ווער עס זאל וואשן דיינע וועש, ווער עס זאל דיר מאכן עסן וכו'.

די וואך שבת געפאלט די יארצייט פון מוהרא"ש זכותו יגן עלינו, מיר וועלן מאכן א יארצייט סעודה מוצאי שבת נעבן שטעטל, אינעם ראלי האטעל, מיר האבן א גרויסע ירושה וואס מיר וועלן אויסטיילן ביים מעמד, מיר ווילן זיך צוטיילן אייניג מיט די ירושה. איך האף דו וועסט קומען מיט דיין משפחה און אינאיינעם וועלן מיר אויספירן די ירושה פון מוהרא"ש, צו דרוקן און פארשפרייטן זיינע הייליגע ספרים וואס האט די כח צו מחזק זיין יעדן איד און מיט דעם ברענגען די גאולה.

שבת יתרו קבלת התורה וועל איך זיין אם ירצה ה' אין קרית ברסלב, איך וועל דאווענען אין בית המדרש רחוב ירושלים.

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת יתרו, י"ג שבט, שנת תשפ"ה לפרט קטן

לכבוד ... נרו יאיר

וואס פארברענגסטו ביינאכט אינדרויסן פון שטוב? האסט חתונה געהאט, האסט א ווייב - דארפסטו אהיים גיין, נישטא אזא זאך ווי זיין ביינאכט אינדרויסן, דאס איז פון די א-ב אין היכל הקודש; אפילו ליל שישי אז דו קומסט צום שיעור - זאלסטו אהיים גיין וואס פריער, און אויך אז דו גייסט דאווענען מעריב און דו גייסט לערנען ביי א שיעור - זאלסטו נישט בלייבן אינדרויסן פון שטוב; האסט א ווייב, גיי אהיים און שמועס מיט איר, פארברענג מיט איר, און אז דו ווילסט לערנען - זאלסטו לערנען אין שטוב.

פארברען נישט דיינע נעכט מיט חברים וואס דארפן דיך נישט, זיי דארפן דיך נאר פאר זייער נוצן, ווען וועסטו שוין אויסוואקסן די קינדערישקייט, ווען וועסטו זיך כאפן אז עס לוינט צו אינוועסטירן אין שטוב מיט די ווייב און קינדער? ביסט שוין דערוואקסן, שוין צייט אויסצוטון די קינדער שיך, קליינקעפיגע אינגעלייט, די זענען פארנומען מיט חברים, א מענטש מיט אביסל שכל אינוועסטירט אין שטוב.

גיי אהיים, געב א שמייכל אין שטוב, געב א גוט ווארט אין שטוב, מיינסט מען דארף פארן ביז א תפיסה מחי' צו זיין א איד? אויך אין שטוב קען מען באזוכן, מען קען זיין אין שטוב און מען איז אין תפיסה, די ווייב איז איינגעשפארט, זי האט נישט וואו צו גיין, זי האט נישט מיט וועם צו רעדן, זי איז פארקלעמט; גיי אהיים, זיי איר מחזק, געב איר א גוט ווארט.

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת ויחי, ז' טבת, שנת תשפ"ה לפרט קטן

לכבוד ... נרו יאיר

די וואך וועלן מיר אינאיינעם אויסשרייען: "חזק, חזק ונתחזק!" איך האף דו לערנסט יעדן טאג חומש, דו ביסט מעביר סדרה יעדן טאג, און דו ענדיגסט אויך ספר בראשית די וואך; עס איז גאר אנדערש די וואך, די טאג, די לעבן - ווען מען לערנט תורה, מען לערנט אביסל חומש, תרגום מיט רש"י יעדן טאג, עס נעמט אינגאנצן אפאר מינוט, און אלעס גייט אנדערש.

ביים רבי'ן איז דער עיקר תמימות ופשיטות, אן קיין חכמות, אן קיין דריידלעך; און ווי מער מען קען פטור ווערן פון די ליצנות, חכמות וכו' - אלץ מער איז מען זוכה צו נעמען פון רבי'ן. דער הייליגער רבי זאגט (שיחות הר"ן, סימן לג): "אֵצֶל הָעוֹלָם אֱמוּנָה הוּא דָּבָר קָטָן, וְאֶצְלִי אֱמוּנָה הוּא דָּבָר גָּדוֹל מְאֹד", ביי די וועלט איז אמונה א קלייניקייט, אבער ביי מיר איז דער עיקר אמונה, "וְעִקַּר הָאֱמוּנָה הִיא בְּלִי שׁוּם חָכְמוֹת וַחֲקִירוֹת כְּלָל", דער עיקר אמונה איז אן קיין חקירות און אן קיין חכמות, "רַק בִּפְשִׁיטוּת גָּמוּר כְּמוֹ שֶׁהַנָּשִׁים וְהַהֲמוֹן עַם הַכְּשֵׁרִים מַאֲמִינִים", נאר אזוי ווי פרויען און פשוט'ע מענטשן וואס לעבן בתמימות ובפשיטות, מיט אמונה - גלייבן אינעם אייבערשטן און גייען אין די וועגן פון די תורה.

זוך אויף צווישן אנשי שלומינו א גוטער חבר צו שמועסן שיחות און התחזקות פון הייליגן רבי'ן, און אנטלויף פון לצים, מען קען נישט זיין מקורב צום רבי'ן אויב מען האט אין זיך ליצנות. דער הייליגער רבי זאגט (ספר המדות אות צדיק, סימן קלד): "הַלֵּיצָנוּת אֵינוֹ מַנִּיחַ אֶת הָאָדָם לֵילֵךְ לְצַּדִּיקִים", ליצנות האלט צוריק דעם מענטש פון גיין צום צדיק, און פון פאלגן די עצות פון צדיק.

אויך זאלסטו אכטונג געבן אויף דיינע קינדער זיי זאלן נישט האבן מיט חברים וואס האבן אין זיך ליצנות, אפילו קליינע קינדער דארף מען אכטונג געבן זיי זאלן האבן גוטע חברים און זיך שפילן נאר אין שטובער וואס איז ריין פון ליצנות.

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת מקץ, כ"ה כסליו, א' דחנוכה, שנת תשפ"ה לפרט קטן

לכבוד מיין טייערער ... נרו יאיר

זיי זיך מחזק מיט גוטע חברים צווישן אנשי שלומינו, וואס רעדן פון רבי'ן און אטעמען דעם רבי'ן. ווייל דער בעל דבר לאקערט אויף יעדן איינעם פון אנשי שלומינו, אים מחליש דעת זיין, אים אוועקשלעפן פון רבי'ן; איינער האט חלישות הדעת פון זיך, איינער פון א צווייטן; מען מוז זיך מחזק זיין, האבן חברים וואס רעדן און אטעמען דעם רבי'ן, נאר אזוי בלייבט מען ביים רבי'ן, און אן דעם פאלט מען ביים סוף אוועק.

דער רבי האט געזאגט פאר רבי נתן ער זאל רעדן מיט מענטשן (חיי מוהר"ן, סימן שכה), און אזוי פלעגט זיך רבי נתן פירן, און אויב איז קיינער נישט געקומען רעדן צו אים פון רבי'ן - איז ער ארויס אין גאס זוכן צו וועמען ער קען רעדן פון רבי'ן; היינטיגע טעג קען מען דורכן רעדן אויפן טעלעפאן זיך מחזק זיין מיט א גוטער חבר.

 וואויל איז דעם וואס זוכט עצות צו בלייבן פריש און דינען דעם אייבערשטן מיט תמימות.