בריוון פונעם ראש ישיבה שליט"א

#164 - עס איז נישט שווער צו לערנען יעדן טאג גמרא
שמחה, שבת קודש, דף גמרא

בעזרת ה' יתברך - ערב שבת קודש פרשת תזריע מצורע, ד' אייר, י"ט לעומר, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


שבת זאלסטו זיין פרייליך און חס ושלום נישט זיין בעצבות ומרה שחורה, דער אייבערשטער האט פיינט דער וואס איז בעצבות ומרה שחורה, בפרט שבת קודש דארף מען זיין נאר פרייליך, זינגען און טאנצן און פאטשן.


אמאל ווען רבי נתן איז געקומען צום רבי'ן און דער רבי האט אים געפרעגט: "ביסטו פרייליך שבת?" האט רבי נתן געזאגט: "צומאל בין איך פרום"; האט אים דער רבי געזאגט: "ניין, שבת דארף מען זיין נאר פרייליך".


דעמאלט האט דער רבי געזאגט די תורה (לקוטי מוהר"ן חלק ב', סימן יז): "צָרִיךְ לִזָּהֵר מְאֹד לִהְיוֹת שָׂמֵחַ וְטוֹב לֵב בְּשַׁבָּת", מען דארף זיין זייער פרייליך שבת, "כִּי מַעֲלוֹת וּקְדֻשּׁוֹת שַׁבָּת גְּדוֹלָה וִיקָרָה מְאֹד", ווייל שבת איז זייער הייליג און טייער, "וְהַכְּלָל, שֶׁצָּרִיךְ לִנְהֹג שִׂמְחָה גְּדוֹלָה בְּשַׁבָּת קֹדֶשׁ, וְלִבְלִי לְהַרְאוֹת שׁוּם עַצְבוּת וּדְאָגָה כְּלָל, רַק לְהִתְעַנֵּג עַל ה'", מען טאר נישט זיין טרויעריג שבת און נישט זיין פארזארגט שבת, נאר פרייליך.


היינט ענדיגט מען מסכת מכות און מארגן שבת קודש הויבן מיר אן מסכת שבועות. הייב אן מסכת שבועות, כאפ זיך מיט מיטן באן, מיט אלע וואס לערנען יעדן טאג א בלאט גמרא, וועסטו זוכה זיין צו זיין אפגעהיטן פון שלעכטס. גמרא היט אפ פון שלעכטס, גמרא איז די ראשי תיבות פון די פיר מלאכים פון די מרכבה עליונה: מיכאל, גבריאל, רפאל און אוריאל; אז מען לערנט גמרא ציט מען צו זיך די פיר מלאכים, מען האט א שמירה עליונה.


איך האב זוכה געווען צו עסן אמאל א סעודה אין יבנאל ביי מוהרא"ש, און דארט איז געקומען נאך א גאסט, און ביי די סעודה שבת אינדערפרי פרעגט מוהרא"ש יענעם גאסט אויב ער האט געלערנט דעם בלאט גמרא, און מוהרא"ש זאגט אים מיט א געבעט, מיט רחמנות: "פארוואס האסטו אפגעלאזט די סדר דרך הלימוד? דערמאן זיך די צייטן וואס דו האסט יארן צוריק געלערנט אין ישיבת היכל הקודש, ווי זיס עס איז דיר דעמאלט געווען, פארוואס זאלסטו נישט צוריק ארויפקומען אויפן באן, רכבת היכל הקודש?"


איך האב דעמאלט געזען און פארשטאנען אז ביי מוהרא"ש איז די בלאט גמרא אזא הייליגע זאך, אזא וויכטיגע זאך, עס איז אים געגאנגען בנפשו אז יעדער איד זאל לערנען די הייליגע תורה.


עס איז נישט שווער צו לערנען יעדן טאג א בלאט גמרא, היינט איז דא גמרות מיט שיינע נקודות, הערליך אויסגעשטעלט, מען דארף נאר מחליט זיין אז מען הויבט אן לערנען, און בעטן דעם אייבערשטן מען זאל זוכה זיין צו לערנען תורה.


א פרייליכן שבת.

#163 - קליינע קינדער צו טון מלאכות שבת?
שבת קודש, הלכה, חלומות

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת שמיני, כ"ד ניסן, ט' לעומר, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


מרת ... תחי'


איך האב ערהאלטן אייער בריוו.


בנוגע די שרעקעדיגע חלום וכו'; געבט צדקה און בעטס דעם אייבערשטן עס זאל גארנישט שלעכטס פאסירן מיטן קינד.


בנוגע וואס מען טוט ביי אייער שווער'ס הויז, מען נעמט קליינע קינדער צו טון מלאכות שבת, איר ווילט וויסן אויב ביי אייך אין שטוב קענט איר דאס טון; עס איז א קלארע הלכה אז מען טאר נישט טון קיין מלאכות שבת דורך א קינד און מען טאר נישט הנאה האבן פון א מלאכה וואס א קינד מאכט שבת, נאר אויב די קינד מאכט עס פאר זיך אליין און נאר ווען עס איז א גרויסע צורך און אויך נאר אויב דאס קינד איז אונטער דריי יאר קען מען מקיל זיין.


דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#162 - לויף נישט ארום שבתים עסן ביי דעם און ביי יענעם
צניעות, שבת קודש, נעגל וואסער

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת כי תשא, י"ב אדר, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד מיין ליבער ... נרו יאיר, קרית ברסלב


לויף נישט ארום שבתים עסן ביי דעם און ביי יענעם, די בעסטע פלאץ פאר א פארפאלק צו זיין שבת - איז אין שטוב מיט די ווייב, די אלע וואס לויפן ארום וכו', איז די ענדע זייער שלעכט, מען ענדיגט אין גיהנום השם ישמרינו.


אזוי אויך יעצט ווען מען האט געריקט די זייגער, זאלסטו נישט מאכן קיין שלש סעודות ביי דיר אין שטוב מיט דיינע חברים. גיי אין שול; אז דו ווילסט קענסטו שמועסן אין שול מיט חברים, אבער ביי דיר אין שטוב נעם נישט אריין קיינעם נישט. איך האב שווער געארבעט פאר דיין שידוך, איך וויל דיין שטוב זאל בלייבן גאנץ.


זיי שטארק, דו און דיין ווייב - זיך אפצוגיסן יעדן אינדערפרי ביים בעט נעגל וואסער, ווייל אויב מען גיסט נישט אפ נעגל וואסער קומען די שדים און רוחות און מאכן זיך באקוועם אין שטוב און זיי שטערן דאס לעבן.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#161 - ווי אזוי וואשט מען נעגל וואסער?
שבת קודש, נעגל וואסער, הלכה

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת תרומה, כ"ט שבט, שנת תשפ"ה לפרט קטן


מרת ... תחי', קרית ברסלב


נטילת ידים - נעגל וואסער - וואשט מען דריי מאל יעדע האנט בסירוגין, איין מאל די רעכטע און נאכדעם די לינקע, און נאכמאל די רעכטע און נאכדעם די לינקע, און נאכאמאל די רעכטע האנט און די לינקע, און אפילו מען וועט גיסן אויף איין מאל די רעכטע האנט זייער אסאך וואסער און נאכדעם אויף די לינקע - וועט די רוח רעה נישט אוועק גיין, עס העלפט נישט גיסן אויף איינמאל אסאך וואסער, מען קען אראפנעמען די רוח טומאה נאר בסירוגין.


אויך איז דא וואס לייגן צו א פערטע מאל אויף ביידע הענט, אבער דאס איז שוין נאר א מנהג, און אויך איז דא וואס וואשן קודם דריי מאל יעדע האנט בסירוגין און נאכדעם וואשט מען נאכאמאל דריי מאל די רעכטע האנט און דריי מאל די לינקע האנט נישט בסירוגין.


רעדט צו די תלמידות פון נעגל וואסער, ווייל ווי פריער מען לייגט עס אריין אין זיי - וועלן זיי דאס טון זייער גאנץ לעבן.


שבת שארט מען נישט קיין שניי.


דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.



 

#160 - מאך די סעודות שבת אינטערעסאנט פאר די קינדער
תפילות אויף אידיש, חינוך הילדים, שבת קודש, היכל הקודש, חלישות הדעת, מנהגים

בעזרת ה' יתברך - ערב שבת קודש פרשת שמיני-מברכים, כ"ז ניסן, י"ב לעומר, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


די וואך איז דער מנהג צו באקן חלות מיט א שליסל, דאס ווייזט אונז אז נאר דער אייבערשטער געבט פרנסה. עס העלפט גארנישט, נאר דער אייבערשטער געבט פרנסה.


ווער לערנט אונז די ריינע אמונה? די צדיקים. דער הייליגער רבי לערנט אונז אמונה, און דערפאר דארף מען אסאך חיזוק נישט אפצולאזן דעם הייליגן רבי'ן. ווייל דער סמ"ך מ"ם האט זייער מורא פון רבי'ן, ער וויל נישט מען זאל זיין ביים רבי'ן, ער טוט אלעס אוועק צו נעמען דעם מענטש פון רבי'ן, ער האט כל מיני טריקס, בלבולים, חלישות הדעת, אבי אוועק שלעפן פון רבי'ן, ווייל ער ווייסט אז ווער עס האלט זיך ביין רבי'ן - וועט ביים סוף זוכה זיין צו ווערן גאר א גרויסער צדיק, אזוי ווי מוהרנ"ת פלעגט זאגן: "אפילו א בעל עבירה, אויב וועט ער זיך האלטן ביים רבי'ן וועט ער אלעס פאררעכטן".


מוהרא"ש דערציילט מען האט אים געשלאגן, מען האט אים געפייניגט ער זאל אפלאזן דעם רבי'ן, מען האט אים אראפגעווארפן און געלייגט א גרויסן ברעט אויף אים און געטאנצן אויף אים און אים געסטראשעט ער זאל אפלאזן דעם רבי'ן, און מוהרא"ש האט געשריגן: "ענק קענען האקן און שלאגן, ענק קענען טון מיט מיר וואס ענק ווילן, איך לאז נישט אפ דעם רבי'ן, איך וועל פון אזא רבי קיינמאל נישט אוועק גיין".


אויך האט מען אים גענומען צו גרויסע צדיקים וואס האבן אים געזאגט ער זאל אפלאזן דעם רבי'ן, און מוהרא"ש האט געזאגט מיט עזות דקדושה: "אפילו דער רבי וועט מיר ברענגען מלאכים פון הימל וואס וועלן מיר זאגן אפצולאזן דעם רבי'ן - וועל איך דעם רבי'ן נישט אפלאזן, ווייל אז איך האב געטראפן א רבי וואס ברענגט מיך צום אייבערשטן און צו די תורה - וועל איך אזא רבי נישט אפלאזן".


מוהרא"ש האט גענומען די שטארקקייט פון הייליגן רבי נתן, וואס האט געזאגט סיי פארן רב רבי אהרן און סיי פאר ר' ליפא: "אפילו דער רבי אליין זאל מיך האקן מיט א דראנג - וועל איך פון אזא רבי נישט אוועק גיין", דארפן מיר בעטן דעם אייבערשטן: "הייליגער באשעפער העלף מיר איך זאל נישט אפלאזן דעם רבי'ן, איך זאל בלייבן מקושר צום רבי'ן מיין גאנצע לעבן און נישט האבן צו טון מיט קיין לצים, נישט האבן קיין חלישות הדעת, נאר יעדע מינוט ווערן פריש מקורב".


מאך זיך א חשבון, 'וואס האב איך אין די האנט? ווער געבט מיר אין די האנט? דא האב איך א רבי וואס געבט מיר אין די האנט תורה, תפילה, התבודדות, א וועג פאר מיינע קינדער, א וועג אין שלום בית, א וועג צו קענען חתונה מאכן מיינע קינדער ריין און ערליך, מה שביד בטוח, וואס מען האט אין דער האנט איז זיכער, דא האב איך א רבי וואס וועקט מיך אויף יעדן טאג און אפאר מאל א טאג צוריק צו קומען צום אייבערשטן איז וואס זענען בכלל מיינע ספיקות?!'


שבת זאלסטו מאכן שיינע סעודות, שמועס מיט דיינע קינדער, הער זיי אויס און דערצייל זיי שיינע זאכן, מאך די סעודות אינטערעסאנט, פרעג דיינע קינדער יעדער זאל דערציילן א מעשה פון תפילה, און לויב אויס דיינע קינדער, געב זיי ליבשאפט און ווארעמקייט.


א פרייליכן שבת.



 

#159 - לאז נישט אפ די שיינע מנהגים פון דיינע עלטערן
שבת קודש, היכל הקודש, מנהגים

בעזרת ה' יתברך - ערב שבת קודש פרשת בא, ב' שבט, שנת תשפ"ה לפרט קטן


לכבוד ... נרו יאיר


זאלסט ווייטער טון דיינע גוטע מנהגים; קומען קיין ברסלב מיינט נישט צו זאגן מען זאל אויפהערן מיט די שיינע מנהגים ווי די עלטערן פירן זיך. אז ביי ענק איז דער מנהג צו זאגן פרייטאג צו נאכטס דעם שטיקל זוהר פון דאס גרויסקייט פון די שבת סעודות - זאלסטו דאס ווייטער טון, און אויך אז דיין טאטע פירט זיך צו לערנען ביי די פרייטאג צו נאכטס סעודה דעם הייליגן ספר נועם אלימלך - זאלסטו אנהאלטן די גוטע מנהג.


לאז נישט אפ די שיינע זאכן, מוהרא"ש האט דאס אויך געטון, פערציג יאר האט מוהרא"ש געלערנט יעדע וואך שבת ביי די סעודות ספר הקדוש נועם אלימלך. ווען איך בין געווען ביי מוהרא"ש שבת אין יבנאל האב איך געזען מוהרא"ש ביים עסן די פיש, ווי ער האלט אין האנט דעם הייליגן ספר און לערנט.


האלט אן דיינע גוטע מנהגים, ווארף נאר אוועק די מרה שחורה און די עצבות, נאר דאס זאלסטו אוועק ווארפן און זיין זייער פרייליך.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#158 - פארגענוגן אום שבת, איז מער ווי פאסטן טויזנט תעניתים
שבת קודש, תעניתים, שובבי"ם, תיקונים

בעזרת ה' יתברך - ערב שבת קודש פרשת שמות, י"ז טבת, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


יעצט ווען מיר גייען אריין אינעם ערשטן שבת פון די ימי השובבי"ם, דארפן מיר געדענקען וואס מוהרא"ש האט מיט אונז געלערנט, אז מען איז פרייליך שבת און מען האט א פארגענוגן פון שבת - איז דאס מער ווי פאסטן טויזנט תעניתים. חכמינו זכרונם לברכה זאגן (תנחומא בראשית, ג): "עוֹנֶג שַׁבָּת כְּאֶלֶף תַּעֲנִיּוֹת", ווען א מענטש איז פרייליך שבת, ער האט הנאה פון דאס עסן און טרינקען - איז דאס אזוי ווי ער וואלט געפאסט טויזנט תעניתים; בפרט יעצט אין די שובבי"ם וואכן וואס מיר זענען מתקן פגמי הברית - דארפן מיר זיין זייער פרייליך שבת, ווייל צו פאסטן האבן מיר נישט קיין כח, אויף איין מאל פגם הברית, הוצאת זרע לבטלה רחמנא לצלן - דארף מען שוין פאסטן פ"ד תעניתים.


דער אריז"ל זאגט, ווען א מענטש זינדיגט איין מאל אין פגם הברית, ער איז מוציא זרע לבטלה רחמנא לצלן - דארף ער פאסטן פ"ד תעניתים, און אז מען וויל מתקן זיין צען מאל די עבירה - דארף מען שוין פאסטן אכט הונדערט און פערציג טעג, און ווער רעדט נאך אויף מער - איז דאך נישט מעגליך, און אז דער רבי האט אונז געזאגט נישט פאסטן איז וואס איז אונזער תקנה? נאר מיט זיין פרייליך שבת; אז מיר וועלן זיך פרייען שבת, מיר וועלן טאנצן שבת, וואס דאס איז כאלף תעניתים - דאס וועט אראפנעמען אונזערע זינד.


א פרייליכן שבת.

#157 - אינוועסטיר ביי דיינע שבת סעודות, גיי נישט ארויס
חינוך הילדים, שערן די האר, שבת קודש

בעזרת ה' יתברך - ערב שבת קודש פרשת ויצא, ה' כסליו, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


ביי די שבת סעודה זאלסטו רעדן צו דיינע קינדער ווי גליקליך מיר זענען אז מיר זענען אידישע קינדער, ווי גליקליך זענען מיר אז מיר היטן שבת, אז מיר עסן כשר'ס, אז מיר האבן די תורה. רעד נישט ביים שבת טיש פון זאכן וואס האט נישט מיט קינדער, פון נייעס וואס קינדער'ס מוחין פארנעמען נישט, בכלל זאלסטו נישט רעדן אין שטוב ביים שבת טיש פון מחלוקת און לשון הרע.


רעד צו דיינע טעכטער ווען זיי זענען נאך יונג, ווען זיי האבן נאכנישט קיין יצר הרע, ווען זייערע אויערן זענען נאך אפן. רעד צו זיי פון זיך שערן די האר נאך די חתונה און פון זיך נישט שמירן די נעגל, ווי גוט עס איז אז מען פאלגט צדיקים, ווי גוט עס איז אז מען שערט זיך אפ די ערשטע טאג נאך די חתונה, ווי אלע צרות, אלע דינים און קליפות - גייען אוועק, מען איז זוכה צו ערליכע דורות, מען איז זוכה צו מאכן רוען די שכינה הקדושה אין שטוב.


דערצייל זיי וואס דער הייליגער זוהר זאגט (נשא קכה:): 'תּוּנְבָא לֵיתֵי', א קללה זאל קומען, 'עַל הַהוּא בַּר נָשׁ', אויף דעם מענטש, 'דְּשָׁבַק לְאִנְתְּתֵיהּ' וואס לאזט זיין ווייב, 'דְּתִתְחַזֵי מִשַׂעֲרָא דְּרֵישָׁה לְבַר', אז איר האר פון קאפ זאל זיך ארויסזען. 'וְדָא הוּא חַד מֵאִינּוּן צְנִיעוּתָא דְּבֵיתָה', און דאס איז פון די יסודות פון א אידישע שטוב, אז מען זאל נישט זען די האר פון די פרוי. 'וְאִתְּתָא דַּאֲפִּיקַת מִשַׂעֲרָא דְּרֵישָׁה לְבַר', און א פרוי וואס גייט מיט אויפגעדעקטע האר, 'לְאִתְתַּקְּנָא בֵּיהּ', זיך שיין צו מאכן, 'גָּרִים מִסְכְּנוּתָא לְבֵיתָא', איז זי גורם אז עס זאל זיין ארעמקייט אין שטוב, 'וְגָרִים לִבְנָהָא דְּלָא יִתְחַשְּׁבוּן בְּדָרָא', און זי איז גורם אז אירע קינדער וועלן נישט מצליח זיין, און זיי וועלן נישט זיין חשוב. 'וְגָרִים מִלָּה אַחֲרָא דְּשַׁרְיָא בְּבֵיתָא', אזוי אויך איז זי גורם אז דער סמ"ך מ"ם און די נישט גוטע זאלן זיין אין איר שטוב, 'מַאן גָּרִים דָּא' ווער איז דאס אלעס גורם? 'הַהוּא שַׂעֲרָא דְּאִתְחֲזֵי מֵרֵישָׁהּ לְבַר', די פרוי וואס איר האר זעט זיך ארויס; און פארשטייט זיך אז פארקערט איז נאך מער, א פרוי וואס געבט אכטונג אז אירע האר זאל זיך נישט ארויסזען, זי שערט זיך די האר - וועט זי האבן אלע ברכות און זי וועט האבן נחת פון אירע קינדער.


אינוועסטיר ביי דיינע שבת סעודות, גיי נישט ארויס, ליל שבת גייט מען נישט ארויס, ליל שבת איז א צייט פון זיין אין שטוב, מאכן פרייליך די ווייב מיט די קינדער.


א פרייליכן שבת.

#156 - פרייטאג צו נאכטס איז א צייט וואס מען בלייבט אין שטוב
שלום בית, שבת קודש

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת לך לך, ד' מר-חשון, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


מיין טייערער ... 


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


שלעפ זיך נישט ארויף צו מיר אין שטוב פרייטאג צו נאכט, די באטעס זענען בעיקר פאר בחורים. מוהרא"ש זאגט פאר אינגעלייט אז פרייטאג צו נאכטס איז א צייט וואס מען בלייבט אין שטוב, מען פארמערט אין ליבשאפט.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#155 - פארוואס דעקט מען צו די חלות מיט א חלה דעקל?
שמחה, שבת קודש

בעזרת ה' יתברך - ערב שבת קודש פרשת לך לך, ז' מר-חשון, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


עס קומט שבת, מען דארף זיך זייער פרייען. דער רבי האט געזאגט "שבת דארף מען זיין זייער פרייליך", ברסלב'ער חסידים דארפן פאלגן. דער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק ב', סימן יז): "צָרִיךְ לִזָּהֵר מְאֹד לִהְיוֹת שָׂמֵחַ וְטוֹב לֵב בְּשַׁבָּת", מען דארף זיין זייער פרייליך שבת, "כִּי מַעֲלוֹת וּקְדֻשּׁוֹת שַׁבָּת גְּדוֹלָה וִיקָרָה מְאֹד", ווייל שבת איז זייער הייליג און טייער, "וְהַכְּלָל, שֶׁצָּרִיךְ לִנְהֹג שִׂמְחָה גְּדוֹלָה בְּשַׁבָּת קֹדֶשׁ, וְלִבְלִי לְהַרְאוֹת שׁוּם עַצְבוּת וּדְאָגָה כְּלָל, רַק לְהִתְעַנֵּג עַל ה'", מען טאר נישט זיין טרויעריג שבת און נישט זיין פארזארגט שבת, נאר פרייליך.


איך האב געטראכט, וואס עפעס איז די הלכה אז מען זאל צודעקן די חלות מיט א חלה דעקל? איינע פון די טעמים איז, חכמינו זכרונם לברכה זאגן (ירושלמי, הובא בטור אורח חיים, סימן רעט): "שלא יראה הפת בושתו", די חלות זאלן זיך נישט פארשעמען, אז מען נעמט קודם די וויין און מען מאכט דערויף קידוש און נאכדעם נעמט מען איר; וואס איז פשט, א חלה ווערט דען פארשעמט? חלה איז א מענטש? נאר מען וויל דערמאנען דעם מענטש ווען ער זיצט ביים טיש מיט די משפחה, עס טוט זיך און עס גיסט זיך, קען מען זיך פארלירן און פארשעמען און שרייען וכו', אז ער וועט זען די חלה דעקל וועט ער זיך דערמאנען אז מען טאר נישט פארשעמען, והבן למעשה.


בעט דעם אייבערשטן: "הייליגער באשעפער איך וויל זיין שבת נאר פרייליך, העלף מיר איך זאל זיך נישט אויפרעגן א גאנץ שבת"; לייג צו דיינע אייגענע תפילות.


א גוט שבת.

#154 - 'ליגנט' און 'שאדן' האבן חתונה געהאט
חינוך הילדים, התחזקות, שבת קודש, חלישות הדעת, ראש חודש

בעזרת ה' יתברך - ערב שבת קודש פרשת נח, א' דראש חודש מר-חשון, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


בנוגע דיינע בלבולים וכו' און חלישות הדעת; געדענק וואס מוהרא"ש האט אונז געלערנט, אז דאס מוז זיין; מען פרובירט אויס פון הימל אויב מען מיינט עס מיט אן אמת, דער ערליכער איד גייט אריבער אלעס וואס דו גייסט אריבער און נאך מער.


היינט איז ראש חודש, אידן ציילן צו די לבנה, דאס ווייזט אז יעדן טאג איז אן אנדערע בחינה, גרעסער גרעסער גרעסער, און נאכדעם קלענער קלענער און קלענער, און נאכדעם צוריק גרעסער; אזוי איז דער איד, אט איז ער ארויף, אט איר ער צוריק אראפ, און מען ווארט אין הימל צו זען ווי מען הייבט זיך צוריק אויף.


שבת זאלסטו טאנצן און שפרינגען, שבת זאלסטו רעדן מיט דיינע קינדער נאר פון פרייליכע זאכן און פון אייבערשטער. דערצייל זיי פון נח, פון די תיבה, פון די מבול, דערצייל זיי די שיינע מעשה וואס די הייליגע חכמים דערציילן (מדרש שוחר טוב, ז) 'ליגנט' איז געקומען צו נח אז ער וויל אויך אריינקומען אין די תיבה, האט נח געפרעגט פון ליגנט אויב ער איז חתונה געהאט, האט ער געזאגט: "ניין", האט אים נח געזאגט: "אין די תיבה נעמט מען נאר אריין מאן און ווייב", איז ליגנט געגאנגען זוכן א ווייב, אזוי גייענדיג טרעפט ער אן 'שאדן', פרעגט ליגנט שאדן: "פון וואו קומסטו?" זאגט שאדן: "איך קום פון נח, איך האב געוואלט אריינגיין אין די תיבה און ער האט מיר געזאגט אז איך מוז חתונה האבן, נאר אזוי קען איך אריינגיין אין די תיבה", פרעגט ליגנט שאדן: "ווילסט חתונה האבן צו מיר?" פרעגט שאדן: "וואס וועסטו מיר געבן?" זאגט ליגנט: "איך וועל דיר געבן אלעס וואס איך פארדין", און אזוי זענען זיי אריין אין די תיבה.


ווען זיי זענען ארויס פון די תיבה האט ליגנט געברענגט געלט און געגעבן פאר שאדן, שפעטער פרעגט ליגנט: "וואו איז די גאנצע געלט?" זאגט שאדן: "מיר האבן זיך דאך אזוי אויסגענומען, אז וואס דו פארדינסט - וועל איך באקומען", האט ליגנט נישט געהאט מער וואס צו מאנען, ווייל אלעס וואס מען פארדינט פון זאגן ליגנט האט מען נאכדעם שאדן.


ביים שבת טיש זאלסטו נישט שמועסן קיין שטותים, קענסט דערציילן נייעס אבער נאר אז דו פלעכסט אריין דעם אייבערשטן.


א פרייליכן שבת און א גוטן חודש.

#153 - הייליגער באשעפער, איך בין אזוי עלנד, איך האב נישט קיינעם
תפילות אויף אידיש, אמונה, שבת קודש, קשיות, תפלין

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת נצבים וילך, כ"ב אלול, שנת תשפ"ד לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


וואס מאכסטו מיין טייערער ... נרו יאיר? איך האב שוין אזוי לאנג נישט געהערט פון דיר, איך האף אז דו שטארקסט זיך, און אפילו עס גייט אריבער אויף דיר שווערע טעג, דו ביסט עלנד, דו דארפסט זיין געזונט וכו', די דאקטוירים שרעקן דיך אן וכו' וכו' - דאך זאלסטו זיך נישט פארלירן, זאלסט גלייבן אינעם אייבערשטן און אים בעטן ער זאל דיר העלפן.


האב נישט קיין קשיות אויפן אייבערשטן, גלייב באמונה שלימה אז דער אייבערשטער טוט נאר גוטס און מאכט נאר דאס בעסטע פאר אונז. די הייליגע חכמים זאגן (אבות ה, ג): "עֲשָׂרָה נִסְיוֹנוֹת נִתְנַסָּה אַבְרָהָם אָבִינוּ עָלָיו הַשָּׁלוֹם וְעָמַד בְּכֻלָּם, לְהוֹדִיעַ כַּמָּה חִבָּתוֹ שֶׁל אַבְרָהָם אָבִינוּ עָלָיו הַשָּׁלוֹם", אברהם אבינו האט מען אויספרובירט מיט צען נסיונות און ער האט זיך דערהאלטן, ער איז נישט אוועק געגאנגען פון די אמונה, און ער האט ווייטער מגלה געווען די אמונה פאר די גאנצע וועלט, "לְהוֹדִיעַ כַּמָּה חִבָּתוֹ שֶׁל אַבְרָהָם אָבִינוּ עָלָיו הַשָּׁלוֹם", דאס ווייזט אונז ווי ווייט אברהם אבינו איז געווען דבוק צום אייבערשטן; ער איז נישט אוועק געגאנגען פון די אמונה אפילו ער איז דורך שווערע ביטערע נסיונות.


זיי שטארק מיט לייגן תפילין יעדן טאג, חכמינו זכרונם לברכה זאגן (מנחות מד.), ווער עס לייגט תפילין יעדן טאג - לעבט לאנג. אויך זאלסטו היטן שבת, זאלסט חס ושלום נישט ניצן די טעלעפאן שבת. די הייליגע חכמים זאגן (שבת קיט:): "כל המשמר שבת", ווער עס היט שבת - איז מען אים מוחל אלע עבירות; אויף די צוויי זאכן, אויף לייגן תפילין יעדן טאג און אויף היטן שבת - זאלסטו זיך מוסר נפש זיין.


גיי יעדן טאג אביסל התבודדות; זוך א שטילע גאס, א שטילע ווינקל, אין א פארק אדער א פעלד, אדער ביי א וואסער, און הייב אויף דיינע אויגן צום הימל, קוק ארויף און זאג: "הייליגער באשעפער איך בין אזוי עלנד, איך בין אזוי אליין, איך האב קיינעם נישט אויף דער וועלט, נאר דיך האב איך, נאר דו פארשטייסט מיך, נאר דו קענסט מיר העלפן, און נאר דו וועסט מיר העלפן".


דערצייל דעם אייבערשטן ווי לאנג דו זוכסט א שידוך: "הייליגער באשעפער, ווען וועל איך שוין זוכה זיין צו חתונה האבן? ווען וועל איך שוין זוכה זיין צו בויען א שטוב און צו ברענגען קינדער? רבונו של עולם דו ביסט א כל יכול, דו קענסט אלעס מאכן, דו האסט מיך באשאפן און דו געבסט מיר יעדע רגע לעבן, בעט איך דיר, אנא השם, געב מיר א שידוך".


טייערער ..., אז דו וועסט זיך דערהאלטן וועט זיין זייער שיינע זאכן פון דיר.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א כתיבה וחתימה טובה, א גוט געבענטשט יאר.

#152 - קאכן עפעס א גוטע עסן לכבוד שבת, אפילו א קלייניקייט
שבת קודש, קבלה טובה, יום הולדת, מאכלי שבת

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת נצבים וילך, י"ט אלול, שנת תשפ"ד לפרט קטן


 


מרת ... תחי'


איך האב ערהאלטן אייער בריוו.


לכבוד אייער געבורטסטאג זאלט איר זיך מקבל זיין צו קאכן עפעס א גוטע עסן לכבוד שבת, אפילו א קלייניקייט.


קאכן פאר שבת איז זייער הייליג און זייער חשוב, עס איז מתקן דעם מענטש און ברענגט אלע ישועות.


א כתיבה וחתימה טובה, א גוט געבענטשט יאר.

#151 - די לעצטע שבת פון שנת תשפ"ד
תפילות אויף אידיש, חינוך הילדים, שבת קודש, מנהגים, הדרכות, כעס, חודש אלול

בעזרת ה' יתברך - ערב שבת קודש פרשת נצבים וילך, כ"ד אלול, שנת תשפ"ד לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


די שבת איז די לעצטע שבת פון תשפ"ד, די שבת קען מען אלעס פאררעכטן; אז מען וועט זיין פרייליך שבת, זיך נישט אויפרעגן, מען וועט טאנצן און זינגען שבת! שבת! שבת! - וועט מען אלעס פאררעכטן.


נאר מיט תפילה איז מען זוכה צו זיין פרייליך, נאר אז מען בעט: "באשעפער איך וויל זיין נאר פרייליך, באשעפער היט מיך פון כעס, היט מיך פון מחלוקת, היט מיך פון שרייען און שלאגן", נאר מיט תפילה קען מען זוכה זיין צו זיין פרייליך און רואיג.


קינדער - ווען זיי טאנצן, שפרינגען און ווילדעווען - קען מען ווערן זייער אנגעצויגן, אבער מיט תפילה קען מען זייער הנאה האבן פון דעם. פרוביר אויס צו בעטן דעם אייבערשטן אויף די פרט: "רבונו של עולם היט מיך פון כעס, העלף מיר איך זאל נישט ווערן נערוועז פון די לעבעדיגקייט פון מיינע ליכטיגע קינדער", דעמאלט האט מען הנאה פון די קינדער ווען זיי טאנצן און שפרינגען.


מיר פירן זיך צו זאגן סליחות מוצאי שבת ביי חצות, מען קומט מיט בגדי שבת. דער אייבערשטער זאל אננעמען אונזערע תפילות און אונזערע בקשות, מיר זאלן זוכה זיין צו א גוט געבענטשט יאר. פלעכט אריין אייגענע תפילות ובקשות אין דיין שפראך, אויף אידיש, ביי די סליחות. גיס זיך אויס דאס הארץ, שעם זיך נישט צו בעטן נאכאמאל מחילה, דער אייבערשטער איז אונזער טאטע, ער איז דיין טאטע, מיין טאטע, יעדנ'ס טאטע; בעט אים ער זאל דיר מוחל זיין און דיר אנשרייבן א גוט יאר.


ביי אלע תפילות; אנגעהויבן פון סליחות, ראש השנה, עשרת ימי תשובה, יום הקדוש, און אזוי ווייטער - זאלסטו זאגן די ווערטער: "אייבערשטער אידישע קינדער זענען זייער גוט, אידישע קינדער זענען זייער וואויל, קיינער וויל נישט זיין שלעכט, קיינער מיינט נישט קיין שלעכטס, אפילו ווען מען פאלט אין עבירות איז דאס נישט פון שלעכטיקייט, עס איז פון די שווערע נסיונות", די ווערטער וועלן איבערדרייען אלע וועלטן, עס וועט פארשטאפן אלע מקטריגים.


א גוט שבת, א גוט געבענטשט יאר.

#150 - רעד צו דיינע קינדער פון קדושת הברית
קדושה, חינוך הילדים, שלום בית, שבת קודש, ראש השנה, מנהגים, כעס, פדיון נפש

בעזרת ה' יתברך - ערב שבת קודש פרשת כי תצא, י' אלול, שנת תשפ"ד לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


מאך שיינע שבת'דיגע סעודות מיט דיין משפחה; די איין מאל א וואך וואס דער טאטע זיצט מיט די קינדער, דארף מען אויסניצן די צייט פאר חינוך הבנים והבנות, רעדן מיט זיי, שמועסן מיט זיי, אריינלייגן אין זיי מידות טובות ויראת שמים.


געב זיך אכטונג פון וואס דער הייליגער רבי רעדט (לקוטי מוהר"ן חלק ב', סימן א), פון קנאת המלאכים; ביי די שבת'דיגע סעודות איז דא א שטארקע קנאה פון די מלאכים, זיי זענען זייער מקנא אונזערע שיינע סעודות, פרובירן זיי אראפ צו ווארפן דעם מענטש אין כעס און אין מחלוקות, און פון דעם ווערט קריגערייען ביי די שבת'דיגע סעודות, פון די קנאה פון די מלאכים וואס פארגינען נישט דעם מענטש זיין דביקות צום אייבערשטן.


ליבער ברודער געב זיך זייער אכטונג נישט צו ווערן בכעס, פארמאך זיך דיינע אויגן מיט ביטול צום אייבערשטן, זינג די זמירות מיט א בענקעניש צום אייבערשטן, פארגעס פון אלצדינג, פארגעס פון אלעס ארום דיר, וועסטו זוכה זיין אז די שכינה הקדושה וועט זיין ביי דיין שבת טיש.


רעד צו דיינע קינדער פון קדושת הברית, עס ליגט א חוב אויף עלטערן צו רעדן צו די קינדער זיי זאלן חס ושלום נישט אריינפאלן אין די הענט פון מניוולים, מען ווייסט גארנישט וואס טוט זיך; עס איז נישט שייך נאכצוגיין די קינדער פיר און צוואנציג שעה, וואס יא? מען דארף רעדן מיט זיי, זיי זאגן זיי זאלן וויסן פון קדושת הברית, נישט אנרירן דעם אות ברית קודש און נישט קוקן אויפן אות ברית קודש, און אויב חס ושלום א פרעמדער וויל אנרירן אדער הייסט אים אנרירן ביי אים - זאל ער אנטלויפן און נישט מורא האבן צו דערציילן, וועט אים גוט זיין. עס איז שווער צו רעדן פון די זאך, אבער אז מען רעדט נישט און די קינדער פאלן א קרבן פאר א מניוול - ווילסטו נישט טראכטן ווי שווער עס וועט זיין.


מען גרייט זיך שוין צום גרויסן יום הדין ראש השנה, מיר פארן קיין אומאן צום הייליגן רבי'ן, איך וויל דיר שרייבן פון די הנהגות ביי אנשי שלומינו:


ערב ראש השנה פירט מען זיך צו געבן פדיון נפש, דער רבי האט געזאגט (שיחות הר"ן, סימן ריד), "ערב ראש השנה איז גוט צו מאכן פדיון נפש", נאך האט דער רבי געזאגט (חיי מוהר"ן, סימן תקלט): "טוב מאד ליתן בכל עת על פדיונות לצדיקים", עס איז זייער גוט צו מאכן שטענדיג א פדיון, "ואפילו שלא בעת צרה חס ושלום", אפילו מען האט נישט עפעס א ספעציעלע צרה, מען זעט גרויסע ישועות, און דער רבי האט געזאגט אז די אונגארישע אידן געבן אסאך פדיונות פאר צדיקים, דעריבער זעען זיי שטענדיג ניסים, זיי זעען ישועות.


א גוט שבת, א גוט געבענטשט יאר.

#149 - אז מאן און ווייב האבן זיך ליב, עפנט זיך די הימל
שמחה, שלום בית, שבת קודש, מנהגים, חודש אלול

בעזרת ה' יתברך - ערב שבת קודש פרשת כי תבוא לאומאן, י"ז אלול, שנת תשפ"ד לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


מיר האבן די יאר נאך צוויי שבתים, די וואך און נאך איין שבת. די הייליגע חכמים זאגן (שבת קיח:): "אלמלי משמרין ישראל שתי שבתות כהלכתן מיד נגאלים", וואלט מען געהיטן צוויי שבתים וואלט מען גלייך געווארן אויסגעלייזט; לאמיר דעם שבת און די קומענדיגע וואך שבת - זיין זייער פרייליך, וועלן מיר ווערן אויסגעלייזט, יעדער איינער פון זיין ביטערע גלות.


פארלייג זיך זייער צו זיין משונה פרייליך דעם שבת, לאז נישט דעם סמ"ך מ"ם זיצן ביי דיר אין שטוב, לאז נישט די קליפות איבערנעמען די שטוב. דער חיד"א שרייבט אין ספר עבודת הקודש (מורה באצבע סימן ד, אות קמ), אז ערב שבת קומט דער שטן אין יעדע שטוב און מאכט עס זאל אויסברעכן א מחלוקת צווישן מאן און ווייב, ווייל ער האט זייער מורא ווען די מאן און ווייב פארטראגן זיך, בעיקר שבת קודש, ווייל ווען די מאן און ווייב פארטראגן זיך און לעבן צוזאמען באהבה ושלום - דעמאלט האט ער נישט קיין שום שליטה אויף זיי און ער ווערט ארויסגעטריבן פון אזא סארט שטוב.


אז מאן און ווייב האבן זיך ליב - עפנט זיך די הימל און עס קומט ליבשאפט אויפן מענטש פונעם אייבערשטן, און אז מען ווייסט און מען גלייבט אז די ווייב איז אויך אלוקית - עפנט זיך אויף די הימל און די גאנצע שטוב ווערט א מרכבה פאר די שכינה.


מיר פירן זיך צו זאגן סליחות מוצאי שבת ביי חצות, דער אייבערשטער זאל אננעמען אונזערע תפילות און אונזערע בקשות - מיר זאלן זוכה זיין צו א גוט געבענטשט יאר.


א גוט שבת.

#148 - ראטעווע מיך פון זיין נערוועז ווען די קינדער דרייען איבער
תפילות אויף אידיש, שבת קודש, כעס

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת עקב, י"ח מנחם-אב, שנת תשפ"ד לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר, קרית יואל מאנרא


שריי נישט אויף דיינע קינדער און זיכער נישט שבת קודש, דער הייליגער זוהר זאגט (תיקוני זוהר תיקון מח, פה ע"א) אויפן פסוק (שמות לה, ג): "לא תבערו אש בכל מושבותיכם ביום השבת" זאלסט נישט אנצינדן א פייער אין שבת, זאגט דער זוהר נאך איין ווארט: 'אש הכעס' צינד נישט אן די כעס אין שבת קודש, רעג זיך נישט אויף אין אזא הייליגע טאג. דער זוהר זאגט (תיקוני זוהר תיקון כד, סט ע"ב) שבת איז די גיהנום אויסגעלאשן, אלע נשמות פון גיהנום רוען שבת קודש, אויסער דער וואס רעגט זיך אויף; ווייל מיט זיין כעס צינדט ער אן דעם גיהנום און ער וועט דארפן זיצן שבת אין גיהנום רחמנא לצלן.


כעס איז אזוי געפערליך, דער אריז"ל זאגט (עיין שער רוח הקודש דף ח ע"ב) אלע עבירות וואס מען פאלט דורך, קען מען פאררעכטן, אויסער כעס איז זייער שווער צו פאררעכטן, מען פארלירט די נשמה און עס איז זייער שווער עס צוריק צו ברענגען, און דאס מאכט אלע צרות, און אז מען זאל ליידן.


בעט די תפילה יעדן טאג:


"רבונו של עולם ראטעווע מיך פון כעס, ראטעווע מיך פון זיין נערוועז און פון מקפיד זיין אויף יעדע זאך, ובפרט ווען מיינע קינדער טאנצן און שפרינגען, זיי דרייען איבער די שטוב - זאל איך זיך קענען איינהאלטן און נישט ווערן בכעס, און אויב חס ושלום איך וועל זיך יא אויפרעגן זאל איך זיי נישט רצח'ענען, איך זאל נישט צוקומען צו שלאגן, שרייען וכדומה.


הייליגער באשעפער ראטעווע מיך פון עבודה זרה. חכמינו זכרונם לברכה זאגן (שבת קה:) ווער עס רעגט זיך אויף - איז דאס אזוי ווי ער דינט עבודה זרה, איך זאל נישט פארגעסן פון דיר, איך זאל געדענקען אז אלעס ביסטו, אזוי וועל איך זיך נישט אויפרעגן.


אנא השם איך האב שוין פרובירט אזויפיל מאל צו בלייבן רואיג און נישט ווערן בכעס, איך האב שוין געמאכט אזויפיל התחלות און ביים סוף פארליר איך זיך און איך ווער נאכאמאל אין כעס, עס צינדט זיך אן אין מיר א שלעכטע פייער, די פייער פון גיהנום, און איך ווער משוגע; איך שריי, איך שלאג, איך צעברעך; בעט איך דיר, ראטעווע מיך איך זאל קענען אינגאנצן אויסרייסן די שלעכטע מדה פון כעס, און מער קיינמאל נישט זיין קיין קפדן, מעתה ועד עולם אמן סלה".


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א כתיבה וחתימה טובה, א גוט געבענטשט יאר.

#147 - מיר זוכן מלמדים מיט הארץ, מלמדים מיט געפיל
מקוה, שבת קודש

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת דברים, כ"ט תמוז, שנת תשפ"ד לפרט קטן


 


מיין טייערער ... נרו יאיר


איך הער זייער גוטע גריסן אויף דיר, אז דו ביסט זייער מצליח יעצט זומער מיט דיין ארבעט צו לערנען מיט קינדער; וויל איך וויסן, אפשר ווילסטו ארבעטן ביי מיר אין מוסד מיט די קינדער? מיר וועלן דיר שיין באצאלן, ווייל מיר זוכן מלמדים מיט הארץ, מלמדים מיט געפיל, איז לאז מיר וויסן אויב דו ווילסט ארבעטן ביי אונז אין מוסד.


הויב אן דיין טאג מיט מקוה, שחרית און תיקון הכללי; זיי נישט מוותר אויף די זאכן, בפרט שבת קודש מוז מען גיין אין מקוה, מען דארף זיך מוסר נפש זיין אויף דעם, זיך טובל'ען שבת אינדערפרי אין מקוה.


פון דיין ראש ישיבה.

#146 - האב נישט מורא צו בעטן געלט פאר'ן קאמפיין
בין המצרים, צדקה, שבת קודש, קאמפיין, חמשה עשר באב

בעזרת ה' יתברך - ערב שבת קודש פרשת ואתחנן - נחמו, י"ב מנחם-אב, שנת תשפ"ד לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


די וואך שבת נחמו איז א פרייליכע שבת, מוהרא"ש זאגט, שטענדיג קומט אויס 'שבת נחמו' אין 'פרשת ואתחנן'; אונז צו לערנען, ווי אזוי קען מען זיך טרייסטן? דורך 'ואתחנן אל ה', דורך בעטן דעם אייבערשטן; אז מען בעט יעדע זאך דעם אייבערשטן - קומט מען צו 'נחמו נחמו עמי', מען קען זיך טרייסן אין יעדע שווערע צייט.


מאך פרייליכע סעודות, זיי נישט אנגעצויגן ביי די סעודות, שריי נישט, און אודאי נישט שלאגן; שרייען און שלאגן העלפט נישט, עס איז נאר א וועג פון אויסגעבן די נערוון, שרייען און שלאגן איז נישט קיין חינוך; וואס איז די עצה? רעדן און רעדן און נאכאמאל רעדן.


זינג זמירות און רעד נאר שיינע זאכן, רעד נישט קיין פאליטיק, רעד נישט קיין לשון הרע, טו עס פאר דיינע דורות, דיינע קינדער זאלן זיין ערליכע אידן.


יעצט קומט די יערליכע קאמפיין פאר אונזערע מוסדות היכל הקודש, איך וויל דיר בעטן זאלסט זיך אנשליסן און זיין א גבאי צדקה, זאלסט רופן דיין משפחה, דיינע שכנים, דיינע קרובים; מאך נישט קיין חשבונות 'אים רוף איך יא', 'אים רוף איך נישט', 'ער וועט זיכער יא געבן', 'ער וועט זיכער נישט געבן'; דו טו וואס דו האסט צו טון, מיט א שטארקע רצון.


טראכט נישט 'וואס האט יענער מיט ברסלב?' און 'וואס האלט יענער פון ברסלב?' יעדער איינער ווייסט דעם אמת פון רבי'ן, איינער זאגט עס ארויס און איינער האלט עס פאר א סוד, אלע ווייסן אז דער רבי ברענגט צוריק נשמות ישראל צום אייבערשטן. דער רבי האט געזאגט (חיי מוהר"ן, סימן שלה): "הַאִם לֹא הָיִיתִי יָכוֹל לִהְיוֹת מְפֻרְסָם וּמַנְהִיג שֶׁקּוֹרִין (גוּטֶער יוּד) כְּמוֹ כָּל הַמַּנְהִיגִים שֶׁנּוֹסְעִים הַחֲסִידִים אֲלֵיהֶם וְאֵינָם יוֹדְעִים עַל מָה נוֹסְעִים, וְחוֹזְרִים וְשָׁבִים וּבָאִים וְאֵינָם יוֹדְעִים מַה בָּאִים", וואלט איך נישט געקענט זיין אזוי ווי אנדערע רבי'ס וואס די חסידים קומען צו זיי און ווייסן נישט פארוואס זיי קומען און ווען זיי גייען, גייען זיי אהיים מיט ליידיגע הענט, נאכדעם קומען זיי נאכאמאל צוריק און זיי ווייסן זיי נאכאמאל נישט פארוואס זיי זענען געקומען?! "אֲבָל אֲנִי לֹא רָצִיתִי בְּכָל זֶה, רַק לָקַחְתִּי עַצְמִי לַעֲסֹק בָּזֶה לְהַחֲזִיר אֶתְכֶם לְמוּטָב", איך האב דאס נישט געוואלט, נאר איך האב אלעס אוועק געגעבן אבי איר זאלט זיין גוטע אידן.


לייג די חשבונות אין דער זייט, הויב אן טון, וועסטו זען ווי אלע האבן א שטארקע געפיל צו העלפן אונזער מוסד.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#145 - מענטשן האבן א טעות אז שבת חזון איז א מרה שחורה'דיג שבת
שבת קודש, הלכה, ניין טעג

בעזרת ה' יתברך - ערב שבת קודש פרשת דברים, שבת חזון, ה' מנחם-אב, שנת תשפ"ד לפ"ק


 


לכבוד ... נרו יאיר


מענטשן האבן א טעות, מענטשן מיינען אז די וואך שבת חזון איז א מרה שחורה'דיג שבת; חס ושלום, די וואך איז זייער הייליג. מוהרא"ש זאגט נאך פון הייליגן קדושת לוי זכותו יגן עלינו, וואס האט געזאגט: "ווער עס האט הייליגע אויגן קען זען שבת חזון ווי דער בית המקדש השלישי בויעט זיך אויף".


אפילו מיר זענען ווייט פון די זאכן, מיר זענען קליינע מענטשעלעך, דארפן מיר וויסן אז מיט התקשרות לצדיק איז מען ביי די פלאץ וואו דער צדיק איז. אזוי ווי רבי נתן זאגט (הקדמת ליקוטי הלכות): "איך בין א ננס, א קליינטשיגער - וואס זיצט אויף אן עַנָק, א ריז"; איך בין ווער איך בין, אבער מיט התקשרות לצדיק זיץ איך אויף די העכסטע מדריגה. אז מיר פאלגן דעם הייליגן רבי'ן, מיר לערנען שיעורים כסדרן בכל התורה כולה און מיר זענען זיך מתבודד - קענען מיר אויך זוכה זיין צו זען בנין בית המקדש השלישי.


היינט לכבוד שבת קען מען זיך באדן מיט הייס וואסער לכבוד שבת, אויך טוט מען זיך אן פרישע קליידער לכבוד שבת, און מיר מאכן נישט קיין שום טויש אין שבת קודש, קיין שום זכר לאבילות.


א גוט שבת.

#144 - ביים קאכן און באקן לכבוד שבת, איז א גרויסע עת רצון
שבת קודש, משמש דעם רבי'ן

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת בלק, י"א תמוז, שנת תשפ"ד לפרט קטן


 


מרת ... תחי', קרית ברסלב


מיר זענען זייער דאנקבאר פאר אייער איבערגעגעבנקייט פאר אונזער מוסד, מיר ווייסן וויפיל מי און פלאג, טעג און נעכט – איר לייגט אריין; אייער גאנצע כח לייגט איר אריין פאר די מוסד, אלעס זאל זיך פירן גוט און געזעצליך וכו'.


בזכות די מסירות נפש זאלט איר זוכה זיין צו ברכות וישועות און אלעס וואס ענק דארפן, און נחת פון די קינדער און אלע אייערע דורות.


ביים קאכן און באקן לכבוד שבת – איז א גרויסע עת רצון, מען קען דעמאלט בעטן און אויס'פועל'ן; מען זאגט "לכבוד שבת קודש" און מען בעט: "הייליגער באשעפער, בזכות וואס איך גרייט אן די פיינע עסן לכבוד שבת - זאלסטו מיר העלפן מיט..."

#143 - עסן שבת מצה מיט טונא, ווי איידער עסן אין פרעמדע שטיבער
שלום בית, שבת קודש, קאפל

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת בהעלותך, י"ד סיון, שנת תשפ"ד לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


איך בין אזוי פרייליך יעדעס מאל דו דערציילסט מיר א סיום וואס דו מאכסט און פון דיין התמדת התורה, עס געבט מיר כח, עס געבט מיר מוט ווייטער עוסק צו זיין מיט די בחורים, ווייטער אריינברענגען דעם רבינ'ס סדר דרך הלימוד אין נאך און נאך מענטשן.


איך וויל דיין שטוב זאל בלייבן שיין און הייליג; בעט איך דיר זייער, זאלסט קיינמאל נישט גיין עסן סעודות מיט דיין ווייב ביי אנדערע משפחות, אויסער ביי דיין טאטע אדער דיין שווער; דארט קענסטו גיין עסן די סעודות שבת ויום טוב, אבער נישט ביי אנדערע קאפעלס.


אז דיין ווייב האט נישט כח צו קאכן די סעודות שבת ויום טוב - זאלסטו נישט זוכן וואו צו גיין, נאר בלייב אין שטוב; בבחינת (פסחים קיב.): "עשה שבתך חול", עס מצה מיט טונא, "ואל תצטרך לבריות", און גיי נישט צו אנדערע שטובער; עס זעט דיר אפשר אויס ווי נישט א געפערליכע זאך, אבער גלייב מיר, אסאך משפחות זענען שוין חרוב געווארן אזוי.


מען קען עסן טונא מיט קרעקערס, מאן און ווייב, מיט ליבשאפט, דער מאן קוקט אויף איר און זי קוקט אויף אים, און זיין פרייליך ביזן הימל. מען קען יוצא זיין טשאלענט מיט א גלעזל טיי; מיט ווארעמע טיי איז מען יוצא די מצוה פון עסן ווארעמס שבת, ווי איידער גיין אין פרעמדע שטובער. שלמה המלך איז געווען דער קלוגסטער פון דער וועלט, ער זאגט (משלי יז, א): "טוֹב פַּת חֲרֵבָה", עס איז בעסער צו עסן א טרוקן שטיקל ברויט, "וְשַׁלְוָה בָהּ", ווען עס איז דא דערביי פרידן, "מִבַּיִת מָלֵא זִבְחֵי רִיב", פון א הויז וואס איז אנגעפילט מיט פלייש, אבער עס איז דארט דא קריגערייען, עס איז נישטא קיין יראת שמים.


בלייב אין שטוב, גיי נישט מער צו קיינעם. איך עקל זיך אז ביי אונז אין די קהילה אין שטעטל איז דא די נייע נישט ערליכע זאך אז יונגע קאפעלס גייען שבת אין יום טוב עסן מיט אנדערע קאפעלס; עס טוט מיר זייער וויי די נישט גוטע מנהג, איך האב פון דעם גרויס חלישות הדעת.


זיי נישט ברוגז אויף מיר אז איך שרייב דיר ווי זיך צו פירן, ווייל איך בין נישט ברוגז אויף דיר, איך האב דיך זייער ליב, איך וויל נאר דיין עתיד, איך וויל דו זאלסט האבן יראת שמים. בלייב אין שטוב, אזוי ווי עס שטייט (שם כא, ט): "טוֹב לָשֶׁבֶת עַל פִּנַּת גָּג", עס איז בעסער צו זיצן אויף א ווינקל פון א דאך, "מֵאֵשֶׁת מִדְיָנִים", ווי צו זיצן מיט א קריגערישע פרוי, "וּבֵית חָבֶר", און פון אריינגיין אין חבר'ס הויז צו רעדן מיט יענעמ'ס פרוי; קען זיין פשט אז 'ובית חבר' מאכט עס זאל ווערן 'אשת מדינים'.


אז דו וועסט אננעמען מיינע ווערטער וועט דיר זיין גאר שיין אין לעבן.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#142 - זיך נישט מאכן קיין אייגענע הלכות
שלום בית, תהלים, שבת קודש, הלכה, דיינים

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת בהעלותך, י"א סיון, שנת תשפ"ד לפרט קטן


 


מרת ... תחי'


איר דארפט זיך זייער פרייען אז איר האט זוכה געווען צו א מאן וואס לערנט די הייליגע תורה, איר דארפט דאנקען יעדן טאג דעם אייבערשטן אז איר האט אזא מאן, און בזכות וואס איר העלפט אים דינען דעם אייבערשטן - וועט איר זוכה זיין צו עולם הבא.


אייער מאן האט מיר געבעטן איך זאל אייך שרייבן אביסל חיזוק, זיך נישט מאכן קיין אייגענע הלכות וכו', ווייל עס קען ארויסקומען נישט גוטס. עס איז א קלארע הלכה (יורה דעה סימן קפו, סעיף א), א פרוי טאר זיך נישט בודק זיין סתם אזוי – "כְּדֵי שֶׁלֹּא יְהֵא לִבּוֹ נוֹקְפוֹ", עס קען צוברענגען צו נישט גוטס; אויך אויב מען שפירט א הרגשה און מען האט שוין א חזקה אז עס איז גארנישט - דארף מען זיך נישט בודק זיין; אזוי נעמען אן אלע פוסקים.


אויך איז כדאי צו עסן אין שטוב די סעודות שבת, דאס מאכט א שטארקע קשר צווישן מאן און ווייב. אויך איז דאס זייער וויכטיג פאר די הצלחה פון די קינדער, און פון צייט צו צייט גייט מען צו די עלטערן. אויך שנה ראשונה עסט מען ביי די עלטערן, און אזוי ווי איר זענט שוין אפאר יאר נאך די חתונה איז כדאי פאר די קשר צווישן ענק, און פאר די הצלחה פון די קינדער - צו מאכן די סעודות אין שטוב.


זאגט יעדן טאג תהילים און דאנקט און לויבט דעם אייבערשטן אז ענקער שטוב איז געבויעט אויף תורה.


דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.





 


 





 

#141 - חברים איז א זאך וואס מען טוישט ווי אונטער וועש
חברים, שלום בית, שבת קודש, ל"ג בעומר, מירון, שוויץ

בעזרת ה' יתברך - ערב שבת קודש פרשת בהר, ט"ז אייר, ל"א לעומר, שנת תשפ"ד לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


שבת זאלסטו זיין נאר פרייליך און זאלסט זינגען ביי די סעודה "בר יוחאי" מיט דיין שטוב, ווייל שבת איז שוין א חלק פון ל"ג בעומר, און דו זאלסט אריינקוקן אין די ווערטער פון זוהר וואס רעדט פון דאס גרויסקייט פון די שבת סעודות (עס איז געדרוקט אין די זמירות), ווי רבי שמעון בר יוחאי איז געזיצן ביי די סעודות פרייליך און געזאגט אז די סעודות שבת איז א שטיק אמונה, די סעודות שבת ברענגט די ברכה פאר די גאנצע וואך.


היינט אינדערפרי האב איך געדאווענט שחרית אין די מערה, וותיקין. אין אנהויב האב איך געקלערט נישט ארויף צו גיין צוליב שמועות אז די פאליציי לאזן נישט און מען טראגט אוועק, אבער איך האב זיך געשטארקט דאס הארץ און יא ארויף דאווענען, און ברוך השם עס איז בכלל נישט געווען קיין פאליציי, מען האט געקענט דאווענען און זיך מתבודד זיין.


איך בעט פאר דיר און פאר דיין משפחה, איך בעט דיר נאר איין קליינע טובה, אז דו וועסט מיר דאס טון וועסטו מיר גאר פרייליך מאכן; בעט זיך איבער אין שטוב, געב א גוט ווארט, פארגין א שמייכל און לאז שוין אפ דיינע קינדערישע משוגעת פון חברים; נעם דיין ווייב פאר א חבר, נעם אריין אין קאפ אז חברים איז א זאך וואס מען טוישט ווי אונטער וועש; היינט איז ער א חבר און מארגן ווארפט ער דיר אראפ, ער באגראבט דיך; גיי נישט ארויס ביינאכט מיט קיינעם.


לאז אפ די נייע משוגעת פון גיין אין שוויץ מיט דעם און יענעם, ביסט מער פון דעם, ביסט קלוגער פון דעם, אז דו דארפסט א שוויץ - פארלעש די ערקאנדישן אין שטוב פאר אביסל און שוויץ. די משנה זאגט (אבות ג, ב): "הֲרֵי זֶה מוֹשַׁב לֵצִים", ווען צוויי זיצן צוזאמען און מען רעדט נישט קיין תורה, מען רעדט נישט קיין אמונה, קיין יראת שמים - איז דאס א מושב לצים.


איך בעט פאר דיר און דו טו מיר די טובה, נעם דיין ווייב, דיינע קינדער - פאר דיין לעבן.


א פרייליכן שבת.

#140 - יעדע וואך זאלט איר קאכן עפעס ספעציעל לכבוד שבת
שבת קודש, עסן, תיקונים

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת אחרי-ב', כ"ג ניסן, אסרו חג, ח' לעומר, שנת תשפ"ד לפרט קטן


 


מרת ... תחי'


זעט צו קאכן גוטע עסן לכבוד שבת, יעדע וואך זאלט איר קאכן עפעס ספעציעל לכבוד שבת; אפילו איר קענט נעמען די עסן ביי אייער מאמע אדער געשוויסטער - זאלט איר אבער מקפיד זין צו קאכן עפעס גוטע עסן לכבוד שבת, און ביים קאכן און באקן זאלט איר זאגן: "לכבוד שבת קודש", מיט דעם פאררעכט מען אלע עבירות, און אויך חילול שבת. אזוי ווי דער הייליגער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק א', סימן רעז): "מִצְוָה גְּדוֹלָה לְהַרְבּוֹת בִּסְעֻדַּת שַׁבָּת, וְהוּא תִּקּוּן לְחִלּוּל שַׁבָּת", עס איז א גרויסע מצוה צו פארמערן צו עסן שבת, און דאס איז א תיקון פאר חילול שבת, "כִּי מֵחִלּוּל שַׁבָּת אִי אֶפְשָׁר לִזָּהֵר כִּי בְּקַל אֶפְשָׁר לְהִכָּשֵׁל בְּחִלּוּל שַׁבָּת חַס וְשָׁלוֹם", ווייל עס איז זייער איינגעשטעלט דאס היטן שבת, מען קען זייער גרינג אראפפאלן אין חילול שבת, "וְהַתִּקּוּן הוּא עַל יְדֵי הָאֲכִילָה שֶׁל שַׁבָּת", און דורך עסן שבת גוטע עסן, מאכן שיינע סעודות - פאררעכט מען חילול שבת.


דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.