בריוון פונעם ראש ישיבה שליט"א

#97 - "אלא להדליק יום אחד", טראכט פונעם היינטיגן טאג
חנוכה, נקודות טובות

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת וישב, י"ז כסליו, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר, וויליאמסבורג


מיטן רבינ'ס הקדמות קען מען זיך זייער מחי' זיין מיט די גמרא פון חנוכה, (שבת כא:): "תנו רבנן, מאי חנוכה"? חנוכה איז א לשון פון באנייען, פרעגט דער מענטש: מאי חנוכה, ווי אזוי באנייט מען זיך? "כשנכנסו היונים בהיכל", יווני"ם איז די טומאה, און היכ"ל איז דער מענטש; אז די יווני"ם, די טומאה – קומט אריין אינעם מענטש, "טמאו כל השמנים", שמני"ם דאס איז די מחשבות, און אלע מחשבות ווערן טמא; ווערט שווער, ווי אזוי קען מען זיך באנייען?


זאגט די גמרא: "כשגברה מלכות בית חשמונאי ונצחום", קומען די הייליגע צדיקים און זיי לערנען אונז מען זאל זוכן אין זיך עפעס גוטס, אפילו נאר איין קריגל אויל, דאס מיינט אפילו נאר איין גוטע מחשבה, "שהי' מונח בחותמו של כהן גדול", דער כהן גדול דאס איז דער צדיק אמת וואס ער שיינט אריין אין אונז מיר זאלן גלייבן אינעם אייבערשטן, מיר זאלן לעבן מיט אמונה, און ער לערנט אונז, "ולא הי' בו להדליק אלא יום אחד", טראכט נישט פון מארגן, טראכט נישט פון נעכטן, טראכט נאר פון היינט (עיין לקוטי מוהר"ן חלק א', סימן ער"ב), "נעשה בו נס", וועסטו זען נאכדעם די ניסים פונעם אייבערשטן, "והדליקו בו שמונה ימים", און אלע אכט ספירות וועלן שיינען און לייכטן, והבן למעשה.


העיקר שטארק זיך, טראכט נאר פונעם "אלא להדליק יום אחד", טראכט פונעם היינטיגן טאג, כאפ ארויס גוטע זאכן פון היינט, גיי אין שול דאווענען די דריי תפילות מיט מנין, מיט א סידור, דאווען כסדרן, שנייד נישט קיין שטיקלעך, דאווען פון "אדון עולם" ביז נאך "עלינו" כסדרן, כאפ ארויס אפאר פסוקים חומש, אפאר פרקים משניות, אפאר שורות גמרא – וועט שוין ווערן ניסים, די מנורה וועט זיך אנצינדן און שיינען און לייכטן.

#96 - זיך צוריק באנייען מיט לערנען די הייליגע תורה
חנוכה, לימוד התורה, אמונת חכמים

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת וישב, י"ז כסליו, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר


קומענדיגע וואך קומט דער הייליגער יום טוב חנוכה, חנוכה איז א לשון פון זיך באנייען, זיך באנייען מיט לערנען די הייליגע תורה; וויל איך דיר בעטן זאלסט זיך צוריק באנייען מיט לערנען די הייליגע תורה, בפרט מיט לימוד משניות, אויפן סדר דרך הלימוד וואס דער הייליגער רבי האט אונז געגעבן (המבואר בשיחות הר"ן, סימן עו), נעם א משניות און הייב אן זאגן כסדרן א פרק נאך א פרק, קודם דארף מען אסאך זאגן די ווערטער פון תורה ביז מען ווערט אויסגערייניגט און זויבער און מען הייבט אן פארשטיין; זאג א פרק נאך א פרק, פרוביר זאגן יעדן טאג ח"י פרקים, אכצן פרקים משניות; דאס וועט דיך רייניגן פון אלע שמוץ, עס וועט אויסלייטערן דיין קערפער, דיין מח און דיין נשמה.


טייערער ברודער, יעצט חנוכה ווערט אנטפלעקט די אור הגנוז, די אור פון צדיק אמת, וואס לאזט זיך אראפ צו אונז אלע וואס מיר זענען אין דיוטא התחתונה, מיר זענען אזוי נידריג, מיר זענען געפאנגען ביי די קליפות, במקום רשות הרבים, למטה מעשרה טפחים, און שיינט אריין אין אונז די אור הגנוז, מיר זאלן אויך זוכה זיין צו קענען זוכה זיין צו כל המדריגות, דורך לערנען די הייליגע תורה, מקרא, משנה, גמרא, מדרש, זוהר הקדוש ותיקונים וכו' וכו', צו שפאצירן בכל התורה כולה, מען דארף נאר זוכה זיין אוועק צו ווארפן די שכל און פאלגן דעם צדיק האמת, און די אור התורה – "מחזירן למוטב", וועט אונז צוריק ברענגען צום אייבערשטן.


וואויל איז דעם וואס פאלגט בתמימות ובפשיטות, וועט ער זוכה זיין צו ווערן א גרויסער צדיק.

#95 - ליב האבן זיך אליין
תפילות אויף אידיש, חנוכה, חיזוק פאר פרויען

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת וישב, י"ז כסליו, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... תחי'


איך האב ערהאלטן אייער בריוו.


וויסן זאלט איר, אזוי ווי עס איז דא א מצוה אין די תורה (ויקרא יט, יח): "ואהבת לרעך כמוך", ליב צו האבן א צווייטן איד, אזוי אויך איז די מצוה זיך אליין ליב צו האבן, און אזוי ווי עס איז דא א לאו אין די תורה נישט פיינט האבן א צווייטן איד (שם, יז), אזוי אויך טאר מען זיך אליין נישט פיינט האבן; עס טוט וויי פארן אייבערשטן ווען מען האט זיך אליין פיינט, דאס איז נישט קיין גוטע זאך, דאס קומט פון די קליפות און פון די סטרא אחרא.


דעריבער זאלט איר פון היינט אן זיך ליב האבן, בעטס דעם אייבערשטן: "הייליגער באשעפער מאך מיר מיינע געפילן, מיינע מחשבות – זאלן זיין געזונט, איך זאל זיך ליב האבן, איך זאל זיך קענען דערליידן, ראטעווע מיך פון די קליפות און סטרא אחרא וואס ווילן מיך פארציקן און שלעכט מאכן, העלף מיר בזכות די הייליגע צדיקים וואס האבן זיך מוסר נפש געווען פאר דיר, אמן סלה".


קומענדיגע וואך איז חנוכה, פרויען זענען אויך מחויב מיט חנוכה, און ווען אייער מאן צינדט די לעכט זאלט איר נישט טון קיין מלאכות, זיצט מיט די קינדער און זאגט לויב ווערטער צום אייבערשטן, דאנקט אים און לויבט אים פאר אייער מאן און קינדער, חנוכה איז א צייט פון נאר לויבן און דאנקען, נאר פרייליך, ארויס מיט די עצבות ומרה שחורה.

#94 - העלפן "בית פיגא" איז די חשוב'סטע זאך
חנוכה, הכרת הטוב, משמש דעם רבי'ן

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת וישב, י"ז כסליו, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר, קרית ברסלב


סיי דו און סיי דיין ווייב פרעגן וואס ענק קענען נאך העלפן, ענק זענען פול מיט הכרת הטוב פאר אלעס וואס ענק האבן באקומען; זאג פאר דיין ווייב אז מיט דעם וואס זי העלפט אין "בית פיגא" – דאס איז פאר מיר זייער חשוב, און אויך דו קענסט מיר העלפן מיט מחזק זיין דיין ווייב זי זאל ווייטער העלפן "בית פיגא", און אז דו קענסט איר טראגן און ברענגען – איז דאס פאר מיר זייער חשוב, ווייל "בית פיגא" איז די חשוב'סטע זאך פון די קהילה; אוועק שטעלן די טעכטער מיט א שטארקע פרינציפ ליב צו האבן אידישקייט, ליב האבן די תורה און ליב האבן די מצוות פונעם אייבערשטן, אזוי ווי חכמינו זכרונם לברכה זאגן (מדרש תנחומא נשא, י): "וְיִשְׁמְרֶךָ בְּבָנוֹת", די טעכטער זאלן זיין אפגעהיטן, ווייל טעכטער דארפן מער שמירה ווי בנים-אינגלעך.


קומענדיגע וואך איז חנוכה, זאלסטו זיצן ביי די לעכט, זינג זמירות, און זינג - לויב און דאנק - צום אייבערשטן אז דו האסט אזא ליכטיגע משפחה, און בעט פאר דיר, פאר דיין ווייב און דיינע קינדער.


זיי ממשיך צו הערן שיעורים, אזוי וועסטו זיך אויפפרישן, רוף יעדן טאג קול ברסלב, קול הצדיק, קול אמונה – וועסטו הערן דרשות וואס ווערט געגעבן אין רבינ'ס ספרים, דו וועסט ווערן ווי ניי געבוירן, ווייל דער רבי זאגט: "ווער עס וועט זיך דערמאנען פון מיר, וועט ווערן כקטן שנולד".

#93 - ווען די קינדער זענען קליין, רעד צו זיי פון קדושה
קדושה, חינוך הילדים, חנוכה

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת וישב, י"ז כסליו, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר


בנוגע וכו'; רעד צו דיינע קינדער פון קדושה, און אז עס העלפט נישט – זאלסטו נאכאמאל רעדן, און אז עס העלפט נישט – זאלסטו רעדן מער שטרענג, און אז עס פעלט אויס – זאלסטו געבן א פעטשעלע; יעצט איז די צייט, ווען די קינדער זענען קליין דארף מען זיי מחנך זיין צו זיין איידל און הייליג, זיך נישט אויפדעקן די קליידער און נישט אנרירן, נישט זיך צו שפילן וכו' וכו'.


אויך זאלסטו נאכקוקן דיינע קינדער מיט וועם זיי חבר'ן זיך, און אויך שבת ווען דו ברענגסט זיי אין שול זאלסטו זיי נאכקוקן אויב זיי שפילן איידל, נישט לאזן אויף הפקר. מוהרא"ש זאגט, דאס איז פשט וואס דער רבי זאגט (ספר המדות אות בנים, סימן נד): "עַל יְדֵי חֲנוּכָּה וְנֵר שַׁבָּת הֲוֵי לֵהּ בָּנִים תַּלְמִידֵי חֲכָמִים", דורך שבת לעכט האט מען קינדער תלמידי חכמים, אז די הייליגע חכמים זאגן (פסחים ז:): "חִפּוּשׂ מִנֵּרוֹת, וְנֵרוֹת מִנֵּר", אז מען לערנט ארויס בודק חמץ זיין פון נרות, עיין שם; דאס זאגט דער רבי, דער וואס קוקט נאך זיינע קינדער שבת ביים דאווענען, שבת נאכמיטאג וכו' – וועלן די קינדער זיין ערליך.


קומענדיגע וואך איז חנוכה, זאלסטו בעטן ביי די לעכט אז דיינע קינדער זאלן זיין הייליג און ריין.

#92 - די ליכטיגקייט פון חנוכה איז פאר יעדן איינעם
חנוכה, אמונה, התחדשות

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת וישב, י"ז כסליו, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר, בארא פארק


וואס איז די זאך פון די מהדרין, אז יעדער איינער זאל פאר זיך צינדן באזונדער יעדע נאכט פון די אכט טעג חנוכה א לעכטל?


מוהרא"ש זאגט, עס זענען דא וואס זענען זיך טועה, זיי זאגן, עס איז טאקע אמת אז דער אייבערשטער מאכט ניסים אין יעדן דור מיט כלל ישראל, אבער בפרטיות מיט אים – שפירט ער נישט אז עס האט מיט אים א שייכות, ער מיינט אז די אלע ליכטיגע עצות פון די צדיקים זענען נישט פאר אים, כאילו ער קען שוין נישט זוכה זיין צו די ליכטיגקייט פון די תורה און מצוות, דעריבער צינדט מען כשיטת המהדרין, נר לכל אחד ואחד, אז יעדער איינער זאל וויסן אז די ליכטיגקייט פון די חנוכה לעכט האט מיט יעדן איינעם א שייכות, און אפילו דו שפירסט עס נאכנישט, עס איז בבחינת "וירא את המקום מרחוק", עס איז נאך פון דערווייטנס, דאך האט עס שייכות מיט יעדן איינעם; און די מהדרין מן המהדרין לייגן צו א לעכט יעדע נאכט, צו ווייזן אז יעדן טאג ווערט מער און מער ליכטיג, און מיט די גוטע זאכן וואס מען טוט, די נקודות טובות וואס מען איז זוכה אריין צו כאפן יעדן טאג – ווערט נאך מער ליכטיג.


אשרינו מה טוב חלקינו אז מיר האבן אזא רבי וואס האט רחמנות אויף אונז און איז אונז מחזק מיט אלע חיזוק, און איז אונז מקרב מיט די גרעסטע התקרבות.


וואויל איז דעם וואס נעמט אריין די הייליגע לימודים לעובדא ולמעשה, ער איז זיך מחזק מיט די נרות חנוכה, ער הייבט אן פונדאסניי דינען דעם אייבערשטן, וועט אים גוט זיין בזה ובבא.

#91 - די גיפטיגע כלים, ציפן מיר ביים הארץ
חנוכה, טעלעפאן, אידישע שטוב

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת וישב, י"ז כסליו, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר, קרית ברסלב ליבערטי


ווען דו ביסט געווען ביי מיר מיט דיין ווייב, דו האסט מיר געפרעגט וועגן האבן א סמארטפאון, איך האב געמיינט אז דו פרעגסט וועגן דאס האבן אין שטוב – האט דאס מיר געציפט אין הארץ, ווייל ווי מעג זיין אזא זאך אין א אידישע שטוב; שפעטער ווען דו האסט מיר געזאגט אז דו ברענגסט עס נישט אריין אין שטוב, דו פרעגסט וועגן דאס האלטן אין אפיס – האב איך אויפגעלעבט, ווייל אין אפיס איז עפעס אנדערש; אין אפיס קען מען האבן די זאכן, דאס איז אזוי ווי א קאמפיוטער, (פארשטייט זיך מען דארף האבן א פילטער), אבער אין שטוב טאר נישט זיין קיין שום כלי, און וויי פאר מיר אז איך קען דאס נישט פועל'ן ביי מיינע מענטשן, וויי פאר מיר אז איך בוי א שטעטל מיט בלוט און שווייס, מיט דמים תרתי משמע, אזויפיל בלוט און אזויפיל געלט, און נאכאלץ הערט מען מיך נישט אויס. עס רייסט מיר מיין הארץ, איך מוטשע זיך אזוי שטארק מיט ענקערע קינדער, איך בארג אזויפיל געלט, איך שלעפ א בארג חובות, איבער דריי מיליאן דאלער, פאר וועם? פאר ענקערע קינדער, און ווען איך בעט זיך די זאך, ברענגט נישט אריין אין שטוב די גיפטיגע כלים – פאלגט מען נישט, און נאכדעם ווען די קינדער פאלן – קומען מען וויינער צו מיר.


האסט מיך פרייליך געמאכט אז ביי דיר אין שטוב איז זויבער און ריין, בלייב שטארק, האלט די כלים נאר אין אפיס, נאר אין די ארבעט'ס שעה'ן, און אין שטוב זאל זיין הייליגע ספרים, הייליגע מזוזה, הייליגע ציצית, און הייליגע קינדער.


קומענדיגע וואך זונטאג נאכט צינדט מען די ערשטע לעכטל, זע צו צינדן אין צייט, גלייך נאך מעריב.

#90 - באניי זיך
חנוכה, סדר היום

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת וישב, י"ז כסליו, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר, בארא פארק


די מנורה לייגט מען אויף די לינקע זייט פונעם טיר, מוהרא"ש זאגט, מיט דעם ווייזט מען אז אפילו ווען עס איז לינקס, עס גייט אריבער שוועריקייטן, און אפילו מען שפירט זיך לינקס, ווי א דורכפאל – ברענט דארט אויך די הייליגע חנוכה לעכט, דיקא דארט איז באהאלטן די אור הגנוז, דארט איז באהאלטן דער אייבערשטער.


דאס איז די לימוד וואס דער הייליגער רבי לערנט אונז, און דאס איז דער לימוד וואס משיח צדקינו וועט אריינברענגען אין די וועלט, און דאס איז די ראשי תיבות פון משי"ח: מ'זוזה, י'מין, ח'נוכה, ש'מאל; אין די מזוזה שטייט די אמונה, שמע ישראל ה' אלקינו ה' אחד, דער אייבערשטער איז מיט אונז, ביי אונז און נעבן אונז, און חנוכה משמאל, אפילו עס איז לינקס, דינים, עס גייט איבער שווערע ביטערע טעג – גם שם נמצא ה' יתברך.


טייערער ברודער באניי זיך, זיי זיך מחי' מיט דיין מזוזה, מיט דיין ציצית, זיי זיך מחי' מיט די אמונה, באניי זיך מיט לימוד התורה, הייב אן דיין טאג מיט אכצן פרקים משניות, זעץ זיך אריין אין א שול, פארמאך דיין טעלעפאן, זיי גורס ח"י פרקים משניות, מיט א יום תהלים, מיט בית נצחי [א דף ב'בלי, א דף י'רושלמי, א פרק ת'וספתא, ראשי תיבות בית], נאכדעם גיין אין אפיס, די גאנצע טאג וועט דיר גיין גרינגער, אנשי שלומינו זענען דאס מעיד, אלעס גייט גרינגער נאכן לערנען ח"י פרקים משניות.

#89 - א גרוס פון ענקערע טייערע קינדער
תודה והודאה, חנוכה

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת ויצא, ה' כסליו, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


 משפחת ... שיחיו


איך וויל אייך געבן א גרוס פון ענקערע טייערע קינדער, אלע זענען אזוי ליכטיג און טייער, די זין און די טעכטער, אויך די חתונה געהאטע קינדער, אלע זענען אזוי טייער; בלייבט איבער נאר צו דאנקען און לויבן דעם אייבערשטן, בפרט יעצט ווען עס קומען די ליכטיגע חנוכה טעג, דער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק ב', סימן ב): "ימי חנוכה", די טעג פון חנוכה זענען טעג פון דאנקען און לויבן דעם אייבערשטן.


דער אייבערשטער זאל העלפן ענק זאלן זען ווייטער נחת ביי די קינדער און אייניקלעך, געזונטע ליכטיגע דורות.

#88 - זיך צוזאמקומען שבת חנוכה מיט אנשי שלומינו
חנוכה, שטעטל

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת ויצא, ג' כסליו, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר, גבאי קרית ברסלב


מיטן אייבערשטנ'ס הילף וויל איך זיין שבת חנוכה אין שטעטל אינאיינעם מיט אנשי שלומינו, שבת חנוכה איז פון די דריי זמנים וואס דער רבי האט געזאגט מען זאל זיך צאמקומען.


איך האף שוין צו געבן דעם ליל שישי שיעור אין שטעטל, און איך וויל בעטן די גבאים אויב מען קען צושטעלן א מלוה מלכה מיט סעודת ראש חודש פאר די גאנצע עולם, אויך א באטע פרייטאג צו נאכטס, ווייל דער רבי האט געזאגט אז ווער עס וועט קומען צו אים די דריי צייטן, ראש השנה, שבת חנוכה און יום טוב שבועות – וועט געראטעוועט ווערן פון די עונש פון עולם התוהו.


ברוך השם די גריסן זענען געוואלדיג, מענטשן זאגן אז ווען מען קומט אין שול אין שטעטל זעט מען אינגעלייט לערנען און דאווענען, אויך די ריינקייט; אלעס איז ריין, די מקוה, די בית הכסא, ריינקייט איז א סימן טהרה; איך פריי זיך זייער דאס אלעס צו הערן.


גיי שפאצירן מיט התבודדות, שריי זיך אויס צום אייבערשטן בקול דממה דקה. דער רבי זאגט (שיחות הר"ן, סימן טז): "דע שיכולין לצעוק בקול דממה דקה", מען קען שרייען צום אייבערשטן ווען קיינער זאל נישט הערן; אלעס ווערט גוט, עס ווערט זיס און ליכטיג, מען ווערט ארומגענומען מיטן אייבערשטן.

#87 - יעדן ליב האבן, און אויך דרך ארץ, קען מען נאר מיט תפילה
חנוכה, שטעטל, גבאי, ליכט צינדן

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת מקץ, כ"ד כסליו, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר, גבאי קרית ברסלב


געדענק וואס א גבאי מיינט, שמייכלען און אויפלעבן יעדן איינעם בלי יוצא מן הכלל, און זען אין יעדן איינעם נאר דאס גוטס, און אז מען זעט חסרונות - דארף מען גיין זיך מתבודד זיין אין די פעלדער און אין די וועלדער.


אויך דארף מען זען אז אלעס זאל זיך פירן מיט דרך ארץ, די שול און אזוי אלעס ארום - זאל זיין מיט דרך ארץ, און מיט מאכן א גוטע נאמען פארן צדיק; אויפהייבן דעם רבינ'ס נאמען. אזוי ווי דער רבי זאגט (ספר המדות אות צדיק, סימן סט): "מִי שֶׁאוֹהֵב אֶת הַצַּדִּיק", ווער עס האט ליב דעם צדיק, "צָרִיךְ לִשְׁמֹר אֶת הַצַּדִּיק, שֶׁלֹּא יֵצֵא עָלָיו שֵׁם רָע", דארף אכטונג געבן עס זאל נישט ארויסגיין א שלעכטע נאמען אויפן צדיק; בפרט אין היכל הקודש דארף מען זייער מקפיד זיין עס זאל זיין אלעס מיט דרך ארץ.


פארשטייט זיך אז די צוויי זאכן - יעדן ליב האבן און זען עס זאל זיין סדר און דרך ארץ – קען מען נאר צאמשטעלן מיט תפילה והתבודדות.


ביטע איבערגעבן אין שטעטל פאר די אינגעלייט זיי זאלן נישט ארויפקומען צו מיין חנוכה ליכט צינדן, איך וויל צינדן פריוואט מיט מיינע קינדער, מכמה טעמים.


א פרייליכן חנוכה.

#86 - די ווייב ווארפט צוריק די מתנה
חינוך הילדים, חנוכה, שלום בית, משניות, סיפורי צדיקים

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת ויגש, ב' דראש חודש טבת, ז' דחנוכה, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


נעם א משניות און זאג אפאר פרקים משניות, נאר דאס וועט דיר בלייבן, נאר דאס איז תכלית. נעם א גמרא און זאג בלעטער גמרא, דאס וועסטו מיט נעמען מיט דיר אויף יענע וועלט.


הער אויס וואס צדיקים זאגן, נאר די צדיקים ווייסן וואס איז תכלית און וואס מאכט פרייליך. הער א מעשה, אמאל איז דאקטער לאנדא פון אומאן אריין צו רבי נתן אין שטוב און געהערט ווי רבי נתן רעדט פון תכלית, ער הערט זיך צו וואס רבי נתן רעדט, "אָדָם לְעָמָל יוּלָד" (איוב ה, ז), מענטשן מוטשען זיך פאר גארנישט, נאר תורה ותפילה איז תכלית, נאר דאס איז ווערד, נאר דאס בלייבט איבער פונעם מענטש. דר. לאנדא טראכט צו זיך: 'וואס ווייסט דען רבי נתן וואס מיינט גוט אז ער רעדט פון גוטס? ווייסט ער דען ווי גליקליך איך בין, איך האב היינט פארדינט גרויס געלט, און געקויפט א טייערע צירונג פאר מיין ווייב, וואס האט דען רבי נתן אפילו אן אנונג וואס גוטס מיינט?' און רבי נתן זאגט ווייטער: "א מענטש קען פארדינען געלט און אפילו קויפן א טייערע צירונג פאר זיין ווייב, און ער קומט אהיים און געבט איר די מתנה, און זי איז נישט צופרידן, עס ווערט א גאנצע מחלוקה פון דעם, ער אנטלויפט פון שטוב און זוכט נאר ווי אזוי זיך צו הרג'ענען", דר. לאנדא טראכט: 'א בטלן דער רבי נתן, וואס רעדט ער? וואס ווייסט ער?!'


למעשה איז רבי נתן געווען גערעכט, דער דאקטאר לאנדא איז אהיים, ער האט געגעבן פאר זיין ווייב די מתנה וואס ער האט איר געקויפט, און זי האט דאס נישט ליב געהאט. עס האט זיך אנגעהויבן א קריגעריי צווישן זיי, ביז ער איז ארויסגעלאפן פון שטוב, עס איז אים געווארן אזוי ביטער אז ער האט אנגעהויבן טראכטן פון זיך הרג'ענען. ער איז געלאפן צו רבי נתן און געזאגט: "איי ווי גוט האט איר צוגעטראפן; פינקט די ווערטער פון דעם שמועס האט ביי מיר פאסירט", רבי נתן האט אים מחזק געווען, ביז ער האט אים ארויסגעטריבן די שלעכטע מחשבות פון זיך הרג'ענען.


נעם נישט ארויס פון די מעשה נישט צו קויפן מער מתנות וכו'; קויף יא מתנות פאר דיין ווייב, אבער נאר אז דו וועסט זאגן משניות וועסטו זיין פרייליך, נאר אז דו וועסט רעדן צום אייבערשטן אפאר מינוט יעדן טאג וועסטו זיין פרייליך, אלעס אנדערש איז נאר צייטווייליגע זאכן, עס ענדיגט זיך מיט גארנישט; נאר תורה ותפילה, נאר חינוך הבנים והבנות - דאס בלייבט, דאס איז נצחיות.


חנוכה איז א צייט פון אנהויבן פריש אינוועסטירן אין שטוב מיט די קינדער, דער עיקר דארף מען אינוועסטירן אין שמחה; טאנצן אין שטוב, עס זאל זיין א פרייליכע אטמאספער אין שטוב, געבן גוטע ווערטער פאר אלעמען; די מאן פאר די ווייב און די ווייב פארן מאן, און ביידע פאר די קינדער, מען טאר נישט זיין קארג ביים געבן גוטע ווערטער, און מען דארף מחמיר זיין, אפילו עס קומט זיך נישט די גוטע ווערטער - זאל מען עס געבן, באגיסן יעדע קינד באזונדער מיט גוטע ווערטער, די גוטע ווערטער דאס איז די געזונסטע זאך, דאס מאכט זיי וואקסן געזונט.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א פרייליכן חנוכה און א גוטן חודש.

#85 - אום שבת, יום טוב, און ביי שמחות, ווערט צעשפילט די נערווען
חנוכה, מוסדות, ארץ ישראל, נערווען, עשרה בטבת

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת ויגש, ב' דראש חודש טבת, ז' דחנוכה, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


היינט נאכט איז די הייליגע טאג זאת חנוכה. עס שטייט פון צדיקים אז מען קען פועלן זאת חנוכה ישועות, זאלסטו זיך היטן פון קנאת המלאכים; היט זיך פון כעס און פון מחלוקת, ווייל יעדע מאל עס קומען די הייליגע טעג ווערט א פחד, די מלאכים זענען מקנא דעם מענטש און זיי זוכן אים אראפ צו ווארפן אין מחלוקת, אין כעס, פאר שטותים והבלים. וועסט גוט קוקן, יעדע שבת און יום טוב, און אויך ביי שמחות - ווערט דער מענטש צעשפילט מיט נערווען וכו' וכו', מען הויבט אן שרייען אויף די ווייב און קינדער, מען הויבט אן מיט פארשעמען השם ישמרינו; זאלסטו זיך אכטונג געבן נישט צו ווערן בכעס. היינט נאכט ביים צינדן די הייליגע מנורה זיי זיך מבטל צום אייבערשטן, עס זאל דיר גארנישט אנגיין, עס זאל דיר גארנישט אינטערעסירן, נאר איין זאך - שמחה.


קומענדיגע וואך, פרייטאג פרשת ויחי, עשרה בטבת - געפאלט אויס די יארצייט פון אונזער הייליגער רבי נתן זכותו יגן עלינו. ליל שישי וועלן מיר מאכן די יארצייט סעודה אין מאנסי, אינאיינעם מיט א דינער פאר אונזערע מוסדות אין ארץ ישראל, מוסדות היכל הקודש בארץ הקודש. איך לאדן דיך פערזענליך, איך וויל דו זאלסט קוקן אויף די מוסדות ווי דיינע אייגענע מוסדות, ווייל ביי מיר איז דאס אזוי חשוב און אזוי וויכטיג; מיר זאלן האבן ריינע ערליכע מוסדות על טהרת הקודש, געבויט אויף די וועג פון הייליגן רבי'ן, אזוי ווי מיר האבן מקבל געווען פון מוהרא"ש זכותו יגן עלינו.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א פרייליכן חנוכה און א גוטן חודש.

#84 - נישט מקנא זיין יענעמ'ס עבודת השם
תודה והודאה, חנוכה, עבודת השם, קנאה

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת ויגש, א' דראש חודש טבת, ו' דחנוכה, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


וואס קוקסטו אויף א צווייטן? וואס ביסטו מקנא א צווייטן? וואס ווייסטו ווער איז חשוב אויבן? מיר זענען ביים רבינ'ס חדר, דאס איז די א-ב ביים רבי'ן; נישט צו קוקן אויף א צווייטן, נישט מקנא זיין א צווייטן, זוכן אין זיך גוטע נקודות און זיך פרייען מיט דעם, זוכן אין זיך דאס גוטס וואס דער אייבערשטער מאכט און דאנקען און לויבן אויף דעם.


חכמינו זכרונם לברכה זאגן (אבות ו, ה): "אַל תִּתְאַוֶּה לְשֻׁלְחָנָם שֶׁל מְלָכִים", גליסט נישט צו האבן יענעמ'ס טיש, "שֶׁשֻּׁלְחָנְךָ גָדוֹל מִשֻּׁלְחָנָם", ווייל דיין טיש איז שענער און גרעסער פון זייער, "וְכִתְרְךָ גָדוֹל מִכִּתְרָם", און דיין קרוין איז שענער און גרעסער פון זייער; מוהרא"ש זאגט, דאס מיינט מען מען זאל נישט מקנא זיין יענעמ'ס עבודת השם, ווייל אמאל קען זיין אז דייקא דער וואס עס גייט אריבער אויף אים, וואס עס גייט איבער און מען דערהאלט זיך, מען גייט דאווענען, מען כאפט ארויס אביסל תורה - דאס איז די שענסטע עבודה ביים אייבערשטן.


חנוכה איז א צייט פון זיך באנייען אויף תודה והודאה, דאנקען און לויבן דעם אייבערשטן פאר די גרויסע ניסים וואס ער טוט מיט אונז, בעיקר פאר די נס אז מיר האבן געטראפן דעם פך שמן, דעם צדיק הדורות, וואס שטארקט אונז מיר זאלן זיך נישט נארן, מיר זאלן אריינכאפן גוטס וואס בלייבט, וואס מיר וועלן מיט נעמען.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א פרייליכן חנוכה און א גוטן חודש.

#83 - אין פופציג יאר ארום וועט זיין נייע זאכן אין רבינ'ס זאך
חנוכה, התחזקות, מוהרא"ש, לימוד התורה

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת ויגש, כ"ט כסליו, ה' דחנוכה, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


מאך זיך א פרישע התחלה אנצוהויבן לערנען שיעורים כסדרן בכל התורה כולה אויפן סדר דרך הלימוד פון הייליגן רבי'ן (המבואר בשיחות הר"ן, סימן עו); מאך זיך א שיעור אין תנ"ך, משניות, גמרא, שלחן ערוך, עין יעקב, מדרש רבה, זוהר הקדוש און אין דעם הייליגן רבינ'ס ספרים.


אז דו פאלסט אין בלאטע - זאלסטו זיך נישט נאכגעבן וכו', הייב אויף איין פוס, פרוביר כאטשיג ארויס צו גיין, לאז זיך נישט נאך, געב נישט נאך דעם יצר הרע. דער רבי זאגט, ווען מען גייט אין בלאטע איז דער עיקר א פוס אריין א פוס ארויס, א פוס אריין און א פוס ארויס, מען בעט דעם אייבערשטן און מען געבט נישט אויף.


היינט איז די יארצייט פון רבי אברהם בן רבי נחמן זכר צדיק לברכה, עס אזי דא אזויפול צו דערציילן פון דעם צדיק, איין אפענע רוח הקודש פון דעם צדיק מוז איך דיר דערציילן. מוהרא"ש האט באקומען פון הרב החסיד רבי אהרן גלידמאן זכרונו לברכה א זון פון רבי משה טשענסטעחאווער זכרונו לברכה (רבי לוי יצחק'ס שוואגער), שיחות וואס ער האט זיך אראפגעשריבן, וואס ער האט געהערט פון דעם געטליכן מאן רבי אברהם בן רבי נחמן זכרונו לברכה, און אין איין שיחה האט רבי אהרן געשריבן אזוי:


בשנת תרע"ה ווען איך האב באגלייט רבי אברהם אין מקוה, אויפן וועג ארויס, האט רבי אברהם זיך צו מיר אנגערופן: "אין פופציג יאר ארום וועט זיין נייע זאכן אין רבינ'ס זאך, עס וועט קומען א אינגערמאן און פארשפרייטן דעם רבינ'ס ליכטיגקייט אויף די גאנצע וועלט, און רבי אברהם האט אויסגעפירט און מיר געזאגט, און דו וועסט אים נאך קענען...", און אזוי איז טאקע געווארן, פון תרע"ה ביז תשכ"ה איז פינקט פופציג יאר, און דעמאלט איז מוהרא"ש געקומען און אנגעהויבן דרוקן דעם רבינ'ס ספרים און דאס פארשפרייט פאר די גאנצע וועלט. (קוק נאך די שיחה אין אשר בנחל, כרך יא, מכתב א' שסד, שנת תשל"ד).


וואס זאל איך דיר זאגן, אשרינו מה טוב חלקינו ומה נעים גורלינו אשר בנחל שם גורלינו אז מיר האבן אזא רבי מיט אזעלכע תלמידים, אזעלכע עצות וואס וועקט אויף טויטע מענטשן און מאכט לעבן, מען זאל רעדן און שמועסן מיטן אייבערשטן, מען זאל זיך נישט מייאש זיין, זאל זיין וואס זאל זיין, און אפילו נאך טויזנט מאל אראפפאלן - זאל מען נאכאמאל אנהויבן.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א פרייליכן חנוכה.

#82 - דאנקען און לויבן, גארנישט מער און גארנישט ווייניגער
תפילות אויף אידיש, חנוכה, אמונה

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת ויגש, כ"ח כסליו, ד' דחנוכה, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


אשרינו מה טוב חלקינו ומה נעים גורלינו אז מיר האבן א רבי וואס איז אונז מחזק, מעודד ומשמח, לאמיר טאנצן אינאיינעם: "בך רבינו נגילה, בך רבינו ונשמחה", דאנקען דעם אייבערשטן פאר די הייליגע צדיקים, און אז דער הייליגער צדיק דער חוזה פון לובלין זכותו יגן עלינו האט פאר זעכצן יאר אין א צי, יעדן טאג, אוועק געגעבן א גאנצע שעה צו דאנקען דעם אייבערשטן פארן אראפשיקן אזא הייליגע נשמה, דער הייליגער קדושת לוי זכותו יגן עלינו, איז וויפיל דארפן מיר דאנקען דעם אייבערשטן יעדן טאג אז מיר ווייסן פון הייליגן רבי'ן.


דער רבי האט אמאל געבעטן זיין תלמיד רבי יודל פון דאשוב זכרונו לברכה (חיי מוהר"ן, סימן תרי): "זאג מיר עפעס נאך פון דיין רבי'ן, רבי פנחס קוריצער זכותו יגן עלינו", איידער רבי יודל איז מקורב געווארן צום רבי'ן איז ער געווען א תלמיד ביים צדיק וקדוש רבי פנחס קוריצער, האט רבי יודל געזאגט: "לכאורה פארוואס זאגן מיר 'אשמנו' בלשון רבים, מען דארף דאס ווען זאגן 'אשמתי, בגדתי' בלשון יחיד, וואס איז דער לשון רבים אשמנו - מיר האבן געזינדיגט? בגדנו מיר האבן געפעלטשט? נאר מיר קומען מיט א טענה צום אייבערשטן, מיר זאגן, 'רבונו של עולם, איך צוזאמען מיט דיר כביכול האבן געזינדיגט, ווען דו נעמסט ווען ארויס דיין כח פון מיר וואלט איך נישט געזינדיגט, דערפאר בעטן מיר דיר, זיי אונז אינאיינעם מוחל'".


ווען דער רבי האט דאס געהערט, האט ער זיך צופייערט און געזאגט: "מיר זאגן אויך אזוי", דער רבי האט אים געטייטשט דעם פסוק פון די פרשת השבוע, (בראשית מד, יח): "וַיִּגַּשׁ אֵלָיו יְהוּדָה", א איד קומט צום אייבערשטן, "וַיֹּאמֶר בִּי אֲדֹנִי", און זאגט, זיי נישט ברוגז אויף מיר אז איך האב געזינדיגט, ווייל "בִּי", אין מיר, "אֲדֹנִי".


די ווערטער זאלסטו זאגן פארן אייבערשטן און אים בעטן: "הייליגער באשעפער ווען וועל איך שוין זוכה זיין דיך צו שפירן? ווען וועל איך געדענקען אז 'בִּי אֲדֹנִי', דו ביסט אין מיר, ביי מיר און נעבן מיר? העלף מיר איך זאל נישט פארגעסן פון דיר, איך זאל געדענקען אז אלעס ביסטו, און קיינער קען מיך נישט העלפן און נישט שעדיגן".


דער עיקר פון חנוכה איז דאנקען און לויבן, גארנישט מער און גארנישט ווייניגער; דאס קענסטו טון וואו דו גייסט און וואו דו שטייסט, זאג נאכאמאל און נאכאמאל: "טאטע איך דאנק דיר, טאטע איך לויב דיר פאר אלעס גוטס וואס דו טוסט מיר".


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א פרייליכן חנוכה.

#81 - אפילו מען איז פארלאשן, קען מען זיך צוריק אנצינדן
חנוכה, התחזקות, התחדשות

בעזרת ה' יתברך - ערב שבת פרשת מקץ, כ"ו כסליו, ב' דחנוכה, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד מיין טייערער ... נרו יאיר


יעצט חנוכה ביים לערנען די סוגיא פון כבתה, דערמאן איך זיך, מיט יארן צוריק האבן מיר געלערנט בחברותא די סוגיא פון כבתה, איך בענק זיך צוריק צו אונזער חברותא; אפשר וואלסטו ארויפגעקומען אין ישיבה און מיר וועלן לערנען אביסל אינאיינעם.


אפשר ביסטו אנגעווייטאגט אויף מיר? אפשר וועגן דעם קומסטו קיינמאל נישט ארויף אין ישיבה? אמאל דארף איך זאגן פאר בחורים צו קומען צייטליך און אמאל ווען זאגן העלפט נישט – שיק איך אהיים פאר א טאג, אבער איך מיין נישט קיין שלעכטס, איך וויל נאר די טובה פון די בחורים און די תלמידים.


צדיקים זאגן, "כבתה", אפילו מען איז פארלאשן – "זקוק לה", קען מען זיך צוריק אנצינדן און ווערן א גרויסער צדיק.


טייערער ... רעד אפאר ווערטער יעדן טאג צום אייבערשטן, דאס וועט דיך מאכן פאר א גרויסער ערליכער איד.

#80 - א זיכערע אינוועסטמענט וואס לוינט
חנוכה, לימוד התורה, אינוועסטמענט

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת מקץ, כ"ה כסליו, א' דחנוכה, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד מיין טייערער ... נרו יאיר


געלט איז א זאך וואס היינט האט מען און מארגן – פארלירט מען, און איבערמארגן זעט שוין אויס ווי מען גייט שוין ווערן רייך; אזוי גייט דאס לעבן, דער רבי האט דערציילט אזא מעשה, די מעשה מיט "די פלאמפ".


וואס איז יא? וואס איז א זאך וואס בלייבט? תורה, תפילה, חינוך הבנים והבנות; דאס בלייבט, דאס פאלט נישט, יעדע ווארט תורה וואס מען איז זוכה צו לערנען – איז נצחיות.


דעריבער טייערער ליבער ברודער, באניי זיך, יעצט חנוכה איז א צייט פון ווערן צוריק פריש. מאך זיך שיעורים בכל התורה כולה, לייג אריין סטיקערס אין אלע ספרים; תנ"ך, משניות, בבלי, ירושלמי, מדרש רבה, מדרש תנחומא, זוהר הקדוש, תיקונים, ספרי רבינו, ספרי הלכה, טור, שלחן ערוך, רמב"ם, אויך ספרי תלמידי בעל שם טוב זכותם יגן עלינו. מען דארף נישט כאפן אלעס אויף איין מאל, אבער מען דארף בענקען, וועלן, און אנהויבן צוביסליך.


די אינוועסטמענט לוינט, די אינוועסטמענט איז א זיכערע.

#79 - דעם שבת זאלסטו בעטן דעם אייבערשטן צו זיין מקורב צום צדיק
חנוכה, שלום בית, צדיקים

בעזרת ה' יתברך - ערב שבת פרשת מקץ, כ"ו כסליו, ב' דחנוכה, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


די וואך שבת, שבת חנוכה - איז א צייט וואס מען קומט זיך צוזאמען ביים הייליגן רבי'ן. דער רבי האט געזאגט, ווער עס וועט קומען די דריי זמנים צו אים; ראש השנה, שבת חנוכה און יום טוב שבועות - וועט ניצול ווערן פון עולם התוהו. דער רבי ראטעוועט אונז נאך דא אויף די וועלט פון עולם התוהו, מען זעט מענטשן דרייען זיך ארום, מען טראכט פון געלט, פון תאוות, פון כבוד וכו' וכו'; מען פארגעסט אז עס איז דא א באשעפער וואס מאכט אלעס און טוט אלעס, מען פארגעסט אז עס איז דא א בית החיים וואס קיינער וועט זיך פון דעם נישט קענען ארויסדרייען, און דער רבי דערמאנט אונז מיר זאלן לעבן מיט תכלית, לעבן מיט תודה והודאה. שבת חנוכה באקומען מיר פון רבי'ן די זאך פון דאנקען און לויבן דעם אייבערשטן, אויפזוכן דאס גוטס אין לעבן, און אויף דעם דאנקען און לויבן.


קריג זיך נישט אין שטוב, זיי א ותרן אין שטוב, און אז מען שרייט אויף דיר - זאלסטו חס ושלום נישט ענטפערן, נאר דן זיין לכף זכות. דער רבי האט אונז זייער געווארנט מיר זאלן רעדן שיין אין שטוב און האלטן טייער די ווייב; דער רבי זאגט (שיחות הר"ן, סימן רסד): "הֲלֹא הַנָּשִׁים הֵם סוֹבְלִים צַעַר וְיִסּוּרִים גְּדוֹלִים מְאֹד מְאֹד מִיַּלְדֵיהֶם", די פרויען ליידן גאר אסאך צער און ווייטאג פון די קינדער, "צַעַר הָעִבּוּר", זיי ליידן בשעתן טראגן, "וְהַלֵּדָה", נאכדעם די צער פון געבוירן, "וְהַגִּדּוּל", און צער פון אויפציען די קינדער, "כַּאֲשֶׁר יָדוּעַ לַכֹּל עֹצֶם מַכְאוֹבָם וְצַעֲרָם וְיִסּוּרֵיהֶם", אזוי ווי עס איז פאר יעדן באקאנט ווי שווער עס איז אריבער צו גיין די זאכן. דער הייליגער רבי נתן זאגט (שם, סימן רסג), ער האט געהאט א שמועס מיטן רבי'ן איבער דעם וואס מען זעט ביי אינגעלייט אז זיי צעטיילן זיך פאר א שטיק צייט און אסאך מאל ענדיגט זיך דאס מיט א גט חס ושלום, האט דער רבי געזאגט: "שֶׁזֶּה מַעֲשֶׂה בַּעַל דָּבָר, שֶׁמַּנִּיחַ אֶת עַצְמוֹ עַל זֶה מְאֹד, לְקַלְקֵל הַשָּׁלוֹם שֶׁל בְּנֵי הַנְּעוּרִים, כְּדֵי שֶׁיִּתָּפְסוּ בִּמְצוּדָתוֹ חַס וְשָׁלוֹם עַל יְדֵי זֶה", דאס איז מעשה שטן, דער יצר הרע מאכט מען זאל זיך צעטיילן, ווייל אז מען איז אן א ווייב ווארפט ער אראפ דעם מענטש אין ביטערע עבירות, דער יצר הרע לאקערט אויף יונגע פארפעלקער זיי צו צעטיילן און אזוי כאפט ער זיי אריין אין זיין נעץ השם ישמרינו.


דעם שבת זאלסטו זיך מתבודד זיין און בעטן דעם אייבערשטן דו זאלסט זוכה זיין מקורב ווערן צום צדיק, און זיך נישט לאזן אפנארן בזה העולם. דער הייליגער רבי האט געזאגט (שיחות הר"ן, סימן נא): "אֶת זֶה תְּקַבְּלוּ מִמֶּנִּי שֶׁלֹּא יַטְעֶה אֶתְכֶם הָעוֹלָם, כִּי הָעוֹלָם מַטְעֶה מְּאֹד", דאס זאלט איר מקבל זיין פון מיר: די וועלט נארט אייך, לאזט אייך נישט נארן, די טעג און די יארן גייען אריבער און אז מען נעמט אן דעם רבינ'ס ווערטער בתמימות ופשיטות איז מען זוכה צו קומען צו די העכסטע מדריגות.


וואו איז דער רבי? וואו איז דער צדיק? דארט וואו מען רעדט פון צדיק, אזוי ווי די מעשה וואס מוהרא"ש דערציילט, עס איז געקומען צו רבי נתן א איד ר' משה, און ווען רבי נתן האט אזויפיל גערעדט פון צדיק, אז מען דארף האבן א צדיק, מען דארף לעבן מיט א צדיק, אלע השפעות קומען דורכן צדיק - האט ער זיך זייער צופלאמט, און ער איז צוריק געפארן צו זיין רבי, (ער איז נישט געווען קיין ברסלב'ער חסיד).


שפעטער איז ער צוריק געקומען צו רבי נתן, ער האט געפרעגט רבי נתן: "איך האב געהערט פון אייך אזויפיל רעדן פון צדיק, איך זאג אייך דעם אמת, מיין רבי איז טאקע א צדיק, אבער ביי אים באקום איך נישט וואס איך באקום פון אייך", זאגט אים רבי נתן: "מיר זעען אין די תורה (פרשת השבוע) פרעה זאגט פאר יוסף (בראשית מא, לט) 'אַחֲרֵי הוֹדִיעַ אֱלֹקִים אוֹתְךָ אֶת כָּל זֹאת אֵין נָבוֹן וְחָכָם כָּמוֹךָ', נאכדעם וואס דו האסט מיר אנטפלעקט וואס דער אייבערשטער האט דיר געוויזן, זאג איך אז עס איז נישטא קיין גרעסערער חכם ווי דיר", זאגט אים רבי נתן: "פרעה איז שוין קלוגער פון דיר, ווייל ווען דו האסט געהערט דא ביי מיר דאס גרויסקייט וואס מען באקומט ביים צדיק - וואלסטו געדארפט פארשטיין אז דא וואו דו הערסט אזעלכע גילויים, איז א סימן אז דער צדיק איז דא"...


מוהרא"ש פלעגט אונז דערציילן די מעשה, מוהרא"ש האט אונז אפילו דאס אויסגעלערנט, מיר זאלן זיך מאכן דעם חשבון 'ווער איז מיר מגלה דעם אייבערשטן? ווער איז מיר מגלה אז איך – וואס איך ווייס דאך יא אביסל ווער איך בין – זאל אויך קענען לעבן מיטן אייבערשטן און לערנען די הייליגע תורה און זיך אויסקומען מיט א ווייב מיט קינדער וכו' וכו'?' דארט איז דער צדיק.


שבת זאלסטו זיין נאר פרייליך.


א גוט שבת און א פרייליכן חנוכה.

#78 - וואס וועסטו האבן פון א באקס מיט געלט?
תודה והודאה, חינוך הילדים, חנוכה, געלט, הלל

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת מקץ, כ"ה כסליו, א' דחנוכה, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


חנוכה ביי הלל זאלסטו דאנקען דעם אייבערשטן אז מיר זענען מקורב צום צדיק. דער הייליגער רבי זאגט (ספר המדות אות אהבה, סימן ח): "עַל יְדֵי אֲמִירַת הַלֵּל", דורך זינגען הלל, "בְּקוֹל גָּדוֹל", מיט א הויכע קול - "זוֹכִים לְאַהֲבַת הַשֵּׁם יִתְבָּרַךְ", איז מען זוכה, מען הויבט אן ליב האבן דעם אייבערשטן. נאך זאגט דער רבי (שם אות מריבה, סימן ג): "עַל יְדֵי קְרִיאַת הַלֵּל", דורך זינגען הלל, "יוֹשִׁיעַ לְךָ הַקָּדוֹשׁ בָּרוּךְ הוּא", וועט דער אייבערשטער דיר העלפן - "מֵאוֹיְבֶיךָ", פון דיינע פיינט; זינג: "מקימי מעפר דל", האסט מיך אויפגעהויבן פון מיין בלאטע, "מאשפות ירים אביון", פון די מיסט האסטו מיך אויפגעהויבן; איך ווייס דאך יא ווער איך בין געווען, וואו בין איך געלעגן; פון די מיסט, פון די טומאה - האט מיך דער צדיק מקרב געווען צום אייבערשטן.


חנוכה ווערט אנטפלעקט די אור הגנוז, די אמונה, די הייליגע חשמונאים האבן מנצח געווען, מען האט געזען אז עס נישטא קיין טבע, נישט קיין מקרה, קיין מזל, עס איז נאר דא אייבערשטער.


אנשטאט טראכטן פון געלט - טראכט פונעם אייבערשטן; וואס וועסטו האבן אז דו וועסט האבן א באקס מיט געלט? א שטוב מיט געלט? וועסט נאכאלץ דארפן צוקומען צום אייבערשטן; אטעמען קענסטו נישט אליין, מען קען נישט אוועק לייגן א באקס מיט לופט, און געזונט קענסטו אויך נישט אליין, מען קען נישט אוועק לייגן א באקס מיט געזונט, מען דארף אנקומען צום אייבערשטן; איז וואס עפעס ביי געלט פיבערט דיין מח ווי מען קען אוועק לייגן געלט? אנשטאט אוועקגעבן די לעבן צו טראכטן פון געלט - זאלסטו טראכטן נאך איין מינוט 'עס איז דא א באשעפער וואס איז מחי' די וועלט, מהוה די וועלט, ער טוט אלעס, ער מאכט אלעס און נאר צו אים דארף מען זיך ווענדן ווען מען איז געדרוקט'.


לכבוד חנוכה זאלסטו געבן פאר דיינע קינדער'ס מלמדים און לערערינס א טיפ (געלט-מתנה), חנוכה איז א צייט פון חינוך הבנים והבנות, מען דארף אלעס טון פאר די חינוך הבנים והבנות.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א פרייליכן חנוכה.

#77 - זיין צייטליך אין שטוב צו צינדן חנוכה ליכט
חינוך הילדים, חנוכה, הדפסה, אשר בנחל

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת מקץ, כ"ד כסליו, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


היינט נאכט גייען מיר צינדן די הייליגע מנורה. מוהרא"ש האט זייער אסאך גערעדט מיט אונז אז חנוכה איז א יום טוב פון חינוך הבנים והבנות, וויל איך דיר בעטן זאלסט זיין צייטליך אין שטוב. מאך אלע הכנות פאראויס, מקוה וכדומה, אלעס זאלסטו טון פריער אין טאג - אז ביים זמן זאלסטו שוין צינדן.


מיר פירן זיך אנצוטון שטריימל און בעקיטשע ביים צינדן, מען זינגט זמירות און מען איז זייער פרייליך, און מען בעט דעם אייבערשטן מען זאל זוכה זיין צום אור הגנוז, אנהויבן לערנען די הייליגע תורה, שיעורים כסדרן בכל התורה כולה, מקרא משנה גמרא הלכה ואגדה, און מען בעט פאר די קינדער און פאר די קינד'ס קינדער, אלע זאלן זוכה זיין צו לערנען די הייליגע תורה, און גיין אין די וועג פון די תורה.


היינט ערב חנוכה האט מוהרא"ש אנגעהויבן שרייבן אשר בנחל פאר איין אין זעכציג יאר צוריק, פון שנת תשכ"ד ביז תשע"ה האט מוהרא"ש געשריבן בריוו פאר אידישע קינדער; מוהרא"ש האט געשריבן א חשבון פון זיבעציג טויזנט בריוו. בריוו וואס זענען מחזק יעדן איינעם אין יעדן מצב וואו ער געפינט זיך, ווי וואלטן מיר געווען ווי וואלטן מיר אויסגעזען ווען נישט די ספרים און די בריוו וואס איז אונז אזוי מחי' ומחזק.


ווער עס דארף א ישועה זאל מנדב זיין געלט פארן בית הדפוס פאר דרוקן אשר בנחל, און אזוי אויך די אנדערע ספרים און קונטרסים. מוהרא"ש האט מבטיח געווען מען וועט זען ישועות, און אזוי פיר איך זיך ווען איך דארף א ישועה, איך בין מנדב געלט צו דרוקן די ספרים און קונטרסים.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א פרייליכן חנוכה.

#76 - די שמחה פון צינדן חנוכה לעכט, זאל איבעררינען אויף די משפחה
שמחה, תודה והודאה, חנוכה, חומרות

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת מקץ, כ"ג כסליו, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


מארגן נאכט צינדן מיר שוין די הייליגע מנורה, דער עיקר זאלסטו זען עס זאל זיין פרייליך אין שטוב, מאך די מצוות מיט גרויס שמחה, בעט אסאך דעם אייבערשטן אויף שמחה, און ווען דו טוסט די מצוות - זאלסטו אריינלייגן דיינע פרומקייטן אין איין זאך, נאר אין זיין פרייליך און צו טון די מצוה מיט א חיות, נישט מיט קיין עצבות ומרה שחורה.


דער סמ"ך מ"ם קומט צו די ערליכע אידן מיט א פארשטעלאכטס פון חומרות, ער נעמט די שעדליכע זאך פון עצבות ומרה שחורה, די שעדליכע זאך פון איבערטראכטן און די מחשבות 'יא יוצא געווען? נישט יוצא געווען?' און ער טוט דאס אן מיט א פרומע קלייד, מיט די נאמען 'חומרות' און מיט די נאמען 'זיין א מהדר', אבער זיין כונה איז - אראפ צו ווארפן דעם מענטש אין עצבות ומרה שחורה, אין נוקבא דתהומא רבא רחמנא לצלן.


בעט דעם אייבערשטן נאר אויף שמחה; ווען דו גייסט צינדן די הייליגע לעכט, די נירות חנוכה - זאלסטו נאר זיין פרייליך, עס זאל איבער רינען פון דיין שמחה אויף דיין משפחה.


חנוכה איז א צייט פון דאנקען און לויבן דעם אייבערשטן אויף די חסדים וואס דער אייבערשטער טוט מיט אונז.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#75 - אפילו דו ביסט אזוי ווי דו ביסט, זאלסטו גיין אין מקוה
מקוה, חנוכה, שלום בית

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת מקץ, כ"ב כסליו, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


הויב אן דיין טאג מיט מקוה, ענדערש גיי אין מקוה פארן לערנען און זאגן תהילים, ווי איידער צו בלייבן אין שטוב לערנען און זאגן תהילים - אן מקוה. וואלסטו געוואוסט דאס גרויסקייט פון מקוה, צו וואס מען קען זוכה זיין יעדע מאל מען גייט אין מקוה - וואלסטו די ערשטע זאך געלאפן אין מקוה.


מוהרא"ש זכותו יגן עלינו ברענגט פון הייליגן מאור ושמש זכותו יגן עלינו (מאור ושמש, פרשת אמור), אז די כת ש"ץ ימח שמם זענען געווארן אפיקורסים ווייל זיי זענען נישט געווען נזהר אין טבילת עזרא; זיי האבן עוסק געווען אין קבלה אן טהרה. און פארקערט אויך, דער הייליגער בעל שם טוב זכותו יגן עלינו האט געזאגט פאר זיינע תלמידים אז ער איז צוגעקומען צו זיינע מדריגות ווייל ער האט זיך אסאך גע'טובל'ט.


זיי מקפיד אויף מקוה, אפילו דו ביסט אזוי ווי דו ביסט - זאלסטו גיין אין מקוה. דער הייליגער רבי נתן זכרונו לברכה האט געזאגט: "'מקוה' איז מלשון 'תקוה', אז מען גייט אין מקוה - האט מען א תקוה אז מען וועט אלעס פאררעכטן". אזוי אויך האט דער הייליגער רבי אהרן קארלינער זכותו יגן עלינו געזאגט: "מקוה איז טאקע נישט קיין מצוה, אבער צו וואס מקוה קען צוברענגען קען נישט קיין שום אנדערע מצוה צוברענגען".


קוק נישט אן שלום בית ווי א מאדערנע זאך, כאילו דאס רעדט מען ביי די מאדערנעזירטע פלעצער, און ווי מער פרום מען וויל זיין - דארף מען מער זיך קריגן אין שטוב, חס ושלום אזוי צו טראכטן; דער רבי האט זייער שטארק געווארנט מיר זאלן זיך פירן אין שטוב מיט שלום און ליבשאפט, מען האט נישט געקענט קומען צום רבי'ן אויב מען האט זיך געקריגט, און אז דו ווילסט זיין ביים רבי'ן אויף שבת חנוכה (בלייבן אין שטוב און זיין ביים רבי'ן) - זאלסטו זיך איבערבעטן, און פון היינט נאר רעדן מיט דרך ארץ און מיט ליבשאפט.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#74 - חנוכה איז מען אין שטוב
תודה והודאה, חינוך הילדים, חנוכה

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת וישב, ט"ו כסליו, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


קומענדיגע וואך איז שוין חנוכה, דו ווייסט אז מוהרא"ש האט נישט געהאלטן פון די וואס פארן קיין אומאן אום חנוכה, מען לאזט איבער די משפחה. מוהרא"ש זאגט, חנוכה איז מען אין שטוב, די קינדער דארפן זען דעם טאטן צינדן די מנורה. אמת, ווען דער רבי האט געלעבט האט דער רבי געזאגט מען זאל קומען צו אים שבת חנוכה, דאס איז געווען בחיים חיותו פון הייליגן רבי'ן, היינט - זאגט מוהרא"ש - גייט מען נישט אין ערגעץ, חנוכה בלייבט מען אין שטוב צינדן די מנורה מיט די קינדער.


בכלל איז גוט צו וויסן, די געזונטסטע און דאס בעסטע פאר קינדער איז - זיין אין שטוב, קינדער דארפן נישט מער ווי א ווארעמע שטוב, וואו טאטע מאמע קריגן זיך נישט, וואו טאטע מאמע רעדן שיין איינער צום צווייטן און זענען פרייליך; דאס דארפן קינדער, סיי חנוכה, און סיי א גאנץ יאר; נישט מתנות מאכט פרייליך, נישט אוועק פארן מאכט פרייליך, און זיכער נישט שבת און יום טוב, וואס די קינדער קוקן ארויס צו זיצן מיט די עלטערן ביים טיש און זיך אויפבויען גייסטיש.


חנוכה איז א צייט וואס מען קען זוכה זיין צו שפירן דעם אור הגנוז לצדיקים, דורך תודה והודאה, דאנקען און לויבן דעם אייבערשטן פאר אלע חסדים וואס ער טוט מיטן מענטש; ווי מער מען געוואוינט זיך צו, מען דאנקט אים - אלץ מער שפירט מען דעם אור הגנוז, עס ווערט ליכטיג.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#73 - לערנען מיט תלמידות פון זיך שערן די האר נאך די חתונה
חנוכה, ניגונים, שערן די האר, בית פיגא

בעזרת ה' יתברך - מוצאי שבת קודש פרשת ויצא, ז' כסליו, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


מרת ... תחי', מנהלת בית פיגא, קרית ברסלב ליבערטי


לייגט אריין אין די קעריקולעם פון בית פיגא מען זאל לערנען מיט די תלמידות פון דאס גרויסקייט פון זיך שערן די האר נאך די חתונה, מען קען נישט קומען מיט א שער מאשין א טאג נאך די חתונה און אפשערן די האר ווען די כלה האט נישט געהערט וואס איז דאס זיך אפשערן; עס איז נישט גענוג צו געבן א שיעור איין מאל א יאר פון דעם, ווייל נישט אלע תלמידות קומען פון שטיבער וואו מען לויבט אויס צניעות, און ווי מען לויבט אויס דאס גיין אין די וועג פון צדיקים, עס זענען דא שטיבער וואו מען קרעכצט ווי שווער עס איז צו זיין א איד, און אונזער ארבעט איז ליכטיג מאכן די הערצער פון די תלמידות, זיי געבן צו שפירן די זיסע טעם פון זיין איידל און גיין אין די וועג פון צדיקים.


יעצט אז מען זינגט מיט די מיידלעך ניגונים פון חנוכה, זאל מען טוישן די ווערטער פון די ליד: "איך בין א מכבי, איך בין א מכבי", צו די ווערטער: "איך בין א איד, איך בין א איד"; ווייל די ערב רב האבן גענומען די ווארט מכבי, זיי זענען דאס מגשם וכו', דארפן מיר זינגען: "איך בין א איד", "איך בין א איד".


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.