בריוון פונעם ראש ישיבה שליט"א

#122 - יעדע ריר, יעדע פינטל, איז מיט א פונקטליכער חשבון
חנוכה, אמונה

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת ויגש, ב' טבת, זאת חנוכה, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


טייערער ליבער ... נרו יאיר


יעצט חנוכה דארפן מיר זיך בארעכענען, אריינטראכטן אין די גרויסקייט פונעם אייבערשטן; חנוכה ווערט אנטפלעקט אז אלעס אויף די וועלט איז אלקות, אפילו די טבע איז אויך אלקות; דאס אז אויל ברענט איז נישט ווייל אויל ברענט, נאר ווייל דער אייבערשטער זאגט אז אויל זאל ברענען, און אזוי אויך מיט יעדע זאך; חנוכה ווערט אנטפלעקט די אמונה.


איך בעט דיר זייער טייערער ברודער, שטארק זיך מיט אמונה און בטחון, גלייב אינעם אייבערשטן אז אלעס איז מיט א חשבון, און אז דער אייבערשטער האט נישט פארגעסן פון דיר, יעדע ריר פון דיר, יעדע פינטל - איז מיט א פינקטליכער חשבון פאר דיין אייביגע טובה.


מאך זיך א שיעור אין משניות, זאג יעדן טאג כאטש איין פרק משניות מיט פינף קאפיטלעך תהילים, און דער אייבערשטער זאל דיר העלפן זאלסט זיין געזונט און שטארק פיזיש און גייסטיש, און זאלסט האבן הצלחה אין אלע דיינע מעשים.



 

#121 - זאת חנוכה קען מען פועל'ן ישועות
חנוכה, אמונה

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת ויגש, ב' טבת, זאת חנוכה, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


היינט איז זאת חנוכה, עס שטייט פון צדיקים אז מען קען פועל'ן ישועות; זאלסטו נישט זיין קיין בטלן, זיי זיך מקבל א גוטע קבלה, זאג פארן אייבערשטן דיין קבלה און בעט אים ער זאל דיר העלפן, וועסטו זען א גרויסע נס.


שטארק זיך אין אמונה, 'זאת' איז אמונה, אזוי זאגט דער הייליגער זוהר (הקדמת תיקוני זוהר, דף יא:), דאס איז דער נאמען פון 'זאת חנוכה', חנוכה איז מען זוכה צו אמונה, מען באקומט א שטארקע אמונה צו וויסן און גלייבן אז דער אייבערשטער איז אלעס, ער פירט אלעס, ער מאכט אלעס, נישטא גארנישט אויסער אים.


איך בין געווען שבת חנוכה אין שטעטל, עס איז געווען א הערליכע שבת, א הערליכע קיבוץ מיט אנשי שלומינו; דער אייבערשטער זאל העלפן מיר זאלן זוכה זיין צו אלע תיקונים וואס דער רבי איז מתקן אין די צייטן.

#120 - א גוטע קבלה אום זאת חנוכה
צניעות, חנוכה, חיזוק פאר פרויען

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת ויגש, ב' טבת, זאת חנוכה, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


מרת ... תחי'


היינט איז זאת חנוכה, עס שטייט פון צדיקים אז מען קען היינט פועל'ן ישועות; זייט אייך מקבל א גוטע קבלה, זאגט פארן אייבערשטן אייער קבלה און בעט אים ער זאל אייך העלפן, וועט איר זען א גרויסע נס.


זייט אייך מקבל א גוטע זאך אין צניעות, ווייל חס ושלום אויב מען פירט זיך נישט בצניעות - פארטרייבט מען די שכינה פון שטוב. דער אייבערשטער זאגט (דברים כג, טו): "וְלֹא יִרְאֶה בְךָ עֶרְוַת דָּבָר וְשָׁב מֵאַחֲרֶיךָ", דורך פריצות, דורך זיך נישט פירן איידל, דורך גיין אנגעטון נישט איידל - פארטרייבט מען מיך; דעריבער זאלט איר זיך מקבל זיין עפעס א גוטע זאך אין צניעות, גיין אנגעטון שטרומפ וואס זעט נישט אויס ווי די פיס, גיין אנגעטון קליידער וואס איז נישט אויסגעפאסט אויפן קערפער וכו' וכו'.


דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#119 - מיר שעצן אייער הארציגע ארבעט
חנוכה, הכרת הטוב

בעזרת ה' יתברך - חנוכה, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


לכבוד דער חשוב'ער מגיד שיעור ... שליט"א


א גרויסן יישר כח פאר אלעס וואס איר טוט מיט אונזערע קינדער, בפרט מיט אונזער זון הבחור ... נרו יאיר; פארן לערנען מיט אים גמרא, הלכה, חומש רש"י, יראת שמים און מידות טובות.


חנוכה איז א צייט פון דאנקען און לויבן, א צייט פון הכרת הטוב, און נאר אז מען האט הכרת הטוב פאר מענטשן האט מען הכרת הטוב פארן אייבערשטן; דעריבער שיקן מיר – איך און מיין ווייב – א טיפ, ארויסצואווייזן אז מיר שעצן אייער הארציגע ארבעט.


... ומשפ'

#118 - מתפלל זיין מיט די קינדער ביי רבי מאיר בעל הנס
חנוכה, צדקה, מוסדות, ארץ ישראל

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת מקץ, כ"ה כסליו, א' דחנוכה, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


לכבוד יצחק פאפנהיים נרו יאיר, מנהל מוסדות היכל הקודש בארץ הקודש


איך וויל דיר בעטן זאלסט מסדר זיין, צאמנעמען אלע תלמידים פון די מוסדות, סיי פון ירושלים, בני ברק און פון טבריה, זיי זאלן פארן זאת חנוכה קיין טבריה צום קבר רבי מאיר בעל הנס מתפלל זיין.


זאת חנוכה איז זייער א הייליגע צייט, עס שטייט פון הייליגע צדיקים אז זאת חנוכה איז די גמר פון אלע תיקונים. אלע תפילות און אלע מצוות פון חודש אלול, סליחות, ראש השנה, עשרת ימי תשובה, יום הקדוש, סוכות, הושענא רבא, שמיני עצרת און שמחת תורה; ווען עס קומט זאת חנוכה - דעמאלט ווערט די גמר פון אלע תיקונים.


איך וויל דו זאלסט זיך פארבינדן מיט ר' אהרן וועבערמאן, נעמען פון אים די נעמען פון די אלע תומכים וואס געבן זייער נדבה פאר אונזערע מוסדות אין ארץ הקודש, און די קינדער זאלן מתפלל זיין פאר זיי.


איך וועל שרייבן פאר ר' אהרן זאל דיר שיקן די נעמען מיט די בקשות פאר אלע וואס זענען מזכיר טעגליך דעם צדיק'ס נאמען און געבן צדקה פאר רבי מאיר בעל הנס, און בעטן יעדע מאל ביים געבן צדקה אלקא דמאיר ענני.


שטארק זיך מיט דיין הייליגע ארבעט; די שווערע געפילן וכו' - דאס האבן אלע וואס ארבעטן בנאמנות; נאר די וואס ארבעטן מיט אן אמת האבן די מחשבות וכו' וכו'.


בנוגע קומען קיין ארץ ישראל; איך וויל זייער שטארק קומען, איך האף צו קומען, איך וועל דיר מודיע זיין בקרוב אויב איך קום.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א פרייליכן חנוכה.

#117 - אריינפרעגלען אמונה אין די פיצלעך קינדער
חנוכה, מוסדות, הדרכות

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת וישב, י"ח כסליו, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


מרת ... תחי'


מוהרא"ש זאגט פשט אין וואס חכמינו זכרונם לברכה זאגן (בראשית רבה ב, ד), די יוונים האבן גוזר געווען אז מען זאל איינקריצן אין די הארן פונעם אקס "שֶּׁאֵין לָכֶם חֵלֶק בֶּאֱלֹקֵי יִשְׂרָאֵל"; וואס עפעס אויפן הארן פונעם אקס? נאר מען פלעגט ניצן א קרן, א הארן – צו מאכן א באטל פאר קינדער צו טרינקען, די יוונים האבן געוואלט אז די קליינע פיצלעך קינדער זאל אויפוואקסן מיט כפירה רחמנא לצלן, און אונזער ארבעט איז – אריינפרעגלען אין די פיצלעך קינדער אז עס איז דא א באשעפער אויף די וועלט.


איך הער זייער גוטע גריסן ווי איר לייגט אריין פיל ווארעמקייט אין די קינדער, בפרט אין די קליינע; ווי איר מאכט הערליכע ניגונים וואס פילט אן די קינדער מיט אזויפיל תוכן. איך וויל בעטן אז אין יעדע ניגון און אין יעדע זאך וואס ווערט געטון אין בית פיגא זאל מען אריינלייגן די אמונה, ווייל לויט וואס טוט זיך יעצט אין די וועלט, די גרויסע ביטערע שווערע נסיונות פון מינות וכפירה, דארף מען בראקן און פרעגלען אמונה; יעדן טאג דארף מען זינגען מיט די תלמידות ניגוני אמונה, אז אלעס איז דער אייבערשטער און פון בעטן דעם אייבערשטן, און פון דאנקען דעם אייבערשטן, אויך אלע סיינס (טאוולען) דארפן אויסשרייען 'עס איז דא א באשעפער'; ווייל נאר דאס דארפן נשמות ישראל, נאר אמונה, צדיק, תפילה וכו'.

#116 - איבערגעבן אינגאנצן צום אייבערשטן
שמחה, חנוכה

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת מקץ, כ"ח כסליו, ד' דחנוכה, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


אז דו ווילסט האבן שיינע חנוכה טעג קען דאס נאר זיין אז דו געבסט זיך אינגאנצן איבער צום אייבערשטן, ווייל לפי גודל הקדושה פון די טעג פארלייגן זיך די נישט גוטע צו אראפווארפן דעם מענטש אין כעס און מחלוקות; דער רבי זאגט (שיחות הר"ן, סימן ב): "וְדַרְכִּי", איך פיר זיך, "כְּשֶׁבָּא הַיּוֹם", ווען עס קומט א נייעם טאג, "אֲנִי מוֹסֵר כָּל הַתְּנוּעוֹת שֶׁלִּי", געב איך איבער דעם גאנצן טאג פארן אייבערשטן, "וְשֶׁל בָּנַי, וְהַתְּלוּיִים בִּי, עַל הַשֵּׁם יִתְבָּרַךְ", איך געב איבער פארן אייבערשטן אלע מיינע קינדער און אלע וואס זענען אנגעהאנגען אין מיר, "שֶׁיִּהְיֶה הַכֹּל כִּרְצוֹנוֹ יִתְבָּרַךְ", אז אלעס זאל זיין אזוי ווי דער אייבערשטער וויל, "וְזֶה טוֹב מְאֹד", און דאס איז זייער א גוטע זאך, ווייל אזוי קען מען זיין רואיג אז אלעס וואס פירט זיך, אלעס וואס פאסירט - איז אזוי ווי דער אייבערשטער וויל.


ספעציעל ווען עס קומען הייליגע טעג דארף מען דאס מער וויסן, די זאך פון זיך איבערגעבן פארן אייבערשטן די גאנצע טאג. דער רבי זאגט דארט ווייטער: "וְכֵן כְּשֶׁמַּגִּיעַ שַׁבָּת אוֹ יוֹם טוֹב", אזוי אויך ווען עס קומט שבת אדער יום טוב, "אֲזַי אֲנִי מוֹסֵר כָּל הַהִתְנַהֲגוּת וְכָל הָעִנְיָנִים וְהַתְּנוּעוֹת שֶׁל אוֹתוֹ הַשַּׁבָּת אוֹ הַיּוֹם טוֹב לְהַשֵּׁם יִתְבָּרַךְ, שֶׁיִּהְיֶה הַכֹּל כִּרְצוֹנוֹ יִתְבָּרַךְ", געב איך זיך אינגאנצן איבער פארן אייבערשטן, "וַאֲזַי, אֵיךְ שֶׁמִּתְנַהֵג בְּאוֹתוֹ הַשַּׁבָּת וְיוֹם טוֹב, שׁוּב אֵינוֹ חוֹשֵׁב וְחוֹשֵׁשׁ כְּלָל שֶׁמָּא לֹא יָצָא יְדֵי חוֹבָה בְּהַנְהָגַת קְדֻשַּׁת אוֹתוֹ הַיּוֹם, מֵאַחַר שֶׁכְּבָר מָסַר הַכֹּל לְהַשֵּׁם יִתְבָּרַךְ, וְסָמַךְ עָלָיו יִתְבָּרַךְ לְבַד". אזוי בין איך רואיג און פרייליך פונעם שבת און פונעם יום טוב, איך דארף נישט איבערטראכטן און איבערקלערן צי איך האב גוט געטון אדער נישט.


היינט נאכט צינדט מען די פינפטע לעכטל, מוהרא"ש האט געבעטן די תלמדים אין יבנאל זיי זאלן יעדע יאר די פינפטע לעכט מאכן א סעודה, דאנקען דעם אייבערשטן אז מען איז נאך געבליבן ביים צדיק, מען איז נאכנישט אוועק געגאנגען און געווארן פון די מתנגדים, פון די חולקים; וויפיל דארפן מיר דאנקען דעם אייבערשטן אז מיר זענען ביים רבי'ן אין חדר היכל הקודש.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א פרייליכן חנוכה.

#115 - בלייב ביים רבי'ן, דראפע זיך און דערהאלט זיך
חנוכה, התחזקות

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת מקץ, כ"ז כסליו, ג' דחנוכה, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


יעצט חנוכה זאלסטו סיי דאנקען און סיי בעטן אויף דעם וואס דו ביסט מקורב געווארן צום צדיק אמת, צום הייליגן רבי'ן - וואס רייניגט דיך פון אלע בלאטעס, און אויך זאלסטו בעטן אסאך דעם אייבערשטן זאלסט נישט אפלאזן דעם צדיק.


מוהרא"ש זאגט ווען מען זאגט דעם קאפיטל "מזמור שיר חנוכת הבית לדוד", ביי די ווערטער: "אליך ה' אקרא ואל ה' אתחנן" - דארף מען זייער אסאך בעטן אויף דעם פרט, מען זאל געדענקען וואס דער צדיק האט מיט מיר געטון, ווי ער האט זיך אזוי שטארק מוסר נפש געווען מיך צו ברענגען צום אייבערשטן, מען זאל נישט אריינפאלן אין קליפת יון, חכמת הטבע, וואס וויל פארשטעלן און באהאלטן דעם צדיק וואס האט בכח ארויסצונעמען דעם מענטש פון די גרעסטע טומאות און די גרעסטע זוהמות, און ווען מען זאגט "מה בצע בדמי ברדתי אל שחת, היודך עפר היגיד אמתך" - זאל מען זיך אויסוויינען אז מען זאל נישט האבן קיין קשיות אויפן צדיק, מען זאל געדענקען ווער מען איז באמת, וויפיל מען האט פוגם געווען, ווי ווייט מען איז פונעם אייבערשטן, איז ווי אזוי קען מען בכלל פארשטיין דעם צדיק.


ברודער, אז דו ביסט שוין איבערגעקומען אלעס ביז אהער - זאלסטו נישט אפלאזן די הייליגע וועג, בלייב ביים רבי'ן, דראפע זיך און דערהאלט זיך, דער רבי וועט דיך ברענגען צו די העכסטע פלאץ, אזוי ווי ער האט געזאגט (חיי מוהר"ן, סימן שנד): "אויף צוויי כיתות מענטשן האב איך גרויס רחמנות, אויף די מענטשן וואס זענען נישט מקורב געווארן צו מיר און אויף די מענטשן וואס האבן יא געוואוסט פון מיר אבער האבן מיך נישט געפאלגט, ווייל איך ווייס אז עס וועט קומען א צייט ווען מען וועט ליגן מיט די פיס צום טיר, דעמאלט וועט דער מענטש גרויס חרטה האבן פארוואס ער איז נישט מקורב געווארן צו מיר און פארוואס ער האט מיך נישט געפאלגט, ווייל אויב וואלט ער געווען מקורב צו מיר און מיך געפאלגט, וואלט נישט געווען קיין דרגא אויף דער וועלט וואס ער וואלט נישט צוגעקומען דערצו, אבער דעמאלט וועט שוין גארנישט נוצן, עס וועט שוין זיין צו שפעט".


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א פרייליכן חנוכה.

#114 - פרייליך מאכן די גאנצע שטוב
חנוכה, תהלים

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת מקץ, כ"ה כסליו, א' דחנוכה, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


מיר זענען אריין אין די ליכטיגע חנוכה טעג, חנוכה איז דער עיקר דאס דאנקען און לויבן דעם אייבערשטן אויף די ניסים וואס ער טוט מיט אונז. אזוי ווי דער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק ב', סימן ב), חנוכה איז א צייט פון דאנקען און לויבן דעם אייבערשטן, וואס דאס איז דער תענוג פון עולם הבא - צו דאנקען דעם אייבערשטן און אים צו לויבן, וויסן אז אלעס איז ער און ער איז אלעס; דורכן דאנקען דעם אייבערשטן ווערט מען נאנט צום אייבערשטן, ווייל ווי מער מען ווייסט אז אלעס איז נאר דער אייבערשטער אליין - איז מען נענטער צו אים.


דער עיקר זאלסטו זיין פרייליך און פרייליך מאכן די גאנצע שטוב; קינדער האבן ליב פרייליכע צייטן, מאך זיי זאלן ליב האבן חנוכה, זיי זאלן ליב האבן מצוות.


זע צו זאגן תהלים, און טייטשט די ווערטער מיט דיינע אייגענע איבערגייאכץ, ווייל דער הייליגער בעל שם טוב זכותו יגן עלינו האט מגלה געוען אז אויבן אין הימל איז זייער חשוב ווען מען זאגט תהלים און מען טייטשט זיך אליינס אריין אין די ווערטער, און אמאל האט דער הייליגער בעל שם טוב געזאגט פאר זיינע תלמידים איך וויל ענק ווייזן ווי זיס די קאפיטלעך תהלים איז אין הימל ווען מען זאגט דאס מיט א תמימות, מען בעט פאר אלעס וואס מען דארף; ער האט זיי געהייסן זיך פארמאכן די אויגן און זיי האבן געהערט א שיינע זיסע געזאנג, איינער האט געזינגען: "אשרי האיש אשר לא הלך בעצת רשעים... הייליגער באשעפער העלף מיר, דער פריץ וויל מיך ארויסווארפן פון מיין דירה, איך האב נישט קיין געלט פאר רענט", א צווייטע זיסע קול זינגט: "למנצח מזמור לדוד... רבונו של עולם, העלף מיר אז מיין קו זאל צוריק אנהייבן געבן מילך, לעצטנס קומט נישט קיין מילך"; זיי האבן זיך זייער מחי' געווען צו הערן די זיסע קולות וואס האט זיך געהערט מיט אזא געשמאק, דער הייליגער בעל שם טוב זכותו יגן עלינו האט זיי געזאגט: "אין הימל קוקט מען גאר אנדערש אויף א קאפיטל תהלים ווי דא, אין הימל איז דאס א געוואלדיגע חשיבות".


געב חנוכה געלט פאר דיינע קינדער'ס מלמדים און טיטשערס, און באדאנק זיך פאר זיי.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א פרייליכן חנוכה.

#113 - די נס פון ערב חנוכה
חנוכה, מנהגים, אשר בנחל

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת מקץ, כ"ד כסליו, ערב חנוכה, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


היינט ערב חנוכה איז אונזער יום טוב, ווייל פאר צוויי און זעכציג יאר צוריק ערב חנוכה האט מוהרא"ש אנגעהויבן שרייבן די ליכטיגע הייליגע בריוו פון אשר בנחל.


מוהרא"ש האט דערציילט, ערב חנוכה שנת תשכ"ד האבן אנגעהויבן פלוצלונג קלאפן אין טיר בחורים, זיי האבן דערציילט פאר מוהרא"ש זייערע ביטערע נסיונות, ווי זיי ראנגלען זיך מיטן שרו של עשו, ווי זיי פאלן אין די עבירה פון פגם הברית רחמנא לצלן. מוהרא"ש האט נישט געוואוסט וואס צו טון, ביז ער האט זיך גע'חלומ'ט ווי דער רבי זאגט אים ער זאל שרייבן התחזקות אין דעם פרט פאר אלע וואס פאלן אין די עבירות; ומעשה שהיה כך היה, יענעם יאר, שנת תשכ"ד, נאנט צו חנוכה חלומ'ט זיך פאר מוהרא"ש ווי ער זעט דעם רבי'ן שפאצירן מיט מוהרנ"ת, ער זעט ווי דער רבי רעדט מיט אים עפעס א טיפע זאך, און מוהרא"ש איז צוגעגאנגען צום רבי'ן, זיך צוגעבויגן און זייער שטארק אנגעהויבן צו וויינען, און שטילערהייט געזאגט פארן רבי'ן אז בחורים און אינגעלייט דערציילן אים וואס גייט אויף זיי אריבער, זייערע ביטערע נסיונות אין פגם הברית, הוצאת זרע לבטלה רחמנא לצלן. מוהרא"ש האט געוויינט צום רבי'ן אז מען שרייבט אים בריוו און ער ווייסט נישט וואס זיי צו ענטפערן, און מוהרא"ש האט געזען אין חלום ווי מוהרנ"ת איז בייז פארוואס ער האט איבערגעהאקט זייער שמועס, ער האט געווינקען פאר מוהרא"ש זאל נישט שטערן, אבער דער רבי האט געקוקט מיט א גרויסע שמייכל און געוויזן פאר רבי נתן ער זאל אים לאזן אויסרעדן, און מוהרא"ש האט דערציילט פארן רבי'ן וואס גייט פאר אין דעם דור, די שרעקליכע נסיונות וואס בחורים און אינגעלייט גייען אריבער, מען ווערט נכשל בפגמי הברית רחמנא לצלן – "וואס זאל איך זיי זאגן? וואס זאל איך זיי שרייבן?" האט אים דער רבי געזאגט: "שרייב, שרייב זיי, איך וועל דיר העלפן שרייבן שיינע זאכן", און פלוצלונג זענען זיי נעלם געווארן. קוק נאך די מעשה אין אשר בנחל (חלק כא, מכתב ג' קיז).


היינט ערב חנוכה איז געשען די נס אז מיר האבן זוכה געווען אין אונזער דור צו אזעלכע ספרים וואס זענען אזוי אפן מגלה דעם אייבערשטן, אפילו דער נידריגסטער און געפאלענער, אז ער וועט לערנען די בריוו וועט אים ליכטיג ווערן; בעט איך דיר מיין ליבער ברודער, מיין הארציגער חבר, מאך זיך א שיעור צו לערנען דעם הייליגן ספר אשר בנחל. מוהרא"ש זאגט אז מען האט אמאל אויסגעלויבט פאר מוהרנ"ת דעם ספר 'שני לוחות הברית' פונעם של"ה הקדוש זכותו יגן עלינו, אז דאס איז ממש א כל בו, ווייל עס פארמאגט אין זיך אלעס; דרוש, חסידות וכו', האט זיך רבי נתן אויסגעדרוקט אויף זיינע ספרים 'ליקוטי הלכות': "מיינע ספרים איז דעם אייבערשטנ'ס גן עדן", ווייל ווען מען לערנט ליקוטי הלכות ווערט מען אזוי מחוזק אז מען שפירט זיך ווי אין גן עדן, און מוהרא"ש האט אויסגעפירט: "און דער ספר אשר בנחל איז דער אייבערשטער אליינס", ווייל מען קען נישט טרעפן נאך א ספר וואס זאל זיין אזא שטיק געטליכקייט ווי דער ספר; וואו מען עפנט נאר אויף דעם ספר, יעדע איינציגסטע בריוו זעט מען די לויטערע אמונה און מען הייבט אן בענקען צום אייבערשטן, נאך האט מוהרא"ש געזאגט: "איך פלעג זען אינגעלייט זוכן און נישטערן אין ספרים צו טרעפן עפעס התחזקות; מען מישט אהער און מען מישט אהין, מען זוכט וואו קען מען טרעפן אביסל חיזוק, מען זוכט א ווארט אדער א רמז אז מען קען נאך תשובה טון, האב איך דעמאלט אפגעמאכט אז איך וועל ארויס געבן אזעלכע ספרים וואס מען וועט נישט דארפן מישן אהער און אהין, מען וועט נישט דארפן זוכן התחזקות, נאר וואו מען וועט נאר עפענען דעם ספר וועט מען גלייך טרעפן וואס מען דארף צו קענען ווערן אן ערליכער איד".


היינט נאכט צינדט מען די ערשטע לעכטל, ביי אונז איז דער מנהג זיך אנצוטון שטריימל און בעקיטשע, מען וואשט זיך די הענט, מען זאגט דעם לשם יחוד, מען רופט צאם אלע קינדער, אלע זאלן זען ווי דער טאטע צינדט אן די הייליגע לעכטלעך, אויך ווארט מען אויף די ווייב זי זאל זיין גרייט, זי זאל זיך אויך וואשן די הענט, ווייל זי איז יוצא מיטן מאן'ס צינדן, און מען מאכט די ברכות הויך מיט שמחה, מיטן נוסח. די ערשטע נאכט מאכט מען דריי ברכות און מען צינדט אן די לעכט, מען זאגט הנרות און מען זינגט די זמירות.


מען זיצט לכל הפחות א האלבע שעה און מען זינגט זמירות, מען רעדט צו די קינדער, און אז מען קוקט אריין אין די לעכטלעך זעט מען נייע זאכן, מען הייבט אן פארשטיין עס איז נישטא קיין אנדערע תכלית אויף די וועלט נאר צו דינען דעם אייבערשטן, נאר לערנען תורה און דאווענען, און אויפשטעלן ליכטיגע דורות פארן אייבערשטן.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א פרייליכן חנוכה.

#112 - רעד צו דיינע טעכטער פון זיך אפשערן די האר נאך די חתונה
חינוך הילדים, חנוכה, שערן די האר

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת מקץ, כ"ד כסליו, ערב חנוכה, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


ביי די חנוכה לעכט זאלסטו רעדן צו דיינע קינדער, דיינע טעכטער - פון דאס גרויסקייט פון זיך אפשערן די האר נאך די חתונה, יעצט ווען זיי זענען נאך קליין - זאלסטו רעדן צו זיי, און יעצט ווען דו זיצט ביי די מנורה, ביי די הייליגע לעכט זאלסט שמועסן מיט זיי, דערצייל זיי ווי שיין עס איז ווען מען פאלגט א צדיק און די ברכות וואס מען איז זוכה צו באקומען אז מען שערט זיך אפ די האר.


אויך זאלסטו בעטן ביי די לעכט: "הייליגער באשעפער העלף מיר מיינע טעכטער, מיינע דורות - זאלן אלע זיין הייליג, אלע זאלן גיין בדרך צדיקים, אלע זאלן זיך אפשערן די האר נאך די חתונה מיט שמחה, און זיך נישט לאזן פארפירן פון די בייזע ווינטן וואס בלאזן ביי אידישע קינדער"; ווייל מיר האבן אזויפיל געהערט פון מוהרא"ש די ווערטער פון זוהר אז אין דעם שטוב וואו מען שערט זיך נישט וועט הערשן עניות און דחקות, פון דעם שטוב וועט שוין קיין גוטע קינדער נישט ארויסקומען, אין דעם שטוב וועט נישט זיין קיין ברכה וכו' וכו'. דער זוהר הקדוש זאגט (נשא קכה:): 'תּוּנְבָא לֵיתֵי' א קללה זאל קומען, 'עַל הַהוּא בַּר נָשׁ' אויף דעם מענטש, 'דְּשָׁבַק לְאִנְתְּתֵיהּ' וואס לאזט זיין ווייב, 'דְּתִתְחַזֵי מִשַׂעֲרָא דְּרֵישָׁה לְבַר' אז איר האר פון קאפ זאל זיך ארויסזען. 'וְדָא הוּא חַד מֵאִינּוּן צְנִיעוּתָא דְּבֵיתָה' דאס איז פון די יסודות פון א אידישע שטוב, אז מען זאל נישט זען די האר פון די פרוי. 'וְאִתְּתָא דַּאֲפִּיקַת מִשַׂעֲרָא דְּרֵישָׁה לְבַר' און א פרוי וואס גייט מיט אויפגעדעקטע האר, 'לְאִתְתַּקְּנָא בֵּיהּ' זיך שיין צו מאכן, 'גָּרִים מִסְכְּנוּתָא לְבֵיתָא' איז זי גורם אז עס זאל זיין ארעמקייט אין שטוב, 'וְגָרִים לִבְנָהָא דְּלָא יִתְחַשְּׁבוּן בְּדָרָא' און זי איז גורם אז אירע קינדער וועלן נישט מצליח זיין און זיי וועלן נישט זיין חשוב, 'וְגָרִים מִלָּה אַחֲרָא דְּשַׁרְיָא בְּבֵיתָא' אזוי אויך איז זי גורם אז דער סמ"ך מ"ם און די נישט גוטע זאלן זיך געפינען אין איר שטוב, 'מַאן גָּרִים דָּא' ווער איז דאס אלעס גורם? 'הַהוּא שַׂעֲרָא דְּאִתְחֲזֵי מֵרֵישָׁהּ לְבַר' די פרוי וואס איר האר זעט זיך ארויס.


ביי די לעכט זאלסטו זיך אויסוויינען צום אייבערשטן אז דיין ווייב און דיינע דורות זאלן האבן אמונת חכמים, פאלגן די צדיקים; אז מען פאלגט און מען גייט אין די וועגן פון צדיקים דערלייגט מען נישט, מען שפארט זיך איין אזויפיל פראבלעמען, מוהרא"ש זכרונו לברכה פלעגט שטענדיג זאגן: "מען וואלט געקענט איינשפארן אסאך צרות און יסורים וועגן דאס ביסל האר, אבער וואס זאל מען טון אז מענטשן זענען ענדערש גרייט צו ליידן ווי זיך אפשערן".


עס זענען דא וואס זאגן אז ענדערש זאל מען גיין מיט א טיכל און מיט די אייגענע האר ווי צו גיין מיט א שייטל, אבער אלע צדיקים פונעם פריערדיגן דור האבן געזאגט: "ענדערש גיין א שייטל און זיך אפשערן, ווי איידער גיין מיט צען טיכלעך און גיין מיט די אייגענע האר".


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א פרייליכן חנוכה.

#111 - געפאלענע, צעקלאפטע, און צעפליקטע, שפירן דעם אייבערשטן
חנוכה, אמונה

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת וישלח, י"ד כסליו, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר, קרית יואל מאנרא


ווען עס איז טונקל און שטאק פינסטער איז דא איין עצה; ארייננעמען אין זיך די אמונה, דאס מאכט ליכטיג. אזוי ווי עס שטייט (מיכה ז, ח): "כִּי אֵשֵׁב בַּחֹשֶׁךְ ה' אוֹר לִי", אז איך זיץ אין די טינקלקייט – איז דער אייבערשטער מיין ליכט; איז די עצה - חזר'ן די אמונה, אז אלעס איז לטובה, אלעס איז פאר אונזער גוטס, פאר אונזער תיקון; אזוי ווערט ליכטיג.


אשרינו מה טוב חלקינו אז מיר ווייסן פון א רבי מיט אזעלכע תלמידים וואס לאזן אונז נישט פאלן, א רבי וואס שיינט אריין אין אונז אמונה אפילו מיר זענען אזוי שטארק געפאלן למטה מעשרה טפחים, מיר ליגן ברשות הרבים, במקום הקליפות, בדיוטא התחתונה, אז מיר נידריגע געפאלענע צעקלאפטע און צעפליקטע – זאלן אויך שפירן דעם אייבערשטן, וואס דאס איז די נס חנוכה, אונז אויסצוהיילן און אונז מתקן זיין.


איך בענק זיך צו דיר.

#110 - ממש בקרוב גייען ענק זוכה זיין צו זרע של קיימא
קינדער, כיבוד אב ואם, חנוכה

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת וישלח, י"ד כסליו, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


משפחת ... שיחיו, קרית ברסלב


איך האב ענק שוין געשריבן צענדליגער בריוו, און נאך אביסל, ממש בקרוב – גייען ענק זוכה זיין צו זרע של קיימא. עס קען אויסקוקן אביסל אינטערעסאנט וואס איז יעצט מיט דעם בריוו, אבער איך בין זיכער אז דער אייבערשטער וועט ענק געבן קינדערלעך בזכות די אלע גוטע זאכן וואס ענק ביידע טוען, איך וויל ענק בעיקר בעטן ענק זאלן נישט פארלירן ענקער אמונה ובטחון, ענק זאלן ווייטער זיין שטארק גלייבן אז דער אייבערשטער וועט ענק העלפן.


איך ווייס עס איז ענק זייער שווער, בפרט ווען עס קומט די צייט וכו' און מען זעט אז מען איז נאכאלץ נישט געהאלפן געווארן, עס ווערט צוריק טונקל, עס קומט א שווארצע וואלקן וכו', דאך בעט איך ענק זייער, שטארקט אייך אינאיינעם מיט אמונה ובטחון, און פארטרייבט די עצבות ומרה שחורה, פארטרייבט די קליפות וואס ווילן ענק אריינווארפן אין יאוש.


די חנוכה טעג קומען שוין, חנוכה זאלן ענק זינגען און טאנצן 'על נסיך ועל נפלאותיך ועל ישועתיך'.


נעמט ענק פאר א גוטע קבלה אין די מצוה פון כיבוד אב ואם, נעמטס ענק פאר צו רופן יעדן טאג ענקערע עלטערן און זיי פרייליך מאכן מיט א ווערטל וכדומה, וועלן ענק זוכה זיין אז ענקערע קינדער וועלן ענק פרייליך מאכן.

#109 - וואו דארף מען זיין שבת חנוכה?
חנוכה, שטעטל, אומאן

בעזרת ה' יתברך - ערב שבת קודש פרשת וישב, כ"ב כסליו, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


דעם שבת זאלסטו זיין זייער פרייליך, דער הייליגער זוהר זאגט (יתרו פח.): "כָּל בִּרְכָאן דִּלְעֵילָּא וְתַתָּא בְּיוֹמָא שְׁבִיעָאָה תַּלְיָין", אלע ברכות פון די קומענדיגע וואך - איז אנגעהאנגען אינעם שבת; קומענדיגע וואך איז חנוכה, מען גייט זוכה זיין צו צינדן די הייליגע מנורה; זאלסטו שוין דעם שבת זיין פרייליך און בעט דעם אייבערשטן זאלסט זוכה זיין צו אלע קדושות פון חנוכה.


איך זע עס ווערט א צעמישעניש וואו מען דארף זיין שבת חנוכה וכו'; וויל איך דיר דאס קלאר מאכן. דער רבי האט געזאגט מען זאל קומען צו אים דריי מאל א יאר: ראש השנה, שבת חנוכה און שבועות, דער רבי האט געזאגט ווער עס וועט קומען צו אים אין די דריי זמנים וועט געראטעוועט ווערן פון עולם התוהו, און מוהרא"ש זאגט אז דאס איז געווען בחיים חיותו פון הייליגן רבי'ן, דעמאלט האט מען געדארפט קומען צו אים די דריי צייטן, און מען האט זוכה געווען צו די הייליגקייטן, אבער היינטיגע טעג, נאכן רבינ'ס הסתלקות - איז נישטא א געוויסע פלאץ וואו מען דארף זיין די דריי זמנים, נאר וואו אימער עס זענען דא א מנין אידן וואס גלייבן אין רבי'ן און לערנען דעם רבינ'ס ספרים - איז דארט גוט צו זיין אין די דריי זמנים; אויסער ראש השנה, דעמאלט דארף מען יא קומען קיין אומאן, ווייל אזוי האט מוהרנ"ת געזאגט, ער האט פארשטאנען פון רבי'ן אז קומען ראש השנה צו אים גייט אויך אן נאכן הסתלקות, און קיינער קען נישט קריגן אויף דעם, קיינער קען נישט זאגן פשטים אין דעם, ווייל קיינער פארשטייט נישט דעם רבי'ן אויסער רבי נתן; דער רבי האט געזאגט: "קיינער פארשטייט מיר נישט, נאר רבי נתן, און זיין חבר רבי נפתלי – אביסל"; (די שיחה אליינס דארף מען אויך וויסן ווי אזוי צו לערנען, מוהרא"ש זאגט מען לייגט א פינטל אינדערמיט, אז די לעצטע ווארט - אביסל - דאס האט דער רבי געזאגט אויף רבי נפתלי), און אז רבי נתן זאגט אז דער רבי - ווען ער האט גערעדט פון מעלות לבוא אליו לראש השנה, פון דאס גרויסקייט פון זיין ביי אים אויף ראש השנה - מיינט ער אויסדרוקליך אז אויך נאכן הסתלקות זאל מען קומען אויסדרוקליך קיין אומאן - קען קיינער נישט קריגן אויף דעם, און אפילו עס זאלן קומען למדנים, גאונים, מקובלים, בַּאבַּאס און אזוי ווייטער, וואס וועלן זאגן אז מען דארף בלייבן אין ארץ ישראל, אין ירושלים, אין מירון אדער ווייס איך וואו - וועלן מיר ווייטער פארן קיין אומאן אויף ראש השנה אזוי ווי מוהרנ"ת האט געזאגט, און זיך נישט לאזן פארדרייען און נישט אריינגיין אין ויכוחים מיט די וואס זוכן צו פארדרייען דעם הייליגן רבינ'ס ווערטער אזוי ווי רבי נתן האט פארשטאנען.


קיינער קען נישט זאגן אנדערש אין רבינ'ס ווערטער פון וואס מוהרנ"ת האט געזאגט, ווייל אן אים ווייסן מיר בכלל נישט פון רבי'ן, דער רבי האט געזאגט (חיי מוהר"ן, סימן שע): "מען דארף דאנקען רבי נתן, ווייל אן אים וואלט נישט געבליבן פון מיר קיין איין שמות בלעטל"; און וועם עס איז שווער צו פארן קיין אומאן, צום ביישפיל די ווייב זיינע צעבייסט אים און צעגראדזשעט אים וכו' וכו' אויב ער פארט אוועק ראש השנה פון שטוב, זאל ער זאגן דעם אמת, 'עס איז מיר שווער צו פארן ווייל מיין ווייב צובלוטיגט מיך וכו' וכו'', און נישט גורם זיין צו פארמינערן די קיבוץ ביים הייליגן רבי'ן וואס אין דעם איז תלוי די גאולה, און ווער עס האט מורא צו פארן מיט א פליגער, ער האט פחד גבוהים, ער האט א פחד אז די פליגער וועט אראפפאלן, זאל זאגן דעם אמת פארוואס ער פארט נישט קיין אומאן, און נישט פארנארן מענטשן אז מען דארף נישט פארן.


מיר האבן געזען ביי מוהרא"ש אז ער האט נישט געקריגט מיט קיינעם, נישט גערעדט פון קיינעם, ער האט נאר גערעדט פון רבינ'ס עצות, אבער אויב האט איינער זיך ארויסגעשטעלט קעגן פארן אויף אומאן, האט מוהרא"ש יענעם נישט פארשוויגן, און אין די לעצטע צען יאר פון מוהרא"ש'ס לעבן, ווען איך האב זוכה געווען מקורב צו ווערן, האב איך מיט געהאלטן עטליכע מאל ווי מוהרא"ש האט עס גענומען ממש צום הארצן; ווען איינער האט זיך ארויסגעשטעלט קעגן דעם רבינ'ס קיבוץ אין אומאן האט מוהרא"ש דאס נישט פארשוויגן, ווייל קיינער קען נישט זאגן אנדערש פון רבי'ן ווי רבי נתן האט פארשטאנען, און מיר וועלן זיך מוסר נפש זיין צו פארן צום רבי'ן מיט די קינדער אלע יארן ראש השנה.


דאס אלעס איז ראש השנה, אבער שבת חנוכה האט מוהרא"ש אונז מזהיר געווען נישט צו פארן קיין אומאן, ווייל מען דארף זיין אין שטוב מיט די קינדער, עס איז א צייט פון חינוך הבנים והבנות. מוהרא"ש זאגט אז די גאנצע שטורעם וואס איז דא היינט ביי ברסלב'ע חסידים איבער פארן שבת חנוכה - דאס קומט פון די טרעוועל אגענטן וואס זוכן צו לייזן אפאר דאלער וכו', מוהרא"ש פלעגט אונז זייער ווארענען צו בלייבן אין שטוב חנוכה; אויסער די וואס האבן נישט קיין קינדער וכו', די קענען אלץ פארן, עס פעלט נישט אויס עס זאל זיין שבת חנוכה, אבער אז זיי ווילן דוקא זיין שבת חנוכה - איז עפעס אנדערש, אבער א טאטע פון קינדער דארף זיין אין שטוב, זינגען מיט די קינדער און דערציילן די ניסים פונעם אייבערשטן פאר די קינדער.


ובנוגע שבת חנוכה וואו צו זיין; דארפסט זיך נישט ארויסשלעפן שבת חנוכה אין שטעטל, איך גיי אהין צוליב מיינע טעמים וואס איך האב, דאס האט נישט מיט דיר, דו זאלסט בלייבן אין שטוב מיט דיין משפחה. דער עיקר זאלסטו זען דו זאלסט נישט זיין אין עולם התוהו דא בזה העולם, זע צו זיין פרייליך מיט דיין משפחה, און אז דו קענסט דאווענען מיט א מנין וואס גלייבן אין רבי'ן - וועסטו דארט זוכה זיין צו אלע שיינע זאכן.


א פרייליכן שבת.

#108 - דאנקען און דאנקען, נישט אויפהערן צו דאנקען
תודה והודאה, חנוכה, לימוד התורה

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת וישלח, י"ד כסליו, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר, דזשערזי סיטי


מזל טוב פאר די צוויי שמחות, פאר דיין נייע געבוירענע אינגל למזל טוב, און פאר די אפשערן פון דיין זון, אים מאכן פיאות; דער אייבערשטער זאל העלפן די ברית זאל זיין אין צייט און דו זאלסט מגדל זיין דיינע קינדער לתורה ולחופה ולמעשים טובים, מיט פיל נחת, אינאיינעם מיט דיין ווייב.


יעצט קומט די חנוכה טעג, זאלסטו דאנקען דעם אייבערשטן אויף די גרויסע חסדים וואס ער טוט מיט דיר. נישט לאנג צוריק ביסטו געווען א צעבראכענער בחור, האסט געמיינט אז דו וועסט שוין אזוי בלייבן, אליין, און בזכות דיין התקרבות צום רבי'ן האסטו זוכה געווען צו א שידוך, און צו א שטוב מיט ליכטיגע קינדער; דארפסטו דאנקען און דאנקען, נישט אויפהערן צו דאנקען דעם אייבערשטן.


חנוכה איז א צייט וואס די אור הגנוז ווערט נתגלה, וואו ווערט עס נתגלה? אין די הייליגע תורה; זאלסטו זיך אויפוועקן פון שלאף, הייב אן צוריק לערנען חומש – איינגעטיילט לויט די טעג פון די וואך, שנים מקרא ואחד תרגום, אויך זאלסטו לערנען משניות און זאגן תהילים, ווייל די פאר יאר וואס מען טויגט צו מאכן געשעפטן איז נאר אביסל, און וואס וועט זיין נאכדעם? עס בלייבט גארנישט איבער, נאר תורה.

#107 - נישט ווערן אריינגעדרייט אין מחלוקת
חנוכה, שלום בית, מחלוקת, שבת ליכט, משפחה

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת וישלח, י"ג כסליו, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


לכבוד משפחת ... שיחיו


נאכן רעדן מיט ענק און הערן אלע איינצעלהייטן פון די פרשה וואס גייט פאר ביי ענקערע עלטערן; די ווייטאג איז זייער גרויס, ספעציעל ביי די קינדער, וואס זעען ווי עס גייט צעפאלן די שיינע משפחה, די געפילן ווערן איבערגענומען, די געפילן זאגן טו דאס, מאך יענץ וכו' וכו'; אין אזא פאל דארף מען זיך היטן און נישט טון קיין איבערגעאיילטע זאכן, וואס קען גורם זיין נישט קיין גוטס.


וואס יא? מען דארף אויסהערן און מען דארף מחזק זיין, בפרט אין דעם פאלן זאלן ענק אויסהערן די מאמע, און איר מחזק זיין, אבער נישט טון עפעס מער, אויך איז וויכטיג צו דאווענען צום אייבערשטן, אים בעטן ער זאל העלפן עס זאל זיין שלום, און זאגן תהילים און טון גוטע מעשים, אבער נישט ווערן אריינגעדרייט און אריינגעמישט, ווייל מחלוקת איז זייער א גרויסע סכנה, און אלע וואס נעמען א טייל אין מחלוקת האבן שפעטער חרטה.


איך וויל ענק זייער בעטן ענק זאלן אכטונג געבן עס זאל נישט שאטן ענקער שלום בית, ענק זאלן לעבן בשלום, ענק זאלן לעבן מיט ליבשאפט, ברענגט אריין די שכינה ביי ענק אין שטוב, דארט וואו עס איז דא שלום מיט ליבשאפט – דארט איז די שכינה הקדושה, און אויב חס ושלום עס איז דא א קריגעריי – זאגט דער רבי - (ספר המדות אות מריבה, סימן סו): "שָׁם הַשָֹטָן", איז דארט דער שטן.


שטארק זיך מיט לערנען חומש – פרשת השבוע – יעדע וואך, טייל עס איין לויט די טעג פון די וואך, זונטאג ביז שני, מאנטאג ביז שלישי און אזוי ווייטער, אויך זאלסטו לערנען משניות און גמרא, און זיי מקפיד צו דאווענען די דריי תפילות שחרית מנחה מעריב אין שול מיט מנין.


און איר זאלט אנצינדן די שבת לעכט צוויי מינוט פאר די זמן וואס איר פלעגט צינדן יעדע וואך, טוט דאס פאר א זכות פאר אייער מאמע זאל געזונט זיין, און ביי די לעכט זאלט איר בעטן דעם אייבערשטן אין אייער שפראך (דער אייבערשטער פארשטייט ענגליש, דער אייבערשטער פארשטייט אלע שפראכן), בעטס אים ער זאל העלפן אייערע עלטערן זאלן לעבן בשלום און זיין געזונט, בעטס אים פאר אייך, פאר אייער מאן און פאר אייערער קינדער, ווייל עס איז נישטא עפעס שטערקער פון תפילה, בפרט תפילות פון אידישע מאמעס, אידישע פרויען – וואס בעטן ביי די שבת לעכט, די הימלען זענען אפן פאר איר.


עס קומט שוין חנוכה, די האלבע שעה וואס די לעכט ברענען זאלן ענק ביידע דאנקען דעם אייבערשטן. מאכט ענק א ליסטע אויף וואס צו דאנקען דעם אייבערשטן, און ביי די חנוכה לעכט זאלן ענק נאר לויבן דעם אייבערשטן.

#106 - א תפילה פאר בחורים צו בעטן ביי די חנוכה לעכט
תפילות אויף אידיש, חנוכה, בחור, שידוכים

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת וישב, י"ז כסליו, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר


דא האסטו א הארץ רייסנדע תפילה פאר בחורים צו בעטן ביי די הייליגע חנוכה לעכט (גענומען פון ספר 'נר להצדיק', תפילה ג).


"רבונו של עולם האב רחמנות אויף מיר, איך בין אזוי אראפגעפאלן אין עבירות, איך בין אין א ביטערע מצב, אין א שלעכטע פלאץ, פון אזויפיל זינדיגן מיט חטאות נעורים, איך ליג אין שאול תחתית, פון אזויפיל זינדיגן קען איך שוין נישט טרעפן מיין זיווג, און דאס אליינס מאכט מיך זינדיגן מער און מער, אוי וויי, אוי וויי, שוין אזא לאנגע צייט וואס איך פרוביר אפצולאזן מיינע שלעכטע מעשים און מיינע עקלדיגע מחשבות און דאך פאל איך אלץ מער און מער ביי די קליפות.


רבונו של עולם, יעדן טאג הייב איך אן פונדאסניי, איך נעם זיך פאר צו זיין ערליך, און יעדן טאג פאל איך צוריק אין די פגם, די סטרא אחרא ווארפט מיך פריש אראפ, איך שפיר ביי מיר ווי איך האב מער נישט קיין בחירה, עס ליגט נישט אין מיינע הענט צו זיין גוט, איך ווייס אז עס איז נישט אזוי, איך ווייס אז עס איז נישט קיין תירוץ, ווייל באמת ליגט עס יא אין מיינע הענט, איך האב א בחירה צו בוחר זיין בטוב, אבער איך ווייס נישט וואס צו טון, דער יצר הרע צינדט זיך אן אין מיר מיט אזא פלאם פייער, עס ברענט אין מיר אלע שלעכטע תאוות, בפרט תאוות ניאוף, ביז איך פאל אראפ אין עבירות, אין פגם הברית, הוצאת זרע לבטלה וכו' וכו', און דאס שטופט אוועק פון מיר מיין שידוך, ווייל ווי מער מען זינדיגט אין די עבירה – אלץ שווערער איז צו טרעפן די שידוך.


איך בעט דיר טייערער ליבער טאטע, זאג מיר וואס טו איך דא ווייטער, וואו גיי איך? וואו אנטלויף איך? עס איז מיר אזוי ביטער, עס איז מיר אזוי פינסטער, איך בין אזוי דערביטערט; בעט איך דיר מאך מיר א חסד, מאך מיר א נס, דערבארעם זיך אויף מיר און אויף אלע בחורים, געב מיר שוין מיין שידוך און געב זיי אלע זייער שידוך בזכות די הייליגע חנוכה לעכט וואס איך האב געצינדן, אזוי ווי די הייליגע צדיקים האבן אונז געזאגט, אז מען קען פועל'ן א שידוך בזכות צינדן די מנורה, און העלף מיך איך זאל קענען זאגן הלל אלע טעג פון חנוכה מיט גרויס שמחה, העלף מיך איך זאל זיין פרייליך, אמן סלה".


טייערער ..., זאג די תפילה יעדע נאכט ביי די חנוכה לעכט, און דער אייבערשטער זאל צוהערן דיינע תפילות און דו זאלסט זוכה זיין צו טרעפן בקרוב דיין שידוך.

#105 - דאס געבן גוטע ווערטער, ברענגט די שכינה אין שטוב
קאמפלימענטס, חנוכה, שלום בית

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת וישב, י"ז כסליו, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


וואס מאכסטו חשבונות וכו'? געב גוטע ווערטער אין שטוב, זאג דיינע געפילן, וואס טראכסטו טויזנט מאל אויב עס קומט אריין יעצט צו געבן א גוט ווארט אדער נישט; ווארף אוועק די חכמות המדומות (קאמפלעקסן), געב גוטע ווערטער, זאג איר אז דו האסט איר ליב, מען דארף נישט מער פון די ווערטער.


דאס געבן גוטע ווערטער ברענגט די שכינה אין שטוב, קוק אריין אין הייליגן זוהר פרשת בראשית (דף מט:), ווי אדם הראשון האט אויסגעלויבט חוה'ן, ער האט איר געזינגען: " רַבּוֹת בָּנוֹת עָשׂוּ חָיִל וְאַתְּ עָלִית עַל כֻּלָּנָה', כֻּלְּהוֹן נָשִׁין גַּבָּהּ כְּקוֹפָא בִּפְנֵי בְּנֵי נָשָׁא", אלע אנדערע ווייבער זענען אזוי ווי מאלפעס, "אֲבָל לְזֹאת יִקָּרֵא אִשָּׁה", אבער דו ביסט א שיינע ווייב; קוק אריין ווי דער זוהר זאגט ווי אזוי מען זאל רעדן אין שטוב: "הָא בְּסִימוּ דְּמִלִּין לְאַמְשְׁכָא עִמָּהּ חֲבִיבוּתָא, וּלְאַמְשְׁכָא לָהּ (עִמָּהּ) לִרְעוּתֵיהּ", מען זאל רעדן זיסע רייד וכו', עיין שם.


קומענדיגע וואך זונטאג נאכט צינדן מיר די הייליגע מנורה; זאלסטו זיצן ביי די לעכט און דאנק און לויב דעם אייבערשטן און בעט אים אז ביי דיר אין שטוב זאל שיינען און לייכטן דעם רבינ'ס ליכטיגקייט; דו, דיין ווייב, דיינע קינדער און אזוי ווייטער, זאלן אלע לעבן מיטן רבי'ן, מיט די תלמידים, מיט די זיסע ליכטיגע עצות.


איך האב דיך זייער ליב.

#104 - פאר נישט אוועק, אפילו דיין ווייב איז מסכים
חנוכה, שלום בית, קברי צדיקים

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת וישב, י"ז כסליו, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר


אז דיין ווייב איז דיר גוט און געטריי, און ווען דו וועסט נאר וועלן פארן אויף נסיעות, מקומות הקדושים וועט זי דיך לאזן פארן – איז אבער נאכאלץ נישט ריכטיג דאס צו טון פאר איר, מען טאר דאס נישט טון צו איר; פארגעס נישט אז מיר פארן דאך ראש השנה צום רבי'ן קיין אומאן, קען מען נישט פארן נאך זמנים, איבערלאזן די ווייב מיט די פיצלעך קינדער, מען דארף רחמנות האבן אויף איר, און מען קען פועל'ן אלע ישועות מיטן זיין אין שטוב מיט די משפחה.


טייערער ברודער, באניי זיך, קומענדיגע וואך איז חנוכה, א צייט פון זיך באנייען, און אפילו די יוונים האבן זיך איינגעבראכן און מטמא געווען "כל השמנים" – די מח מחשבה, "ופרצו חומות מגדלי", זיי האבן אויפגעבראכן אלע טויערן, די אויגן, די אויערן, די נאז, די מויל, און מען איז ליידער אראפגעפאלן אין טיפן אפגרונד, אין פגם הברית רחמנא לצלן, הוצאת זרה לבטלה רחמנא לצלן, איז אבער – "ומנותר קנקנים", דורך די הייליגע צדיקים, דער הייליגער רבי, נחל נובע מקור חכמה, זכותו יגן עלינו, וואס האט געשריגן: "גיוואלד, נישטא קיין יאוש!" – קען מען זוכה זיין צו מתקן זיין אלעס און אנהייבן דינען דעם אייבערשטן, און ווערן א גרויסער צדיק.

#103 - רעד נאטירליך ביי דיינע אינטערוויוס, מאך נישט נאך יענעם
חנוכה, הדרכות, האטליין

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת וישב, י"ז כסליו, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר, קרית ברסלב ליבערטי


עס איז זייער גוט די שמועסן וואס דו מאכסט אויפן האט-ליין "קול ברסלב", וואו דו ברענגסט ארויף אינגעלייט זאלן דערציילן זייער סיפור התקרבות; איך וויל אבער באמערקן א קלייניקייט, עס איז שענער ווען מען רעדט נאטירליך, זוך נישט נאכצומאכן די וועג ווי אנדערע געבן אינטערוויוס, נאכמאכן האט נישט קיין טעם, און דאס אריינהאקן מיט קינדערישע אויסדרוקן, און דאס רעדן צו עלטערע כאילו זיי זענען יונגער וכו' – איז נישט ריכטיג; ענדערש רעדט נאטירליך, זיי 'דו' ביים רעדן, און די אנדערע וואס געבן שמועסן זאלן אויך זיין נאטירליך.


אזוי ווי א מלמד פאר קליינע קינדער דארף בלייבן רעדן זיין וועג און נישט נאכמאכן די טעותים ווי אזוי די קליינע זאגן, ביז מיט די צייט הייבן די קינדער אן רעדן דערוואקסן, נישט דער מלמד הייבט אן רעדן ווי זיי.


יעצט קומט חנוכה, די יום טוב פון דאנקען דעם אייבערשטן אז מיר ווייסן פון רבי'ן, פון גיין התבודדות און וויינען צום אייבערשטן: "טאטע איך וויל זיין ערליך, איך וויל דיך דינען, איך גיי שוין זיין גוט"; וויפיל דארפן מיר לויבן און דאנקען אז מיר האבן א רבי וואס ברענגט אונז צום אייבערשטן, א רבי וואס שטארקט אונז און מוטיגט אונז נישט אויפצוגעבן.


איך האב דיך זייער ליב.

#102 - פארלעש דיין טעלעפאן, פארברענג מיט דיין ווייב
חנוכה, שלום בית, טעלעפאן, מנהגים

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת וישב, י"ז כסליו, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר, קרית ברסלב ליבערטי


איך וויל דיך מחזק זיין, די ביסל צייט וואס דו ביסט מיט דיין ווייב ביי נאכטמאל וכו' – זאלסטו אויסלעשן דיין טעלעפאן, אז דו זאלסט קענען הערן וואס זי רעדט און וואס זי דערציילט דיר. איך ווייס אז דו טוסט נישט שלעכט, דו ביסט עוסק מיר צו העלפן, דו העלפסט מיר זייער, דאך וויל איך עס זאל נישט גיין אויפן חשבון פון דיין "שלום בית"; פארלעש דיין טעלעפאן, געב איר די פאר מינוט, זי זאל באקומען וואס קומט איר.


טייערער ברודער, קומענדיגע וואך צינדן מיר די הייליגע מנורה, ביי אונז איז דער מנהג זיך אנטון שטריימל מיט בעקיטשע, מען וואשט די הענט און מען זאגט די "לשם יחוד", מען בעט דעם אייבערשטן, בזכות וואס מען צינדט די חנוכה לעכט – "תחכמנו באור תורתיך" זאלסטו מיר עפענען די ליכטיגקייט פון די תורה, "אנו וזרעינו וזרע זרעינו" פאר מיר, פאר מיינע קינדער און פאר די קינד'ס קינדער; ביי די ווערטער זאלסטו מאכן א סטאנציע, בעט פאר דיר און פאר דיינע דורות – "ויהיו זרעי וזרע זרעי תלמידי חכמים וחסידים, אהובים למעלה ונחמדים למטה", מעגסט לאזן א טרער ביי די תפילה, אז דיינע קינדער און קינד'ס קינדער זאלן זיין ערליכע באליבטע אידן, תלמידי חכמים.

#101 - עסן ביי די חנוכה לעכט?
תפילות אויף אידיש, חנוכה

 בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת וישב, י"ז כסליו, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר, וויליאמסבורג


אויף דיין פראגע אויב מען קען עפעס עסן ביי די האלבע שעה וואס מען זיצט ביי די חנוכה לעכט; קענסט עפעס עסן ביי די חנוכה לעכט, אזוי וועסטו נישט אוועק לויפן פון די לעכט.


קוק אויף די לעכט, ווען מען קוקט גוט אריין אין די חנוכה לעכט זעט מען אינטערעסאנטע זאכן, מען הייבט אן זען און פארשטיין נייע זאכן, באהאלטענע זאכן, אז דער אייבערשטער האב ליב יעדן איד, און אפילו מען האט געטון נארישקייטן, מען האט געפאלגט דעם יצר הרע – קען מען נאך תשובה טון, עס איז קיינמאל נישט דערנאך, עס איז אלץ דא א וועג צוריק צום אייבערשטן.


זיץ ביי די לעכט, קענסט עפעס עסן, און קוק אויף די לעכט און זאג די ווערטער: "אייבערשטער געב נישט אויף - אויף מיר, עס וועט נאך זיין שיינע זאכן פון מיר, איך טו טאקע נארישקייטן, אבער דאס איז נישט מיך, דאס איז פון די שווערע נסיונות, עכט עכט, טיף טיף אין מיין הארץ וויל איך זיין א צדיק".

#100 - דערמאנען די מלמדים וואס אונזער ציל איז
חנוכה, צדקה, מוסדות, הדרכות

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת וישב, י"ז כסליו, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר, מנהל תלמוד תורה היכל הקודש דחסידי ברסלב, קרית ברסלב ליבערטי


קומענדיגע וואך זונטאג נאכט איז די הייליגע יום טוב חנוכה, חכמינו זכרונם לברכה זאגן (ראש השנה יח:), די יוונים האבן געוואלט אויסרייסן די אמונה, מען זאל נישט דערמאנען שם השם, און – כשגברו בית חשמונאים, האבן זיי מתקן געווען מען זאל שרייבן אויף יעדע שטר דעם אייבערשטנ'ס נאמען; איז יעצט חנוכה א צייט צאמצונעמען אלע מלמדים און זיי מחזק זיין און זיי דערמאנען מען זאל אריינלייגן אין די קינדער אמונה ברורה וטהורה, אויסשרייען "מי לה' אלי", די קינדער זאלן לעבן מיטן אייבערשטן.


דערמאן די מלמדים וואס אונזער עיקר איז, און וואס די ציל איז, מען זאל נישט פארלירן און פארגעסן וואס מיר ווילן, נאר איין זאך: די קינדער זאלן וויסן אז דער אייבערשטער פירט די גאנצע וועלט, גארנישט פאסירט פון זיך אליין, און וואס מען דארף און וואס מען וויל – דארף מען פון אים בעטן.


איך וויל דיך דערמאנען מען זאל אנגרייטן פושקעס און אויסטיילן פאר יעדן קינד און אנרייצן די קינדער זאלן גיין נאך געלט, פאר צוויי סיבות, איינס זיי זאלן ברענגען צדקה פאר די מוסד, און והעיקר – זיי אויסלערנען צו גיין נאך געלט, אלע קינדער אן אויסנאם מוזן צוריק ברענגען א פושקע וכו'.


אויך אז די בחורים וואס קומען העלפן אין חדר קענען נישט קומען מיט קיין כלים, מאשינקעלעך – וואס מען שפילט געימס וכו', בשום אין אופן, איך וועל נאך רעדן מיט דיר פנים בפנים.

#99 - זיי מכבד דיין שווער און שוויגער
חנוכה, שווער און שוויגער, אומאן

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת וישב, י"ז כסליו, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר


קומענדיגע וואך זונטאג נאכט גייט מען צינדן די הייליגע חנוכה לעכט, דער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק ב', סימן ב): "ימי חנוכה", די חנוכה טעג – "ימי הודאה", זענען טעג פון לויבן און דאנקען און דאס איז די פארגעניגן פון עולם הבא.


ווען דו צינדסט אן די הייליגע חנוכה לעכט זאלסטו זינגען די זמירות – "הנרות, מעוז צור וכו', ויהי נועם און יושב בסתר עליון, למנצח בנגינות מזמור שיר אלקים יחנני ויברכני, מזמור שיר חנוכה הבית לדוד, רננו צדיקים, הללוי-ה אודה ה', הללוי-ה אשרי איש, שיר המעלות לדוד הנה מה טוב, מזמור לתודה, שיר המעלות לדוד לולי ה', הללוי-ה הללו א-ל בקדשו", נאכדעם פירן זיך אנשי שלומינו צו זינגען די שיר של חשק "ידיד נפש", מיט "א-ל מסתתר" און "אור הגנוז בלובן המחשוף", און דאנק און לויב דעם אייבערשטן אז דו האסט חתונה געהאט, און נאך אביסל האסטו שוין א קינד.


זיי מכבד דיין שווער און שוויגער; ווען מען איז יונג איז מען יונג, מען כאפט נישט וואס עלטערן זענען און וואס א שווער און שוויגער זענען, אבער ביים רבי'ן איז אפילו יונגערהייט שטארקט מען זיך צו אויסהערן עלטערן, און חס ושלום נישט ענטפערן.


בנוגע וכו'; מען געבט זיך איין דריי און מען פארט שוין אויף ראש השנה צום רבי'ן, החכם עיניו בראשו, גרייט אן דיינע פאפירן, מאך זיך לעגאל צו קענען פארן, ווייל ראש השנה דארפן אלע זיין.

#98 - חנוכה איז די צייט אפצולאזן די שלעכטע וועגן
תפילות אויף אידיש, חנוכה, תשובה

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת וישב, י"ז כסליו, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר


קומענדיגע וואך איז חנוכה, עס איז א צייט וואס מען קען זיך צוריק קערן צום אייבערשטן, מען קען תשובה טון אויף אלעס; בעט איך דיר מיין טייערער ..., קום צוריק צום אייבערשטן, צינד די הייליגע חנוכה לעכט און זאג פארן אייבערשטן ביי די לעכט:


"הייליגער באשעפער, זיי מיך מוחל אויף מיינע זינד, איך וויל זיך צוריק קערן צו דיר, איך גיי שוין זיין ערליך, איך גיי מער נישט טון עבירות, און העלף מיך, געב מיר מיין שידוך, אן ערליכע שידוך, איך זאל מער נישט פאלן אין עבירות, איך זאל מער נישט טון די ביטערע עבירות פון פגם הברית, פון נשג"ז רחמנא לצלן, רחמנא לשיזבן".


טייערער ..., איך האב דיך אזוי ליב, איך האב אזויפיל געהאפט אז דו וועסט זיך דערהאלטן, און איך וועל דיר מאכן א שידוך, און דו וועסט בלייבן אן ערליכער איד, יעצט ווארט איך נאר דו זאלסט זיך צוריק קערן און אפלאזן די נישט גוטע וועג, יעצט חנוכה קענסטו עס באווייזן, צוריק אנטון תפלין יעדן טאג, היטן שבת, עסן כשר'ס און נישט גיין מיט פרעמדע, נאר תשובה טון, צוריק לערנען די תורה.


איך ווארט צו הערן פון דיר.