בריוון פונעם ראש ישיבה שליט"א

#181 - קומען צום רבי'ן, נאר מיט שלום בית
שלום בית, התחזקות, שלום, אומאן

בעזרת ה' יתברך - יום ג' לסדר כי תבוא לאומאן, י"ב אלול, שנת תשפ"ו לפרט קטן


לכבוד ... נרו יאיר


מיר פארן שוין פון היינט צוויי וואכן קיין אומאן צום הייליגן רבי'ן, ביים רבי'ן האט מען נאר געקענט זיין דער וואס האט שלום בית. מוהרא"ש דערציילט, אמאל איז דער רבי געזעצן ביים טיש מיט זיינע תלמידים, אינמיטן האט דער רבי זיך צוקאכט און געזאגט: "ווי וואגט זיך צו קומען צו מיין טיש איינער וואס האט נישט קיין ריינע מחשבות", און דער רבי האט זיך אויפגעשטעלט, ער איז אריין אין צימער און מער נישט געוואלט בלייבן זיצן ביים טיש. ווען דער אינגערמאן האט געזען ווי דער רבי גייט אריין אין צימער, האט ער זיך אויפגעשטעלט, ער איז צוגעגאנגען צום רבינ'ס צימער און אנגעהויבן וויינען, און זיך איינגעבעטן ביים רבי'ן, ביז דער רבי איז צוריק ארויסגעקומען און ווייטער ממשיך געווען די תורה.


וואס איז געווען די מעשה מיט דעם אינגערמאן? מוהרא"ש פלעגט דערציילן, אז דער אינגערמאן האט זיך אביסל צעאמפערט מיט זיין ווייב בעפאר ער איז געקומען צום רבי'ן, און דער רבי האט שוין נישט געוואלט זיצן מיט אים ביי איין טיש, אזוי שטארק האט דער רבי מקפיד געווען מען זאל האבן שלום בית; ווייל אז מען קריגט זיך אין שטוב האט מען נישט קיין מח, מען ווערט אויס מענטש, און נאכדעם פאלט מען אראפ אין א טיפע גרוב.


ווי קען מען קומען קיין אומאן ווען מען טוט וויי די ווייב? ווי קען מען קומען אין אומאן ווען מען טשעפעט און מען האט נישט קיין שלום בית? מוהרא"ש פלעגט אלע יארן ראש השנה רעדן פון וואס דער הייליגער אריז"ל זאגט, אז שופ"ר איז די ראשי תיבות פונעם פסוק (דברים כט, יז): "פֶּן יֵשׁ בָּכֶם שֹׁ'רֶשׁ פֹּ'רֶה רֹ'אשׁ וְ'לַעֲנָה"; לכאורה וואס האט דער פסוק מיט בלאזן שופר? זאגט מוהרא"ש, אז רש"י זאגט, וואס איז דאס שורש פורה ראש ולענה? "שׁוֹרֶשׁ מְגַדֵּל עֵשֶׂב מַר כְּגִידִין שֶׁהֵם מָרִים, כְּלוֹמֶר מַפְרֶה וּמַרְבֶּה רֶשַׁע בְּקִרְבְּכֶם"; דאס הייסט אז ווען מען הערט דעם שופר דארף דאס אויפוועקן דעם מענטש ער זאל תשובה טון, ארויס נעמען פון זיך דאס רשעות וואס ליגט אין אים וכו', און דאס הייבט זיך אן אין שטוב, מען זאל אויפהערן טשעפען און וויי טון די ווייב.


איך האף דו וועסט אריינעמען די בריוו אין דיר, דו וועסט זיך איבערבעטן און אנהייבן לעבן ריכטיג, וועסט רעדן ווייך, וועסט רעדן שיין און הארציג צו דיין ווייב.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א כתיבה וחתימה טובה.

#180 - פיר זיך איידל, וועסטו האבן איידעלע ערליכע דורות
צניעות, התחזקות, שלום

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת כי תצא, ג' אלול, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר


איך וויל דיך מחזק זיין זאלסט נישט רעדן מיט קיינעם זאכן וואס איז נישט איידל, איך הער צוריק פון דיינע חברים אז דו טראגסט און ברענגסט וכו', חתנים רעדן זיך אפ אז דו קומסט זיי ברענגען און טראגן, האסט געזען זייער כלה; דו מאכסט זיך צרות, מען רעדט אויף דיר אז דו ביסט נישט מסודר.


וואס קוקסטו נאך יענעמ'ס כלה, יענעמ'ס פרוי? און אז דו האסט יא געזען – וואס זאגסטו? וואס טראגסטו נייעס פון דעם צו יענעם?


איך בעט דיר זייער, פיר זיך איידל, 'מעשיך יקרבוך ומעשיך ירחקוך', ווייל איך האב מורא אז אויב דו וועסט נישט אפלאזן די וועג ביז אהער – וועסטו מער נישט האבן קיין חברים, אלע וועלן דיך אפלאזן; און אז דו וועסט זיך פירן איידל – וועסטו זוכה זיין צו איידעלע ערליכע דורות, ווייל אז מען פירט זיך איידל – באקומט מען א מתנה, 'שתילי זתים סביב לשלחנך', אמן.


א כתיבה וחתימה טובה.

#179 - נישטא שענערס ווי אן איידעלע באשיידענע פרוי
צניעות, התחזקות, שלום

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת כי תצא, ג' אלול, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר


איך האף דו שעצט די מתנה וואס דו האסט באקומען פון באשעפער, אן איידעלע באשיידענע פרוי; גלייב מיר, עס איז נישטא עפעס שענערס און בעסערס ווי אן איידעלע באשיידענע פרוי, גלייב מיר; און אפילו עס ברענט אין דיר א פייער וכו' – זאלסטו מיר נאכאלץ גלייבן, ווייל די שכינה הקדושה רוט אין א שטוב וואו די פרוי איז איידל און באשיידן, און אויב חס ושלום מען ווארפט אראפ די איידלקייט – גייט די שכינה ארויס פון שטוב.


געב א קוק וואס האט פאסירט ביי ענק אין די משפחה ה' ישמרינו, עס טוט מיר אזוי וויי; איך האף נאר אז יעצט טוסטו מער שעצן די מתנה וואס דער אייבערשטער האט דיר געשאנקען, זאלסטו סיי דאנקען דעם אייבערשטן, און בעט אויף ווייטער, און אויך זאלסטו געבן א גוט ווארט פאר דיין ווייב פאר איר איידלקייט.


איך ווייס פינקטליך די פייער וואס אינגעלייט גייען אריבער וכו' וכו', גלייב מיר, עס לוינט אן אשה צנועה, די גאנצע שטוב ווערט געבענטשט אין די זכות פון צניעות.


א כתיבה וחתימה טובה.

#178 - אן אוזן קשבת, אן אויער אויסצוהערן
שלום בית, התחזקות, שלום

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת ראה, כ"ב מנחם-אב, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר


יעצט ווען דיין ווייב איז איבערגעשטרענגט, ענקער בעבי וויינט טאג און נאכט אן אויפהער – זאלסטו זיך מער קאנצענטרירן איר אויסהערן און איר אויסרעדן; דאס וועט איר געבן כח צו קענען אריבערגיין די צייט וואס ענק גייען אריבער.


דער עיקר וואס א מאן דארף געבן פאר זיין ווייב – איז אן אזן קשבת, אן אויער אויסצוהערן.


איך האב געזען א וואונדערליכע ווארט פון הרב ר' יצחק שליט"א, דער מאן איז זיך מחייב אין די כתובה: "ואנא אפלח ואיזון ואפרנס יתיכי", וואס איז די דאפלטע לשון? זאגט ער, 'איזון' איז אויך א לשון פון אוזן קשבת; סיי געבן שפייז, און סיי געבן די אויער אויסצוהערן און צו פארשטיין אירע געברויכן.


העיקר שטארק דיך און שטארק דיין ווייב, דאנקט אינאיינעם דעם אייבערשטן פאר די גרויסע ניסים אז ענק האבן א משפחה, און פאר אלע חסדים; דאס דאנקען דעם אייבערשטן וועט ברענגען ישועות.


א כתיבה וחתימה טובה, א גוט געבענטשט יאר.

#177 - נישט וואוינען אין א צעקוועטשטע דירה
שלום בית, שלום, פרנסה

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת ראה, כ"א מנחם-אב, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... וזוגתו תחי', בני ברק


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


נעם די גרויסע דירה, א איד טאר נישט וואוינען אין א צעקוועטשטע דירה, אויך קען דיין ווייב נישט וואוינען אין א בנין אן אן עלעוועיטער, זיך ארויפשלעפן און אראפשלעפן מיט די בעבי.


נעם די דירה וואס דו האסט געזען אפילו עס קומט אויס דאפלט דירה געלט, אויך וועסטו קענען האבן א סוכה אויפן פארטש, און זאלסט נעמען א הלואה צו קענען אויסשטאפירן די דירה מיט בעטן, שענק, וואש מאשין וכדומה לזה.


זיי מכבד דיין ווייב, רעד צו איר שיין. געדענק ווי אזוי דו האסט אויסגעזען אלס בחור, און היינט ביסטו אזוי שיין מסודר, האסט א משפחה, ביסט אן אדם השלם, שעץ די מתנה וואס דער אייבערשטער האט דיר געגעבן.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א כתיבה וחתימה טובה.

#176 - מ'רעדט אויף יענעם, און מ'פסק'נט אויף זיך אליין
אמונה, התחזקות, מחלוקת, שלום

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת שופטים, כ"ז מנחם-אב, שנת תשפ"ו לפרט קטן


לכבוד ... נרו יאיר


איך בעט דיר זייער, זיי דן לכף זכות יעדן איינעם, און אויך ווען דו ביסט פארכאפט אין א פרשה מיט איינעם, דו זעסט נאר שלעכטס, דו זעסט נאר דיין זייט פון די מעשה - זאלסטו בעטן דעם אייבערשטן אז דו זאלסט קענען דן זיין לכף זכות; ווייל ווי אזוי מען קוקט אויף א צווייטן, ווי אזוי מען איז דן א צייטן – אזוי פירט מען זיך מיט דיר, אז דו ביסט דן א צווייטן לכף זכות - וועט מען דיך אויך דן זיין לכף זכות, און אז מען זעט אין יענעם שלעכטס - וועט מען דיך משפט'ן אויף שלעכט; ווייל דער הייליגער רבי ברענגט פון הייליגן בעל שם טוב זכותו יגן עלינו (לקוטי מוהר"ן חלק א, סימן קיג), איידער מען מאכט א גזירה אויפן מענטש פרעגט מען ערשט די גאנצע וועלט וואס זיי זאגן, אויב מען זאל מאכן די גזירה, און אויך פרעגט מען דעם מענטש אליינס מיט וועלכע שטראף מען זאל אים באשטראפן, אבער וועלכע מענטש וועט דען פסק'נען מען זאל אים באשטראפן? מאכט מען א טריק, מען פרעגט דעם מענטש אויף א צווייטן, מען דרייט אריין א שמועס, און דער מענטש כאפט נישט אז ער רעדט אויף זיך און ער משפט זיך, און ווען ער זאגט אז יענעם דארף מען באשטראפן, יענעם דארף מען ארויסווארפן וכו' וכו' - האט ער זיך אליינס גע'פסק'נט, און אזוי קומען די גזירות.


זוך אויף צווישן אנשי שלומינו גוטע חברים וואס רעדן נישט טאג און נאכט פון אנדערע, און געדענק דעם כלל וואס מוהרא"ש האט גע'חזר'ט מיט אונז: 'דער וואס ברענגט פאסט פון יענעם - דער טראגט צוריק צו יענעם'; דאס הייסט, דער וואס קומט דיר דערציילן מעשיות פון אנדערע - דער בארעדט דיך פאר אנדערע; דאס איז קלאר.


יעצט קומט חודש אלול, מען האט אונז געגעבן א חודש צייט תשובה צו טון, זיך אנגרייטן צום גרויסן יום הדין; וואויל איז דעם וואס רעדט נישט פון אנדערע און וואס קוקט גוט אויף יעדן איינעם, וועט מען אויף אים אויך קוקן מיט רחמנות, און ער וועט זוכה זיין צו א גוט געבענטשט יאר.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א כתיבה וחתימה טובה.

#175 - זיך אויסלערנען די שפראך צווישן מאן און ווייב
חינוך הילדים, שלום בית, התחזקות, שלום

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת ראה, כ"ב מנחם-אב, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... תחי'


עס ליגט אין אייערע הענט אויפצובויען אייער מאן, דאס הייסט, ווען ער זאגט אייך עפעס – זאלט איר אים אויסרימען, און ווען ער זאגט זיינע מיינונגען – זאלט איר חס ושלום שפעטן אדער לאכן, איר זאלט אים אלץ אויסרימען.


אייער מאן איז זייער אן איידעלער, זייער א וואוילער און גאר א ווייכע נאטור, מען דארף אים נאר אויפהייבן און אויפבויען, און אז איר האט זאכן וואס באדערט אייך – זאלט איר דאס רעדן מיט אייער גוטע חבר'טע מרת ... תחי', צו איר זאלט איר קרעכצן און וויינען, זיי וועט אייך געבן גוטע עצות, ווייל 'יעצט' קען אייער מאן נישט פארנעמען קיין שום קרעכצן און וויינען, יעצט דארף ער זיך אויפהייבן; זיין מח ארבעט אז ווען ער הערט אייך וויינען באשולדיגט ער זיך זייער שטארק און ער ווערט אויס, ער ווערט שרעקליך צעקלאפט, און נישט איר זענט שולדיג און נישט ער איז שולדיג, ענק זענען צוויי גוטע מענטשן, איר דארפט זיך פשוט אויסלערנען די שפראך ווי אזוי צו רעדן צו אים, און ער דארף לערנען די שפראך ווי אזוי צו רעדן צו אייך.


א גוט געבענטשט יאר.

#174 - ליבשאפט צווישן אנשי שלומינו
התחזקות, מוסדות, מחלוקת, שלום

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת עקב, י"ד מנחם-אב, שנת תשפ"ו לפרט קטן


לכבוד שלמה מינצבערג נרו יאיר, מזכיר מוסדות היכל הקודש בארץ הקודש


איך האב געזען אלע דיינע בריוו.


ווער נישט פארלוירן, און אז עס דריקט און אז מען קוועטשט דיר - איז יעצט צייט צו ניצן דעם רבינ'ס עצות, און וויסן זאלסטו, א מוסד פארמאכט זיך נישט ווען עס איז נישטא קיין געלט, וואס יא? אז מען קען זיך נישט ליידן, און אז איינער וויל אונטער גראבן דעם צווייטן, דאס איז די סיבה פון ווערן פארמאכט.


ווארט, לויף נישט אוועק פאר שלחן עורך, ווייל די ישועה איז שוין כמעט דא, נאר איין זאך בעט איך דיר, זע עס זאל זיין ליבשאפט צווישן אנשי שלומינו, ווייל אין דעם ליגט אונזער הצלחה. ווייל דער הייליגער רבי האט געזאגט (חיי מוהר"ן, סימן רצב): "די וועלט וועט זיך וואונדערן אויף די גרויסע ליבשאפט וואס הערשט צווישן אייך", און מוהרא"ש זאגט, יעדן דיבור פון רבי'ן איז מקוים געווארן, אבער דער דיבור נאכנישט, און מוהרא"ש האט אזויפיל געוויינט און אונז געבעטן אז מיר תלמידי "היכל הקודש" זאלן זיך ליב האבן.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#173 - ווען די עלטערן רעדן זיך אויס
חינוך הילדים, התחזקות, מחלוקת, שלום

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת ראה, כ' מנחם-אב, שנת תשפ"ו לפרט קטן


לכבוד ... נרו יאיר


וואס רעדסטו פון אנדערע, און וואס הערסטו אויס ווען מען רעדט פון אנדערע? און אז איינער רעדט זיך אויס צו דיר פריוואטע זאכן - זאלסטו דאס נישט טראגן ווייטער; קענסט אויסהערן, קענסט יענעם מחזק זיין, קענסט יענעם געבן גוטע עצות, אבער חס ושלום טראגן ווייטער די אינפארמעישן, ווייל די עבירה פון לשון הרע איז אזוי געפערליך, אזוי געפערליך ווי טון די ג' חמורות השם ישמרינו.


זיי מכבד דיינע עלטערן, און אז דיינע עלטערן רעדן זיך אויס צו דיר וכו' וכו' - זאלסטו אויסהערן און אויסהערן, דאס איז די גרעסטע כיבוד אב ואם. מיש זיך נישט אין מחלוקת, און זאג נישט מוסר פאר זיי; הער זיי אויס און בעט פאר זיי.


וועסטו מיר העלפן די יאר ביי די קאמפיין מיך ארויסנעמען פון מיינע חובות?


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א כתיבה וחתימה טובה.

#172 - דער וואס ברענגט סודות, טראגט סודות
התחזקות, מוסדות, מחלוקת, שלום

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת ראה, י"ט מנחם-אב, שנת תשפ"ו לפרט קטן


לכבוד ... נרו יאיר


הער אויף צו רעדן פון אנדערע, הער אויף צו רעדן פון א צווייטן, דאס רעדן פון אנדערע איז א געפערליכע זאך; ווייל די וואס שטעלן זיך אהער ווי די פרומע וכו', און רעדן טאג און נאכט פון ווער עס איז יא איידל וכו', און ווער עס האט יא גרויסע משפחות וכו' - די זענען זייער מיאוסע מענטשן; ווייל דאס רעדן פון אנדערע איז אזוי געפערליך, נאך ערגער ווי טון די גרעסטע עבירות, אזוי ווי די הייליגע חכמים זאגן (ערכין טו.): "האומר בפיו חמור מן העושה מעשה", דער וואס דערציילט פון א צווייטן - איז ערגער ווי דער וואס פאלט אין עבירות השם ישמרינו.


ווען איינער רעדט מיט דיר און דערציילט דיר פון אנדערע - זאלסטו גלייך מאכן אין קאפ אן איקס (X) אויף יענעם, זיך אכטונג געבן פון יענעם, אז יענער זאל נישט האבן סחורה וואס דערציילן אויף דיר; ווייל עס איז א חזקה אז די וואס ברענגען מעשיות - די טראגן מעשיות, אזוי ווי דער זעלבער מענטש וואס ברענגט פאסט דער טראגט פאסט; זאלסטו זיין גענוג קלוג זיך צו פארמאכן די מויל.


ביי פרויען איז דאס נאך ערגער, די פרויען וואס ברענגען שטילע מעשיות אויף דעם און אויף יענעם - די אלע טראגן פון דיר צו אנדערע; על כן זיי מחזק דיין ווייב און דיינע טעכטער, ווען זיי דערציילן דיר סודות וואס חבר'טעס דערציילן, זי זאל כאפן אז די און די פרוי וואס דערציילט אז ביי דעם איז נישטא קיין שלום בית, און ביי דעם איז דא צער פון די קינדער, און ביי דעם איז נישטא קיין וועש, און ביי יענעם איז נישטא קיין עסן - אז די פרוי וואס ברענגט גאסעפּ (לשון הרע), זי טראגט דיך ארום אין די גאנצע שטאט; זאל זי זיך אכטונג געבן נישט דערציילן פון זיך.


אוודאי דארף א מענטש האבן א נאנטע מענטש מיט וועם מען קען זיך מחזק זיין, אבער מען דארף ערשט זייער שטארק בודק זיין אויב יענער וועט דיך נישט פארראטן; ווי אזוי איז מען דאס בודק? אויב יענער ברענגט דיר סודות פון אנדערע - וועט ער אוועק טראגן סודות פון דיר פאר אנדערע.


שטארק זיך אין עבודת השם, לערן און דאווען, ווייל נאר דאס וועט בלייבן פון אונז.


איך שעם זיך צו בעטן דו זאלסט מיר העלפן אבער איך האב נישט קיין ברירה, איך בעט דיר זאלסט גיין נאך געלט יעצט ביי די קאמפיין, מיך העלפן ארויסגיין פון מיינע חובות וואס זענען בכלל נישט מיינע, עס זענען פון אנשי שלומינו פאר די מוסד און קהילה.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א כתיבה וחתימה טובה.

#171 - ערליכע געזונטע חבר'טעס
התחזקות, מחלוקת, שלום

בעזרת ה' יתברך - ערב שבת קודש פרשת עקב, י"ז מנחם-אב, שנת תשפ"ו לפרט קטן


מרת ... תחי'


איך האב ערהאלטן אייער בריוו.


אוודאי דארף מען האבן א גוטע חבר'טע צו וועם זיך אויסצורעדן וכו' און הערן א גוטע עצה, אבער מען דארף וויסן צו וועם צו רעדן; עס זענען דא ווייבלעך וואס וועלן נעמען אייער פריוואטע זאכן וואס איר האט זיי יעצט געפרעגט און דאס דערציילן שטילערהייט פאר אנדערע, און די אנדערע וועלן דאס דערציילן פאר אנדערע, ביז מען ווערט שטאט'ס נאַר.


געבט אכטונג איידער איר רעדט אייערע פריוואטע זאכן וכו', און מיט וועם איר רעדט דאס.


בעטס דעם אייבערשטן איר זאלט טרעפן ערליכע געזונטע חבר'טעס וואס אפילו איר וועט זיי דערציילן זאכן וואס זענען פריוואט - וועלן זיי קיינמאל נישט אין זייער לעבן דאס מיטטיילן מיט אנדערע.


מען קען אסאך מאל פלאצן ווי מען הערט צוריק זאכן פון א צענטע מענטש ווען מען האט נאר געוואלט אן עצה פון איינעם, מען האט נישט געטראכט צו וועם מען רעדט, און יענער האט נאר איין בעסטע חבר'טע און די דריטער דערציילט נאר פאר א שוועסטער, און די פערטע דערציילט נאר פאר א פיפטער, און מען בלייבט פארשמירט און פארשעמט ביי אלעמען, מען ווערט קהל'ס נאַר.


דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#170 - ביידע עלטערן זאלן אינטערפירן, אפילו ס'איז זייער שווער
כיבוד אב ואם, חינוך הילדים, שלום, חתונה

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת עקב, י"ג מנחם-אב, שנת תשפ"ו לפרט קטן


ליבער טייערער ... נרו יאיר


מזל טוב, מזל טוב! דער אייבערשטער זאל העלפן דו זאלסט בויען א בית נאמן בישראל מיט הצלחה אין אלע ענינים.


איך וויל דיר בעטן זייער א הייקעלע (סענסיטיווע) זאך, אז יעצט ווען דו גייסט בויען דיין שטוב – זאלסטו מאכן א נחת רוח פאר די שכינה הקדושה, דו זאלסט לאדענען ביידע פון דיינע עלטערן זיי זאלן קומען צו די חתונה, און זאלסט יעדן מוחל זיין.


איך ווייס אז איך ווייס גארנישט וואס דו ביסט אלץ אריבער, ווי מען האט דיך געפייניגט ה' ישמרינו, דאך דאך דאך, יעצט ווען דו גייסט בויען דיין שטוב, א היים – דארפסטו פרייליך מאכן די שכינה הקדושה וואס בעט זיך דו זאלסט רופן דיינע עלטערן און זיי זאלן דיך אונטערפירן.


איך בעט דיר ווער נישט בייז אויף מיר און צערייס נישט די בריוו, און אפילו עס איז דיר שווער – זאלסטו עס טון. איך זאג דיר צו בהבטחה גמורה וחזקה, אז אויב דו וועסט טון די מסירות נפש, דו וועסט לאדענען ביידע עלטערן, טאטע און מאמע, און זיי בעטן זיי זאלן דיך אונטערפירן, אפילו זיי זענען גע'גט און שוין נאכאמאל חתונה געהאט, זאלסטו זיך עקשנ'ען אז דוקא זיי זאלן דיך אונטערפירן, זאג איך דיר צו אז דו וועסט זיין א גרויסער עושר און דו וועסט מצליח זיין און האבן די וועלט און יענע וועלט.


אויך זאלסטו מחזק זיין דיין כלה זי זאל אויך רופן אירע עלטערן, ווייל ענק גייען דאך יעצט ברענגען דורות, איז וואס עפעס זאלן ענקערע קינדער ענק מכבד זיין...?


איך בעט איבער, און איך בעט: טו עס פאר די שכינה הקדושה, טו עס פאר דיר, פאר דיין עתיד, טו עס פארן אייבערשטן. טראכט פון זיך מוסר נפש זיין פארן אייבערשטן; וואלט א גוי געסטראשעט מיט א מעסער אז אויב דו גלייבסט אין באשעפער שטעכט ער אריין אין הארץ – וואלסטו זיכער געשריגן שמע ישראל... און זיך געלאזט שטעכן, און יעצט ווען עס איז שווער גייסטיש צו רופן די עלטערן – דארף מען טון רצון ה', אויפן פסוק (דברים ו, ה): "וּבְכָל נַפְשְׁךָ", זאגן די הייליגע חכמים (ברכות סא:): "אפילו נוטל את נפשך", טראומא וכו'.

#169 - נישט געבן טרענספארטעישן פאר די וואס צאלן נישט שכר לימוד
צניעות, חינוך הילדים, מוסדות, שלום

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת ואתחנן, ח' מנחם-אב, שנת תשפ"ו לפרט קטן


לכבוד מרדכי אינדיג נרו יאיר, מנהל תלמוד תורה היכל הקודש קרית ברסלב


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


בנוגע די נייע תקנה וואס די הנהלה וויל מאכן אז מען זאל מער נישט געבן קיין טרענספארטעישן פאר די משפחות וואס צאלן נישט קיין שכר לימוד; איך וויל דיר זאגן אז די חברי הנהלה מאכן טאקע אייגענע החלטות, אבער אזעלכע גרויסע טוישונגען מאכן זיי נישט אן פרעגן. איך בין געזיצן נעכטן מיט זיי איבער דריי שעה איבער די נושא וואס מען קען טון אז די עלטערן זאלן צאלן שכר לימוד, און מען איז געבליבן אז מען וועט נישט קענען מער אויפנעמען די קינדער פון די משפחות וואס מאכן זיך נישט וויסנדיג און צאלן נישט קיין שכר לימוד.


איך וויל דיר זאגן, פאר יארן האב איך נישט געצאלט שכר לימוד, ווייל די מוסד האט מיר נישט געבעטן, מיטן חשבון אז איך ווער נישט באצאלט, איך באקום נישט קיין געהאלט, און מיט דעם האבן זיי מיר געטון פארגוטיגן, אז זיי צאלן מיר נישט און איך צאל זיי נישט, ביז פאר בערך דריי יאר צוריק ווען עס איז געווען די חנוכת הבית פונעם אלטן תלמוד תורה בנין, 33 טשעסטנאט, האב איך געהערט דארט א מעשה פון איינע פון די נדבנים, אז זיין טאטע האט אים דערציילט אז די הנהלה איז געקומען צום רבי'ן זכותו יגן עלינו מסאטמער, אים זאגן אז עלטערן צאלן נישט שכר לימוד, וואס קען מען טון; האט דער רבי געפרעגט: "פארוואס צאלט מען נישט?" האט מען געזאגט: "ווייל מען האט נישט"; האט דער רבי געפרעגט: "און וואס איז מיט לעקטער, געז, אינשורענס וכו'?" האט מען געזאגט אז דארט צאלט מען, מען האט נישט קיין ברירה, ווייל אז מען צאלט נישט - האקט מען אפ, האט דער רבי געגעבן א קרעכץ און געזאגט: "און ווער זאגט אז ביי שכר לימוד האקט מען נישט אפ? אז מען צאלט נישט שכר לימוד האקט מען אויך אפ"; זייט די מעשה האב איך אנגעהויבן צאלן שכר לימוד אפילו מען בעט מיר נישט, און יעצט זאגן די חברי הנהלה אז עס איז נישט מעגליך ווייטער אנצוגיין.


אויך ווילן זיי מאכן אז מען זאל נישט קענען קומען אין חדר און אין סקול נאר מיט אן איינטריט קארטל, זיי ווילן אוועק שטעלן די מוסד אז די עלטערן זאלן מוזן קומען רעדן צו די אפיס, זיך וויסנדיג מאכן.


איך האב געבעטן די הנהלה זיי זאלן אויך מיט דיר רעדן, מען מוז ארבעטן צוזאמען.


בנוגע די פרוי וואס קומט בפריצות וכו'; מען דארף קלאר זאגן פאר די עלטערן, אדער ברענגן זיי די קינדער אדער בלייבן די קינדער אין שטוב, עס קען נישט זיין אזא זאך אז א פרוי זאל קומען אן שטרימפ צו אונז, ברענגען הייליגע קינדער בפריצות.


בנוגע וכו'; איך ווייס אז איך דארף קומען צו ענק אין קעמפ געבן חיזוק, איך וועל אם ירצה ה' קומען.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#168 - פארוואס שטעכסטו מיך?
חינוך הילדים, התחזקות, מחלוקת, שלום

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת ואתחנן, ח' מנחם-אב, שנת תשפ"ו לפרט קטן


מרת ... תחי'


איך האב ערהאלטן אייער בריוו.


דער סמ"ך מ"ם זוכט אלע וועגן ווי אזוי ער קען אונז צעברעכן, אבער ער קען אונז נישט צעברעכן, מיר זענען אין פאלאץ פון קעניג, ביים הייליגן רבי'ן; נאר מיט איין וועג קען ער אונז צעברעכן - מיט מחלוקת, אז מיר תלמידים און ביי די ווייבער די תלמידות, רעדן נישט שיין איינער צום צווייטן, און מען האט ווייטאג איינער אויפן צווייטן - מיט דעם טוט ער אונז צעברעכן און אוועק נעמען אונזער כח, אונזער נאנטקייט צום אייבערשטן.


אז א טיטשער גרויסט זיך אויף אייך און רעדט צו אייך שטעכעדיג – זאלט איר דאס נישט נעמען ערנסט, איר זאלט קוקן מיט רחמנות און טראכטן: 'נעבעך, פארוואס שטעכסטו מיך? פארוואס מיך צעטרעטן? מיר זענען דאך דא מיט איין כוונה, בויען א סקול פאר אונזערע קינדער, וואו מען וועט לערנען די לימודים פון רבי'ן, די זיסע אמונה, די זיסקייט פון תפילה והתבודדות...' נעמט עס נישט צום הארצן, און געדענקט אז דאס איז א סיבה, אן עלילה פונעם סמ"ך מ"ם אייך צו מחליש דעת זיין און אייך אוועק נעמען פון די התקרבות לצדיק.


הלואי זאלט איר ווייטער אנהאלטן דאס קומען צו די תלמידות לערנען מיט זיי און זיי געבן ווארעמקייט, און אז איינער טוט אייך וויי - זאלט איר זיין אפן און זאגן: "איך בעט דיר, טו מיר נישט וויי, איך בעט דיר, רעדט צו מיר שיין און הארציג וכו' וכו'".


דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#167 - שלום בית מיינט נישט צו זיין א קנעכט פאר די ווייב
שלום בית, התחזקות, שלום, התבודדות

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת ואתחנן, ה' מנחם-אב, שנת תשפ"ו לפרט קטן


לכבוד ... נרו יאיר


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


נישט דאס מיינט שלום בית, זיין א קנעכט פאר די ווייב; מיר מאכן יעדן טאג א ברכה ביי ברכת השחר: "שכוח הייליגער באשעפער 'שלא עשני עבד', איך בין קיינעמ'ס קנעכט, איך דין קיינעם נישט, איך דין נאר דיך הייליגער באשעפער"; שלום בית איז - רעדן שיין, ווייך און איידל, שלום בית איז - נישט וויי טון, נישט טשעפען, נישט זיך טענה'ן און נישט מאכן קיין וויכוחים, אבער נישט אז יעדע זאך וואס זי זאגט און וואס זי הייסט - דארף מען מאכן.


ליבער ברודער, איך בעט דיר זייער, שטארק זיך און זיי פרייליך, און דאנק דעם אייבערשטן אויף די גרויסע חסדים אז דו האסט חתונה געהאט, און דו האסט אזא טייערע ווייב, און אז דיין ווייב פארלאנגט פון דיר זאכן וואס דו ביסט נישט ביכולת דאס צו טון - זאלסטו זיך נישט צעקוועטשן, זאלסט בלייבן שטארק און פרייליך, זאלסט איר נישט וויי טון, זאלסט נאר זאגן אז דאס איז דיר שווער צו טון, נעם די עצה פון הייליגן רבי'ן, גיי א שפאציר, דו מיטן אייבערשטן אליינס, שמועס אויס דיין הארץ מיטן אייבערשטן, דערצייל אים דיינע געפילן, דערצייל אים דיינע מחשבות, דערצייל אים ווי דו שפירסט זיך אזוי צעקוועטשט, בעט אים ער זאל דיר געבן פארשטאנד, דו זאלסט וויסן ווי אזוי צו בויען א שיינע שטוב, און אין די זעלבע צייט - זיין א קנעכט נאר פארן אייבערשטן.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#166 - רעדט שיין און ווייך, אבער פעלזן פעסט מיט אידישקייט
חינוך הילדים, שלום בית, שלום, טעלעפאן

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת ואתחנן, ה' מנחם-אב, שנת תשפ"ו לפרט קטן


מרת ... תחי' קרית ברסלב, ליבערטי


איך האב ערהאלטן אייער בריוו.


לאזט אייך נישט, בלייבט שטארק, בלייבט פעלזן פעסט עס זאל נישט אריינקומען ביי אייך אין שטוב קיין סמ' טעלעפאן, רעדט שיין צו אייער מאן, בעטס אים: "איך וויל אזוי שטארק אינאיינעם מיט דיר אויפבויען א הייליגע שטוב, אן ערליכע שטוב, ערליכע קינדער, איך בעט דיר מיט מיין גאנצע הארץ ברענג נישט אריין א סמארטפאון אין שטוב".


עס שטייט אין פסוק (משלי טו, א): "מַעֲנֶה רַּךְ יָשִׁיב חֵמָה", דער וואס רעדט ווייך, קערט אוועק די צארן; נאך שטייט אין פסוק (שם יד, א): "חַכְמוֹת נָשִׁים בָּנְתָה בֵיתָהּ", א פרוי האט א ספעציעלע חכמה וואס זי קען אויפבויען איר שטוב; פון איין זייט - זיין זייער זייער שטארק אויף די הייליגקייט פון די שטוב, און פון די אנדערע זייט - זיין זייער קלוג צו געבן דעם געפיל פארן מאן אז ער איז חשוב און טייער און באליבט אין די אויגן.


דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#165 - וואס וועט איר טון ווען זיינע נערווען וועלן זיך צערייסן?
שלום בית, שלום, תפילה

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת ואתחנן, ה' מנחם-אב, שנת תשפ"ו לפרט קטן


מרת ... תחי'


אייער מאן האט מיר געשריבן אז עס איז אים זייער שווער דאס לעבן, ער פילט ווי ער ווערט צעקוועטשט און צעדריקט פון אייך, ער פילט כמה פעמים ווי ער פארלירט זיין אטעם; די וועג ווי אזוי איר רעדט צו אים, איר שאפט אויף אים אזוי ווי א האר שאפט אויף א קנעכט; ספעציעל אייער מאן וואס איז זייער איידל און הייקל, ער האט זייער אן איידעלע נפש; ער טוט זיך אלץ באשולדיגן, פיר און צוואנציג שעה לעבט ער מיט די מחשבה אז ער מאכט שלעכט פאר אנדערע.


איך בעט און איך ווארן, די וועג ווי אזוי איר פירט זיך מיט אים מוז זיך גלייך תיכף ומיד טוישן; רעדט צו אים שיין, ווייך און איידל; אלעס וואס איר דארפט פון אים זאלט איר נישט אים הייסן דאס טון, נאר פרעגן בדרך שאלה: "וואלסטו געוואלט אהיימקומען יעצט?" "וואלסטו מיך געקענט נעמען ערגעץ?" "וואלסטו געוואלט קומען מיט מיר איינקויפן?" "שפירסטו אז דו האסט כח מיר יעצט צו העלפן?" געבט זיך אכטונג, עס קען זיין אז איר וועט איבערציען דעם שטריק און זיינע נערוון וועלן זיך אים צערייסן, און וואס וועט איר דעמאלט טון...?


זאגט יעדן טאג דעם יום תהלים און וויינט צום אייבערשטן ער זאל אייך געבן שכל און פארשטאנד ווי אזוי מען רעדט צו א מאן, מיט כבוד און עהרע.


דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#164 - אפילו עס איז דא חלוקי דעות, דאך איז די ליבשאפט שטארק
מוסדות, מחלוקת, שלום

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת עקב, י"ב מנחם-אב, שנת תשפ"ו לפרט קטן


מנחם נרו יאיר


דיין זכות איז זייער גרויס מיטן העלפן בויען די שטעטל, איך דאנק דיך זייער פאר אלעס וואס דו טוסט, ספעציעל פארן זען עס זאל זיין שלום, און אפילו עס איז דא חלוקי דעות דאך איז די ליבשאפט שטארק, מען פארגעסט נישט אונזער ציל, צו מגלה זיין און מפרסם זיין פאר אלעמען דעם רבינ'ס חיזוק, דעם רבינ'ס עצות; אין דעם ליגט אונזער הצלחה. אפילו די גויים וועלן אונז כסדר אונטער לייגן פיסלעך, זיי וועלן אונז מאכן שמאל, אונז נישט לאזן בויען וכו'; דאס איז נישט אונזער פראבלעם, ווייל אויב מיר וועלן זיך ליב האבן וועלן מיר זייער מצליח זיין, קיינער וועט אונז נישט קענען שטערן; אזוי האב איך געהערט פון הייליגן סאטמער רבי זכותו יגן עלינו: "א מוסד מאכט זיך נישט צו פון נישט האבן געלט, א מוסד פארמאכט זיך פון מחלוקת, פון שנאה און קנאה".


איך דאנק דיך פארן העלפן אלע יארן ביים קאמפיין, איך מאך די חשבונות פון די לעצטע אכט יאר, זע איך אז דו האסט מיר געהאלפן ברענגען פאר די קהילה א חשבון פון פינף און זיבעציג טויזנט דאלער, נאר פון די קאמפיינס אליינס; דאס איז אויסער וואס דו האסט געגעבן אזויפיל אייגענע געלט, האסט געגעבן איבער א מיליאן דאלער צו בויען די חדר, און פאר די שול האסטו געגעבן הונדערט פופציג טויזנט דאלער, און נאך אסאך; דאך איז מיר מער חשוב די קאמפיין געלט, ווייל דאס גיין נאך געלט איז מיר מער חשוב ווי געבן אייגענע געלט; וואס עס איז ידוע פון צדיקים אז מיט גיין נאך געלט איז מען מתקן ד' מיתות בית דין און כריתות, מען מאכט זיך א חלוקא דרבנן מיט וואס צו זיצן אין גן עדן.

#163 - מאכן צייט צו שמועסן און שפאצירן מיט די ווייב
שלום בית, התחזקות, שלום

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת פנחס, ט"ז תמוז, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר


איך פריי זיך צו הערן ווי דו שטארקסט זיך בעבודת השם, דו לערנסט פלייסיג שיעורים כסדרן על פי סדר דרך הלימוד פון הייליגן רבי'ן.


איך וויל דיך איין זאך פאררעכטן, דו דארפסט מאכן אביסל צייט צו שמועסן מיט דיין ווייב, און צו גיין א שפאציר מיט איר, טראכט נישט אז עס איז ביטול זמן, ביטול תורה, עס איז נישט קיין ביטול זמן, עס איז עבודת השם, עס איז וויכטיג אז די ווייב זאל באקומען אביסל צייט צו שמועסן און צו קענען אויסרעדן אלעס וואס ליגט איר אין הארץ וכו'.


דאנק און לויב דעם אייבערשטן אז דו האסט אן אשה צנועה, אן איידעלע ערליכער ווייב, זי גייט אנגעטון איידל און הייליג, און טו איר שעצן, און טו איר געבן גוטע ווערטער.


איך בין דיר זייער דאנקבאר פארן מיר העלפן אין די מוסד און מיט די קהילה; מיר פארן שוין אין ווייניגער פון צען וואכן צום הייליגן רבי'ן קיין אומאן, אלע וואס טוען פארן רבי'ן, אלע וואס זענען משמש דעם רבי'ן – טוט דער רבי פאר זיי, און בלייבט נישט שולדיג.

#162 - א תפלה צו בעטן איידער מען הויבט אן שפילן
שלום, תפילה, בית פיגא

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת פנחס, י"ד תמוז, שנת תשפ"ו לפרט קטן


מרת ... תחי'


דא איז א תפילה צו בעטן יעדן טאג איידער איר הייבט אן מיט שפילן מיט בית פיגא תלמידות אין מחנה בית פיגא:


"הייליגער באשעפער איך געב איבער פאר דיר דעם היינטיגן טאג, איך געב זיך איבער און אויך אלע תלמידות פון מחנה בית פיגא, מיר זאלן אלע הנאה האבן און זיין זייער פרייליך, מיר זאלן אלע קומען געזונט און אהיים גיין געזונט, קיינער זאל חס ושלום ווערן געשעדיגט; אנא ה', איך בעט דיר, העלף עס זאל זיין א שטארקע ליבשאפט אין מחנה בית פיגא, עס זאל זיין צווישן אונז נאר שלום און רֵעוֹת, מען זאל קיינעם נישט טשעפען, און קיינער זאל נישט ווערן וויי געטון, בזכות אלע צדיקים פון אונזער דור, ובזכות אלע צדיקים פון די פריערדיגע דורות, בפרט רבינו נחמן בן פיגא, ותלמידיו, אמן סלה".

#161 - ווען דו ביסט איבערגעשטרענגט, זינג צום אייבערשטן
שלום בית, התחזקות, שלום

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת דברים, כ"ז תמוז, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר


איך האף אז דו האסט פארשטאנען וואס מיר האבן גערעדט, דיין ווייב איז א טייערע פרוי, א פרוי מיט אלע מעלות, זי איז נאר איבערגעשטרענגט פון די קליינע קינדער, זי איז נאכנישט צוריק געקומען צו די כחות וכו', יעצט איז נישט שייך צו רעדן וכו', יעצט דארף זי קומען צו זיך.


ווען דו שפירסט זיך איבערגעשטרענגט – זאלסטו זינגען שירות ותשבחות צום אייבערשטן, דאנק און לויב דעם אייבערשטן; דאס עפנט די מח, עס שטארקט די נערווען, מען זאל נישט אריינגיין אין עצבות ומרה שחורה, מוהרנ"ת זאגט (לקוטי הלכות יורה דעה כלאי בהמה הלכה ד, אות ו), ווען דוד המלך איז געווען זייער איבערגעשטרענגט פון אזויפיל ביטערע צרות און יסורים, בפרט ווען זיין זון אבשלום האט זיך ארויסגעשטעלט מיט א מרידה קעגן אים, איז נישט געווען א וועג ארויס פאר אים, נאר איין זאך (תהלים ג, א): "מִזְמוֹר לְדָוִד בְּבָרְחוֹ מִפְּנֵי אַבְשָׁלוֹם בְּנוֹ", איך לויב דיך אייבערשטער אז מיין זון אבשלום וויל מיר שלעכטס טון... דאס האט געראטעוועט דוד המלך פון נישט אוועקפאלן, אזוי ווי די הייליגע חכמים זאגן אויף דוד (סנהדרין קז.), אז ער איז געקומען "עַד הָרֹאשׁ" (שמואל ב טו, לב), עיין שם.


אשרינו אז מיר האבן א רבי מיט אזעלכע תלמידים וואס ראטעווען אונז און ווייזן אונז די וועג ארויס פון די טונקלקייט.

#160 - א גן עדן אין שטוב
חינוך הילדים, שלום בית, התחזקות, שלום

בעזרת ה' יתברך - ערב שבת קודש פרשת פנחס, י"ח תמוז, שנת תשפ"ו לפרט קטן


לכבוד ... נרו יאיר


פארלייג זיך אויף די איין זאך, עס זאל זיין פרייליך ביי דיר אין שטוב, בפרט ערב שבת און שבת קודש, דעמאלט ווען מען פארברענגט מער צייט מיט די קינדער; עס זאל זיין נאר פרייליך, און חס ושלום עס זאל זיין פחדים אין שטוב מיט נערווען; דאס איז די גרעסטע סכנה פאר די קינדער. דער הייליגער רבי זאגט (ספר המידות, אות בנים, סימן קז): "הַבָּנִים שׁוֹטִים, כְּשֶׁאֲבִיהֶם כַּעֲסָן", די קינדער וואקסן אויף נאראנים און טפשים ווען דער טאטע איז א נערוועזער; ווייל די קינדער האבן מורא צו פרעגן זייערע שאלות, זיי האבן נישט צו וועם צו רעדן, און זיכער אויב חס ושלום מען שלאגט די קינדער – ווערט זייער נפש צעריסן השם ישמרינו.


שבת ביי די סעודות זאלסטו זינגען לעבעדיגע פרייליכע ניגונים, זינג נישט וויינעדיגע טרויעריגע ניגונים, לאז אפ די ערנסטע עצבות'דיגע מעשיות, שבת זאלסטו זיין נאר פרייליך, מאך פרייליך דיין שטוב – דיין ווייב און קינדער; דעמאלט וועט די שכינה רוען אין שטוב, עס וועט זיך שפירן א גן עדן אין שטוב.


אויך ווען מען דארף מחנך זיין א קינד, בפרט די עלטערע קינדער – דארף דאס גיין מיט רבי נתן'ס רעצעפט; א לעפל חינוך מיט א שיסל גוטע ווערטער, א שיסל קאמפלימענטן, והבן למעשה.


א פרייליכן שבת.

#159 - חס ושלום ארויסגיין קעגן א איד
אמונה, שלום בית, מחלוקת, שלום

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת פנחס, ט"ז תמוז, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר


מחלוקת איז אזוי געפערליך, אפילו ערליכע אידן ווערן פארכאפט אין דעם, עס זענען דא מענטשן וואס גייען אריין אין א דמיון אז זיי דארפן פאררעכטן די וועלט, און נאר זיי זענען ביים אמת, און אלע דארפן זיך אונטערווארפן אונטער זיי, און אויב נישט – איז א מצוה זיי צו רודפ'ן השם ישמרינו, ווייל דער סמ"ך מ"ם קומט צום מענטש פארשטעלט ווי אן ערליכער איד, ער טוט אנהעצן דעם מענטש ער זאל זיך קריגן מיט אנדערע מיט א לבוש פון 'מען דארף מתקן זיין די וועלט' וכו'.


אבער אין אמת'ן דארף מען וויסן אז עס איז נישטא קיין מענטש אן א חסרון, יעדער איינער ווערט באשאפן מיט א פעלער וכו', און די עבודה איז דאס אויס צו ארבעטן און זיך משלים זיין, אבער אויף א צווייטן טאר מען נישט קוקן שלעכט, און חס ושלום זוכן די חסרונות, און אז דער יצר הרע קומט איינרעדן צו זוכן ביי אנדערע שלעכטס – זאל מען זיך דערמאנען די חטאות נעורים, און אויך ווי מען האלט יעצט וכו', און אפילו מען איז א גרויסער למדן, און אויך א חשוב'ער איד, א חסיד – דארף מען זיך בארעכענען ווי מען האלט אויף די וועלט מיט די אייגענע ענינים (פגם הברית), ווי עס קומען אריין נישט גוטע מחשבות השם ישמרינו, און חס ושלום ארויסגיין קעגן א איד, חס ושלום צו האבן צו טון מיט פארשעמען א איד, אדער מקפח זיין איינעמ'ס פרנסה, ווייל נאר דורך שלום וועלן מיר זוכה זיין צו ווערן אויסגעלייזט, אזוי ווי די הייליגע חכמים זאגן (דברים רבה ה, טו): "אֵין הַקָּדוֹשׁ בָּרוּךְ הוּא מְנַחֵם אֶת יְרוּשָׁלַיִם אֶלָּא בְּשָׁלוֹם", דער אייבערשטער וועט טרייסטן ירושלים, נאר בזכות שלום, און "אֵין הַקָּדוֹשׁ בָּרוּךְ הוּא מְבַשֵֹּׂר אֶת יְרוּשָׁלַיִם שֶׁיִּהְיוּ נִגְאָלִים אֶלָּא בַּשָּׁלוֹם", דער אייבערשטער וועט אונז זאגן די גוטע בשורה אז מיר ווערן אויסגעלייזט נאר מיט שלום, "שֶׁנֶּאֱמַר" אזוי ווי עס שטייט אין פסוק (ישעיה נב, ז-ט): "מַה נָּאווּ עַל הֶהָרִים רַגְלֵי מְבַשֵּׂר מַשְׁמִיעַ שָׁלוֹם מְבַשֵּׂר טוֹב מַשְׁמִיעַ יְשׁוּעָה אֹמֵר לְצִיּוֹן מָלַךְ אֱלֹקָיִךְ, קוֹל צֹפַיִךְ נָשְׂאוּ קוֹל יַחְדָּו יְרַנֵּנוּ כִּי עַיִן בְּעַיִן יִרְאוּ בְּשׁוּב ה' צִיּוֹן, פִּצְחוּ רַנְּנוּ יַחְדָּו חָרְבוֹת יְרוּשָׁלִָם כִּי נִחַם ה' עַמּוֹ גָּאַל יְרוּשָׁלִָם", אמן סלה.

#158 - פארוואס זיך קריגן?
שלום בית, מחלוקת, שלום

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת פנחס, ט"ז תמוז, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר


ווען א מענטש לעבט מיט אביסל ישוב הדעת וואלט ער קיינמאל נישט געהאט מיט מחלוקת, מיט מתקן זיין אנדערע וכו', ווייל דער וואס לעבט מיט ישוב הדעת, ער ווייסט אז 'איין טאג וועל איך דארפן אלעס איבערלאזן, איין טאג וועט קומען דער מלאך... און איך וועל אלעס דארפן איבערלאזן, איך וועל אוועק גיין פון די וועלט, מיין נשמה וועט ארויפגיין וכו''; אזא מענטש וועט זיך נישט קריגן מיט אנדערע, און אפילו מען וועט אים אנהעצן וכו', אז עס איז א מצוה צו קריגן וכו' – וועט ער אנטלויפן פון די סארט מצוות.


יעדער איז איבערצייגט אז ביי זיי איז די אמת, אבער דאס איז זיכער: "א-מת", איין טאג: "אהי' מת", וועל איך זיין א נפטר, עס וועט גארנישט ניצן, נישט קיין געלט, נישט קיין כבוד, נישט קיין מעכטיגקייט וכו', און דעמאלט וועל איך זען דעם ריינעם אמת, אז (ירמיהו י, י): "וַה' אֱלֹקִים אֱמֶת", נאר דער אייבערשטער איז אמת, און די הייליגע תורה; איז וואס דארף מען זיך פיינט האבן איינער דעם צווייטן? פארוואס זאלן צוויי ברידער נישט רעדן פון פיינטשאפט אז דער ברודער איז ביי א צווייטע חסידות אדער ביי א צווייטע קהילה וכו'? פארוואס זאלן צוויי שכנים וואס ביידע זענען ערליכע אידן נישט רעדן צוליב דעם וואס דער אנדערער שכן גייט ביי א צווייטער רבי, ראש ישיבה וכו'? דאס איז דער ביטערער גלות, און נאר צוליב דעם ליידט מען צרות, (מען רעדט נישט פון מינים ואפיקורסים וואס על פי תורה דארף מען זיך אפטיילן, מען רעדט פון אידן מאמינים בה' ובתורתו), און ווער ווייסט וויפיל פרנסה אידן פארלירן צוליב מחלוקת, ווייל איין קליינע מחלוקת איז דוחה מאה פרנסות, עס נעמט אוועק הונדערט פרנסות פון אחינו בני ישראל.

#157 - זיי א ותרן אין שטוב
שלום בית, מחלוקת, שלום

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת פנחס, ט"ז תמוז, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר


זע אין שטוב זאל זיין שלום, זיי א ותרן אין שטוב, און געב שטענדיג גוטע ווערטער, און אז דיין ווייב בעט געלט פאר שטוב זאכן, און פאר אירע זאכן – זאלסטו איר געבן, זיי נישט קארג, טו אלעס פאר שלום; ווייל דער סמ"ך מ"ם זוכט וואו ער קען מאכן א קריג צווישן מאן און ווייב, אזוי טוט ער זיי ביידע אראפווארפן אין עבירות רחמנא לצלן.


על כן נעם אן די עצה פון די הייליגע צדיקים וואס זאגן אז מען זאל זיך קיינמאל נישט טענה'ן מיט די ווייב, און זיכער נישט שטעכן מיט ווערטער. די הייליגע חכמים זאגן (בבא מציעא נט.), מען דארף זייער אכטונג געבן נישט צו טשעפען די ווייב, "שֶׁמִּתּוֹךְ שֶׁדִּמְעָתָהּ מְצוּיָה אוֹנָאָתָהּ קְרוֹבָה", די נאטור ביי פרויען איז א ווייכע נאטור, זיי וויינען און ווערן שנעלער געטשעפעט, און אז עס איז דיר שווער, דו שפירסט ווי דו קענסט נישט וכו', זאלסטו אנטלויפן צו די תורה, אז דו וועסט לערנען תורה און זיך אויסוויינען צום אייבערשטן – וועט זיך אלעס איבערדרייען לטובה, ווייל אלעס איז תלוי נאר אינעם מאן, אזוי ווי די הייליגע חכמים זאגן (בראשית רבה ח, יח): "זכה", אז מען לערנט תורה, מען פירט זיך מיט מעשים טובים – "עוזרתו", ווערט די ווייב בטל צום מאן, "לא זכה, כנגדו", און נאך מער זאגט דער הייליגער זוהר (תיקון יד, דף ל:): "עֵזֶר לוֹ בְּעָלְמָא דֵין", סיי אויף די וועלט, "וּבְעָלְמָא דְּאָתֵי", און אויף יענע וועלט; ווייל אלעס איז נאר תלוי אינעם מאן.