בריוון פונעם ראש ישיבה שליט"א

#827 - צוגעוואוינען די קינדער צו העלפן
חינוך הילדים, חסד

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת ואתחנן, י"א מנחם-אב, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


... תחי'


נעמט אייערע טעכטער זיי זאלן אייך העלפן, לערנט זיי אויס העלפן, זיי זאלן אויספאקן די ארדער, צוזאמנעמען די שפילצייג, אויסקערן, אויפוועקיומען, אויפוואשן; סיי איר וועט נישט פאלן פון אייערע כוחות און סיי אייערע טעכטער וועלן אויפוואקסן געזונט, פארשטייט זיך איר זאלט זיי אויסרימען, דערציילן פאר אלעמען ווי שיין זיי העלפן, דערציילן פאר די לערערינס, דערציילן פאר די באבעס, דערציילן פאר אייערע געשוויסטער; קינדער דארפן אסאך גוטע ווערטער, קינדער דארפן אויפמערקזאמקייט, קינדער דארפן ווארעמקייט, און דאס וויכטיגסטע דארפן זיי דיסציפלין, זיי צוגעוואוינען צו העלפן.


איך באוואונדער אייער זכות מיטן נעמען א קינד פון א באקאנטע, א קינד וואס איז נאכנישט צוגעוואוינט צו גיין אין בית הכסא, און עס האט גענומען אסאך כח, און דאך האט איר נישט גערופן די טאטע צו קומען נעמען דאס קינד, איר האט געהאלטן דאס קינד אז די מאמע זאל זיך קענען אפרוען נאכן האבן די קינד; בזכות די מצוה זאלט איר זען נחת ביי אייערע קינדער, ערליכע דורות.

#826 - נישט גערעכט
חינוך הילדים, מוסדות

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת מטות מסעי, כ"ח תמוז, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד משפחת ... שיחיו


דער מנהל האט מיר דערציילט אז ענקער זון ... נרו יאיר, לעצטנס זעט מען אים אסאך מאל שלאגן אנדערע קינדער, שטופן, שטויסן און אראפווארפן. נעכטן האט דער מנהל אים נאכאמאל געזען שלאגן, האט ער אים צוגערופן און געגעבן א פאטש, און געזאגט שטארק אז מען טאר נישט שלאגן אנדערע קינדער. שפעטער באקומט ער א טעלעפאן פון דיר, און מען האט גערעדט און זיך פארשטאנען, דערנאך האסטו אים נאכאמאל גערופן און געזאגט אז דיין ווייב איז אויפן ליין און וויל רעדן מיט אים. זי האט גערעדט זייער נישט שיין, מיט א מורא'דיגע זלזול און שפעט, געשריגן און געזידלט, זי האט גערעדט צו אים ווי מען רעדט צו דער גרעסטער פארברעכער אין לאנד, אויף זייער א מיאוס'ע וועג, דער מנהל איז ממש אויסער זיך פון דעם, ער איז אזויפיל משקיע אין אייער קינד; סיי ער און סיי די מלמדים, מען לייגט אריין אין אים אן א שיעור כוחות, און איר האט נאך קיינמאל נישט גערופן זיך באדאנקען, יעצט איז די ערשטע מאל וואס איר רופט און שפייט אין פנים. דער מנהל שרייבט מיר "איך בין גלייך געפארן אין פעלד אויסגיסן מיין הארץ צום אייבערשטן, אבער נאכאלץ קען איך זיך נישט אפכאפן פון דעם, כפיות טובה עד היכן?"


איך פארלאנג ענק זאלן אים איבערבעטן און מיט ארבעטן מיט אים, ער איז מיין שליח, ער איז מיין פארטרעטער, איך האלט מיט יעדע ריר אין חדר; ווייל נאר אז מען וועט מיט ארבעטן מיט די מנהל און מלמדים וועלן ענק קענען ווייטער ממשיך זיין שיקן ביי אונז אין די מוסד.

#825 - רעד מיט זיי, שמועס מיט זיי, טרייב זיי נישט אוועק
חברים, קדושה, חינוך הילדים, תיקונים

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת דברים, ה' מנחם-אב, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


היינט איז א גרויסע יארצייט, די יארצייט פון הייליגן אריז"ל. א איד איז געקומען צום הייליגן אריז"ל בעטן א תיקון אויף זיינע גראבע עבירות רחמנא לצלן, האט אים דער אריז"ל געזאגט ער זאל לערנען יעדן טאג פינף בלעטער תיקוני זוהר, דאס וועט זיין א תיקון פאר אים; זאלסטו זיך צוכאפן צו דעם, נעם דעם תיקון פאר דיר, מאך זיך א שיעור אין ספר תיקונים; דאס זאגן די ווערטער פון תיקונים איז מקדש ומטהר דעם נפש רוח ונשמה.


וואס ביסטו פארנומען מיט אלעס אויסער מיט וואס מען דארף זיין פארנומען? דאס וויכטיגסטע איז די קינדער, געב אוועק דיין צייט פאר דיינע קינדער; רעד מיט זיי, שמועס מיט זיי, טרייב זיי נישט אוועק פון דיר; ווען זיי ווילן זיין מיט דיר שיקסטו זיי אוועק... דיינע חברים זענען ביי דיר מער ווי זיי... די קינדער פרעגן מיר דאס, פארוואס ווען איך רוף מיין טאטע זאגט ער מיר איך האב א בי"פ, איך מוז אראפלייגן ווייל א צווייטער רופט; פארוואס זענען זיי וויכטיגער ווי מיך? זיי פרעגן גוט, זיי זענען גערעכט!


רעד צו דיינע קינדער פון זיך אכטונג געבן פון מניוולים. שיק זיי נישט וואו אימער, איידער דו ווילסט אוועק פארן, בפרט אויף א שבת - זאלסטו טראכטן פון דיינע קינדער, אויב עס לוינט זיי צו צוטיילן, אויב עס לוינט זיי מפקיר זיין. רעד צו זיי אז קיינער קען זיי נישט אנרירן, און ווען דו רעדסט צו זיי זאלסטו נישט רעדן מיט שרעק, אז זיי זאלן נישט באקומען א פחד פון קומען דיר דערציילן; איך האף דו פארשטייסט וואס איך זאג דיר.


אויך זאלסטו געדענקען פון דיינע קינדער - זייערע מלמדים און טיטשערס; זיך באדאנקען און געבן אפאר דאלער. ווייז הכרת הטוב, ווייז זיי ווי דו ביסט זיי מחשיב, און אזוי אויך זאלסטו האבן הכרת הטוב פאר די מוסד, פאר די מנהל, אדמיניסטראטער, מענידזשער, באס דרייווער, קעכער, העלפערס; אזויפיל מענטשן ארבעטן פאר דיר פריוואט, אזויפיל מענטשן לייגן אריין הארץ, קאפ און מח - פאר דיינע קינדער, מען מוז האבן הכרת הטוב, מוהרא"ש זאגט הכרת הטוב ווייזט אויף אלע מידות, און כפיות טובה איז אזוי געפערליך, אזוי געמיין.


איך האב נאך אסאך צו שרייבן, איך דארף לויפן צו די בחורים, זיי ווארטן אויף מיר.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#824 - א קינד האט אנגעהויבן רעדן מיט א 'ליספ'
חינוך הילדים, רעדן, הדרכות

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת דברים, ב' מנחם-אב, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


מיינע טייערע, משפחת ... שיחיו


בנוגע דיין קליין טאכטער וואס האט אנגעהויבן רעדן מיט א ליס"פ, פון דעם וואס זי מאכט נאך א קינד פון איר כיתה; ענק ווילן וויסן וואס צו טון.


פון מוהרא"ש האב איך געלערנט אז די זאכן און אויך אלע אזעלכע ביי קינדער וכו', ווי מער מען מאכט פון דעם אן עסק – ווערט עס נאר מער פראבלאמאטיש, די עצה איז – זיך נישט צוטון מאכן, (מען קען אמאל זאגן עס איז שענער די וועג ווי דו רעדסט, מאך נישט נאך, אבער נישט מאכן קיין עסק, קיין אנגעצויגנקייט).


בעט דעם אייבערשטן יעדן טאג פאר אלע קינדער, תפילות פון עלטערן זענען די שטערקסטע זאך, עס איז משפיע אויף די קינדער הייליגקייט.

#823 - נישט דערשרעקן קינדער מיט א חי'
פחדים, כיבוד אב ואם, חינוך הילדים, ווידיאו

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת פנחס, כ"א תמוז, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


טייערער ... נרו יאיר


בנוגע וואס מיר האבן גערעדט וכו'; מען טאר נישט זאגן פאר קינדער "א קאץ גייט קומען", "א הונט גייט קומען", דאס איז א גרויסע סכנה; קוק אין ספר קב הישר וואו ער שרייבט דארט די גרויסע סכנה פון זאגן פאר א קינד אז א חי' גייט קומען (עיין ספר של"ה שער האותיות אות ד, סימן לב).


אז מען וויל די קינד זאל נישט נעמען פון פריזער קעיק וכו', קען מען אויסלערנען די קינדער, און זאגן נאכאמאל און נאכאמאל נישט צו עפענען אליין די פריזער, דאס איז די וועג, אבער חס ושלום דערשרעקן מיט א קאץ, מיט א הונט...


ובנוגע די פראגע וואס מען טוט אז מען גייט צו עלטערן און די באבע ווייזט פאר די אייניקלעך ווידיאוס, קליפס וכו'; דאס איז זייער א הייקעלע פראגע, ווייל עלטערן דארף מען זייער מכבד זיין, און עס איז נישט שייך מוסר צו זאגן, די ריכטיגע וועג איז, זאגן איידל און שיין אז די קינדער זענען נישט צוגעוואוינט צו דעם, זיי ווערן דערשראקן, זיי קענען נישט נאכדעם אויסהערן אין חדר, אבער חס ושלום זאגן מוסר פאר עלטערן.

#822 - ווען קינדער פון שכנים שלאגן
חינוך הילדים, שלום, שכנים

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת מטות-מסעי, כ"ה תמוז, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


מרת ... תחי'


נישט יעדע מאמע ווייסט וואס צו טון ווען די קינדער קריגן זיך, חס ושלום אנרירן א פרעמדע קינד, און אז מען זעט א שכן'ס קינד שלאגט אייער קינד – טאר מען נישט שלאגן. (מען דארף אפשטעלן די קריגעריי אבער נישט שלאגן), און אז איר זעט ווי א שכן'טע שלאגט אייער קינד ווייל אייער קינד האט געשלאגן איר קינד – איז דאס נישט ריכטיג.


איך בעט דעם אייבערשטן עס זאל זיין ליבשאפט און שלום צווישן אנשי שלומינו און צווישן נשות אנשי שלומינו. מיר קענען זייער מצליח זיין מיט אחדות, בפרט צווישן די פרויען. אויב וועט זיין צווישן אונז ליבשאפט קענען מיר צוריק ברענגען די גאנצע וועלט צום אייבערשטן, און דעריבער זוכט דער סמ"ך מ"ם ווי ער קען מאכן מחלוקת צווישן אנשי שלומינו, אז מיר זאלן נישט מצליח זיין.


דורך קוקן אויף אנדערע מיט רחמנות – גייט ארויס די אכזריות, אזוי קען מען זיין מיט אלעמען בשלום.

#821 - א קינד וואס איז אנדערש פון די קלאס
תפילות אויף אידיש, חינוך הילדים, תפילה

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת מטות-מסעי, כ"ד תמוז, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


טייערער ... נרו יאיר, קרית ברסלב


בנוגע דיין טאכטער וואס מען רופט דיר פון בית פיגא אז זי איז אנדערש פון די קלאס, און אז זי דארף הילף, דו מיט דיין ווייב פרעגן וואס ענק קענען בעסער מאכן; איין זאך קענען ענק טון, יעדן טאג אוועק געבן אפאר מינוט צו בעטן דעם אייבערשטן פאר איר, ווייל תפילה איז די שטערקסטע סגולה, תפילה איז קעגן די טבע, אפילו על פי דרך הטבע זעט נישט אויס ווי מען קען טוישן די זאך, מיט אמונה און תפילה קען מען אלעס טוישן לטובה.


פאלג מיך, דו און דיין ווייב זאלן יעדן טאג מיט א קביעות בעטן דעם אייבערשטן פאר דריי מינוט אז זי זאל זיין א גוט קינד, זי זאל זיין א געזונט קינד, זי זאל מיט האלטן און אויפכאפן וואס זי דארף מיט האלטן און וויסן.


זאג: "הייליגער באשעפער איך דאנק דיך פאר מיינע קינדער, העלף מיר אז ... תחי' זאל אויפכאפן און פארשטיין וואס מען לערנט, אויך זיין א קינד וואס קומט זיך אויס מיט קינדער און לערערינס וכו'", וועסטו זען ווי ניסים וועט פאסירן מיט איר.

#820 - שיק נישט דיינע קינדער אין א שטוב מיט א קאמפיוטער
חינוך הילדים, קאמפיוטער

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת בהעלותך, ט"ז סיון, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


... נרו יאיר


געב אכטונג אויף דיינע קינדער, שיק זיי נישט צו שטובער וואס איז דא דארט אן אפענע קאמפיוטער, אפענע אינטערנעט. אויך משפחות וואס זענען אין היכל הקודש וואס האבן א קאמפיוטער, טעבלעט; זאלסטו אויך אכטונג געבן אז די קינדער זאלן נישט גיין צו זייער שטוב.


היט דיינע קינדער מער ווי דו היטסט די שווארץ אפפעל פון אויג.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#819 - פארשפרייטן דעם ספר פאר אלע וואס טוען אין חינוך
חינוך הילדים, הפצה, חיזוק פאר מחנכים

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת חקת, ז' תמוז, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


טייערער ...


יעצט האט מען מיר באוויזן דעם ספר "ותחיין את הילדים" מהדורת וועבערמאן; וואס זאל איך דיר זאגן, מיר זענען אזוי גליקליך אז מיר האבן די זיסע עצות פון רבי'ן, ווי מוהרא"ש האט עס אונז איבער געגעבן.


די ספר דארף מען פארשפרייטן פאר אלע מחנכים און פאר אלע וואס האבן און טוען אין חינוך.


אינעם זכות פון נעמען די די מהדורה זאלסטו געבענטשט ווערן מיט נחת פון אלע קינדער און געזונט און הצלחה.

#818 - מקבל געווען בזיונות באהבה
צניעות, חינוך הילדים, שלום בית, צדיקים, בזיונות

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת בלק, י"ד תמוז, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


היינט נאכט איז די יארצייט פון הייליגן צדיק רבינו חיים [בן רבי משה] בן עטר זכותו יגן עלינו, דער אור החיים הקדוש. מיר קענען נישט פארשטיין דאס גרויסקייט פון די צדיקים, מיר דארפן זיך לערנען פון זייער וועג ווי זיך צו פירן, ווי זיי זענען געווען בטל ומבוטל צום אייבערשטן. דער צדיק דער אור החיים הקדוש האט געזאגט, ער איז צוגעקומען צו זיינע הייליגע מדריגות צוליב דעם וואס ער האט מקבל געווען בזיונות באהבה, ער האט נישט געענטפערט און נישט צוריק געקריגט; דארפן מיר זיך לערנען פון זיי מקבל זיין די בזיונות וכו'.


אויך די בזיונות וואס דו גייסט אריבער אין שטוב פון דיין ווייב - זאלסטו מקבל זיין מיט ליבשאפט, זאלסט איר חס ושלום נישט טשעפען, נישט צוריק טון, נאר אנעמען באהבה. מיר האבן דאך באקומען פון רבי'ן א וועג צו פאררעכטן אונזערע מעשים; נישט צו פאסטן, נישט צו מאכן סיגופים, נאר דורך ישמע בזיונו ידום וישתוק, דורך שווייגן און אנעמען אלעס באהבה, בפרט אין שטוב; נישט צו ענטפערן און נישט וויי צו טון.


געב אכטונג אויף די צניעות ביי דיינע טעכטער, טו זיי אן נאכט קליידער, טו זיי נישט אן קיין הויזן; הויזן פאר א מיידל, פאר א פרוי - איז פריצות. אזוי אויך זאלסטו אכטונג געבן ווי אזוי דיינע טעכטער שווימען, לערן זיי אויס שווימען הייליג, מיט א שווים קלייד, לאז נישט אין דיין שטוב קיין בעדינג סוט. דער הייליגער רבי זכותו יגן עלינו פון סאטמער האט געזאגט דאס איז א בגד פריצות וואס טאר נישט ארויפגיין אויף א אידישע טאכטער.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#817 - פארלאנג פון דיינע קינדער דרך ארץ
חינוך הילדים, התחזקות, דרך ארץ, מניעות

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת בלק, י"ג תמוז, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


פארלאנג פון דיינע קינדער דרך ארץ, פארלאנג פון דיינע קינדער זיי זאלן רעדן מיט דרך ארץ צו עלטערע; נישט נאר אלטע מענטשן, נאר אלע וואס זענען עלטער פון זיי. און ווען זיי קומען אהיים פון חדר, פון סקול - פרעג זיי: "ווי אזוי איז געווען ענקער טאג? ווער זענען דיינע חברים?" פרעג זיי אויב זיי זענען געווען וואויל און דרך ארץ'דיג, אז מען לערנט אויס די קינדער דרך ארץ - שניידט מען שפעטער שיינע נחת.


בנוגע דיינע מניעות וכו'; וויסן זאלסטו, ווי מער מניעות מען גייט אריבער ביים קומען צום צדיק - אלץ מער קדושה וטהרה איז מען זוכה צו באקומען. דער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק א', סימן קפה): "כָּל מִי שֶׁיֵּשׁ לוֹ יְגִיעוֹת וְטִרְחוֹת יוֹתֵר בִּתְחִלַּת הַהִתְקָרְבוּת לְהַשֵּׁם יִתְבָּרַךְ", דער וואס האט מער שוועריקייטן ווען ער ווערט מקורב צום צדיק, "כְּגוֹן מֵאָבִיו", זיין טאטע קריגט אויף אים, "וְאִשְׁתּוֹ", אדער זיין אייגענע ווייב שפעט פון אים, "וְחוֹתְנוֹ", די שווער שטערט אים, "אוֹ מִשְּׁאָר בְּנֵי אָדָם שֶׁמּוֹנְעִים וּמְעַכְּבִים אוֹתוֹ מְאֹד", אדער שוועריקייטן פון אנדערע מענטשן וואס שטערן אים און לאזן אים נישט דינען דעם אייבערשטן, "וּמְנִיעוֹת מֵחֲמַת מָמוֹן", אדער דער וואס האט שוועריקייטן ווייל ער האט נישט קיין געלט, "וּשְׁאָרֵי מְנִיעוֹת וְעִכּוּבִים וּבִלְבּוּלִים שֶׁמִּשְׁתַּטְּחִים לְפָנָיו וּמוֹנְעִים אוֹתוֹ מְאֹד", אדער אנדערע שוועריקייטן וואס קומט אונטער שטענדיג, "וְהוּא צָרִיךְ לְהִתְיַגֵּעַ וְלִטְרֹחַ מְאֹד לְשַׁבְּרָם", ער מוטשעט זיך זייער צו קענען ווייטער דינען דעם אייבערשטן, זיין ביים צדיק; עס איז אים זייער שווער ביז ער צעברעכט די אלע מניעות, "כָּל אֵלּוּ הַיְגִיעוֹת וְהַטְּרָחוֹת שֶׁיֵּשׁ לוֹ בִּתְחִלַּת הַהִתְקָרְבוּת הֵם טוֹבָה גְּדוֹלָה לְהָאָדָם", דאס אלעס איז א גרויסע טובה פארן מענטש, "כִּי עַל יְדֵי זֶה זוֹכֶה אַחַר כָּךְ לְקַבֵּל הַרְבֵּה קְדֻשָּׁה וְטָהֳרָה", ווייל דורך די שוועריקייטן איז מען זוכה צו מקבל זיין קדושה וטהרה, "כִּי עַל יְדֵי הַיְגִיעוֹת שֶׁבַּתְּחִלָּה נַעֲשֶׂה הַכְּלִי", ווייל פון די שוועריקייטן ווערן כלים צו קענען מקבל זיין פון צדיק אסאך קדושה און אסאך טהרה, "וְכָל מַה שֶּׁיֵּשׁ לוֹ יוֹתֵר יְגִיעוֹת וְטִרְחוֹת וְכוּ' יֵשׁ לוֹ כְּלִי גָּדוֹל בְּיוֹתֵר לְקַבֵּל אַחַר כָּךְ בְּתוֹכוֹ שֶׁפַע קְדֻשָּׁה וְטָהֳרָה לְהִתְקָרֵב לְהַשֵּׁם יִתְבָּרַךְ", ווי מער מניעות, ווי מער מחלוקת און ווי מער שוועריקייטן עס איז געווען און מען האט זיך דערהאלטן - האט מען געמאכט גרעסערע כלים צו קענען מקבל זיין הייליגקייט און ריינקייט.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#816 - פון שיקן די קינדער אין היכל הקודש פארדינט מען נאר
חינוך הילדים, מוסדות, היכל הקודש

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת חקת, ד' תמוז, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


טייערער ... נרו יאיר


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


ווען איך האב געעפנט די מוסד היכל הקודש זענען געווען ווייניגער קינדער וויפיל עס לערנען ביי ענק אין די מוסד, און פון די פאר קינדער זענען געווען קינדער וואס זענען געקומען פון צעפליקטע שטיבער השם ירחם, און אסאך משפחות האבן נישט אריינגעשיקט זייערע קינדער אין ברסלב צוליב דעם, זיי האבן געפרעגט הזאת נעמי? מיט וועם זאלן מיינע קינדער לערנען? מיט די פארעכעס? מיט די קינדער וואס קומען פון נישט געזונטע שטיבער? אבער איך קען דיר זאגן אז דאס האט נישט געשאדט מיינע קינדער, איך האב געוואוסט אז איך שיק מיינע קינדער צום רבינ'ס חדר, איך לייג זיי בין ברכי תלמידי חכמים, אויפן רבינ'ס שויס, און מער פון דעם דארף איך נישט.


אז דו ווילסט ארויס נעמען דיינע קינדער, און אז דיין ווייב וויל ארויס נעמען - קענען ענק ארויס נעמען, איך וועל נישט זיין ברוגז, און אויך וויל איך נישט ענק זאלן האלטן די קינדער ביי אונז כאילו מיר א טובה טון, איך קען דיר נאר זאגן אז פון שיקן די קינדער אין היכל הקודש פארדינט מען נאר.


וואס איז דען שייך צו זאגן פאר א צווייטן וואס צו טון? איין זאך קען איך דיר זאגן, גיי התבודדות, בעט דעם אייבערשטן ער זאל דיך פירן אויפן ריכטיגן וועג, דו זאלסט זיך נישט אפנארן, דו זאלסט טון וואס איז ריכטיג, דו זאלסט זוכה זיין צו ערליכע דורות.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#815 - צניעות הויבט זיך אן ביי די דריי יאר
צניעות, חינוך הילדים

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת שלח, כ"א סיון, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


מרת ... תחי'


איך האב ערהאלטן אייער בריוו.


קינדער פון דריי יאר דארפן שוין גיין אנגעטון איידל, צניעות הויבט זיך אן ביי די דריי יאר.


דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#814 - זיך אויפפירן איידל
צניעות, קדושה, חינוך הילדים

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת בהעלותך, ט"ז סיון, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


מרת ... תחי'


איך האב ערהאלטן אייער בריוו.


עס איז נישט איידל זיך צו דרייען ביים שווער אין שטוב מיט א נאכט קלייד, און אפילו מען דארף ארויסגיין צו די קינדער; אויב איז דאס נעבן וואו פרעמדע מענער, שווער און שוואגערס דרייען זיך - איז נישט איידל אזוי ארויסצוגיין פון שטוב, אפילו פאר א קורצע צייט.


בנוגע די פראגע אויב ביים זיין פארנומען אין קאך דארף די ערמל זיין ביז די ביין; ווען מען וואשט די כלים און מען קאכט און באקט - קען מען אויפהייבן די ערמל.


בנוגע באדן קליינע קינדער; מען קען בעטן א טאכטער אדער שוועסטער צו באדן קליינע קינדער, און אזוי אויך אויב מען דארף איבערפאקן וכו'; אבער נישט פארקערט, די זין קענען נישט העלפן באדן די שוועסטער, און אויך נישט איבערפאקן משום צניעות.


דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#813 - זיין א ווארעמע אויסגערוטע פרייליכע מלמד
חינוך הילדים, מלמדים

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת בהעלותך, ט"ז סיון, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


מיין טייערער ... נרו יאיר


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


בנוגע דיין פראגע אויב דו זאלסט אויך טון וכו'; איך וויל זייער אז דיין גאנצע קאפ און מח זאל זיין אין חדר. לאז די זאכן פאר אנדערע, לייג אריין דיין הארץ, קאפ און מח אין די קינדער, און אויב עס בלייבט איבער נאך כח - זאלסטו פרעגן די מנהל וואס נאך דו קענסט טון פאר די חדר, ווייל נאר דאס איז אונזער הצלחה, אז אונזערע קינדער באקומען די בעסטע ווארעמסטע חינוך; קענסט האבן די שענסטע שול מיט די שענסטע קהילה, אויב די קינדער באקומען נישט די ריכטיגע חינוך - האסטו גארנישט, וד"ל.


דיין עבודת השם איז - זיין א ווארעמע אויסגערוטע פרייליכע מלמד; מאכן פרייליך די קינדער און זיי אנפילן מיט יראת שמים און גוטע מידות.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#812 - עצתו אמונה זאל זיין דיין שבת ספר
מקוה, חינוך הילדים, שבת קודש, עצתו אמונה

בעזרת ה' יתברך - ערב שבת קודש פרשת בהעלותך, י"ז סיון, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


א שטוב דארף זיין געבויט פון איין זייט שטרענג, און פון די אנדערע זייט פרייליך, מיין טאטע שליט"א פלעגט ביי די שבת סעודות מאכן גאר פרייליך, און אויך איז געווען א שטארקע דיסציפלין.


ביידע זענען גאר וויכטיג, פון איין זייט דארף מען זאגן פאר קינדער וואס צו טון, מען דארף זיי לערנען דרך ארץ, דער הייליגער רבי זאגט (ספר המדות אות בנים, סימן סה): "צָרִיךְ לְלַמֵּד אֶת הַתִּינוֹק דֶּרֶךְ אֶרֶץ מִנְּעוּרָיו", מען דארף לערנען דרך ארץ פאר די קינדער ווען זיי זענען נאך יונג, מען דארף זיי לערנען וואס צו טון און וואס צו מאכן, און פארלאנגען זיי זאלן פאלגן, און פון די אנדערע זייט מוז דאס זיין באגאסן מיט שמחה, עס דארף זיין זייער זייער פרייליך. בפרט שבת קודש דארף זיין זייער פרייליך אין שטוב, אזוי ווי דער הייליגער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק ב', סימן יז): "צָרִיךְ לִזָּהֵר מְאֹד לִהְיוֹת שָׂמֵחַ וְטוֹב לֵב בְּשַׁבָּת", מען דארף זיין זייער פרייליך שבת, "כִּי מַעֲלוֹת וּקְדֻשּׁוֹת שַׁבָּת גְּדוֹלָה וִיקָרָה מְאֹד", ווייל שבת איז זייער הייליג און טייער, "וְהַכְּלָל, שֶׁצָּרִיךְ לִנְהֹג שִׂמְחָה גְּדוֹלָה בְּשַׁבָּת קֹדֶשׁ, וְלִבְלִי לְהַרְאוֹת שׁוּם עַצְבוּת וּדְאָגָה כְּלָל, רַק לְהִתְעַנֵּג עַל ה'", מען טאר נישט זיין טרויעריג שבת און נישט זיין פארזארגט שבת, נאר פרייליך.


נעם דיינע קינדער אין מקוה ערב שבת. דאס איז חינוך, לערן זיי אויס ווי זיך צו פירן אין מקוה; נישט רעדן און נישט קוקן. לערן זיי אויס צו שטיין אויסגעדרייט צום וואנט מיט איידלקייט, לערן זיי אויס ווי זיך אויסצוטון און ווי אזוי זיך אנצוטון, וואס ערשט און וואס צווייט וכו'. קינדער זענען נישט קיין עפעלעך וואס וואקסן ארויס פון בוים, קינדער דארף מען אויסלערנען ווי אזוי זיך צו פירן, און אויך בעטן ביים אייבערשטן זיי זאלן אויסוואקסן ערליך.


נאך די סעודות שבת, ווען דו ביסט מיד און דו האסט נישט קיין כח, זאלסטו אוועק געבן צוויי דריי מינוט צו בענטשן מיט דיינע קינדער. געווענליך לויפן די קינדער ביים ענדע סעודה צו די שפילצייג, דארף מען זיי רופן צו בענטשן ברכת המזון, זיי אויסלערנען טון די מצוה.


אויך זאלסטו קומען שבת אינדערפרי אין שול דאווענען. עס איז נישט כדאי זיך איינגעוואוינען אויפשטיין שפעט וכו' און זוכן א שפעטע מנין. איך וויל זאלסט פירן דיין שטוב געזונט, די שבת סעודה מאכט מען נישט נאכמיטאג, די שבת סעודה מאכט מען פאר חצות, און דאס קען נאר זיין אז מען דאווענט אין צייט, און אז מען וויל זיך אביסל אפרוען קען מען זיך אפרוען נאכמיטאג; די נאכמיטאג איז אזוי לאנג, מען קען זיך סיי אפרוען און סיי אסאך לערנען, זאלסטו גיין דאווענען פרי און מאכן די סעודה פרי. פיר דיין שטוב געזונט, פיר דיין שטוב ריכטיג, מאך נישט נאך דעם און יענעם, קוק אין ספר עצתו אמונה און אזוי פיר דיין שטוב.


עצתו אמונה זאל זיין דיין שבת ספר, אויך אינדערוואכן זאלסטו דאס לערנען, אבער שבת זאלסטו דאס לערנען און וואו דו זעסט א תפילה, א געבעט - זאלסטו דאס מיט זאגן ווארט ביי ווארט. זאג די תפילות מיט געוויין, בעט דעם אייבערשטן דו זאלסט נעמען דיין שכל און פירן דיין שטוב מיט די עצות פון צדיקים.


א פרייליכן שבת.



 

#811 - מען טשעפעט די קינדער אלס ברסלב
חינוך הילדים, חסידות ברסלב, מחלוקת

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת במדבר, כ"ח אייר, מ"ג לעומר, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


מרת ... תחי'


איך האב ערהאלטן אייער בריוו.


עס איז זייער א ווייטאגליכע זאך אז מען טשעפעט ענקערע קינדער מיט ליצנות, אסאך פון אנשי שלומינו גייען דאס אריבער, עס טוט מיר זייער וויי, עלטערן קענען נישט צוזען ווי מען טשעפעט זייערע קינדער און נאך דערצו אלס ברסלב, מען שפעט פון הייליגן רבי'ן און פון זיינע תלמידים.


ווען אייער מאן דארף גיין דאווענען מיט זיין טאטע און די קינדער ווילן נישט גיין דארט דאווענען ווייל מען טשעפעט זיי, איר ווילט וויסן אויב מען קען זיי געטרויען צו דאווענען ביי אונז אין שול, אין היכל הקודש - אנעם טאטן; דאס איז נישט לכתחילה, נאר אז מען בעט איינעם פון אנשי שלומינו זאל זיין אחראי אויף זיי, און אויך אנזאגן די קינדער זיי זאלן וויסן אז זיי זאלן דאווענען מיט אים און נישט זיין הפקר.


בעטס דעם אייבערשטן פאר די קינדער זיי זאלן אויסוואקסן ערליך און האבן א געפיל צום הייליגן רבי'ן. מען דארף אסאך בעטן דעם אייבערשטן פאר די קינדער, מען דארף אויף יעדע קינד באזונדער בעטן אז זיי זאלן זיין דבוק צום צדיק אמת און צו זיינע תלמידים.


דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.



 

#810 - מאך פרייליכע לעבעדיגע סעודות אינדערהיים
חינוך הילדים, שבת קודש, מאגאזינען, שבועות

בעזרת ה' יתברך - ערב שבת קודש פרשת במדבר, ג' סיון, מ"ז לעומר, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


פאריגע וואך בין איך געווען אין ירושלים, עס איז געווען א צאמקום אוועק צו שטעלן מוסדות אין ארץ הקודש, היכל הקודש על טהרת הקודש, מען האט געמאכט א שיינע סעודה אין ירושלים לכבוד פסח שני. ביי די סעודה איז געווען א פאנעל, מען האט געפרעגט שאלות און געענטפערט תשובות. איינע פון די שאלות האט מען געפרעגט: "וואס זאל א טאטע טון אז ער האט אנגעהויבן די פרייטאג צו נאכט'ס סעודה און איינער פון די קינדער האבן געווילדעוועט, און דער טאטע האט זיך פארלוירן און זיך אויפגערעגט, וואס טוט מען ווייטער ווען מען ווייסט אז מען טאר זיך נישט אויפרעגן, מען פארלירט אלעס אויב מען רעגט זיך אויף?"


מיר האבן גערעדט אז דאס איז דאך דעם רבינ'ס זאך, "פון יעצט"; אז דו ביסט אראפגעפאלן הייב זיך אויף און הויב אן "פון יעצט", אז מען האט זיך אויפגערעגט, מען איז געקומען צו כעס רחמנא לצלן - זאל מען גלייך תשובה טון און אנהויבן "פון יעצט", דאס איז די לימוד פון רבי'ן.


איך בעט דיר זייער זאלסט מאכן שיינע סעודות, זינג נישט ביי די סעודה קיין מרה שחורה ניגונים וכו', זינג פרייליכע ניגונים, זינג לעבעדיגע ניגונים, דיינע קינדער זאלן אויפוואקסן מיט א ליבשאפט צו שבת, זיי זאלן ווארטן אויף שבת, זיי זאלן זיך א גאנצע וואך בענקען צום שבת.


אויך זאלסטו איבערבעטן דיין ווייב, און הער שוין אויף צו זיין גערעכט, וויפיל איז די שיעור צו זיין גערעכט? וואס וועסטו טון מיט דעם אז דו ביסט גערעכט? מען קען עס נישט קעשן, מען קען גארנישט טון מיטן אויפווייזן טאג און נאכט 'איך בין גערעכט', 'איך בין געווען גערעכט', 'זעסט אז איך בין גערעכט'; שוין, גענוג געווען, יעצט הויב אן זיין פרייליך, בעט איבער און געב גוטע וועטער, ברענג אריין די שכינה הקדושה, מאך א פלאץ פארן אייבערשטן.


שבועות וועסטו אודאי זאגן פאר דיינע קינדער די תורה פארוואס דער אייבערשטער האט געגעבן די תורה אויפן בארג סיני, ווייל די בארג האט זיך געהאלטן קליין, איז אנשטאט זאגן די תורה - זאל זיין 'הוא היה אומר', דו זאלסט ארויסשרייען די תורה, בייג זיך איין די קאפ און דער אייבערשטער וועט אויף דיר געבן די תורה, עס וועט זיין ביי דיר אני אשכון את דכא, איך רו ביי די וואס האלטן זיך קליין.


איך בעט דיר זייער, ברענג נישט אריין אין שטוב קיין שום ליין מאטריאל. וואלסטו געוואוסט ווי שעדליך דאס איז (די אידישע, די פרומע) - וואלסטו דאס פארברענט. ברענג אויף דיינע קינדער מיט יראת שמים, מיט תמימות, ריין פון ליצנות, דיין ליינען שבת זאל זיין נאר ווערטער פון א צדיק. מאך זיך א שיעור אין די בריוו פון מוהרא"ש אין ספר אשר בנחל, ספר עצתו אמונה - וואס איז די זעלבע ווערטער פון אשר בנחל.


אז מען רופט דיך שבת גיין דא גיין דארט - זאלסטו זיך ארויסדרייען, שבת זאלסטו בלייבן מיט דיין ווייב און קינדער, נישט גיין אין ערגעץ.


א פרייליכן שבת.

#809 - ערב ראש חודש סיון, בעטן פאר ערליכע דורות
חינוך הילדים, ערב ראש חודש

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת במדבר, כ"ח אייר, מ"ג לעומר, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר, מנהל מוסדות היכל הקודש בארץ הקודש


מארגן ערב ראש חודש סיון איז א צייט וואס מען בעט פאר ערליכע דורות, און אז מיר האבן אונזער חדר אין טברי' וויל איך דיר בעטן זאלסט בעטן די מלמדים זאלן נעמען די קינדער און גיין דאווענען פאר אונזערע קינדער, פאר אלע תלמידים ותלמידות, אז אלע זאלן זיין ערליך און הייליג, און אויך פאר אלע וואס העלפן די מוסדות.


מוהרא"ש זאגט אין די בריוו מען זאל גיין מתפלל זיין ערב ראש חודש סיון ביים ציון פון של"ה הקדוש זכותו יגן עלינו, און פאר ענק - פאר אנשי טברי' - איז דאס ממש א גרינגע זאך.


שטארק זיך מיט דיין הייליגע ארבעט און שטארק די מלמדים, און איך וויל דיר בעטן א וויכטיגע זאך. אלס מנהל אויס דארפסטו אויפהייבן יעדע מאל וואס איינער פון די מלמדים רופן, זיין שטענדיג גרייט צו הערן וואס מען קען בעסער מאכן, און בעיקר זיי געבן די געפיל ווי מען איז פון זיי צופרידן.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#808 - רעד צו די קינדער פון קדושה מיט אן עזות דקדושה
קדושה, חינוך הילדים

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת במדבר, כ"ז אייר, מ"ב לעומר, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


מיין טייערער ... נרו יאיר


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


רעד צו די קינדער פון קדושה, רעד מיט עזות דקדושה, ראטעווע דיינע תלמידים זיי זאלן וויסן ווי זיך צו היטן פון משחיתים.


בנוגע וכו'; זאלסט אנרופן די עלטערן דערציילן וואס גייט פאר, וואס דער קינד דערציילט, אז די קאזין די מיידל פון אכצן יאר - נעמט די קינדער און טוט מיט זיי עבירות רחמנא לצלן, זי באצווינגט קינדער ווען זיי קומען ביי זיי אין שטוב השם ישמרינו. רוף די עלטערן, און אויב דער קינד זאגט מען טוט גארנישט - זאלסטו רופן די פאליציי, שטעל זיך ארויס צו ראטעווען דעם קינד.


וואס זאל איך דיר זאגן, איך בין יעצט אהיים געקומען פון ארץ ישראל; וואס איך האב דארט צאמגעהערט פון בחורים וואס לערנען אין ישיבות, וואס איז כלומר'יש די בעסטע פון די בעסטע, ווי פארדארבן די בחורים זענען צווישן זיך, ווי עס איז דא מעשי תועבה השם ישמרינו. די בחורים וויינען: "קיינער האט אונז נישט געזאגט, קיינער האט אונז נישט געלערנט אז אויב איינער וויל אנרירן זאל מען שרייען און אנטלויפן", זיי וויינען: "וואס זענען מיר שולדיג?"


על כן זאלסטו רעדן צו די קינדער פון קדושה, רעד קלאר, זאג נאך די ווערטער וואס שטייט דא: "קיינער קען זיך נישט שפילן מיט דיין קערפער", "קיינער קען דיך נישט אנרירן אויף פריוואטע פלעצער", "קיינער קען דיך נישט נעמען אין זייער בעט", "אז דו גייסט צו א פעטער, מומע, קאזין, זיידע, באבע, דארפסטו וויסן אז קיינער קען דיך נישט רופן אין א פריוואטע צימער און דיך אנרירן אונטער די קליידער, אדער דו זאלסט אים אנרירן אונטער די קליידער", רעד צו זיי אויך פון זיין הייליג, אז "מען טאר זיך נישט אנרירן ביים אות ברית קודש", פארוואס טאר מען נישט אנרירן? "ווייל אזוי זאגט דער אייבערשטער"; די ווערטער זאלסטו זאגן מיט פייער, און רעד צו די קינדער פון שכר ועונש, פון די ברענעדיגע גיהנום און אויך פון תשובה.


איך פאר היינט קיין לעיקוואד געבן א שיעור פאר מלמדים און מחנכים, איך מוז מקצר זיין.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#807 - האלטן אן אפענע אויג פון דער נאנט וואו די קינדער שפילן
קדושה, חינוך הילדים

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת במדבר, כ"ז אייר, מ"ב לעומר, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


טייערע איינוואוינער אין שטעטל וואס וואוינען ביי רחוב ירושלים, ה' עליהם יחיו


איך האף צום אייבערשטן ענק זענען צופרידן און אלעס איז ביי ענק אין בעסטן ארדענונג.


איך הער פון די מלמדים, די קינדער דערציילן, אז יעצט זומער אין די לאנגע שבת נאכמיטאגס און פרייטאג נאכמיטאגס - גייען די קינדער אין די פעלדער, אין די וועלדער, אין פארקלאפטע בודקעס, מען שפילט זיך וכו'; עס איז זייער געזונט די קינדער זאלן שפילן, טאנצן און שפרינגען, בויען בודקעס וכו', אבער מען דארף אנזאגן די קינדער זאלן זיך שפילן איידל און מען דארף האלטן אן אפענע אויג פון דער נאנט, זען אז עס זאל נישט זיין קיין מכשולות.


מען דארף רעדן צו די קינדער זיי זאלן וויסן אז קיינער טאר זיי נישט אנרירן, קיינער טאר נישט שפילן מיט זייער קערפער, און קיינער טאר נישט טון אומאיידעלע זאכן. ברענגט אריין אין די קינדער עזות דקדושה זיי זאלן נישט מורא האבן פון שרייען אויב איינער וויל טון עפעס וואס די תורה לאזט נישט.


דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#806 - לערן אויס דאס קינד מוחל צו זיין
תפילות אויף אידיש, חינוך הילדים, טשעפען

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת תזריע מצורע, ב' אייר, י"ז לעומר, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד מיין טייערער ... נרו יאיר


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


אז דו האסט געהערט ווי א קינד זידלט אפ דיין קינד מיט מיאוסע ווערטער וכו' - זאלסטו זיך איינהאלטן, חס ושלום נישט שלאגן, חס ושלום נישט אריינגיין אין א כעס; געב דאס איבער פארן מנהל און ער וועט מיט סבלנות מחנך זיין און אויסלערנען די קינדער נישט וויי צו טון אנדערע.


דיין קינד זאלסטו מחנך זיין ריכטיג, אים אויסלערנען די זאך פון מוחל זיין, די אידישע מדה פון פארגעבן. לערן אים אויס צו זאגן: "הרינו מוחל לכל מי שהכעיס והקניט", איך בין מוחל פאר אלעמען וואס האבן מיך אויפגערעגט און וויי געטון; דער לעבן איז גרינגער ווען מען קען פארגעבן און מוחל זיין.


שטארק זיך מיט דיין הייליגע ארבעט מיט זיין א מלמד, און בעט דעם אייבערשטן: "הייליגער באשעפער איך בעט דיר זייער, איך וויל נישט זיין אלט, איך וויל נישט זיין אן אלטער מקורב, איך וויל שפירן א פרישקייט אין מיין התקרבות צום רבי'ן, איך וויל שפירן פריש ווען איך לערן מיינע שיעורים אין די תורה און אין דעם רבינ'ס ספרים, הייליגער באשעפער העלף מיר איך זאל קיינמאל נישט אפלאזן דעם צדיק, איך זאל קיינמאל נישט אוועק גיין פונעם נחל נובע, די קוואל וואס קוועלט לעבן, העלף מיר עס זאל מיר גארנישט שטערן, איך זאל נישט האבן קיין קשיות און קיין חלישות הדעת".


ברודער טייערער, מען דארף אויף דעם זייער בעטן ווייל דער סמ"ך מ"ם האט אזוי פיינט דעם רבי'ן, מיט ציין און נעגל קעמפט ער אויף יעדן מקורב, ער שטייט און זוכט ווי אזוי אוועק צו שלעפן דעם מענטש פון רבי'ן, אזוי האט ער אים גע'הרג'עט לנצח נצחים; נאר תפילה העלפט אויף דעם.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#805 - פריוואטע בילדער קען מאכן פראבלעמען
חינוך הילדים, בילדער

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת תזריע מצורע, ב' דראש חודש אייר, ט"ז לעומר, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


...


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


עס איז זייער נישט קיין בא'טעמ'טע מעשה וכו'; דאס איז די סיבה פארוואס מענטשן האלטן זיך צוריק פון האבן אין שטוב א קאמערע וואס האט א סקרין, און דאס איז די סיבה פארוואס עלטערן בעטן פון די חתונה געהאטע קינדער נישט צו ברענגען זייער קאמערע ווען זיי קומען באזוכן, ווייל צומאל האט מען פריוואטע בילדער, מען כאפט זיך נישט, די געשוויסטער קוקן דאס דורך און עס קומט ארויס פראבלעמען וכו'.


עס איז גוט נאכאמאל דערמאנען וואס מוהרא"ש דערציילט, אמאל איז א איד געקומען צום הייליגן חפץ חיים זכותו יגן עלינו און געבעטן א ברכה אויף גוטע קינדער, האט דער הייליגער חפץ חיים גענומען א תהילים וואס איז געווען אויפגעבלאזן פון נאסקייט, ער האט דאס געוויזן פאר דעם איד און אים געזאגט: "זעסט? דאס איז דער תהילים פון מיין מאמע עליה השלום, וואו זי פלעגט יעדן טאג וויינען אז זי זאל האבן גוטע קינדער, אזוי איז מען זוכה צו גוטע קינדער"; זאלסטו אסאך בעטן דעם אייבערשטער אז דו זאלסט זוכה זיין
צו קינדער ערליכע אידן תלמידי חכמים.

#804 - פעטש העלפט נישט, שלאגן און שרייען העלפט נישט
תפילות אויף אידיש, חינוך הילדים, חיזוק פאר פרויען

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת תזריע מצורע, ב' דראש חודש אייר, ט"ז לעומר, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


... תחי'


איך האב ערהאלטן אייער בריוו.


פעטש העלפט נישט, שלאגן און שרייען העלפט נישט; אז אייער קינד פאלגט נישט און הערט נישט - וועט פעטש נישט העלפן, ציפן שלאגן וועט נישט העלפן, עס איז א סכנה אז מען שלאגט, מען ציפט; באלד וועט א שכן זען און רופן די פאליציי און מען וועט חס ושלום אוועק נעמען די קינדער.


איך האב פאר אייך א בעסערע עצה, איר זאלט בעטן דעם אייבערשטן אז אייערע קינדער זאלן אויסוואקסן ערליך, זיי זאלן פאלגן וכו' וכו', דאס איז די בעסטע עצה. אויך ווען אייערע קליינע קינדער קומען אהיים זאלט איר אלעס וואס דארף ווערן ערלעדיגט טון פריער אדער שפעטער, און ביי די צייט וואס זיי קומען אהיים פון חדר און סקול זאל אייער מח זיין פאר זיי, זיי אויסהערן, זיי פארשפילן, זיי פארציילן, זיי פיטערן, זיי פרייליך מאכן וכו' וכו'.


פארגעס נישט פון תפילה, דער רבי האט אונז געגעבן משיח'ס שווערד, דער רבי זאגט אז משיח וועט אייננעמען די וועלט מיט תפילה והתבודדות, און אזוי אויך יעדער איד קען ניצן די חרב התפילה פאר אלעס וואס ער דארף, זאלט איר בעטן דעם אייבערשטן אין אייער שפראך, אידיש, בעטס אים: "הייליגער באשעפער העלף מיר, מיינע קינדער זאלן אויסוואקסן געזונט, ערליך, הייליג און ריין וכו'".


איך בין מתפלל איר זאלט האבן כח, און זוכה זיין צו אויפציען שיינע דורות.


דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א גוטן חודש.

#803 - האלט דיינע קינדער מיט דיר
קדושה, חינוך הילדים, שלום בית, שבת קודש

בעזרת ה' יתברך - עש"ק פרשת אחרי קדושים, י"א אייר, כ"ו לעומר, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


עס קומט די הייליגע שבת, זאלסטו איבערבעטן דיין ווייב, און פון היינט און ווייטער שיין רעדן צו איר, ווייל די שכינה הקודש רוט דארט וואו מען בעט זיך איבער, און וואו עס איז דא שלום, און אז די שכינה הקדושה איז דארט - איז שוין במילא דא אלע ברכות, און מאך שיינע סעודות שבת, זינג זמירות און רעד מיט דיינע קינדער, ווייל די דיבורים וואס מען רעדט שבת האט חן און עס טוט זייער אסאך אויף.


אויך זאלסטו זיי האלטן נעבן דיר ביים דאווענען, און ווי אזוי דו דאווענסט - וועלן זיי דאווענען, אז דער טאטע שמועסט ביים דאווענען און לאכט אפ פון ערליכקייט, וואס קען מען ערווארטן פון די קינדער... חכמינו זכרונם לברכה זאגן (שבת כג:), ווער עס האט ליב ערליכע אידן וועט האבן ערליכע קינדער, ווייל קינדער כאפן אויף ביים טאטן וואס ער האט ליב.


א גאנצע וואך האלטן די מלמדים דיינע קינדער, יעצט זומער דארפסטו זיין דער מלמד פון דיינע קינדער ביי די לאנגע פרייטאג נאכמיטאגס און לאנגע שבת נאכמיטאגס. וויסן זאלסטו, די אלע פרייע צייטן ווי שבת נאכמיטאג און פרייטאג נאכמיטאג, איז א צייט וואס קינדער קענען ווערן געשעדיגט פון מנוולים; מען האט מיר דערציילט אזויפיל מעשיות ווי מען איז געפאלן א קרבן פאר א מנוול און ווי דער לעבן איז קאליע געווארן רחמנא לצלן, און אלעס האט זיך אנגעהויבן פרייטאגס און שבתים.


ובכן בעט איך דיר האלט דיינע קינדער מיט דיר, אז דו לייגסט זיך אראפ שלאפן שבת זאלסטו זיי אויך אראפלייגן שלאפן, נישט לאזן גיין ליידיג, און אפילו זיי בלייבן אין שטוב - איז אויך נישט לכתחילה, ווייל גיין ליידיג איז א סכנה, אפילו ביי געשוויסטער וד"ל.


אזוי אויך זאלסטו רעדן מפעם לפעם מיט דיינע קינדער, זיי נאכאמאל דערמאנען אז קיינער קען זיי נישט אנרירן, און אז איינער רירט אן - זאלן זיי נישט מורא האבן צו דערציילן, זיי זאלן קומען דערציילן, און אויך זאלסטו זיי אויסלערנען נישט אנצורירן אות ברית קודש, און ווען דו וואשט דאס קינד און ווען דאס קינד גייט אין בית הכסא - זאלסטו אים מפעם לפעם דערמאנען זיך צו פירן בקדושה ובטהרה.


א פרייליכן שבת.