בריוון פונעם ראש ישיבה שליט"א

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת חקת בלק, (בלק בא"י), י' תמוז, שנת תשפ"ו לפרט קטן

... נרו יאיר

העלף מיר ארויסגעבן נאך ניגונים, דאס איז דאך אזוי וויכטיג, מענטשן דארפן די אמונה ניגונים פאר לופט צו אטעמען, עס גייט אריבער אויף מענטשן אזעלכע שווערע יסורים, און מענטשן האבן היינט זייער שוואכע נערווען, אלע ליידן אויף די נערווען און מען קען נישט נעמען דאס לעבן... און נאר די ניגונים פון אמונה, ניגונים פון תקוה – שטארקט די מח מען זאל קענען ציען נאך א טאג און בלייבן ביים דעת.

יעצט זומער ווען איך בין אין שטעטל – איז מיר גרינגער ארויס צו געבן טעיפס און סידיס. איך וויל ארויסגעבן דעם זומער אן א שיעור סידיס, 1) די בחורים סידי, 2) נאך א סידי פאר אלעמען, 3) א סידי פאר מלמדים און מחנכים; איך האב נאך אזויפיל געדאנקען, אבער איך דארף איינער וואס זאל מיך שלעפן צו דעם און מיר העלפן, ווייל איך קום נישט אן צו וואס איך דארף אנקומען.

שטארק זיך מיט מחזק זיין אנשי שלומינו, מענטשן דארפן אסאך חיזוק, ספעציעל אנשי שלומינו, "כָּל הַגָדוֹל מֵחֲבֵירוֹ יִצְרוֹ גָדוֹל הֵימֶנוּ" (סוכה נב.), ווי מער מען ווערט נענטער צום אייבערשטן – דארף מען אסאך חיזוק, אסאך נקודות החבר נישט צו ווערן מבולבל פון די גרויסע בלבולים וואס דער סמ"ך מ"ם מאכט פארן מענטש אים אפצוקילן פון זיין התקרבות צום רבי'ן.

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת פנחס, ט"ז תמוז, שנת תשפ"ו לפרט קטן

... נרו יאיר

מוהרנ"ת פלעגט זאגן, ווען א מענטש קרעכצט, ער רעדט זיך אפ, זאגט מען אין הימל אז מען וועט אים געבן נאך מער אויף וואס צו קרעכצן, און ווען א מענטש דאנקט און לויבט דעם אייבערשטן, און אויף יעדע זאך זאגט ער: "ברוך השם", "געלויבט דער אייבערשטער" וכו' – זאגט מען אין הימל אז מען וועט אים געבן נאך מער גוטס, ער זאל האבן אויף וואס צו דאנקען און לויבן, און דאס איז וואס מען וויינט עד היום יעדע יאר תשעה באב, ווייל מען האט געקרעכצט, מען האט זיך אפגערעדט אויפן אייבערשטן.

על כן זאלסטו זיך זייער שטארקן נאר צו דאנקען און לויבן דעם אייבערשטן, וועט דער אייבערשטער אוועק נעמען פון אונז די טעג פון בין המצרים, ער וועט אונז געבן נאר גוטס, פון הימל וועט מען זאגן: "קוקט דעם איד וואס האט גארנישט, ער האט צרות ויסורים, און דאך דאנקט ער דעם אייבערשטן, לאמיר אים געבן נאך גוטס"; מוהרא"ש טייטשט דעם פסוק (תהלים קלו, א): "הוֹדוּ לַה' כִּי טוֹב", דאנק דעם אייבערשטן, זאג שטענדיג 'כי טוב', דער אייבערשטער איז גוט, דורכדעם וועט זיין "כִּי לְעוֹלָם חַסְדּוֹ", וועסט שטענדיג דאנקען דעם אייבערשטן אויף זיינע חסדים; ווייל דורך דאנקען דעם אייבערשטן זעט מען וואונדערליכע ישועות און רפואות, מען זעט אפענע ניסים.

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת פנחס, ט"ז תמוז, שנת תשפ"ו לפרט קטן

... נרו יאיר

מחלוקת איז אזוי געפערליך, אפילו ערליכע אידן ווערן פארכאפט אין דעם, עס זענען דא מענטשן וואס גייען אריין אין א דמיון אז זיי דארפן פאררעכטן די וועלט, און נאר זיי זענען ביים אמת, און אלע דארפן זיך אונטערווארפן אונטער זיי, און אויב נישט – איז א מצוה זיי צו רודפ'ן השם ישמרינו, ווייל דער סמ"ך מ"ם קומט צום מענטש פארשטעלט ווי אן ערליכער איד, ער טוט אנהעצן דעם מענטש ער זאל זיך קריגן מיט אנדערע מיט א לבוש פון 'מען דארף מתקן זיין די וועלט' וכו'.

אבער אין אמת'ן דארף מען וויסן אז עס איז נישטא קיין מענטש אן א חסרון, יעדער איינער ווערט באשאפן מיט א פעלער וכו', און די עבודה איז דאס אויס צו ארבעטן און זיך משלים זיין, אבער אויף א צווייטן טאר מען נישט קוקן שלעכט, און חס ושלום זוכן די חסרונות, און אז דער יצר הרע קומט איינרעדן צו זוכן ביי אנדערע שלעכטס – זאל מען זיך דערמאנען די חטאות נעורים, און אויך ווי מען האלט יעצט וכו', און אפילו מען איז א גרויסער למדן, און אויך א חשוב'ער איד, א חסיד – דארף מען זיך בארעכענען ווי מען האלט אויף די וועלט מיט די אייגענע ענינים (פגם הברית), ווי עס קומען אריין נישט גוטע מחשבות השם ישמרינו, און חס ושלום ארויסגיין קעגן א איד, חס ושלום צו האבן צו טון מיט פארשעמען א איד, אדער מקפח זיין איינעמ'ס פרנסה, ווייל נאר דורך שלום וועלן מיר זוכה זיין צו ווערן אויסגעלייזט, אזוי ווי די הייליגע חכמים זאגן (דברים רבה ה, טו): "אֵין הַקָּדוֹשׁ בָּרוּךְ הוּא מְנַחֵם אֶת יְרוּשָׁלַיִם אֶלָּא בְּשָׁלוֹם", דער אייבערשטער וועט טרייסטן ירושלים, נאר בזכות שלום, און "אֵין הַקָּדוֹשׁ בָּרוּךְ הוּא מְבַשֵֹּׂר אֶת יְרוּשָׁלַיִם שֶׁיִּהְיוּ נִגְאָלִים אֶלָּא בַּשָּׁלוֹם", דער אייבערשטער וועט אונז זאגן די גוטע בשורה אז מיר ווערן אויסגעלייזט נאר מיט שלום, "שֶׁנֶּאֱמַר" אזוי ווי עס שטייט אין פסוק (ישעיה נב, ז-ט): "מַה נָּאווּ עַל הֶהָרִים רַגְלֵי מְבַשֵּׂר מַשְׁמִיעַ שָׁלוֹם מְבַשֵּׂר טוֹב מַשְׁמִיעַ יְשׁוּעָה אֹמֵר לְצִיּוֹן מָלַךְ אֱלֹקָיִךְ, קוֹל צֹפַיִךְ נָשְׂאוּ קוֹל יַחְדָּו יְרַנֵּנוּ כִּי עַיִן בְּעַיִן יִרְאוּ בְּשׁוּב ה' צִיּוֹן, פִּצְחוּ רַנְּנוּ יַחְדָּו חָרְבוֹת יְרוּשָׁלִָם כִּי נִחַם ה' עַמּוֹ גָּאַל יְרוּשָׁלִָם", אמן סלה.

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת פנחס, ט"ז תמוז, שנת תשפ"ו לפרט קטן

לכבוד ... נרו יאיר

וויסן זאלסטו אז די דריי וואכן, די טעג פון בין המצרים, וואס מען פירט זיך מיט די הלכות פון אבילות – זענען טעג וואס מען קען זייער מצליח זיין אין עבודת השם יתברך, און מען זענען זיך טועה אין דעם, מענטשן מיינען אז די דריי וואכן זענען טעג פון עצבות און מרה שחורה, אבער באמת איז פינקט פארקערט, עס זענען טעג וואס מען קען זיך זייער דערנענטערן צום אייבערשטן.

אמאל האט מען געשמועסט מיט מוהרנ"ת, מען האט אים דערציילט אז עס זענען דא ערליכע אידן וואס זאגן אז זיי האבן א ירידה אין די טעג פון בין המצרים; האט מוהרנ"ת געזאגט: "עס איז נישט אמת, די טעג פון בין המצרים זענען טעג וואס מען קען זייער נאנט ווערן צום אייבערשטן, דורך לערנען תורה, דורך דאווענען און טון גוטע מעשים".

על כן זאלסטו אויסניצן די טעג מיט לערנען און דאווענען, און אפילו מען פירט זיך בדיני אבילות – זאלסטו אבער זיין פרייליך, זאלסט ארום גיין מיט א שמייכל. אזוי ווי דער הייליגער חוזה פון לובלין זכותו יגן עלינו האט געזאגט פארן הייליגן ישמח משה זכותו יגן עלינו: "צהלתו בפניו ואבלו בלבו", פון דרויסן זענען מיר פרייליך, און די הארץ אונזערע – וויינט, מיר פרייען זיך מיט די מצוות וואס מיר טוען; אזוי איז געווען ביי אלע צדיקים, און אזוי האבן זיי געלערנט די תלמידים, מען זאל שמייכלען און זיין מיט א פרייליכע גיסטע, נאר שטילערהייט זאל מען עוסק זיין אין קלאגן און וויינען אויפן חורבן הבית.

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת פנחס, ט"ז תמוז, שנת תשפ"ו לפרט קטן

... נרו יאיר

ליבער ברודער, יעצט אין די דריי וואכן, די טעג פון בין המצרים – דארפן מיר זיך זייער מחזק זיין מיט אמונה, צו וויסן אז דער אייבערשטער האט באשאפן די וועלט, ער פירט אלעס, ער מאכט אלעס, ער איז מיט מיר, ביי מיר און נעבן מיר. ווייל די הייליגע חכמים זאגן (ברכות לג.): "מִי שֶׁיֵּשׁ בּוֹ דֵּעָה", ווער עס האט שכל, - "כְּאִלּוּ נִבְנָה בֵּית הַמִּקְדָּשׁ בְּיָמָיו", איז אזוי ווי די בית המקדש איז ביי אים נישט חרוב; וואס מיינט דעת און שכל? דאס מיינט מען די אמונה, אזוי ווי עס שטייט אין פסוק (דברים ד, לה): "אַתָּה הָרְאֵתָ לָדַעַת כִּי ה' הוּא הָאֱלֹקִים, אֵין עוֹד מִלְבַדּוֹ", ווייל דאס איז די חורבן בית המקדש, דאס וואס מען פארגעסט פונעם אייבערשטן, דאס וואס מען רעדט זיך נעבעך איין אז די וועלט פירט זיך מיט טבע, מקרה און מזל; על כן דארפן מיר זיך זייער שטארקן מיט אמונה, אזוי וועלן מיר זוכה זיין ארויסצוגיין פון גלות, מיר וועלן זוכה זיין צו ביאת משיח.

ווי אזוי איז מען זוכה צו א שטארקע קלארע אמונה? דורך תפילה; דורך בעטן דעם אייבערשטן אויף אלעס וואס מען דארף, און דורך דאנקען דעם אייבערשטן – ווערט מען זייער נאנט צום אייבערשטן; דעריבער זאלסטו יעצט אין די טעג פון בין המצרים זיך שטארקן אין די זאך פון גיין יעדן טאג התבודדות, טרעף זיך א שטילע פלאץ און דארט זאלסטו זיך אויסגיסן דיין הארץ צום אייבערשטן, בעט אים אויף אלעס וואס דו דארפסט, בעט אים אויף רוחניות און אויך אויף גשמיות, רעד מיט דיינע אייגענע תפילות אויף אידיש, דאס וועט אויפבויען דיין אמונה, דו וועסט זוכה זיין במשך הימים צו א קלארע אמונה, דיין דעת וועט ווערן שטארק געבויט, ביז עס וועט זיין ביי דיר א בנין בית המקדש, דו וועסט ווערן אויסגעלייזט פון אלע דיינע גלות'ן.

מען דארף אבער אסאך סבלנות, אין אנהייב וועט דיר זיין שווער די עבודה, ווייל ווילאנג די אמונה איז נאכנישט קלאר און לויטער – האט מען נישט די געפיל פאר תפילה והתבודדות, מען הייבט אן דאווענען, מען הייבט אן זיך מתבודד זיין, און מען ווערט מיד, מען הייבט אן גענעצן, ביז מען לאזט אפ די הייליגע עבודה, און ווייל מען שפירט נישט ווי די תפילות ווערן נתקבל, מען שפירט נישט ווי מען הערט אויס וכו', פון אסאך זינדיגן, טון עבירות – ווערט "עֲנָנִין דִּמְכַסִּין עַל עַיְנִין" (זוהר הקדוש פרשת פנחס, דף רנב.), מען שפירט נישט די אמונה, אבער אז מען שטארקט זיך מיט אסאך סבלנות, מען האלט אן די עבודה טאג נאך טאג, וואך נאך וואך, און אזוי ווייטער – איז מען זוכה צו א קלארע לויטערע אמונה, ביז כאילו נבנה בית המקדש בימיו.

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת פנחס, ט"ז תמוז, שנת תשפ"ו לפרט קטן

... נרו יאיר

יעצט אין די טעג פון בין המצרים ווען מיר קלאגן אויפן חורבן הבית – דארפן מיר תשובה טון, מיר דארפן פאררעכטן צו אנהייבן לעבן מיט א שטארקע אמונה, צו גלייבן אינעם אייבערשטן, אז וואס דער אייבערשטער טוט איז גוט; ווייל די הייליגע חכמים זאגן (תענית כט.), ווען די מרגלים זענען צוריק געקומען מיט לשון הרע אויף ארץ ישראל – האבן אלע אידן געוויינט, און דער אייבערשטער האט דעמאלט געזאגט: "אַתֶּם בְּכִיתֶם בְּכִיָּה שֶׁל חִנָּם", דערפאר וואס ענק וויינען אומזיסט, "אֲנִי קוֹבֵעַ לָכֶם בְּכִיָּה לְדוֹרוֹת", וועל איך באשטימען דעם טאג ענק זאלן אלע יארן וויינען, און טאקע דעם טאג, תשעה באב, זענען ביידע בתי מקדש חרוב געווארן.

מיר דארפן תשובה טון, מיר דארפן אויפהערן וויינען, און אויך ווען עס זעט אויס ווי זאכן זענען שלעכט, עס זעט אויס געפערליך – דארף מען גלייבן באמונה שלימה אז פונעם אייבערשטן קומט נישט ארויס קיין שלעכטס, אלעס איז לטובה, ווייל חס ושלום אז מען וויינט, מען מיינט אז מען וויל שלעכטס טון – דעמאלט ווערט א בכי' לדורות; מען רעדט נישט דא פון זיך אויסוויינען צום אייבערשטן און זיך אויסגיסן דאס הארץ, זיך אויסרעדן די ווייטאג וואס מען גייט אריבער; דאס איז זייער גוט צו טון, דאס איז די עבודה וואס משיח וועט אריינברענגען אין די גאנצע וועלט, משיח איז א לשון פון 'משיח אלמים', משיח וועט מאכן אלע שטומע זאלן שמועסן און דערציילן דעם אייבערשטן; מען רעדט פון זיך אפרעדן, דאס איז געפערליך, אפרעדן און אויסרעדן זענען צוויי אנדערע זאכן, דאס איז כרחוק מזרח למערב; אפרעדן איז טומאה, עצבות ומרה שחורה, און זיך אויסרעדן – איז קדושה; מיר דארפן גלייבן באמונה שלימה אז וואס דער אייבערשטער טוט איז גוט, פונעם אייבערשטן גייט נישט ארויס קיין שלעכטס, און אז זאכן טוען וויי – דארף מען קומען מיט תחנונים בעטן א מתנת חנם, בעטן דעם אייבערשטן ער זאל רחמנות האבן.

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת פנחס, י"ד תמוז, שנת תשפ"ו לפרט קטן

... נרו יאיר

פארלייג זיך אז די שבת סעודות ביי דיר אין שטוב זאל זיין פרייליך, עס זאל זיין א געשמאקע לופט, א געשמאקע צייט. דער זוהר הקדוש זאגט (יתרו פח.), די הייליגע חבריא פון רבי שמעון בר יוחאי, רבי אבא און רב המנונא סבא: "כד הוה יתיב בסעודתא דשבתא הוי חדי בכל חד וחד", זענען געזיצן ביי די שבת סעודות און זיך זייער געפרייט; גרייט זיך אן איינס צוויי מעשיות פון א צדיק, דערצייל דאס ביי די סעודה, און מער פעלט נישט אויס. שמועס מיט די קינדער און הער אויס די קינדער ווי זיי שמועסן, און ווארף אריין אין די שמועסן ברעקלעך פון אמונה אויף א געשמאקע וועג, דאס איז די וויכטיגסטע זאך פאר די קינדער.

די מעשה פון רבי'ן וואס דער חכם האט געשפילט ווי אן אינדיק, זיך נאריש געמאכט וכו', ביז דער בן מלך איז געזונט געווארן; די מעשה איז א יסוד היסודות, אלע חכמות ליגט אין דעם, ווי אזוי מען קען מקרב זיין די קינדער צום אייבערשטן דורך שפילן מיט זיי, דורך זיך אראפלאזן צו זיי וכו' וכו'.

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת מטות מסעי, כ' תמוז, שנת תשפ"ו לפרט קטן

טייערער ... נרו יאיר

איך בין זייער פרייליך צו הערן אז דו האסט אפגעלאזט די מאוויס, דו קוקסט מער נישט קיין מאוויס; יעצט וועסטו זוכה זיין צו הייליגע מחשבות, דו וועסט ווערן אן ערליכער איד. וויסן זאלסטו, אלע קדושות און אלע מדריגות איז אנגעהאנגען אין היטן די אויגן, אז מען היט די אויגן – איז די לעבן זיס, און אז חלילה מען קוקט עבירות – ווערט די לעבן אזוי ביטער, מען ליידט און מען זוכט וואו צו אנטלויפן און ענדיגן דעם לעבן.

דער הייליגער רבי נתן דערציילט (לקוטי מוהר"ן חלק ב, סימן קיד), אמאל בין איך געשטאנען נעבן רבי'ן, און דער רבי רופט זיך אן: "עֶס הָאט אַ פָּנִים אַז מֶען מוּז זִיךְ פוּן אַ הִרְהוּר זֵייעֶר הִיטְן", און רבי נתן דערציילט: "איך קען נישט אראפשרייבן די תנועות וואס דער רבי האט דעמאלט געמאכט, ווי דער רבי האט אזוי געטרייסלט ביים זאגן די ווערטער, עס האט אויסגעזען ווי דער רבי האט דעמאלט עפעס גאר שטארק משיג געווען, וואס פאסירט ביים קוקן עבירות, און ביים טראכטן פון עבירות, אז די פגם קומט אן זייער הויך, השם ישמרינו".

שטארק זיך, קוק נישט קיין שום זאך, אפילו כלומר'יש איז עס נישט עבירות, ווייל די הייליגע חכמים זאגן (שבת קה:), דער יצר הרע האט זיינע טריקס ווי אזוי ער שלעפט אריין אין עבירות, ער הייבט אן צורעדן צו טון נאר דאס און נאר יענץ, ביז ער שלעפט אוועק דעם מענטש פונעם אייבערשטן.

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת מטות מסעי, כ' תמוז, שנת תשפ"ו לפרט קטן

טייערער ... נרו יאיר

דאס וואס דו פרעגסט וואס איז פשט אז מען בעט זאכן פונעם אייבערשטן און מען זעט נישט ווי מען ווערט געענטפערט וכו'? וויסן זאלסטו, אויף תפילה דארף מען האבן אסאך סבלנות, די הייליגע חכמים זאגן (ברכות לב:): "אם ראה אדם שהתפלל", אויב א מענטש זעט אז ער האט געדאווענט און געבעטן, "ולא נענה", און ער איז נישט געענטפערט געווארן, "יחזור ויתפלל", זאל ער נאכאמאל בעטן; ווייל אמאל דארף מען בעטן אויף א זאך מער תפילות, אזוי ווי די הייליגע חכמים זאגן (דברים רבה ב, יז): "יֵשׁ תְּפִלָּה שֶׁנַּעֲנֵית לְאַרְבָּעִים יוֹם", אמאל ווערן תפילות געענטפערט נאך א שטיק צייט, למשל פערציג טעג, און אויך אמאל דארף מען בעטן א סכום תפילות ביז מען פועל'ט א ישועה; מען דארף אסאך געדולד נישט צו פארלירן די אמונה, און חס ושלום נישט אפלאזן תפילה והתבודדות, נאר אויסווארטן מיט געדולד און האבן עקשנות נישט אפצולאזן תפילה, נאר בעטן ברחמים ובתחנונים.

שטארק זיך ..., איך בין זייער צופרידן פון דיר, איך האב דיך ליב, איך האב ליב דיין תמימות, ווי דו ביסט שטארק מיט לערנען תורה און יראת שמים, נאך אביסל וועסטו א חתן ווערן און אויפשטעלן א שיינע שטוב.

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת שלח (קרח בא"י), כ"ו סיון, שנת תשפ"ו לפרט קטן

... נרו יאיר

איך בענק זיך זייער צו דיר, איך וויל דיר שרייבן אפאר שיינע הנהגות ווי אזוי דו זאלסט זיך פירן, אזוי וועסטו אויסוואקסן אן ערליכער איד.

ווען עס קומט די צייט צו גיין שלאפן זאלסטו גיין שלאפן מיט יראת שמים, נעם אין בעט מעשה ביכלעך פון סיפורי צדיקים; אז מען שלאפט איין מיט מעשיות פון צדיקים - איז די שלאף א הייליגע שלאף, מען שלאפט מיט שמירה, און ליין קריאת שמע שעל המיטה; דער יצר הרע פארלייגט זיך זייער מען זאל מזלזל זיין אין קריאת שמע שעל המיטה, ווייל דאס הרג'ט אים. אזוי ווי די הייליגע חכמים זאגן (ברכות ה.): "כָּל הַקּוֹרֵא קְרִיאַת שְׁמַע עַל מִטָּתוֹ, מַזִיקִין בְּדֵילִין הֵימֶנּוּ", דער וואס ליינט קריאת שמע פאר ער לייגט זיך שלאפן - גייען אלע מזיקים אוועק פון אים; דער יצר הרע, דער מלאך המזיק - ווערט אויס דורך קריאת שמע שעל המיטה, ער האט מורא פון דעם. נאך זאגן די הייליגע חכמים (שם): "כָּל הַקּוֹרֵא קְרִיאַת שְׁמַע עַל מִטָּתוֹ כְּאִילוּ אוֹחֵז חֶרֶב שֶׁל שְׁתֵּי פִּיּוֹת בְּיָדוֹ", ווער עס ליינט קריאת שמע פארן גיין שלאפן - איז אזוי ווי ער האלט א מעסער וואס איז שארף פון ביידע זייטן, און אזוי הרג'עט ער אויס אלע מזיקים, און נאך זאגן די הייליגע חכמים (ברכות ח:), רבא האט געזאגט פאר זיינע קינדער: "אַל תֵּשְׁבוּ עַל מִטַּת אֲרַמִּית", איר זאלט נישט שלאפן אין א גוי'אישע בעט, זאגט די גמרא עטליכע פשטים וואס דאס מיינט, דער ערשטער פשט איז: "לֹא תִּגְנוּ בְּלֹא קְרִיאַת שְׁמַע", ער האט זיי אנגעזאגט זיי זאלן נישט גיין שלאפן אן ליינען קריאת שמע; זעט מען פון דעם ווי חשוב עס איז ווען מען ליינט קריאת שמע פאר מען לייגט זיך שלאפן.

זאג דעם: "רבונו של עולם הרינו מוחל", זיי מוחל יעדן איינעם. דער הייליגער זוהר דערציילט (פרשת מקץ, דף רא:), אז דער הייליגער תנא רבי אבא איז אמאל געזיצן ביים אריינגאנג פון די שטאט לוד, ער האט געזען איינעם אנקומען זייער אפגעמאטערט, דער איד האט זיך אראפגעזעצט זיך אפצורוען און ער האט איינגעדרימלט. ווען דער איד איז דארט געשלאפן באמערקט רבי אבא ווי א שלאנג קריכט צום מענטש און איידער דער שלאנג האט געקענט אנקומען צום מענטש - איז אראפגעפאלן א צווייג אויף אים און אזוי איז די שלאנג גע'הרג'עט געווארן.

ווען דער איד האט זיך אויפגעוועקט און געזען די טויטע שלאנג האט ער זיך אויפגעשטעלט און זיך אוועק געריקט פון זיין פלאץ וואו ער איז געשלאפן, און פינקט א סעקונדע דערויף איז אראפגעפאלן די גאנצע שטיקל ערד וואו ער איז פריער דארט געשלאפן, איז רבי אבא צוגעגאנגען צו אים און געפרעגט: "זאגט מיר, ווער זענט איר און וואס זענען אייערע מעשים אז דער אייבערשטער האט מיט אייך געטון צוויי גרויסע נסים?" זאגט דער איד: "נישטא קיין מענטש אויף די וועלט וואס האט מיר געטון עפעס שלעכט וואס איך זאל אים נישט מוחל זיין און אים איבערבעטן, און אויב בין איך נישט מצליח צו טרעפן דעם מענטש וואס האט מיר געטון שלעכטס - בין איך נישט אריין אין בעט שלאפן ביינאכט איידער איך האב אים מוחל געווען", האט רבי אבא געוויינט און געזאגט: "יעצט זע איך אז דו ביסט ווערד אז דער אייבערשטער האט געטון מיט דיר נסים".

נאכן מוחל זיין אלעמען, זאלסטו ליינען קריאת שמע און זיך מתוודה זיין. ליין קריאת שמע שעל אריז"ל, עס נעמט נישט לאנג צו ליינען קריאת שמע של האריז"ל, די דריי פרשיות פון קריאת שמע, און זיך מתודה זיין אויף אלעס וואס מען האט פוגם געווען. דער הייליגער רבי נתן זאגט (לקוטי הלכות קריאת שמע שעל המטה, הלכה ב): ווען א מענטש ליינט קריאת שמע ביינאכט פאר ער גייט שלאפן און ער איז זיך מתוודה – "אֵינוֹ זָז מִשָׁם עַד שֶׁמוֹחֲלִין לּוֹ", איז מען אים מוחל אויף אלע זיינע עבירות.

גרייט זיך אן נעגל וואסער איידער דו גייסט שלאפן, מען קען זען א סימן אויף איינעם אויב ער האט יראת שמים, אויב ער גרייט אן נעגל וואסער. און גיי שלאפן איידל, טו זיך איבער די נאכט קליידער איידל, מיט יראת שמים - וועט די שלאף זיין א הייליגע שלאף מיט הייליגע חלומות, און די טאג וועט זיך אנהייבן מיט גרויס שמחה, וועסט זייער מצליח זיין אין עבודת השם.

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת קרח, (חקת בא"י), ג' תמוז, שנת תשפ"ו לפרט קטן

... נרו יאיר

דיין ווייב שרייבט מיר אז דו ביסט צעבראכן אז מען האט ענק געזאגט אביסל צו ווארטן וכו', ווייל זי איז יעצט אביסל איבערגעשטרענגט און דו ביסט נישט צופרידן אז זי דארף נעמען מעדעצין וכו'.

איך בעט דיר זייער ליבער ברודער, אז דיין ווייב איז יעצט אביסל איבערגעשטרענגט, זי דארף נעמען מעדעצין, זי איז נישט פרייליך וכו'; זאלסטו איר פריייליך מאכן, זאלסט נישט טראכטן מחשבות: 'וואס קומט מיר אזא ווייב?' און דו זאלסט חס ושלום איר טשעפען. איך האב געזען מעשיות וואס אינגעלייט האבן געהאט טענות וכו', און פלוצלונג האט זיך אלעס געגעבן א דריי איבער, די פרוי איז געווארן פרייליך און געזונט, מיט שטארקע נערווען, און דער מאן איז אריין אין א נעפל, א וואלקן האט זיך אויסגעשפרייט אין זיין מח השם ירחם, אריין אין א דעפרעסיע.

מאך פרייליך דיין ווייב, די הייליגע חכמים זאגן (ראש השנה ו:): "אשה בעלה משמחה", דער מאן האט א מצוה פרייליך צו מאכן די ווייב; צוויי זאכן זאלסטו טון אפילו עס קומט דיר אן זייער שווער, ערשטנס זאלסט איר אויסהערן, לאז איר רעדן, הער אויס אירע ווייטאג, אירע מחשבות, און בארואיג איר; זאג איר נאכאמאל און נאכאמאל, ווייך, איידל און שיין: "דער אייבערשטער וועט אונז העלפן", "דער אייבערשטער וואס האט אונז באשאפן - ער וועט אונז היילן", צווייטנס, מאך איר פרייליך וכו'; דאס לעבן אינאיינעם וכו' נעמט אוועק די מרה שחורה און די עצבות.

בעט דעם אייבערשטן פאר דיין געזונט, פאר דיין ווייב'ס געזונט און פאר די קינדער.

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת קרח, (חקת בא"י), ג' תמוז, שנת תשפ"ו לפרט קטן

מיין טייערער ... נרו יאיר

איך פריי זיך אזוי שטארק אז דו קומסט ביי אונז אין קאנטרי 'אילן החיים', דו וועסט זיין מיט אנשי שלומינו במשך דעם זומער.

איך וויל דיך מחזק זיין דו זאלסט אויסניצן דעם זומער אזוי ווי עס דארף צו זיין. ליבער ברודער, דער יסוד היסודות פון אוועק שטעלן א געזונטע ערליכע שטוב מיט ערליכע דורות - איז די שבת'דיגע סעודות; די שיינע שבת'דיגע סעודות ווערט איינגעקריצט אין די קינדער, דאס האלט זיי, דאס געבט זיי כח זיך צו שטארקן אויף די שווערע נסיונות, און נישט ווערן פארשלעפט פון נישט גוטע חברים; די שבת סעודות האבן א הימלישע כח, עס ליגט אין דעם באהאלטן א הייליגקייט, די קינדער זעען דעם טאטן זיצן אויבן אן זינגען מיט שמחה זמירות, און די מאמע זיצט ווי א מלכה פרייליך און צופרידן; דאס האלט די משפחה, דאס האלט די דורות.

ליבער ברודער, זיי שטארק אין זינגען שבת די זמירות, און זיי פרייליך ביי די סעדות, נישטא עפעס גרעסערס פון זיך פירן בתמימות ופשיטות, פון זינגען ביי די סעודות זמירות. דער הייליגער רבי האט זייער ליב געהאט די פשוט'ע עבודות פון פשוט'ע ערליכע אידן, ער האט זייער ליב געהאט די מענטשן וואס זאגן אלע תחינות און בקשות וואס זענען געדרוקט אין די גרויסע סידורים, אזוי ווי די פשוט'ע אידן פירן זיך. און דער רבי פלעגט אונז זייער אנזאגן און מחזק זיין אז מיר זאלן זינגען זמירות ביי די סעודות שבת, און ער האט זייער מקפיד געווען אויף די מענטשן וואס האלטן זיך פאר חכמים און זינגען נישט קיין זמירות שבת ביי די סעודות און מוצאי שבת ביי מלוה מלכה, און טוען נישט אנדערע פשוט'ע עבודות; "כִּי עִקָּר הַיַּהֲדוּת הוּא בִּפְשִׁיטוּת וּבִתְמִימוּת גָּמוּר בְּלִי שׁוּם חָכְמוֹת", ווייל דער עיקר אידישקייט איז זיך פירן פשוט אן קיין חכמות - ווי א פשוט'ער איד, (לקוטי מוהר"ן חלק ב, סימן קד).

מאך נישט סעודות שבת מיט נאך קאפלס, קיין שום גוטס קומט נישט ארויס פון דעם, און אז די 'קאנטרי' מאכט א שבת אינאיינעם - זאלסטו זיך מיט חכמה ארויסדרייען, זאלסט נישט מיט האלטן אזעלכע פארטיס, "בְּנִי אַל תֵּלֵךְ בְּדֶרֶךְ אִתָּם" (משלי א, טו), גיי נישט מיט זיי, האלט דיין שטוב איידל און הייליג, און ביי די סעודות זאלסטו נישט זיין ערנסט, אז דיינע קינדער זאלן זוכן וואו צו אנטלויפן; זאלסט זיין זייער זייער פרייליך, זאלסט מאכן וואס דו קענסט אבי די גאנצע משפחה זאל זיין פרייליך, אבער בתנאי אז דיין שטוב איז א פריוואטע פלאץ, נישטא נאך קאפלס. און אויך א גאנץ יאר זאלסטו נישט גיין צו א חבר אין שטוב אויף סעודות, און רוף נישט דיין חבר צו דיר. הלואי זאלסטו מיך אויסהערן און נישט זיין קיין אויבער חכם, איך וויל נאר דיין שטוב זאל בלייבן גאנץ, איך וויל נאר דיך ראטעווען פון אנקומען אין שאול תחתית, און אז ביי ענק אין 'קאנטרי' איז דא א קידוש - זאלסטו נישט טרינקען קיין וויין און ברוינפן, קיין גוטס וועט פון דעם נישט ארויסקומען, קענסט ווערן ללעג ולקלס פאר די גאנצע קאנטרי, וועסט זיך וואלגערן אין פעלד, די קינדער וועלן דיך באווארפן, זיי וועלן דיך באזינגען; וואס פעלט דיר עס אויס... דער רבי האט נישט געלאזט טרינקען, דער רבי האט געזאגט (לקוטי מוהר"ן חלק ב, סימן כו), אז מען קומט צו עבירות דורך טרינקען, זאלסטו מער נישט טרינקען קיין וויין און ברוינפן, נאר צו קידוש און הבדלה.

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת קרח, (חקת בא"י), ג' תמוז, שנת תשפ"ו לפרט קטן

... נרו יאיר

יעצט ווען ענק שיקן אייער טאכטער תחי' אין מיידל קעמפ - זאלן ענק זאגן תהלים יעדן טאג מיט טרערן, אז זי זאל אהיים קומען פון קעמפ מיט יראת שמים, ווייל אסאך עלטערן פארלירן די טעכטער אין 'מיידל קעמפ'.

עלטערן דארפן בעטן יעדן טאג פאר די קינדער און באזונדער פאר די טעכטער, זיי זאלן אויסוואקסן ערליך מיט יראת שמים. די הייליגע חכמים זאגן (מדרש תנחומא נשא, י): "'וְיִשְׁמְרֶךָ' בְּבָנוֹת", טעכטער דארפן מער שמירה צו בלייבן מיט יראת שמים; בעט דעם אייבערשטן פאר יעדן קינד באזונדער, די הייליגע חכמים דערציילן (תנא דבי אליהו רבא, פרק יח): "מַעֲשֶׂה בְּכֹהֵן אֶחָד", עס איז געווען א כהן, זייער אן ערליכער איד, ער האט געהאט צען קינדער, זעקס זין און פיר טעכטער, "וּבְכָל יוֹם וָיוֹם הָיָה מִתְפַּלֵּל וּמִשְׁתַּטֵּחַ וּמִתְחַנֵּן וּמְבַקֵּשׁ רַחֲמִים", ער פלעגט יעדן טאג זיך אראפווארפן אויף דער ערד, וויינען און בעטן דעם אייבערשטן, "וּמְלַחֵךְ בִּלְשׁוֹנוֹ עָפָר", ער פלעגט אויפלעקן דער ערד מיט זיין צינג (דאס איז אן אויסדריק ווי איינער פארפירט און וויל עפעס פועל'ן) - "כְּדֵי שֶׁלֹא יֵצֵא אֶחָד מֵהֶן לִידֵי עֲבֵירָה וְלִידֵי דְּבַר מְכֹעָר", אז אלע זיינע קינדער זאלן זיין ערליכע אידן און קיינער זאל נישט צוקומען צו קיין עבירות, און מען דערציילט אויף אים, עס איז נישט אריבער קיין סאך צייט, נאך א קורצע צייט, ווען עזרא הסופר צוריק געברענגט אלע אידן קיין ארץ ישראל און אויפגעבויט דעם בית המקדש, און דער איד איז אויך געווען פון די וואס זענען צוריק געגאנגען קיין ירושלים, מיט אלע זיינע קינדער צוזאמען מיט עזרא הסופר, און אלע זיינע קינדער זענען געווארן כהנים גדולים אין בית המקדש, דער כהן האט זוכה געווען צו קינדער און אייניקלעך וואס אלע פון זיי האבן געטון די עבודה אינעם בית המקדש; זעט מען אז די עצה פאר ערליכע דורות איז תפילה – בעטן דעם אייבערשטן פאר יעדן קינד באזונדער זיי זאלן אלע וואקסן ערליך און הייליג.

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת קרח, (חקת בא"י), ג' תמוז, שנת תשפ"ו לפרט קטן

... נרו יאיר

בעט דיין טאכטער אז אין די איבריגע צייט וואס זי האט; אין קעמפ געבט מען פאר די מיידלעך פרייע צייט - זאל זי יעדן טאג טון צוויי זאכן, זי זאל יעדן טאג זאגן די דרייצן אני מאמין'ס, דאס איז די יסוד פון א איד, צו לעבן מיט אמונה, געדענקען אז: "והוא לבדו עשה ועושה ויעשה לכל המעשים", דער אייבערשטער אליינס טוט אלעס, האט געטון אלעס און וועט אלעס טון; נישטא קיין טבע, נישטא קיין מקרה און מזל, אלעס וואס פאסירט איז פונעם אייבערשטן, אלעס פון די וועלט איז אלקות, די וועלט איז א לבוש פונעם אייבערשטן; אז מען חזר'ט די אני מאמין'ס באקומט מען א שטארקע אמונה.

עס זענען געווען צדיקים וואס האבן געזאגט די אני מאמין'ס אפאר מאל א טאג, דער הייליגער צדיק דער צאנזער רב זכותו יגן עלינו פלעגט זאגן כמה פעמים א טאג די אני מאמין'ס, ער פלעגט דאס זאגן מיט א פייער און א ברען, מיט די טייטש.

אויך זאל זי זאגן יעדן טאג תהלים, זי זאל זאגן וויפיל זי קען, אויב זי קען זאגן יעדן טאג דעם 'יום תהלים' - מה טוב ומה נעים, אזוי וועט זי ענדיגן יעדע וואך ספר תהלים, און אז זי קען נישט זאגן אזוי סאך - זאל זי זאגן יעדן טאג וויפיל זי קען; פינף קאפיטלעך אדער צען קאפיטלעך תהלים, זיי איר מחזק אויף זאגן תהלים.

מענטשן האבן א טעות, מען מיינט אז דער תהלים איז געמאכט נאר ווען מען האט א צרה, און נאר ווען מען זעט נישט מער א וועג, די דאקטוירים האבן אויפגעגעבן דעמאלט איז א צייט פון תהלים; עס איז א טעות, תהלים דארף מען שטענדיג זאגן. דער הייליגער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק ב', סימן עג), אז תהלים געבט כח צו טון גוטע זאכן און צו זיין אן ערליכער איד; נאך זאגט דער רבי (שיחות הר"ן, סימן צח) תהלים איז א משענת, אן אונטערלאנער, אזוי ווי א שטעקן פאר עלטערע מענטשן צו קענען גיין; דורך זאגן תהלים האט מען כח אנצוגיין אין לעבן.

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת קרח (חקת בא"י), ג' תמוז, שנת תשפ"ו לפרט קטן

מרת לעזער תחי', מנהלת בית פיגא, קרית ברסלב

איך האב א חשד אז אין סקול בית פיגא אין שטעטל - איז דא איינער וואס לייגט אריין א שטילע גיפט צווישן די טיטשערס אז אונזער סקול איז נישט קיין סקול, איינער העצט שטילערהייט, איך האב לעצטנס געהערט פון עטליכע די זעלבע ווערטער, אז די סקול איז נישט קיין סקול, די פרינציפל איז נישט קיין פרינציפל; די ווערטער וואס מען האט געזינגען אויף בית פיגא סקול פאר בערך צען יאר צוריק נאך אין וויליאמסבורג.

איך וויל אייך בעטן איר זאלט רעדן מיט די גאנצע סטע"ף, מיט יעדן איינעם באזונדער, זיי אלע פרעגן פארוואס זיי קומען אין בית פיגא, און אויב זיי ווילן די זעלבע זאך וואס אונז ווילן. איך דארף נישט קיין ארבעטערס וואס זענען אחד בפה ואחד בלב, און אז איינער האלט אז די סקול איז נישט קיין סקול - איז דא גענוג פלעצער וואו צו גיין טיטשן, אין בית פיגא זאלן זיין נאר וואס האבן די זעלבע ציל וואס מיר האבן, אריינצולייגן אין די קינדער מידות טובות, אמונה און א ליבשאפט צום אייבערשטן און צו די תורה, און אפילו די קינדער קענען נישט די לימודים - איז אויך גוט, אונזערע באבעס האבן קיינער פון זיי נישט געקענט וואס מען לערנט היינט אין סקולס, זיי האבן געהאט א שטארקע אמונה און א שטארקע תמימות, און אזוי האבן זיי געהאט די כוחות נאכן זען מיט זייערע אויגן ווי מען פארברענט זייערע קינדער, שוועסטער און ברידער, און אויפברענגען פון פריש א כלל ישראל מיט מסירות נפש, און דאס וויל איך מיט בית פיגא; אריינלייגן אין די קינדער א שטארקע אמונה, א שטארקע תמימות, צו דינען דעם אייבערשטן געטריי.

איך בעט דעם אייבערשטן מיר זאלן ווייטער מצליח זיין.

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת קרח, (חקת בא"י), כ"ז סיון, שנת תשפ"ו לפרט קטן

מרת ... תחי'

א גרויסן יישר כח פאר אלעס וואס איר טוט פאר אונזערע מוסדות און פאר קהילת היכל הקודש, דער אייבערשטער זאל אייך באצאלן מיט נחת ביי די קינדער און אייניקלעך.

ווען די ארבעט ווערט איבערגעשטרענגט, און ווען זאכן זענען צעפארן, נישטא צו וועם צו רעדן – איז די עצה זיך איבער געבן צום אייבערשטן, אים איבער געבן די טאג מיט אלעס וואס דארף ווערן ערלעדיגט, און אזוי ווערן אלע זאכן מסודר, מען איז מצליח מיט אלעס וואס מען דארף.

דאס טו איך ווען איך האב נישט מיט וועם צו רעדן, און דאס האט מוהרא"ש זכותו יגן עלינו געטון אלע זיינע יארן; מוהרא"ש האט נישט געהאט ווער עס זאל אים העלפן, מוהרא"ש איז געווען אליין; וואס האט ער געטון? ער האט זיך איבער געגעבן צום אייבערשטן, און ער האט אונז געלערנט מיר זאלן אזוי טון.

נאכאמאל יישר כח, און נאכאמאל שטארקט אייך; דערמאנט אייך אלע שווערע זמנים זייט די מוסד שטייט, און ביז אהער איז מען אלעס איבערגעקומען, און ווייטער וועט אויך זיין ניסים.

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת קרח, (חקת בא"י), כ"ז סיון, שנת תשפ"ו לפרט קטן

... נרו יאיר

האלט זיך שטארק, גלייב באמונה שלימה אז דער אייבערשטער מאכט נאר גוטס, אלעס וואס מען גייט אריבער – איז נאר לטובה פונעם מענטש, און אפילו מען קען נישט פאראויס זען וואס, ווען און וואו, עס זעט אויס נישט גוט, און אמאל איז עס גאר שווער – דארף מען גלייבן אז אלעס איז לטובה.

העלף מיר מיט די מוסדות אין שטעטל, אין אפיס איז די מצב אביסל איבער געשטרענגט; הלוואי אז דו וועסט מיר העלפן מחזק זיין די אפיס, הלוואי וועסטו קוקן אויף די מוסדות ווי דיינע פריוואטע נכסים; דאס איז דאך טאקע דיינ'ס, דיינע קינדער לערנען אין די מוסד, דארף דיר דאס פערזענליך אנגיין.

הייב אן דיין טאג מיט א שפאציר אין פעלד, זיי זיך מתבודד, געב איבער דיין טאג פארן אייבערשטן, אזוי ווי דער הייליגער רבי האט געטון (שיחות הר"ן, סימן ב).

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת קרח, (חקת בא"י), כ"ז סיון, שנת תשפ"ו לפרט קטן

לכבוד...

איך בעט איבער, איך האב נישט געוואלט מאכן צער, איך האב דיר געשריבן ווייל איך ווייס אז דו וועסט אננעמען און דו וועסט זיך פרייען צו טון וואס איז ריכטיג; איך וויל נישט מאכן צער, אויב דו ווילסט נישט מער איך זאל דיר זאגן – וועל איך נישט זאגן.

שטארק זיך, אנטלויף צום אייבערשטן, דערצייל אים אלעס וואס גייט אריבער אויף דיר, בעט אים דו זאלסט שטענדיג געדענקען פון אים, נישט פארגעסן פון אים.

זאג יעדן טאג תהלים, מיט יתן דו זאלסט זאגן דעם "יום תהלים" און אריינפלעכטן צווישן די פסוקים דיינע אייגענע לויב ווערטער, און דיינע אייגענע געבעטן וואס דו דארפסט און וואס עס דריקט דיר.

נאכאמאל, איך בעט איבער, איך פארשטיי פארקערט, איך פארשטיי אז דעם וועם מען קען שרייבן קלארע ווערטער – דאס איז א סימן פון גדלות המוחין; די וואס זענען בקטנות הדעת – די קען מען נישט שרייבן וכו'.

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת קרח, (חקת בא"י), ב' תמוז, שנת תשפ"ו לפרט קטן

מיין ליבער הארציגער ... נרו יאיר

איך פריי זיך אזוי שטארק אז דו קומסט ביי אונז אין קאנטרי 'אילן החיים', דו וועסט זיין מיט אנשי שלומינו במשך דעם זומער.

איך וויל דיך מחזק זיין דו זאלסט אויסניצן דעם זומער אזוי ווי עס דארף צו זיין, און אז דו ביסט דורכן וואך אין שטאט פאר פרנסה, זאלסטו זיך קובע זיין יעדע נאכט צו לערנען, גיי אין שול צו שיעורי תורה, פארברען נישט די נעכט מיט נארישקייטן, און זיכער זאלסטו נישט גיין צו שלעכטע פלעצער, האלט זיך מיט אלע כוחות צו בלייבן ערליך, מאך זיך א סדר צו לערנען שיעורים אין משנה, גמרא, הלכה וכדומה, און אז דו האסט נישט קיין מוחין צו פארשטיין קלאר א שטיקל גמרא - זאלסטו זיך מאכן א שיעור אין לערנען מער אויבערפלעכליך, און אפילו דו פארשטייסט נישט אזוי קלאר - זאלסטו ווייטער לערנען. מאך זיך א סדר, הייב אן מסכת ברכות, און ווען דו ביסט עס מסיים - זאלסטו גיין צו מסכת שבת.

די נסיונות זענען גרויס, און זומער זענען די נסיונות געפערליך, און נאר אז מען לערנט תורה, מען מאכט זיך א קביעות צו לערנען טאג נאך טאג כך וכך בלעטער גמרא - קען מען זיך האלטן ריין און הייליג.

אז דו האסט חברים וואס שלעפן דיך צו גיין אויף נישט גוטע פלעצער, און דו ווייסט נישט ווי אזוי זיי אפצוזאגן; פון איין זייט ווילסטו נישט גיין, דו ווילסט זיין ערליך, דו ווייסט אז עס איז נישט ריכטיג צו גיין וואו זיי גייען השם ישמרינו, און פון די אנדערע זייט האסטו נישט די כוחות צו זאגן 'ניין', דו ווילסט נישט מען זאל דיך אראפקוקן, דו ווילסט נישט זיין דער פרומער; זאלסטו מיט חכמה זיך ארויסדרייען, "כִּי בְתַחְבֻּלוֹת תַּעֲשֶׂה לְּךָ מִלְחָמָה" (משלי כד ו), מיט חכמה דארף מען מלחמה האלטן מיטן יצר הרע; לעש אויס די טעלעפאן, גיי שלאפן, אינדערפרי זאלסטו זאגן אז דו ביסט פארשלאפן, דו ביסט געווען מיד וכו'; אזוי וועסטו זיך קענען האלטן ערליך, דו וועסט איבער קומען די נסיון.

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת קרח, (חקת בא"י), ב' דראש חודש תמוז, שנת תשפ"ו לפרט קטן

מיין טייערער ... נרו יאיר

איך פריי זיך אזוי שטארק אז דו קומסט ביי אונז אין קאנטרי 'אילן החיים', דו וועסט זיין מיט אנשי שלומינו במשך דעם זומער.

מען דארף זייער אכטונג געבן נאר צו גיין אין א קאנטרי מיט גוטע שכנים, ערליכע משפחות. די הייליגע חכמים זאגן (סוכה נו:): "טוב לצדיק טוב לשכינו", און אז מען גייט אין א קאנטרי מיט ערליכע משפחות, וועט עס האבן א גוטע השפעה אויף די גאנצע משפחה, און אזוי אויך איז פארקערט (שם): "אוי לרשע אוי לשכינו", אז מען גייט אין א קאנטרי וואס די משפחות פירן זיך נישט איידל - ווערט מען אומדירעקט אראפגעשלעפט. אזוי ווי מיר געפינען (פסחים קיב:), רבינו הקודש האט געזאגט פאר זיינע קינדער: "אַל תָּדוּרוּ בִּשְׁכֶנְצִיב", זיי זאלן נישט וואוינען אין די שטעטל שכנציב; עס איז געווען א קאנטרי מיטן נאמען: "קאנטרי שכנציב", וואס איז געווען דער פראבלעם דארט? זיי זענען געווען לצים, מען האט דארט געשפעט פון מנהגים און פון ערליכע אידן, און רבינו הקדוש האט מורא געהאט אז זיינע הייליגע קינדער וועלן זיך נישט קענען האלטן, ווייל ליצנות אויף ערליכע אידן, ליצנות אויף רבנים און אויף אידישע מנהגים - איז א גרויסע סכנה, עס שאט אפילו פאר די ערליכע משפחות, מען ווערט אפגעקילט פון זיך פירן ערליך.

ליבער ברודער, טייערער חבר, וואויל איז דיר אז זומער וועסטו זיין מיט אנשי שלומינו, ווייל גיין אין קאנטרי קען זיין א גרויסע סכנה פארן מענטש און פאר זיינע דורות הבאים. דוד המלך הויבט אן די הייליגע תהלים (א, א): "אַשְׁרֵי הָאִישׁ", וואויל איז דעם מענטש וואס גייט נישט אין א פלאץ פון רשעים, "וּבְמוֹשַׁב לֵצִים לֹא יָשָׁב", און זיצט נישט מיט לצים; ווייל עס איז ענדערש צו בלייבן אין שטאט ווי איידער אנקומען אין קאנטרי מיט א נישט גוטע סביבה, ווייל איין עזות פנים קען דיך אראפפירן אין אפגרונד; וואס מיינסטו, ווי אזוי הייבט זיך אן די זאך פון רייכערן סם המות? מען פארברענגט די נעכט אין 'קאנטרי', און עס קומט א לץ און זאגט: "נע עס איז גארנישט... יעדער רייכערט די סחורה... זיי נישט אזוי פלאטשיג..." אזוי הייבט זיך עס אן, און אזוי איז מיט אלעס, עס קומט א שיכור און הייבט אן מאכן פארטיס יעדע שני וחמישי און גיסט אן כוסות וויסקי, וואדקע - פאר איידעלע אינגעלייט, און מען ווייסט נישט ווי אזוי צו זאגן ניין, ווי אזוי זיך ארויס צו דרייען, ביז מען ווערט אויך א שיכור, און אזוי איז מיט אלעס; אזויפיל טייערע משפחות גייען א גאנג אין קאנטרי.

מען דארף אזויפיל בעטן דעם אייבערשטן מען זאל האבן א גוטע ערליכע סביבה וואו צו זיין זומער, א קאנטרי וואס ווערט געפירט דורך א רב אדער א דיין, בעט דעם אייבערשטן אז דו, דיין ווייב און קינדער זאלן האבן גוטע חברים.

מען הייבט אן דעם טאג מיט די געבעט. די הייליגע חכמים האבן מתקן געווען (ברכות טז:), אז מען זאל בעטן יעדן אינדערפרי פאר א 'חבר טוב', און זיך היטן פון א 'חבר רע'; מוהרא"ש זאגט (סידור עת רצון תפלת השחר, אות ג), די תפילה איז גאר וויכטיג און זייער חשוב, מען דארף זייער מכוון זיין ביי די תפילה; אויף א גוטע חבר בעט מען איידער מען בעט צו געראטעוועט ווערן פון מלשינות, עלילה, מיתה משונה, ווייל דאס איז די גרעסטע סכנה; שלעכטע חברים קענען אראפווארפן דעם מענטש אין נוקבא דתהומא רבא.

ביי די ווייבער איז דאס נאך מער; עס קומט אן איידעלע פרוי פון א חשוב'ע איידעלע משפחה וואס פירט זיך איידל, וואס פירט זיך ווי די מאמע, און איין זומער מאכט אלעס חרוב; א סביבה פון צעבראכענע משפחות וואס זענען נישט איידל שלעפט אראפ די איידעלע פרוי, און אזוי אויך מיט די טעכטער; מען ווערט נאכגעשלעפט נאך די סביבה, אז עס לוינט נישט צו גיין אין קאנטרי. על כן זאלסטו בעטן דעם אייבערשטן אז דו זאלסט אנקומען אין א גוטע סביבה.

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

א גוטן חודש.

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת קרח, (חקת בא"י), א' דראש חודש תמוז, שנת תשפ"ו לפרט קטן

לכבוד ... נרו יאיר

נעם זיך גוטע חברים וואס וועלן דיך נישט אפקילן פון דיין התקרבות ביים רבי'ן, און האלט פאר דיינע אויגן אז היכל הקודש איז נישט דער און יענער, היכל הקודש איז די שכל, עצות און חיזוק פון מוהרא"ש, און אז מען לערנט די בריוון, די ספרים און קונטרסים - קען מען זוכה זיין צו קומען צו גאר שיינע זאכן, צו א שטארקע אמונה, א שטארקע בענקעניש צום אייבערשטן.

געב זיך אכטונג פון די וואס מאכן ליצנות, דער הייליגער רבי נתן זאגט: "שמעתי מאדמו"ר", איך האב געהערט פון רבי'ן, אז א "חסיד שנפל גרוע ממשומד", א חסיד וואס האט זיך אפגעקילט - איז ערגער פון איינער וואס האט זיך גע'שמד'ט; מוהרא"ש איז מסביר, דער וואס האט זיך גע'שמד'ט איז נישט אזא סכנה, ווייל קיינער וועט אים נישט אויסהערן, ווידער דער חסיד שנפל, דער וואס זעט אויס ווי א חסיד, און פון אינעווייניג איז ער פארלאשן - פון אזא איינעם ווייסט מען נישט זיך אכטונג צו געבן, און מען הערט אויס די טענות, די מעשיות וכו', און מען קען אלעס פארלירן.

דאס מוז מען אריבער גיין ביים ווערן מקורב צום צדיק, אלע גייען דאס אריבער, מען רעדט וכו', מען דערציילט מעשיות וכו'. מוהרא"ש דערציילט (פעולת הצדיק, סימן תכא), דער הייליגער רבי נתן זכר צדיק וקדוש לברכה איז געווען אן איידעם ביי הרב הגאון המפורסם רבי דוד צבי אויערבאך זכר צדיק לברכה. רבי דוד צבי איז געווען רב אין דריי גרויסע שטעט אין אוקריינא: שאריגראד, קרעמניץ און מאהליב. ער איז געווען זייער א גרויסער מענטש, און ביים אנהייב איז רבי דוד צבי געפארן צום הייליגן צדיק רבי פנחס קאריצער זכותו יגן עלינו, עס איז אים זייער געפאלן די הנהגה פון דעם צדיק, אבער עס האט אים געשטערט פארוואס זיינע חסידים רעדן קעגן דעם צדיק רבי מיכל זלאטשובער זכותו יגן עלינו, האט רבי דוד צבי געטראכט אז ער גייט פארן צו דעם צדיק רבי מיכל זלאטשובער זכותו יגן עלינו, ער וויל זען וואס דארט טוט זיך. ווען ער איז אנגעקומען צי רבי מיכל זלאטשובער זכותו יגן עלינו און צוגעזען זיין עבודה איז אים זייער געפאלן זיין התנהגות, אבער עס האט אים זייער געשטערט צו הערן פון זיינע חסידים ליצנות אויף רבי פנחס קאריצער זכותו יגן עלינו, ער האט געזען אז דער איז אפגע'פסק'נט מיט זיינע מענטשן וכו' און דער איז אפגע'פסק'נט מיט זיינע מענטשן וכו'. עס האט אים זייער וויי געטון די מחלוקת און פירוד לבבות צווישן די גרויסע צדיקים ביז ער האט מחליט געווען און געזאגט: "איך גלייב אז ביידע זענען אמת, וואס זיי רעדן אויף אים און וואס זיי רעדן אויף אים"; דאס האט אים געמאכט ער זאל פיינט האבן חסידים. פון דעמאלט האט ער יעדן טאג געמאכט א שיעור מיט זיינע קינדער און איידעמער ווי ער פלעגט רעדן צו זיי קעגן חסידים.

דאס האט זייער געשטערט פאר רבי נתן, פארוואס פעלט אויס די אלע מחלוקת און קריגערייען; ווען רבי נתן איז געקומען דעם ערשטן ראש השנה צום רבי'ן, אום שנת תקס"ג, און ער האט געהערט די תורה וואס דער רבי האט געזאגט (לקוטי מוהר"ן חלק א, סימן ה) - איז אים פארענטפערט געווארן די שטארקע קשיא וואס האט אים לאנגע יארן געשטערט, א קשיא וואס זיין שווער האט מיט אים געלערנט אלע יארן, דער רבי זאגט דארט: "וְתַאֲמִין, כִּי כָּל מַצּוּתָא וּמְרִיבָה שֶׁיֵּשׁ בֵּין הַצַּדִּיקִים הַשְּׁלֵמִים אֵין זֶה אֶלָּא כְּדֵי שֶׁיְּגָרְשׁוּ סִטְרִין אָחֳרָנִין", דו דארפסט גלייבן אז די אלע מחלוקת וואס איז דא צווישן די צדיקים, דאס איז נאר ווייל מען וויל דיך פארטרייבן פון זיי, "כְּשֶׁאַתָּה שׁוֹמֵעַ מְרִיבוֹת שֶׁבֵּין הַצַּדִּיקִים תֵּדַע, שֶׁזֶּה מַשְׁמִיעִין אוֹתְךָ תּוֹכָחָה עַל שֶׁפָּגַמְתָּ בְּטִפֵּי מֹחֲךָ", ווען דו הערסט רעדן אויף צדיקים זאלסטו וויסן אז דאס איז נאר ווייל מען וויל דו זאלסט תשובה טון אויף וואס דו האסט פוגם געווען; רבי נתן האט געזאגט: "ווען איך האב געהערט די תורה פון רבי'ן איז מיר גלייך פארענטפערט געווארן פארוואס מען רעדט אויף צדיקים און מען קריגט זיך השם ישמרינו, נאר מיך צו פארטרייבן, אז איך בין נישט ראוי צו זיין צווישן זיי".

איך האב נאך אסאך צו שרייבן, איך בין זייער פארנומען, איך דארף מקצר זיין, איך האף אז דו וועסט זיך קענען שטארקן אויף די אלע בלבולים, חלישות הדעת וכו' וכו'.

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

א גוטן חודש.

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת שלח (קרח בא"י), כ"ו סיון, שנת תשפ"ו לפרט קטן

מרת ... תחי', תלמידה בית פיגא

איך האב ערהאלטן אייער בריוו.

איר שרייבט אז עס ברענט אין אייך א פייער אפצולאזן די איידעלע וועג פון צניעות; דער הייליגער רבי האט געזען די פייער, דער הייליגער רבי דערציילט (שיחות שאחר ספורי מעשיות), ער האט געזען א גרויסע ריזיגע טאפ אויף א פייער, און דער טאפ איז געווען אנגעפילט מיט הענט, קעפ, פיס, און אזוי ווייטער, דער רבי האט געפרעגט וואס דאס איז, האט מען אים מודיע געווען אז דאס זענען פון פרויען וואס האבן אראפגעווארפן פון זיך די צניעות, זיי האבן מכשיל געווען אנדערע מיט אויפגעדעקטע הענט, קאפ, פיס, און אזוי ווייטער.

אז איר טרעפט זיך אין די פייער זאלט איר זיך דערמאנען פונעם פייער פונעם הייליגן באשעפער, וואס שטייט אין פסוק (מלאכי ג, יט): "כִּי הִנֵּה הַיּוֹם בָּא בֹּעֵר כַּתַּנּוּר..."

בעטס די תפילה:

"הייליגער באשעפער, עכט עכט עכט וויל איך זיין ערליך, גיין אנגעטון איידל, און פאלגן די הייליגע צדיקים ווי זיי האבן אונז געלערנט נישט צו גיין מיט דורכזיכטיגע שטרימפ, גיין מיט א פארמאכטע האלז, איידל און באשיידן, אבער עס ברענט אין מיר א פייער פון וועלן אויסקוקן ווי אזוי די גוים גייען, איך ווייס נישט וואס צו טון, איך שפיר אין מיר ווי א מלחמה פונעם יצר טוב וואס זאגט מיר 'בלייב איידל, ביסט א בית פיגא תלמידה, זוך דיר נישט קיין צרות...' און דער יצר הרע זאגט: 'נע... עס איז גארנישט... אלע גייען אזוי... דאס איז די מאדע... זיי נישט נעביש...' און איך ווער צעריסן; איך בעט דיר באשעפער, בלאז אריין אין מיר א רוח טהרה, איך זאל זיך עקלען פון פריצות, איך זאל מיך נישט שפירן נעבעכדיג ווען איך גיי מיט איידעלע קליידער, העלף מיך אייבערשטער, איך וויל אזוי שטארק זוכה זיין צו ערליכע דורות, און נאר אז די מאמע גייט איידל און באשיידן קען מען ערווארטן הייליגע קינדער, אנא ה' הושיעה נא, בזכות כל הצדיקים שמסרו נפשם על קדושת שמך, עננו ה' עננו, יהיו לרצון אמרי פי והגיון לבי לפניך ה' צורי וגואלי".

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת שלח (קרח בא"י), כ"ו סיון, שנת תשפ"ו לפרט קטן

מיין טייערער ... נרו יאיר

איך האב ערהאלטן דיין בריוו, און איך פריי זיך אז דו האסט בוחר געווען יא צו בלייבן מיר העלפן אין די חדר.

וויסן זאלסטו, פון די פלאג און מי קען מען נישט אנטלויפן, אז עס איז באשערט עניות, ארעמקייט – האט דאס נישט מיט מלומדות, און אז עס איז באשערט הארעוואניע – קען מען נישט אנטלויפן פון דעם; עס לוינט אריינצולייגן די הארעוואניע אין תלמידים, אזוי ווי די הארעוואניע בלייבן, עס וועט נישט גיין צום רוח.

עס לוינט צו זיין א מלמד, עס לוינט צו אינוועסטירן אין תלמידים, געלויבט דעם אייבערשטן איך זיץ מיט תלמידים שוין פון זומער תשס"ד, מיין הארעוואניע, מיינע כוחות – ליגט אין תלמידים; איך פריי זיך, איך דאנק דעם אייבערשטן אז דאס איז מיין חלק. זיי קלוג און לייג דו אויך דיין כח, דיין בלוט און שווייס אין תינוקות של בית רבן, זיי צו לערנען אמונה, תורה ויראה.

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת בהעלותך (שלח בא"י), י"ז סיון, שנת תשפ"ו לפרט קטן

... נרו יאיר

דאנק און לויב דעם אייבערשטן פאר די רייכע פארמעגן וואס ער האט דיר געגעבן, א שיינע ערליכע משפחה, א ווייב מיט טייערע ליכטיגע ערליכע קינדער, דאס איז די גרעסטע עשירות, דאס איז אמת'ע רייכטום.

איך האב געהאט א באבע, מיין מאמע'ס מאמע, רחל לאה טייטלבוים, דאס איז געווען וואס זי פלעגט שטענדיג זאגן: "איך בין די רייכסטע"; איך האב ערליכע קינדער און אייניקלעך, דאס איז די גרעסטע עשירות. ווען איך פלעג קומען צו איר האט זי מיר דאס אלץ געזאגט: "איך בין די רייכסטע"; זי האט דאס געזאגט מיט די גרעסטע שמחה, זי האט עס געמיינט ערנסט, און אפילו אין שטוב איז גארנישט געווען, אלעס איז געווען אזוי פשוט, האט מען אבער געשפירט ווי מען האט די רייכסטע באבע, ווייל דאס איז געווען די עיקר, צו זען ערליכע דורות.

איך בעט דיר זייער זאלסט אזוי לעבן, זאלסט זאגן פארן אייבערשטן שכוח פאר דיין שטוב, און נאר בעטן פאר ווייטער, דיינע קינדער זאלן חתונה האבן און אויפשטעלן שיינע ערליכע דורות. געלט איז נישט קיין עשירות, געלט איז רינדיג; איין טאג האט מען, איין טאג נישט, עס דרייט זיך פון איינעם צום צווייטן; ערליכע דורות – דאס בלייבט.

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת שלח (קרח בא"י), כ"ג סיון, שנת תשפ"ו לפרט קטן

... תחי'

מזל טוב פאר אייער נייע געבוירענע בעבי, דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן נחת פון דעם קינד און פון אלע קינדער געזונטערהייט מיט אסאך כח און מח מיט שמחה.

איך וויל אייך מחזק זיין, איר זאלט זיך פרייען מיט די מתנה וואס דער אייבערשטער האט אייך געגעבן, מיר ווייסן נישט דעם אייבערשטנ'ס דרכים; מיר פארשטייען נישט און מיר קענען דאס נישט פארשטיין, מיר גלייבן אז אלעס איז מיט א חשבון, אלעס איז פינקטליך אויסגערעכנט, אלעס איז גלגולים, נשמות – וואס דארפן אראפקומען פאר א תיקון וכו'.

אז איר וועט זיך שטארקן מיט אמונה וועט אייך אלעס זיין גרינגער, איר וועט נישט האבן קיין פרעשור פון וואס אנדערע זאגן, איר וועט זיך קענען מחי' זיין מיט די מתנה וואס דער אייבערשטער האט אייך געגעבן.

אויך זאלט איר דאנקען דעם אייבערשטן פאר אלע קינדער, און ספעציעל פאר דעם קינד. דאס דאנקען דעם אייבערשטן נעמט אריין דעם מענטש אין "גן עדן", מען ווערט אויסגעלייזט, מען שפירט זיך זייער גוט, מען האט כח צו אנגיין מיטן לעבן.

רוט זיך אויס און לאזט זיך נישט נאך, אייערע קינדער ווארטן איר זאלט צוריק קומען מיט פרישע כוחות זיין א פרייליכע מאמע, דאס קינד וועט ענק ברענגען נחת און ענק נאר זיין א ברכה.

נאכאמאל מזל טוב, דער אייבערשטער זאל אייך געבן כח צו קענען מגדל זיין אלע קינדער.