בריוון פונעם ראש ישיבה שליט"א

#175 - בעטס אסאך דעם אייבערשטן עס זאל זיין ליבשאפט צווישן אייך
שלום בית, חיזוק פאר פרויען, שלאפן, סדר היום

בעזרת ה' יתברך


 


יום ה' פרשת נצבים-וילך, כ"א אלול, שנת תש"פ לפרט קטן


 


מרת ... תחי'.


איך האב ערהאלטן אייער בריוו.


איך פריי זיך צו הערן אז איר האט זיך מחי' געווען מיט די בריוו פון עצתו אמונה; די בריוו פאר די פרוי וואס איר מאן שטייט אויף שפעט. איר פלעגט זיך זייער אויפעסן פון דעם אז אייער מאן שטייט אויף שפעט, טיף אין טאג, ווען איר קומט אהיים פון ארבעט שלאפט ער נאך וכו'; עס האט אפגעקילט אייער ליבשאפט וכו', און יעצט נאכן ליינען דעם בריוו האט עס געטוישט דעם בליק אויף אייער מאן, עס האט אייך געמאכט אים ליב האבן.


א שאד וואס מענטשן שרעקן זיך פון ברסלב; ווען מען וואלט ווען געוואוסט וואס ברסלב איז, וואס פאר א שכל דער רבי געבט אין יעדע פרט אין לעבן - וואלטן אלע געקענט האבן די זיסע לעבן וואס מיר לעבן.


בעטס דעם אייבערשטן סיי עס זאל אייך נישט באדערן דאס פון אייער מאן און אויך אויף דעם אז ער זאל אויפשטיין אין צייט און האבן א סדר היום ווי אזוי דער אייבערשטער האט באשאפן די וועלט; אבער בעיקר בעטס אסאך דעם אייבערשטן עס זאל זיין ליבשאפט צווישן אייך, דעמאלט וועט איר זיין גליקליך און צופרידן.


אז איר נעמט אן די חיזוק וועל איך אייך ווייטער געבן חיזוק.


א כתיבה וחתימה טובה און א גוט געבענטשט יאר.

#174 - קוקט אויף די גוטע חלקים פון אייער מאן
שלום בית, חסידות ברסלב, שלאפן

בעזרת ה' יתברך


יום ד' לסדר כי תבוא לאומאן, י"ג אלול, שנת תש"פ לפרט קטן


 


מרת ... תחי',


אייער מאן האט מיר געשריבן אז איר האט גרויס צער פון אים, איר האט טענות אויף אים; בעיקר האט איר צוויי גרויסע פראבלעמען מיט אים, איינס אז ער שטייט אויף שפעט, און די צווייטע טענה אז ער האט שייכות מיט ברסלב. איר לויפט ארום פון איין עצה געבער צום צווייטן, איר זוכט ווער עס קען אייך העלפן; קיינער אין די וועלט קען אייך נישט העלפן, איר פייניגט זיך און איר עסט זיך אויף לעבעדיגערהייט, אייער מאן בעט מיר אן עצה וואס ער קען טון אז דאס לעבן צווישן ענק זאל זיין זיס.


איך מיין אז איר ווייסט נישט וואס פאר א טייערער מאן איר האט, אסאך פרויען וואלטן זיך געוואונטשן אז דאס זאלן זיין זייערע פראבלעמען; אייער מאן איז א טייערער מענטש, א ווייכע הארץ, א נשמה, א מענטש אנגעפילט מיט געפילן, ערליך און פריינטליך; ער האט די איין פראבלעם אז ער שטייט אויף אביסל שפעט.


איך פרעג אייך, פארוואס פעלט אויס איר זאלט זיך אויפעסן צוליב דעם? איר דארפט פארשטיין אז ער טוט דאס נישט פאר שלעכטיקייט, נאר דאס איז זיין נאטור, ער איז אזוי אויפגעוואקסן. ביי זיין טאטע שליט"א לייגט מען נישט אזא שטארקע דגוש אויף אויפשטיין פארטאגס, די גאנצע משפחה שלאפט אריין ביז אין טאג, איז וואס זאלט איר זיך עסן און עסן אויף דעם? דאנקט און לויבט דעם אייבערשטן אז דאס איז אייער גאנצע דאגה, דאנקט און לויבט דעם אייבערשטן אז איר האט א מאן וואס איז ערליך, ער העלפט אייך און ער איז געטריי צו די קינדער, וואס פעלט אייך? פארוואס זאלט איר זיך עסן די גאנצע לעבן?


בנוגע די צווייטע טענה וואס איר האט, איר ווילט נישט ער זאל האבן שייכות מיט ברסלב; וואס זאל אייך אנגיין אז אייער מאן האט חיות פון די ברסלב'ע ספרים? וואס נעמט דאס אוועק פון אייער לעבן? אז אייער מאן שפירט אז די ספרים און דרשות העלפן אים און עס געבט אים עצות אין זיין לעבן - פארוואס דארפט איר זיך אויפעסן און זוכן פון אונטער דער ערד אויף וואס צו מאכן א ראבעריי?


מיר שטייען יעצט אין חודש אלול, מיר זוכן אלע זכותים פאר'ן יום הדין; דארפט איר זיך בארעכענען און תשובה טון פאר'ן סעקירן אייער מאן טאג טעגליך. איר טארט נישט ערווארטן פון אים ער זאל זיין ווי אייער טאטע שליט"א; אז אייער טאטע שליט"א שטייט אויף פארטאגס, אינמיטן די נאכט - איז דאס זייער חשוב פאר אים אליינס, דאס מיינט אבער נישט אז אייער מאן דארף אויפשטיין פונקט אין די צייט. אייער טאטע האט אויך נישט די מעלות פון אייער מאן שליט"א; ער קען נישט זיין ווי אייער מאן, ווייל יעדער מענטש איז באשאנקען מיט זיינע מעלות, דער אייבערשטער פארלאנגט נישט מען זאל נאכמאכן איינער דעם צווייטן, דער אייבערשטער וויל יעדער איינער זאל אים דינען מיט זיינע נאטורן און מיט זיין וועג.


איר ווייסט אודאי וואס מען לערנט מיט אלע קינדער אין חדר און אין סקול, דאס וואס דער הייליגער רבי זושא פון האניפאלי זכותו יגן עלינו פלעגט זאגן: "ווען איך וועל ארויף קומען אויבן אין הימל וועט מען מיר נישט פרעגן 'פארוואס ביסטו נישט געווען ווי דיין ברידער אלימלך?' מען וועט מיר פרעגן 'פארוואס ביסטו נישט געווען ווי זושא דארף זיין?' איך וועל דארפן אפגעבן דין וחשבון פארוואס איך בין נישט געווען אזוי ווי איך דארף זיין"; ווייל דער אייבערשטער וויל נישט מען זאל נאכמאכן אנדערע, נאכמאכן א צווייטן האט נישט קיין טעם.


איך שרייב אייך ווייל עס טוט מיר וויי צו זען ווי אייער מאן ליידט; איך ווייס נישט צו איר וועט אפילו וועלן ליינען מיינע ווערטער, איר זענט דאך ברוגז אז אייער מאן רעדט צו מיר וכו', דאך שרייב איך אייך די ווערטער ווייל עס רייסט מיר מיין הארץ פארוואס איר לעבט נישט אינאיינעם. איך וויל כאטשיג אז אייער מאן זאל האבן אביסל חיזוק, ער זאל שפירן ווי איינער פארשטייט אים, און אפשר וועלן נאך אנדערע ווייבלעך אויפהערן סעקירן די מענער ווען זיי זענען נישט "פונקט" ווי זייער פאטער.


איך האף אז איר וועט אננעמען די ווערטער; איר וועט פון היינט אן קוקן גוט אויף אייער מאן און איר וועט אים נאר אויפהייבן, איר וועט זיך פרייען ווען ער שלאפט, איר וועט אכטונג געבן מען זאל אים נישט אויפוועקן כדי ער זאל זיך קענען גוט אויסרוען און ווען ער שטייט אויף - נישט קיין חילוק ווען - וועט איר אים ווייטער ליב האבן און איר וועט שמייכלען צו אים. ער וועט אנהייבן שפירן 'מיין ווייב האט מיר ליב, מיין ווייב פארשטייט מיר, מיין ווייב קוקט אויף מיר גוט', וועט איר אנהייבן שפירן די זיסע לעבן וואס מען איז זוכה צו שפירן אין ברסלב, איר וועט אנהייבן שפירן א ליבשאפט, די שכינה וועט רוען ביי אייך אין שטוב.

#173 - איך בין פרייליך צו הערן שיינע גרוסן
שלום בית, אומאן

בעזרת ה' יתברך


יום ג' פרשת כי תצא, ה' אלול, שנת תש"פ לפרט קטן


 


מרת ... תחי', בית שמש.


איך האב ערהאלטן אייער בריוו.


איך בין אזוי פרייליך צו הערן אזעלכע שיינע גרוסן וואס איר שרייבט אויף אייער טייערער מאן, ווי ער לערנט און העלפט אייך.


איך בענק זיך זייער צו אייער מאן; איך האף אים צו זען ראש השנה אין אומאן ביים הייליגן רבי'ן.


דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן נחת פון אייערע קינדער.


א כתיבה וחתימה טובה און א גוט געבענטשט יאר.


 


 

#172 - רעדטס צו אייער מאן זייער אפן
שלום בית, חיזוק פאר פרויען

בעזרת ה' יתברך


יום ג' פרשת כי תצא, ה' אלול, שנת תש"פ לפרט קטן


 


מרת ... תחי'.


איך האב ערהאלטן אייער בריוו.


אייערע בריוו צערייסן מיר אויף שטיקער; איך ווייס אייך נישט וואס צו זאגן, איך האלט נישט אויס אייער צער, איך וויין פאר אייך, איך וויין פארוואס איר דארפט אזוי שטארק ליידן פון אייער מאן.


קיינער זאגט נישט אז איר דארפט ליידן; רעדטס צו אייער מאן זייער אפן, זאגטס אים אז איר קענט נאר לעבן מיט איינעם וואס רעדט שיין און ווייך. אויב קען ער טוישן די וועג ווי אזוי ער רעדט צו אייך, ער וועט אייך מכבד זיין - איז גוט און אז ער פירט זיך מיט אייך אויף די נישט גוטע וועג קענט איר ווייטער נישט ממשיך זיין מיט אים, איר גייט צוריק אהיים.


עס איז מיר א וואונדער נאכדעם וואס איך רעד אזויפיל ביי די שיעורים, איך וויין צו די אינגעלייט זאלן שיין רעדן אין שטוב צו די ווייב - פירט ער זיך אויף אזוי צו אייך.


שטארקטס זיך און ווערטס נישט צעפאלן, דער אייבערשטער וועט אייך נישט אפלאזן.

#171 - דערמאנט אייך וואס איר האט באקומען פון רבי'ן, וועט דיין ווייב דיר לאזן פארן קיין אומאן
שלום בית, אומאן

בעזרת ה' יתברך


יום ג' פרשת כי תצא, ה' אלול, שנת תש"פ לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


עס איז מיר א חידוש די גאנצע מעשה וואס דו שרייבסט, אז דיין ווייב איז דיר א מעכב צו פארן קיין אומאן אויף ראש השנה; זי איז געווען ביי מיר מיט דיר אינאיינעם און זי האט זיך זייער באדאנקט, זי האט געזאגט אז זי קומט איר לעבן פאר'ן הייליגן רבי'ן, זי האט אזוי ליב ברסלב, איר לעבן איז געווארן ניי, איר לעבן איז געווארן זיס און צוקער; ווי קען זיין אז זי זאל דיר נישט לאזן קומען קיין אומאן? עפעס שטימט נישט, עפעס פרטים פעלט פון דיין בריוו.


קען זיין אז זי וויל יא דו זאלסט פארן נאר עס איז איר שווער צוליב איר משפחה; איר משפחה מאכט חוזק פון איר, אירע עלטערן מאכן חוזק, זיי טשעפען איר מיט ברלסב, מיט אומאן; דאס מאכט עס זאל דיר אויסזען אז זי וויל נישט דו זאלסט פארן קיין אומאן, אבער באמת וויל זי יא דו זאלסט פארן קיין אומאן, זי דארף נאר דיין חיזוק, זי וויל דו זאלסט איר שטארקן זי זאל עס טון מיט שמחה.


דעריבער בעט איך דיר זייער דו זאלסט רעדן מיט דיין ווייב; רעד שיין צו איר, שמועס מיט איר יעדן טאג וואס איר באקומט פון רבי'ן. דערמאנט אייך אינאיינעם ווי אזוי אייער לעבן האט אויסגעזען פאר איר האט זיך דערוואוסט פון הייליגן רבי'ן, דורכדעם וועט זי ווערן שטערקער און שטערקער, זי וועט האבן די כוחות מיט צו גיין מיט דיר און נישט ווערן צעפאלן פון איר משפחה.


ביסט נישט גערעכט אז דו רעדסט נישט מיט דיין ווייב פון אומאן; דו דארפסט רעדן מיט איר נאכאנאנד פון דאס לעבן וואס דער הייליגער רבי געבט, וועט זי זיין דיין עזר, זי וועט דיר שטופן צו פארן צום הייליגן רבי'ן.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א כתיבה וחתימה טובה און א גוט געבענטשט יאר.

#170 - מזל טוב פאר דיין סיום מסכתא
לימוד התורה, שלום בית, סיום

בעזרת ה' יתברך


יום ב' פרשת כי תצא, ד' אלול, שנת תש"פ לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר.


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


מזל טוב פאר דיין סיום מסכתא!


איך האב זייער הנאה געהאט צו זען בילדער פון די שיינע סעודה פון דיין סיום.


דו האסט א קלוגע ווייב, זי ווייסט ווי אזוי דיר צו שטארקן זאלסט ווייטער לערנען; דאנק דעם אייבערשטן פאר די מתנה וואס ער האט דיר געגעבן, האסט באקומען א קלוגע פרוי וואס איז דיר מחזק צו לערנען און דאווענען.


לערן ווייטער אויפ'ן סדר דרך הלימוד פון הייליגן רבי'ן (המבואר בשיחות הר"ן, סימן עו), דורכדעם וועסטו זוכה זיין אין א קורצע צייט צו לערנען און ענדיגן כל התורה כולה.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א כתיבה וחתימה טובה און א גוט געבענטשט יאר.

#169 - איך האב נישט קיין איבריג צייט צו רעדן מיט יעדן
שלום בית, שאלות, ראש ישיבה

בעזרת ה' יתברך


יום ב' פרשת כי תצא, ד' אלול, שנת תש"פ לפרט קטן


 


מרת ... תחי'.


איך האב ערהאלטן אייער בריוו.


איך האב זייער הנאה אז איר זענט אין אונזער קהלה.


איך ווייס נישט פארוואס איר שפירט ווי איר זענט נישט א חלק פון די קהלה; איר דארפט פארשטיין אז איך האב נישט קיין צייט צו רעדן, איך קען נישט אויפנעמען צו שמועסן בפרט ווען עס איז נישט וויכטיג וכו'. איר האט א מאן, איר קענט מיט אים שמועסן. איך בין זייער פארנומען מיט די בחורים, מיט די תלמוד תורה און מיידל סקול; דאס דארף אייך נישט מאכן טראכטן אז איר זענט נישט נאנט.


ווען איר ווילט עפעס פרעגן קענט איר שיקן אייער מאן אין ישיבה מיר פרעגן. אויב איז דאס א זאך וואס איר האט צווישן אייך און אייער מאן און איר שפירט ווי איר קענט דאס נישט פרעגן דורך אייער מאן וכו' קענט איר מיר שרייבן פריוואט און איך וועל אייך מיט'ן אייבערשטנ'ס הילף ענטפערן.


שטארקטס אייך, וואס איר דארפט און וואס איר ווילט - זאלט איר נאר בעטן דעם אייבערשטן. חכמינו זכרונם לברכה זאגן (ירושלמי ברכות סג.): "אִם בָּא עַל אָדָם צָרָה", אז א מענטש האט א צרה, "לֹא יִצְוַוח - לֹא לְמִיכָאֵל, וְלֹא לְגַבְרִיאֵל, אֶלָא לִי יִצְוַוח, וַאֲנִי עוֹנֶה לוֹ מִיַד", זאל ער נישט שרייען - נישט צו מלאך מיכאל, נישט צו מלאך גבריאל, נאר צום הייליגן באשעפער אליינס.


רעדטס צום אייבערשטן אויף אייער שפראך; דער אייבערשטער פארשטייט און הערט אויס אלע שפראכן. חכמינו זכרונם לברכה זאגן (דברים רבה ב, טז): אויפ'ן פסוק (דברים ד, ז): "כִּי מִי גוֹי גָּדוֹל אֲשֶׁר לוֹ אֱלֹקִים קְרֹבִים אֵלָיו כַּה' אֱלֹקֵינוּ בְּכָל קָרְאֵנוּ אֵלָיו", עס איז געווען א מעשה מיט א שיף וואס דערויף זענען געפארן גוים, נאר איין איד האט זיך געפונען אויף דעם שיף; אינמיטן וועג איז דער שיף פארבלאנזשעט געווארן און איז אנגעקומען צו א פרעמדע לאנד, נאכן אנקערן זענען די גוים צוגעקומען צום איד און אים געבעטן: "מיר בעטן אייך, נעמט פון אונז געלט און קויפט פאר אונז עסן, ווייל מיר הונגערן שוין א לאנגע צייט", האט דער איד געקוקט אויף זיי מיט וואונדער און געפרעגט: "בין איך דען נישט קיין גאסט דא פונקט ווי אייך? איך ווייס נישט וואו צו גיין, איך בין א פרעמדער דא פונקט ווי אייך..." האבן אים די גוים פארגעהאלטן און געזאגט: "יֵּשׁ יְהוּדִי אַכְסְנַאי? בְּכָל מָקוֹם שֶׁאַתָּה הוֹלֵךְ אֱלֹקֶיךָ עִמְּךָ", וואס הייסט א איד איז פרעמד? וואו א איד גייט איז דער אייבערשטער מיט אים; אזוי ווי עס שטייט: "אֲשֶׁר לוֹ אֱלֹקִים קְרֹבִים אֵלָיו", ווייל וואו א איד געפונט זיך איז דער אייבערשטער מיט אים און אויף וואסערע שפראך מען רעדט צום אייבערשטן - ענטפערט ער, אזוי ווי חכמינו זכרונם לברכה זאגן (שם): "בְּכָל קָרְאֵנוּ אֵלָיו - בְּכָל לָשׁוֹן שֶׁיִּשְׂרָאֵל קוֹרְאִין לְהַקָּדוֹשׁ בָּרוּךְ הוּא עוֹנֶה אוֹתָם", אויף יעדע שפראך וואס מיר רעדן צום אייבערשטן ענטפערט ער אונז.


דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א כתיבה וחתימה טובה און א גוט געבענטשט יאר.

#168 - דיינע שוועגערינס קען דיר נישט איינטיילן וואס צו טון
שלום בית, אומאן, משפחה

בעזרת ה' יתברך


יום ה' פרשת שופטים, א' דראש חודש אלול, שנת תש"פ לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר.


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


אז דיינע שוועגערינס לאזן דיר נישט פארן קיין אומאן זאלסטו זיך גוט אויסלאכן און טון וואס איז גוט פאר דיר. א חוצפה און אן עזות ווען שוועגערינס מישן זיך אריין, זיי טיילן איין וואס צו טון. פאלג מיר, קוק נישט אויף קיינעם, מאך א טיקעט און קום קיין אומאן; אז דיין ווייב וויל נישט דו זאלסט פארן וועגן אירע שוועסטערס - דאס מיינט נישט אז מען דארף איר פאלגן.


דער רבי האט געהייסן מכבד זיין די ווייב, אבער אז די משפחה מישט זיך אריין זאלסטו טון וואס איז גוט פאר דיר; קוק נישט אויף קיינעם און פרעג נישט קיינעם, קום צום רבי'ן, דארט וועסטו פועל'ן אלעס גוטס.


לייג דיינע שוואגערס און שוועגערינס אויף איין זייט וואגשאל און נעם די פאר דיבורים פון רבי'ן וואס האט געזאגט (חיי מוהר"ן, סימן תג): "הָרֹאשׁ הַשָּׁנָה שֶׁלִּי עוֹלֶה עַל הַכֹּל", מיין גאנצע זאך איז ראש השנה, "וְהָיָה פֶּלֶא אֶצְלִי, מֵאַחַר שֶׁהַמְּקֹרָבִים שֶׁלִּי מַאֲמִינִים לִי, וְלָמָּה לֹא יִזָּהֲרוּ כָּל הָאֲנָשִׁים הַמְקֹרָבִים אֵלַי, שֶׁיִּהְיוּ כֻּלָּם עַל רֹאשׁ הַשָּׁנָה אִישׁ לֹא יֵעָדֵר; כִּי כָּל עִנְיָן שֶׁלִּי הוּא רַק רֹאשׁ הַשָּׁנָה", עס איז מיר א וואונדער פארוואס מיינע מענטשן וואס גלייבן אין מיר זאלן נישט רעדן צו אלעמען אז מען זאל קומען צו מיר אויף ראש השנה, "וְהִזְהִיר לַעֲשׂוֹת כְּרוּז, שֶׁכָּל מִי שֶׁסָּר אֶל מִשְׁמַעְתּוֹ וּמְקֹרָב אֵלָיו יִהְיֶה עַל רֹאשׁ הַשָּׁנָה אֶצְלוֹ לא יֶחְסַר אִישׁ, וּמִי שֶׁזּוֹכֶה לִהְיוֹת עַל ראשׁ הַשָּׁנָה רָאוּי לוֹ לִשְׂמֹחַ מְאֹד מְאֹד", דער רבי האט געהייסן מען זאל מאכן א כרוז אז אלע זאלן קומען צו זיין ראש השנה. נאך האט דער רבי געזאגט: "ווער עס קומט צו מיר אויף ראש השנה דארף זיין פרייליך א גאנץ יאר"; וועם וועסטו אויסהערן? וואס איז בכלל די פראגע?


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט פארשטיין ווען יא אויסצוהערן אין שטוב און ווען דו דארפסט טון וואס דו האסט צו טון.


א כתיבה וחתימה טובה און א גוט געבענטשט יאר.

#167 - צו האבן א גוטע שלום בית, דארף מען זיין א וותרן אין שטוב
שלום בית, מוהרא"ש, יבנאל, ישיבה

בעזרת ה' יתברך


יום ג' פרשת ראה, כ"א מנחם-אב, שנת תש"פ לפרט קטן


 


לכבוד מיינע טייערע תלמידים שיחיו וואס וואוינען אין יבנאל עיר ברסלב.


איך בעט אייך איר זאלט געדענקען וואס איר האט געלערנט אין ישיבה, מיט דעם זאלט איר לעבן. איר וואוינט אין אזא הייליגע שטאט, א שטאט וואס מוהרא"ש האט געבויט מיט בלוט און שווייס, א פלאץ וואס מוהרא"ש האט אוועק געגעבן דערפאר זיינע טעג און יארן - זאלט איר לעבן מיט די לימודים.


איך בענק זיך זייער צו ענק, איך וויל זייער שטארק קומען קיין יבנאל צו מוהרא"ש; איך האב יעצט פרובירט צו באקומען רשות פון די מדינה של גיהנום, איך ווארט אויף א תשובה, איך האף בקרוב צו זיין מיט ענק.


אין ישיבה איז יעצט הויך יום טוב; אלע בחורים זיצן און לערנען, מען ענדיגט יעדן טאג מסכת תענית - פערציג טעג אין איין צי, פון ט"ו באב ביז ראש השנה הבא עלינו לטובה, אלע טוען די סגולה פון מוהרא"ש בתמימות ובפשיטות.


מוהרא"ש איז געקומען צו אונז אין ישיבה זומער שנת תשע"א, דעמאלט איז געווען אז זייער אסאך וואס האבן זיך געדריידט אין היכל הקודש האבן פרובירט צו רעדן שלעכטס צו מוהרא"ש אויף די ישיבה, דעמאלט איז מוהרא"ש געקומען אין קעמפ און געזאגט די בחורים: "איך זאג צו אלע וואס וועלן לערנען און ענדיגן יעדן טאג גאנץ מסכת תענית וועלן טרעפן זייער שידוך", און אזוי איז טאקע געווען, יענעם יאר האבן חתונה געהאט צענדליגער בחורים. אזוי טוען די בחורים יעדעס יאר, מען פאלגט א צדיק, מען טוט די סגולה און מען זעט גרויסע ניסים.


פארוואס שרייב איך ענק דאס? איך וויל אייך דערציילן א מעשה וואס איז שייך צו דעם ענין. א אינגערמאן דערציילט מיר, ער מוטשעט זיך מיט שלום בית און ער איז געווען ביים שיעור ווען מוהרא"ש האט געזאגט פאר די בחורים די סגולה פון מסכת תענית, איז ער צוגעגאנגען פרעגן מוהרא"ש אויב ער וועט זאגן פערציג טעג מסכת תענית צי ער וועט האבן א בעסערע שלום בית? האט אים מוהרא"ש געזאגט מיט א שמייכל: "מענדל מענדל, א אינגערמאן וואס וויל האבן א גוטע שלום בית דארף זיין א וותרן אין שטוב".


דאס וויל איך ענק בעטן, איר זאלט מוותר זיין אין שטוב; איר זאלט נישט מקפיד זיין ווען די עסן איז נישט גרייט וכדומה, איר דארפט קוקן גוט אויף די ווייב און איר האלטן טייער. זייט נישט קארג מיט גוטע ווערטער, געבט אן א שיעור גוטע ווערטער וועט איר זוכה זיין אז די שכינה וועט רוען ביי אייך.


ווען איר זענט ביים ציון בעטס פאר מיר: יואל בן ריצא רעכיל, איך זאל האבן כח ווייטער מיט די תלמידים.


דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#166 - זיין אינדערהיים ווען מ'דארף
שלום בית

בעזרת ה' יתברך


יום ד' פרשת עקב, חמשה עשר באב, שנת תש"פ לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר.


מען טאר נישט אפשטופן וכו'; מען דארף זיין אין שטוב די נאכט פון וכו'. אפילו עס איז דיר שווער, דו האסט נישט קיין כח צו פארן.


סיי די פרוי טאר נישט אפשטופן און סיי דער מאן דארף זיין אין שטוב ווען זי גייט וכו'.


אן ערליכער איד לייגט אלעס אין די זייט צו קענען זיין אין שטוב מיט די ווייב אין אזא נאכט.


איך האף דו וועסט תשובה טון און ארויס פארן צו דיין ווייב, וועסטו זוכה זיין צו ברענגען די שכינה אין שטוב.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


 

#165 - זאלסט נישט טענה'ען מיט דיין ווייב
שלום בית, תפילה והתבודדות, אומאן, פרנסה, הפצה, סיפורי צדיקים

בעזרת ה' יתברך


יום ג' פרשת ואתחנן, ז' מנחם-אב, שנת תש"פ לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר.


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


איך בעט דיר זייער זאלסט נישט טענה'ען מיט דיין ווייב.


בנוגע אומאן, אז דו ווילסט אזוי שטארק קומען צום הייליגן רבי'ן זוכה זיין צו אלע תיקונים אבער דיין ווייב וויל נישט, זי זאגט אז דו זאלסט אפילו נישט טראכטן דערפון; דו ווילסט וויסן וואס צו טון.


דו בעט דעם אייבערשטן אן א שיעור מאל אז דו זאלסט זוכה זיין צו קומען צום רבי'ן; מיט דיין ווייב זאלסטו נישט טענה'ען, עס וועט גארנישט העלפן, מיט כח האט נאך קיינער נישט געוואונען די ווייב.


רעד צו איר שיינערהייט; זאג איר ווי שטארק דיין לעבן האט זיך געטוישט. ווען דו רעדסט מיט איר זוך נישט איר צו אויפווייזן אז זי איז נישט גערעכט, דו זאלסט נאר רעדן פון דיר, ווי שטארק דו ווילסט גיין.


אז דו וועסט זיין שטארק מיט די צוויי נקודות, דו וועסט בעטן דעם אייבערשטן אן א שיעור מאל און דו וועסט זיין שטארק מיט נישט טענה'ען מיט איר און נישט זוכן איר צו אויפווייזן אז זי איז נישט גערעכט, דו וועסט איר מכבד זיין - וועט זי זיך ברעכן פאר דיר, זי וועט דיר שיקן צום רבי'ן מיט שמחה.


בנוגע הפצה; יעצט ווען דיין ווייב איז נאך א שטארקע מתנגדת וכו' - זאלסטו איר נישט דערציילן אלע דיינע פלענער פון הפצה, זי פארשטייט נאך נישט וואס מיינט הפצה, דו זאג איר אז דו גייסט ערלעדיגן דיינע זאכן און אזוי זאלסטו מאכן הפצה.


עס איז געווען א ברסלב'ער חסיד וואס האט נישט געהאט קיין פרנסה, ער האט געטון וואס שטייט אין שלחן ערוך (יורה דעה, סימן רנג) אז ווער עס האט נישט קיין פרנסה מעג צאמנעמען צדקה פאר זיך; זיין ווייב האט נישט געוואלט ער זאל גיין נאך געלט, זי האט זיך געשעמט, זי פלעגט פארלאנגען ער זאל ברענגען געלט אן צו גיין נאך געלט. רוב טאג איז ער געזעצן און געלערנט בהתמדה רבה און נאכמיטאג איז ער אהיים געקומען און זיך אנגעטון זיין טייערן רעקל, ער פלעגט זאגן אז ער גייט צום פריץ, ער האט געשעפטן מיט'ן פריץ. זי איז געווען מלא שמחה אז איר מאן איז אזא פערזענליכקייט, ער מאכט געשעפטן מיט'ן פריץ; ער איז ארום געגאנגען אין די הייזער צאמנעמען געלט, אזוי האט ער זיך געפירט זיין גאנץ לעבן אן דעם וואס זיין ווייב זאל וויסן וואס ער טוט.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#164 - ס'לוינט זיך נישט צו קריגן
שלום בית, תכלית

בעזרת ה' יתברך


יום ה' פרשת פנחס, שבעה עשר בתמוז, שנת תש"פ לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר.


איך בעט דיר טייערער ליבער ..., מאך שלום מיט דיין ווייב, קריג זיך נישט מיט איר.


ווי לאנג איז דען דאס גאנצע לעבן? חכמינו זכרונם לברכה זאגן (חולין נט.) עס איז דא א פליג וואס הייסט "בַּקָא" וואס לעבט אינגאנצן איין טאג, אנשטאט זיך צו פרייען מיט'ן פאר - קריגן זיי זיך און בלאזן איינער אויפ'ן צווייטן, די נקיבה זאגט פאר'ן זכר, "איך האב געזען ווי דו האסט געביסן א מענטש וואס איז געשווימען אין וואסער און דו האסט מיר נישט גערופן איך זאל אויך האבן בלוט צו עסן, דערפאר גיי איך נישט רעדן מיט דיר פאר זיבן יאר", זיי לעבן קוים איין טאג און זיי קריגן זיך פאר זיבן יאר, איז דא א גרעסערע געלעכטער פון דעם?


אזא פנים האבן די וואס קריגן זיך; מען מיינט אז מען בלייבט דא אויף די וועלט פאר אייביג, בשעת דאס גאנצע לעבן איז אזוי קורץ; בעט איבער דיין ווייב און זיי נישט דערשראקן ווען זי שרייט, נעם עס נישט צום הארצן.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#163 - קום נישט וואוינען אין שטעטל, אויב דיין ווייב וויל נישט
שלום בית, שטעטל, דירה

בעזרת ה' יתברך


יום ה' פרשת פנחס, שבעה עשר בתמוז, שנת תש"פ לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר.


איך וועל זיך זייער פרייען אז דו וועסט קומען וואוינען אין שטעטל קרית ברסלב ליבערטי; איך וויל זייער שטארק אז דו זאלסט דארט וואוינען, איך ווארט און איך האף אז דו וועסט דא זיין וואס שנעלער.


אבער אז דיין ווייב וויל נישט קומען וואוינען אין שטעטל - זאלסטו בשום אין פנים ואופן נישט קומען אין שטעטל; וואס וועסטו טון אז דיין ווייב וועט דיר זינגען טאג און נאכט: "דו האסט מיר אהער געשלעפט מיט געוואלד"? וואס וועסטו טון ווען זי וועט רעדן צו אלעמען אז זי וואוינט אין שטעטל באצוואונגענערהייט? ענדערש זאלסטו בלייבן וואוינען וואו דו וואוינסט יעצט און האבן א פרייליכע ווייב. אז זי וועט זיין פרייליך און צופרידן וועסטו אליינס מרויח זיין דערפון, זי וועט זיך אפגעבן מיט די קינדער און זי וועט דיר פרייליך מאכן, אבער אז זי וועט וויינען טאג און נאכט, און ביי יעדע זאך וואס וועט פעלן אין שטוב וועט זי זאגן: "זעסט? וועגן דיר!" "וועגן שטעטל!" נו וואס פעלט דיר דאס אויס?


דעריבער בעט איך דיר זאלסט איר נישט שלעפן מיט געוואלד; בעט דעם אייבערשטן אז דו זאלסט וויסן וואס צו טון, דו זאלסט זיין צופרידן וואו דו ביסט.


ווייז דעם בריוו פאר דיין ווייב; זי זאל זען אז איך הייס נישט קומען אין שטעטל און איך באצוואונג נישט וואו מען זאל וואוינען, איך הייס מיינע תלמידים זאלן מכבד זיין די ווייב.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#162 - אז דיין ווייב האט מורא, טארסטו נישט חוזק מאכן פון איר
שלום בית, חיזוק פאר פרויען, פחדים, הפצה, קינדער, בושה

בעזרת ה' יתברך


יום ה' פרשת פנחס, שבעה עשר בתמוז, שנת תש"פ לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר.


אז דיין ווייב זאגט דיר אז זי האט מורא וכו' און זי וויל האבן א פרוי וואס זאל שטיין מיט איר בשעת די לידה (דאולע), זאלסטו נישט חוזק מאכן פון איר; דו ביסט נישט גערעכט מיט דעם וואס דו זאגסט איר: "עס איז שטותים".


צווישן מיר און דיר איז דאס א פיינע שטות; עס איז א צעדרייטע זאך וואס געוויסע פרויען וואס זוכן גרינג פרנסה זענען אויפגעקומען דערמיט, זיי זענען מסביר ווי זיס, רואיג און געשמאק עס איז ווען זיי שטייען צו די האנט וכו' וכו'; נאטורליך כאפן זיך די פרויען צו צו דעם, ווען מען רעדט זיי איין אז מיט זיי וועט די לידה זיין גרינגער, ווען זיי אליינס קענען זיך נישט העלפן וכו'. אבער אז דיין ווייב בעט עס פון דיר דארפסטו וויסן אז זי האט שרעק, זי האט פחד, זי האט מורא - זאלסטו איר בארואיגן.


א מאן וועט קיינמאל נישט פארשטיין וואס מיינט א לידה; מענער ווייסן נישט און קענען נישט וויסן וואס א פרוי גייט אריבער במשך די אלע חדשים, זיי זענען איין שטיק שרעק, איין שטיק פחד: 'וואס גייט זיין?' 'ווי אזוי וועט עס זיין?' ממילא דארפסטו איר בארואיגן, נישט חוזק מאכן.


בעט דעם אייבערשטן אז דו זאלסט שטענדיג געדענקען די נס וואס ער האט מיט דיר געטון, אז ער האט דיר געגעבן אזא טייערע מתנה - א טייערע ווייב, אן אמת'ע אשת חיל; זאלסט איר נאר מחזק זיין און אויפבויען. מערסטנס קענסטו איר זאגן: "לאמיר נעמען דעם אייבערשטן - ער זאל העלפן, ער זאל מאכן די לידה זאל זיין גרינג און געזונט"; ווייל לידה איז נאר אין דעם אייבערשטנ'ס הענט, אזוי ווי חכמינו זכרונם לברכה זאגן (תענית ב.): "מַפְתֵּחַ שֶׁל חַיָה", אז דער שליסל פון האבן קינדער ליגט אין די הענט פונעם אייבערשטן; נאר ער קען העלפן און נאר אויף אים דארף מען זיך פארלאזן.


שטארק זיך אין הפצה; ווען דו גייסט הפצה זאלסטו וויסן און געדענקען אז אין די מינוטן וואס מען איז עוסק אין הפצה איז מען ביים אייבערשטן זייער חשוב, מען קען דעמאלט פועל'ן גרויסע ישועות; ווער רעדט נאך ווען דו כאפסט אריין א בזיון, מען שרייט אויף דיר: "גיי דיר מיט די ברסלב'ע זאכן!" "גיי דיר מיט די שמות!" און נאך אנדערע זידלונגען וואס מפיצים כאפן אריין - זאלסטו זיך נישט דערשרעקן און דו זאלסט נישט ענטפערן, נאר בעטן דעם אייבערשטן פאר דיר און פאר אנדערע אידן.


ווען מען ווערט פארשעמט און מען ענטפערט נישט צוריק - איז מען דעמאלט זייער באליבט ביים אייבערשטן, אזוי ווי חכמינו זכרונם לברכה זאגן (שבת פח:): "הַנֶּעֱלָבִים וְאֵינָם עוֹלְבִים", די וואס ווערן פארשעמט און זיי טוען נישט צוריק פארשעמען, "שׁוֹמְעִים חֶרְפָּתָם וְאֵינָם מְשִׁיבִים", די וואס הערן ווי מען שענדט זיי און זיי ענטפערן נישט צוריק, "עוֹשִׂים מֵאַהֲבָה וּשְׂמֵחִים בְּיִסּוּרִים", די וואס דינען דעם אייבערשטן מיט ליבשאפט און פרייען זיך מיט'ן אייבערשטן - אפילו ווען עס איז זיי שווער, אויף זיי איז געזאגט געווארן דער פסוק וואס שטייט (שופטים ה, לא): "וְאֹהֲבָיו כְּצֵאת הַשֶּׁמֶשׁ בִּגְבֻרָתוֹ", זיי זענען באליבט ביים אייבערשטן.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#161 - הייב אויף דיין ווייב, שטארק איר איבערצוקומען אירע פראבלעמען
שלום בית, רפואה, בושה, זעלבס זיכערקייט

בעזרת ה' יתברך


יום ד' פרשת קרח, ב' תמוז, שנת תש"פ לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר, ירושלים.


דאס וויכטיגסטע זאך זאלסטו אכטונג געבן נישט צו פארשעמען דיין ווייב תחי'.


צווייטנס, זאלסט איר אויפבויען און מחזק זיין. זאג איר אז דאס איז א זאך וואס פאסירט ביי אנדערע אויך; איך האב שוין געהאט זייער אסאך פעלער וואס גרויסע ישיבה גדולה בחורים פלעגן זיך מוטשען מיט דעם, מען האט זיי געדארפט אויפוועקן ביינאכט נעמען אין בית הכסא אז זיי זאלן נישט פארשעמט ווערן וכו' צווישן די בחורים.


דריטנס, נעם איר צו א דאקטער; אסאך מאל קען מען דאס פאררעכטן מיט א קלייניקייט.


פערטנס, בעט דעם אייבערשטן יעדן טאג אויף דעם מיט סבלנות, ביז איר וועט געהאלפן ווערן.


ועל כולם, דאנק דעם אייבערשטן אז דו האסט געטראפן דיין שידוך; דו האסט אזויפיל געבעטן, געוויינט, געווארט, געזארגט און געטון סגולות פאר דיין שידוך, יעצט אז דו האסט חתונה געהאט זאלסטו נישט אויפהערן דאנקען דעם אייבערשטן פאר דעם, און דו זאלסט אויפבויען דיין ווייב; זאלסט איר הייבן העכער און העכער. אין אירע אויגן זאלסטו אוועק מאכן דעם פראבלעם; אפילו עס איז נישט בא'טעמ'ט וכו', זאלסטו איר זאגן אז עס איז א זאך וואס מען קען גרינג ארויסגיין דערפון, ווייל מען קען טאקע גרינג ארויסגיין פון דעם. דער פראבלעם איז אז די אלע וואס ליידן אויף דעם פארלירן זייער זעלבסטזיכערקייט ווייל מען פארשעמט זיי, אזוי אויך טוען זיי זיך זעלבסט פארשעמען און קלאפן, דאס איז שוין א שווערערע זאך ווי דער פראבלעם אליינס. פון יעדע פראבלעם קען מען ארויסגיין, אבער פון צעבראכנקייט - דאס איז שוין אן אנדערע מעשה; עס קען נעמען לאנגע יארן ביז מען בויט זיך צוריק אויף.


דעריבער בעט איך דיר זייער זאלט אויפהייבן דיין ווייב, פרוביר זיך אריין צו לייגן אין איר מצב; ווי אזוי וואלסטו געשפירט ווען עס גייט איבער אויף דיר אזא פראבלעם, דו וואלסט דאך נישט געקענט אויפהייבן דיין קאפ צו קוקן דיין ווייב אין די אויגן פאר בושה, יעצט אז די מעשה איז פארקערט, זי האט דעם פראבלעם - זאלסטו איר מחזק זיין. חכמינו זכרונם לברכה זאגן (סנהדרין כב:): "אֵין הָאִשָּׁה כּוֹרֶתֶת בְּרִית אֶלָּא לְמִי שֶׁעֲשָׂאָהּ כֵּלִי", א פרוי ווערט איינס מיט איר מאן ווען דער מאן מאכט איר פאר א כלי, דאס הייסט ער בויט איר אויף.


אז דו וועסט פאלגן וואס עס שטייט אין דעם בריוו וועסטו זען אז זי וועט ארויסגיין פון איר פראבלעם.

#160 - א פרוי איז בכח אויפצוהייבן איר מאן און אים ברענגען צו די שענסטע זאכן
שלום בית, חינוך הילדים, חיזוק פאר פרויען

בעזרת ה' יתברך


יום ב' פרשת שלח, כ"ג סיון, שנת תש"פ לפרט קטן


 


מרת ... תחי'.


איך האב ערהאלטן אייער בריוו.


א שאד זיך אויפצועסן, א שאד צו מסביר זיין, עס וועט נישט העלפן קיין הסברים וכו'; אייער שווער איז נישט קיין געזונטער מענטש, א נארמאלער מענטש טוט נישט מיט א חתונה געהאט'ע זון דאס וואס ער האט געטון מיט אייער מאן; מיט רעדן און מסביר זיין וועט איר אין ערגעץ נישט אנקומען.


איר דארפט מכבד זיין אייער שווער ווייל אזוי זאגט דער אייבערשטער; פון צייט צו צייט, ווען עס קומט אויס זיך צו טרעפן ביי א שמחה וכדומה זאלט איר גיין און מיט האלטן די שמחה.


יעצט ווערט פארענטפערט אלע קשיות וואס איר האט אויף אייער מאן נרו יאיר, פארוואס ער ציטערט אזוי שטארק פון זיין אייגענעם שאטן; אז מען האט אזא משוגענעם טאטע'ן וואס פירט זיך צו די קינדער מיט טעראר, פון דעם פארלירט מען דאס זיכערקייט.


איר זאלט אויפבויען אייער מאן; איר זאלט אים שטענדיג אויפהייבן. געבט אים גוטע ווערטער; זאל ער הערן כאטש א צענטל גוטע ווערטער פון וויפיל ער האט געהערט נישט גוטע ווערטער; געדענקטס, א פרוי האט כוחות וואס קיינער אין די וועלט האט נישט, א פרוי איז בכח אויפצוהייבן איר מאן און אים ברענגען צו די שענסטע זאכן, אזוי ווי חכמינו זכרונם לברכה דערציילן (בראשית רבה יז, ז): "מַעֲשֶׂה בְּחָסִיד אֶחָד שֶׁהָיָה נָשׂוּי לַחֲסִידָה אַחַת", עס איז געווען א מעשה מיט אן ערליכער איד וואס איז געווען חתונה געהאט צו אן ערליכע פרוי, "וְלֹא הֶעֱמִידוּ בָּנִים זֶה מִזֶּה, אָמְרוּ: אֵין אָנוּ מוֹעִילִים לְהַקָּדוֹשׁ בָּרוּךְ הוּא כְּלוּם, עָמְדוּ וְגֵרְשׁוּ זֶה אֶת זֶה", עס איז אריבער לאנגע יארן וואס זיי האבן נישט געהאט קיין קינדער און זיי האבן זיך גע'גט. "הָלַךְ זֶה וְנָשָׂא רְשָׁעָה אַחַת, וְעָשְׂתָה אוֹתוֹ רָשָׁע", דער ערליכער איד איז געגאנגען און האט חתונה געהאט מיט א שלעכטע פרוי און זי האט געמאכט אז איר מאן דער צדיק זאל אויך ווערן א רשע, "הָלְכָה זֹאת וְנִשֵּׂאת לְרָשָׁע אֶחָד וְעָשְׂתָה אוֹתוֹ צַדִּיק", און די ערליכע פרוי האט חתונה געהאט מיט א רשע און זי האט אים געמאכט פאר א גרויסער צדיק, "הֱוֵי שֶׁהַכֹּל מִן הָאִשָּׁה", זעט מען פון דעם אז אלעס איז געוואנדן אין די פרוי.


דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#159 - קלאפ דיר ארויס פון קאפ דאס ווארט 'גט'
שלום בית, אומאן, מניעות, גט

בעזרת ה' יתברך


יום ה' פרשת בהעלותך, י"ט סיון, שנת תש"פ לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר.


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


קלאפ דיר ארויס די מחשבות פון קאפ; נישט דא אזא ווארט "גט", נישט דא אזא זאך ווי געבן א גט, נעם ארויס פון דיר די נארישע מחשבה.


דו האסט א טייערע ווייב, זי איז דיין ווייב און די מאמע פון דיינע טייערע קינדער; דאס אז זי לאזט דיר נישט קומען קיין אומאן אויף ראש השנה - דאס איז נאר א מניעה, דאס איז נאר אז דו זאלסט נאך שטערקער וועלן קומען, נאך מער גליסטן צום רבי'ן.


דער הייליגער רבי זאגט (ליקוטי מוהר"ן, חלק א', סימן סו): "כָּל דָּבָר שֶׁבִּקְדֻשָּׁה שֶׁהָאָדָם צָרִיךְ לַעֲשׂוֹת", יעדע גוטע זאך וואס א מענטש דארף טון, "כְּגוֹן לִנְסֹעַ לְהַצַּדִּיק", צום ביישפיל - פארן צום צדיק, "אוֹ שְׁאָר דָּבָר שֶׁבִּקְדֻשָּׁה שֶׁהָאָדָם צָרִיךְ לַעֲשׂוֹת", אדער אנדערע גוטע זאכן וואס מען דארף טון, "נוֹתְנִין לוֹ מִתְּחִלָּה חֵשֶׁק כְּדֵי שֶׁעַל יְדֵי זֶה יַעֲשֶׂה הַדָּבָר", ברענגט מען אים פון הימל א גליסטעניש אז ער זאל וועלן טון די זאך, "וְעִקַּר גֹּדֶל הַחֵשֶׁק נַעֲשֶׂה עַל יְדֵי הַמְּנִיעָה שֶׁמַּזְמִינִין לוֹ", און די וועג ווי אזוי מען ברענגט א גליסטעניש פאר'ן מענטש איז דורך דעם וואס מען האלט אים אפ, מען שטערט אים ער זאל נישט קענען טון די גוטע זאך, "כִּי כְּשֶׁאִישׁ יִשְׂרְאֵלִי צָרִיךְ לַעֲשׂוֹת דָּבָר הַצָּרִיךְ לוֹ לְיַהֲדוּתוֹ, בִּפְרָט כְּשֶׁצָּרִיךְ לוֹ לַעֲשׂוֹת דָּבָר גָּדוֹל הַצָּרִיךְ לְיַהֲדוּתוֹ, שֶׁכָּל יַהֲדוּתוֹ תָּלוּי בָּזֶה - כְּגוֹן לִנְסֹעַ לְצַדִּיק אֲמִתִּי", ווייל ווען א איד דארף טון א זאך וואס זיין גאנצע אידישקייט איז אנגעהאנגען אין דעם, ווי צום ביישפיל ער דארף גיין צו אן אמת'ן צדיק, "אֲזַי מַזְמִינִין לוֹ מְנִיעָה", דעמאלט האלט מען אים אפ, "וְזֹאת הַמְּנִיעָה הִיא בִּשְׁבִיל הַחֵשֶׁק, כְּדֵי שֶׁעַל יְדֵי זֶה יִהְיֶה לוֹ חֵשֶׁק יוֹתֵר לַעֲשׂוֹת אוֹתוֹ הַדָּבָר", דאס טוט מען פאר'ן מענטש ווייל מען וויל ער זאל מער און מער גליסטן צו די זאך, "כִּי עַל יְדֵי הַמְּנִיעָה שֶׁמּוֹנְעִין אֶת הָאָדָם מִן הַדָּבָר, עַל יְדֵי זֶה נַעֲשֶׂה הִתְגַּבְּרוּת הַחֵשֶׁק מְאֹד", ווייל ווען מען וויל עפעס טון און מען קען עס נישט טון - דאס מאכט אז מען זאל עס נאך מער וועלן טון, "כְּמוֹ לְמָשָׁל כְּשֶׁמַּרְאִין לְקָטָן דָּבָר הַנֶּחֱמָד לוֹ, וְתֵכֶף וּמִיָּד חוֹטְפִין מִמֶּנּוּ וּמַחְבִּיאִין מִמֶּנּוּ, אֲזַי הוּא רוֹדֵף מְאֹד אַחַר הָאָדָם, וּמְבַקֵּשׁ וְחוֹשֵׁק מְאֹד לְאוֹתוֹ הַדָּבָר", אזוי ווי מען ווייזט פאר א קינד א גוטע זאך און מען באהאלט עס נאכדעם פונעם קינד, הייבט דאס קינד אן מער נאכצולויפן די זאך און ער הייבט אן מער גליסטן צו דעם, "נִמְצָא שֶׁעִקַּר הַחֵשֶׁק נַעֲשֶׂה עַל יְדֵי שֶׁחָטְפוּ מִמֶּנּוּ וְהֶחְבִּיאוּ אֶת הַדָּבָר", דאס געשעהט ווייל דער קינד קען דאס נישט זען און קען דאס נישט באקומען, דעריבער הייבט ער אן מער בענקען צו דעם; זעט מען אז דאס שטארקע גליסטעניש קומט פון דעם וואס מען קען דאס נישט האבן, "כְּמוֹ כֵן מוֹנְעִין אֶת הָאָדָם בִּמְנִיעוֹת מֵהַדָּבָר הַצָּרִיךְ לוֹ, כְּדֵי שֶׁעַל יְדֵי זֶה יִהְיֶה לוֹ חֵשֶׁק יוֹתֵר", דאס זעלבע טוט מען מיט'ן מענטש וואס דארף טון גוטע זאכן, מען האלט עס אפ פון אים כדי עס זאל אריין גיין אין אים א שטארקע גליסטעניש, אזוי ווי עס שטייט "וְלֶחֶם סְתָרִים יֻנְעַם", באהאלטענע ברויט איז זיס.


עס איז כדאי דו זאלסט לערנען דעם תורה נאכאמאל און נאכאמאל - וועסטו שוין פארשטיין פארוואס עס דארף אריבער גיין אויף יעדן איינעם אזעלכע שווערע ביטערע מניעות ווען מען וויל מקורב ווערן צום רבי'ן, מען וויל קומען קיין אומאן אויף ראש השנה; ווייל ווי שטערקער עס זענען די מניעות אלץ שטערקער ווערט די גלוסטעניש צו מקורב ווערן צום צדיק, וואס אין דעם איז אנגעהאנגען דאס גאנצע אידישקייט. אזוי ווי דער רבי זאגט (שם): "וְעַל כֵּן רָאוּי לָאָדָם לָדַעַת כְּשֶׁיֵּשׁ לוֹ מְנִיעוֹת גְּדוֹלוֹת מְאֹד מֵאֵיזֶה דָּבָר שֶׁבִּקְדֻשָּׁה, יֵדַע וְיָבִין מִזֶּה, שֶׁזֶּה הַדָּבָר שֶׁרוֹצֶה לַעֲשׂוֹת הוּא נֶחֱשָׁק גָּדוֹל מְאֹד", דעריבער דארף א מענטש וויסן אז ווען ער גייט אריבער שוועריקייטן, מען האלט אים אפ פון טון גוטע זאכן - אז דאס איז נאר כדי אויפצובויען זיין חשק, "וּבִפְרָט כְּשֶׁרוֹצֶה לִנְסֹעַ לְצַדִּיק הָאֱמֶת", בפרט ווען מען וויל פארן צום אמת'ן צדיק. "כִּי יֵשׁ צַדִּיקִים הַרְבֵּה", עס זענען טאקע דא אסאך צדיקים, "אֲבָל יֵשׁ בְּחִינוֹת נְקֻדּוֹת הָאֱמֶת בֵּין הַצַּדִּיקִים שֶׁכְּשֶׁרוֹצִים לְהִתְקָרֵב אֵלָיו, שֶׁבָּזֶה תָּלוּי הַכֹּל", אבער צווישן די צדיקים איז דא דער אמת'ער צדיק וואס די גאנצע אידישקייט איז אנגעהאנגען אין אים, "אֲזַי יֵשׁ לְהָאָדָם מְנִיעוֹת גְּדוֹלוֹת רַבּוֹת מְאֹד, וּמִזֶּה בְּעַצְמוֹ יָבִין הָאָדָם גֹּדֶל מַעֲלַת הַנֶּחֱשָׁק כַּנַּ"ל", דעמאלט איז דא זייער גרויסע מניעות.


דאס אלעס שרייב איך דיר אין גרויס איילעניש, איך בין זייער פארנומען און איך האב נישט קיין צייט; אבער איך האב דיר דאס געשריבן ווייל איך ציטער פון די ווארט 'גט'. איך ווייס אז דאס איז מעשה יצר - ער וויל צעברעכן אידישע שטובער, דערפאר בעט איך דיר, קלאפ דיר ארויס פון קאפ דאס ווארט 'גט'; אז דו וועסט זיך דערהאלטן און האבן סבלנות וועט דיין ווייב דיר לאזן פארן קיין אומאן, און נישט נאר לאזן פארן נאר זי וועט דיר הייסן גיין און זי וועט דיר העלפן אין הפצה.


אז דו וועסט האבן געדולד, דו וועסט נישט מדחיק זיין דעם קץ - וועסטו זען שיינע זאכן.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#158 - דיין ווייב זאל שפירן אז דו דארפסט נאר איר
שלום בית

בעזרת ה' יתברך


                               יום א' פרשת בהעלותך, ט"ו סיון, שנת תש"פ לפרט קטן


 


לכבוד מיין טייערער ... נרו יאיר.


איך בעט דיר זייער דו זאלסט רעדן שיין צו דיין ווייב און איר געבן די געפיל אז זי איז דיין לעבן.


דער אייבערשטער האט דיר געהאלפן אז דו האסט א וואוילע ווייב, זי איז מער ווי סתם א פרוי; זי איז דיר געטריי, זי איז איבערגעגעבן, זי וויל נאר דיר; זי וויל אויך שפירן פון דיר דאס זעלבע, אז דו האסט נאר איר.


אמת טאקע, דו העלפסט אין שטוב, דו ביסט געטריי צו איר, אבער זי שפירט זיך נישט זיכער מיט דיר, זי שפירט ווי דיין קאפ איז ערגעץ ווייט אוועק; אפילו ווען דו ביסט אין שטוב שפירט זי ווי דו ווילסט אלץ ארויסגיין, דו ווילסט ענדיגן העלפן כדי צו קענען אוועק גיין.


בעט איך דיר ליבער ... נרו יאיר, געב איר די הרגשה אז זי איז דיין לעבן, אז זי איז ביי דיר די ערשטע זאך און די לעצטע זאך.


דער הייליגער רבי האט אונז אזוי אנגעזאגט אז מיר זאל רעדן שיין אין שטוב און מכבד זיין די ווייב (שיחות הר"ן, סימן רסד); ווייל אז עס איז דא שלום אין שטוב איז די שכינה אין שטוב, און אז די שכינה איז אין שטוב איז דא א ברכה אין שטוב.


נאר דו וועסט מרויח זיין אז דיין ווייב וועט זיין רואיג; מען קען זען אויף די פנימ'ער פון אינגעלייט צי זייער שלום בית איז אין ארדענונג, די אלע וואס האבן ליכטיגע פנימ'ער, די אלע וואס זענען פרייליכע – די אלע האבן שלום בית, און די וואס גייען ארום מיט די נאז אראפ, על פי רוב איז דאס ווייל זיי פארשטייען זיך נישט אין שטוב מיט די ווייב.


נאכאמאל טייערער ... נרו יאיר, קוק אויף דיין ווייב ווי דו קוקסט אויף דיין לעבן, ווייל זי איז טאקע דיין לעבן; דורכדעם וועסטו זיין פרייליך און רואיג.


גיי אביסל התבודדות יעדן טאג, שמועס זיך אויס דיין הארץ צום אייבערשטן; דערצייל פאר'ן אייבערשטן ווי שטארק דו ווילסט זיין גוט, דערצייל אים דיינע שוועריקייטן – וועסטו זוכה זיין צו ווערן א גרויסער צדיק.


איך פריי זיך אז דו ברענגסט נישט אהיים דיין טעלעפאן.

#157 - קריג זיך נישט מיט דיין ווייב, שיק נישט אויף ברסלב
שלום בית, חינוך הילדים, מוסדות, תפלות אויף אידיש

בעזרת ה' יתברך


                               יום א' פרשת בהעלותך, ט"ו סיון, שנת תש"פ לפרט קטן


 


לכבוד מיין טייערער ... נרו יאיר.


קריג זיך נישט מיט דיין ווייב; אז זי וויל נאכנישט שיקן די קינדער אין ברסלב, זי שעמט זיך פון משפחה און פריינט – זאלסטו זיך נישט קריגן מיט איר.


בעט דעם אייבערשטן אז דו זאלסט זוכה זיין צו ערליכע דורות, יעדן טאג זאלסטו מאכן א צייט צו דאווענען פאר דיינע דורות; זוך אויף א שטילע פלאץ און דארט זאלסטו בעטן: "רבונו של עולם, העלף מיר אז מיינע קינדער און מיינע אייניקלעך ביז סוף כל הדורות זאלן זיין ערליכע אידן, העלף מיר אז איך און מיין ווייב זאלן זיך נישט שעמען מיט'ן הייליגן רבי'ן, מיר זאלן קיינמאל נישט פארגעסן וואס דער רבי האט פאר אונז געטון און וואס ער טוט מיט אונז, מיר זאלן לעבן א שיינע לעבן".


דער אייבערשטער זאל דיר העלפן זאלסט מצליח זיין אין אלע דיינע וועגן.

#156 - איך בין גוט מיט דיר, אבער מאך נישט חוזק פון מיין רבי'ן
שלום בית, חסידות ברסלב, מחלוקת, זיכוי הרבים, שלום

בעזרת ה' יתברך


יום ד' פרשת נשא א', ד' סיון, שנת תש"פ לפרט קטן


 


מרת ... תחי'.


איך האב ערהאלטן אייער בריוו.


זייער גוט האט איר געטון און אזוי זאלט איר ווייטער טון; ווען איינער קומט אייך אונטעררייסן און מאכט חוזק פונעם הייליגן רבי'ן וואס געבט אייך לעבן, זאלט איר שיין זאגן: "מיר קענען שמועסן און זיין גוטע פריינט נאר אז מען רעדט נישט פון דער נושא און קיינער מאכט נישט אוועק דעם צווייטן; איך מאך נישט חוזק פון דיין חסידות און דו מאך נישט קיין געשפעט פון מיין פלאץ".


בויטס אויף אייער מאן; ער איז א טייערער אינגערמאן, ער האט זייער גוטע מידות און ער איז א ירא שמים, וויבאלד זיינע עלטערן זענען געגאנגען מיט אים זייער שטרענג איז ער דערשראקן וכו'. ער דארף אביסל שטארקייט; איר מיט אייער חכמה קענט איר אים אזוי שיין אויפבויען ער זאל זיין א שטארקער מענטש.


זייטס מקרב נאך פרויען און מיידלעך צום הייליגן רבי'ן; דאס איז אונזער תיקון, דאס וועט מתקן זיין וואס מיר דארפן אלץ פאררעכטן.


דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#155 - ווי אזוי צו פועל'ן ביי די ווייב
שלום בית, חינוך הילדים

בעזרת ה' יתברך


יום ג' פרשת נשא א', ג' סיון, שנת תש"פ לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר.


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


איך פארשטיי זייער גוט וואס דו מיינסט; עס איז זייער שווער ווען מען האט א ווייב וואס קלאפט אראפ די קינדער. מען זעט ווי די קינדער ווערן בא'עוולה'ט על לא דבר, ווער רעדט נאך ווען די מאמע נעמט זיך אויף איין קינד באזונדער און קלאפט און קלאפט אן קיין סוף; יעדע רגע, יעדע מינוט האט זי עפעס אנדערש וואס צו זאגן אויפ'ן קינד, מען שפירט ווי מען וויל אנהייבן שרייען אויף די ווייב זי זאל אויפהערן טערארעזירן וכו'; דאך בעט איך דיר זייער זאלסט אכטונג געבן אויף דיין שלום בית, דו זאלסט נישט אלעס פארלירן.


בשעת עס גייט אן די אנגעצויגנקייט זאלסטו איר העלפן; אז זי וועט זען ווי דו העלפסט איר, ווי דו האסט רחמנות אויף איר - וועט זי זיך פון דעם אליינס בארואיגן, זי וועט אויפהערן די געשרייען אויף די קינדער און ערשט שפעטער ווען אלעס גייט פארביי, עס איז שוין א רואיגע מצב - דעמאלט זאלסטו שמועסן מיט איר ווייכע רייד, זאלסט איר מחזק זיין אז זי זאל נישט ווערן פארלוירן און נישט קלאפן די קינדער.


וויסן זאלסטו אז מיט א ווייב דארף מען וויסן ווי אזוי צו רעדן; מען דארף רעדן ווייעך, מען דארף רעדן מיט חכמה. נישט אויף א וועג ווי מען האלט איר פאר, אזוי ווי דער אייבערשטער האט געזאגט פאר משה רבינו (שמות יט, ג): "כֹּה תֹאמַר לְבֵית יַעֲקֹב, וְתַגֵּיד לִבְנֵי יִשְׂרָאֵל"; 'בית יעקב' דאס מיינט מען די פרויען, און 'בני ישראל' דאס מיינט מען די מענער, ביי די 'בית יעקב' שטייט א לשון: "תֹאמַר", זאגן די הייליגע חכמים (מכילתא דבחודש, סימן ב; שבת פז.): "בַּאֲמִירָה רַכָּה", דער אייבערשטער האט געזאגט פאר משה רבינו ער זאל רעדן צו די פרויען מיט ווייכע ווערטער, און ביי 'בני ישראל' שטייט "וְתַגֵּיד", א שארפע לשון, פאר זיי זאל ער זאגן אלע עונשים וואס פאסירט ווען מען היט נישט די תורה; זעט מען פון דעם ווי אזוי מען דארף רעדן אין שטוב.


מען קען אלעס פועל'ן ביי א ווייב, מען דארף נאר וויסן אפאר הקדמות צו דעם; מען דארף קוקן גוט אויף איר, איר דן זיין לכף זכות, מען דארף איר ליב האבן - דעמאלט קען מען אלעס פועל'ן.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


 

#154 - א פרוי דארף זיך אפגעבן מיט די שטוב
שלום בית, פרנסה, חיזוק פאר פרויען

בעזרת ה' יתברך


יום א' פרשת נשא א', ראש חודש סיון, שנת תש"פ לפרט קטן


 


מרת ... תחי'.


איך האב ערהאלטן אייער בריוו.


עס איז זייער א שיינע זאך פון אייער זייט אז איר ווילט העלפן אייער מאן דעקן די חובות, אבער דאס קען נאר זיין אויב איר האט די כוחות דאס צו טון.


עס איז נישט אייער פליכט צו ארבעטן און ברענגען פרנסה; אייער פליכט איז צו זיין א געטרייע מאמע פאר די קינדער און א געטרייע ווייב, זיין גרייט פאר אייער מאן וכו'. אז איר ווילט העלפן אייער מאן באצאלן די חובות דארפט איר אכטונג געבן עס זאל נישט קומען אויפ'ן חשבון פון די שטוב.


דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#153 - נעם אן די מתנות פון אייבערשטן
שלום בית, פחדים, קינדער, תודה והודאה

בעזרת ה' יתברך


יום ד' פרשת במדבר, כ"ו אייר, שנת תש"פ לפרט קטן


 


מרת ... תחי'.


איך האב יעצט געהערט די גוטע נייעס, דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן כח און אלעס זאל אריבערגיין גרינג.


האטס נישט מורא, איר וועט זיך קענען אן עצה געבן מיט די קינדער; איר האט א געטרייער מאן, ער וועט אייך העלפן איר זאלט זיך קענען אפרוען און איר זאלט האבן כח אויף ווייטער.


איר ווייסט וויפיל פרויען ווארטן אויף קינדער? איר ווייסט וויפיל פרויען וויינען און טוען אלע סגולות צו האבן נאך א קינד און נאך א קינד? און אייך האט דער אייבערשטער דאס געגעבן אזוי שנעל און יעצט האט איר שוין נאכאמאל גוטע נייעס, בעט איך אייך, נעמטס דאס אן אזוי ווי מען נעמט אן א שיינע מתנה.


איך האב גערעדט צו אייער מאן און איך וועל אים ווייטער מחזק זיין ער זאל אייך שטיין צו די האנט, ער זאל אייך העלפן; איך ווייס אז ער וועט אייך העלפן, ער איז א צדיק, ער איז מער ווי אנדערע.


דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#152 - רייניגן דעם בית המדרש
שלום בית, בית המדרש, היטן די צייט, תפלות אויף אידיש

בעזרת ה' יתברך


יום ד' פרשת במדבר, כ"ו אייר, שנת תש"פ לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר.


איך דאנק דיר פאר'ן רייניגן דעם בית המדרש.


איך וויל דיר בעטן דו זאלסט זען אז דער בית המדרש זאל זיין געאייגנט נאר פאר תורה ותפילה און זיך מחזק זיין איינער דעם צווייטן; איך וויל נישט מען זאל זיצן ביינאכט און פארברענען די צייט.


איך האב געשיקט אפאר בחורים זאלן מיר העלפן בויען דעם עירוב אין שטעטל, זיי האבן נישט וואו צו עסן, זאלסטו זיי לאזן עסן נאכטמאל אין בית המדרש אבער עס דארף זיין מיט א צייט, נישט זיי זאלן זיצן ביז שפעט אין די נאכט אריין פארברענען טייערע צייט; אפגערעדט אינגעלייט וואס די ווייב ווארט זיי אין שטוב, זיי דארפן אהיים גיין.


ווען דו רייניגסט דעם בית המדרש זאלסטו בעטן דעם אייבערשטן: "הייליגער באשעפער, אזוי ווי איך רייניג דעם בית המדרש זאלסטו מיך רייניגן פון מיינע עבירות".


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#151 - ווען מ'דאנקט דעם אייבערשטן ווערט ברייט דער מח
שלום בית, פרנסה, הפצה, תודה והודאה

בעזרת ה' יתברך


יום ה' פרשת בהר-בחקותי, כ' אייר, שנת תש"פ לפרט קטן


 


לכבוד מיין טייערער ... נרו יאיר.


יעצט ווען עס איז אריבער א יאר פון דיין חתונה דארפסטו זיך שטארקן און דאנקען דעם אייבערשטן אויף די ניסים וואס ער האט געטון מיט דיר ביז אהער.


ווען א מענטש דאנקט דעם אייבערשטן ווערט אים זייער ברייט זיין מח, מען גייט ארויס פון אלע קטנות'ן, מען איז ממתיק אלע דינים און מען איז זוכה צו גרויסע ניסים.


זיי מכבד דיין ווייב תחי' וועסטו האבן הצלחה אין אלע דיינע וועגן ובפרט אין פרנסה, אזוי ווי דער רבי זאגט (ליקוטי מוהר"ן, חלק א', סימן סט): "כִּי עִקַּר הָעֲשִׁירוּת עַל יְדֵי הָאִשָּׁה", ווער עס איז מכבד די ווייב וועט ווערן רייך.


שטארק זיך אין הפצה; זיי ממשיך צו מאכן שיינע זאכן צו פארשפרייטן פאר נאך אידישע קינדער די עצות פון רבי'ן.


איך האב דיר זייער ליב.