בריוון פונעם ראש ישיבה שליט"א

#902 - די חסד פון הייליגן צדיק רבי ישעיה פון קערעסטיר זי"ע
שלום בית, צדיקים, חסד

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת תזריע מצורע, ג' אייר, י"ח לעומר, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


היינט איז די יארצייט פון דער הייליגער צדיק רבי ישעיה פון קערעסטיר זכותו יגן עלינו. דער צדיק איז געווען א גרויסער חידוש אין די מצוה פון חסד, הכנסת אורחים; מיר דארפן זיך לערנען און גיין אין די וועגן פון דעם צדיק צו טון חסד. די ערשטע פלאץ וואו אנצוהויבן חסד - איז אין שטוב מיט די ווייב און קינדער, מען דארף רעדן מיט דרך ארץ אין שטוב. חכמינו זכרונם לברכה זאגן (פסחים מט:), דער וואס נעמט פאר זיין טאכטער אן עם הארץ - איז אזוי ווי ער וואלט ווען געגעבן זיין טאכטער פאר א פארציקנדע לייב; ווייל אן יראת שמים, אן תורה - איז מען א פארציקנדע חיה אין שטוב.


אז מען הערט אזויפיל מעשיות פון דעם גרויסן צדיק ווי ער האט אלעס אוועק געגעבן צו טון חסד - דארפן מיר זיך לערנען נאכצוטון דעם צדיק, טון חסד. היינט איז די מצוה צו טון חסד אין שטוב מיט די ווייב און קינדער, רעדן שיין, רעדן מיט דרך ארץ, זיך פירן מיט יראת שמים, שטענדיג געבן גוטע ווערטער און איבערבעטן.


בפרט אז דו ביסט מקורב צום רבי'ן, דו פאררופסט זיך א תלמיד היכל הוקדש, ווייסטו אודאי אז ביים רבי'ן איז געווען שלום בית זייער א וויכטיגע זאך, דער רבי האט פארטריבן פון זיך אויב מען האט נישט געהאט קיין שלום בית, אויך מוהרא"ש האט זיין גאנץ לעבן אוועק געגעבן פאר אידישע קינדער צו מאכן שלום בית, זאלסטו זיך פארנעמען צו רעדן שיין און זיך פירן שיין, זיך פירן ווי די ערליכע אידן פירן זיך, וואס רעדן מיט דרך ארץ, מיט שלום און ליבשאפט.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#901 - שלום בית איז נאכאמאל רעדן שיין
שלום בית

בעזרת ה' יתברך - מוצאי שבת קודש פרשת שמיני, כ"ט ניסן, י"ד לעומר, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


... נרו יאיר


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


קענסט דאס שיין אויסשמועסן מיט דיין ווייב, אז דו האסט מורא צו ברענגען אין שטוב איינעם מיט א גאָן, און אז זי וויל לאדענען די שוואגער, איר שוועסטער מיט איר מאן אויף שבת - קען מען זיי שיין זאגן אז ענק האבן מורא פון געווער, ענק ווילן בעטן מען זאל איבערלאזן די געווער, און נאר אזוי קומען.


אונזער געווער איז תפילה והתבודדות. דער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק א, סימן ב): "עִקַּר כְּלֵי זֵינוֹ שֶׁל מָשִׁיחַ הוּא הַתְּפִלָּה", משיח וועט אייננעמען די וועלט מיט תפילה, "וְכָל מִלְחַמְתּוֹ שֶׁיַּעֲשֶׂה", אלע זיינע מלחמות, "וְכָל הַכְּבִישׁוֹת שֶׁיִּכְבֹּשׁ", אלעס וואס משיח וועט אייננעמען, "הַכֹּל מִשָּׁם", אלעס וועט זיין מיט תפילה; זיין געווער, זיין שווערד, זיין בויגן – וועט זיין תפילה. אזוי ווי עס שטייט (בראשית מח, כב): "בְּחַרְבִּי וּבְקַשְׁתִּי", זאגט רש"י, מיט תפילה און בקשה; מיר דארפן נישט קיין אנדערע סארט געווער.


געדענק, שלום בית איז רעדן שיין איינער צום אנדערן, און מיט אסאך געדולד און נאכאמאל רעדן און נאכאמאל האבן אסאך געדולד; נאר אזוי קען מען האבן שלום בית.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.



 

#900 - אנא ה', העלף מיר איך זאל רעדן שיין צו מיין מאן
תפילות אויף אידיש, שלום בית

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת תזריע מצורע, כ"ט ניסן, י"ד לעומר, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


... תחי'


דא האט איר א תפילה צו בעטן דעם אייבערשטן:


"הייליגער באשעפער איך דאנק דיך פאר אלעס גוטס וואס דו טוסט מיט מיר, איך דאנק דיך פאר מיין מאן, איך דאנק דיך פאר אלעס.


הייליגער באשעפער העלף מיר איך זאל רעדן שיין צו מיין מאן, איך ווייס נישט וואס צו טון, יעדעס מאל מיין מאן טוט עפעס אנדערש פון ווי אזוי איך האב געטראכט - ווער איך זייער נערוועז, און נאכדעם רעד איך צו אים זייער נישט שיין, איך פליק, און שטעך אים, איך רעד זייער מיאוס צו אים.


אנא ה' ראטעווע מיך, איך זאל נישט ווערן נערוועז פון אים ווען ער טוט אנדערש ווי איך טראכט, איך זאל נישט ווערן צוקאכט און צוהיצט ווען ער טוט זאכן וואס איז אנדערש ווי איך האב זיך פארגעשטעלט.


ראטעווע מיך אייבערשטער איך זאל רעדן שיין צו מיין מאן, איך זאל אים נישט וויי טון, און אויב חס ושלום איך גיי אריין אין די שלעכטע מצב רוח, איך הויב אים אן זאגן קריטיק - זאל איך אים נישט אינגאנצן צעברעכן, ווייל יעדע מאל דאס פאסירט הער איך נישט אויף אים צו דערגיין די יארן - ביז ער הויבט אן וויינען, און ערשט דעמאלט כאפ איך זיך ווי שלעכט איך בין.


אנא ה' העלף מיר צו קומען צו אמת'ע שלום בית, העלף מיר צו קומען צו אמת'ע ליבשאפט, ווי אזוי קען מען אנקומען צו דעם? איך וויל אזוי שטארק באקומען די שיינע זיסע צוקערדיגע שלום בית לעבן וואס מען איז זוכה ביים מקורב ווערן צום צדיק, איך בין אבער נאך זייער ווייט פון דעם.


אנא השם העלף מיך אייבערשטער איך זאל זוכה זיין צו אויסאיידלען מיינע מידות, און אפילו זאכן ווערן געטון אנדערש ווי איך וויל - זאל מיך עס נישט אנגיין, עס זאל מיר נישט באדערן, ווייל אין א שטיק צייט ארום ווען איך וועל אוועק גיין פון דער וועלט, וועלן דאך אלע סיי ווי טון אנדערש ווי איך וויל, איז פארוואס די פאר יאר וואס איך לעב זאל איך מיך אויפעסן מיינע טעג און יארן אז מען טוט און מען מאכט אנדערש ווי איך וויל?


אנא השם, איך וויל זוכה זיין עס זאל מיר גארנישט אנגיין, ווייל די הייליגע חכמים זכרונם לברכה זאגן (סוטה ה.), ווער וועט אויפשטיין תחיית המתים? 'מי שנעשה שכן לעפר בחייו', ווער עס איז ביים לעבן אזוי ווי נאכן שטארבן, ער לעבט מיט די כוונה אז נאכדעם וואס איך וועל שטארבן וועלן אלע דאך סיי ווי טון ווי זיי ווילן, מען וועט טון פארקערט פון מיר, איז יעצט ווען מען טוט אנדערש - גייט מיך נישט אן, איך לעב יעצט אזוי ווי איך וואלט שוין געווען אין קבר, הייליגער באשעפער העלף מיר איך זאל זוכה זיין צו דעם, איך זאל רעדן שיין צו מיין מאן און צו אלעמען, אמן".


דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#899 - פטור ווערן פון די מייז פונעם קאמפיוטער
שלום בית, טעלעפאן, אידישע שטוב

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת תזריע מצורע, ג' אייר, י"ח לעומר, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


ברענג נישט אהיים די טעלעפאן, און אפילו ביי די ארבעט זאלסטו האבן א שטארקע פילטער אויף דיינע כלים. היינט איז די יארצייט פון הייליגן צדיק רבי ישעי' מקערעסטיר זכותו יגן עלינו, ווילסט אודאי בזכות דעם צדיק זען א ישועה, איז די ערשטע זאך דארף מען אוועק ווארפן די שלעכטע כלים, די וועלט זאגט, אז מען הענגט א בילד פון דעם צדיק אנטלויפן די מייז; קען מען אויך פטור ווערן פון די מייז פונעם קאמפיוטער און ווערן אן ערליכער איד.


ברענג נישט אהיים שלעכטע כלים, נישט קיין טעלעפאן, נישט קיין טעבלעט, נישט קיין קאמפיוטער; די שטוב זאל זיין ריין, א מקדש מעט, א מקום צו מגדל זיין די קינדער פארן אייבערשטן.


אויך זאלסטו שיין רעדן אין שטוב. דער רבי האט דאך אונז אזויפיל אנגעזאגט און אזויפיל געווארנט מיר זאלן מכבד זיין די ווייב, רעדן שיין (שיחות הר"ן, סימן רסד): "כִּי אָמַר, הֲלֹא הַנָּשִׁים הֵם סוֹבְלִים צַעַר וְיִסּוּרִים גְּדוֹלִים מְאֹד מְאֹד מִיַּלְדֵיהֶם, צַעַר הָעִבּוּר וְהַלֵּדָה וְהַגִּדּוּל, כַּאֲשֶׁר יָדוּעַ לַכֹּל עֹצֶם מַכְאוֹבָם וְצַעֲרָם וְיִסּוּרֵיהֶם", דער רבי האט געזאגט: מען דארף זייער אכטונג געבן אויף די ווייב, ווייל זיי גייען אריבער זייער אסאך ווייטאג פון צער גידול בנים, צער לידה וכו'. און רבי נתן שרייבט (שם, סימן רסג): "סִפֵּר לִי אֶחָד שֶׁהָיָה מֵשִׂיחַ עִמּוֹ זִכְרוֹנוֹ לִבְרָכָה מֵעִנְיַן בְּנֵי הַנְּעוּרִים, שֶׁשָּׁכִיחַ מְאֹד שֶׁנַּעֲשֶׂה קִלְקוּל בֵּינֵיהֶם וּבֵין נְשׁוֹתֵיהֶם, וְנִפְרָדִים זֶה מִזֶּה אֵיזֶה זְמַן, וְלִפְעָמִים נַעֲשֶׂה מִזֶּה פֵּרוּד לְגַמְרֵי חַס וְשָׁלוֹם", איינער האט מיר פארציילט אז ער האט געהאט א שמועס מיטן רבי'ן איבער דעם וואס מען זעט אינגעלייט צעטיילן זיך פאר א שטיק צייט און אסאך מאל ווערט נאכדעם א גט חס ושלום, "אָמַר, שֶׁזֶּה מַעֲשֶׂה בַּעַל דָּבָר, שֶׁמַּנִּיחַ אֶת עַצְמוֹ עַל זֶה מְאֹד, לְקַלְקֵל הַשָּׁלוֹם שֶׁל בְּנֵי הַנְּעוּרִים, כְּדֵי שֶׁיִּתָּפְסוּ בִּמְצוּדָתוֹ חַס וְשָׁלוֹם עַל יְדֵי זֶה", דער רבי האט געזאגט אז דאס איז מעשה בעל דבר, דער יצר הרע מאכט מען זאל זיך צעטיילן, ווייל אז מען איז אן א ווייב כאפט ער אריין דעם מענטש ביי אים אין זאק אריין, "כִּי הוּא אוֹרֵב עַל זֶה מְאֹד, לְתָפְסָם בִּנְעוּרֵיהֶם עַל יְדֵי קִלְקוּל הַשְּׁלוֹם בַּיִת חַס וְשָׁלוֹם, שֶׁגּוֹרֵם בְּעַרְמוּמִיּוּתוֹ לְקַלְקֵל הַשָּׁלוֹם שֶׁבֵּינֵיהֶם", ווייל דער יצר הרע לאקערט אויף יונגע פארפעלקער זיי צו צעטיילן און אזוי כאפט ער זיי אריין אין שמוציגע עבירות.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#898 - וואס קומען די פייגלעך דערמאנען?
שלום בית, רמזים

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת צו, י' ניסן, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


מיין טייערער ... נרו יאיר


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


אויף דיין פראגע וואס מיינט דאס אז פייגלעך קומען קלאפן אויף דיין טיר אינדערפרי; חכמינו זכרונם לברכה זאגן (ברכות נו:), ווער עס חלומ'ט זיך פון פייגלעך, איז דאס א סימן פון שלום, אזוי ווי עס שטייט אין פסוק (ישעי' לא, ה): "כְּצִפֳּרִים עָפוֹת כֵּן יָגֵן ה' צְבָקוֹת", דאס איז וואס די פייגלעך קומען דיר לעצטנס קלאפן אין דיינע פענסטער, דיר צו דערמאנען אז אפילו עס איז דיר שווער, דו ביסט געדרוקט אין פרנסה וכו' וכו' - זאלסטו זיך נישט פארלירן, נאר געדענקען וואס די טויבעלע האט געזאגט פאר נח: "עס איז מיר גוט אפילו א ביטערע בלעטל ווען איך ווייס אז דאס קומט פונעם אייבערשטן, ווי צו האבן כל טוב און מיינען אז דאס אלעס קומט פון דעם און פון יענעם".


אויך קומט אונז די פייגלעך דערמאנען מיר זאלן ניצן אונזער רעדן אויף גוטע זאכן. דער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק א', סימן ג): "כִּי הִנֵּה קוֹל הַנְּגִינָה" וַוייל דִי זַאךְ פוּן נִיגוּנִים, "נִמְשֶׁכֶת מִן הַצִּפֳּרִים" קוּמְט פוּן דִי פֵייגְלֶעךְ; דִי פֵייגְלֶעךְ טוּעֶן שְׁטֶענְדִיג קְוִויטְשְׁקֶען, פַייפְן אוּן זִינְגֶען. "כִּדְאִיתָא בַּמִּדְרָשׁ" אַזוֹי וִוי עֶס וֶוערְט גֶעבְּרֶענְגְט אִין מֶדְרָשׁ (וַיִּקְרָא רַבָּה, פָּרָשָׁה טז): "מִפְּנֵי מָה מְצֹרָע" פַארְוָואס דַארְף אַ קְרֶעצִיגֶער מֶענְטְשׁ, "טָהֳרָתוֹ תְּלוּיָה" זִיךְ רֵיינִיגְן – "בִּשְׁתֵּי צִפֳּרִים חַיּוֹת טְהוֹרוֹת" מִיט פֵייגְלֶעךְ? "יָבוֹא קַלַּנְיָא" זָאל קוּמֶען אַ פֵייגְל וָואס קְוִויטְשְׁקֶעט – "וִיכַפֵּר עַל קַלַּנְיָא" אוּן פַארְצֵייעֶן אוֹיף קְוִויטְשְׁקֶען; "כִּי נִלְקָה" וַוייל מֶען וֶוערְט קְרֶעצִיג, "מֵחֲמַת קוֹלוֹ" דוּרְךְ זִינְדִיגְן מִיטְן קוֹל, "שֶׁדִּבֵּר לָשׁוֹן הָרָע" וָואס עֶר הָאט גֶערֶעדְט שְׁלֶעכְטֶע רֵייד, "וְכָתוּב בַּזֹּהַר" אוּן עֶס שְׁטֵייט אִין זוֹהַר (וַיִּקְרָא נג:): "שֶׁהַשְּׁתֵּי צִפֳּרִים הַנַּ"ל" אַז דִי צְוֵויי פֵייגְלֶעךְ וָואס מֶען בְּרֶענְגְט פַארְן מְצוֹרָע זִיךְ צוּ רֵיינִיגְן – "יוֹנְקִים מֵאֲתַר דִּנְבִיאִים יַנְקִין" זֵיי הָאבְּן אַ שַׁיְיכוּת מִיט נְבוּאָה; דֶער קְרֶעצִיגֶער מֶענְטְשׁ וֶוערְט גֶעשְׁטְרָאפְט מִיט קְרֶעץ וַוייל עֶר הָאט גֶערֶעדְט שְׁלֶעכְטֶע זַאכְן, לָשׁוֹן הָרָע, רְכִילוּת אוּן לֵיצָנוּת וְכוּ', אוּן אַז עֶר וִויל זִיךְ רֵיינִיגְן, זָאגְט דִי תּוֹרָה - מֶען זָאל אִים בְּרֶענְגֶען צְוֵויי פֵייגְלֶעךְ, אִים צוּ וַוייזְן אוּן זָאגְן: 'קוּק וָואס דוּ הָאסְט גֶעטוּן מִיט דַיין רֶעדְן אוּן טְרַאכְטְן, מִיט דַיינֶע צְוֵויי פֵייגְלֶעךְ; אוֹיבּ וָואלְסְטוּ גֶענוּצְט דַיין דִּבּוּר אוּן מֹחַ - דִי צְוֵויי פֵייגְלֶעךְ - פַאר גוּטֶע זַאכְן, וָואלְסְט גֶעזִינְגֶען צוּם אֵייבֶּערְשְׁטְן, גֶערֶעדְט אוּן גֶעלוֹיבְּט דֶעם אֵייבֶּערְשְׁטְן - וָואלְסְטוּ זוֹכֶה גֶעוֶוען צוּ דִי מַדְרֵיגָה פוּן נְבוּאָה, צוּ חַיוֹת טְהוֹרוֹת, לֶעבֶּעדִיגֶע פֵייגְלֶעךְ, וָואס יֶעדֶער מֶענְטְשׁ קֶען זוֹכֶה זַיין צוּ קוּמֶען צוּ דִי מַדְרֵיגָה'. אַזוֹי וִוי אֵלִיָהוּ הַנָבִיא זָאגְט (תַּנָא דְבֵי אֵלִיָהוּ רַבָּא, פֵּרֶק ט): "מֵעִיד אֲנִי שָׁמַיִם וָאָרֶץ" אִיךְ נֶעם עֵדוּת דִי הִימְל אוּן עֶרְד, "בֵּין אִישׁ וּבֵין אִשָּׁה" סֵיי אַ מַאן אוּן סֵיי אַ פְרוֹי, "בֵּין עֶבֶד וּבֵין שִׁפְחָה" סֵיי אַ קְנֶעכְט אוּן סֵיי אַ דִינְסְט, "שֶׁהַכֹּל לְפִי מַעֲשֶׂה הָאָדָם, כֵּן נִמְשָׁךְ עָלָיו הַנְּבוּאָה" - קֶענֶען זוֹכֶה זַיין צוּ נְבוּאָה דוּרְךְ זֵייעֶרֶע גוּטֶע מַעֲשִׂים; בִּפְרַט אַז מֶען זִינְגְט נִיגוּנִים צוּם אֵייבֶּערְשְׁטְן - קֶען מֶען זוֹכֶה זַיין צוּצוּקוּמֶען צוּ זֵייעֶר אַ הוֹיכֶע פְּלַאץ.


שטארק זיך און שטארק דיין ווייב, עס איז א גרויסע מצוה צו געבן גוטע ווערטער אין שטוב, עס איז דא מענטשן וואס עס קומט זיי אן זייער שווער צו זאגן אפאר שיינע ווערטער, און אז עס גייט אריבער א טאג אן געבן א גוט ווארט - הויבט אן ווערן פראבלעמען.


דער אייבערשטער זאל העלפן מיר זאלן זוכה זיין צו (פסחים קטז:): "וְנֹאכַל שָׁם מִן הַזְּבָחִים וּמִן הַפְּסָחִים"; און צו (מיכה ז, טו): "כִּימֵי צֵאתְךָ מֵאֶרֶץ מִצְרָיִם אַרְאֶנּוּ נִפְלָאוֹת", אמן.

#897 - די ערשטע פאר יאר דארף מען אסאך אינוועסטירן אין שלום בית
שלום בית, פסח

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת שמיני, אסרו חג פסח, כ"ג ניסן, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


מיין טייערער ... נרו יאיר


א גרויסן יישר כח פארן מיר העלפן אריינברענגען דעם פסח, מיר געבן קומחא דפסחא מיטן באצאלן מיינע מצות; דער אייבערשטער זאל דיך בענטשן מיט שפע און מיט נחת פון דיינע קינדער.


שטארק זיך און מאך פרייליך דיין ווייב. חכמינו זכרונם לברכה זאגן (קידושין לד:): "אִשָּׁה בַּעְלָהּ מְשַֹמְחָהּ", מען דארף פרייליך מאכן די ווייב; בפרט ווען מען האלט נאך די חתונה, די ערשטע פאר יאר דארף מען זייער אסאך אינוועסטירן אין שלום בית, עס גייט אריבער עליות און ירידות, מען דארף זיך האלטן שטארק און נאר עוסק זיין אין שמחה.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.



 

#896 - פאררעכטן גלייך זאכן אין שטוב
שלום בית, פרנסה, היטן די צייט, קארגשאפט

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת שמיני, אסרו חג פסח, כ"ג ניסן, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


מיין טייערער ... נרו יאיר, קרית ברסלב


זע אז אין שטוב זאל נישט זיין קיין צמצום, זע עס זאל זיין א ברייטקייט, ווען עס קומט צו לעבנ'ס זאכן; ברויט, מילך וכדומה - זאלסטו נישט קארגן, זאלסט זען עס זאל זיין אין שטוב עסן און טרינקען פאר דיין ווייב און קינדער.


אויך אלעס וואס דיין ווייב דארף האבן אין שטוב - זאלסטו גלייך מאכן, אז זי בעט דיר זאלסט איבערטוישן די לעקטער, עס איז איר טונקל אין שטוב - זאלסטו נישט זאגן מארגן מארגן, און אזוי וועט זיך עס ציען וואכן וכו'. דער מאן איז רוב טאג נישט אין שטוב קען ער טראכטן אז עס איז נישט וויכטיג, אבער פאר די פרוי וואס איז אין שטוב און פארעט זיך מיט די ווירטשאפט - איז דאס זייער וויכטיג.


בעט דעם אייבערשטן זאלסט קענען אויפשטיין פרי און דאווענען מיט די ערשטע מנין, לערנען דיינע שיעורים אינדערפרי, אזוי וועסטו קענען ברענגען פרנסה.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#895 - הכנסת כלה וואס איז ריין צדקה
תודה והודאה, שלום בית, חתונה

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת שמיני, אסרו חג פסח, כ"ג ניסן, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


מיין טייערער ... נרו יאיר


דער אייבערשטער מאכט מיט דיר אזעלכע גרויסע חסדים, דארפסטו אים נאר לויבן און דאנקען אז דו האלסט שוין ביים יונגסטן קינד. אלע קינדער האסטו אזוי שיין חתונה געמאכט און אלע פירן זיך בדרך התורה והיראה, אלע זענען מקורב ומקושר צום הייליגן רבי'ן, דארפסטו אים נאר דאנקען און לויבן.


יעצט אז דו גייסט חתונה מאכן דיין קינד און דיין ווייב בעט דיר געלט איינצוקויפן פאר די כלה שטאפיר - זאלסטו זיך נישט שעמען צו בעטן פון אנשי שלומינו ווער עס וויל דיר העלפן מיט הכנסת כלה. ביי אונז אין די קהלה מאכט מען נישט קיין נארישקייטן, דאס צאמנעמען הכנסת כלה איז ריין צדקה, הכל בכל מכל כל דארף מען צען טויזנט דאלער צו קענען איינרישן, איינקויפן פאר די כלה - אלעס וואס זי דארף; זאלסטו בעטן פון אנשי שלומינו ווער עס וויל דיר העלפן.


געב דיין ווייב כבוד, עס קומט איר גרויס כבוד, זי איז דיר געטריי דיין גאנץ לעבן מיט מסירות נפש, זי איז אן אשת חיל, רעד צו איר ווי מען רעדט צו א קעניג.


אז דו ווילסט ניצן דעם בריוו פאר המלצה קענסטו ווייזן דעם בריוו פאר אנשי שלומינו, זיי זאלן דיר העלפן מיט הכנסת כלה.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#894 - מען דרוקט דיר צום וואנט, מען קוועטשט דיר, מען דערווערגט דיר
שלום בית, התחזקות, גט

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת שמיני, אסרו חג פסח, כ"ג ניסן, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


מיין טייערער ... נרו יאיר, קרית ברסלב


איך האב גרויס צער און ווייטאג פון הערן וואס דו גייסט אריבער, דאס מערסטע טוט מיר וויי אז דו טראכסט מחשבות פון זיך גט'ן, דו ווילסט אנטלויפן השם ישמרינו.


טייערער ... וואס זאל איך דיר זאגן, נישטא וואו צו אנטלויפן, עס וועט דיר נישט זיין בעסער אז דו וועסט אנטלויפן; אויב יעצט מיט דיין ווייב און קינדער איז דיר ביטער, אויב וועסטו צעברעכן די משפחה וועט דיר זיין ביטער ביטער שלעכט, איך וויל נישט טראכטן ווי ביטער עס וועט דיר דעמאלט זיין.


וואס איז יא די עצה? זאלסט זיך פארבעסערן דיינע מעשים, זאלסט אויפשטיין פרי קומען אין שול זיך טובל'ן אין מקוה און דאווענען מיט מנין און מיט א סידור, און זיך קובע זיין שיעורים כסדרן; חומש - איינגעטיילט לויט די וואך, משניות און גמרא, אויך תהלים, אזוי ווי דו פלעגסט לערנען אלס בחור. נאכדעם זאלסטו גיין צו די ארבעט ברענגען פרנסה, און ווען דו קומסט אהיים פון די ארבעט - זאלסטו זיך נישט טענה'ן מיט דיין ווייב, און אויב זי הויבט אן דיך באשולדיגן און באזידלען - זאלסטו איר נישט ענטפערן, זאלסט דאס אננעמען פאר כפרת עוונות, און פארנאכטס זאלסטו קומען אין שול לערנען גמרא; אין שטעטל איז דא אפאר שיעורים פונעם דף, זאלסטו גיין צו א שיעור.


דער אייבערשטער האט אויף דיר רחמנות, מאכט ער דו זאלסט צוריק קומען צו אים; נאך דיין חתונה ביסטו געווען שטארק מיט דיין עבודת השם און צוביסליך האסטו זיך נאכגעלאזט, יעצט דרוקט מען דיר צום וואנט, מען קוועטשט דיר, מען דערווערגט דיר; אז דו זאלסט צוריקקומען צום אייבערשטן. אזוי ווי חכמינו זכרונם לברכה זאגן (שמות רבה כא, ה), דער אייבערשטער ווארט צו הערן ווי מען רופט אים, ווי מען שרייט צו אים, מאכט דער אייבערשטער עס זאלן קומען אויפן מענטש אזעלכע זאכן ביז דער מענטש געבט א קוויטשקע צום אייבערשטן.


איך בין פארנומען אוועק צו לייגן די פסח כלים, איך וועל רעדן צו דיר שפעטער.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#893 - קויף פאר דיין ווייב די סארט קערידזש וואס זי וויל
שלום בית, התחזקות, קארגשאפט

בעזרת ה' יתברך - ערב שבת קודש פרשת ויקרא, ו' ניסן, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


מיין טייערער ליבער ... נרו יאיר


קויף פאר דיין ווייב די סארט קערידזש וואס זי וויל האבן. דארפסט פארשטיין, א קערידזש איז פאר א פרוי אזוי ווי א קאר, עס קען אויסקוקן ווי אן איבריגע זאך און ווי מען געבט אויס איבריגע געלט, אבער עס לוינט זיך און עס איז וויכטיג, און אז די ווייב בעט א קערידזש דארף מען איר דאס געבן.


גיי יעדן טאג צווישן די ביימער שמועסן מיטן אייבערשטן. דאנק אים פאר אלע ניסים און חסדים וואס ער האט געטון מיט דיר, און בעט אים ער זאל דיך מקרב זיין צו אים.


דער אייבערשטער זאל העלפן מיר זאלן זוכה זיין צו (פסחים קטז:): "וְנֹאכַל שָׁם מִן הַזְּבָחִים וּמִן הַפְּסָחִים"; און צו (מיכה ז, טו): "כִּימֵי צֵאתְךָ מֵאֶרֶץ מִצְרָיִם אַרְאֶנּוּ נִפְלָאוֹת", אמן.

#892 - רעד צו איר ווי א קעניג רעדט צו א קעניגן
קינדער, תודה והודאה, שלום בית

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת ויקרא, ה' ניסן, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


מיין טייערער ... נרו יאיר


יעצט ווען דיין ווייב האט פארלוירן צוויי מאל וכו' - זאלסטו מער אכטונג געבן אויף אירע געפילן, דער עיקר זאלסטו רעדן שיין און הארציג. אזוי ווי דער רבי האט אונז געלערנט (שיחות הר"ן, סימן רסג): "שֶׁזֶּה מַעֲשֶׂה בַּעַל דָּבָר שֶׁמַּנִּיחַ אֶת עַצְמוֹ עַל זֶה מְאֹד" דער יצר הרע פארלייגט זיך זייער אויף דעם, "לְקַלְקֵל הַשָּׁלוֹם שֶׁל בְּנֵי הַנְּעוּרִים" צו צעשטערן די שלום בית ביי אינגעלייט, "כְּדֵי שֶׁיִּתָּפְסוּ בִּמְצוּדָתוֹ חַס וְשָׁלוֹם עַל יְדֵי זֶה" אזוי קען ער נאכדעם אריינכאפן די אינגעלייט און די יונגע פרויען אין זיין נעץ, זיי צו מאכן זינדיגן, "כִּי הוּא אוֹרֵב עַל זֶה מְאֹד" ווייל ער לאקערט אויף דעם זייער שטארק, "לְתָפְסָם בִּנְעוּרֵיהֶם עַל יְדֵי קִלְקוּל הַשְּׁלוֹם בַּיִת חַס וְשָׁלוֹם, שֶׁגּוֹרֵם בְּעַרְמוּמִיּוּתוֹ לְקַלְקֵל הַשָּׁלוֹם שֶׁבֵּינֵיהֶם" זיי צו צעטיילן, און אזוי כאפט ער זיי אריין אין שמוציגע עבירות.


פסח זאגן מיר די ניסים וואס דער אייבערשטער האט געמאכט מיט אונז, "עבדים היינו לפרעה במצרים", און אז מען טראכט צוריק, מען איז געווען א בחור א פלג גוף, מען איז געווען אזוי דערביטערט אליין, נישט פרייליך, "ויוציאנו ה' אלוקינו משם", און דער אייבערשטער האט מיך חתונה געמאכט, היינט ביסטו אן אדם השלם, יעצט דארפסטו נאר זען אז די שכינה הקדושה זאל רוען ביי ענק דורך שלום און דורך ליבשאפט.


רעד שיין צו דיין ווייב, בפרט יעצט ווען זי האט צוויי מאל נאכאנאנד פארלוירן וכו' דארפסטו רעדן צו איר ווי א קעניג רעדט צו א קעניגן, וועלן ענק שפירן טעם גן עדן.


דער אייבערשטער זאל העלפן מיר זאלן זוכה זיין צו (פסחים קטז:): "וְנֹאכַל שָׁם מִן הַזְּבָחִים וּמִן הַפְּסָחִים"; און צו (מיכה ז, טו): "כִּימֵי צֵאתְךָ מֵאֶרֶץ מִצְרָיִם אַרְאֶנּוּ נִפְלָאוֹת", אמן.

#891 - דיין ווייב ווארט אויף דיין שמייכל און גוט ווארט
שלום בית, מנין

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת ויקרא, ה' ניסן, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


... נרו יאיר


פארגעס נישט די גרויסע ניסים וואס דער אייבערשטער האט געטון מיט דיר, ביסט נישט לאנג צוריק געווען א היימלאזער בחור אן קיין משפחה, אן גארנישט, און יעצט האסטו באקומען א טייערע ווייב, און דו האסט שוין א שטוב מיט קינדער, זאלסטו דאנקען דעם אייבערשטן, נישט אויפהערן דאנקען און לויבן דעם אייבערשטן.


דיין ווייב דארף פון דיר נאר איין זאך, זי דארף דיינע גוטע ווערטער, זי דארף דיין הארץ. דער פראבלעם איז נאר אז דו מיינסט דו ביסט נישט גענוג ווערד און אז דיין ווייב דארף נישט דיינע גוטע ווערטער, אבער אין ווארהייט ווארט זי א גאנצן טאג ווען דו קומסט שוין אהיים און דו וועסט איר געבן א שמייכל און א גוט ווארט. איז אפשר זאלסטו ליינען דעם בריוו יעדן טאג, דאס וועט דיר דערמאנען אז דו ביסט יא חשוב און אז דיינע גוטע ווערטער זענען פאר איר זייער וויכטיג.


אויך זאלסטו דאווענען מיט מנין, אויך זאלסטו דאווענען וואס פריער, דאס ערשטע זאך אינדערפרי גיי דאווען, לאז איבער אלעס וואס דארף ווערן ערלעדיגט אויף נאכן דאווענען.


דער אייבערשטער זאל העלפן מיר זאלן זוכה זיין צו (פסחים קטז:): "וְנֹאכַל שָׁם מִן הַזְּבָחִים וּמִן הַפְּסָחִים"; און צו (מיכה ז, טו): "כִּימֵי צֵאתְךָ מֵאֶרֶץ מִצְרָיִם אַרְאֶנּוּ נִפְלָאוֹת", אמן.

#890 - זאגן גוטע ווערטער ווען עס קומט זיך נישט?
שלום בית, חנופה

בעזרת ה' יתבר - יום ב' פרשת פקודי, כ"ד אדר, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


מיין טייערער ... נרו יאיר


איך בעט דיר זייער, זאלסט טוישן דיין וועג, און אננעמען וואס מיר האבן גערעדט נעכטן; דו זאלסט געבן גוטע ווערטער פאר דיין ווייב. איך ווייס אז דו ביסט א גוטער מענטש און דו טוסט אלעס אין שטוב, אבער אז מען געבט נישט גוטע ווערטער, מען רעדט נישט שיין - פאלט די ווערד פון אלעס וואס מען טוט.


דו זאגסט דו ביסט אן איש אמת, דו קענסט נישט זאגן שיינע ווערטער ווען דו האלסט אז עס קומט נישט וכו'. וויל איך דיר בעטן זאלסט אפלאזן די עמעסע וועג און נעמען די אמת וואס די הייליגע תורה זאגט. חכמינו זכרונם לברכה זאגן (הובא באורחות צדיקים שער החניפות, החניפות הראויה): "ויחניף אדם לאשתו משום שלום בית", א מענטש זאל יא חנפ'נען זיין ווייב, און אפילו מען טאר נישט חנפה'נען, חניפה איז זייער א הארבע זאך; דאך, א ווייב דארף מען יא חנפה'נען, ווייל נאר אז מען האט א גוטע שלום בית - קען מען זיין אן ערליכער איד.


איך בעט דיר זייער, נעם אן מיינע ווערטער. איך וויל גארנישט, איך האב נישט דא קיין אינטערעס, איך וויל נאר אז דיין שטוב זאל נישט צעפאלן, דו און דיין ווייב מיט ענקערע קינדער זאלן האבן א שטוב, א משפחה, און דאס גייט נאר אז מען רעדט שיין און מען געבט גוטע ווערטער. רעד נישט סארקאסטיש, נישט צו דיין ווייב און נישט צו קיינעם. סארקאסטיש איז ליצנות, סארקאסטיש איז נישט א וועג ווי אזוי מען רעדט צו א צווייטע איד.


אז דו וועסט געבן פאר דיין ווייב גוטע ווערטער וועט דיר גוט זיין בזה ובבא.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#889 - עצות פאר א גוטע שלום בית
שמחה, תודה והודאה, אמונה, שלום בית, חיזוק פאר פרויען

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת ויקהל, י"ח אדר, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


מרת ... תחי'


איך האב ערהאלטן אייער הודעה.


איך וועל רעדן צו אייער מאן ער זאל זיך פירן שיין צו אייך און אייך פרייליך מאכן.


אבער איך וויל איר זאלט וויסן אז די עצה צו האבן א גוט לעבן ליגט אין אייערע הענט, עס האט נישט צוטון מיט אייער מאן, עס האט נישט מיט קיינעם, עס האט נאר מיט אייך. איר דארפט אריינעמען אין זיך אמונה, חזר'ן אמונה, וויסן און געדענקען אז דער אייבערשטער איז דא, ער איז נעבן אייך, מיט אייך און ביי אייך, דער אייבערשטער מאכט אלעס, ער געבט דעם מענטש אלעס, די מאן, קינדער, שידוכים, פרנסה, אלעס אלעס איז פונעם אייבערשטן, עס איז נישט דער און נישט יענער, נישט דער מאן קען עפעס טון, נישט די קינדער קענען עפעס מאכן, עס איז אלעס דער אייבערשטער.


ווי נאר מען נעמט אין זיך אריין די אמונה, מען הייבט אן גלייבן אז קיין שום זאך פאסירט פון זיך אליין, אלעס איז פונעם אייבערשטן - ווערט ליכטיג, און אוי וויי, ווי ביטער און פינסטער עס ווערט ווען מען רעדט זיך איין אז דאס וואס מען גייט אריבער איז פון א בשר ודם, עס ווערט אזוי שלעכט, מען פאלט אריין אין א דעפרעסיע, און פון דעם קומט השם ישמרינו א נערווען צאמבראך רחמנא לצלן.


איך בעט אייך זייער, נעמט די ערשטע אני מאמין פון די דרייצן אני מאמין און זאגט דאס אן א שיעור מאל יעדן טאג; זינגט צו אייך הויך אויפן קול די ערשטע אני מאמין: "אֲנִי מַאֲמִין" איך גלייב, "בֶּאֱמוּנָה שְׁלֵמָה" מיט מיין גאנצע הארץ, "שֶׁהַבּוֹרֵא יִתְבָּרַךְ שְׁמוֹ" אז דער אייבערשטער, "הוּא בּוֹרֵא" ער באשאפט, "וּמַנְהִיג" און פירט, "לְכָל הַבְּרוּאִים" אלע באשעפענישן, "וְהוּא לְבַדּוֹ" און ער אליין, "עָשָׂה" האט געטון, "וְעוֹשֶׂה" און טוט אלעס אויף דער וועלט, "וְיַעֲשֶׂה" און וועט ווייטער אלעס טון, "לְכָל הַמַּעֲשִׂים" אלעס וואס פאסירט אויף דער וועלט; איר וועט זען עס וועט אייך ווערן גוט, איר וועט שפירן אויסגעלייזט.


אז איר וועט גיין צו א שלום בית מאכער וועט יענער מאכן פון אייך א געשפעט, יענער וועט מיט וויינען מיט אייך און אין די זעלבע צייט ארויסשלעפן שווערע געלטער וואס ענק האבן נישט, און וואס וועט אייך יענער קענען העלפן? ווען ער קען זיך אליין נישט העלפן, און אויב חס ושלום איר וועט אנקומען צו איינעם מיט לינקע פארדארבענע השקפות, וואס וועט אייך צו רעדן צו וואוינען אליין, אן א מאן, וועט זיין אויף אייך א ביטערע רחמנות, און אפגערעדט אויף אייערע טייערע זיסע קינדער. עס וועט ווערן ט' באב, עס וועט חרוב ווערן די דריטע בית המקדש, ענקער שיינע משכן ה' וועט חרוב ווערן. איך ווייס מעשיות פון פרויען וואס האבן געוויינט זייער גאנץ לעבן און זיך אויפגעגעסן פון גארנישט און נישט, פאר יעדן איינעם בארעדט זייער מאן, און דער אייבערשטער האט רחמנות געהאט אויף די מענטשן, און זיי אוועק גענומען פון די וועלט, דעמאלט האבן זיי זיך אויפגעוועקט און וויינען היינט, אוי וויי, א שאד, מיר האבן געהאט אזא וואוילער מאן און מיר האבן אים נישט געהאלטן טייער.


איך בעט אייך זייער, נעמט א פאפיר מיט א בליי און שרייבט אראפ אפאר גוטע זאכן אויף אייער מאן, אויך שרייבט אפאר גוטע זאכן אויף אייך און אויף אייערע קינדער, און נעמט אייך יעדן טאג צוויי מינוט אין א שטילע פלאץ און שמועסט אויס די צעטל מיטן אייבערשטן, רעדט צום אייבערשטן אזוי ווי מען רעדט צו א גוטע פריינד און זאגט אים שכוח פאר די גוטע זאכן, און פרובירט אלץ צוצולייגן נאך א גוטע זאך און נאך א גוטע זאך, און דאנקט דעם אייבערשטן; דאס וועט ארויסטרייבן די עצבות און אריינברענגען אן אמת'ע פרייד אין הארץ, ביז די נערווען וועט ווערן אזוי שטארק, מען וועט שפירן א זיסקייט אין לעבן.


נעמט אן די ווערטער פון דעם בריוו, וועט אייער לעבן ווערן איין שטיק גן עדן.


דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#888 - זי שפירט זיך ווי א שמאטע
שלום בית, הדרכות

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת ויקהל, י"ח אדר, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


... נרו יאיר


דיין ווייב האט איבערגעלאזט א הודעה אז עס איז איר זייער שווער, זי שפירט זיך ווי א שמאטע, זי שפירט זיך ווי זי איז גארנישט ווערד.


ווי איך פארשטיי פון אירע ווערטער איז זי זייער איבערגעשטרענגט און נישט פרייליך. וויל איך דיר בעטן דו זאלסט איר שטארקן, זאלסט מאכן צייט פאר איר, רעדן מיט איר, און איר פרייליך מאכן. דער עיקר זאלסטו איר אויסהערן, און אז זי שרייט דיך אן - זאלסטו דאס נישט נעמען פערזענליך, זאלסט איר איבערבעטן, און נישט אויפווייזן אז דו ביסט גערעכט, זאלסט איר געבן גערעכט, חס ושלום טענה'ען, חס ושלום אויפווייזן אז זי איז נישט גערעכט, נאר געב גוטע ווערטער, און בעט דעם אייבערשטן עס זאל זיין שמחה אין שטוב און שלום בית.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#887 - אז דו וועסט די צוויי זאכן טון, וועסטו האבן גרויס שפע
שלום בית, פרנסה, מנין

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת פקודי, כ"ז אדר, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


צוויי זאכן וויל איך דיר בעטן און דאס וועט זיין דיין ישועה, ערשטנס זאלסטו אנהויבן דאווענען די דריי תפילות מיט מנין. חכמינו זכרונם לברכה זאגן (ברכות נד): "מַחֲנֵה יִשְׂרָאֵל כַּמָה הַוֵי, תְּלָתָא פַּרְסֵי", עוג מלך הבשן איז געגאנגען און אויסגעריסן א בארג פון דריי פרסה, ער האט דאס געוואלט ווארפן אויף די אידן. זאגט דער רבי (לקוטי מוהר"ן חלק ב', סימן ח), די דריי תפילות ווערן אנגערופן מחנה ישראל, דאס שטארקט דעם מענטש צו בלייבן ביים אייבערשטן, עוג מלך הבשן וויל אוועק נעמען דעם איד פונעם אייבערשטן, פון מחנה ישראל, "מַחֲנֵה יִשְׂרָאֵל כַּמָה הַוֵי, תְּלָתָא פַּרְסֵי", פרסי איז א לשון פון דאווענען די דריי תפילות, דאס איז מחנה ישראל, ער ווארפט ארויף א בארג אויף די דריי תפילות, און ווי נאר מען לאזט אפ דאס דאווענען דריי מאל יעדן טאג - גייט מען אוועק פון אידישקייט, ובכן וויל איך דיר בעטן דו זאלסט זיך אויף דעם מוסר נפש זיין, צו קומען יעדן טאג אין שול.


צווייטנס, דיין ווייב זאלסטו מכבד זיין מער ווי דו ביסט זיך אליין מכבד. אזוי ווי חכמינו זכרונם לברכה זאגן (יבמות סב:): "והמכבדה יותר מגופו", דער וואס איז מכבד זיין ווייב מער ווי זיך אליין, אויף אים זאגט דער פסוק (איוב ה, כד): "וְיָדַעְתָּ כִּי שָׁלוֹם אֹהָלֶיךָ, ווייל דאס איז די ווילן פונעם אייבערשטן, צו מכבד זיין די ווייב און רעדן שיין צו איר, איר אויסהערן, איר געבן די גוטע געפיל, זי זאל זיין די טייערסטע זאך.


אז דו וועסט די צוויי זאכן טון - וועסטו האבן גרויס שפע, און דו וועסט אויפשטעלן ערליכע דורות פארן אייבערשטן.


גיי יעדן טאג א שפאציר מיט התבודדות, אפילו פאר צוויי דריי מינוט נאר, און שמועס מיטן אייבערשטן, בעט אים ער זאל דיר העלפן דו זאלסט נישט פארברענגען דיינע יארן מיט נארישקייטן, דו זאלסט זוכה זיין צו תשובה שלימה.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#886 - האלטן טייער די ווייב, איר אויסהערן, איר טראגן און ברענגען
תפילות אויף אידיש, שלום בית, חסד

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת פקודי, כ"ג אדר, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


יעדן איינעם העלפסטו, יעדן איינעם הערסטו אויס, יעדן איינעם געבסטו היטשעס, און ווען דיין ווייב וויל רעדן מיט דיר - הערסטו איר נישט אויס, און ווען זי בעט דיר א וועג זאלסט איר טראגן און ברענגען - מאכסטו איר דעם גיהנום; ביסט נארמאל? ביסט א געזונטער?!


ביסט א גאנצער מאכער אין שול, מאכסט און טוסט, עס קען אויסזען ווי דו ביסט ממש א גאלדענער מענטש, אבער אין שטוב איז אן אנדערע מעשה, דארט הערסטו נישט, זעסט נישט, מאכסט א געשפעט, איך ווייס נישט ווי אזוי א מענטש קען זיך אזוי אויפפירן, און די גרעסטע וואונדער איז, אז דו פאררופסט זיך א תלמיד פון מוהרא"ש. איך מיין דו ביסט פון די "חבורת קויליטש", ווי דער רבי האט געזאגט: "איך האב דריי סארט מענטשן וואס קומען צו מיר, עס זענען דא מענטשן וואס קומען עסן קויליטש (בארכעס), עס זענען דא וואס קומען הערן מיינע תורות, און נאכדעם האב איך מענטשן וואס איך בין איינגעקריצט אין זייער הארץ"; צו זיין פון די דריטע חבורה דארף מען אסאך לערנען דעם רבינ'ס ספרים.


מאך זיך א שיעור אין ספר הקדוש אשר בנחל, וועסטו זען וואס מוהרא"ש לערנט אונז; מיר זאלן האלטן טייער די ווייב, איר אויסהערן, איר טראגן און איר ברענגען. שלמה המלך זאגט (משלי יב, י): "יוֹדֵעַ צַדִּיק נֶפֶשׁ בְּהֶמְתּוֹ", דער ערליכער איד ווייסט וואס זיין ווייב און קינדער דארפן, אפילו אויף די בהמות האט ער רחמנות, "וְרַחֲמֵי רְשָׁעִים אַכְזָרִי", און די רחמנות פון רשעים איז אכזריות'דיג, ווייל זיי האבן רחמנות דארט וואו מען דארף נישט רחמנות האבן; ער לויפט אוועק פון שטוב ווען די ווייב דארף הילף, צו די ווייב און די אייגענע קינדער פירט ער זיך ווי אן אכזר, השם ישמרינו.


גיי יעדן טאג אין פעלד און שריי צום אייבערשטן: "הייליגער באשעפער איך וויל זיין אן ערליכער איד, איך וויל רעדן שיין צו מיין ווייב און קינדער, איך וויל סבלנות, אויסהערן מיין ווייב און קינדער, איר העלפן, איר טראגן און ברענגען, איך ווער אזוי נערוועז וכו' וכו'".


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#885 - ווען עלטערן רעדן צום מאן קעגן זיין ווייב
שלום בית, שווער און שוויגער

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת תצוה, ו' אדר, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


מיין טייערער ... נרו יאיר


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


א טאטע און א מאמע דארף מען מכבד זיין, זאל זיין וואס זאל נאר זיין, ווייל אזוי האט דער אייבערשטער אונז באפוילן, און אז די מצוה קומט אן שווער - וועט די שכר זיין גרעסער.


אז דיין טאטע רעדט צו דיר קעגן דיין ווייב - זאלסטו האבן שכל און דאס נישט איבערזאגן אין שטוב, און אז דיין ווייב רעדט צו דיר שלעכטס וועגן דיינע עלטערן - זאלסטו מיט שכל דאס נישט קיינעם דערציילן; זיי ווי אהרן הכהן וואס האט אויסגעדרייט און ארומגעדרייט - אבי עס זאל זיין שלום (אבות דרבי נתן יב, ג).


מען דארף נישט אלעס דערציילן, בפרט פאר עלטערן און פאר א ווייב, דארט דארף מען זיין זייער פארזיכטיג נישט צו מאכן קיין פייער. אזוי ווי מוהרא"ש זכרונו לברכה דערציילט, ביים הייליגן צדיק רבי מרדכי'לע פון נאדבורנא זכותו יגן עלינו, ווען זיין מאמע פלעגט אריינקומען צו אים אין צימער רעדן צו אים שלעכטס אויף זיין ווייב, האט דער הייליגער רבי מרדכי'לע זכותו יגן עלינו איר אויסגעהערט מיט דרך ארץ און כבוד, און נאכן ענדיגן רעדן, ווען זי איז ארויסגעגאנגען, האט ער גענומען זיין קאפל, דאס אויסגעשאקלט און זיך צוריק געזעצט לערנען. שפעטער קומט אריין די רעביצין און הויבט אן שרייען: "דיין מאמע איז דא געווען, וואס האט זי געוואלט? דיין מאמע איז א שלעכטע, א ביטערע, איך בין אסאך בעסער פון איר", זי האט געשריגן און געשריגן; ווידער האט איר דער הייליגער רבי מרדכי'לע אויסגעהערט און געשאקלט מיטן קאפ, און ווען זי איז ארויס פון צימער האט ער גענומען זיין קאפל, דאס אויסגעשאקלט און זיך צוריק געזעצט לערנען. דער גבאי האט דאס אלעס אונטערגעהערט, האט ער געפרעגט: "רבי, פאר די מאמע געבט דער רבי גערעכט און פאר די ווייב געבט דער רבי גערעכט?" האט דער צדיק געזאגט: "דו ביסט אויך גערעכט..." אים צו לערנען דער טיפער לימוד פון טון אלעס אויף דער וועלט אבי עס זאל זיין שלום.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#884 - פארנאכטס איז קריטיש וויכטיג צו זיין אין שטוב
שלום בית

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת תצוה, ו' אדר, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


... נרו יאיר


ווען דו קומסט אהיים און דו הערסט ווי דיין ווייב שרייט אויף די קינדער, דער קינד איז א שלעכטער אין דער קינד איז א מחוצף, יעדער איז שלעכט, און דאס מאכט דיך טראכטן שלעכט אויף איר, אז זי קלאפט די קינדער; זאלסטו גלייך איבערנעמען די לייצעס און העלפן מיט וואס דו קענסט נאר אז זי זאל קומען צו זיך, דאס שרייען אויף די קינדער איז פון זיין זייער איבערגעשטרענגט.


די צייט פון פארנאכטס איז קריטיש וויכטיג צו זיין אין שטוב העלפן די ווייב מיט די קינדער. אז דו ווילסט שמועסן און זיך אויסלופטערן - זאלסטו דאס טון אין אנדערע צייטן, נישט פארנאכטס ווען די שטוב איז איבערגעקערט, אלע קינדער דארפן אויף איין מאל יעדער עפעס אנדערש, אלעס פליט, און אלע שרייען און וויינען; זאלסטו אהיים לויפן און איבערנעמען די לייצעס ביז דיין ווייב קומט צו זיך.


יעצט ווען מען האט נאר קליינע קינדער - איז אביסל שווער, און מיט דער צייט ווערט אלעס גרינגער, די קינדער וואקסן אונטער, מען פארלאנגט פון זיי יעדער זאל עפעס העלפן, ווערט אלעס גרינגער.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#883 - ווי אזוי אויפצובויען דעם מאן, די קינדער, און זיך אליין
תפילות אויף אידיש, שלום בית, חיזוק פאר פרויען

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת כי תשא, י"ב אדר, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


מרת ... תחי'


אייער מאן איז א וואוילער מענטש, ער איז גאר א גוטער, און אז איר וועט קוקן אויף אים גוט - וועט ער ווערן נאך בעסער, און אז איר וועט קוקן נאך בעסער וועט ער ווערן נאך בעסער. אזוי ווי שלמה המלך זאגט (משלי יד, א): "חַכְמוֹת נָשִׁים", א קלוגע פרוי, "בָּנְתָה בֵיתָהּ", בויעט אויף איר שטוב מיט געבן גוטע ווערטער, און מיט נישט ענטפערן ווען דער מאן פארלירט זיך.


א שאד מען לערנט דאס נישט מיט די מיידלעך אין די סקולס; אנשטאט לערנען שטותים והבלים פון זאכן וואס מען דארף בכלל נישט וויסן פארן לעבן, וואלט מען ווען געדארפט לערנען די חכמה ווי אזוי מען בויט אויף א מאן, ווי אזוי מען בויט אויף קינדער, ווי אזוי מען בויט זיך אליין אויף; דורך אויפזוכן דאס גוטס און דורך דן זיין לכף זכות, זוכן עפעס גוטס, און נאר פון דעם טראכטן; וואלט מען דאס געלערנט מיט די מיידלעך - וואלט מען ווען געקענט איינשפארן אלע גיטין, עס וואלט געווען שלום ושלוה.


ערשטנס דארפט איר אנהויבן קוקן גוט אויף זיך אליין, זיך נישט אראפווארפן, זיך נישט באשולדיגן אויף יעדע זאך; וואס דאס דארף נישט זיין א שווערע זאך, ווייל איר זענט זייער טייער, און נאכדעם זאלט איר אויפזוכן דאס גוטס ביי אייער טייערער מאן, וואס איז טאקע גוט און וויל נאר זיין גוט, און אזוי אויך מיט אייערע עלטערן וכו' וכו'.


גלייבט דעם רבי'ן, דער רבי איז דער דאקטער פאר אלע דורות ביז משיח וועט קומען, נאר דער רבי היילט און וועט אונז ווייטער היילן, נאר דעם רבינ'ס עצות היילן די נפש, און אז דער רבי זאגט אונז (לקוטי מוהר"ן חלק א', סימן רפב) אז דורך קוקן גוט קען מען יעדן איינעם מאכן פאר א גרויסער צדיק - דארף מען דאס טון, און אז דער רבי זאגט אונז אן עצה צו שמועסן מיטן אייבערשטן יעדן טאג - דארף מען דאס טון, מען דארף זיך באשטימען א צייט און א פלאץ יעדע טאג פאר אפאר מינוט און זיך אויסרעדן צום אייבערשטן, אים בעטן: "הייליגער באשעפער איך וויל זיין פרייליך, הייליגער באשעפער איך וויל נאר דיך, איך וויל זיין ערליך, איך וויל זיין הייליג, געוואלד איך גיי שוין באלד צוריק אהיים צו דיר, מיט וואס וועל איך קומען צו דיר? ווי אזוי וועל איך שטיין ביים בית דין של מעלה? העלף מיר, ראטעווע מיך, איך זאל האבן גוטע אויגן, נאר זען גוטס ביי יעדן איינעם, און אפילו ווען איינער טוט מיר וויי זאל איך דאס נישט נעמען פערזענליך און פיינט האבן יענעם, נאר קוקן אויף יענעם מיט א רחמנות, מיט ליבשאפט".


זייט שטארק מיט די צוויי עצות, זוכן גוטס אין יעדן איינעם, בעיקר אין זיך אליין און אין אייער מאן, און מיט די צווייטע עצה פון שמועסן מיטן אייבערשטן; וועט אייער לעבן אייך ווערן גן עדן, זיס, געשמאק, איינגענעם און בא'טעמ'ט.


דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#882 - ווען די ווייב וויינט
שלום בית

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת כי תשא, י"ב אדר, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


מיין טייערער ... נרו יאיר


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


אז דיין ווייב וויינט - זאלסטו זיך נישט פארלירן, זאלסט איר אויסהערן, און אויב וויינט זי צוליב דיר - זאלסטו איר איבערבעטן, און אויב וויינט זי צוליב אנדערע - זאלסטו זיך אננעמען פאר איר.


ווער נישט דערשראקן, אזוי גייט דאס, שנה ראשונה, שנה שניה און אמאל שפעטער אויך, די ווייב וויינט אסאך, אויך באשולדיגן זיי זיך, זיי זאגן: "איך האב נישט געמעגט חתונה האבן", און "איך בין דער ערגסטער", "א רחמנות אויף דיר אז דו האסט אזא פרוי" וכו' וכו'; מען טאר זיך נישט דערשרעקן און אנטלויפן חס ושלום, מען דארף זייער אכטונג געבן אויסהערן און אויפבויען, און איר זאגן ווי פרייליך מען איז מיט איר, און ווי שטארק מען דאנקט דעם אייבערשטן אז מען איז צו איר חתונה געהאט.


ברודער, וואס וואלטן מיר געטון אן דעם רבי'ן? ברודער איך האב א שאלה, ווי אזוי גייען מענטשן אריבער דאס לעבן אנעם רבינ'ס עצות? אשרינו מה טוב חלקינו אז מיר האבן דעם רבי'ן ומה נעים גורלנו 'אשר בנחל' שם גורלינו, אז מיר האבן מוהרא"ש וואס האט אזוי ליכטיג געמאכט דעם רבינ'ס זאך, אזוי ווי דער צדיק רבי אברהם בן רבי נחמן האט פאראויס געזאגט פאר רבי משה טשענסטעחאווער זכרונו לברכה (רבי לוי יצחק'ס שוואגער), ווען ער האט אים באגלייט צום מקוה. אויפן וועג ארויס האט רבי אברהם אים געזאגט: "אין פופציג יאר ארום וועט זיין נייע זאכן אין רבינ'ס זאך, עס וועט קומען א אינגערמאן און פארשפרייטן דעם רבינ'ס ליכטיגקייט אויף די גאנצע וועלט", די שיחה האט ער אים געזאגט בשנת תרע"ה; אזוי ליכטיג געמאכט דעם רבינ'ס עצות, אז אונז פשוט'ע מענטשן וואס מיר זענען ווי מיר זענען, זאלן קענען לעבן מיט די עצות, מיט שלום בית און מיט אלעס.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#881 - נישט רעדן צו די ווייב קעגן איר מאמע
שלום בית, שווער און שוויגער, התבודדות

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת כי תשא, י"ב אדר, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


... נרו יאיר


געב אכטונג נישט צו רעדן צו דיין ווייב קעגן איר מאמע; אויב דו האסט פחדים אדער ווייטאג - זאלסטו דאס דערציילן דעם אייבערשטן ביי התבודדות, דיין שוויגער האט דיך נישט פיינט און אויך נישט דיין שווער.


אלעס וואס ליגט דיר אויפן הארץ - זאלסטו נאר אויסרעדן צום אייבערשטן, גיי אין א שטילע פלאץ און וויין צום אייבערשטן און קום אהיים מיט א שמייכל פון אויער צו אויער, און געב אסאך גוטע ווערטער פאר דיין ווייב, און אויך ווען דו גייסט צו אירע עלטערן זאלסטו ווייניג רעדן, רעד נאר ווען מען פרעגט דיר, זיץ שטיל מיט דרך ארץ, און איידער דו גייסט אהיים זאלסטו זיך שיין באדאנקען.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#880 - די ווייב טוט זיך אן צו שטארק צניעות'דיג
צניעות, שלום בית

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת תרומה, כ"ט שבט, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


... נרו יאיר


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


בנוגע וכו', אז דיין ווייב טוט זיך אן גאר צניעות'דיג, נאך מער ווי מען דארף גיין, שוין איבער די גרעניץ, דו שפירסט אז דאס איז געפערליך און דאס קלאפט אויס אויף די שלום אין שטוב; זאלסטו איר אויסרימען און געבן אסאך גוטע ווערטער, און נאר פרייליך מאכן, ווייל ממה נפשך, איז דאס - אזוי ווי דו ביסט חושש - נערווען, זאלסו וויסן דעם כלל, אז נערווען קען מען נישט היילן נאר דורך אסאך גוטע וועטער, די גוטע ווערטער און די פרייליכקייט מאכט לופטיג די מח ביז מען ווערט אויסגעהיילט; איז דאס נישט נערווען, נאר א שיטה, א פארדרייטע שיטה - איז דאך זיכער אז מען קען נישט גיין בכח, מען מוז גיין מיט סבלנות און חכמה, און נאר דורך גוטע ווערטער און שמחה קען מען איבערדרייען יענעמ'ס שיטה.


געב אסאך גוטע ווערטער אין שטוב, אויף דעם זאלסטו נישט קארגן און אויף דעם זאלסטו נישט מאכן קיין חשבונות; אויב עס קומט אריין די גוטע ווערטער און אויב מען האט שוין געזאגט נעכטן, און עס פעלט נישט אויס זאגן נאכאמאל, זאלסט געבן גוטע ווערטער בלי שיעור; אזוי וועט זי ווערן מיט דיר איינס, וועט זי טון דיין ווילן און ענק ביידע וועלן טון נאר די ווילן פונעם אייבערשטן.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.



 

#879 - אפגיסן נעגל וואסער, וועט אוועקנעמען די קריגערייען
שלום בית, נעגל וואסער

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת תרומה, כ"ט שבט, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


מרת ... תחי'


איך וויל אייך מחזק זיין איר זאלט אפגיסן יעדן אינדערפרי נעגל וואסער, דאס וועט אוועק נעמען אלע קליפות און רוחות רעות פון אייך, די שטוב וועט זיין נאר מיט גוטע מלאכים.


עס איז מיר זיכער אז די קריגערייען אין שטוב וועט זיך אויפהערן אויב איר און אייער מאן וועלן אפגיסן נעגל וואסער; נעגל וואסער טראגט ארויס אלע שדים פון שטוב.


דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.



 

#878 - גוטע געפיל, גוטע ווערטער, און ווייזן אינטערעס
קאמפלימענטס, שלום בית, היכל הקודש, דרך הלימוד

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת תצוה, ג' אדר, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


רעד שיין אין שטוב צו דיין ווייב און קינדער, און זיי נישט קיין קמצן, קיין קארגער; סיי ווען עס קומט צו געבן געלט און סיי אויף גוטע ווערטער. חכמינו זכרונם לברכה זאגן (סוטה כ:): "רוֹצֶה אִשָׁה בְּקַב וְתִּפְלוּת, מִתִּשְׁעָה קַבִּין וּפְרִישׁוּת", א פרוי וויל ענדערש ווייניג עסן און זיין נאנט מיט איר מאן, ווי איידער אסאך עסן און נישט זיין נאנט מיטן מאן; זעט מען אז דער עיקר איז די גוטע געפיל, די גוטע ווערטער, דאס ווייזן אינטערעס.


אז דו פאררופסט זיך א תלמיד היכל הקודש - דארפסטו האבן שלום בית. מוהרא"ש זכותו יגן עלינו האט טאג און נאכט געטון פאר שלום בית, ווען עס זענען געקומען צו מוהרא"ש א פארפאלק פאר שלום בית - האט מוהרא"ש אוועק געווארפן זיין זייגער, זיין עסן, זיין בעט, זיין אלעס - און געקענט זיצן א גאנצע טאג און א גאנצע נאכט אבי מאכן שלום בין איש לאשתו, וואס חכמינו זכרונם לברכה זאגן (סוטה ז.), אז דער אייבערשטער זאגט, מעק אויס מיין נאמען אבי עס זאל זיין שלום בית.


מען טאר נישט טשעפען די ווייב, אז מען טשעפעט די ווייב און זי וויינט - איז דאס א סכנה, און מען פארלירט די פרנסה. חכמינו זכרונם לברכה זאגן (בבא מציעא נט.): "לְעוֹלָם יְהֵא אָדָם זָהִיר בְּאוֹנָאַת אִשְׁתּוֹ", א מענטש זאל זייער אכטונג געבן נישט צו טשעפען זיין ווייב, "מִתּוֹךְ שֶׁדִּמְעָתָהּ מְצוּיָה", זי וויינט שנעל און דאס איז א לאו אין די תורה, און מען פארלירט די פרנסה.


אויך וויל איך דיר בעטן זאלסט צוריק זיך באנייען צו לערנען יעדן טאג אפאר פרקים משניות. מוהרא"ש שרייבט אן א שיעור מאל אז משניות וואשט אפ אלע עבירות, מוהרא"ש רופט דאס אן "סטיל וואל" פאר די נשמה; סטיל וואל נעמט אראפ די שטערקסטע שמוץ פון כלים, אזוי אויך משניות נעמט אראפ אלע צוגעקלעבטע שמוץ פון די נשמה, משניות וועט דיר געבן א נייע מח מחשבה.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.