בריוון פונעם ראש ישיבה שליט"א

#1033 - ל"ג בעומר איז מסוגל אויסצו'פועל'ן קינדער
אמונה, שלום בית, תפילה, ל"ג בעומר

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת אמור, י' אייר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


טייערער ... נרו יאיר, וויליאמסבורג


וואס מאכסטו עפעס? וואס הערט זיך ביי דיר? איך זע דיך ווייניג אבער איך טראכט פון דיר, איך בעט פאר דיר, איך האב ווייטאג פאר דיר, עס דרוקט מיר אז ענק ווארטן אזוי לאנג פאר ענקער ישועה.


איך וויל דיך מחזק זיין, יעצט קומט דער גרויסער טאג ל"ג בעומר; וויסן זאלסטו, ל"ג בעומר איז מסוגל אויסצו'פועל'ן קינדער, און אפילו די דאקטוירים זאגן אז מען קען נישט האבן קיין קינדער, דארף מען וויסן אז דאס איז אלץ פאר דער וואס איז אונטער געווארפן אונטער די טבע, אבער דער וואס גלייבט אז עס איז נישטא קיין טבע, די גאנצע טבע איז נאר א בריאה פונעם אייבערשטן, די גאנצע טבע ווערט געפירט דורך דעם אייבערשטן, און דורך בעטן דעם אייבערשטן, און דורך טון די סגולות הצדיקים - קען מען זוכה זיין צו ברענגען קינדער; זאלסטו שיסן מיט די פייל און בויגן אין דעם הייליגן טאג, ווייל דער רבי זאגט (ספר המדות אות בנים, סימן סג), שיסן ל"ג בעומר מיטן פייל און בויגן איז א סגולה פאר קינדער; און מיט אמונה, און מיט אמונה אין די סגולות פון צדיקים - וועסטו זוכה זיין צו קינדער, בנים ובני בנים עוסקים בתורה ובמצוות.


אז מען וויל זוכה זיין צו קינדער - מוז מען זיך פארלייגן אויף זיין בשלום, לעבן מיט אהבה ואחוה. אזוי ווי מיר געפינען, חכמינו זכרונם לברכה דערציילן (שיר השירים רבה א, לא), אז דער הייליגער תנא רבי שמעון בר יוחאי האט צוגעזאגט קינדער פאר א פאר-פאלק וואס האבן לאנגע יארן נישט געהאט קיין קינדער, ער האט זיי געבענטשט מיט קינדער, ווען ער האט געהערט אז זיי האבן זיך זייער ליב, זיי ווילן זיך נישט קריגן, זיי ווילן לעבן בשלום, עיין שם; אזוי קען יעדער איינער זוכה זיין צו פועל'ן ישעות אין דעם הייליגן טאג דורך לעבן אין שטוב מיט ליבשאפט, נישט זיך קריגן, נישט זוכן צו זיין גערעכט, נאר צו זיין קלוג, שטענדיג נאכגעבן; דאס ברענגט אלע ישועות.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#1032 - זיך פון קיינעם נישט שעמען, זיך אפשערן די האר
צניעות, שלום בית, שערן די האר

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת אמור, ט' אייר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


לכבוד ... נרו יאיר, בארא פארק


וואויל איז דיר אז דו האסט מחזק געווען דיין ווייב זי זאל זיך שערן אירע האר, וואויל איז דיר אז דו הערסט אויס די קול פון די צדיקים; מען קען זיך נישט פארשטעלן דאס גרויסקייט פון א פרוי וואס שערט זיך אפ אירע האר, דער הייליגער תנא רבי שמעון בר יוחאי זאגט (נשא קכה:): 'תּוּנְבָא לֵיתֵי', א קללה זאל קומען, 'עַל הַהוּא בַּר נָשׁ', אויף דעם מענטש, 'דְּשָׁבַק לְאִנְתְּתֵיהּ', וואס לאזט זיין ווייב, 'דְּתִתְחַזֵי מִשַׂעֲרָא דְּרֵישָׁה לְבַר', אז איר האר פון קאפ זאל זיך ארויסזען. 'וְדָא הוּא חַד מֵאִינּוּן צְנִיעוּתָא דְּבֵיתָה', און דאס איז פון די יסודות פון א אידישע שטוב, אז מען זאל נישט זען די האר פון די פרוי, 'וְאִתְּתָא דַּאֲפִּיקַת מִשַׂעֲרָא דְּרֵישָׁה לְבַר', און א פרוי וואס גייט מיט אויפגעדעקטע האר, 'לְאִתְתַּקְּנָא בֵּיהּ', זיך שיין צו מאכן, 'גָּרִים מִסְכְּנוּתָא לְבֵיתָא', איז זי גורם אז עס זאל זיין ארעמקייט אין שטוב, 'וְגָרִים לִבְנָהָא דְּלָא יִתְחַשְּׁבוּן בְּדָרָא', און זי איז גורם אז אירע קינדער וועלן נישט מצליח זיין און זיי וועלן נישט זיין חשוב, 'וְגָרִים מִלָּה אַחֲרָא דְּשַׁרְיָא בְּבֵיתָא', און זי איז גורם אז דער סמ"ך מ"ם און די נישט גוטע זאלן זיין אין איר שטוב. 'מַאן גָּרִים דָּא', ווער איז דאס אלעס גורם? 'הַהוּא שַׂעֲרָא דְּאִתְחֲזֵי מֵרֵישָׁהּ לְבַר', די האר וואס זעט זיך ארויס.


וואויל איז דעם מענטש וואס שטארקט זיין ווייב און אויך די טעכטער ווען זיי האבן חתונה אז זיי זאלן טון די הייליגע זאך, זיך פון קיינעם נישט שעמען, זיך אפשערן די האר, וועט אוועק גענומען ווערן אלע קללות פון זיי. חכמים זכרונם לברכה זאגן (עירובין ק:), איינע פון די קללות וואס חוה איז געשאלטן געווארן ווען זי האט געגעסן פונעם עץ הדעת איז: "מְגַדֶּלֶת שֵׂעָר כְּלִילִית", די האר ברענגט שלעכטס און אלע צרות; וואויל איז דעם מענטש וואס הערט צו לקול הצדיקים, ער פירט זיין שטוב מיט הייליגקייט, ער גייט נישט נאך די וואס מאכן אלעס אוועק און שפעטן פון די ווערטער פון די צדיקים, וועט אים גוט זיין בזה ובבא.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#1031 - ווען די ווייב האט טענות אויף דיינע עלטערן
שלום בית, מחלוקת, שבת קודש

בעזרת ה' יתברך - ערב שבת קודש פרשת אחרי קדושים, ז' אייר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


בעט איבער דיין ווייב, אזוי וועסטו פארטרייבן דעם סמ"ך מ"ם פון שטוב, אויך זאלסטו זוכן אין איר די מעלות, און אז זי האט פארלוירן אין דיינע אויגן די חן - איז דאס דיין פראבלעם, דו דארפסט גיין וויינען צום אייבערשטן אויף די ראיות אסורות מיט וואס דו ביסט נכשל געווארן, ווייל אז מען היט נישט די אויגן שטופט מען אוועק די שכינה פון זיך, עס גייט אוועק די חן פון שטוב השם ישמרינו.


געב אכטונג אויף דיין ווייב, הער איר אויס, און אז זי האט טענות אויף דיינע עלטערן - זאלסטו נישט מאכן קיין מחלוקת. מוהרא"ש זכרונו לברכה דערציילט, ביים הייליגן צדיק רבי מרדכי'לע פון נאדבורנא זכותו יגן עלינו, ווען זיין מאמע פלעגט אריינקומען צו אים אין צימער רעדן צו אים שלעכטס אויף זיין ווייב, האט דער הייליגער רבי מרדכי'לע זכותו יגן עלינו איר אויסגעהערט מיט דרך ארץ און כבוד, און נאכן ענדיגן רעדן, ווען זי איז ארויסגעגאנגען, האט ער גענומען זיין קאפל, דאס אויסגעשאקלט און זיך צוריק געזעצט לערנען. שפעטער איז אריין געקומען די רעביצין און אנגעהויבן שרייען: "דיין מאמע איז דא געווען, וואס האט זי געוואלט? דיין מאמע איז א שלעכטע, א ביטערע, איך בין אסאך בעסער פון איר", זי האט געשריגן און געשריגן; ווידער האט איר דער הייליגער רבי מרדכי'לע אויסגעהערט און געשאקלט מיטן קאפ, און ווען זי איז ארויס פון צימער האט ער גענומען זיין קאפל, דאס אויסגעשאקלט און זיך צוריק געזעצט לערנען. דער גבאי האט דאס אלעס אונטערגעהערט, האט ער געפרעגט: "רבי, פאר די מאמע געבט דער רבי גערעכט און פאר די ווייב געבט דער רבי גערעכט?" האט דער צדיק געזאגט: "דו ביסט אויך גערעכט..." אים צו לערנען דער טיפער לימוד פון טון אלעס אויף דער וועלט אבי עס זאל זיין שלום.


דעם שבת וועל איך אם ירצה ה' זיין אין די נייע געגנט אין קרית ברסלב, איך וויל מחזק זיין די משפחות דארט, און אם ירצה ה' קומענדיגע וואך וועל איך זיין אין שטעטל ביי די געגנט פון די גאס ירושלים.


א פרייליכן שבת.

#1030 - מיין נישט אז יענעם איז בעסער
שלום בית, קנאה, שמירת עינים, דרך הלימוד

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת אחרי קדושים, ו' אייר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


זיי נישט מקנא אנדערע, מיין נישט אז יענעם איז בעסער, נישטא וועם צו מקנא זיין. מוהרנ"ת האט געזאגט: "אויב איינעם מקנא זיין - איז דאס אן ערליכער איד", און ווער עס איז דער ערליכער איד ווייסט מען אויך נישט, מען איז מקנא די זאך פון זיין אן ערליכער איד נאר דאס איז גוט צו מקנא זיין, אנדערע זאכן איז נישטא, נישטא קיין עולם הזה, דער הייליגער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק ב, סימן קיט), אפשר אויבן איז דא אן עולם וואס רופט זיך עולם הזה, דא איז נישטא קיין עולם הזה, דא איז דא דער גיהנום און דער גן עדן; איז מען זוכה צו לעבן מיט צדיקים, מען באניצט זיך מיט זייערע עצות, מען לעבט מיט תורה, מיט תפילה, מיט אמונה - איז מען אין גן עדן, און אז נישט - איז מען אין גיהנום.


אויך אין שלום בית וכו' זאלסטו זיך נישט איינרעדן אז דיין חבר, דיין שכן - האט בעסער וכו', דאס איז דמיונות וואס דער בעל הדמיון - דער יצר הרע - מאכט. חכמינו זכרונם לברכה זאגן (סוכה נב.), דער יצר הרע האט זיבן נעמען, זאגט דער הייליגער רבי (לקוטי מוהר"ן חלק א, סימן כה), היינט האט ער שוין א נייעם נאמען, "דמיון"; ער מאכט צעדרייט דעם מענטש מיט די כח המדמה, ער נעמט אוועק די חן פון שטוב און לייגט עס אין אנדערע מקומות השם ישמרינו.


ברודער טייערער, היט דיינע אויגן, קוק נישט אויף קיינעם, חס ושלום אז מען איז מפקיר די אויגן פארלירט מען די געפיל אין שטוב וכו' וכו', איך בעט דיר, אז דיין ווייב האט פארלוירן איר חן אין דיינע אויגן זאלסטו זיך אנהייבן היטן דיינע אויגן, און אויך בעטן דעם אייבערשטן ער זאל דיך ראטעווען פונעם יצר הרע וואס מאכט דיך משוגע מיט די דמיונות אז אנדערע האבן בעסערס, אנדערע האבן שענערס; וואס איז אלעס דמיונות.


אז דו ביסט פארקלעבט אין קוקן מאוויס וכו' איז דיין עצה אכצן פרקים משניות. ווער עס איז אריינגעפאלן אין מאוויס, איז כמעט אוממעגליך ער זאל זיך קענען פון דעם אפלאזן, נאר מיט די כח פון תורה האט מען די מעגליכקייט צו ווערן צוריק נארמאל; דער רבי זאגט (שיחות הר"ן, סימן יט): "שֶׁאֲפִילּוּ אוֹתָן הָאֲנָשִׁים הָרְחוֹקִים מִן הַקְּדֻשָּׁה מְאֹד, שֶׁנִּלְכְּדוּ בִּמְצוּדָה רָעָה, עַד שֶׁרְגִילִין בַּעֲבֵרוֹת חַס וְשָׁלוֹם רַחֲמָנָא לִצְלָן", אפילו א מענטש וואס איז זייער ווייט פון קדושה - ער טוט עבירות רחמנא לצלן, און ער איז שוין אראפגעפאלן אין שאול תחתית, "אַף עַל פִּי כֵן, הַכֹּחַ שֶׁל הַתּוֹרָה גָּדוֹל כָּל כָּךְ, עַד שֶׁיְּכוֹלָה לְהוֹצִיא אוֹתָם מִן הָעֲבֵרוֹת שֶׁרְגִילִין בָּהֶם חַס וְשָׁלוֹם, וְאִם יַעֲשׂוּ לָהֶם חֹק קָבוּעַ וְחִיּוּב חָזָק לִלְמֹד בְּכָל יוֹם וָיוֹם כָּךְ וְכָךְ, יִהְיֶה אֵיךְ שֶׁיִּהְיֶה, בְּוַדַּאי יִזְכּוּ לָצֵאת מִמְּצוּדָתָם הָרָעָה עַל יְדֵי הַתּוֹרָה, כִּי כֹּחַ הַתּוֹרָה גָּדוֹל מְאֹד"; אויב וועט ער זיך מאכן א קביעות צו לערנען יעדן טאג כך וכך, וועט ער סוף כל סוף ארויסגיין פון זיין בלאטע, ווייל די כח פון תורה איז אזוי גרויס אז עס נעמט ארויס דעם מענטש פון זיין שלעכטס; מוהרא"ש האט מקובל פון אנשי שלומינו אז ווען די רבי האט געזאגט די שיחה האט ער געמיינט מיט דעם דאס לערנען אכצן פרקים משניות.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#1029 - בוי צוריק דיין שטוב
שלום בית, הדרכות

בעזרת ה' יתברך - יום ב' לסדר טהרה, כ"ו ניסן, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר


איך האב ערהאלטן דיין וויייטאגליכע בריוו.


וואס זאל איך זאגן, עס איז זייער ווייטאגליך דאס אז דיין ווייב וויל נישט לעבן מיט דיר; שוין איבער א יאר וואס ענק לעבן נישט אינאיינעם. איך האב געליינט דיין בריוו, אלעס וואס איז אריבער אויף דיר, דער אייבערשטער זאל רחמנות האבן אויף דיר.


איך וויל דיר בעטן דו זאלסט נישט רעדן מיט דיין ווייב אויף די אופן וואס דו האסט גערעדט מיט איר אלע יארן ביז אהער, אז זי איז דיין היטער, זי היט דיך פון עבירות; דאס איז נישט די וועג ווי אזוי א מאן רעדט צו די ווייב. חכמינו זכרונם לברכה דערציילן אז רבי חייא האט געזאגט פאר רב (יבמות סג): "דַּיֵּינוּ שֶׁמַצִּילוֹת אוֹתָנוּ מִן הַחֵטְא", מיין ווייב איז מיין היטער, זי היט מיך פון עבירות; דאס האט ער געזאגט פאר זיין תלמיד, זיין שוועסטער-קינד - רב, אבער דאס זאגט מען נישט פאר די ווייב; דאס איז א לימוד וואס מען לערנט דעם מענטש, אז אפילו די ווייב שרייט, אפילו די ווייב איז מזלזל - זאל מען געדענקען אז מען קען זיין אפגעהיטן נאר אז מען איז חתונה געהאט, אבער נישט דאס צו זאגן טאג און נאכט פאר די ווייב, דאס קען גורם זיין אז מען זאל פארלירן די שלום בית, ווען דיין ווייב הייבט אן שפירן אז דו ביסט נאר פארנומען מיט זיך אליינס, און דו דארפסט איר נאר פאר דיר, נאר אז דו זאלסט זיין אפגעהיטן וכו' וכו'.


איך בעט דיר זייער, בוי צוריק דיין שטוב, באשולדיג נישט דיין ווייב, זיי איר דן לכף זכות, און אויך זאלסטו זיך אליינס דן זיין לכף זכות. אז דו שפירסט ווי דו קענסט נישט מער אנגיין, זאלסטו גיין אין פעלד שרייען צום אייבערשטן: "הייליגער באשעפער איך וויל תשובה טון, איך וויל פאררעכטן אלעס וואס איך האב פוגם געווען, איך וויל צוריק מיין זיווג"; ווייל דער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק ב, סימן פז), דורך פגם הברית פארלירט מען די ווייב, און אזוי אויך דורכן פאררעכטן, דורך תשובה טון - באקומט מען צוריק די ווייב. אזוי שטייט אויך אין תיקונים (תיקון יד, דף ל:): "וְעִם כָּל דָּא אִם חָזַר בִּתְיוּבְתָּא, עֲלֵיהּ אִתְּמַר (ישעיה ו, י) 'וָשָׁב וְרָפָא לוֹ', וְיָהִיב לֵיהּ בַּת זוּגֵיהּ, דְּאִתְּמַר בָּהּ (משלי ג, ח) 'רִפְאוּת תְּהִי לְשָׁרֶךָ'", אויב מען טוט תשובה באקומט מען צוריק די זיווג, די שלום בית ווערט צוריק גוט.


דו רעד נישט צו דיין ווייב פון דעם מער, מיט איר רעד פון די קינדער, און אינטערעסיר זיך ווי אזוי זי שפירט זיך און ווי אזוי איר טאג איז אריבער, בעט איר נישט וכו', דו רעד נאר צום אייבערשטן פון דעם, אויך וועל איך דיך מחזק זיין, ווייל עס איז א שאד אז דיין שטוב זאל חרוב גיין, דיינע קינדער זאלן ווערן פארוואגלט.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#1028 - טענה'ן, ענדיגט זיך מיט מחלוקת און מיט ווייטאג
שלום בית

בעזרת ה' יתברך - יום ה' לסדר טהרה, כ"ט ניסן, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


רבי נתן איז אמאל געגאנגען צום רבינ'ס ציון אין באגלייטונג פון רבי נחמן טולטשינער זכרונו לברכה, אויפן וועג צום ציון האט זיך צעריסן די רעקל פון רבי נחמן טולטשינער, האט אים רבי נתן געזאגט: "גיי פאררעכט דיר דיין רעקל, ווייל דער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק א, סימן קכז): "מען דארף אכטונג געבן אויף די בגדים, אז זיי זאלן נישט זיין צעריסן", אבער רבי נחמן טולטשינער האט זייער שטארק געוואלט זען ווי רבי נתן גייט צום ציון, איז ער ווייטער מיט געגאנגען מיט רבי נתן, דעמאלט האט אים רבי נתן געזאגט די ווערטער: "פארוואס קומסטו צו א רבי, אז דו פאלגסט נישט דעם רבי'ן?!"


דאס זעלבע פרעג איך דיר, אז דער רבי האט אונז אזויפיל מאל געזאגט מיר זאלן אכטונג געבן אויף אונזער שלום בית, איז וואס גייט פאר מיט דיר? וואס איז די מעשה? פארוואס טענה'עסטו מיט דיין ווייב? פארוואס רעדסטו מיט איר נישט שיין?! מוהרא"ש האט אונז אזויפיל מאל געזאגט, נישט טענה'ן מיט די ווייב, טענה'ן ענדיגט זיך מיט מחלוקת און מיט ווייטאג; מוהרא"ש בעט זיך, פאר א ווייב דארף מען געבן גערעכט און געבן אסאך גוטע ווערטער.


אז זי רעדט נישט שיין צו דיר, זי שרייט, זי שלאגט - זאלסטו געדענקען וואס חכמינו זכרונם לברכה זאגן (יבמות סג), רבי חייא'ס ווייב פלעגט אים זייער אסאך מצער זיין, מיט דעם אלעם ווען ער פלעגט זען א גוטע זאך וואס זיין ווייב האט ליב, פלעגט ער איר דאס אהיים ברענגען, ער האט איר שטעדיג פרייליך געמאכט, פארציילט די גמרא, אז רב האט געפרעגט פון רבי חייא: "זי איז דאך דיך מצער, פארוואס ברענגסטו איר די גוטע זאכן?" האט אים רבי חייא געענטפערט: "דַּיֵּינוּ שֶׁמְגַדְלוֹת בָּנֵינוּ", מיר איז גענוג אז זי זי ציט אויף די קינדער, "וּמַצִּילוֹת אוֹתָנוּ מִן הַחֵטְא", און זי ראטעוועט מיך פון עבירות.


אשרינו אז מיר האבן א רבי וואס דערמאנט אונז און לערנט אונז וואס איז ריכטיג און אויף וואס מיר זאלן לייגן א דגוש אין לעבן, נישט פארלירן די שלום בית.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#1027 - דער יצר הרע לאקערט אויף יונגע פארפעלקער
שלום בית

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת אחרי קדושים, ג' אייר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


אז דו זיצט ביי מוהרא"ש ביים טיש, דו ביסט אין היכל הקודש - דארפסטו זיך טוישן די וועג ווי אזוי דו פירסט זיך, די וועג ווי אזוי דו רעדסט אין שטוב מיט דיין ווייב; א ברסלב'ער אינגערמאן רעדט נישט אזוי, א ברסלב'ער אינגערמאן רעדט איידל מיט דרך ארץ.


רעד שיין צו דיין ווייב, פיר זיך ערליך. חכמינו זכרונם לברכה זאגן (פסחים  מט:), נאר אן ערליכער איד רעדט שיין, איז מפייס, בעט איבער וכו'; אן יראת שמים פירט מען זיך ווי א חי' רעה, מכה - מען טוט וויי, מען שטעכט, מען מאכט ווייטאג, מען מאכט וויינען השם ישמרינו.


וויפיל האט דער רבי אונז אנגעזאגט מיר זאלן מכבד זיין די ווייב; שלום בית איז ביים רבי'ן געווען א יסוד אין לעבן, רבי נתן זאגט (שיחות הר"ן, סימן רסד): "הִזְהִיר לְכַבֵּד וּלְיַקֵּר אֶת אִשְׁתּוֹ", דער רבי האט אונז זייער געווארענט מיר זאלן מכבד זיין און האלטן טייער די ווייב, ווייל די ווייבער ליידן אין לעבן זייער אסאך צער, זיי האבן גרויסע יסורים פון די קינדער, צער העיבור, צער הלידה און צער גידול בנים.


מוהרנ"ת דערציילט (שם, סימן רסג), איינער האט אים דערציילט, ער האט געהאט א שמועס מיטן רבי'ן איבער דעם וואס מען זעט אינגעלייט צעטיילן זיך פאר א שטיק צייט און אסאך מאל ווערט נאכדעם א גט חס ושלום, האט דער רבי געזאגט אז דער יצר הרע מאכט מען זאל זיך צעטיילן, ווייל אז מען איז אן א ווייב כאפט ער אריין דעם מענטש ביי אים אין זאק אריין, ווייל דער יצר הרע לאקערט אויף יונגע פארפעלקער זיי צו צעטיילן און אזוי כאפט ער זיי אריין אין שמוציגע עבירות.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#1026 - שריי צום אייבערשטן ער זאל רחמנות האבן אויף דיר
שלום בית, חמרות ופרישות, התבודדות

בעזרת ה' יתברך - ערב שבת קודש פרשת שמיני-ב, כ"ג ניסן, אסרו חג, מברכין אייר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר, קרית ברסלב


איך האב צער פון וואס דו האסט מיר דערציילט, אז דו ביסט נאך אין מצרים, בבחינת 'וירא את ענינו, זה פרישות דרך ארץ' וכו', ענק לעבן נישט ווי די תורה זאגט, און אז דיין ווייב זאגט אז א חבר'טע האט איר געזאגט אז די צער און ווייטאג קומט פון לעבן כדרך כל הארץ וואס עס איז נישט אמת, עס איז ליגנט.


זיי זיך מחזק מיט תפילה והתבודדות, בעט דעם אייבערשטן דו זאלסט קענען האלטן דיין שטוב, די שטוב זאל נישט צעפאלן חס ושלום, גיי אין פעלד שריי צום אייבערשטן ער זאל רחמנות האבן אויף דיר דו זאלסט קענען זיין אפגעהיטן במחשבה דיבור ומעשה, נישט אראפפאלן חס ושלום.


איך וועל אויך מתפלל זיין פאר ענקער שטוב עס זאל בלייבן גאנץ, עס זאל נישט חס ושלום צעפאלן.

#1025 - די צוויי זאכן זענען די סוד פון שלום בית
שלום בית, הדרכות

בעזרת ה' יתברך - ערב שבת קודש פרשת שמיני-ב, כ"ג ניסן, אסרו חג, מברכין אייר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר, קרית יואל, מאנרא


איך האב ערהאלטן דיין הודעה.


דו פרעגסט ווי אזוי מען מאכט אן אפוינטמענט צו קומען רעדן, דו ווילסט הדרכה אויף שלום בית, דו ווילסט פירן דיין שטוב ריכטיג.


קענסט זיך פארבינדן מיטן מגיד שיעור ישראל שמעון שטיינבערג נרו יאיר; יעדע זונטאג איז די צייט וואס מען קען קומען רעדן.


אז דו ווילסט פירן דיין שטוב ריכטיג און האבן שלום בית, זאלסט נעמען דעם כלל: "טענה נישט מיט דיין ווייב", און נאך א זאך: "געב כסדר גוטע ווערטער"; די צוויי זאכן זענען די סוד פון שלום בית. מוהרא"ש זאגט, נישטא אזא זאך 'טענה'ן מיט די ווייב', מיט די ווייב טענה'ט מען נישט, זאל זיין וואס זאל זיין, מיט די ווייב פארברענגט מען, מען רעדט, מען שמועסט, מען געבט גוטע ווערטער, און מען הערט אויס אירע קרעכצן, אירע מחשבות וכו'.


קענסט קומען רעדן, אבער אז דו וועסט שטיין אויף די זאכן, דו וועסט חזר'ן די בריוו – וועסטו נישט דארפן קומען, די שטוב וועט שיינען און לייכטן, עס וועט זיין אמת'ע שלום בית.


גיין יעדן טאג ארויף צום ציון פון רבי'ן זכותו יגן עלינו (מסאטמער), גיס אויס דיין הארץ פארן אייבערשטן, זיי זיך דארט מתבודד, זאג אביסל תהלים – וועסטו האבן ישוב הדעת, וועסט וויסן ווי אזוי זיך צו פירן אין לעבן.

#1024 - קנעכט פארן אייבערשטן, באפרייטע מענטשן
שלום בית, חיזוק פאר פרויען

בעזרת ה' יתברך - ערב שבת קודש פרשת שמיני-ב, כ"ג ניסן, אסרו חג, מברכין אייר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


מרת ...


אייער מאן האט גערעדט מיט מיר, (ער איז נישט געקומען רעדן מיט מיר, נאר נאכדעם וואס איך האב אים געזען ווי זיין פנים איז טרויעריג, און אים אויסקוועטשן אז ער מוז דערציילן וואס גייט פאר), אז מען איז אפגעטיילט וכו', מיט א תירוץ וכו'; איך בין זיכער מיטן הילף פונעם אייבערשטן אז נאר דורך שלום בית וועט קומען די ישועה, און נאר דורך לעבן באהבה וכו' – וועט קומען די רפואה, און אלע אינפעקשנס וועלן אויסגעהיילט ווערן.


איך האב אסאך צו רעדן, (בכתב איז נישט שייך); וואויל איז אונז אידן וואס מיר טוען די מצוות פונעם אייבערשטן, מיר הערן נישט אויס די לינקע אפיקורסי'שע דעות וואס זאגן 'מען דארף קוקן אויף זיך'. פסח האבן אלע אידן געגעסן מרור, אפילו עס האט געברענט און געציפט, און אזוי אויך מיט אלע מצוות; מיר טוען דאס נאר ווייל מיר זענען קנעכט פארן אייבערשטן, און אזוי זענען מיר אמת'ע בני חורין, באפרייטע מענטשן.


בזכות וואס ענק וועלן לעבן באהבה, אחוה, שלום ורעות וועט קומען אלע ברכות וישועות.

#1023 - מען פירט זיך נישט אזוי צו א מאן
שלום בית, חיזוק פאר פרויען, אידישע שטוב

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת ויקהל-פקודי, כ"ב אדר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


מרת ... תחי'


איך האב ערהאלטן אייער בריוו.


איר זענט נישט גערעכט, איר זענט נישט אייער מאן'ס פאליציי מאן אים איינצוטיילן וואס ער מעג טון און וואס ער מעג נישט טון; דאס איז נישט ריכטיג.


דאס וואס איר שרייבט אז איר זענט א רחמנות, אייער מאן שלאגט אייך און ער שפארט אייך איין אין א צימער וכו'; מען טאר נישט שלאגן, א איד טוט נישט אזוי צו זיין ווייב; אבער איר האט זיך דאס אלעס אליינס געברענגט, איר פירט זיך אויף צו אים נישט ווי מען דארף; מען קען נישט אוועק כאפן א קאמפיוטער, מען קען נישט ווארפן טעלערס אויפן מאן ווען ער זיצט ביים קאמפיוטער, איר שרייבט אז איר סטראשעט אים, איר זאגט אים ער זאל ארויסגיין פון שטוב דארט קוקן אויפן קאמפיוטער; זייט מיר מוחל, מען רעדט נישט אזוי צו א מאן, און קיינער האט נאכנישט אויסגעפירט מיט די וועג, און דאס איז די סיבה פארוואס ער איז אריין אין אזא כעס.


אז איר ווילט א ריינע שטוב האט איר איין עצה, שטילערהייט וויינען צום אייבערשטן, טאג נאך טאג, וואך נאך וואך, בעטן און בעטן: "הייליגער באשעפער געב מיר א ריינע הייליגע שטוב, געב מיר ערליכע קינדער, הייליגע קינדער, העלף מיר אין שטוב זאל נאר זיין קדושה וטהרה, עס זאל נישט זיין קיין כלים וואס מען קען זען עבירות און טומאה".


אז איר ווילט א ריינע שטוב דארפט איר מיט אלע כוחות רעדן שיין צו אייער מאן, און אז ער טוט זאכן וואס איר ווילט אנדערש - דארף מען נאכאלץ שיין רעדן, און אז ער האט די קאמפיוטער און ער איז פאר'כישופ'ט צו דעם - דארף מען נאכאלץ שיין רעדן; נאר מיט ליבשאפט, זיך אויסשמועסן, און אז מען פועל'ט נישט - זאל מען נאר בעטן דעם אייבערשטן.


דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#1022 - מחזק זיין די פרוי אויף שלום בית אינדערהיים
שלום בית, חיזוק פאר פרויען, הדרכות

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת ויקהל-פקודי, כ"א אדר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


מרת ... תחי'


וואויל איז אייך אז איר זענט באשעפטיגט מיט מחזק זיין אידישע קינדער, זיי פרייליך מאכן און זיי ברענגען צו זיין נאנט צום אייבערשטן.


ביטע אויב איר קענט מחזק זיין די תלמידה ... תחי', זי זאל זיך נישט נאכלאזן אין שטוב פארן מאן, זי זאל זיך שיין מאכן פארן מאן; דאס דארף מען לערנען מיט אידישע טעכטער, זיי זאלן וויסן דאס גרויסקייט פון גיין אנגעטון אין שטוב פארן מאן שיין, ריין, מיט טעם און חן; "אַל תִּהְיוּ כְּסוּס" (תהלים לב, ט), א איד איז נישט ווי א פערד; א פערד - אין גאס באצירט מען איר, און אין שטאל ליגט זי שמוציג; א איד איז פארקערט, אין גאס זוכט מען נישט צו ציען פרעמדע אויגן און אין שטוב איז מען שיין באצירט.


עס איז א גרויסע מצוה איר צו מחזק זיין, ווייל זי מיט איר מאן זענען צוויי טייערע מענטשן, און ער באקלאגט זיך אז זי שטעלט זיך נישט אהער וכו' וכו'.


נאכאמאל, איר דארפט זיך זייער פרייען אז אייער לעבן גייט אריבער מיט זאכן וואס וועלן בלייבן אויף אייביג, מיט מחזק זיין אידישע טעכטער.


דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#1021 - איינבייגן דעם קאפ, און שלינגען
שלום בית, היכל הקודש

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת ויקרא, כ"ז אדר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


רעד מיט דרך ארץ אין שטוב צו דיין ווייב, דאס איז א סימן פון יראת שמים, דער וואס רעדט שיין און איידל איז אן ערליכער איד. אויך זאלסטו זיך פירן הייליג וכו', חכמינו זכרונם לברכה זאגן (פסחים מט:), מען זאל נאר נעמען אן איידעם אן ערליכער איד, איינער וואס לערנט און דאווענט, ווייל דער עם הארץ פירט זיך ווילד, אזוי ווי ביי די אומות העולם וואס די פרוי איז נישט מער ווי א שמאטע, מען פייניגט איר, מען באצווינגט איר און מען שלאגט איר פאר די אייגענע הנאה השם ישמרינו; להבדיל אלף אלפי הבדלות ביי אידישע קינדער וואס היטן די תורה, זיי פירן זיך איידל און הייליג, נישטא קיין צווינגען, נישטא קיין ווארפן א שרעק השם ישמרינו.


טשעפע נישט דיין ווייב, און אז דו ווערסט געטשעפעט פון איר זאלסטו נישט צוריק טשעפען, "ישמע בזיונו ידום וישתוק" (לקוטי מוהר"ן חלק א, סימן ו), האב רחמנות אויף איר, רעד ווייך, רעד הארציג. די הייליגע חכמים זאגן (בבא מציעא נט.) א פרוי וויינט שנעל; פרויען זענען מער הארציג, מער געפיליש, און אויב מען מאכט זיי וויינען - קען מען באקומען א גרויסע שטראף.


ברודער מיר זיצן דאך ביים רבי'ן, מיר זענען אין רבינ'ס חדר און מיר זיצן ביים טיש פון מוהרא"ש וואס האט אזוי שטארק פארלאנגט פון אונז שלום בית; עס איז נישט געווען קיין שיעור וואס מוהרא"ש זאל אונז נישט מוסר'ן און מחזק זיין אז מיר זאלן זיך איינבייגן דעם קאפ, מיר זאלן שלינגען, מיר זאלן נישט צוריק טענה'ן און נישט צוריק ענטפערן.


אפילו די ווייב שרייט - איז נאכנישט עק וועלט, מען טאר נישט ווערן צעפאלן ווען די ווייב שרייט און מען כאפט אריין בזיונות וכו', מען דארף דן זיין לכף זכות און זוכן מיט חכמה וואס מען קען טון איר צו בארואיגן.


איך האב נאך אסאך צו שרייבן, איך דארף מקצר זיין.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#1020 - וואס האט מען פון א שידוך אן שלום בית?
שלום בית, מנהגים, שבת החודש, חודש ניסן

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת ויקהל-פקודי, כ"ג אדר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר, קרית ברסלב


אונזער מנהג איז צו ליינען מיט א ספר תורה נאך שחרית - אין די ערשטע צוועלף טעג פון חודש ניסן - די פרשה פון די נשיאים, דער הייליגער רבי זאגט (ספר המדות אות חיתון, סימן ו), עס איז מסוגל אויף א שידוך; דאס מיינט מען אויך אינגעלייט וואס האבן שוין חתונה געהאט, א שידוך איז שלום בית, ווייל וואס האט מען פון א שידוך אן שלום בית?


ביים רבי'ן איז געווען א יסוד אין עבודת השם צו האבן שלום בית, דער רבי האט אונז זייער אנגעזאגט מיר זאלן מכבד זיין די ווייב, איר האלטן טייער (שיחות הר"ן, סימן רסד).


דער צדיק רבי מאיר'ל פרימישלאנער זכותו יגן עלינו זאגט אויפן פסוק (במדבר ז, כ): "כף אחת", איין בייג – "עשרה זהב", ברענגט עשירות, דאס איז וואס איז וויכטיג ביי א שידוך און ביי שלום בית, חכמינו זכרונם לברכה זאגן (יבמות סג.): "נְחֵית דַּרְגָּא נְסֵיב אִיתְּתָא", בייג איין דיין קאפ און האב חתונה; נאר אז מען בייגט איין דעם קאפ פארן אייבערשטן, מען געדענקט אז אלעס איז דער אייבערשטער; מיין שידוך, מיין משפחה, מיין לעבן - אלעס אלעס איז נישט קיין מקרה, נישטא קיין פערצופאל, אלעס איז פונעם אייבערשטן - איז מען זוכה צו 'עשרה זהב', קומען צו די העכסטע דרגא, די צענטע דרגא.


מאך א פרישע התחלה פון דעם שבת החודש צו רעדן שיין אין שטוב; אפילו מען רעדט נישט שיין צו דיר, זאלסטו ווייטער רעדן שיין. אז מען איז מכבד די ווייב מיט די כוונה, ווייל דער אייבערשטער האט געהייסן - דעמאלט איז גוט, און אפילו די ווייב פארלירט זיך און זידלט אן - איז מען ווייטער מכבד מען רעדט ווייטער שיין.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#1019 - קיינמאל זאלסטו נישט בלאזן אדער איגנארירן דיין ווייב
תפילות אויף אידיש, שלום בית, חובות

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת ויקהל-פקודי, כ"ב אדר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


זיי מחזק דיין ווייב, הער איר אויס, זי פאלט פון די כוחות פון די ארבעט מיט די קינדער, די קינדער פאלגן איר, נישט זי האט נישט די כוחות אנצוגיין; זאלסטו איר אויסהערן, און שמייכל צו איר, און שטארק איר, און לייג צו א האנט מיט די קינדער; דאס וויל יעצט דער אייבערשטער פון דיר, דאס איז יעצט דיין עבודת השם.


אז דו האסט גארנישט אין שטוב, די שאפעס זענען ליידיג, און דו קומסט געלט פאר מענטשן, דו זונקסט אין חובות - זאלסטו גיין אין א ווינקל, אין א שטילע פלאץ, דארט זאלסטו זיך אויסוויינען פארן אייבערשטן; די ערשטע זאך זאלסטו תשובה טון, בעט איבער דעם אייבערשטן, בעט אים ער זאל דיר פארגעבן אויף אלעס און זאג פארן באשעפער אז דו האסט אוועק געדרייט די שפע עס זאל גיין צו די קליפות מיטן פוגם זיין בברית, מיט הוצאת זרע לבטלה רחמנא לצלן, און יעצט האסטו פארלוירן די שפע, בעט: "הייליגער באשעפער איך טו תשובה, איך האב באמת חרטה אויף אלעס וואס איך האב געטון, איך גיי שוין זיין גוט, איך בעט דיר געב מיר שפע אז איך זאל קענען באצאלן מיינע חובות און קענען מפרנס זיין מיין שטוב".


אויך זאלסטו נישט זיין באליידיגט ווען דיין ווייב טוט נישט פינקטליך אזוי ווי דו ווילסט, זיי איר דן לכף זכות, זי האט אויך געפילן און זי האט אויך א מיינונג, און אז זי טוט נישט אזוי ווי דו ווילסט - איז נישט עק וועלט.


קיינמאל זאלסטו נישט בלאזן אדער איגנארירן דיין ווייב, דאס איז דאך דיין ווייב וואס דער אייבערשטער האט דיר געגעבן; אז דו בלאזט אויף איר, דו איגנארירסט איר - איז דאס כפוי טובה.


גיי שוין אהיים און בעט איבער דיין ווייב.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#1018 - מען דארף גיין צו א גרעסערע דירה
שלום בית, דירה

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת תצוה, ז' אדר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


מרת ...


איך האב ערהאלטן אייער בריוו.


מען קען נישט וואוינען אין א דירה מיט א קינד ווען עס איז ניטאמאל דא פלאץ פאר א וויג, און די קינד שלאפט איין נאכט מיט די טאטע און איין נאכט מיט די מאמע; דאס איז נישט געהערט געווארן, דאס איז נישט ריכטיג.


מען דארף שוין גיין צו א גרעסערע דירה; זארגט נישט, דער אייבערשטער געבט פרנסה, ער געבט וואס מען דארף, אז מען דארף א גרעסערע דירה האט מען פאר א גרעסערע דירה.


אז ענק וועלן האבן א גרעסערע דירה וועט אלעס זיין גרינגער, די שלום בית, די חינוך הבנים, און אזוי ווייטער.


דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#1017 - נישט שלעכט, נאר איבערגעשטרענגט
שלום בית, התחזקות, סבלנות

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת תצוה, ו' אדר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר


דיין ווייב זאגט אז עפעס איז מיט איר געשען, זייט זי האט געהאט דאס קינד – פארלירט זי זיך, זי שרייט אויף דיר, און זי ווייסט נישט וואס איז געשען מיט איר; זי וויינט, זי זאגט אז עכט וויל זי נישט שרייען, עכט וויל זי רעדן שיין, איידל און הארציג, אבער זי פארלירט זיך, און נאכדעם פארלירסטו זיך, און אזוי גייט עס שוין אן פאר א שטיק צייט.


בעט איך דיר זייער זאלסט אויסווארטן מיט סבלנות, זאלסט געדענקען אז באמת האט דיין ווייב דיך ליב, זי וויל נישט שרייען אויף דיר, זי איז פשוט איבערגעשטרענגט, און מיט תפילה און מיט לערנען תורה וועט זיך אלעס צוריק קערן אזוי ווי עס איז געווען.


באניי זיך מיט דיינע גוטע זאכן מיט וואס דו פלעגסט זיין שטארק; מיט דאווענען די דריי תפילות אין שול, און מיט לערנען יעדן טאג א בלאט גמרא וכו'. אויך זאלסטו נישט האבן א טעלעפאן וואו מען קען זען ליצנות און דרשות של דופי השם ישמרינו, וועט די שכינה רוען צווישן ענק.

#1016 - בעט דעם אייבערשטן דיין שטוב זאל זיין ערליך
חינוך הילדים, שלום בית, לבוש

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת תצוה, ו' אדר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר, קרית ברסלב


בנוגע וכו'; אוודאי איז בעסער אנצוטון די קינדער אזוי ווי מען גייט ביי ערליכע אידן וכו', אבער אז דיין ווייב קען דאס נאכנישט נעמען, זי שטעלט זיך אויף דעם אז דיין זון זאל גיין מיט וכו' – זאלסטו נישט איבער רייסן, נאר ווארט מיט געדולד און מיט תפילה וועט זי ארויסגיין פון די קטנות, זי וועט אנהייבן ליב האבן די וועג ווי אזוי די ערליכע קינדער גייען אנגעטון.


דער עיקר זאלסטו זיך נישט מייאש זיין פון תפילה, בעט דעם אייבערשטן אז דיין שטוב זאל זיין ערליך, דיין שטוב זאל זיין געבויט פארקערט פונעם גוי, א אידישע לבוש איז זייער הייליג, און נאר בזכות וואס די אידן האבן אין מצרים נישט משנה געווען די וועג ווי אידן קליידן זיך – זענען זיי ארויס פון מצרים, און בזכות דעם וועלן מיר אויסגעלייזט ווערן פון אונזער גלות.


מיט סבלנות און מיט ליבשאפט – קומט מען אן זייער ווייט, און זיכער מיט תפילה קומט מען אן זייער ווייט.

#1015 - סיי גיין צו עלטערן, און סיי אהיימגיין
כיבוד אב ואם, שלום בית, הדרכות

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת תרומה, א' דראש חודש אדר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר


בנוגע וואס מיר האבן נעכטן געשמועסט וכו'; עס איז א שווערע מעשה, ווייל כיבוד אב ואם איז העכער אלעס, אבער אז דיין שלום בית צעפאלט – איז אויך נישט קיין עסק; און אז דיינע עלטערן ווילן דו זאלסט קומען טאג איין טאג אויס, זיצן דארט אן קיין זייגער, און וויפיל דו גייסט צו זיי ווילן זיי נאך און נאך, און דיין ווייב וויל זיין אין שטוב מיט דיר פריוואט; דארפסטו מיט חכמה מאכן ביידע, סיי גיין צו זיי און סיי אהיים גיין.


איך טראכט אז דו זאלסט גיין איין מאל א וואך צו זיי מיט דיין ווייב פאר נאכטמאל, אדער פאר שבת, און די איבריגע נעכט זאלסטו עסן אין שטוב, זיין מיט דיין ווייב.


אויך קענסטו אויסארבעטן צו גיין צו זיי אינמיטן טאג, נישט אויפן חשבון פון דיין ווייב, דעמאלט קענסטו זיי העלפן, פאררעכטן וואס מען דארף פאררעכטן, און שמועסן וכו' וכו'.


זיי נזהר צו גיין יעדן טאג אין מקוה, דער הייליגער רבי זאגט (ספר המדות אות המתקת הדינים, סימן פא): "הַמִּקְוֶה מַמְתִּיק הַדִּין", מקוה איז ממתיק די דינים, און זיי נזהר צו דאווענען די דריי תפילות מיט מנין.

#1014 - לערנען תורה ברענגט חן און שלום בית
שלום בית, לימוד התורה

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת משפטים, כ"ה שבט, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר, קרית ברסלב


איך פריי זיך אז דו גייסט ביינאכט לערנען דעם בלאט גמרא ביים דיין'ס שיעור, מאכסט מיר אזא נחת, ווייל מען קען נישט אן לערנען תורה; אדער איז מען אין כולל, אדער איז מען א מלמד, און אז מען ארבעט – דארף מען האבן א שיעור תורה, מען זאל נישט ווערן נאכגעשלעפט מיט די שווערע נסיונות וואס בוזשעוועט אין גאס; אזוי ווי דער הייליגער רבי זאגט (פעולת הצדיק, סימן תתלד), עס וועט קומען א מבול פון מינות וכפירה וכו', און די שול – דאס איז תיבת נח, וואס ווער עס איז אין איר – ראטעוועט זיך פון אלע בייזע ווינטן און שטורעמישע וואסערן.


אז דו וועסט גיין צום שיעור וועט דיין ווייב פרייליך ווערן, ווייל דער מענטש וואס לערנט תורה באקומט א חן (לקוטי מוהר"ן חלק א, סימן א), און אז עס איז דא חן – איז דא שלום בית.

#1013 - מיט תפילה און סבלנות, און מיט אסאך ליבשאפט
שלום בית, הדרכות, נעגל

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת משפטים, כ"א שבט, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


בנוגע וכו'; וויסן זאלסטו, מען קען נישט באצווינגען א ווייב, סך הכל וואס מען קען – מען קען רעדן שיין, מען קען בעטן שיין, מען קען איר אויסלויבן מיט גוטע ווערטער און איר בעטן מיט שיינעם: "די זאך וואס דו טוסט שטערט מיך", מען קען זאגן: "אז דו וועסט נישט מאכן די נעגל וכו' – וועל איך דיך זייער מכיר טובה זיין", אבער צווינגען קען מען נישט.


שמירן נעגל, אפילו נאר אויף די פיס – איז נישט קיין זאך וואס איז גוט, עס ברענגט טומאה, עס ברענגט דינים, עס איז זייער א גרויסע סכנה; דאס זאג איך דיר.


רעד שיין צו דיין ווייב און העלף איר מיט די קינדער, העלף אין שטוב, און אז זי וועט יא וועלן שמירן וכו' – זאלסטו חס ושלום נישט וויי טון, נאר ווייטער ליב האבן, און ווייטער זיין בשלום און מיט ליבשאפט, נאר איין זאך, בעט דעם אייבערשטן: "הייליגער באשעפער העלף אונזער שטוב זאל זיין געבויט אויף די צדיקים, איך און מיין ווייב זאלן ביידע טון וואס צדיקים זאגן און זיך פירן אין די וועג פון צדיקים"; מיט תפילה און סבלנות און מיט אסאך ליבשאפט קען מען אלעס פועל'ן.


דיין ציל אין שטוב זאל זיין איין זאך, שלום און אהבה.

#1012 - העלפן די ווייב אריינברענגען דעם שבת
שלום בית, ערב שבת

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת משפטים, כ"ה שבט, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


ארבעט נישט ערב שבת נאך חצות, מען מאכט נישט קיין געלט נאך חצות, קום אהיים חצות, לאז איבער די כישוף אין אפיס, ברענג נישט אהיים די טעלעפאן ערב שבת, (הלוואי א גאנצע וואך, אבער לכל הפחות ערב שבת נישט), זאלסט העלפן דיין ווייב אריינברענגען דעם שבת, לאז איר נישט פאלן פון אירע כוחות, מאך נישט נאך די פליטעס (כלומר'ישע עובדים) – וואס קומען אהיים פרייטאג די לעצטע מינוט ביים זמן; מוהרא"ש זאגט, דעמאלט איז די צייט פון די שדים, פון די מזיקין; חכמינו זכרונם לברכה (אבות ה, ו) אז דעמאלט – ערב שבת בין השמשות – זענען זיי באשאפן געווארן.


האב רחמנות אויף דיין ווייב, העלף איר. מעגסט שבת אינדערפרי אויפשטיין געבן פאר די קינדער עסן וכו', אז דיין ווייב זאל קענען אביסל שלאפן נאכן אויפשטיין א גאנצע וואך צו די קינדער, נאכן פאלן פון די כוחות, לאז איר נישט זיין א 'שמאטע', האב רחמנות אויף איר.


"יוֹדֵעַ צַדִּיק נֶפֶשׁ בְּהֶמְתּוֹ", דער צדיק, דער ערליכער איד – איז א שטיק רחמנות, ער ווייסט וואס זיין ווייב וויל, וואס די קינדער דארפן, אפילו וואס זיינע בהמות דארפן, "וְרַחֲמֵי רְשָׁעִים", און דאס רחמנות פון די רשעים – "אַכְזָרִי", איז אכזריות'דיג, ער מאכט זיך ווי ער האט רחמנות אין גאס, און אין די צייט איז ער אן אכזר אין שטוב (משלי יב, י).


הלוואי הלוואי וועסטו מיך פאלגן, וועסטו נישט דערלייגן; לאז זיך אפ פון מענטשן – חברים, גיי אהיים העלף דיין ווייב, וועט דיר גאר גוט זיין.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#1011 - די דמיון פון חברים
חברים, שלום בית, טעלעפאן

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת משפטים, כ"ד שבט, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


ליבער ברודער, טייערער חבר, לאז דיך אפ פון די דמיון 'חברים', מוהרא"ש האט אונז ארויסגענומען פון דמיון, מוהרא"ש האט אונז געעפנט די אויגן, מיר זאלן נישט פארברענען אונזערע טעג, אונזער יארן, מיט כלומר'ישע חברים, מוהרא"ש זאגט: "אויב א חבר, אויב איז דא א חבר – איז דאס די ווייב"; זי איז דיר געטריי, זי העלפט דיר מגדל זיין די קינדער.


עס וויינט מיר מיין הארץ פארוואס איך קען צוריק הערן אויף מיינע תלמידים ווי זיי זענען פאר'שיכור'ט מיט חברים, פאר'שיכור'ט מיט די טעלעפאן; די ווייב פאלט פון די כוחות, זי האט פיצלעך קינדער, זי איז א שמאטע, דער מאן איז אין זיין וועלט מיט זיינע כלים, טעלעפאן, טעבלעט וכו', רבונו של עולם, וואס וועט דא זיין...?


מען קוקט אונז אן ווי די שוואכע פון ברסלב, ווייל ביי אונז רעדט מען טאג און נאכט פון שלום בית וכו'; הער אויס טייערער ברודער, אנטלויפן פון שטוב קיין מירון וכו', איז מען נישט קיין קל, מען איז א שוטה און אן אכזר, (אז מען האט א ווייב מיט קינדער), אנטלויפן פון שטוב איז נישט עבודת השם, עס איז פשוט זיין א שלעכטער, ווייל מוהרא"ש האט אונז געלערנט דעם רבינ'ס זאך, מען זאל העלפן די ווייב, העלפן מיט די קינדער, העלפן מיט גוטע ווערטער, (איך געדענק גאר גוט, איידער מיין התקרבות ווי אזוי מען איז אין די דמיון וכו' וכו').


הלוואי זאל איך האבן די זכי' צו קענען דאס אריינברענגען צווישן אנשי שלומינו, מען זאל נישט מבטל זיין די טעג און די יארן מיט די דמיון פון חברים, מען זאל זיין אין שטוב העלפן די ווייב, מחזק זיין די ווייב, אזוי האט מען הייליגע מוחין, דאס איז אן אמת'ע ערליכע לעבן.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#1010 - שרעקליכע פרעסטן, ווארעמע שטוב
חברים, שלום בית, טעלעפאן, התבודדות

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת משפטים, כ"ג שבט, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


עס האט זיך אראפגעלאזט שרעקליכע פרעסטן, שוין יארן וואס איז נישט געווען אזעלכע פרעסטן, מען דארף זען אז אין שטוב זאל זיין ווארעם, אין שטוב זאל מען זיך ליב האבן, בפרט ביי אנשי שלומינו וואס דער רבי האט אזויפיל גערעדט און געווארנט מיר זאלן אכטונג געבן אין שטוב, מכבד זיין די ווייב, העלפן מיט די קינדער.


היינט איז געווארן א צרה, מען קען זיין אין שטוב און מען איז נישט אין שטוב; די גוף איז אין שטוב, און די מח מחשבה, נשמה איז אין די אנדערע עק וועלט – דורך זיצן אויף די כלים, קוקן נייעס, שפילן געימס, זען ליצנות, הערן מענטשנ'ס בויך וויי; ווען די אויסגעקוועטשטע ווייב, אויסגעקוועטשט ווי א שמאטע פון ברענגען קינדער, אויפשטיין יעדע פופצן מינוט צו די קינדער, האדעווען קינדער וכו' וכו', און זיין א געטרייע ווייב, עושה רצון בעלה וכו' וכו', און זי ווארט איר מאן זאל איר העלפן, איר אויסהערן, איר געבן א שמייכל, איר טראגן, איר ברענגען, און די כלים האבן א מאגנעט, עס ציט דעם מענטש אויס פון די וועלט.


די עצה איז התבודדות; נאר דורך התבודדות קען מען געראטעוועט ווערן. איך וועל דיר דערציילן עפעס פריוואט, דער סמ"ך מ"ם איז געקומען צו מיר בהקיץ, מיר געברענגט אין שטוב א קליינע קאמפיוטער, א לעפטאפ, איך זאל קענען אויפטון, קענען שרייבן ספרים... שרייבן בריוון... פאר א שטיק צייט האב איך נישט געכאפט, נאר נאך התבודדות, דורך וויינען צום אייבערשטן איך זאל מיך נישט נארן, איך זאל וויסן וואס איז ריכטיג, האב איך עס ארויסגענומען פון שטוב, ברוך השם.


די אלע וואס לויפן אוועק פון שטוב, זיי גייען מיט חברים, מען גייט אין שוויץ, און אפילו קברי צדיקים, די אלע זענען אין דמיון, די אלע זענען א גרויס רחמנות.


נישטא קיין חברים, נאר דער צדיק איז אן אמת'ער חבר, ער וויל אונזער גוטס.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#1009 - בוי אויף דיין ווייב
שלום בית

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת יתרו, ט"ז שבט, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


היינט נאכט וועלן מיר זיך צאמנעמען צו די יארצייט פון מוהרא"ש, זיך מחזק זיין מיט די אוצרות וואס מוהרא"ש האט אונז געלערנט פון הייליגן רבי'ן.


מוהרא"ש האט אונז שטענדיג מחזק געווען אויף שלום בית, מוהרא"ש האט אונז געלערנט נישט זיך טענה'ן מיט די ווייב, נאר מכבד זיין און רעדן שיין. עס איז נישט געווען א שיעור וואס מוהרא"ש זאל אונז נישט חזר'ן די שיחה פון רבי'ן (שיחות הר"ן סימן רסד), מיר זאלן האלטן חשוב די ווייב און רעדן שיין צו איר; וויל איך דיר בעטן דו זאלסט אויפבויען דיין ווייב, מאך איר פאר א זאך, חכמינו זכרונם לברכה זאגן (סנהדרין כב:): "אֵין הָאִשָּׁה כּוֹרֶתֶת בְּרִית אֶלָּא לְמִי שֶׁעֲשָׂאָהּ כֵּלִי"; מוהרא"ש זאגט אז ווען ווערט די פרוי איינס מיט איר מאן? נאר ווען דער מאן מאכט איר פאר א כלי, ער בויט איר אויף, ער דערהייבט איר און ער שטארקט איר, דעמאלט ווערט זי איינס מיט איר מאן.


ליבער ברודער בוי אויף דיין ווייב, געב איר גוטע ווערטער, זיי נישט קיין אויבער חכם און טראכט 'עס פעלט נישט אויס פאר מיר די זאך', נאר נעם די בריוו, דאס איז וויכטיג פאר דיר, מען מוז האבן חיזוק אויף דעם, מען מוז געבן גוטע ווערטער, ווייל עס גייט אריבער שווערע ביטערנישן אויף די פרוי, פון וואס זי ליידט אלץ וכו' וכו', מען מוז איר אויפבויען.


איך דארף לויפן צו די בחורים זיי ווארטן אויף חיזוק, איך דארף מקצר זיין.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.