בריוון פונעם ראש ישיבה שליט"א

#977 - מיט א מתנה קען מען נישט איבערבעטן
שלום בית

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת וישלח, י' כסליו, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר, יבנאל


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


אז דו האסט אהיים געברענגט א מתנה, און אנשטאט דיין ווייב זאל דיר זאגן יישר כח האסטו אריינגעכאפט מנה אחת אפים - זאלסטו דאס נישט ניצן קעגן איר, ווייל ווען איינער איז וויי געטון העלפט נישט ברענגען מתנות, עס מאכט נאר ערגער; זי איז פארווייטאגט אויף דיר, און מיט א מתנה קען מען נישט איבערבעטן; מען דארף איבערבעטן, מען דארף זיך פירן שיין, און נאר נאכדעם קען מען קויפן א מתנה.


רעד שיין צו איר, און אז זי שרייט - זאלסטו גיין צום ציון פון מוהרא"ש און זיך אויסוויינען, זיך מתבודד זיין. דו האסט דאך דעם אוצר נעבן דיר, דו וואוינסט דאך אין יבנאל, קענסט זיך יעדן טאג ארויפכאפן צום הייליגן פלאץ און זיך דארט מתבודד זיין. מוהרא"ש זאגט דאך אזעלכע קלארע ווערטער אין די צוואה, (צוואת מוהרא"ש, אות ה): "מַיינֶע טַייעֶרֶע קִינְדֶער אוּן תַּלְמִידִים, דֶער אֵייבֶּערְשְׁטֶער אִיז מַיין עֵדוּת אַז יֶעדֶע וָוארְט וָואס אִיךְ הָאבּ גֶעשְׁרִיבְּן פַאר מַיין מַצֵבָה אִיז אֱמֶת. דֶער אֵייבֶּערְשְׁטֶער וֵוייסְט אוּן קֶען מַיין צוּבְּרָאכְן הַארְץ וֶועלְכֶע אִיז צוּבְּרָאכְן אוֹיף טוֹיזְנְטֶער שְׁטִיקְלֶעךְ כְּחֶרֶס הַנִּשְׁבָּר. אוּן אִיךְ הָאף אַז מִיט דֶעם וָואס מֶען וֶועט קוּמֶען צוּ מַיין קֵבֶר אוּן מֶען וֶועט דָארְט דַאוֶוענֶען אוּן לֶערְנֶען אוּן רֶעדְן צוּם אֵייבֶּערְשְׁטְן, דוּרְךְ דֶעם וֶועל אִיךְ הָאבְּן אַ תִּיקוּן פַאר מַיין נֶפֶשׁ רוּחַ אוּן נְשָׁמָה, אַזוֹי וִוי בַּיי מַיין לֶעבְּן זֶענֶען אַסַאךְ מֶענְטְשְׁן נִתְעוֹרֵר גֶעוָוארְן צוּ תְּשׁוּבָה טוּן דוּרְךְ מִיר, אַזוֹי וֶועט זַיין אוֹיךְ נָאךְ מַיין הִסְתַּלְקוּת. וֶוען מֶען וֶועט קוּמֶען צוּ מַיין קֵבֶר, וֶועט מֶען נִתְעוֹרֵר וֶוערְן צוּ תְּשׁוּבָה טוּן, אוֹיךְ וֶועט מֶען מִיטְן אֵייבֶּערְשְׁטְנְ'ס הִילְף קֶענֶען פּוֹעְלְ'ן בַּיי מַיין קֵבֶר אַלֶע עֶרְלֵיי יְשׁוּעוֹת. וֶוען מֶען וֶועט קוּמֶען מִתְפַּלֵל זַיין בַּיי מַיין קֵבֶר, וֶועל אִיךְ זַיין אַ מֵלִיץ יוֹשֶׁר אוּן אִיךְ וֶועל נִישְׁט רוּעֶן בִּיז אִיךְ וֶועל זֶען צוּ בְּרֶענְגֶען דִי יְשׁוּעָה פַאר דֶעם וָואס אִיז גֶעקוּמֶען אוֹיף מַיין קֵבֶר, אוּן סְפֶּעצִיעֶל אַ בָּחוּר אָדֶער מֵיידְל וָואס דַארְף אַ שִׁידוּךְ, אוֹיבּ וֶועלְן זֵיי קוּמֶען צוּ מַיין קֵבֶר אוּן דָארְט אוֹיסְזָאגְן גַאנְץ סֵפֶר תְּהִלִים אָן קַיין הֶפְסֵק, זָאג אִיךְ זֵיי צוּ אַז זֵיי וֶועלְן טְרֶעפְן זֵייעֶר רִיכְטִיגֶע בַּאשֶׁערְטֶע שִׁידוּךְ, אוּן אִיךְ בִּין זֵייעֶר שְׁטַארְק מִיט דֶעם".


טרייב ארויס די מחשבות פון חס ושלום זיך צעטיילן, דו האסט א שטוב מיט ליכטיגע קינדער, נישטא קיין ערגערע רציחה ווי דאס אז עלטערן גט'ן זיך, דאס איז ערגער ווי דאס ערגסטע; ענדערש זאלסטו נעמען די עצה פון רבי'ן וואס זאגט (שיחות הר"ן, סימן רעט): "ווען עס איז גאר ביטער איז מען זיך אינגאנצן מבטל"; ווען מוהרנ"ת האט דאס געהערט האט ער געפרעגט דעם רבי'ן: "אֵיךְ מְבַטְּלִין עַצְמוֹ", וואס מיינט ביטול? וואס טוט מען ווען מען איז אין א שווערע מצב אין מען שפירט אז מען קען מער נישט נעמען די פיין און פלאג? האט אים דער רבי געזאגט: "מען פארמאכט זיך די מויל און די אויגן – דאס איז ביטול", מען פרעגט נישט קיין קשיות, מען טראסט דעם אייבערשטן, מען גלייבט אז ער ווייסט בעסער וואס איז גוט פאר אונז.


איך האב דיר נאך אסאך צו שרייבן אבער איך דארף גיין צו די בחורים וואס וויינען אז זיי ווילן זיין גוט, זיי ווילן חתונה האבן, זיי דארפן חיזוק, זיי קענען נישט אן קיין חיזוק.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#976 - צעפליקטע נשמות קומען פון שטיבער וואו עלטערן קריגן זיך
חינוך הילדים, שלום בית

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת וישלח, י"ד כסליו, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


שריי נישט אין שטוב, שריי נישט אויף דיין ווייב; אז מען שרייט אויף די ווייב, מען כעס'ט זיך - טרייבט מען ארויס די שכינה פון שטוב. א ברסלב'ער חסיד דארף רעדן שיין צו די ווייב, ווייל דער הייליגער רבי זאגט (שיחות הר"ן, סימן רסג), אז מען דארף רחמנות האבן אויף די ווייב, מען דארף רעדן שיין צו איר און איר האלטן טייער.


איך זיץ מיט קינדער און מיט בחורים שוין איבער צוואנציג יאר, איין זאך קען איך דיר זאגן, די צעפליקטע נשמות קומען פון שטיבער וואו עלטערן זענען זיך נישט מכבד איינער דעם צווייטן, און די געזונטע נפשות, די קינדער וואס זענען הונדערט פראצענט גייסטיש געזונט - די קומען פון די פרייליכע שטיבער וואו טאטע מאמע רעדן שיין איינער צום צווייטן, מיט דרך ארץ.


אז דיין ווייב רעדט נישט שיין צו דיר - האט דאס אויך מיט דיר; דו רעד צו איר מיט דרך ארץ, דו פיר זיך מיט הכנעה - וועט זי מיט די צייט רעדן צו דיר שיין. ווייל שלמה המלך זאגט (משלי כז, יט): "כַּמַּיִם הַפָּנִים לַפָּנִים", אזוי ווי ווען מען קוקט אין וואסער שפיגלט מען זיך דערין, אז מען האט א שמייכלדיגע פנים זעט מען אין די וואסער א שמייכל, און אז מען האט א זויערע פנים זעט מען אין די וואסער א זויערע פנים - "כֵּן לֵב הָאָדָם לָאָדָם", אזוי אויך מאן און ווייב; ווען איינער שמייכלט צום צווייטן וועט דער צווייטער צוריק שמייכלען.


זוך נישט צו זיין גערעכט, זוך נישט אויסצופירן, זוך נאר איין זאך - עס זאל זיין שלום בית, די קינדער זאלן נישט ווערן צעריסן פון דיר, געב פאר דיינע קינדער א געזונטע זעל. בייג זיך אראפ, בייג איין די גאווה, "גָּחִין וְתִּלְחוֹשׁ לָהּ" - זאגן אונז די הייליגע חכמים (בבא מציעא נט:), בייג זיך אראפ צו איר - וועט זיין שלום אין שטוב.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#975 - חומרות נעמט אוועק דעם מענטש פונעם אייבערשטן
שלום בית, חומרות

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת וישלח, י"ג כסליו, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


לאז זיך נישט נארן, דער הייליגער רבי זאגט (שיחות הר"ן, סימן נא): "אֶת זֶה תְּקַבְּלוּ מִמֶּנִּי, שֶׁלֹא יַטְעֶה אֶתְכֶם הָעוֹלָם, כִּי הָעוֹלָם מַטְעֶה מְאֹד", דאס זאלט איר מקבל זיין פון מיר: די וועלט נארט אייך, לאזט אייך נישט נארן; כאפ אריין יעדן טאג אביסל חומש רש"י מיטן תרגום, זונטאג ביז שני, מאנטאג ביז שלישי און אזוי ווייטער, אזוי ווען עס קומט סוף וואך האט מען געענדיגט די סדרה, און מען איז זוכה צו מקיים זיין וואס חכמינו זכרונם לברכה זאגן (ברכות ח.): "אָמַר רַב הוּנָא בַּר יְהוּדָה אָמַר רֶבִּי אַמִּי, לְעוֹלָם יַשְׁלִים אָדָם פַּרְשִׁיוֹתָיו עִם הַצִּבּוּר שְׁנַיִם מִקְרָא וְאֶחָד תַּרְגוּם", מען זאל יעדע וואך מעביר סדרה זיין צוויי מאל די חמש און איין מאל דעם תרגום, "שֶׁכָּל הַמַּשְׁלִים פַּרְשִׁיּוֹתָיו עִם הַצִבּוּר מַאֲרִיכִין לוֹ יָמָיו וּשְׁנוֹתָיו", דאס איז א סגולה פאר אריכות ימים, און דאס ראטעוועט א מענטש פון אלעם שלעכטס.


אויך זאלסטו אוועק ווארפן אלע חומרות וואס דו ביסט ווייט פארקראכן, קער זיך צוריק צום אייבערשטן, לעב בדרך התורה, שפיי אויס אלעס וואס מען האט דיר מדריך געווען שלא על פי תורה, (נישט אומזיסט האט מוהרא"ש געזאגט 'משיח וועט אויפהענגען אויף א תלי' די מדריכים מניוולים וואס נעמען טייערע חתנים און כלות און זענען זיי מדריך צו לעבן ווי די גלחים', זיי שפילן מיט די חתנים און מיט די כלות מעשה גלח, כאילו ווי מער מען איז אפגעשיידט איז מען מער און בעסער, און דאס איז די ווייטאג, אז די אינגעלייט און ווייבלעך פאלן אין עבירות.


איך קען נישט שרייבן מער ווייל אלע קוקן מיינע בריוו און כבוד אלוקים הסתר דבר, אבער רמזים קען מען יא געבן, און זיכער צו זאגן אז (קידושין נד.): "לֹא נִתְּנָה תּוֹרָה לְמַלְאֲכֵי הַשָׁרֵת", און (עבודה זרה ג.): "אֵין הַקָּדוֹשׁ בָּרוּךְ הוּא בָּא בִּטְרוּנְיָא עִם בְּרִיּוֹתָיו", און עס איז נישט אמת דאס וואס מען לערנט היינטיגע טעג מיט די טייערע אינגעלייט).


חומרות נעמט אוועק דעם מענטש פונעם אייבערשטן און ווארפט אים אראפ אין עבירות, בפרט בינו לבינה וכו' וכו'. מוהרא"ש האט אונז געלערנט מיר זאלן לעבן מיט שלחן ערוך, ווייל דער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק ב', סימן מד): "גַּם מֵחָכְמוֹת שֶׁיֵּשׁ בַּעֲבוֹדַת הַשֵּׁם בְּעַצְמוֹ צָרִיךְ לְהַרְחִיק מְאֹד", מען דארף זיך זייער היטן פון חכמות, "כִּי כָל אֵלּוּ הַחָכְמוֹת שֶׁל הָעוֹלָם שֶׁיֵּשׁ לְהַנִּכְנָסִין וּמַתְחִילִין קְצָת בַּעֲבוֹדַת הַשֵּׁם, אֵינָם חָכְמוֹת כְּלָל וְהֵם רַק דִּמְיוֹנוֹת וּשְׁטוּתִים וּבִלְבּוּלִים גְּדוֹלִים", ווייל די אלע חכמות וואס מען האט ווען מען הייבט אן דינען דעם אייבערשטן - זענען בכלל נישט קיין חכמות, דאס איז דמיונות, שטותים און קאפ דרייעניש, "וְאֵלּוּ הַחָכְמוֹת מַפִּילִין מְאֹד אֶת הָאָדָם מֵעֲבוֹדַת הַשֵּׁם", דאס מאכט אז דער מענטש זאל אפלאזן זיין עבודת השם, "וְעַל אֵלּוּ הַמְדַקְדְּקִים וּמַחְמִירִים בְּחֻמְרוֹת יְתֵרוֹת עֲלֵיהֶם נֶאֱמַר: 'וְחַי בָּהֶם, וְלֹא שֶׁיָּמוּת בָּהֶם' כִּי אֵין לָהֶם שׁוּם חִיּוּת כְּלָל", די אלע וואס זענען פארנומען מיט חכמות און ספיקות זענען אלץ מספק צי זיי האבן יוצא געווען די מצוה צי נישט - די האבן נישט קיין שום חיות, "וְתָמִיד הֵם בְּמָרָה שְׁחֹרָה מֵחֲמַת שֶׁנִּדְמֶה לָהֶם שֶׁאֵינָם יוֹצְאִים יְדֵי חוֹבָתָם בְּהַמִּצְווֹת שֶׁעוֹשִׂין וְאֵין לָהֶם שׁוּם חִיּוּת מִשּׁוּם מִצְוָה מֵחֲמַת הַדִּקְדּוּקִים וְהַמָּרָה שְׁחֹרוֹת שֶׁלָּהֶם", זיי זענען שטענדיג דעפרעסט, זיי לעבן אלץ אין ספיקות, און די חומרות ווארפט זיי אריין אין מרה שחורה.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#974 - אפאר וויכטיגע פונקטן צו מצליח זיין אין די געשעפטן
שמחה, שלום בית, צדקה, תהלים, הצלחה, ביזנעס, תיקון הכללי

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת ויצא, ה' כסליו, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר


דא האסטו אפאר וויכטיגע פונקטן צו מצליח זיין אין דיינע געשעפטן:


·      זאג יעדן טאג נאך שחרית מיט די טלית ותפילין די 'תיקון הכללי', די צען קאפיטלעך תהילים וואס דער רבי האט מגלה געווען פאר תיקון הברית, דאס איז מסוגל פאר פרנסה [קאפיטל טז, לב, מא, מב, נט, עז, צ, קה, קלז, קנ].


·      זיי זיך מוסר נפש צו זיין בשמחה, און אפילו דו האסט נישט מיט וואס צו זיין פרייליך, דו שפירסט ווי די דאגות און די עצבות איז זיך מתגבר אויף דיר – זאלסטו זיך רייסן צו זיין פרייליך, ווייל דאס איז די שליסל צו הצלחה.


·      האלט א תהילים אין געשעפט, און ווען דו זעסט אז עס דארף געשען א נס, די באנק איז ליידיג, מען דארף ניסים – זאלסטו זאגן א קאפיטל תהילים.


·      רעד מיט דרך ארץ צו דיין ווייב, רעד צו איר ווייך און שיין; דאס איז מסוגל פאר עשירות.


·      האלט א פושקע אין דיין אפיס, און ווארף אריין כסדר פרוטות און שעפשע תפילות.


'הענג אויף דעם בריוו אין דיין אפיס'.

#973 - עפעס אינעווייניג איז נישט פרייליך
שמחה, שלום בית, לימוד התורה

 


בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת ויצא, ג' כסליו, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר, קרית ברסלב ליבערטי


דאס וואס דו זאגסט אז דו שפירסט אז דו ביסט נישט מסודר, עפעס אינעווייניג איז נישט פרייליך, עס מאכט דיר נישט גוט וכו' וכו'.


דאס איז וויל עס פעלט דיר לערנען תורה, דו דארפסט זיך מאכן א שיעור אין חומש, משניות און תהילים – וועסטו גלייך זען און שפירן א חילוק, וועסט ווערן פרייליך; ווייל תורה מאכט פרייליך.


איך בעט דיר מיין ליבער ברודער, זיי זיך קובע צו לערנען אין שול אינדערפרי חומש, משניות און תהילים.


אויך זאלסטו זיך מאכן א שיעור צו לערנען אין שטוב; ווייל וואס מאכט פרייליך די פרויען? זיי האבן נישט קיין חיוב צו לערנען תורה, זיי ווערן פרייליך ווען אין שטוב גייט א קול תורה, אז דער מאן לערנט תורה אין שטוב – ווערן זיי פרייליך, די גאנצע שטוב ווערט פרייליך.


שרייב מיר ווען דו לערנסט און וויפיל דו לערנסט.


 

#972 - א קליינע משניות, מיט שלום בית
שלום בית, היכל הקודש, לימוד התורה

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת ויצא, ז' כסליו, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


מען קען זיך דרייען אין ברסלב, און אויך אין היכל הקודש, און מען פארגעסט וואס דער עיקר איז און וואס איז דער טפל; וואס דארפסטו מער, דעם רבינ'ס איידעם, וואס איז דא נענטער פון קינדער, דאך שרייבט אים דער רבי (מכתבי רבינו ז"ל, בריש ספר עלים לתרופה): "בַּקָּשָׁתִי מֵאֲהוּבִי חֲתָנִי, שֶׁתִּלְמוֹד בְּכָל יוֹם שִׁיעוּר גְמָרָא וּפוֹסֵק, שֶׁלֹא תַּעֲשֶׂה חַס וְשָׁלוֹם מִטָּפֵל עִיקָר, רַק אֶת הָאֱלֹקִים יְרֵא וְכוּ', כִּי זֶה כָּל הָאָדָם", מיין ליבער איידעם, איך בעט דיר זייער זאלסט לערנען יעדן טאג גמרא און שלחן ערוך, זאלסט חס ושלום נישט מאכן פונעם טפל אן עיקר און פון עיקר א טפל; זעט מען וואס דער רבי האט געוואלט און וואס עס איז געווען ביים רבי'ן אן עיקר - נאר תורה ותפילה ויראת שמים.


זע עס זאל דיר נישט אריבערגיין דיין טאג אן לערנען מקרא, משנה, גמרא וכו' אויפן סדר דרך הלימוד פונעם הייליגן רבי'ן (המבואר בשיחות הר"ן סימן עו). דער רבי האט געזאגט: "איך האב גענומען דאס גוטס פון די חסידים און דאס גוטס פון די ליטווישע"; ביי חסידים איז דער עיקר 'תפילה', און ביי די ליטווישע איז דער עיקר 'תורה', און דער רבי האט גענומען ביידע - סיי תורה און סיי תפילה, וואס דאס איז געווען ביים רבי'ן דער עיקר, אזוי ווי דער רבי האט געזאגט (שם, סימן רפז): "מַה יֵּשׁ לְהָאָדָם לַעֲשׂוֹת בְּזֶה הָעוֹלָם", וואס האט א מענטש צו טון אויף די וועלט? "אֵין צָרִיךְ כִּי אִם לְהִתְפַּלֵּל, וְלִלְמֹד, וּלְהִתְפַּלֵּל", נאר דאווענען, לערנען און דאווענען.


וואו דו גייסט זאלסטו מיט נעמען דיין קליינע משניות'ל, מוהרא"ש פלעגט זיך בארימען: "ווען מען זעט איינעם מיט א משניות זאגט מען גלייך אויף אים 'ער באלאנגט ביי היכל הקודש'"; זע צו האבן דיין משניות ווי דו גייסט נאר, מען זאל זיך קענען בארימען מיט דיר אז דו ביסט א תלמיד היכל הקודש.


אויך זאלסט אכטונג געבן ווי אזוי דו רעדסט צו דיין ווייב, רעד שיין צו איר, רעד צו איר מיט די גרעסטע כבוד און דרך ארץ, דאס איז וואס מוהרא"ש האט אונז שטענדיג דערמאנט, מיר זאלן נישט פארגעסן ווי מיר האבן אויסגעקוקט איידער מיר האבן חתונה געהאט, ווי צעבראכן מען איז געווען, ווי מען האט שוין אויפגעגעבן אז מען וועט נאך אמאל חתונה האבן און האבן א שטוב.


געב אכטונג זי זאל נישט וויינען. חכמינו זכרונם לברכה זאגן (בבא מציעא נט.): "לְעוֹלָם יְהֵא אָדָם זָהִיר בְּאוֹנָאַת אִשְׁתּוֹ", מען זאל זייער אכטונג געבן נישט טשעפען די ווייב, "מִתּוֹךְ שֶׁדִּמְעָתָהּ מְצוּיָה", ווייל א פרוי וויינט שנעל, פרויען זענען זייער געפיליש, זייער הארציג, וויינען זיי שנעלער.


היינט נאכט וועט זיין די וועכנטליכע שיעור. ביים שיעור וועלן מיר רעדן פון וואס שטייט אינעם בריוו, פון לערנען און רעדן שיין אין שטוב.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#971 - רעדט נישט אויס דיינע בלבולים צו דיין ווייב
שלום בית, הדרכות

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת תולדות, כ"ח מרחשון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


נעם דיר א גוטער חבר; צו קענען בלייבן ביים רבי'ן דארף מען א גוטע חבר, רעדט זיך נישט אויס דיינע בלבולים צו דיין ווייב, און אז זאכן שטערן דיר זאלסטו נעמען א גוטער חבר דאס אויסצושמועסן, אבער נישט דיין ווייב, ווייל אז דו ביסט צעמישט וואס פעלט אויס איר צו צעמישן.


נעם דיר א גוטער חבר וואס מען רעדט פון רבי'ן און מען שטארקט זיך, נישט סתם שמועסן און סתם ארויסגיין פארברענגען און פארוויילן, דאס איז נישט חברים, דאס איז וואס מוהרא"ש האט אונז אזויפיל געווארנט און געלערנט אז א מענטש איז אליין, א מענטש האט נישט קיינעם, נישטא קיין חברים, און אז מען רעדט זיך איין מען האט חברים ווערט מען נאכדעם אנטוישט, מען כאפט אזעלכע פראסקעס; נעם זיך א חבר וואס מען רעדט און מען לערנט פון רבינ'ס עצות, און דאס חברותא'שאפט זאל בלייבן געזונט, נישט אנהייבן מאכן פארטיס יעדע שני וחמישי און זיך צאמטרעפן מיט די בני בית; א חברותא אין שול, אדער אויפן טעלעפאן, אדער אמאל א שפאציר וכו'.


נאך א גוטע עצה ארויסצוגיין פון אלע בלבולים איז זאגן משניות, זאגן אכצן פרקים משניות און דאס מאכט רואיג, עס טרייבט ארויס דעם משוגע'נער פון מח, אזוי וווי דער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק א', סימן א): "כִּי הַתּוֹרָה הַקְדוֹשָׁה מַכְנִיעַ אֶת הַיֵּצֶר הָרָע שֶׁרוֹצֶה לַעֲשׂוֹת אֶת הָאָדָם מְשׁוּגָע מַמָּשׁ חַס וְשָׁלוֹם", די תורה איז צוגעגליכן צו א שטעקן, און פינקט ווי מיט א משוגע'נער קען מען נישט רעדן און אים נארמאל מאכן, ער פארשטייט נאר ווען מען שלאגט אים מיט א שטעקן, אזוי אויך דער מענטש וואס זינדיגט, וואס ער איז א ריכטיגער משוגע'נער - פארשטייט אויך נאר ווען מען שלאגט אים מיט די תורה, נאר די תורה וועט אים מאכן אויפהערן, "וְהַתּוֹרָה הִיא בְּחִינַת וָי"ו", די תורה איז אזוי ווי די אויסזען פונעם אות ו', ווייל די לוחות איז געווען ברייט זעקס טפחים און לאנג זעקס טפחים, "וְהַוָי"ו הוּא צוּרַת מַקֵּל", די אות ו' זעט אויס ווי א שטעקן, דאס איז די ששה סדרי משנה, דאס איז די ו' פון וואס דער רבי רעדט.


נאכאמאל, דיינע ספיקות זאלסטו נישט אויסגעבן אין שטוב, עס איז נישט גוט דיין ווייב זאל דיך זען טאג און נאכט אין ספיקות, זי דארף דיך ארויפקוקן און שעצן; זאלסטו זיך נישט אליינס מבזה זיין.


מארגן איז ערב ראש חודש, מען זאגט יום כיפור קטן.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#970 - ברעך דורך די קאלטקייט און באבלאזנקייט
שלום בית, הדרכות

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת תולדות, כ"ז מרחשון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


אז דיין ווייב שרייט אויף דיר און זי באזידלט דיר - איז דאס ווייל עפעס טוט איר וויי, על פי רוב איז זי באליידיגט און נישט באקוועם צו זאגן וואס עס שטערט איר, דעריבער שרייט זי, און אז דו וועסט אריינטראכטן און מאכן א חשבון הנפש - וועסטו זען וואס שטערט איר און אויף וואס דו דארפסט איבערבעטן.


בעט איר איבער, ברעך דורך די אייז, ברעך דורך די קאלטקייט און באבלאזנקייט, זיי דו דער קלוגער וואס בייגט זיך איין די קאפ, און אפילו דו האלסט אז מען דארף דיך איבערבעטן - זיי דו דער וואס בעט איבער, זיי נישט דער גערעכטער, זוך נישט אויסצופירן, זוך צו ברענגען שלום אין שטוב.


בעט דעם אייבערשטן דו זאלסט זען נאר דאס גוטס אין איר, עס זאל זיין חן צווישן ענק. די הייליגע חכמים דערציילן א מעשה (שבת נג:), איינער האט חתונה געהאט מיט א געלעמטע פרוי, און ער האט נישט געוואוסט אז זי איז געלעמט, ביז זי איז אוועק פון די וועלט. האט רבי חייא געזאגט: "כַּמָּה צָנוּעַ אָדָם זֶה שֶׁלֹא הִכִּיר בְּאִשְׁתּוֹ", עס מוז זיין אז דער מענטש איז געווען זייער איידל אז ער האט נישט געקוקט אויף זיין ווייב איר גאנץ לעבן, אנשי שלומינו זאגן פשט, ווי קען זיין א מענטש זאל נישט זען און וויסן אז זיין ווייב איז א געלעמטע? און וואס איז די מעלה פון נישט קוקן אויף די אייגענע ווייב? נאר פשט איז, ער האט נישט געזען אירע חסרונות, ער האט נאר געזען אירע מעלות; די הייליגע חכמים רימען אויס דעם מענטש וואס זוכט נישט חסרונות אין די ווייב, ווי גליקליך איז דער מענטש, "כַּמָּה צָנוּעַ אָדָם זֶה" - וואס לויבט און דאנקט דעם אייבערשטן פאר די ווייב וואס ער האט, והבן למעשה.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#969 - דער מאן איז פארקלאפט און פארמאכט
שלום בית, חיזוק פאר פרויען, הדרכות

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת חיי שרה, י"ט מרחשון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


מרת ... תחי', ירושלים


איך האב ערהאלטן אייער בריוו.


שוין אזויפיל מאל גערעדט פון דעם אז ווען דער מאן איז פארקלאפט און פארמאכט און רעדט נישט גוטע ווערטער - איז דאס פון פארקלעמטקייט, דאס טאר נישט אויפרעגן די ווייב, דאס טאר נישט מאכן קיין קאלטע באציאונג צווישן מאן און ווייב.


איר האט א טייערער מאן, ער איז גאר טייער, נאר איין זאך, אים איז נישט אזוי באקוועם דאס זאגן און געבן גוטע ווערטער, ער איז ביי זיך נישט זיכער אז זיינע ווערטער זענען חשוב, און אז איר וועט אים זאגן אן א שיעור מאל אז איר האט אים ליב, מיט דער צייט וועט ער אייך צוריק געבן גוטע ווערטער, און ביז דערווייל זאלט איר גלייבן אז יעדע מאל איר געבט אים א גוט ווארט, טוט ער ביים שווייגן אייך צוריק געבן א גוט ווארט.


קומען קומט אז דער מאן זאל אויפבויען די ווייב, איר מאכן פאר א כלי, איר מאכן פאר א יש, און אז די פרוי זעט אז דער מאן איז א שברי כלי דארף זי מיט איר חכמה אים אויפבויען, אים מאכן פאר א כלי, און אז מען לעבט מיט שלום קומט די שכינה הקדושה אין שטוב, און עס פעלט מער גארנישט.


דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.



 

#968 - די גליקליכקייט פון אן איידעלע פשוט'ע פרוי
צניעות, מקוה, שלום בית, פרום

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת חיי שרה, כ' מרחשון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


ווען מען איז יונג, מען איז צוקאכט - זעט מען נישט די מעלה און חשיבות פון אן איידעלע פשוט'ע פרוי, מען מיינט אז די גליק איז ביי אנדערע, שפעטער ווען מען ווערט אביסל מיושב זעט מען אז איידל און פשוט איז די בעסטע זאך.


דאנק דעם אייבערשטן אז דו האסט אן איידעלע שטוב, דאנק דעם אייבערשטן אז ביי דיר אין שטוב פירט מען זיך מיט הלכות און מנהגים, עס זאל דיר נישט נערוועז מאכן די פרומקייט און די קפידות און די ענינים, זיי עס מחשיב, פריי זיך אז דיין ווייב רופט פרעגן דעם דיין אירע שאלות, פריי זיך אז זי פרעגט אירע ענינים, און אז זי גיסט אפ די קינדער נעגל וואסער, און אזוי ווייטער.


זיי מקפיד צו גיין יעדן אינדערפרי אין מקוה, טו גארנישט איידער דו טובל'סט זיך אין מקוה, און ביים טובל'ן אין מקוה זאלסטו בעטן דעם אייבערשטן די פאר ווערטער: "הייליגער באשעפער העלף מיר איך וויל זיין אן ערליכער איד, הייליגער באשעפער געב מיר א תקוה בזכות וואס איך גיי אין מקוה"; דער הייליגער רבי נתן זכרונו לברכה האט געזאגט: "'מקוה' איז די זעלבע לשון פון 'תקוה'; אז מען גייט אין מקוה האט מען א תקוה אז מען וועט אלעס פאררעכטן", אזוי אויך האט דער הייליגער רבי אהרן קארלינער זכותו יגן עלינו געזאגט: "מקוה איז טאקע נישט קיין מצוה, אבער צו וואס מקוה קען צוברענגען קען נישט קיין שום אנדערע מצוה צוברענגען".


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#967 - אנקוקן דעם מאן מיט א ליכטיגקייט, וועט אלעס ווערן גוט
שלום בית, חיזוק פאר פרויען

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת וירא, י"ב מרחשון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


מרת ... תחי'


איך האב ערהאלטן אייער בריוו.


איך פארשטיי עס איז אייך שווער אז אייער מאן קומט נישט אהיים צייטליך, איר קענט זיך קיין עצה נישט געבן מיט די קינדער, דאך זאלט איר דאנקען דעם אייבערשטן אז אייער מאן איז אין שול, ער לערנט, ער איז נישט מיט שלעכטע חברים.


דער רבי לערנט אונז ווי אזוי צו ניצן אונזער מח מחשבה, און אזוי וועט מען קענען אריבערגיין שווערע מצבים. דער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק א', סימן קצה): "אִם יִסְתַּכֵּל הָאָדָם עַל חַסְדֵּי ה'", אויב א מענטש וועט קוקן אויף די חסדים וואס דער אייבערשטער טוט; "יִרְאֶה, שֶׁאֲפִלּוּ בְּעֵת שֶׁהַשֵּׁם יִתְבָּרַךְ מֵצֵר לוֹ", אפילו ווען ער האט שווערע טעג, "גַּם בְּהַצָּרָה בְּעַצְמָהּ הַשֵּׁם יִתְבָּרַךְ מַרְחִיב לוֹ וּמַגְדִּיל חַסְדּוֹ עִמּוֹ", זאל ער גוט קוקן, וועט ער זען אז אין די צרה מאכט אים דער אייבערשטער גוט.


אייער מאן קומט אהיים שפעט, אייער מאן קען זיך נישט צאמנעמען, א צייט איז ביי אים נישט קיין צייט, איר שפירט אז איר קענט עס נישט נעמען; זאלט איר דאנקען דעם אייבערשטן אז איר האט א מאן וואס איז אין שול, ער לערנט, ער דאווענט, ער איז ערליך, ער זיצט נישט מיט חברים און הוליעט; הייבט אן קוקן אויף אייער מאן מיט א ליכטיגקייט, מיט א שיין - וועט אלעס ווערן גוט.


דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#966 - די גאלדענע ווינטער נעכט
חברים, שלום בית, משניות, היטן די צייט

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת וירא, י"ד מרחשון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


מען האט שוין צוריק גערוקט די זייגער, עס ווערט פרי נאכט, מען קען זיך לייגן פרי שלאפן און אויפשטיין פרי, אויסניצן די צייט; דער הייליגער רבי פנחס קאריצער זכותו יגן עלינו פלעגט זאגן אויף די ווינטער נעכט 'די גאלדענע נעכט', ווייל מען קען אין די נעכט זייער אסאך דינען דעם אייבערשטן.


גיי נישט ביינאכט מיט חברים, זאלסט נישט ארויסגיין ביינאכט פון שטוב, דאווען מעריב וואס פריער און בלייב אין שטוב. פאר איינעם איז גרינגער צו לערנען ביינאכט, פאר איינעם איז גרינגער אויפצושטיין לערנען פארטאגס, נישט קיין חילוק, ביידע זענען חשוב, ביידע זענען גוט, נאר בלייב אין שטוב; אדער גיי שלאפן פרי און שטיי אויף פרי, אדער לערן אין שטוב דיינע שיעורים כסדרן.


מוהרא"ש האט אונז געלערנט אז א אינגערמאן האט נישט וואס צו זיין אינדרויסן פון שטוב ביינאכט, נאר בלייבן אין שטוב לערנען אין שטוב. אז דו וועסט לערנען אין שטוב - וועט דיין ווייב זיך זייער פרייען, זי וועט דיך מחשיב זיין, זי וועט דיך ארויפקוקן, דיין שלום בית וועט ווערן גאר גוט.


אפילו פרייטאג צו נאכטס, ווען עס איז איינגעפירט ביי אנדערע פלעצער צו גיין צו טישן וכו' - איז ביי אונז נישט אזוי. מוהרא"ש זאגט, א אינגערמאן האט נישט וואס ארויס צו גיין פרייטאג צו נאכטס, נאר בלייבן אין שטוב מיט די ווייב, און איך האב שוין כמה פעמים געזאגט אז מען זאל נישט קומען צו מיר פרייטאג צו נאכטס, אינגעלייט בלייבן אין שטוב מיט די ווייב.


מאך זיך א קביעות צו לערנען יעדן טאג אכצן פרקים משניות, מען קען זיך נישט פארשטעלן וואס מען איז זוכה דורך לערנען אכצן פרקים משניות און ענדיגן יעדן חודש ששה סדרי משנה, מען באקומט א ריינע נשמה, א ריינע מח, מען ווערט ריין פארן אייבערשטן. אין אנהייב וועט דאס זיין שווער, אבער אז דו וועסט זיין שטארק מיט דעם טאג נאך טאג, וואך נאך וואך, חודש נאך חודש - וועסטו נישט קענען אן דעם, עס וועט זיין ווי עסן פאר דיר, דו וועסט נישט שפירן זאט נאר נאכן גורס זיין ח"י פרקים משניות.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#965 - דיין ווייב האט בי. פי. די?
קאמפלימענטס, שלום בית

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת חיי שרה, י"ח מרחשון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


וואו האסטו געהערט די נייע אותיות פון בי. פי. די? זאג מיר, וואו שטייט אין גמרא די אותיות? ביי וועלכע צדיק האסטו געהערט די זאך? פארוואס ארויפלייגן די עי בי סי אויף דיין ווייב? פארוואס זאלסטו נישט נעמען די וועג פון הייליגן רבי'ן, די וועג וואס מיר האבן מקבל געווען פון מוהרא"ש אז א ווייב דארף מען פרייליך מאכן און געבן גוטע ווערטער? און אז זי שרייט און זי בלאזט זאל מען ווייטער העלפן און ווייטער רעדן מיט ליבשאפט; נישט איר אפשטעמפלען מיט עי. בי. סי.


אז דו וועסט העלפן דיין ווייב מיט די שטוב ארבעט, דו וועסט איר געבן גוטע ווערטער, דו וועסט זיך מיט איר נישט טענה'ן וכו' וכו' - וועסטו זען ווי די אלע עי. בי. סי. מיט די נומערן וואס מען לעבלט מענטשן - צעפאלן, די שכינה וועט רוען אין שטוב, און אלע ברכות וועלן קומען צו דיר.


זאג דיין ווייב גוטע ווערטער, זאג איר דו האסט איר ליב, האב נישט מורא צו געבן א גוט ווארט, די גאנצע שטוב וועט אויפשיינען.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#964 - דיין ווייב וויל אזוי שטארק שמועסן און פארברענגען מיט דיר
שלום בית, טעלעפאן

בעזרת ה' יתברך - מוצאי שבת קודש פרשת לך לך, י"א מרחשון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


מיין טייערער ליבער ...


דיין ווייב וויל אזוי שטארק זיין מיט דיר, שמועסן מיט דיר, פארברענגען מיט דיר, אבער דו האסט די קליינע מאשינקעלע וואס דו קוקסט און דו ליינסט שעות אויף שעות, נעכט אויף נעכט; ביסט ממש שיכור פון דעם.


זי בעט זיך, זי וויל דיר, זי האט דיך ליב, זי וויל א מאן, אבער דו ביסט אין א צווייטע וועלט. עס איז אזא שאד, האסט געלערנט ביי מיר, ביסט א גוטער, ביסט א וואוילער, איך בין געווען דיין שדכן און יעצט זע איך ווי אלעס צעפאלט צוליב די קליפה פון קוקן און ליינען אויפן מאשינקעלע.


ווארף אוועק די זאכן, גיי אהיים צו דיין ווייב, רעד מיט איר, פארברענג מיט איר, אזוי ווי דו האסט געלערנט ביי מיר. זיי זיך צוריק מקרב צום הייליגן רבי'ן, ווען מען איז מקורב צום צדיק אמת, צום הייליגן רבי'ן - איז אין שטוב א 'גן עדן', די שטוב איז א זיסע פלאץ, מען האט הנאה צו זיין אין שטוב, מען שפירט די שכינה אין שטוב, מען רעדט שיין מיט דרך ארץ. אז מען לעבט מיט ליבשאפט און מיט דרך ארץ - ברענגט מען די שכינה אין שטוב, אזוי ווי דער רבי זאגט (חיי מוהר"ן, סימן תקסג): "אין די צייטן פון אברהם אבינו האט מען גערופן די שכינה הקדושה 'שרה', אין די צייטן פון יצחק אבינו האט מען גערופן די שכינה הקדושה 'רבקה', אין די צייטן פון יעקב אבינו האט מען גערופן די שכינה הקדושה 'רחל און לאה'", און דער רבי פירט אויס: "וכן הוא אצל כל אחד ואחד", און אזוי איז ביי יעדן איינעם.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#963 - נישט אריינמישן די עלטערן אין שלום בית פראבלעמען
שלום בית, הדרכות, גט

בעזרת ה' יתברך - מוצאי שבת קודש פרשת לך לך, י"א מרחשון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


מוהרא"ש זאגט, רוב גיטין קומען פון דעם וואס די עלטערן מישן זיך אריין אין די לעבן פון די פארפאלק, עלטערן מיינען זיי טוען גוטס ווען זיי זאגן: "מיר האבן ליב אונזער קינד, מיר וועלן נישט לאזן אונזער קינד זאל ליידן", און זיי אליין באגראבן זייער קינד.


זיי מחזק די פארפאלק, געב זיי צו פארשטיין אז ווען זיי גייען אריבער אמפערייען צווישן זיך וכו' - זאלן זיי רעדן צו זייער רב, זייער מורה דרך; די ווייבל זאל זיך פארבינדן מיט איר כלה טיטשער, מנהלת, אדער א ווארעמע קלוגע טיטשער וואס וועט נישט אויפהעצן השם ישמרינו; אבער נישט לויפן צו די עלטערן, ווייל אפילו קלוגע עלטערן וואס העלפן אנדערע וכו', ווען עס קומט צו די אייגענע קינדער פארלירט מען די שכל, מען ניצט די געפיל און עס קען ארויסקומען א חורבן.


יישר כח פאר אלעס וואס ענק טוען פאר אנשי שלומנו, און פארן משמש זיין דעם רבי'ן; וויסן זאלט איר, משמש זיין דעם רבי'ן איז זייער א גרויסע זאך.


דער אייבערשטער זאל העלפן ענק זאלן האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#962 - רעד צום אייבערשטן, לכל הפחות דריי פיר מינוט
שלום בית, התבודדות

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת נח, כ"ח תשרי, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר, קרית ברסלב


פאר דו הייבסט אן דיין טאג, פאר דו לויפסט צו דיין ארבעט, פאר וואס, ווען און ווי – זאלסטו זיך ארויסזעצן הינטער דיין שטוב, (האסט דאך א שיינע גרויסע פארט"ש, פריוואט) – און רעד צום אייבערשטן, לכל הפחות דריי פיר מינוט.


ערשט זאלסטו אים דאנקען פאר אלע חסדים, צווייטנס טו תשובה, טו וידוי דברים, דערצייל נאכאמאל און נאכאמאל יעדן טאג זאכן וואס איז נישט גוט, זאכן וואס דער יצר הרע האט דיך צוגערעדט, דערציילט די נסיונות וואס דו האסט, און די דריטע מינוט זאלסט אוועק געבן צו בעטן אויף ווייטער, בעיקר אויף דעם אז דו זאלסט זיין ערליך, לערנען און דאווענען.


אויך זאלסטו האלטן שיין און טייער די מתנה פונעם אייבערשטן – דיין ווייב; דו האסט אן אשת חיל, דארפסט איר נאר געבן אסאך גוטע ווערטער, און חס ושלום אריינגיין אין טענות און ויכוחים.

#961 - מען מוז טון מער פאר די קינדער
חינוך הילדים, שלום בית, טעלעפאן, שמחות, אינטערנעט

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת לך לך, ח' מרחשון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


איך האב דיר שוין געשריבן אביסל וועגן חינוך, אבער איך דארף דיר שרייבן נאך, ווייל מיר לעבן היינט אין א דור וואס איז ממש סכנת נפשות, קינדער פאלן, קינדער גייען ארויס לתרבות רעה, מען מוז טון מער פאר די קינדער, מען מוז זיך אויפפירן אין שטוב מיט דרך ארץ, טאטע מאמע מוזן זיין דרך ארץ'דיג, זיך נישט קריגן, נישט רעדן מיאוס'ע ווערטער, נישט אוועק מאכן איינער דעם צווייטן; אזוי איז מען זוכה צו גוטע ערליכע קינדער.


געב אכטונג אז דיינע קינדער זאלן נישט האבן קיין כלים וואס מען קען זיך מחבר זיין מיט אינטערנעט רחמנא לצלן, געב אכטונג וואס פאר א כלים זענען אין שטוב, זיי נישט נאריש, זיי נישט ווי די נארישע עלטערן וואס זאגן 'נע, מיינע קינדער וועלן נישט קוקן שלעכטס, מיינע קינדער טוען נישט שלעכטס', נארישע מענטשן, זיי ווייסן נישט וואס די קינדער טוען אונטער זייער נאז אין שטוב, אונטערן רוקן, עס ברענט א פייער פון מינות וכפירה און פון ניאוף, מיר האבן היינט סיי דעם דור המבול און סיי דעם דור הפלגה, מען מוז זייער אכטונג געבן אויף די קינדער.


קויפן פאר די קינדער מתנות - נישט דאס מאכט מען זאל זיין א גוטע טאטע, א גוטע מאמע, קושן און האלזן קינדער - דאס איז נישט געבן ליבשאפט, וואס יא? אכטונג געבן אויף די קינדער ווען זיי זענען נאך יונג, זיי אויסלערנען ווי זיך צו פירן, זיי אויסלערנען ברכות, זיי אויסלערנען דרך ארץ, דאווענען, לערנען, מידות טובות; דאס איז גוטע עלטערן.


גיי א שפאציר מיטן אייבערשטן, ערשט דאנק אים אז דו האסט חתונה געהאט, און דאנק אים פאר יעדן קינד באזונדער, און נאכדעם זאלסטו זיך צואוויינען צו אים ווי א קליין קינד, בעט אים פאר יעדן קינד, בעט פאר זיי מיט די נעמען אז זיי זאלן זיין ערליך, זיי זאלן חתונה האבן יונג און ריין, זיי זאלן לעבן מיט אמונה, מיט די תורה, בעט פאר אלע; נישט נאר פאר די קינדער וואס שיינען נישט אזוי שטארק, בעט פאר די וואס זענען די בעסטע אין כיתה פינקט אזוי ווי דו בעטסט פאר די אנדערע, ווייל עס גייען אריבער יארן און אויף די קינדער וואס מען האט געוויינט, מען האט געבעטן דעם אייבערשטן - די זענען מצליח, די שיינען אויף, ווייל מען האט זיי איבערגעגעבן פארן אייבערשטן, מען האט געזאגט: "אייבערשטער איך קען זיך קיין עצה נישט געבן מיט דאס קינד", און פארשטייט זיך אז תפילה מאכט ניסים.


די וואך זונטאג איז געווען א חתונה אין ישיבה, און אם ירצה ה' קומענדיגע וואך זונטאג איז דא נאך א חתונה אין ישיבה, און אזוי אויך זונטאג פרשת חיי שרה וועט זיין א חתונה אין ישיבה. מוהרא"ש האט אונז געראטעוועט פון קראנק ווערן פון חובות, מוהרא"ש האט אונז געראטעוועט פון מאכן שמחות מיט פיין און פלאג. איך זע מיינע חברים מאכן חתונה, זיי געבן אויס געלט פאר גארנישט און פאר נישט, די דמיון נעבעך שפילט אין זיי אז מען וועט קוקן אויף זיי ווי שיינע לייט און זיי בארגן און דרייען זיך ארום אן א קאפ השם ישמרינו, זיי האבן נישט קיין הנאה פון די שמחה אליינס, מוהרא"ש האט מיט מסירות נפש אונז געראטעוועט פון דעם, עס איז כדאי דו זאלסט קומען צו יעדע חתונה אין ישיבה, ברענג אויך דיין ווייב, זאלן זיי זען ווי די גאנצע זאך איז א דמיון, מען דארף נישט קיין זאל, מען דארף נישט קיין בענד, מען דארף נישט קיין עכטע בלומען, מען קען זיין משונה פרייליך פון די חתונה אליינס, די חתן כלה דארפן נישט די אלע זאכן ארום, זיי האבן אמת'ע שמחה פון די חתונה אליינס, הלואי זאלן אנדערע קהילות דאס נאכמאכן, ראטעווען אידישע קינדער פון די שרעקליכע צרה פון לעבן מיט חובות און נישט קענען הנאה האבן פון אייגענע שמחות.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#960 - מתקן זיין דעם נפש רוח ונשמה מכל סוג ופגם
שלום בית, שלום

בעזרת ה' יתברך - תשרי, שנת תשפ"ו לפרט קטן


מיין טייערער ליבער ... נרו יאיר


האסט מיר געבעטן איך זאל דיר שרייבן וואס דו זאלסט טון עס זאל מתקן זיין דיין נפש רוח ונשמה מכל סוג ופגם.


נעם פאר דיר די עבודה פון מחזק זיין אנדערע; מיט א שמייכל, מיט א גוט ווארט, מיט אויסהערן, מיט געבן דעם גוטן געפיל ווי מען איז אינטערעסירט אין יענעם, בפרט אנשי שלומינו וואס דארפן גאר אסאך חיזוק, בבחינת: "כָּל הַגָּדוֹל מֵחֲבֵרוֹ" (סוכה נב.).


מוהרנ"ת איז דאך געווען אזא גרויסער מתמיד, ער האט אזויפיל געלערנט, דאך האט ער געהאט א הנהגה אז ווען איינער איז געקומען צו אים האט ער געמאכט א קנייטש דארט וואו ער האט געהאלטן, פארמאכט די ספר און יענעם אויסגעהערט און יענעם געגעבן חיזוק. מוהרנ"ת האט מקבל געווען פון רבי'ן אז דאס איז העכער פון אלצדינג, מחיה זיין און מחזק זיין נשמות ישראל.


אויך זאלסטו שטארקן דיין ווייב, איר פרייליך מאכן; זי איז זייער א טייער קינד, זאלסט איר געבן וואס זי דארף.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#959 - אהיימברענגען א גוטע זאך פאר די ווייב
שלום בית, קבלה טובה

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת בראשית, כ"ד תשרי, אסרו חג, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר, קרית ברסלב


האסט מיר געפרעגט וואס דו קענסט זיך מקבל זיין, א גוטע זאך לכבוד דיין געבורטס טאג.


זיי זיך מקבל אז ווען דו וועסט זיין ביי א שמחה, א פארטי וכדומה - זאלסטו אהיים ברענגען א גוטע זאך פאר דיין ווייב. דאס איז נישט קיין פשוט'ע זאך, די גוטע קבלה געפינען מיר אין די גמרא ביים הייליגן רבי חייא (יבמות סג.): "כִּי הַוָה מְשַׁכַּח מִידִי", ווען ער פלעגט זען א גוטע זאך וואס זיין ווייב האט ליב, "צִיֵּיר לֵיהּ בְּסוּדְרֵיהּ", פלעגט ער דאס שיין איינפאקן, "וּמַיְיתֵי נִיהֲלֵהּ", און עס אהיים געברענגט פאר איר. די גמרא זאגט, ער האט געזאגט אז ער טוט דאס ווייל "שֶׁמְגַדְלוֹת בָּנֵינוּ", זי ציט אויף מיינע קינדער צו לערנען די הייליגע תורה, "וּמַצִּילוֹת אוֹתָנוּ מִן הַחֵטְא", און זי ראטעוועט מיך פון עבירות; דאס זאלסטו זיך פארנעמען לכבוד דיין געבורטס טאג.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#958 - שעצן דעם מאן, נישט קיין חילוק וואס ער איז
שלום בית, חיזוק פאר פרויען, חסידות ברסלב, הדרכות

בעזרת ה' יתברך - תשרי, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


מרת ... תחי', קרית יואל


נאכדעם וואס ענק זענען געווען ביי מיר און איך האב געזען אז די מצב אין שטוב איז נישט גוט, ענקער שלום בית איז זייער זייער נישט גוט. איך האב שפעטער גערעדט מיט אייער מאן, ער האט געוויינט צו מיר אז ער וויל אזוי שטארק האלטן די שטוב מיט די זיסע ליכטיגע קינדער, זיי זאלן נישט ווערן פארוואגלט; וויל איך אייך זייער בעטן איר זאלט פרובירן צו טוישן איין זאך פון אייך, די וועג ווי אזוי איר רעדט צו אים, און אפילו ער טוט געפערליכע זאכן - זאלט איר רעדן בדרך כבוד, אזוי וועט מען קענען ראטעווען די שטוב.


איך האב ביי מיר אפאר בריוו פון אונזער זיידע ר' חיים מענדל כהן עליו השלום, ווי ער שרייבט פאר איינע פון די טעכטער (קען זיין גאר פאר ...): "עס איז דא א פאלשע טעות ביי פרויען, אז דאס ענין פון האלטן בכבוד דעם מאן - איז שייך נאר ווען ער איז א באוואוסטער תלמיד חכם און אן אנגעזעענער פערזאן אין גאס, וואס מענטשן געבן אים כבוד, אבער אז איר גורל איז צו האבן א מאן אן איש פשוט וכו', פאר אזא מאן האלט נישט די פרוי וויכטיג אים צו געבן א געהעריגן כבוד, אדער ווי דער רמב"ם הייסט, ער זאל זיין חשוב ביי איר ווי א שר אדער א מלך אין שטוב.


אזא השקפה איז פאלש, די פרוי דארף פארשטיין אז דעם כבוד וואס די תורה פארלאנגט פון איר זי זאל געבן איר מאן - ווערט נישט געמאסטן לויט די חשיבות פון איר מאן, קען ער זיין סיי וואס א נידריגע מדריגה ער איז, ליגט אויף די פרוי דער פליכט אים מכבד זיין און אים שעצן - נישט וועגן קיין שום זאך - נאר ווייל ער איז איר מאן, און די פרוי פון אזא מאן וועט זוכה זיין צו די זעלבע שכר וואס א פרוי וואס האט א צדיק מפורסם פאר א מאן, ווייל די פרוי דארף וויסן און זיין קלאר אז דאס חשיבות פון די פרוי מעסט זיך נאר לויט ווי זי האלט בכבוד איר מאן; מעג די פרוי זיך האלטן פאר א צדיקת, פאר א קלוגע, א געבילדעטע, א מיוחסת; אויב זי איז נישט נוהג כבוד פאר איר מאן, סיי וואס א נידריגע מדריגה ער איז קעגן איר - איז די פרוי אפגעזען ביי יעדן, און אלע אירע צדקות און פעיגקייטן גייט אין רויעך וכו'".


איך שיק אייך א קאפי פונעם בריוו פון אונזערע זיידע ר' חיים מענדל, איך האף צום אייבערשטן עס וועט זיין פאר אייך א חיזוק.


איך וועל רעדן מיט אייער מאן, איך וועל אים מחזק זיין ער זאל גארנישט טוישן פון די מסורה, ער זאל נישט אוועק גיין קיין ריר פון וואס מען האט זיך געפירט ביי אונזערע עלטערן, ער זאל נאר נעמען פון ברסלב די חיזוק און שכל, איך וועל אים זאגן ער זאל זינגען שלום עליכם שטייעדיג נישט זיצעדיג, און זיצן ביי די סעודה מיט א שטריימל, און אזוי ווייטער.


דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#957 - הייליגער באשעפער, איך וויל שלום אין שטוב
תפילות אויף אידיש, שלום בית, שבת קודש, התבודדות

בעזרת ה' יתברך - ערב שבת קודש פרשת האזינו, י"א תשרי, מחרת יום הכיפורים, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


שבת זאלסטו נאר זיין בשמחה און נישט מאכן קיין עסק אויב די שטוב איז נישט מסודר אדער די עסן איז נישט לויט דיין טעם; פארגעס נישט אז ערב שבת ווילן די קליפות נאר איין זאך, עס זאל ווערן א קריגעריי צווישן מאן און ווייב; זאלסט דאס זיי נישט נאכגעבן.


איך האב דיר שוין אסאך געשריבן, דאך שרייב איך דיר נאכאמאל, איך וויל דו זאלסט וויסן אז מען מוז האבן שלום בית, נאר מיט שלום בית האט מען ריינע מוחין, נאר מיט שלום בית קען מען זיין הייליג, און דער סמ"ך מ"ם טוט אלעס אבי עס זאל ווערן א ריס צווישן מאן און ווייב, בפרט ווען עס קומט די הייליגע טעג.


גיי אביסל התבודדות, בעט דעם אייבערשטן: "הייליגער באשעפער איך וויל שלום אין שטוב, איך וויל רעדן שיין אין שטוב, איך וויל זען דאס גוטס אין שטוב, ראטעווע מיך פון די קליפות וואס מאכן מיך נערוונדיג און גערעגט, העלף אונז מיר זאלן זיך ליב האבן, מיר זאלן לעבן בשלום".


גיי התבודדות, גיי שריי אויס דיין הארץ, דער רבי האט אונז געגעבן א מתנה, רעדן צום אייבערשטן אזוי ווי מען רעדט צו א פריינד, וואויל איז דער וואס לעבט מיט דעם און פאלגט דעם רבי'ן; גייט התבודדות, שמועסן מיטן אייבערשטן.


א פרייליכן שבת.



 

#956 - אויסגעבן געלט מיט שמחה פאר מצות
חינוך הילדים, שלום בית, יום טוב, סוכות

בעזרת ה' יתברך - יום א', י"ג תשרי, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


האסט געקויפט עפעס א שיינע מתנה פאר דיין ווייב? קויף א שיינע זאך פאר דיין ווייב לכבוד יום טוב, און געב איר אפאר דאלער זי זאל זיך קענען קויפן קליידער וכדומה, און בעיקר זאלסט העלפן אין שטוב מיט די קינדער; ווארט נישט עס זאל זיך צערייסן חס ושלום אירע נערוון, איינמאל נערוון צערייסן זיך - איז שוין ביטער, העלף איר מיט די קינדער, מאך עס מיט שמחה.


אויך וויל איך דיר בעטן זאלסט נישט קארגן אויף מצוות, קויף די שענסטע ד' מינים און קויף פאר דיינע קינדער ד' מינים; קרעכץ נישט ווען עס קומט צו טון מצוות, עס זאל דיר נישט באנק טון אז די יום טוב קאסט געלט, פאר אלעס איז דא געלט; פאר א קאר, פאר א הויז, פאר מעבל, פאר שיינע זאכן, און אז מיר האבן די זכיה צו קענען טון די מצוות פונעם אייבערשטן - דארף מען זיך פרייען און מיט די גאנצע הארץ אויסגעבן געלט.


מען קען זען אין די בריוו ווי מוהרא"ש שרייבט פאר די וואס ברענגען אים אן אתרוג, מען האט געוואלט ברענגען מתנות, שרייבט מוהרא"ש אז פאר א מצוה דארף מען באצאלן. אזוי ווי עס שטייט אין זוהר הקדוש (שמות, קכח.) אויפן פסוק (שמות כה, ב): "'וְיִקְחוּ לִי תְּרוּמָה מֵאֵת כָּל אִישׁ אֲשֶׁר יִדְּבֶנּוּ לִבּוֹ תִּקְחוּ אֶת תְּרוּמָתִי', הַאי מַאן דְּבָעֵי לְאִשְׁתַּדְּלָא בְּמִצְוָה, וּלְאִשְׁתַּדְּלָא בֵּיהּ בְּקוּדְשָׁא בְּרִיךְ הוּא, אִצְטְרִיךְ דְּלָא יִשְׁתָּדַּל בֵּיהּ בְּרֵיקָנַיָּיא וּבְמַגָּנָא, אֶלָּא אִצְטְרִיךְ לֵיהּ לְבַר נָשׁ לְאִשְׁתַּדְּלָא בֵּיהּ כַּדְקָא יֵאוֹת כְּפוּם חֵילֵיהּ", ווען א מענטש טוט א מצוה דארף מען באצאלן געלט פאר די מצוה, דורכדעם איז מען זוכה צו ווערן נאנט צום אייבערשטן, עיין שם.


מאך א שיינע סוכה, באציר עס מיט די שענסטע נוי סוכה, לייג אריין דיין הארץ אין די מצוות; דיינע קינדער וועלן דאס נאכמאכן, זיי וועלן אויך מאכן שיינע סוכות. טראכט וואס וועט זיין אין יאר תת"ו, אין צוואנציג יאר ארום ווען עס וועלן זיין שווערע נסיונות. געב א גוטע חינוך פאר דיינע קינדער, ווייז זיי אז יום טוב איז די שענסטע זאך פאר דיר, וועלן זיי זיין גוטע ערליכע פרומע אידן.


והעיקר זאלסטו בעטן דעם אייבערשטן: "הטעימנו נא טעם סוכה, רבונו של עולם געב מיר א טעם אין די סוכה. רבונו של עולם, העלף מיר אז די הייליגע אושפיזין זאלן קומען צו מיר אין די סוכה, רבונו של עולם העלף מיר, איך וויל זיין א גאנץ יאר ארומגענומען מיט די שכינה הקדושה".דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#955 - שיינע ווערטער פאר די ווייב
קדושה, שלום בית

בעזרת ה' יתברך - תשרי, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר


איך פריי זיך זייער צו הערן אז דו לעבסט מיט דיין ווייב מיט ליבשאפט און שלום, און אלעס איז גוט, אזוי ווי אמאל.


מוהרנ"ת האט געזאגט, ער וואלט ווען געדארפט שרייבן בענין שלום בית, בינו לבינה – אן א שיעור; ווייל מיט שלום בית האט מען ריינע מוחין, מיט לעבן מיט ליבשאפט וכו' – ווערט מען געראטעוועט פון עבירות, מען לעבט בטהרה.


עס איז אבער וויכטיג צו וויסן אז דאס וואס די הייליגע חכמים זאגן (יבמות סג.): "דַּיֵּינוּ שֶׁמְגַדְלוֹת בָּנֵינוּ, וּמַצִּילוֹת אוֹתָנוּ מִן הַחֵטְא", אז די ווייב ראטעוועט פון עבירות, דאס איז נישט וואס מען זאגט איר ווען מען וויל פועל'ן וכו', דאס קען צומאל ערגער מאכן, דאס קען מאכן שפירן ווי מען איז גארנישט ווערד פארן מאן, מען איז נאר ווערד פאר שמירה. אויך קען מען טראכטן 'אוי וויי, איך לעב מיט א מאן וואס איז נישט ערליך' וכו'.


דאס וואס די גמרא זאגט – דאס זאגט מען פארן מאן, ער זאל אוועק קוקן פון אלעס וואס באדערט און טראכטן פונעם עיקר; אז מען איז חתונה געהאט איז מען ערליך און אפגעהיטן, איז שוין דיינו, אבער פאר די ווייב ניצט מען אנדערע דיבורים, בפרט אז מען וויל איר מפייס זיין זי זאל אנהויבן רעכענען וכו', און גיין וכו' – ניצט מען שיינע ווערטער, רייכע ווערטער, ליבשאפט ווערטער וכו'.


גלייב מיר, איך קען מאריך זיין, דיר שרייבן צענדליגער בלעטער, אבער מפני הצניעות איז נישט שייך צו שרייבן מער, איך וויל רעדן מיט דיר פנים בפנים.

#954 - לכבוד די נייע יאר זיך מקבל זיין צו גריסן יעדן
שלום בית, שלום

בעזרת ה' יתברך - תשרי, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר, קרית ברסלב


מאך אביסל צייט יעדן טאג צו שמועסן מיט דיין ווייב, דערצייל איר שיינע זאכן פון וואס דו האסט געלערנט, דערצייל איר אגדות חז"ל. אויך זאלסטו איר דערציילן פון די חיזוק וואס דו האסט געשמועסט מיט אנשי שלומינו, דאס איז נישט אין די איסור וואס חכמינו זכרונם לברכה זאגן (אבות א, ה): "אַל תַּרְבֶּה שִׂיחָה עִם הָאִשָּׁה, בְּאִשְׁתּוֹ אָמְרוּ, קַל וָחֹמֶר בְּאֵשֶׁת חֲבֵרוֹ", מען זאל נישט פארמערן שמועסן מיט א פרוי, אפילו נישט מיט די אייגענע ווייב; די הייליגע חכמים מיינען צו זאגן מען זאל נישט צעברעכן די ווייב, איר דערציילן דורכפעלער, בלבולים און ספיקות וכו', אדער אויב מען האט חלישות הדעת, ווייל דאס קען איר זייער צעברעכן, דאס קען גורם זיין צו "וְסוֹפוֹ יֹורֵשׁ גֵּיהִנּוֹם", אבער חיזוק, אגדות חז"ל, און שיינע זאכן וואס מען האט געשמועסט אין שול – דאס איז א גרויסע מצוה.


אויך זאלסטו זיך אומקוקן אויף אנשי שלומינו, זיי באגריסן, זיי פארגינען א שמייכל. לכבוד די נייע יאר זאלסטו זיך מקבל זיין יעדן איינעם גריסן א גוט מארגן, יעדן גריסן א גוטן טאג, א גוטן אווענט וכו'.


חכמינו זכרונם לברכה זאגן (ברכות ו:): "יקדים לו שלום", מען זאל זיין דער וואס באגריסט ערשט א צווייטן; מי יתן אז צווישן אנשי שלומינו זאל מען דאס נישט קענען מקיים זיין, ווייל אלע וועלן אנהייבן גריסן, מען וועט נאר קענען צוריק גריסן.

#953 - דער מאן איז אין אן ארגאניזאציע פון חסד
שלום בית, חיזוק פאר פרויען, חסד

בעזרת ה' יתברך - תשרי, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


מרת ... תחי', קרית ברסלב


איר דארפט זיך פרייען אז אייער מאן גייט אין אן ארגאניזאציע פון חסד, אפילו עס וועט גיין אויפן חשבון פון זיין אין שטוב, אזוי וועט ער זיין באשעפטיגט מיט גוטע זאכן. ווייל וויסן זאלט איר, יעדער מענטש דארף האבן א זאך ווי דארט איז ער א 'יש', א זאך, אנערקענט וכו', דאס הייסט אויסער זיין ווייב, זיין משפחה, זיין ארבעט, זיינע שיעורים – דארף ער האבן א זאך וואס ער טוט און מאכט און איז אנערקענט, און אויב נישט – קען מען טון נישט גוטע זאכן חס ושלום.


איז גוט אז אייער מאן זאל זיך אנשליסן צו טון גוטע זאכן, חסד, העלפן מענטשן וכו', אפילו ער וועט ארויסגיין פון שטוב וכו'; ווי איידער זיצן מיטן טעלעפאן מרה שחורה'דיג און דערשלאגן, קוקן מאוויס, קליפס, סטעטוס, פאדקעסט וכו', און ווערן א קנעכט פאר די קליפות רחמנא לצלן.


איר זענט נישט די ערשטע פרוי וואס איז געקומען בעטן אז איר מאן זאל נישט זיין אין א חסד ארגאניזאציע און איך האב זיי געזאגט אז זיי זענען נישט גערעכט, לדעתי דארפן זיך פרויען פרייען אז דער מאן איז א וואלענטיר צו טון חסד, ווייל עולם חסד יבנה, ובזכות די אינגעלייט וואס טוען חסד שטייט די וועלט, און מוהרא"ש זאגט, בזכות די הצלה אינגעלייט, שומרים אינגעלייט און חברים, חסד, מצילי אש וכדומה – וועט משיח קומען במהרה בימינו.