בריוון פונעם ראש ישיבה שליט"א

#7750 - נייע אלבום "וואס איז א רבי?"
הפצה, מוזיק

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת נצבים, כ"ג אלול, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


... נרו יאיר


איך פריי זיך זייער אז דו ענדיגסט ארויסגעבן די אלבוים מיטן נאמען "וואס איז א רבי?"


דא האסטו די ווערטער פון די ניגון פון די מעשה וואס דער הייליגער קאמארנער זכותו יגן עלינו ברענגט (חומש היכל הברכה שמות מ, יח; ועוד), אז דער הייליגער בעל שם טוב זכותו יגן עלינו האט געהאקט זיין קאפ אין וואלד אין א בוים און געוויינט און געשריגן: "פאר משיח וועט קומען וועלן זיין רבי'ס אזוי ווי די בלעטלעך פון בוים וואס וועלן פארפירן אידישע קינדער".


אויך דער הייליגער מנחת אליעזר ברענגט (דברי תורה מהדורה תניינא, אות טו): "עס וועלן זיין רבי'ס אזוי ווי יאק מאק, וואס וועלן צוריק האלטן די גאולה"; 'יאק מאק' מיינט שומשום, אזוי סאך רעבי'ס ווי ברעקלעך סעסעמי.


וואס איז א רבי, וואס מיינט א רבי, פארוואס דארף מען גיין צו א רבי?


וואס איז א צדיק, וואס מיינט א צדיק, פארוואס דארף מען גיין צו א צדיק?


א צדיק געבט מיר לעבן, צום הייליגן באשעפער זיך צוקלעבן.


דער צדיק געבט א שטוב, וואו מ'האט זיך זייער זייער ליב.


א צדיק ווייזט א וועג, צו לערנען תורה אלע טעג,


לערן חומש יעדן טאג פון וואך, כאפ אריין משניות נאך און נאך.


ווען מ'מאכט ביזנעס, ווייסט מען זייער גוט, מען מוז פארדינען יעדע מינוט.


מ'מאכט א חשבון, מען מוז זען קלאר, וואס האב איך פארדינט, פארגאנגענעם יאר.


דער הייליגער בעל שם, איז אריין אמאל אין וואלד, און נישט ארויסגעקומען באלד.


די געטרייע חסידים, געטרייע תלמידים, גייען קוקן ווי דער רבי האלט.


זעען זיי א שרעקעדיגע זאך, דער רבי שרייט און וויינט און ער קאכט.


ער האקט אריין זיין קאפ אין א בוים, זיי שטייען דארט פארגאפט און ערשטוינט.


האבן זיי דעם רבי'ן געפרעגט, וואס האבן מיר דא מיטגעלעבט,


וואס איז די וויינען און שרייען, און האקן קאפ, וואס טוט דאס מיינען?


ענטפערט צוריק, דער הייליגער צדיק, איך קוק אויף פאראויס איך האב א ווייטן בליק.


עס וועלן זיך פארמערן, רבי'ס ווי די שטערן, אפילו "יאק מאק", וועט אויך א רבי ווערן.


ס'טוט מיר וויי, וויין איך און איך שריי, איך שוין יענעם דור, א רחמנות אויף זיי,


ווי קען מען זיין חסיד'יש, און גיין צום רבינ'ס טיש, אז מען לערנט נישט גמרא און קיין חומש,


ווי זאל איך נישט וויינען, ווי זאל איך נישט קלאגן


איך קען נישט די צער דורכטראגן.


אז ס'קען זיין א רבי, וואס געבט נישט די חסידים,


אביסל חומש רש"י מיט אפאר פסוקים.


ס'גייט אוועק די טעג, ס'גייט אוועק די יאר,


דער חסיד רירט זיך נישט, אפילו איין האר.


מ'רעדט זיך נעבעך איין, אונז זענען די עכטע,


אבער נישט געענדיגט, אפילו איין מסכתא.


שטארק זיך מיט די הייליגע ארבעט פון מאכן סידיס צו היילן די בת מלך, דער רבי פירט אויס די מעשה פון די זיבן בעטלערס: "און איך הייל זי", מיט די כח הנגינה.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א כתיבה וחתימה טובה, א גוט געבענטשט יאר.

#7749 - רעדן מיט דרך ארץ, וועט אלעס זיין גוט
כיבוד אב ואם, שייטל

בעזרת ה' יתברך - יום ג' לסדר כי תבוא לאומאן, ט"ז אלול, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


...


מזל טוב, דער אייבערשטער זאל העלפן די ברית זאל זיין אין צייט און ענק זאלן מגדל זיין דאס קינד לתורה ולחופה ולמעשים טובים.


אויף אייער פראגע וכו'; זאגט אייער מאן אז עס וועט אייך זיין זייער שווער צו קומען צו די ברית מיט א שייטל ווען אייערע עלטערן ווייסן נישט אז איר האט אויסגעטון די טיכל און אנגעטון א שייטל, זאגט אייער מאן אז עס לוינט נישט צו צעשטערן די שמחה, ענדערש זאלן ענק אריבערגיין איין טאג צו אייערע עלטערן און זאגן אז ענק ווילן נישט מצער זיין, ענק האבן דאס געטון מיט דעת תורה, ענק זענען ערליך, ענק ווילן נישט וויי טון קיינעם.


איך בין זיכער אז ענק וועלן רעדן מיט דרך ארץ וועט אלעס זיין גוט, עס וועט נישט ווערן קיין מחלוקת.

#7748 - עס איז גוט צו זיין באשעפטיגט
חיזוק פאר פרויען, פרנסה

בעזרת ה' יתברך - יום ג' לסדר כי תבוא לאומאן, ט"ז אלול, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


... תחי'


איך האב ערהאלטן אייער בריוו.


עס איז גוט צו זיין באשעפטיגט, אזוי וועט איר זיך נישט מוטשען מיט די נישט גוטע מחשבות; אז מען האט ליידיגע צייט, מען איז נישט פארנומען - דעמאלט קומען זיי שטערקער. אזוי ווי חכמינו זכרונם לברכה זאגן (כתובות נט:): "הבטלה מביאה לידי שעמום", גיין ליידיג ברענגט צו דעפרעסיע.


עפנט א פלעי גרופ אדער א בעבי סיטינג, אזוי וועט איר זיין פארנומען דורכן טאג. און אויך זאלט איר זיך מתבודד זיין יעדן אינדערפרי, בעטס דעם אייבערשטן אין אייער שפראך, שמועסט אויס אייער הארץ, דערציילט אים אלע מחשבות וואס בוזשעווען אין אייך, און בעטס אים פאר ישוב הדעת.


דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א כתיבה וחתימה טובה, א גוט געבענטשט יאר.

#7747 - מזמור לתודה איז א סגולה פאר געבוירן
קינדער, סגולות, אומאן

בעזרת ה' יתברך - יום ב' לסדר כי תבוא לאומאן, ט"ו אלול, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


... נרו יאיר, לעיקוואד


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


דאס אז דיין ווייב האט די יאר צוויי מאל פארלוירן וכו', דו ווילסט וויסן ווי אזוי מען קען זוכה זיין צו אויסטראגן וכו'.


נעם די עצה פון רבי'ן פון מזמור לתודה, דער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק ב', סימן ב), מזמור לתודה איז א סגולה פאר געבוירן; דאס הייסט אז מען זינגט און מען דאנקט דעם אייבערשטן, מען זינגט א גאנצן טאג: "כי טוב ה', דער אייבערשטער איז גוט, כי טוב ה', דער אייבערשטער איז אזוי גוט צו אונז" - דאס העלפט מען זאל זוכה זיין צו אויסטראגן און געבוירן בנקל ובנחת.


יעצט פארן מיר צום רבי'ן אויף אומאן, זיין דארט ראש השנה; וועסטו זיכער פועל'ן אלע ישועות.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א כתיבה וחתימה טובה, א גוט געבענטשט יאר.

#7746 - פאלג אלעס די ישיבה
בחור, ישיבה, הדרכות, ציצית

בעזרת ה' יתברך - יום א' לסדר כי תבוא לאומאן, י"ד אלול, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


טייערער ... נרו יאיר


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


איך פריי זיך זייער צו הערן אז דו נעמסט התחזקות פון הייליגן רבי'ן.


בנוגע קומען לערנען אין ברסלב וכו'; עקשן דיך נישט, פאלג דיינע עלטערן, גיי אין די ישיבה וואו זיי ווילן דו זאלסט גיין.


בנוגע וכו'; פאלג אלעס די ישיבה, סיי מיט נעמען מעדעצין און סיי מיט רעדן מיט די איינגעשטעלטע. אויך זאלסטו זיך קובע זיין א צייט יעדן טאג צו רעדן מיטן אייבערשטן, בעט אים ער זאל רחמנות האבן אויף דיר און דיך מקרב זיין צו אים.


בנוגע גיין תכלת וכו'; נישט דאס איז ברסלב, מאך נישט פון טפל עיקר. אז דיינע עלטערן ווילן נישט דו זאלסט גיין מיט דעם - זאלסטו נישט גיין מיט דעם, דער עיקר פון ברסלב'ע חסידות איז צוויי זאכן, איינס דאס רעדן צום אייבערשטן, זיך אויסשמועסן מיטן אייבערשטן אזוי ווי מען רעדט מיט א גוטע פריינד, און די צווייטע זאך איז זיין פרייליך; זיך פרייען מיט דעם אז מען איז א איד.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א כתיבה וחתימה טובה, א גוט געבענטשט יאר.

#7745 - הייליגער באשעפער, איך וויל שלום אין שטוב
תפילות אויף אידיש, שלום בית, שבת קודש, התבודדות

בעזרת ה' יתברך - ערב שבת קודש פרשת האזינו, י"א תשרי, מחרת יום הכיפורים, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


שבת זאלסטו נאר זיין בשמחה און נישט מאכן קיין עסק אויב די שטוב איז נישט מסודר אדער די עסן איז נישט לויט דיין טעם; פארגעס נישט אז ערב שבת ווילן די קליפות נאר איין זאך, עס זאל ווערן א קריגעריי צווישן מאן און ווייב; זאלסט דאס זיי נישט נאכגעבן.


איך האב דיר שוין אסאך געשריבן, דאך שרייב איך דיר נאכאמאל, איך וויל דו זאלסט וויסן אז מען מוז האבן שלום בית, נאר מיט שלום בית האט מען ריינע מוחין, נאר מיט שלום בית קען מען זיין הייליג, און דער סמ"ך מ"ם טוט אלעס אבי עס זאל ווערן א ריס צווישן מאן און ווייב, בפרט ווען עס קומט די הייליגע טעג.


גיי אביסל התבודדות, בעט דעם אייבערשטן: "הייליגער באשעפער איך וויל שלום אין שטוב, איך וויל רעדן שיין אין שטוב, איך וויל זען דאס גוטס אין שטוב, ראטעווע מיך פון די קליפות וואס מאכן מיך נערוונדיג און גערעגט, העלף אונז מיר זאלן זיך ליב האבן, מיר זאלן לעבן בשלום".


גיי התבודדות, גיי שריי אויס דיין הארץ, דער רבי האט אונז געגעבן א מתנה, רעדן צום אייבערשטן אזוי ווי מען רעדט צו א פריינד, וואויל איז דער וואס לעבט מיט דעם און פאלגט דעם רבי'ן; גייט התבודדות, שמועסן מיטן אייבערשטן.


א פרייליכן שבת.



 

#7744 - א זיסע יאר, א גוטע יאר, מיט ישועות און רפואות
יום כיפור

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת האזינו, ט' תשרי, ערב יום הכיפורים, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


היינט איז נישט קיין צייט צו שרייבן בריוו, איך וויל נאר צוויי זאכן; איינס, איך וויל דיך בענטשן זאלסט האבן א זיסע יאר, א גוטע יאר, מיט ישועות און רפואות. און אויך וויל איך דיר בעטן זאלסט מיך מזכיר זיין אין דיינע תפילות ביים דאווענען.


א גוט געבענטשט יאר.

#7743 - מנהגים פון ערב יום כיפור
מנהגים, יום כיפור

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת האזינו, ח' תשרי, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


היינט איז א גרויסע טאג, 'שלש עשרה מידות', מען קומט שוין נענטער צום הייליגן טאג יום הכיפורים, איך וויל דיר שרייבן עטליכע מנהגים פאר דעם גרויסן טאג:


מארגן ערב יום הקדוש פארטאגס מאכט מען די מנהג פון כפרות, עס איז מיר א גרויסע שמחה אז די יאר וועלן מיר נאכאמאל קענען מקיים זיין אין שטעטל די הייליגע מנהג פון כפרות מיט שוחטים פון אנשי שלומינו.


דער מנהג איז אז ערב יום הקדוש גייען אלע אין מקוה, אויך די משפחות.


ביי חצות טוט מען זיך אן בגדי שבת, מען עסט א סעודה מיט די משפחה, ביי די סעודה דערציילט מען פאר די קינדער ווי שטארק דער אייבערשטער האט אונז ליב, ער וואשט אונז אפ פון אלע עבירות, ער איז אונז מוחל אלע עבירות, און מען רעדט צו די קינדער פון אכטונג געבן נישט צו טשעפען אנדערע, ווייל אויף דעם העלפט נישט יום הקדוש, ביז מען בעט זיך איבער.


דער מנהג איז אז מען צינדט א 'לעבעדיגע לעכט' אין שטוב וואס ברענט א גאנצן טאג.


יום כיפור גייט מען אנגעטון ווייס; א ווייסע קיטל, א ווייסע קאפל, און אויך די פרויען גייען ווייס; א ווייסע טיכל און א ווייסע שירצל.


אז מען ווייסט אז מען האט איינעם מצער געווען - דארף מען יענעם איבערבעטן, ווייל יום הקדוש איז מכפר אויף אלצדינג, אויסער אויף בין אדם לחבירו.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א גמר חתימה טובה.

#7742 - סוכות איז מוהרא"ש'ס זאך
תפילות אויף אידיש, סוכות

בעזרת ה' יתברך - יום ב', י"ד תשרי, ערב סוכות, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


סוכות איז מוהרא"ש'ס זאך, מוהרא"ש'ס יום טוב. מוהרא"ש זאגט, דער רבי האט געזאגט זיין זאך איז ראש השנה, מוהרנ"ת האט געזאגט זיין זאך איז יום הקדוש, דער אייבערשטער איז מוחל יעדן איינעם און מוהרא"ש זאגט: "מיין זאך איז סוכות", ווען מען זעט אז עסן, טרינקען, שלאפן - איז רוחניות אלקות, מען מאכט פון גשמיות – רוחניות, עס ווערט א שילוב פון די צוויי שמות הקדושים הוי"ה אדנ"י, וואס ביידע אינאיינעם איז סוכ"ה, אזוי ווי דער זוהר הקדוש זאגט (תיקוני זוהר, תיקון יג; ועוד) סוכה איז איין און ניינציג אזוי ווי די צוויי הייליגע שמות יאהדונה"י; מען זיצט ארום גענומען מיט די הייליגע אושפיזין, די הייליגע געסט.


מארגן וועלן מיר זוכה זיין צו קענען מקיים זיין די הייליגע מצוה פון שאקלען די ד' מינים, ביים שאקלען זאלסטו זיך מתבודד זיין, ביי אלע זייטן זאלסטו בעטן נאר די איין זאך, זאלסט בעטן: "רבונו של עולם, איך וויל זיין מיט דיר, סיי רעכטס סיי לינקס, סיי פאראויס, סיי ווען איך בין בבחינת עייל, בחינת רצוא, בחינת אם אסק שמים - זאל איך זיין מיט דיר און וויסן אז איך קען גיין העכער און העכער", און ווען דו שאקלסט אונטן זאלסטו וויינען און שרייען: "הייליגער באשעפער געב מיר נאך א געלעגנהייט, איך וויל נישט בלייבן ליגן אין די בלאטע, איך וויל זיין מיט דיר", און ווען דו שאקלסט צו מערב זאלסטו אויך בעטן: "הייליגער באשעפער איך וויל געדענקען אז דו ביסט מיט מיר אפילו אלעס גייט מיר פארקערט".


דאנערשטאג נאכט וועלן מיר זיך צאמקומען לכבוד די יארצייט פון הייליגן רבי'ן, מיר וועלן דאנקען און לויבן דעם אייבערשטן 'אשרינו מה טוב חלקינו ומה נעים גורלינו, אז מיר האבן א רבי וואס האט רחמנות אויף אונז און געבט אונז עצות ווי מיר זאלן קענען זוכה זיין צו זיין דבוק צום אייבערשטן'.


א פרייליכן יום טוב.

#7741 - ווייטער מכבד זיין די עלטערן
כיבוד אב ואם, התחזקות, יום טוב

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת האזינו, ז' תשרי, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


גיי צו דיינע עלטערן און צו דיינע זיידעס און באבעס - זיי זאלן דיר אנווינטשן, און אז מען וועט דיר אריינזאגן וועגן אומאן וכו' - זאלסטו חס ושלום ענטפערן. געב אכטונג נישט מצער זיין דיין טאטע און מאמע, מיט א טאטע מאמע טענה'ט מען נישט, אז דו וועסט נישט ענטפערן, דו וועסט זיי ווייטער מכבד זיין, און פאלגן דעם רבי'ן, ווייטער קומען קיין אומאן און לערנען און דאווענען - וועט זיך אלעס איבערדרייען לטובה, וסוף הכבוד לבוא.


אזוי ווי עס איז געווען ביים הייליגן רבי נתן וועט זיין ביי דיר, מוהרנ"ת האט געהאט שרעקליכע רדיפות פון זיין טאטע, זיין טאטע האט אויפגעהעצט זיין ווייב זי זאל זיך גט'ן פון רבי נתן, און רבי נתן האט געווארט מיט געדולד, ער האט געשוויגן, ער האט ווייטער מכבד געווען זיין טאטע. אלעס וואס זיין טאטע האט אים געזאגט האט ער געפאלגט, אבער דעם רבי'ן האט ער נישט אפגעלאזט, ביז שפעטער פלעגט רבי נתן'ס טאטע זיך אויפשטעלן פאר רבי נתן און אים רופן מיט א טיטל ר', וואס געווענליך א טאטע רופט נישט אן אייגן קינד ר'; ער האט געזאגט פאר רבי נתן: "איך האב אזויפיל נחת פון דיר, דו ביסט מיך אזוי מכבד, דעריבער רוף איך דיר מיט א טיטל ר'".


איך בעט דיר נאכאמאל, גיי נישט אריין אין ויכוחים מיט דיינע עלטערן, גיי אריבער צו זיי, בעט זיי איבער, בעט זיי זיי זאלן דיך בענטשן, און אז מען פארשעמט דיך זאלסטו שטיל בלייבן, און נאכדעם זאלסטו גיין התבודדות און וויינען צום אייבערשטן: "רבונו של עולם פארוואס איז ברסלב אזוי פארשעמט? פארוואס רעדט מען אויפן רבי'ן און אויף זיינע תלמידים אזעלכע לשון הרע?"


ברודער אזוי מוז זיין, אויף צדיקים רעדט מען און מען שפעט, אויף אלע אמת'ע צדיקים איז געווען ליצנות. חכמינו הקדושים זאגן (ירושלמי ברכות ב, ח): "אֵין דוֹר שֶּׁאֵין בּוֹ לֵצָנִים", אין יעדע דור זענען דא לצים; אלע צדיקים האט מען געטשעפעט און מען האט געקריגט אויף זיי, און דאס דארף אריבער גיין אויף אלע מקורבים, מען טשעפעט און מען שפעט, און נאר אזוי קען מען מקבל זיין פון רבי'ן. אזוי ווי דער רבי האט דערציילט (סיפורי מעשיות, מעשה ז' - מזבוב ועכביש) וואס עס האט זיך אפגעטון מיט זיין נשמה איידער זי איז אראפגעקומען אויף די וועלט, ווי דער סמ"ך מ"ם האט געשריגן: "רבונו של עולם, אויב די נשמה קומט אראפ אויף די וועלט, פארוואס האסטו מיך באשאפן?" האט מען אים געענטפערט: "די נשמה מוז אראפ קומען אויף די וועלט, דו גיי און זוך דיר אן עצה", איז ער אוועקגעגאנגען און שפעטער איז ער צוריק געקומען מיט אן אלטיטשקן אן איינגעבויגענעם, זיי האבן געלאכט און געזאגט: "די נשמה קען שוין אראפגיין, מיר האבן שוין אן עצה", מוהרא"ש זאגט אז די עצה זייערע איז ליצנות; מען שפעט פון רבי'ן און פון רבינ'ס מענטשן, פון ברסלב'ער חסידים. דאס איז די עצה וואס דער סמ"ך מ"ם האט קעגן דעם רבי'ן, דורכדעם האלטן זיך מענטשן אפ פון מקורב ווערן צום רבי'ן.


אז דו וועסט מיך פאלגן, דו וועסט ווייטער מכבד זיין דיינע עלטערן, דו וועסט ארויפגיין צו זיי, דו וועסט זיי רופן, דו וועסט זיך פירן ווי מען פירט זיך צו די חשוב'סטע מענטשן פון דער וועלט - וועלן זיי אפלאזן די מלחמה, און עס קען זיין אז זיי וועלן אויך קומען קיין אומאן צום רבי'ן. לאך נישט, ווייל עס זענען דא מעשיות צווישן אנשי שלומינו ווי די עלטערן וואס זענען געווען אין אנהייב מתנגדים - זענען שפעטער געקומען צום רבי'ן און געווארן תלמידים ביים רבי'ן.


זיי זיך מחזק מיט דיינע שיעורים כסדרן, לערן יעדן טאג חומש, משניות, גמרא, הלכה און אזוי ווייטער.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א גמר חתימה טובה.

#7740 - אויסגעבן געלט מיט שמחה פאר מצות
חינוך הילדים, שלום בית, יום טוב, סוכות

בעזרת ה' יתברך - יום א', י"ג תשרי, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


האסט געקויפט עפעס א שיינע מתנה פאר דיין ווייב? קויף א שיינע זאך פאר דיין ווייב לכבוד יום טוב, און געב איר אפאר דאלער זי זאל זיך קענען קויפן קליידער וכדומה, און בעיקר זאלסט העלפן אין שטוב מיט די קינדער; ווארט נישט עס זאל זיך צערייסן חס ושלום אירע נערוון, איינמאל נערוון צערייסן זיך - איז שוין ביטער, העלף איר מיט די קינדער, מאך עס מיט שמחה.


אויך וויל איך דיר בעטן זאלסט נישט קארגן אויף מצוות, קויף די שענסטע ד' מינים און קויף פאר דיינע קינדער ד' מינים; קרעכץ נישט ווען עס קומט צו טון מצוות, עס זאל דיר נישט באנק טון אז די יום טוב קאסט געלט, פאר אלעס איז דא געלט; פאר א קאר, פאר א הויז, פאר מעבל, פאר שיינע זאכן, און אז מיר האבן די זכיה צו קענען טון די מצוות פונעם אייבערשטן - דארף מען זיך פרייען און מיט די גאנצע הארץ אויסגעבן געלט.


מען קען זען אין די בריוו ווי מוהרא"ש שרייבט פאר די וואס ברענגען אים אן אתרוג, מען האט געוואלט ברענגען מתנות, שרייבט מוהרא"ש אז פאר א מצוה דארף מען באצאלן. אזוי ווי עס שטייט אין זוהר הקדוש (שמות, קכח.) אויפן פסוק (שמות כה, ב): "'וְיִקְחוּ לִי תְּרוּמָה מֵאֵת כָּל אִישׁ אֲשֶׁר יִדְּבֶנּוּ לִבּוֹ תִּקְחוּ אֶת תְּרוּמָתִי', הַאי מַאן דְּבָעֵי לְאִשְׁתַּדְּלָא בְּמִצְוָה, וּלְאִשְׁתַּדְּלָא בֵּיהּ בְּקוּדְשָׁא בְּרִיךְ הוּא, אִצְטְרִיךְ דְּלָא יִשְׁתָּדַּל בֵּיהּ בְּרֵיקָנַיָּיא וּבְמַגָּנָא, אֶלָּא אִצְטְרִיךְ לֵיהּ לְבַר נָשׁ לְאִשְׁתַּדְּלָא בֵּיהּ כַּדְקָא יֵאוֹת כְּפוּם חֵילֵיהּ", ווען א מענטש טוט א מצוה דארף מען באצאלן געלט פאר די מצוה, דורכדעם איז מען זוכה צו ווערן נאנט צום אייבערשטן, עיין שם.


מאך א שיינע סוכה, באציר עס מיט די שענסטע נוי סוכה, לייג אריין דיין הארץ אין די מצוות; דיינע קינדער וועלן דאס נאכמאכן, זיי וועלן אויך מאכן שיינע סוכות. טראכט וואס וועט זיין אין יאר תת"ו, אין צוואנציג יאר ארום ווען עס וועלן זיין שווערע נסיונות. געב א גוטע חינוך פאר דיינע קינדער, ווייז זיי אז יום טוב איז די שענסטע זאך פאר דיר, וועלן זיי זיין גוטע ערליכע פרומע אידן.


והעיקר זאלסטו בעטן דעם אייבערשטן: "הטעימנו נא טעם סוכה, רבונו של עולם געב מיר א טעם אין די סוכה. רבונו של עולם, העלף מיר אז די הייליגע אושפיזין זאלן קומען צו מיר אין די סוכה, רבונו של עולם העלף מיר, איך וויל זיין א גאנץ יאר ארומגענומען מיט די שכינה הקדושה".דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#7739 - זיך זייער היטן נישט צו ווערן אין כעס
כעס

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת האזינו, ו' תשרי, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


איך דארף א גרויסע נס, איך מוז באצאלן אלע איינגעשטעלטע, איך וויל דיר בעטן זאלסט בעטן פאר מיר. איך ווייס אז דו מוטשעסט זיך אויך, אבער תפילות קענסטו מיר געבן, און אויך קענסטו גיין נאך געלט; מיר העלפן קענען באצאלן אלע איינגעשטעלטע, אלע זאלן האבן אויף יום טוב.


געב זיך אכטונג פון כעס - בעיקר אין שטוב; דער סמ"ך מ"ם ווערט משוגע יעצט ווען אידן טוען תשובה, ער זעט מיט די אויגן ווי זיין גאנצע ארבעט גייט לטמיון, דעריבער זוכט ער מיט אלע וועגן ווי ער קען אראפווארפן דעם מענטש אין כעס, אים אוועקנעמען פונעם אייבערשטן. בעט איך דיר זייער זאלסט זיך זייער היטן נישט צו ווערן אין כעס, בפרט אין שטוב אויף דיין טייערע ווייב און קינדער - זאלסט נישט אויפהייבן דיין קול צו שרייען חס ושלום, רעד שטיל, רעד ווייך, רעד הארציג, געב אכטונג נישט צו פארלירן די הייליגע טעג.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א גמר חתימה טובה.

#7738 - שיינע ווערטער פאר די ווייב
קדושה, שלום בית

בעזרת ה' יתברך - תשרי, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר


איך פריי זיך זייער צו הערן אז דו לעבסט מיט דיין ווייב מיט ליבשאפט און שלום, און אלעס איז גוט, אזוי ווי אמאל.


מוהרנ"ת האט געזאגט, ער וואלט ווען געדארפט שרייבן בענין שלום בית, בינו לבינה – אן א שיעור; ווייל מיט שלום בית האט מען ריינע מוחין, מיט לעבן מיט ליבשאפט וכו' – ווערט מען געראטעוועט פון עבירות, מען לעבט בטהרה.


עס איז אבער וויכטיג צו וויסן אז דאס וואס די הייליגע חכמים זאגן (יבמות סג.): "דַּיֵּינוּ שֶׁמְגַדְלוֹת בָּנֵינוּ, וּמַצִּילוֹת אוֹתָנוּ מִן הַחֵטְא", אז די ווייב ראטעוועט פון עבירות, דאס איז נישט וואס מען זאגט איר ווען מען וויל פועל'ן וכו', דאס קען צומאל ערגער מאכן, דאס קען מאכן שפירן ווי מען איז גארנישט ווערד פארן מאן, מען איז נאר ווערד פאר שמירה. אויך קען מען טראכטן 'אוי וויי, איך לעב מיט א מאן וואס איז נישט ערליך' וכו'.


דאס וואס די גמרא זאגט – דאס זאגט מען פארן מאן, ער זאל אוועק קוקן פון אלעס וואס באדערט און טראכטן פונעם עיקר; אז מען איז חתונה געהאט איז מען ערליך און אפגעהיטן, איז שוין דיינו, אבער פאר די ווייב ניצט מען אנדערע דיבורים, בפרט אז מען וויל איר מפייס זיין זי זאל אנהויבן רעכענען וכו', און גיין וכו' – ניצט מען שיינע ווערטער, רייכע ווערטער, ליבשאפט ווערטער וכו'.


גלייב מיר, איך קען מאריך זיין, דיר שרייבן צענדליגער בלעטער, אבער מפני הצניעות איז נישט שייך צו שרייבן מער, איך וויל רעדן מיט דיר פנים בפנים.

#7737 - לכבוד די נייע יאר זיך מקבל זיין צו גריסן יעדן
שלום בית, שלום

בעזרת ה' יתברך - תשרי, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר, קרית ברסלב


מאך אביסל צייט יעדן טאג צו שמועסן מיט דיין ווייב, דערצייל איר שיינע זאכן פון וואס דו האסט געלערנט, דערצייל איר אגדות חז"ל. אויך זאלסטו איר דערציילן פון די חיזוק וואס דו האסט געשמועסט מיט אנשי שלומינו, דאס איז נישט אין די איסור וואס חכמינו זכרונם לברכה זאגן (אבות א, ה): "אַל תַּרְבֶּה שִׂיחָה עִם הָאִשָּׁה, בְּאִשְׁתּוֹ אָמְרוּ, קַל וָחֹמֶר בְּאֵשֶׁת חֲבֵרוֹ", מען זאל נישט פארמערן שמועסן מיט א פרוי, אפילו נישט מיט די אייגענע ווייב; די הייליגע חכמים מיינען צו זאגן מען זאל נישט צעברעכן די ווייב, איר דערציילן דורכפעלער, בלבולים און ספיקות וכו', אדער אויב מען האט חלישות הדעת, ווייל דאס קען איר זייער צעברעכן, דאס קען גורם זיין צו "וְסוֹפוֹ יֹורֵשׁ גֵּיהִנּוֹם", אבער חיזוק, אגדות חז"ל, און שיינע זאכן וואס מען האט געשמועסט אין שול – דאס איז א גרויסע מצוה.


אויך זאלסטו זיך אומקוקן אויף אנשי שלומינו, זיי באגריסן, זיי פארגינען א שמייכל. לכבוד די נייע יאר זאלסטו זיך מקבל זיין יעדן איינעם גריסן א גוט מארגן, יעדן גריסן א גוטן טאג, א גוטן אווענט וכו'.


חכמינו זכרונם לברכה זאגן (ברכות ו:): "יקדים לו שלום", מען זאל זיין דער וואס באגריסט ערשט א צווייטן; מי יתן אז צווישן אנשי שלומינו זאל מען דאס נישט קענען מקיים זיין, ווייל אלע וועלן אנהייבן גריסן, מען וועט נאר קענען צוריק גריסן.

#7736 - לכבוד די נייע יאר, עוסק זיין וואס מער אין הפצה
הפצה, שטעטל, ראש השנה, פדיון נפש

בעזרת ה' יתברך - תשרי, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר, וויליאמסבורג


איך האב באקומען די געלט אין אומאן און איך האב געמאכט די פדיון נפש פאר דיר און דיין משפחה, ויהי רצון שימתקו כל הדינים ממך וממשפחתך על ידי פלא עליון.


א גרויסן יישר כח פארן קומען אין שטעטל אויף ראש השנה און דאווענען פארן עמוד, איך האב באקומען גריסן פון די משפחות, נשות אנשי שלומינו, אז די דאווענען איז געווען מיט התעוררות, זיי האבן געהאט א גאר גוטע געפיל ביי די תפילות.


זיי זיך מקבל לכבוד די נייע יאר עוסק זיין וואס מער אין הפצה, פארשפרייטן די קונטרסים, ספרים און גליונות וואס זענען מגלה ומפרסם די אמונה און די עצות פון רבי'ן.


מענטשן זענען זייער צעבראכן, מען דארף אסאך חיזוק, מען ווייסט נישט ווי אזוי זיך צו פירן, און נאר דער רבי האט חיזוק און עצות זיך צו קענען דערהאלטן און זיך נישט פארלירן.

#7735 - נישט דאווענען אין שטוב, אפיס, אדער קאר
שטעטל, ראש השנה, דאווענען, פדיון נפש

בעזרת ה' יתברך - תשרי, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר


איך האב באקומען די טויזנט דאלער פאר פדיון נפש, איך האב געמאכט פאר דיר דעם פדיון ערב ראש השנה ביים רבי'ן, ויהי רצון שימתקו ממך ומאשתך על ידי פלא עליון.


א גרויסן יישר כח פארן מאכן די יאר די מנין אין קרית ברסלב פאר נשות אנשי שלומינו, און פארן ארום גיין צו די געגנטער בלאזן שופר. מיין ווייב האט מיר דערציילט אז דו ביסט געקומען בלאזן שופר פאר זיי.


נעם זיך פאר לכבוד די נייע יאר צו דאווענען די דריי תפילות שחרית מנחה מעריב אין שול, און אז עס איז נישטא קיין מנין זאלסטו נאכאלץ גיין אין שול, נישט בלייבן אין שטוב, אדער אפיס, אדער גאר אין קאר דרייווענדיג וכו' וכו'.

#7734 - קומענדיגע יאר וויל איך פארן דינסטאג פאר ראש השנה
נסיעה, אומאן, שמירת עינים

בעזרת ה' יתברך - תשרי, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר, קרית ברסלב ליבערטי


א גרויסן יישר כח פארן צושטעלן אזעלכע געשמאקע וועגן צו קומען צום רבי'ן קיין אומאן אויף ראש השנה, איך האב זייער הנאה געהאט, עס איז געווען א פארגעניגן צו פארן מיט אנשי שלומינו.


איך האף צום אייבערשטן ענק וועלן צושטעלן אויף קומענדיגע יאר, תשפ"ז, אויך א 'נסיעה' צום רבי'ן.


קומענדיגע יאר וויל איך פארן דינסטאג כ"ו אלול, סעפטעמבער 8 למספרם. ראש השנה געפאלט אום שבת קודש און זונטאג, דארפן מיר ארויספארן דינסטאג פארנאכטס אנצוקומען דאנערשטאג אינדערפרי. לויט ווי איך זע וועלן ענק קענען מאכן צוויי טשארטערס, איינס דינסטאג פארנאכטס און איינס מיטוואך, איך וויל פארן דינסטאג.


זיי שטארק מיט שחרית מנחה מעריב, דאווענען דוקא אין שול, נישט אין שטוב, אין אפיס וכדומה.

#7733 - די מאנשאפט אויפ'ן פליגער זאלן זיין נאר מענער
נסיעה, אומאן, שמירת עינים

בעזרת ה' יתברך - תשרי, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר, מאנסי


א גרויסן יישר כח פארן מאכן א טשארטער צו פארן קיין אומאן אויף ראש השנה, און א באזונדערע יישר כח פארן ברענגען א פליגער אן קיין סקרינס. די וועג איז געווען אזוי רואיג, סיי פאר זיך אליין, מען האט נישט געהאט די נסיונות פון קוקן און סיי פאר אונזערע ריינע קינדער, עס איז געווען א מין רואיגקייט אז מען ווייסט אז די קינדער האבן נישט און קענען גארנישט קוקן.


איין זאך איז א שאד, אז די מאנשאפט זענען געווען גויות; ווען מען דינגט א פליגער קען מען בעטן וואס מען וויל, מען וואלט ווען געדארפט בעטן אז די מאנשאפט זאלן זיין נאר מענער. איך האף צום אייבערשטן און איך בעט דיר אז אויף קומענדיגע יאר און אויף ווייטער, ווען דו וועסט מאכן א טשארטער פאר אונזער חבורה – זאל דאס זיין מיט א פליגער אן קיין סקרינס און די מאנשאפט זאלן זיין מענער.


לכבוד די נייע יאר זאלסטו זיך צוריק באנייען מיט לענען ח"י פרקים משניות, דאס איז מסוגל פאר די נשמה, עס רייניגט און זויבערט עס.

#7732 - מער נישט רייכערן אום יום טוב
אומאן, שיעורים כסדרן, יום טוב, רייכערן

בעזרת ה' יתברך - תשרי, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר, קרית יואל


רייכערן יום טוב איז חילול יום טוב. מוהרא"ש פלעגט זאגן אלע יארן ביי די דרשות אין אומאן אז רייכערן יום טוב איז חילול יום טוב, (איין יאר האט מוהרא"ש זיך אויסגעדרייט צו זיין איידעם הרב משה עסטרייכער שליט"א, א דיין, אים פרעגן אויב עס איז טאקע אזוי).


ביסט געקומען רעדן צו מיר יום טוב, האסט געשטינקען פון צוגארעטליך, דאס האט מיר זייער פארדראסן, דעריבער האב איך נישט געוואלט רעדן מיט דיר. יעצט אז דו זאגסט מיר אז דו נעמסט אויף דיר אז דו גייסט מער נישט רייכערן יום טוב בין איך זייער צופרידן.


עס האט מיר זייער געשטערט אז ביי אונזער בנין רייכערט מען יום טוב.


באניי זיך מיט לימוד ח"י פרקים משניות יעדן טאג, און אויך מיטן זאגן דעם 'יום תהילים'; זיי נישט מוותר אויף די צוויי שיעורים, וועסטו זען גרויסע ישועות בגשמיות וברוחניות.

#7731 - פארדינגען בעטן נאר פאר ווער ס'רייכערט נישט יום טוב
הפצה, אומאן, יום טוב, רייכערן

בעזרת ה' יתברך - תשרי, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר, בארא פארק


איך בין דיר זייער דאנקבאר פארן העלפן צאמנעמען פון אנשי שלומינו וואס וויילן אין אונזער בנין ראש השנה אין אומאן געלט פאר דינגען בעטן.


איין זאך וואס האט מיך זייער געשטערט, אז נאכן אויסרופן אזויפיל מאל אז רייכערן יום טוב איז חילול יום טוב האט מען ווייטער גערייכערט. וויל איך דיר בעטן, אויף קומענדיגע יאר ווען דו וועסט פארדינגען בעטן ביי אונזער בנין זאלסטו נישט פארדינגען פאר ווער עס רייכערט, מען קען נאר דינגען ביי אונזער בנין מיט די תנאי אז מען רייכערט נישט יום טוב. איך וויל מיט דיר איבערגיין די נעמען, איך וויל אונזער בנין, אונזערע ד' אמות זאל זיין ריין און הייליג; פרעג זיך נאך ביי די וואס זענען געווען מיט אונז יארן צוריק, ווען די חבורה איז נאך געווען קליין, איז געשטאנען אויף די קארטלעך צוויי תנאים וואס מען דארף האלטן אינעם בנין, נישט רייכערן און נישט ברענגען קיין אלקאהאל. איך וויל דאס ווייטער אנהאלטן, און נאר מיט די צוויי תנאים קען מען זיין ביי אונז.


לכבוד די נייע יאר זאלסטו זיך מקבל זיין צו עוסק זיין אין הפצה, נעם צאם אפאר בחורים און אפאר אינגעלייט, מען זאל אויסלייגן אין אלע שולן גליונות מידי שבת בשבתו, און אויך דבר יום ביומו – סיי די חינוך גליון, סיי די טעראפי גליון, און די היכל הקודש גליון און אויך די נייע גליון מים רבים.

#7730 - דער מאן איז אין אן ארגאניזאציע פון חסד
שלום בית, חיזוק פאר פרויען, חסד

בעזרת ה' יתברך - תשרי, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


מרת ... תחי', קרית ברסלב


איר דארפט זיך פרייען אז אייער מאן גייט אין אן ארגאניזאציע פון חסד, אפילו עס וועט גיין אויפן חשבון פון זיין אין שטוב, אזוי וועט ער זיין באשעפטיגט מיט גוטע זאכן. ווייל וויסן זאלט איר, יעדער מענטש דארף האבן א זאך ווי דארט איז ער א 'יש', א זאך, אנערקענט וכו', דאס הייסט אויסער זיין ווייב, זיין משפחה, זיין ארבעט, זיינע שיעורים – דארף ער האבן א זאך וואס ער טוט און מאכט און איז אנערקענט, און אויב נישט – קען מען טון נישט גוטע זאכן חס ושלום.


איז גוט אז אייער מאן זאל זיך אנשליסן צו טון גוטע זאכן, חסד, העלפן מענטשן וכו', אפילו ער וועט ארויסגיין פון שטוב וכו'; ווי איידער זיצן מיטן טעלעפאן מרה שחורה'דיג און דערשלאגן, קוקן מאוויס, קליפס, סטעטוס, פאדקעסט וכו', און ווערן א קנעכט פאר די קליפות רחמנא לצלן.


איר זענט נישט די ערשטע פרוי וואס איז געקומען בעטן אז איר מאן זאל נישט זיין אין א חסד ארגאניזאציע און איך האב זיי געזאגט אז זיי זענען נישט גערעכט, לדעתי דארפן זיך פרויען פרייען אז דער מאן איז א וואלענטיר צו טון חסד, ווייל עולם חסד יבנה, ובזכות די אינגעלייט וואס טוען חסד שטייט די וועלט, און מוהרא"ש זאגט, בזכות די הצלה אינגעלייט, שומרים אינגעלייט און חברים, חסד, מצילי אש וכדומה – וועט משיח קומען במהרה בימינו.

#7729 - איך בין מקנא דיין זכות, ווי דו זארגסט פאר דיין טאטע
כיבוד אב ואם, מנין

בעזרת ה' יתברך - תשרי, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר, קרית ברסלב


איך בין מקנא דיין זכות, דיין כיבוד אב ואם, ווי דו זארגסט פאר דיין טאטע, ווי דו העלפסט אים מיט געלט פאר יום טוב, ווי דו געבסט אכטונג אויף זיין כבוד.


בזכות די גרויסע מצוה – וועסטו זוכה זיין צו אלע ברכות און אלע ישועות, ביים אייבערשטן איז די מצוה זייער גרויס. חכמינו זכרונם לברכה זאגן (קידושין ל:): "הִשְׁוָה הַכָּתוּב כְּבוֹד אָב וָאֵם לִכְבוֹד הַמָּקוֹם", דער אייבערשטער וויל מען זאל מכבד זיין עלטערן אזוי ווי מען איז אים מכבד.


מענטשן האבן נישט קיין השגה אין די מצוה, מען איז ליידער מזלזל אין דעם, מען אנטלויפט פון דעם, מען ווארפט עס צו די אנדערע געשוויסטער, און נאר שפעטער ווען עס איז שוין צו שפעט, מען קען שוין נישט טון די מצוה – דעמאלט האט מען חרטה.


זיי זיך מוסר נפש צו דאווענען די דריי תפילות מיט מנין, לכבוד די נייע יאר זאלסטו זיך פארלייגן צו דאווענען די דריי תפילות דוקא אין שול, און אז עס איז שוין נישטא קיין מנין – זאלסטו נאכאלץ גיין אין שול דאווענען.

#7728 - איך האב דיר נישט געזען ראש השנה
ראש השנה, שיעורים כסדרן, דאווענען

בעזרת ה' יתברך - תשרי, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר


במשך די טעג פון ראש השנה ביים רבי'ן אין אומאן זענען אריבער הונדערטער און טויזנטער מענטשן זיך ווינטשן, דאך געדענק איך אז דו ביסט נישט אריבער, נישט ביי פדיון נפש, נישט ביי לשנה טובה און נישט במשך יום טוב, איך האב דיר זייער געוואלט ווינטשן.


איך האב מתפלל געווען פאר דיר, פון אפיס האט מען מיר געגעבן דיין נאמען צו מתפלל זיין פאר דיר פארן העלפן די מוסד צאלן מלמדים, איך האב מתפלל געווען פאר דיר און פאר דיין משפחה.


לכבוד די נייע יאר זאלסטו זיך פארנעמען צו דאווענען אין שול די דריי תפילות שחרית מנחה מעריב, גיין אין שול, זאל זיין וואס זאל זיין, נישט דאווענען אין אפיס, אין שטוב וכו', אוודאי זאלסטו לכתחילה דאווענען מיט מנין, אבער אויך אויב עס איז שפעט, עס איז נישטא קיין מנין – זאלסטו נאכאלץ גיין אין א שול דאווענען, וועסטו האבן גרויס שפע מיט הצלחה.


זע צו לערנען יעדן טאג חומש, משניות, גמרא, הלכה, און דעם רבינ'ס ספרים, דאס בלייבט, דאס נעמט מען מיט.

#7727 - איך האב דיר געוואלט ווינטשן ראש השנה ביים רבי'ן
מעביר סדרה

בעזרת ה' יתברך - תשרי, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר, קרית ברסלב


איך האב דיר זייער געוואלט ווינטשן ראש השנה ביים רבי'ן, סיי ביי פדיון נפש און סיי ראש השנה ביינאכט ווען מען ווינטשט זיך לשנה טובה, איך האב דיך אבער נישט געזען, אבער וויסן זאלסטו אז איך האב געבעטן פאר דיר און דיין ווייב בפרטיות, איך האב מזכיר געווען ענקערע נעמען ענק זאלן זוכה זיין צו ישועות.


לכבוד די נייע יאר זאלסטו זיך מקבל זיין מעביר סדרה זיין יעדע וואך די פרשת השבוע, קענסט שוין אנהייבן בראשית אום יום טוב סוכות, לערן יעדן טאג אביסל חומש מיט תרגום, טייל איין די פרשה לויט די טעג פון די וואך, זונטאג ביז שני, מאנטאג ביז שלישי, און אזוי ווייטער.


א זיסע ליכטיג יאר.

#7726 - לכבוד די נייע יאר, מעביר סדרה זיין יעדע וואך
משניות, מעביר סדרה

בעזרת ה' יתברך - תשרי, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר


איך וויל דיר ווינטשן לכבוד די נייע יאר א גוט געבענטשט יאר פאר דיר, פאר דיין ווייב און פאר דיינע קינדער, זאלסט האבן א זיסע ליכטיגע יאר מיט אלעס גוטס.


לכבוד די נייע יאר זיי זיך מקבל מעביר סדרה זיין יעדע וואך, טייל איין די פרשת השבוע לויט די טעג פון די וואך, (קענסט שוין אנהייבן פרשת בראשית חול המועד סוכות), זונטאג ביז שני, מאנטאג ביז שלישי, און אזוי ווייטער.


אויך זאלסטו זיך מאכן א שיעור אין משניות, לערן יעדן טאג כאטש איין פרק משניות אפילו אן פארשטיין, נאר זאג די ווערטער, ווייל דורך תורה ווערט ליכטיג אין אלע בחינות, די שלום בית ווערט ליכטיג, די פרנסה ווערט ברייט, דער מענטש ווערט פרייליך, אלעס ווערט גוט.