בריוון פונעם ראש ישיבה שליט"א

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת ואתחנן, י"ב מנחם-אב, שנת תשפ"ה לפרט קטן

לכבוד ... נרו יאיר

קוק נישט קיין מאוויס, ווארף ארויס פון שטוב די כלים טמאים, מאוויס ברענט אויס די מח, מאוויס פאר'סמ'ט דעם מענטש, מאוויס הרג'עט. דער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק א', סימן רמב), עס איז דא א קליפה וואס ווערט אנגערופן 'אריך אנפין', וואו מען קוקט נאר זעט מען שמוץ און ניאוף, דאס איז די קליפה פון קוקן מאוויס, וואס ווער עס פאלט אריין אין דעם איז אין א גרויסע סכנה, מען ווערט משוגע, מען פארלירט די מח. אזוי ווי די פסוק זאגט (דברים כח, לד): "וְהָיִיתָ מְשֻׁגָּע מִמַּרְאֵה עֵינֶיךָ אֲשֶׁר תִּרְאֶה", דו וועסט משוגע ווערן פון וואס דו וועסט זען, און מוהרא"ש זאגט דאס מיינט מען קוקן מאוויס פון עבירות, די קליפס וואס מען זעט עבירות, דער וואס קוקט אין דעם ווערט משוגע.

איך בעט דיר נאכאמאל, ווארף אוועק די כלים אויף וואס דו קוקסט עבירות - וועסטו מער נישט ליידן פון די אלע גייסטישע צרות. ווייל דער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק א', סימן לו), מערסטנס פון די גייסטישע קרענק - קומט פון תאוות ניאוף, פון זיך מפקיר זיין די אויגן רחמנא לצלן; דורך קוקן עבירות פארלירט מען די אמונה, און אז מען האט נישט קיין אמונה - ווערט מען משוגע; בעט איך דיר - קוק נישט קיין עבירות, לייג א שטארקע פילטער אויף דיין טעלעפאן.

אויך זאלסטו זאגן משניות, ווייל די אלע וואס זענען נעבעך אראפגעפאלן אין עבירות רחמנא לצלן, אין גיהנום פון פגם הברית - קען משניות זיי ראטעווען און ארויסנעמען פון גיהנום. ווייל עס ווערט געברענגט (מדרש תלפיות אות אל"ף, סוף ענף "אפוד") אז אשר בן יעקב זיצט ביים טויער פונעם גיהנום און לאזט נישט אריין די אלע וואס האבן געלערנט אסאך משניות; אזוי אויך די וואס זענען שוין אנגעקומען אין גיהנום, בזכות לימוד משניות גייט מען ארויס פון גיהנום, דאס מיינט מען אויך די גיהנום פון די וועלט, פון טון עבירות רחמנא לצלן, און דאס וואס דער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק א', סימן א), מען קען נישט מכניע זיין דעם יצר הרע וואס מאכט משוגע דעם מענטש צו טון עבירות, נאר דורך לערנען תורה, דער רבי זאגט אז די תורה איז ווי א שטעקן, די תורה איז ווי די אות ו', דאס מיינט מען ו' סדרי משנה, מיט די משניות שלאגט מען די רוח שטות און מען ווערט נארמאל, מען ווערט אויסגעהיילט פון אלע גייסטישע פראבלעמען.

קומענדיגע וואך פרשת עקב וויל איך דו זאלסט נעמען א טייל אין די יערליכע קאמפיין וואס מיר נעמען צוזאמען צדקה פאר די מוסדות, איך וויל דו זאלסט זיין א חלק פון די קאמפיין, נישט שטיין פון דער זייט, אלע דארפן ברענגען צדקה, סיי די מענער און סיי די פרויען, אלע זאלן רופן באקאנטע אן קיין בושה, דאס טוט ראטעווען פון הרהורי ניאוף, צדקה טוט ראטעווען פון די תאוה.

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת ואתחנן, י"א מנחם-אב, שנת תשפ"ה לפרט קטן

לכבוד ... נרו יאיר

מאך שוין דיינע פלענער צו זיין אין אומאן ראש השנה ביים רבי'ן. דער הייליגער רבי זאגט (חיי מוהר"ן, סימן תג): "רֹאשׁ הַשָּׁנָה שֶׁלִּי עוֹלֶה עַל הַכֹּל", זיין ביי מיר ראש השנה איז גרעסער פון אלעס, "וְהָיָה פֶּלֶא אֶצְלִי, מֵאַחַר שֶׁהַמְּקֹרָבִים שֶׁלִּי מַאֲמִינִים לִי", און עס איז מיר א וואונדער אויף מיינע מענטשן וואס גלייבן אין מיר, "וְלָמָּה לֹא יִזָּהֲרוּ כָּל הָאֲנָשִׁים הַמְקֹרָבִים אֵלַי, שֶׁיִּהְיוּ כֻּלָּם עַל רֹאשׁ הַשָּׁנָה", פארוואס זאלן זיי נישט רעדן צו אלעמען מען זאל קומען צו מיר אויף ראש השנה, "אִישׁ לֹא יֵעָדֵר" קיינער טאר נישט פעלן, "כִּי כָּל עִנְיָן שֶׁלִּי הוּא רַק רֹאשׁ הַשָּׁנָה", ווייל מיין גאנצע זאך איז ראש השנה, "וְהִזְהִיר לַעֲשׂוֹת כְּרוּז, שֶׁכָּל מִי שֶׁסָּר אֶל מִשְׁמַעְתּוֹ וּמְקֹרָב אֵלָיו יִהְיֶה עַל רֹאשׁ הַשָּׁנָה אֶצְלוֹ, לֹא יֶחְסַר אִישׁ, וּמִי שֶׁזּוֹכֶה לִהְיוֹת עַל רֹאשׁ הַשָּׁנָה רָאוּי לוֹ לִשְׂמֹחַ מְאֹד מְאֹד", דער רבי האט געהייסן מאכן א כרוז אז אלע זאלן קומען צו זיין ראש השנה, נאך האט דער רבי געזאגט, אז ווער עס קומט צו אים אויף ראש השנה דארף זיין פרייליך א גאנץ יאר.

וואו גייסטו איינשטיין ראש השנה? געב זיך אכטונג צו זיין מיט ערליכע מענטשן. אויך זאלסטו זיך אכטונג געבן נישט צו זיין צווישן לצים וואס וועלן דיר אוועק מאכן די לימודים פון היכל הקודש, ווייל מען קען פארלירן די תמימות און אפלאזן דאס לערנען אויפן סדר דרך הלימוד און אפלאזן דאס תמימות; צוליב דעם האבן מיר געבויט דעם בנין אין אומאן, ווען מוהרא"ש האט מיר געזאגט: "געב אכטונג וואו די בחורים פון ישיבה וועלן זיין אין אומאן, זיי זאלן נישט זיין מיט די לצים וואס מאכן חוזק און א געשפעט פון היכל הקודש".

קומענדיגע וואך פרשת עקב וועט זיין ביי אונז א וואך וואס אלע אנשי שלומינו וועלן גיין נאך געלט, איך פארלאנג פון יעדן איינעם אן אויסנאם, זאל גיין נאך געלט. מען קען נישט זיין אין די קהילה נאר אז מען איז עוסק אין גיין נאך געלט, סיי מיט רופן באקאנטע, און סיי מיטן גיין אין שולן, אין הייזער וכו'.

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת ואתחנן, י' מנחם-אב, שנת תשפ"ה לפרט קטן

לכבוד ... נרו יאיר

דעם זומער בין איך אין קרית ברסלב, עס איז ממש א מחי' צו זיין דא מיט אנשי שלומינו. אינדערפרי לערנען מיר דעם בלאט גמרא אינאיינעם, צווישן די ביימער און די גראז, הינטן פון שול; עס איז אזוי געשמאק, עס איז נישטא עפעס בעסערס, הלואי וואלסטו אויך געלערנט יעדן טאג די בלאט גמרא, דאס וועט זיין א גוטע הכנה פאר די הייליגע טעג, ווייל די בעסטע הכנה פאר די הייליגע טעג איז לערנען גמרא. אזוי ווי מוהרא"ש זכותו יגן עלינו האט דערציילט, דער הייליגער רבי אלימלך פון ליזענסק זכותו יגן עלינו האט באשטימט זיין תלמיד דער הייליגער רבי מענדעלע מרימנוב זכותו יגן עלינו זאל זיין בעל תפילה ראש השנה ביי אים אין שול, און איין יאר האט דער צדיק רבי מענדעלע זכותו יגן עלינו זיך באהאלטן, ער האט נישט געוואלט זיין דער בעל תפילה, און דער הייליגער רבי אלימלך פון ליזענסק האט נישט געוואלט מען זאל צושיקן א צווייטן, ער האט געזאגט מען וועט נישט דאווענען ביז מען וועט אויפזוכן דעם רבי מענדעלע.

אלע תלמידים האבן זיך ארויסגעלאזט זוכן דעם רבי מענדעלע, ביז מען האט אים געטראפן, מען האט אים געזאגט: "דער רבי לאזט נישט קיינעם צוגיין צום עמוד, דער רבי זאגט ער ווארט אויף דיר"; דער רבי ר' מענדעלע האט נישט געהאט קיין ברירה, ער איז צוגעגאנגען צום עמוד, און נאכן דאווענען האבן אלע זייער געמוטשעט דעם רבי מענדעלע ער זאל זאגן פארוואס ער האט נישט געוואלט צוגיין צום עמוד. האט ער געזאגט, ער האט מקובל, ווער עס ווערט אויסדערוועלט צו זיין בעל תפילה אין די ימים נוראים מוז לערנען גמרא יעדן טאג פון ט"ו באב, און היות די יאר איז אים געווען זייער שווער די נסיעה פון פריסטיק קיין ליזענסק, און ער האט נישט געלערנט יעדן טאג גמרא, האט ער נישט געוואלט צוגיין צום עמוד, ביז דער רבי אלימלך האט אים געהייסן האט ער געדארפט פאלגן; זעט מען ווי גרויס און הייליג איז לערנען גמרא.

דאס וואס מען קריגט אויפן רבי'ן הויבט זיך נישט אן יעצט, אזוי גייט עס, אלע יארן האט מען גערעדט אויף ברסלב'ע חסידים, אויך אויפן רבי'ן האט מען געקריגט, ווען באמת קריגט קיינער נישט אויף ברסלב, אזוי ווי דער רבי זאגט (שיחות הר"ן, סימן קפב): "עָלַי אֵין חוֹלְקִים כְּלָל, רַק הֵם חוֹלְקִים עַל מִי שֶׁעָשָֹה כַּךְ כְּמוֹ שֶׁבּוֹדִים הַחוֹלְקִים עָלָיו, וְעַל אִישׁ כָּזֶה בְּוַדַּאי רָאוּי לַחֲלֹק", אויף מיר קריגט מען נישט, מען קריגט אויף אזא איינעם וואס האט געטון דאס וואס זיי זאגן אויף מיר אז איך האב עס געטון, און אויף אזא איינעם דארף מען טאקע קריגן.

מניעות דארף זיין, מען קען נישט קומען צום רבי'ן נאר אז מען ברעכט דורך די מניעות, דער רבי האט דאס געברענגט, דער רבי האט געוואלט עס זאל זיין מחלוקת. ווען דער רבי איז צוריק געקומען פון די הייליגע נסיעה קיין ארץ ישראל האט ער געזאגט פאר אנשי שלומינו, איך האב פאר אייך געברענגט א מתנה – "מחלוקת", פון היינט אן וועט מען קריגן אויף אונז. דער רבי האט געזאגט (חיי מוהר"ן, סימן תב): "איך האב די כח אראפצונעמען פון מיר אלע מחלוקת, איך האב בכח צו מאכן אז די גאנצע וועלט זאל קומען צו מיר און זינגען 'יחי אדונינו מורינו ורבינו', אבער איך וויל דאס נישט ווייל עס איז דא מדריגות וואו מען קען נישט אנקומען דערצו נאר דורך בזיונות", דורכדעם וואס מען טשעפעט און מען שפעט - איז דער מענטש ביי זיך צעבראכן, עס פאלט אוועק דער 'איך', עס איז נישטא דער 'מיך', 'זיך'; דאס האט דער רבי געוואלט.

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת דברים, ה' מנחם-אב, שנת תשפ"ה לפרט קטן

טייערער ... נרו יאיר

איך וויל דיך מחזק זיין אויף די זאך וואס דיין ווייב ערווארט פון דיר, אביסל שמועסן, רעדן, אויסהערן.

חכמינו זכרונם לברכה זאגן (סוטה כ:): "רוֹצֶה אִשָׁה בְּקַב וְתִּפְלוּת", א פרוי וויל ענדערש ווייניג געלט, ווייניג עסן, אבער אסאך שמועסן, פארברענגען, רעדן, אויסהערן, "מִתִּשְׁעָה קַבִּין וּפְרִישׁוּת", פון אסאך עסן, אסאך געלט, און נישט לעבן אינאיינעם.

מיט די בריוו מיין איך דיר נישט צו קלאפן, חס ושלום, דו ביסט א גוטע מאן, א גוטע מענטש, איך האלט פון דיר, די זאך איז נאר אז א פרוי דארף מער דאס שמועסן ווי א מאן, זי וויל רעדן, אויסשמועסן, אויסקנעטן, און אז מען געבט זיי דאס – מאכט מען זיי פרייליך, און אז די ווייב איז פרייליך – איז דאך גאר גוט; דאן איז די משפחה פרייליך, און אזוי ווערט דער מאן פרייליך, און עס גייט ווי א רינג, שטערקער און שטערקער.

דעריבער זאלסטו פרובירן צו מאכן צייט צופרי און ביינאכט רעדן צו דיין ווייב, ובעיקר אויסהערן.

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת דברים, ה' מנחם-אב, שנת תשפ"ה לפרט קטן

...

איך הער אז דו רעדסט צו די בחורים טאג און נאכט פון שידוכים און דיין ווייב רעדט צו די מיידלעך פון בית פיגא פון שידוכים. איך וויל דיך ווארענען; אדער הערסטו אויף, אדער וועל איך ענק מוזן פארשיקן פון אונזער קהילה.

איך האב אזא צער, איך פלאג זיך אזוי צו האלטן מיינע תלמידים ותלמידות ריין און הייליגן, און יעדע שטיק צייט קומט איינער און פארשטינקט די פלאץ מיטן אריינברענגען צווישן די קינדער רעדן פון שידוכים.

איך ווארן דיך און איך ווארן דיין ווייב אויב ענק וועלן רעדן א ווארט פון א שידוך; און איך בין נישט מוחל די וואס ברענגען אריין אין די ריינע תלמידים ותלמידות די סארט שמועסן.

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת דברים, ה' מנחם-אב, שנת תשפ"ה לפרט קטן

טייערער ... נרו יאיר, קרית ברסלב

דיין ווייב רעדט זיך אפ אז זי איז אזוי איינזאם, זי האט נישט קיין שכנים וכו'; וויל איך דיר בעטן דו זאלסט רעדן צו די הנהלה, אדער זאל מען ברענגען אויף דיין גאס נאך אידישע שכנים אדער זאלסטו זיך אריבער ציען אויף א גאס וואו עס וואוינען נאך אידן.

זאג פאר ... און ... אז דאס איז נישט קיין עסק פון ווארפן משפחות צו מזרח מערב צפון דרום, עס איז גענוג די גלות וואס מען האט אונז צעזייט אין די ד' כנפות הארץ, מען דארף נישט מאכן א גלות בתוך גלות, עס האט נישט קיין זין צו וואוינען אפגעטיילט, אפגעשיידט.

איך בין נישט צופרידן פון דעם, אדער ברענגען זיי נאך אידישע משפחות דארט, אדער קומען ענק וואוינען צווישן אידן.

איך גיי רעדן צו די ועד המוסד זיי זאלן קלאר אויסשמועסן מיט אלע משפחות אז מען וועט נישט צושטעלן טראנספארטאציע פאר אזעלכע פעלער.

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת דברים, ד' מנחם-אב, שנת תשפ"ה לפרט קטן

מרת ... תחי'

בנוגע עסן פת שחרית וכו'; ביי אייך איז אנדערש, ווייל אז מען ווערט שוואך און די מאגן טוט וויי ווען מען עסט ברויט – איז פארקערט, זאל מען נישט עסן ברויט, נאר יוצא זיין פת שחרית מיט אזא עסן וואס דער מענטש קען פארנעמען, וואס די מאגן טוט פארדייען.

בנוגע גיין באזוכן עלטערן; עס פעלט נישט אויס צו גיין אינמיטן טאג וכו', אפילו ווען דער מאן ארבעט אלע טעג – קען מען גיין פארנאכטס. מען לייגט שלאפן די קליינע קינדער און מען בעט די עלטערע קינדער אכטונג צו געבן און מען כאפט זיך אריבער פאר א פופצן צוואנציג מינוט, מען שמועסט אביסל מיט טאטע מאמע, מען דערציילט זיי נחת פון די אייניקלעך, און אזוי קען מען דאס טון טעגליך (ווען מען וואוינט אין די זעלבע שטאט), און וועכנטליך (ווען מען וואוינט אין שטאט נעבן די אנדערע).

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת דברים, ד' מנחם-אב, שנת תשפ"ה לפרט קטן

טייערע ... נרו יאיר

האסט א זכות אז דו העלפסט דער רבי מיטן טראגן די עול ביים קיאסק, אין באזאר, און נאך.

איך וויל דיר בעטן זאלסט מאכן עפעס א וועג אז די אלע באקסעס און בעגס קליידער וואס מענטשן ברענגען – זאל מען אריינלייגן אין א שטוב וואו מען קען נישט אריינגיין (אפשר מאכן א האלבע טיר), ווייל זייער אסאך מאל, די מענטשן וואס ברענגען קליידער רייסן אויף באקסעס און בעגס צו זוכן נייע פרישע קליידער וואס עס איז נאכנישט אויסגעלייגט אויף די פאליצעס (שעלפס), און ווען די ווייבלעך וואס זענען זיך מתנדב (וואלענטירן) קומען מסדר זיין די נייע קליידער – איז די ארבעט זייער שווער, עס ליגן איבערגעדרייטע באקסעס, אויסגעגאסענע וועש.

דעריבער וויל דיך דיר בעטן זאלסט אויפקומען מיט אן עצה ווי אזוי מען קען מאכן מען זאל ברענגען קליידער, וועש וכדומה, אבער מען זאל נישט קענען צוקומען אויסצופאקן, אז די ארבעט זאל זיין גרינג און מסודר.

הויב אן דיין טאג מיט התבודדות, גיי א שפאציר צווישן די ביימער, דאנק דעם אייבערשטן פאר דיין התקרבות צום רבי'ן.

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת דברים, ד' מנחם-אב, שנת תשפ"ה לפרט קטן

טייערער ... נרו יאיר

יעצט ווען עס קומט די ערשטע יארצייט פון דיין טאטע עליו השלום איז ריכטיג זאלסט זיך אריבער כאפן קיין לאנדאן צו זיין אויף די יארצייט ביי זיין ציון; קוק נישט אויף די געלט פון די טיקעט, ווייל אין די טאג פון די יארצייט קומט די נשמה אראפ, און די קינדער און אייניקלעך קענען זיך אויסבעטן און זען ישועות.

זאלסט זיך ארויפווארפן אויפן ציון און וויינען: "טאטע טאטע איך בין אזוי פארקלעמט, טאטע טאטע איך דארף ישועות מיט פרנסה, נחת פון די קינדער, און ישוב הדעת, שלוות הנפש, שמחת החיים"; זאלסט דארט וויינען און שרייען: "טאטע טאטע העלף מיר".

דיין טאטע איז דאך אריבער די גיהנום פון די נאציס ימח שמם, צדיקים האבן געזאגט אז די וואס זענען אריבער די גיהנום די וועלן נישט דארפן נאכאמאל גיין אין גיהנום, דיין טאטע קען דיר העלפן.

טו עס פאר דיר, פאר דיין טאטע און פאר דיינע קינדער...

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת דברים, ד' מנחם-אב, שנת תשפ"ה לפרט קטן

מרת ... תחי'

דאס וואס איר זאגט, איר ווילט באקומען אלע ברכות פארן זיך אנטון א טיכל; וויסן זאלט איר, דאס גיין בצניעות, מיט א טיכל – דאס אליין ברענגט אלע ברכות, איר דארפט נישט מיינע ברכות, די תורה בענטשט די פרוי וואס גייט אנגעטון איידל, מיט א צוגעדעקטע קאפ וכו', מיט ערליכע און הייליגע דורות, די שכינה הקדושה רוט ביי איר, די שלעכטע רוחות אנטלויפן, און אזוי ווייטער.

הויבט אן אייער טאג מיט ברכת השחר, פון מודה אני ביז נאך די יהי רצון פון שתצלינו היום מעזי פנים... ומדינה של גיהנום, נאכדעם ליינט קריאת שמע און זאגט די אני מאמין. און ביי ברכת השחר, ביי די ברכות פון הנותן לשכוי... שלא עשני גוי – דארף מען שטיין.

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת דברים, ד' מנחם-אב, שנת תשפ"ה לפרט קטן

טייערער ... נרו יאיר

איך וויל דיר בעטן דו זאלסט אריינקומען אין די הנהלה ביי אונז אין די קהילה, קהילת היכל הקודש דחסידי ברסלב בארצות הברית, ווערן א חבר הנהלה.

עס איז א שווערע אמט, מען טוט טאג און נאכט פאר די ציבור און ווייניג זענען מכיר טוב, בעיקר האט מען טענות (און דאס איז פארוואס איינער פון די חברי הנהלה האבן זיך ארויסגעצויגן), אבער פון די אנדערע זייט איז די שכר אויבן אין הימל זייער גרויס, און אויך אויף די וועלט מאכט מען א 'מי שברך' יעדע וואך אין שול: "וכל מי שעוסקים בצרכי ציבור באמונה", די אלע וואס טוען פארן ציבור מיט באגלייבטקייט אן קיין אינטערעס, אן קיין עוולות, "הקדוש ברוך הוא ישלם שכרם", דער אייבערשטער זאל זיי באצאלן, "ויסיר מהם כל מחלה", און אוועק נעמען פון זיי אלע קרענק, "וירפא לכל גופם", און אויסהיילן זייער קערפער, "ויסלח לכל עוונם", און זיי מוחל זיין אויף זייערע זינד, "וישלח ברכה והצלחה בכל מעשי ידיהם, ונאמר אמן".

אז דו וועסט מיר זיין געטריי און מיר העלפן – וועסטו נישט חרטה האבן נישט בזה און נישט בבא.

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת דברים, ד' מנחם-אב, שנת תשפ"ה לפרט קטן

טייערע ... נרו יאיר

איך באוואונדער דיך ווי דו דערהאלסט זיך, ביסט איינער אליין, אן משפחה, און אזוי לאנג ווארטסטו אויף דיין שידוך און דו ביסט שטאלץ מיט דיין בארד און פיאות, דו ביסט שטאלץ מיט דיין אידישקייט, דו דאווענסט די דריי תפילות יעדן טאג, דו לערנסט דיינע שיעורים כסדרן; איך באוואונדער דיך.

איך בעט דיר זייער דו זאלסט זיך ווייטער האלטן שטארק, זאלסט נישט אפלאזן פון דיינע גוטע מעשים.

איך האף צו זיין דיין שדכן און דיך באגלייטן דיין לעבן ווי א טאטע און ווי א מאמע.

מען פארט שוין כמעט צום רבי'ן אויף ראש השנה, וועלן מיר זיך קענען אויסגיסן דאס הארץ און אראפלייגן ביים ציון די שווערע זעק און פעק און אהיים ברענגען נאר ישועות.

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת דברים, ד' מנחם-אב, שנת תשפ"ה לפרט קטן

מרת ... תחי'

די קומענדיגע יאר זאלט איר נישט צוריק קומען אין בית פיגא, איר דארפט זיך אפרוען, איר דארפט קומען צו זיך פון אייער געבוירענער בכור; רוט זיך אפ פאר א יאר און נאכדעם וועט איר צוריק קומען זיין א טיטשער.

דא און דארט ווען מען זוכט א 'במקום' צו איבערנעמען א טיטשער פאר א טאג צוויי וכו', דאס קענט איר טון, דאס איז נישט אזוי שווער פארן מח.

צעברעכט זיך נישט, זייט פרייליך, יעדע זאך האט איר צייט, יעצט איז א צייט פון זיך אפרוען און זיין א מאמע פאר אייער קינד.

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת ואתחנן, י' מנחם-אב, שנת תשפ"ה לפרט קטן

טייערער ... נרו יאיר

צו האבן שלום בית דארף מען געדענקען וואס מוהרא"ש האט אונז שטענדיג געזאגט, מען זאל נישט זוכן צו זיין גערעכט, נאר זוכן צו זיין קלוג, ווייל נאר אזוי קען מען האבן שלום בית; אז מען געבט נאך, מען איז א מוותר, מען קען זיך איינבייגן די קאפ, און נישט זיין גערעכט, נאר אזוי איז דא א שאנס צו האבן א זיסע שלום בית.

טייערער ברודער, זוך נישט צו זיין גערעכט, אוי ואבוי ווען מען זוכט צו זיין גערעכט, מען לעבט אפ א ביטערע לעבן און מען ווייזט אויף יעדן איינעם אז מען איז גערעכט, וואו מען גייט און וואו איז מען יעדן איינעם מסביר ווי גערעכט מען איז און ווי נישט גערעכט די ווייב איז; און? וואס איז יעצט? יעצט איז שוין גוט? יעצט איז פיין? ניין, גארנישט טוישט זיך נישט, מען ליידט ווייטער, ווייל מען וויל נישט איינבייגן די קאפ פארן אייבערשטן.

איך בעט דיר ליבער ברודער, פון היינט זאלסטו זיין קלוג און נישט זוכן צו זיין גערעכט; וועסטו נאך זוכה זיין צו א גוטע זיסע שלום בית, ווי צוויי טויבעלעך אין א זיסע חלום.

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת ואתחנן, י' מנחם-אב, שנת תשפ"ה לפרט קטן

מרת ... תחי'

וויסן זאלט איר, אייער מאן איז אריבער פון זיין טאטע שרעקליכע פיין, זיין טאטע איז א רוצח, ער האט אים אזוי געפייניגט ביז ער האט אים פארברענט זיין מח, און יעדע מאל איר וועט רעדן צו אייער מאן, אויב וועט ער שפירן ווי איר האלט אים פאר – וועט ער גלייך אנהויבן מיט ליגנט וכו', אזוי ווי אלס קינד און אלס בחור; דאס טוט ער נישט פאר שלעכטס, ער טוט דאס נישט אייך אויסצושפילן, דאס פאסירט פון זיך אליין, פון געוואוינהייט וכו'.

איר וויינט, איר דארפט א מאן, איר שפירט ווי איר לעבט אן א מאן, איר שפירט ווי איר האט נאך א קינד אין שטוב, איר זענט אויס מענטש, איר זאגט איר קענט נישט ווייטער אזוי אנגיין; טייערע מרת ..., איר זאגט דאך אזוי גוט, איר אליין זאגט די עצה, איר שפירט ווי איר לעבט מיט נאך א קינד, איז וואס טוט איר ווען אייער קינד פירט זיך אזוי אויף, זאגט ליגנט, דרייט ארום? וואלט איר נישט אוועק געווארפן די קינד, נאר געקוקט אויף די מעלות און געזוכט די פינטלעך גוטס, און ערווארטעט אז זיין ווייב זאל לעבן שיין מיט אים, אזוי אויך מיט אייער מאן, זוכט דאס גוטס, און דאנקט דעם אייבערשטן אז ער איז א גוטער, א ווייכער, א גוט הארץ, ער האט טאקע נישט די שטארקקייט וכו', אבער ער איז דאך פול מיט מעלות; אז איר וועט אזוי טון – וועט זיך אלעס איבער דרייען לטובה.

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת ואתחנן, י' מנחם-אב, שנת תשפ"ה לפרט קטן

טייערער ... נרו יאיר

ברוכים הבאים בשם ה', איך פריי זיך אז אזא חשוב'ע משפחה איז געקומען וואוינען ביי אונז אין שטעטל, דער אייבערשטער זאל העלפן מיר זאלן ביידע הנאה האבן איינער פון צווייטן, דו זאלסט דא קענען אויפציען דיינע קינדער און אייניקלעך מיט יראת שמים און אמונה מיטן רבינ'ס עצות און חיזוק, און זען נאר נחת ביי די קינדער און אייניקלעך.

איך וויל בעטן אויב דו קענסט מיר העלפן עפענען א בית השחיטה מיט ברסלב'ע שוחטים און ברסלב'ע בודקים, וואו אלעס וועט צוגיין מיט תפילה והתבודדות, מען וועט באקוקן די חלף מיט תפילה און מיט טרערן, מען וועט שחט'ן מיט דביקות בה', ווייל אנשי שלומינו קוקן זייער ארויס צו עסן פלייש נאר פון שוחטים וואס לעבן מיטן רבינ'ס עצות, מיטן רבינ'ס יראת שמים.

לאז מיר וויסן מיט וואס איך קען העלפן די זאך זאל צושטאנד קומען.

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת ואתחנן, י' מנחם-אב, שנת תשפ"ה לפרט קטן

טייערער ... נרו יאיר

איך וויל דיר נאכאמאל מחזק זיין דו זאלסט מיר העלפן מיט די ישיבה. די מוסדות האבן זיך שיין אוועק געשטעלט, די חדר פירט דער מנהל און בית פיגא פירט די מנהלת, יעצט איז געקומען די צייט אוועק צו שטעלן די ישיבה. איך וואלט זיך זייער געפרייט אז דו זאלסט זיין דער מנהל, אבער דאס קען נישט גיין מיט נאך זאכן, אז דו נעמסט אויף דיר זיין מנהל מיינט דאס אז אלעס אנדערש פון ישיבה איז א טפל, און די ישיבה איז דער עיקר.

דערפאר ווארט איך צו הערן פון דיר אויב דו ווילסט פירן די ישיבה. מיר עפענען יעצט נאך א כתה, עס קומט ארויף פון תלמוד תורה א כתה בחורים, און איך וויל און איך ערווארט פון זיי שיינע זאכן, זיי זאלן אויסוואקסן ערליכע אידן.

אויב דו ווילסט זיין מנהל דארפסטו מודיע זיין אלע עלטערן אז מען דארף זיך פריש איינשרייבן, עס גייט נישט אויטאמאטיש, איך וויל די רעגיסטראציע זאל זיין פנים בפנים, דער טאטע זאל אראפקומען אין אפיס און זיך אויסנעמען די תנאים וואס מיר ווילן און וואס מיר פארלאנגען, אזוי וועלן מיר קענען מצליח זיין.

איך ווארט אויף א תשובה.

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת ואתחנן, י' מנחם-אב, שנת תשפ"ה לפרט קטן

... נרו יאיר, קרית ברסלב

אפאר עלטערן זענען געקומען צו מיר מיט א טענה אז זייערע קינדער קומען אהיים און ווילן נישט גיין אין חדר, זיי זאגן דו שלאגסט די קינדער. איין טאטע האט מיר געזאגט אז ער גייט דיר געבן מכות פארן שלאגן זיין קינד שוין אפאר מאל דעם זומער.

איך וויל דיר קלאר מאכן, ביי מיר קענסטו מער נישט זיין קיין מלמד אויב דו שלאגסט די קינדער. מוהרא"ש האט א גוטע ארבעט פאר א מלמד וואס שלאגט קינדער, צו ארבעטן ביי די מיסט (וואס ווער עס ווייסט ווי די ארבעטערס ווארפן די קאנעס מיט רציחה); מוהרא"ש זאגט: "אנשטאט אויסגעבן רציחה אויף די קינדער – געב אויס די רציחה אויף די קאנעס".

על כן ווארן איך דיך, אויב דו וועסט אנרירן א קינד, ערשטנס וועסטו נישט זיין ביי מיר א מלמד, צווייטנס זיי גרייט אז די עלטערן וועלן דיך שלאגן און רופן די פאליציי; מער פון דעם האב איך נישט וואס צו זאגן.

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת ואתחנן, י' מנחם-אב, שנת תשפ"ה לפרט קטן

לכבוד ... נרו יאיר, מנהל תלמוד תורה היכל הקודש קרית ברסלב ליבערטי

דעם שבת זענען געקומען צו מיר עלטערן אז דער מלמד ... – שלאגט און פראסקעט די קינדער, איין טאטע זאגט מיר איך גיי אים געבן מכות, א צווייטער זאגט מיר איך וועל רופן די פאליציי.

וויל איך דיר בעטן נאכאמאל, רעד צו די מלמדים און ווארן זיי אויב וועט איינער אנרירן א קינד. מוהרא"ש האט שוין יארן צוריק געזאגט אז מלמדים וואס האבן לויזע הענט, זיי שלאגן, ציפן, שטופן, גראדזשען – זאלן גיין ארבעטן ביי די מיסט, ווארפן די מיסט קאסטענעס, זיך דארט אויסגעבן די נערווען (די איין זאך איז נאכנישט דא אין שטעטל). און אז מען דארף אמאל געבן א פעטשל קען דער מלמד דאס נישט טון, ער זאל מכבד זיין דעם מנהל.

איך בין געווען פינף יאר מלמד ביי די כתה ט', וואס געווענליך דארט גייט פעטש וכו', איך האב קיין איין מאל נישט געניצט מיינע הענט, נישט געווען אזא זאך שלאגן, (אויסער איין פאטש, וואס א קינד האט געשריבן אויפן טאוועל ניבול פה, א מעשה פאר זיך), און אז מען בעט דער מנהל צו שלאגן זאל דער מנהל זוכן איינעם מער חשוב צו שלאגן, ווייל חכמינו זכרונם לברכה זאגן (סנהדרין נח:): "הסוטר לועו של ישראל כאילו סוטר לועו של שכינה", ווער עס שלאגט א איד איז דאס כאילו ער פאטשט דעם אייבערשטן כביכול אין זיין פנים, השם ישמרינו.

איך בעט דיר זייער זאלסט שטיין אויף דעם דאס זאל נישט פאסירן מער ביי אונז.

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת ואתחנן, י' מנחם-אב, שנת תשפ"ה לפרט קטן

טייערער ... נרו יאיר

שטארק זיך מיט דיין עבודת השם, שטארק זיך מיט דאווענען די דריי תפילות שחרית מנחה מעריב מיט מנין. ביים דאווענען זאלסטו אלעס לייגן אין די זייט, לעש אויס דיין טעלעפאן און רעד נישט מיט קיינעם, דאווען מיט א סידור און בעט פאר דיר און פאר דיינע דורות.

גייט זיך צו דיין חתונה מיט לערנען תורה, מאך זיך א קביעות צו לערנען גמרא און צו ענדיגן ש"ס לכבוד דיין חתונה, די בלעטער גמרא וואס מען לערנט – ברענגט א ליכטיגקייט אויפן מענטש, מען ווערט ארומגענומען מיט די מלאכים, די הייליגע מרכבה פאר די שכינה, ג'בריאל, מ'יכאל, ר'פאל, א'וריאל, ראשית תיבות גמר"א; דורך לערנען גמרא איז מען ארום גענומען מיט זיי און מיט די שכינה הקדושה, דעריבער אז דו גרייטסט זיך צו חתונה האבן זאלסטו לערנען אסאך גמרא, דאס וועט דיר ברענגען אלעס גוטס.

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת ואתחנן, י' מנחם-אב, שנת תשפ"ה לפרט קטן

לכבוד ... נרו יאיר

מאך זיך א קביעות צו לערנען יעדן טאג אכצן פרקים משניות. מוהרא"ש זאגט, משניות נעמט אראפ אלע פלעקן פון די נשמה, אפילו די גאר שטארקע איינגעגעסענע פלעקן וואס זעט אויס עס וועט שוין בלייבן, דורך משניות קומען זיי ארויס, און אפילו דו פארשטייסט נישט – זאלסטו זאגן די ווערטער. דער רבי זאגט (שיחות הר"ן, סימן עו), מען דארף נישט ביים לערנען נאר זאגן די ווערטער, און ביים סוף וועט מען פארשטיין.

טענה נישט מיט קיינעם, רעד נישט מיט די לצים וואס דרייען זיך צווישן אונז און פאררופן זיך ברסלב'ע..., זיי זענען טאקע ברסלב'ע, זיי זענען ברסלב'ע לצים... ברסלב'ע געפאלענע.

עס דערמאנט מיר א מעשה, מוהרא"ש איז געווען אין ברסלב ביים ציון פון מוהרנ"ת, און א הונט האט דארט געבילט, האט מוהרא"ש געזאגט: "קוקט אן עכטע ברסלב'ע הונט בילט", אויך האבן זיי דארט געזען אן עכטע ברסלב'ע גוי, אז ער וואוינט אין ברסלב איז ער א ברסלב'ער, אזוי אויך די לצים וואס דרייען זיך בתוכינו זענען ברסלב'ער, ווייל זיי דרייען זיך דא.

טייערער ברודער, זיי שטארק מיט לערנען ח"י פרקים משניות מיט שיעורים כסדרן בכל התורה כולה על פי סדר דרך הלימוד מרבינו – וועסטו אלעס פאררעכטן און אראפנעמען אלע פלעקן און זוכה זיין צו ווערן א גרויסער צדיק.

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת ואתחנן, י' מנחם-אב, שנת תשפ"ה לפרט קטן

טייערער ... נרו יאיר

דו פרעגסט אויב דו זאלסט פארקויפן דיין הויז, היות דו האסט חובות פון א פערטל מיליאן דאלער וכו'.

לדעתי זאלסטו נישט פארקויפן די הויז, דארפסט דאך האבן א הויז וואו צו וואוינען. וואלט עס געווען א צווייטע הויז, אדער א זומער הויז – וואלט ריכטיג געווען צו פארקויפן, ווייל ווי מעג מען זיין שולדיג געלט און האבן דירות וכו', אבער אן ערשטע דירה וואו צו וואוינען – דאס דארפסטו דאך האבן, זאלסטו דאס נישט פארקויפן.

פארליר זיך נישט, דער אייבערשטער וועט מאכן וואונדער, דו וועסט ארויסקריכן פון דיינע חובות. געב אכטונג נישט צו לעבן ברייט, פרוביר ווי מער צו שפארן, און צאל צוביסליך די חובות.

זאג יעדן טאג די תיקון הכללי, זאג עס מיט טלית ותפילין נאך שחרית. דאס איז מסוגל פאר פרנסה און ארויס צו גיין פון אלע חובות.

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת ואתחנן, י' מנחם-אב, שנת תשפ"ה לפרט קטן

טייערער ... נרו יאיר

דעם שבת נאכן דאווענען האב איך געהאט א נס, איך בין געפאלן און זיך גוט צעקלאפט אלע מיינע ביינער, א נס אז איך האב זיך געקענט אויפשטעלן און אהיים גיין מאכן די סעודה.

גלייך ווען דאס האט פאסירט האב איך געזאגט פאר דעם אינגערמאן וואס האט מיך געהאלפן אויפשטיין: "איך ווייס פארוואס דאס האט פאסירט, איך האב גלייך געמאכט א חשבון הנפש אז איך האב איינעם מצער געווען און איך דארף יענעם איבערבעטן".

פארוואס שרייב איך דיר דאס? ווייל דו ביסט יעצט אריבער וכו', און עס ווארט דיר א משפט וכו', זאלסטו זיך מאכן א חשבון הנפש און זאלסט איבערבעטן יעדן וועם דו האסט וויי געטון.

דא רעדט מען נישט פון גערעכט, אוודאי ביסטו אלץ גערעכט, איך טראכט אויך איך בין גערעכט, אבער אפילו אזוי, אפילו ווען מען איז גערעכט דארף מען אויך אכטונג געבן נישט וויי צו טון א צווייטן, און זיכער נישט שלאגן א צווייטן.

די הייליגע חכמים זאגן (סנהדרין נח:), ווער עס שלאגט א איד איז דאס אזוי ווי ער שלאגט כביכול דעם אייבערשטן, און ווער עס שפייט אויף א איד איז כאילו ער שפייט דעם אייבערשטן אין פנים, און אזוי ווייטער       ; זאלסטו זיך בארעכענען, און אויב זענען דא וואס זענען וויי געטון – זאלסטו איבערבעטן, ווייל דא רעדט מען נישט פון זיין גערעכט, אך און וויי פאר דעם וואס איז גערעכט און שלאגט, אזוי ווי דער רבי האט געזאגט פארן רב רבי אהרן ווען ער האט דערציילט דעם רבי'ן אז ער האט געגעבן א פראסק פאר איינעם, און ער האט מסביר געווען פארן רבי'ן אז ער איז גערעכט, האט אים דער רבי געזאגט: "און גערעכט זאלסטו אויך נישט זיין?" אזוי ווי צו זאגן, אוודאי ביסטו גערעכט, אוודאי האלסטו זיך גערעכט, און מיט וואלסטו דאס נישט געדארפט טון.

אז דו וועסט איבערבעטן אלע וועם דו האסט וויי געטון און זיך פארנעמען מער נישט צו ניצן קיין הענט אויף א איד – וועסטו ארויסגיין זכאי בדין.

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת ואתחנן, י' מנחם-אב, שנת תשפ"ה לפרט קטן

טייערער ... נרו יאיר, קרית ברסלב

איך בין זייער איבער גענומען פון דיר און דיין ווייב, ווי ענק האבן אזא שכל צו אויסהאלטן ענקער איידעם, אים געבן קעסט ער זאל קענען לערנען; דאס איז דאך אזא הייליגע זאך, צו קענען העלפן דעם איידעם זאל לערנען, ער זאל נישט צעקוועטשט ווערן פון דארפן צאלן רענט.

הלוואי וואלטן ענק דאס געקענט אריינברענגען צווישן אנשי שלומינו, מען זאל ענק נאכמאכן, אז די אינגעלייט וואס האבן חתונה זאלן נישט דארפן גלייך פארמאכן די גמרא צו ברענגען פרנסה. בפרט דא אין שטעטל, ביי די וואס האבן א דירה, דאס וואס האבן איבער געבויט די בעיסמענט, און אנשטאט קאלעקטן אפאר דאלער פון א טענענט – זאל מען דאס ענדערש געבן פארן זון אדער איידעם אן בעטן רענט, ער זאל קענען אביסל לערנען, זיך אנגרייטן בקדושה ובטהרה פארן לעבן.

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת ואתחנן, י' מנחם-אב, שנת תשפ"ה לפרט קטן

טייערער ... נרו יאיר

עס איז נאך מוצאי ט' באב, אבער איך טראכט שוין פון ערב יום כיפור; וואס וועט זיין די יאר, וועלן מיר האבן כפרות? וועלן מיר האבן אונזערע שוחטים? וועט דאס זיין כשר למהדרין בתכלית הכשרות? איך וועל דיר זאגן פארוואס איך פרעג, ווייל דער שוחט ... זאגט מיר אויף די שוחטים ... און ... אז זיי פאלן צוריק, זיי פארגעסן ווי מען שטעלט דעם מעסער, אויב אזוי וואס וועלן מיר טון ערב יום הכיפורים...

ובכן בעט איך דיר זייער, העלף מיר אז מיר זאלן האבן כפרות ערב יום כיפור מיט די בעסטע כשר'סטע הכשר. לכתחילה וויל איך אייגענע שוחטים, ברסלב'ע שוחטים, וואס זענען זיך מתבודד ביים שארפן דעם מעסער וכו', אבער אויב דאס ווי ... זאגט, וועלן מיר נישט האבן קיין כפרות, וואס וועט זיין...?

אפשר קענסטו מיט דיינע קינדער מיט דיין ברודער ריקן פאראויס די גאנצע פראצעדור און עפענען דעם בית השחיטה.

איך ווארט צו הערן פון דיר.