בריוון פונעם ראש ישיבה שליט"א

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת נצבים, כ"ג אלול, שנת תשפ"ה לפרט קטן

לכבוד ... נרו יאיר

מארגן פארן מיר קיין אומאן, דאס הארץ בענקט, דאס הארץ גליסט, עס זינגט זיך שוין "צום ציון, צום ציון, איך פאר צום רבינ'ס ציון, דארט וועל איך נישט רוען ביז דער רבי וועט זיך מיען..."

בעט ביי די קרן הדפסה א פעקל ספרים מיט צו נעמען קיין אומאן פאר די מפיצים, נעם א חלק אין הפצה, נעם א חלק אין מזכה זיין נאך אידן מיטן זיי געבן די עצות פון רבי'ן.

היינט הייבן מיר אן א נייע מסכתא, מען הייבט אן סדר קדשים, מסכת זבחים. הייב אן לערנען היינט די הייליגע גמרא, א איד קען מען זיין נאר מיט די הייליגע גמרא, אז מען לערנט די הייליגע גמרא ווערט מען נאנט צום אייבערשטן און מען איז אפגעהיטן פון אלע שלעכטס.

איך וויל דיר בעטן זאלסט מיר העלפן אין אומאן צוריק מאכן די קהילה פאר א משפחה, איך וויל זייער זאלסט קענען אלעמען ביי די נעמען און דו זאלסט יעדן איינעם באגריסן, איך וויל זייער די קהילה זאל בלייבן א משפחה, זאלסט יעדן געבן שלום, צו יעדן רעדן ווייך, קיינעם נישט געבן א שטופ, און אז דו האסט א טיש מיט וועם דו עסט די סעודות און איינער האט זיך דארט אראפגעזעצט - זאלסטו יענעם נישט אוועק שטופן, נישט אויפהייבן, נאר יעדן איינעם ליב האבן.

איך פאר אם ירצה ה' מארגן מיט די טשארטער, דאנערשטאג וועל איך זיין אין ליזענסק ביים הייליגן רבי ר' אלימלך זכותו יגן עלינו, אוי דאס הארץ בענקט... און פרייטאג ערב שבת די אונטערשטע שבת פון יאר וועלן מיר זוכה זיין אנצוקומען צום הייליגן רבי'ן אין אומאן, אוי דאס הארץ בענקט... מי יתן לי אבר כיונה...

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

א כתיבה וחתימה טובה, א גוט געבענטשט יאר.

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת כי תצא, ט' אלול, שנת תשפ"ה לפרט קטן

לכבוד ... נרו יאיר

היינט ענדיגן מיר מסכת עבודה זרה און מארגן הייבן מיר אן א פרישע מסכתא, מסכת הוריות; יעצט איז א גוטע צייט דו זאלסט מאכן א פרישע התחלה צו לערנען די הייליגע תורה. דער רבי זאגט (שיחות הר"ן, סימן קלז), 'מעות' איז די ראשי תיבות ו'אין ע'בירה מ'כבה ת'ורה (סוטה כא.), עבירה לעשט נישט אויס די תורה; דורך לערנען בקביעות תורה יעדן טאג איז מען זוכה צו שפע.

לעת עתה בין איך אין וויליאמסבורג, איך האב יא זייער געוואלט בלייבן אין שטעטל. איך בין יעצט זייער געדרוקט, מאך א תפילה פאר מיר, מיין קאפ דרוקט מיר, מיין הארץ דרוקט מיר, איך בין שולדיג פאר די מלמדים ניינציג טויזנט דאלער, און פאר די טיטשערס מיט די אפיס בין איך שולדיג הונדערט פופציג טויזנט דאלער, מען האט נישט געצאלט פון פסח פאר די טיטשערס און פאר די אפיס, איך גלייב דער אייבערשטער וועט מיר מאכן נסים.

שכר לימוד זאלסטו צאלן פאר אלעס, פון שכר לימוד פארלירט מען נישט.

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע עניינים.

א כתיבה וחתימה טובה, א גוט געבענטשט יאר.

בעזרת ה' יתברך - יום ג' לסדר כי תבוא לאומאן, ט"ז אלול, שנת תשפ"ה לפרט קטן

לכבוד ... נרו יאיר

מיר פארן שוין אין א וואך צום רבי'ן, מיר דארפן קומען צום רבי'ן מיט עפעס א מתנה, נישט מיט ליידיגע הענט; זאלסטו בעטן ביי די קרן הדפסה א פעקל ספרים מיט צו נעמען קיין אומאן פאר הפצה, און אויך זאלסטו אנהייבן גיין הפצה אין די טעג וואס איז נאך דא איידער מיר פארן צום רבי'ן קיין אומאן, ווייל דו קענסט זיך נישט פארשטעלן ווי חשוב דער מענטש וואס איז עוסק אין צוריק ברענגען אידישע קינדער איז ביים אייבערשטן.

דער וואס פארשפרייט דעם הייליגן רבינ'ס עצות און מיט דעם ברענגט ער צוריק פארבלאנזשעטע נשמות צום אייבערשטן - איז מורא'דיג חשוב ביים אייבערשטן. אזוי ווי עס שטייט אין זוהר הקדוש (תרומה קכח:): "תָּא חֲזֵי, כָּל מַאן דְּאָחִיד בְּיָדָא דְּחַיָּיבָא וְאִשְׁתָּדַּל בֵּיהּ, לְמִשְׁבַק אָרְחָא בִּישָׁא", קום און זע, זאגט דער הייליגער זוהר, א מענטש וואס ברענגט צוריק זינדיגע מענטשן צום אייבערשטן, "אִיהוּ אִסְתַּלָּק בִּתְלַת סִלּוּקִין, מַה דְּלָא אִסְתַּלָּק הָכִי בַּר נָשׁ אַחֲרָא. גָּרִים לְאַכְפְּיָיא סִטְרָא אַחֲרָא, וְגָרִים דְּאִסְתָּלַּק קוּדְשָׁא בְּרִיךְ הוּא בִּיקָרֵיהּ, וְגָרִים לְקַיְּימָא כָּל עָלְמָא בְּקִיּוּמֵיהּ לְעֵילָּא וְתַתָּא", דער מענטש איז זוכה ארויף צו גיין אויף א פלאץ וואס קיין שום מענטש איז נישט זוכה; ער נעמט אוועק טומאה פון דער וועלט, און ער מאכט אז דעם אייבערשטנ'ס נאמען זאל ווערן געהייליגט אויף די וועלט, דער מענטש איז גורם אז אלע וועלטן שטייען אויף זיין זכות. "וְזָכֵי לְמֵחַמֵי בְּנִין לִבְנוֹי", ער איז זוכה צו זען קינדער און אייניקלעך, "וְזָכֵי בְּהַאי עָלְמָא, וְזָכֵי לְעָלְמָא דְּאָתֵי", און ער איז זוכה צו אלע גוטע זאכן אויף די וועלט און אויף יענע וועלט, "כָּל מָארֵי דִּינִין, לָא יַכְלִין לְמֵידָן לֵיהּ, בְּהַאי עָלְמָא וּבְעָלְמָא דְּאָתֵי", קיינער קען אים נישט שלעכטס טון, נישט אויף די וועלט און נישט אויף יענע וועלט, "עָאל בִּתְרֵיסַר תַּרְעֵי, וְלֵית מַאן דְּיִמְחֵי בִּידֵיהּ", ער גייט אריין אין דרייצן טויערן פון שערי רחמים, און קיינער קען אים נישט צוריק האלטן.

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

א כתיבה וחתימה טובה, א גוט געבענטשט יאר.

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת נצבים, כ"ב אלול, שנת תשפ"ה לפרט קטן

לכבוד ... נרו יאיר

היינט זענען מיר מסיים מסכת הוריות און מארגן הייבן מיר אן מסכת זבחים; איך וויל זייער זאלסט אנהייבן מארגן סדר קדשים, מסכת זבחים, און נעם פון די מפיצים א בית נצחי; אזוי וועסטו קענען מיט האלטן די דפים ביי די נסיעה, וועסט נישט ארויספאלן די אלע טעג וואס מיר פארן צום רבי'ן. אשרינו אז מיר האבן דעם סדר דרך הלימוד פון רבי'ן, אז מען זאל זאגן די ווערטער אפילו בלי הבנה, אפילו אן פארשטיין (שיחות הר"ן, סימן עו); דאס קען מען טון אונטערוועגנס אויך.

היינט נאכט איז דא א פארברענג פאר די פרויען, זיי מחזק זיין פארן שיקן די מענער קיין אומאן; גיי אהיים, בלייב מיט די קינדער, לאז דיין ווייב זיך אנשעפן פרישע כוחות, לאז איר נישט מיט נעמען די בעבי, בלייב מיט די קינדער אין שטוב, (א גאנץ יאר זאלסטו אזוי טון, מעגסט בלייבן די צוויי שעה מיט די קינדער, מעגסט געבן דיין ווייב איינמאל א וואך די מעגליכקייט אביסל ארויסגיין זיך אנשעפן פרישע כוחות).

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

א כתיבה וחתימה טובה, א גוט געבענטשט יאר.

בעזרת ה' יתברך - יום ב' לסדר כי תבוא לאומאן, ט"ו אלול, שנת תשפ"ה לפרט קטן

לכבוד ... נרו יאיר

זע צו קויפן א מתנה פאר דיין ווייב אז זי לאזט דיר גיין צום רבי'ן. זאלסט וויסן עס זענען דא פרויען וואס עסן אויף דעם מאן'ס קישקעס, זיי לאזן נישט פארן קיין אומאן, עס זענען דא וואס סטראשען מיט א גט; זאלסטו איר קויפן א מתנה און איר איבערלאזן מיט געלט, זי זאל זיך קענען פרייליך מאכן אין די טעג וואס דו ביסט אוועק פון שטוב.

איך וויל דיר בעטן זאלסט זיך נישט פארלירן יעצט ווען דו דארפסט האבן געלט און דו האסט נישט, נעם די עצה וואס מוהרא"ש האט דערציילט. אין ירושלים איז געווען א באוואוסטער מגיד רבי בנציון יאדלער זכרונו לברכה וואס ער פלעגט ארום גיין אין שול'ן האלטן דרשות; איינמאל איז צו אים געקומען א איד און אנגעהויבן וויינען: "איך האב נישט קיין פרנסה, מיינע קינדער גייען אויס פאר הונגער, זיי וויינען פאר ברויט וכו' וכו'", זאגט אים רבי בנציון: "וָואס וִוילְסְטוּ פוּן מִיר? דוּ הָאסְט דָאך אַ רַייכֶער טַאטֶע, בֶּעט אִים עֶר זָאל דִיר הֶעלְפְן אוּן רַחְמָנוּת הָאבְּן אוֹיף דִיר", דער איד קוקט אן דעם רבי בנציון מיט וואונדער און זאגט: "מיין טאטע וואס וואוינט אין צפת? וואס קען ער מיר שוין העלפן? ער האט קוים פאר זיך צו לעבן?" און ער הייבט אן וויינען: "פארוואס מאכט איר חוזק פון מיר?!" זאגט אים רבי בנציון: "איך מיין נישט דיין טאטע פון צפת, איך מיין דיין טאטע אין הימל - דער גרויסער באשעפער - ער קען דיר העלפן! בעט אים ער זאל רחמנות האבן אויף דיר", והבן למעשה.

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

א כתיבה וחתימה טובה, א גוט געבענטשט יאר.

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת נצבים, כ"א אלול, שנת תשפ"ה לפרט קטן

לכבוד ... נרו יאיר

ווי נענטער מיר קומען צום רבי'ן - דארף מען מער התחזקות, און זיכער אין אומאן דארף מען גאר אסאך התחזקות, נישט מבולבל ווערן פון דעם וואס מען קען זיך נישט אויסגיסן דאס הארץ וכו' וכו'. דער הייליגער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק א', סימן עב): "לִפְעָמִים בָּא לָאָדָם הִרְהוּר תְּשׁוּבָה וְנַעֲשֶׂה בְּאוֹתוֹ שָׁעָה אִישׁ כָּשֵׁר, וְאַחַר כָּךְ רוֹצֶה לַעֲשׂוֹת עֻבְדָּא בַּאֲשֶׁר שֶׁנִּתְעוֹרֵר לִבּוֹ לִתְשׁוּבָה, בְּכֵן רוֹצֶה לִנְסֹעַ לְהַצַּדִּיק. וְאַחַר כָּךְ כְּשֶׁנּוֹסֵעַ מִתְגַּבֵּר עָלָיו הַיֵּצֶר הָרָע וְנוֹפֵל מִתְּשׁוּקָתוֹ שֶׁהָיָה לוֹ תְּחִילָה, וְאַחַר כָּךְ כְּשֶׁבָּא לְהַצַּדִּיק מִתְגַּבֵּר עָלָיו הַיֵּצֶר הָרָע עוֹד יוֹתֵר, וְאוֹבֵד כָּל חִשְׁקוֹ", ווען א מענטש ווערט מקורב צום צדיק, ווי נענטער ער קומט צום צדיק אלץ מער ווערט ביי אים פארלאשן די חשק, זאגט דער רבי: "אַל יִקְשֶׁה בְּעֵינֶיךָ זֹאת, וְאַל יְבַהֲלוּךָ רַעְיוֹנֶיךָ עַל זֶה", עס זאל דיר נישט זיין שווער דעם ערשיינונג, "כִּי דַּע, שֶׁזֶּה נִמְשָׁךְ מֵחֲמַת כִּי בַּתְּחִלָּה כְּשֶׁבָּא לוֹ הַהִרְהוּר תְּשׁוּבָה מֵחֲמַת הַטּוֹב שֶׁהִתְעוֹרֵר בְּתוֹכוֹ אֲזַי עַל יְדֵי מַעֲשָׂיו בְּאוֹתוֹ שָׁעָה הֵמִית יִצְרוֹ, וְנִתְבַּטֵּל יִצְרוֹ הָרַע שֶׁהָיָה לוֹ, כִּי הֵמִיתוֹ בְּזֶה הַהִרְהוּר תְּשׁוּבָה וְהָעֻבְדָּא שֶׁל אוֹתוֹ הַשָּׁעָה. וְאַחַר כָּךְ כְּשֶׁרוֹצֶה לִנְסֹעַ מִתְגַּבֵּר עָלָיו יֵצֶר הָרָע אַחֵר, וְיֵשׁ לוֹ עַתָּה יֵצֶר הָרָע גָּדוֹל מִמַּה שֶּׁהָיָה לוֹ תְּחִלָּה. עַל כֵּן אִם אֵינוֹ מִתְחַזֵּק נֶגְדּוֹ אֲזַי מִתְגַּבֵּר עָלָיו זֶה הַיֵּצֶר הָרָע הֶחָדָשׁ, וְנוֹפֵל מִתְּשׁוּקָתוֹ שֶׁהָיָה לוֹ תְּחִלָּה. כִּי צָרִיךְ הִתְגַּבְּרוּת חָדָשׁ בְּיוֹתֵר נֶגֶד זֶה הַיֵּצֶר הָרָע הֶחָדָשׁ שֶׁבָּא לוֹ כַּנַּ"ל", דאס קומט ווייל ווי מער א מענטש דרייט זיך ביי א צדיק אלץ מער צדיק ווערט ער, און דערפאר באקומט ער א גרעסערע און שווערערע יצר הרע, ממילא דארף ער זיך מער שטארקן.

איך ווייס נישט אויב איך וועל אנקומען דיר צו זען פנים בפנים איידער מיר פארן, איך וויל דיך איבערבעטן אויף וואס איז געווען די יאר, זיי מיר דן לכף זכות וועט דער אייבערשטער דיך אויך דן זיין לכף זכות, און מיר וועלן זוכה זיין צו האבן א גוט געבענטשט יאר.

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

בעזרת ה' יתברך - יום א' לסדר כי תבוא לאומאן, י"ד אלול, שנת תשפ"ה לפרט קטן

לכבוד ... נרו יאיר

בעט ביי די קרן הדפסה א פעקל ספרים מיט צו נעמען קיין אומאן פאר הפצה, אזוי וועסטו קומען צום רבי'ן מיטן נעמען א חלק אין הפצה.

דער רבי וויל מיר אלע זאלן האבן א חלק אין מקרב זיין נשמות ישראל צום אייבערשטן, דו ווילסט נישט דער רבי זאל דיך אנשרייען וכו'... רבי נתן דערציילט אז דער רבי פלעגט אויף אונז אסאך מאל שרייען און אונז אנרופן: "ענק זענען טריקענע ביימער", ענק געבוירן נישט קיין פירות, ענק ברענגען נישט קיין פרישע מקורבים (חיי מוהר"ן סימן תקמג).

פארבינד זיך יעצט מיט די קרן הדפסה, בעט זיי א זעקל ספרים אדער א גאנצע באקס, אין אומאן דארף מען האבן אסאך ספרים. אדער זאלסטו אליין ארום גיין אין אומאן מפיץ זיין אדער געב דאס פאר די טייערע מפיצים, געדענק ווי אזוי דו ביסט אנגעקומען צום רבי'ן, נאר דורך א מפיץ, און אז נישט דו איז דער וואס האט דיך מקרב געווען מקורב געווארן דורך הפצה; איך בין מקורב געווארן דורך די צוויי מפיצים ר' נתן און ר' יענקל. געווען איז דאס ערב וואס מען איז געפארן אין קאנטרי אין יאר תשס"ד, איך האב געדאווענט שחרית אין בית המדרש אונגוואר ביי הרב הגאון רבי מנשה קליין זכרונו לברכה, דארט האב איך געטראפן די צוויי מפיצים זיי האבן מיר געגעבן א קליין ספר'ל, אשר בנחל חלק כז, און דאס האט מיך אויפגעפלאמט, איך האב געלערנט די ספר אן א שיעור מאל במשך די זומער וואכן. (אינטערעסאנט איז, די מפיצים האבן מיר שפעטער דערציילט אז מוהרא"ש האט זיי געזאגט אהין צו גיין, מוהרא"ש האט זיי געזאגט זיי זאלן גיין הפצה אין דעם שול, זאגנדיג, אינגעלייט פארן יעצט אין די קאנטריס, זיי דארפן אסאך חיזוק וכו').

רוף יעצט אריין קרן הדפסה, זאג זיי דו ווילסט א פושקע ספרים, און דאס וועט זיין א גוטע התחלה פאר דיר דו זאלסט אנהייבן גיין הפצה, עס זאל ברענען אין דיר דעם רבינ'ס פייער, עס זאל דיר גיין אין לעבן אז נאך א איד זאל וויסן פון די ליכטיגע עצות פון רבי'ן.

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע עניינים.

א כתיבה וחתימה טובה, א גוט געבענטשט יאר.

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת שופטים, ד' אלול, שנת תשפ"ה לפרט קטן

משפחת ... שיחיו

נאר מיט אמונה קען מען ארויס נעמען די פחדים, מען קען נישט פטור ווערן פון שרעק, און אז אייער טאכטער איז דערשראקן פון די מעשה וכו' – איז דא איין עצה; רעדן פון אמונה, חזר'ן אמונה, זינגען ניגונים פון אמונה, אמונה מאכט ליכטיג. "כִּי אֵשֵׁב בַּחֹשֶׁךְ ה' אוֹר לִי" (מיכה ז, ח), אין די טינקלקייט, אז מען דערמאנט זיך פונעם אייבערשטן – ווערט ליכטיג.

זארגט נישט, די שרעק וועט אוועק גיין, ענק זאלן נאר איין זאך טון, זינגען ניגוני אמונה, אלעס איז דער אייבערשטער, ממלא כל עלמין וסובב כל עלמין, אין שום מציאות מבלעדיך יתברך כלל – וועט אלעס ווערן גוט און זיס.

כתיבה וחתימה טובה.

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת כי תצא, י"א אלול, שנת תשפ"ה לפרט קטן

טייערער ליבער ... נרו יאיר

איך הער דיין געוויין, איך זע דיינע טרערן, ווי דו ווילסט אזוי שטארק שוין א שידוך, דו ווארטסט חתונה צו האבן און לעבן א געזונטע ערליכע לעבן, ווערן אן אדם השלם. איך ווייס עס איז דיר ביטער שווער, אלע דיינע צרות וואס דו מאכסט מיט וכו' וכו'.

איך וויל דיך מחזק זיין זאלסט מכבד זיין דיין טאטע, איך ווייס אז עס איז דיר זייער שווער, ער טיילט דיר איין ווי זיך צו פירן, יעדן טאג נייע זאכן, מאך אזוי, מאך אזוי, טו אזוי טו אזי, דו שפירסט ווי דו קענסט מער נישט; דאך בעט איך דיר, שטארק זיך, זיי זיך מוסר נפש אויף די מצוה, רעד שיין, רעד מיט דרך ארץ, און אז מען געבט דיר מוסר, מען געבט דיר א פסק – זאלסטו פארמאכן דיינע ליפן נישט צו ענטפערן; שווייג, שווייג און שווייג, שטיי מיט דרך ארץ, ובזכות די מצוה פון כיבוד אב וועסטו זען א ישועה, וועסט ווערן א חתן בקרוב.

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת כי תצא, י"א אלול, שנת תשפ"ה לפרט קטן

צו מיין טייערער ליבער ... נרו יאיר, קרית ברסלב

איך וויל נאר דיין טובה, און איך האף צום אייבערשטן דו וועסט אננעמען מיינע ווערטער פון מיין הארץ.

איך וויל דו זאלסט מיט האלטן אלע שיעורים פון ישיבה, סיי פארמיטאג און סיי נאכמיטאג. מיר האבן געמאכט קורצע זמנים, די שיעורים זענען מערסטנס א שעה. מען לערנט חומש רש"י אנגעפילט מיט יראת שמים, אויך די גמרא שיעור און די הלכה שיעור.

איך זאג דיר, אין אפאר יאר ארום וועסטו מיך דאנקען פארן דאס פארלאנגען פון דיר, איך בעט דיר זייער, האלט מיט די סדרי הישיבה, זיץ ביי די שיעורים, לויף נישט אין וואלד. איך וויל דיך שוין א חתן מאכן, איך וויל דו זאלסט האבן א חיים טובים, טראסט מיך, איך מאך דיר נישט קיין שלעכטס.

עס איז דא גענוג צייט אין טאג פאר שיעורים כסדרן על פי סדר דרך הלימוד פון רבי'ן (המבואר בשיחות הר"ן, סימן עו), עס איז דא צייט צו שמועסן, צייט זיך אויסצולופטערן, איך וויל דו זאלסט זיין ביי די שיעורים פון די מגידי שיעורים.

איך האב דיך זייער ליב, איך בעט פאר דיר.

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת כי תצא, י"א אלול, שנת תשפ"ה לפרט קטן

לכבוד מיין ליבער ... נרו יאיר

מאך דיר א קביעות צו לערנען יעדן טאג אכצן פרקים משניות, זאג די ווערטער אפילו אן פארשטיין, משניות האט גאר א שטארקע הייליגקייט, עס וואשט אפ די נשמה, מען ווערט א גרויסער צדיק.

אויך זאלסטו זאגן יעדן טאג תהילים, זאג דעם יום תהילים, זיי נישט מוותר אויף די צוויי זאכן, תהילים און משניות; וועסטו זוכה זיין צו זיין א גרויסער צדיק.

אויך זאלסטו רעדן צום אייבערשטן יעדן טאג אין דיין שפראך.

איך האב דיך זייער ליב.

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת כי תצא, א' אלול, שנת תשפ"ה לפרט קטן

... נרו יאיר

שטארק זיך מיט לערנען שיעורים כסדרן במקרא, משנה, גמרא, מדרש והלכה וכו'; דורך לערנען די הייליגע תורה – ווייסט מען וואס מען האט צו טון בזה העולם. דער רבי זאגט (שיחות הר"ן, סימן נא), מען דארף האבן א גרויסע זכי', "לֵידַע", צו וויסן, "מַה שֶּׁצְּרִיכִים לַעֲשׂוֹת", וואס מען האט צו טון אויף די וועלט, "אַךְ יִשְׂרָאֵל, אֵין צְרִיכִים לָזֶה, כִּי כְּבָר הֵם יוֹדְעִים מַה לַּעֲשׂוֹת עַל יְדֵי הַתּוֹרָה", דורך לערנען תורה ווייסט מען וואס מען האט צו טון אויף די וועלט.

חודש אלול פירט מען זיך צו עוסק זיין אין זאגן תיקונים, דאס איז מטהר די נפש, אויך זאגט מען דעם רבינ'ס ספרים. שטיי אויף פרי, זיי זיך קובע צו לערנען איידער דו גייסט ארבעטן, זאג ח"י פרקים משניות און אסאך בלעטער גמרא, דאס וועט דיר געבן ישועות אין אלע בחינות.

א כתיבה וחתימה טובה, א זיסע יאר.

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת כי תצא, א' אלול, שנת תשפ"ה לפרט קטן

... נרו יאיר

מיר קומען שוין נענטער צו ראש השנה, מיר גרייטן זיך זייער צום רבינ'ס ראש השנה, דער רבי זאגט אלע זאלן קומען צו אומאן זיין ביי אים, איך האף דיך צו זען ראש השנה.

אנשי שלומינו פירן זיך די ערשטע טאג ראש השנה נישט צו רעדן, אזוי ווי דער רבי זאגט (שיחות הר"ן, סימן כא): "בְּרֹאשׁ הַשָּׁנָה בַּיּוֹם הָרִאשׁוֹן", די ערשטע טאג ראש השנה, "צְרִיכִין לְמַעֵט בְּדִבּוּר מְאֹד מְאֹד", דארף מען רעדן ווייניג, און דער עיקר דארף מען זיך שטארקן צו טראכטן נאר גוטע מחשבות, אז עס קומט א גוטע יאר, אויך דארף מען זיין פרייליך ראש השנה, און אויך וויינען; פיר זאכן זאגט דער רבי: טראכטן גוט, זיין פרייליך, וויינען און ווייניג רעדן; דאס איז אויף וואס מען דארף זיך פארלייגן.

יישר כח פארן אנרייצן מיין זון צו לערנען יעדן טאג אן עמוד גמרא. זייט דו האסט אים געגעבן די גוטע זאך פאר די תנאי – קומט ער ארויס פון בעט, ער זאגט: "איך דארף טון וואס איך האב צוגעזאגט"; יישר כח.

שטארק זיך מיט לערנען שיעורים כסדרן במקרא, משנה, גמרא, מדרש והלכה וכו'; דורך לערנען די הייליגע תורה – ווייסט מען וואס מען האט צו טון בזה העולם. דער רבי זאגט (שיחות הר"ן, סימן נא), מען דארף האבן א גרויסע זכי', "לֵידַע", צו וויסן, "מַה שֶּׁצְּרִיכִים לַעֲשׂוֹת", וואס מען האט צו טון אויף די וועלט, "אַךְ יִשְׂרָאֵל, אֵין צְרִיכִים לָזֶה, כִּי כְּבָר הֵם יוֹדְעִים מַה לַּעֲשׂוֹת עַל יְדֵי הַתּוֹרָה", דורך לערנען תורה ווייסט מען וואס מען האט צו טון אויף די וועלט.

חודש אלול פירט מען זיך צו עוסק זיין אין זאגן תיקונים, דאס איז מטהר די נפש, אויך זאגט מען דעם רבינ'ס ספרים. שטיי אויף פרי, זיי זיך קובע צו לערנען איידער דו גייסט ארבעטן, זאג ח"י פרקים משניות און אסאך בלעטער גמרא, דאס וועט דיר געבן ישועות אין אלע בחינות.

א כתיבה וחתימה טובה, א זיסע יאר.

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת כי תצא, י"א אלול, שנת תשפ"ה לפרט קטן

צו מיין טייערער ... נרו יאיר, קרית ברסלב

א גרויסן דאנק פאר אלעס וואס דו העלפסט אין די מוסדות, דו פירסט די קאך, שוין איבער א יאר וואס דו קאכסט יעדן טאג פרישטאג און מיטאג, און זומער אויך נאכטמאל פאר אפאר הונדערט קינדער כן ירבו; וואויל איז דיר אז דו העלפסט מיט אזא געטריישאפט.

אבער איך וויל דיר זאגן, איך וויל דו זאלסט זיין די איבריגע חלק טאג אין ישיבה ביי די שיעורים פון ישיבה. עס איז מיר נישט ווערד דאס וואס בחורים העלפן די ישיבה נאר אויב א חלק טאג איז מען אין ישיבה. ווייל דו ביסט נאך יונג און דו דארפסט נאך לערנען ווי צו פירן א לעבן, ובכן בעט איך דיר, דו קענסט ווייטער העלפן די מוסדות נאר בתנאי אז דו קומסט צו די שיעורים אין ישיבה.

אז דו וועסט פאלגן דעם ראש ישיבה – וועסטו נישט דערלייגן, קיינער האט נאכנישט דערלייגט פון פאלגן דעם ראש ישיבה.

ווייז דעם בריוו פארן מנהל שליט"א, און פאר די מגידי שיעורים, ווייל איך וויל זיי זאלן לערנען מיט דיר, און נישט טראכטן אז דו ביסט אנדערש, דו קענסט טון וואס דו ווילסט ווייל דו העלפסט, איך וויל דו זאלסט זיין א בחור אין ישיבה ווי אלע בחורים.

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת כי תצא, י"א אלול, שנת תשפ"ה לפרט קטן

מיין טייערער ליבער ... נרו יאיר

איך זע אז דו ווילסט זייער העלפן די קהילה, דו פרובירסט צו העלפן ווי דו קענסט נאר.

וויל איך דיר בעטן, לייג אריין דיינע כוחות אין די חדר, דו האסט דאך א געפיל פאר די חדר, איך זע ביי דיר אין כתה ביסטו זייער מצליח, און אז דו האסט נאך כח, נאך צייט – זאלסטו דאס ניצן צו העלפן די חדר, אראפנעמען ארבעט פון די מנהל. אלעס אנדערש וועט מען טרעפן מענטשן וואס זאלן טון, אבער די חדר דאס איז מיר דאס וויכטיגסטע, די קינדער זאלן מצליח זיין אין לערנען און מיט אלעס וואס מען קען מיט זיי אויפטון.

מיט די קינדער איז דא אזויפיל וואס צו טון, און אפילו אלעס וועט זיין מסודר – וועט מען אלץ קענען מאכן שענער און שענער.

איך האב דיך ליב, איך האף דו וועסט מיר נישט אפזאגן.

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת שופטים, ג' אלול, שנת תשפ"ה לפרט קטן

מרת ...

פרויען זענען נישט צווייט-קלאסיג, פרויען זענען ערשט-קלאסיג, פרויען זענען די וואס בויען כלל ישראל.

בנוגע די ברכה פון "שלא עשני אשה", דאס מיינט מען צו דאנקען דעם אייבערשטן אז מיר זענען מחויב צו לערנען תורה, אבער נישט צו זאגן אז איינער איז ערשט און איינער איז צווייט, (אגב, מיין מאמע תחי' ענטפערט נישט 'אמן' אויף די ברכה שלא עשני אשה).

שטארקט אייך מיט אייער הייליגע ארבעט, דער אייבערשטער האט אייך אויסדערוועלט צו זיין פון די בויערס פון כלל ישראל, ברענגען אידישע קינדער, זיי מגדל זיין און מחנך זיין.

בעטס דעם אייבערשטן אויף שמחה, בעטס:

"הייליגער באשעפער מאך מיך פרייליך, מאך מיך אזוי פרייליך אז עס זאל איבער רינען די שמחה אז יעדער וואס זעט מיך זאל ווערן פרייליך, הייליגער באשעפער געב מיר כח צו זיין א מאמע און א ווייב..."

אזוי זאלט איר בעטן דעם אייבערשטן, און לייגט צו אייערע אייגענע תפילות, וועט איר זייער מצליח זיין.

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת שופטים, ג' אלול, שנת תשפ"ה לפרט קטן

מיין טייערער ... נרו יאיר, קרית יואל

בנוגע קויפן א הויז אינדרויסן פון קרית יואל, איך בעט דיר און איך ווארן דיך, קויף נאר אין א געגנט וואו עס איז דא ערליכע משפחות, א שול, א מקוה, א דיין וכו'; וואס איז ווערד א הויז אן יראת שמים? וואס איז ווערד ביליג וכו' אז מען פאלט אין יראת שמים?

איך האף דו וועסט מיך פאלגן, דו וועסט נאר קויפן וואו עס איז דא א שול פון א קהילה, נישט וואס פראסטע יונגען מאכן, השם ישמרינו - וועסטו נישט חרטה האבן, דו וועסט האבן ערליכע דורות, דו וועסט זען נחת פון זיי.

בנוגע וכו', קויף עס אויף דיין נאמען, אפילו עס וועט דיר קאסטן מער.

זיי שטארק מיט לערנען יעדן טאג חומש איינגעטיילט לויט די פרשה, און משניות און גמרא.

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת שופטים, ג' אלול, שנת תשפ"ה לפרט קטן

... תחי'

לכבוד אייער געבורטס טאג נעמט זיך פאר צו מכבד זיין שבת, נעמט זיך פאר די שיינע גוטע מנהג צו עסן די שבת סעודות אנגעטון די קאפ, אזוי ווי מען גייט ביי א שמחה וכדומה, נישט מיט א פשוט'ע צודעק וכו'.

פרייטאג צו נאכטס עסן טאקע מערסטנס אנגעטון בדרך כבוד, אבער ביי די בייטאג סעודה טוט מען זיך נישט אן בדרך כבוד; זאלט איר זיך מקבל זיין צו עסן די שבת סעודות, סיי ביינאכט און סיי בייטאג – אנגעטון.

דאס איז גאר א חשוב'ע זאך, ווייל דער זוהר הקדוש זאגט (פרשת יתרו, פח:), דורך די סעודת שבת פון בייטאג: "אשתמודעון ישראל דאינון בני מלכא", זעט מען אז די אידן זענען דעם אייבערשטנ'ס קינדער, "דאינון מהיכלא דמלכא", אז אידן זענען ביים אייבערשטן אין זיין פאלאץ וכו'.

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת וישלח, ט"ו כסליו, שנת תשפ"א לפרט קטן

לכבוד משפחת ... שיחיו, קרית ברסלב ליבערטי.

איך האב ערהאלטן די בריוו.

אויב איר ווילט אמת'ע שלום בית זאלט איר בעטן ביים צינדן די שבת ליכט א געבעט אויף שלום בית.

דער רבי זאגט (ספר המדות אות שלום, סימן א): "נֵרוֹת שֶׁל שַׁבָּת מַרְבִּין שָׁלוֹם", די שבת ליכט ברענגט שלום; איז דעמאלט א פאסיגע צייט צו בעטן אויף דעם, דא האט איר א קליינע תפלה צו בעטן ביים צינדן די ליכט:

"רבונו של עולם, העלף מיר און מיין מאן מיר זאלן זיין בשלום, מיר זאלן זיך ליב האבן, מיר זאלן זען נאר דאס גוטס איינער אויפ'ן צווייטן; הייליגער באשעפער, ראטעווע מיר פונעם יצר הרע וואס וויל צעברעכן אונזער שטוב, ער מאכט מיר טראכטן כאילו עפעס פעלט מיר, ער מאכט עס זאל מיר שטערן זאכן אויף מיין מאן וואס דארף עכט נישט אנגיין, ער וויל נאר אפקילן אונזער ליבשאפט; העלף מיר טאטע, מאך רוען די שכינה ביי אונז".

הצלחה רבה.

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת שופטים, ד' אלול, שנת תשפ"ה לפרט קטן

מרת ... תחי'

איך האב ערהאלטן אייער בריוו.

די וועג פאר הצלחה איז זיין צייטליך, אז איר האט די זכיה צו מאכן די שיעורים, די צאמקומען, און עס ווערט יעדע וואך שפעטער - דאס האט מיט אייך; אז איר וועט אנהייבן די פראגראם, אפגעזען וויפיל פרויען עס זענען דארט - וועלן אלע קומען ביז א וואך צוויי אין צייט, אבער אז מען זעט אז עס שלעפט זיך סיי ווי, קומט מען שפעטער און שפעטער; אזוי איז מיט אלעס.

הייבט אן צוריק פינקט אין צייט, אז מען רופט די צאמקום אויף אכט אזייגער - זאלט איר דאס אנהייבן פינף מינוט פאר אכט, אזוי וועט עס נישט ווערן אריינגעשלעפט אין די נעכט, און יעדער וועט הנאה האבן; סיי איר וועט הנאה האבן און סיי די ווייבלעך וועלן קענען אהיים גיין אין צייט.

דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

א כתיבה וחתימה טובה, א גוט געבענטשט יאר.

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת שופטים, ד' אלול, שנת תשפ"ה לפרט קטן

לכבוד מיין טייערער ... נרו יאיר

איך האב ערהאלטן די ליסטע פון אלע נעמען וואס האבן געגעבן זייער צדקה פאר די מוסדות אין חודש מנחם אב, איך בין זייער איבערגענומען פון ענק, אזוי שיין, א וואונדער ווי אנשי שלומינו זענען אזוי געטריי פאר די מוסדות.

געב א גרוס פאר אלעמען, זאג זיי איך ווארט זיי אלע צו טרעפן אין אומאן ביים רבי'ן.

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

א כתיבה וחתימה טובה, א גוט געבענטשט יאר.

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת שופטים, ד' אלול, שנת תשפ"ה לפרט קטן

משפחת ... שיחיו

איך האב ערהאלטן אייער בריוו.

עס איז נישט גוט און נישט געזונט ענק זאלן נאכקוקן ענקער איידעם מיט אזא פארגרעסערונגס גלאז; וויפיל איך ווייס איז ענקער טאכטער זייער פרייליך מיט איר מאן, איך האב געפרעגט די כלה טיטשער, זי זאגט מיר אז אייער טאכטער איז פרייליך און צופרידן.

אפילו עס וועט זיין זאכן וואס מען דארף פאררעכטן צווישן זיי, איז ריכטיג די עלטערן זאלן זיך נישט אריינמישן, ריכטיג איז מחזק זיין די טאכטער זי זאל רעדן צו א טיטשער, צו איר מנהלת וכדומה, נישט די מאמע זאל זיך פארען, ווייל מוהרא"ש זאגט אז רוב גיטין איז פון די עלטערן וואס מישן זיך אריין אין די מצב ביי די קינדער.

עלטערן קענען העלפן די קינדער מיט זייער שלום בית; יעדע מאל מען רעדט צום טאכטער זאגט מען א גוט ווארט אויפן מאן, און אז די טאכטער קרעכצט זאגט מען איר: "שעפעלע מען האט גארנישט פון קרעכצן", מען איז מחזק די טאכטער זי זאל זוכן דאס גוטס, און אז מען רעדט צום זון זאגט מען אים א גוט ווארט אויף זיין ווייב, און מען פרעגט אים אויב ער איז שיין און גוט צו איר. עלטערן דארפן מוטיגן און שטארקן די קינדער זיי זאלן אריינלייגן זייער גאנצע כח אין מח אין די שלום בית.

נאכאמאל וויל איך זאגן, לויט וויפיל איך האב מברר געווען איז דאס איבערגעטריבן, אייער איידעם איז א גוטער מענטש און אייער טאכטער האט אים זייער ליב.

דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

א כתיבה וחתימה טובה, א גוט געבענטשט יאר.

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת שופטים, ד' אלול, שנת תשפ"ה לפרט קטן

מרת ... תחי'

איך האב ערהאלטן די פרייליכע בריוו.

הייליג הייליג, יעצט וועלן אוועק גיין פון שטוב אלע נישט גוטע. אזוי ווי דער הייליגער זוהר זאגט (נשא קכה:): "וְאִתְּתָא דַּאֲפִּיקַת מִשַׂעֲרָא דְּרֵישָׁה לְבַר" און א פרוי וואס גייט מיט אויפגעדעקטע האר, "לְאִתְתַּקְּנָא בֵּיהּ" זיך שיין צו מאכן, "גָּרִים מִסְכְּנוּתָא לְבֵיתָא" איז זי גורם אז עס זאל הערשן ארעמקייט אין שטוב, "וְגָרִים לִבְנָהָא דְּלָא יִתְחַשְּׁבוּן בְּדָרָא" און זי איז גורם אז אירע קינדער וועלן נישט מצליח זיין און זיי וועלן נישט זיין חשוב. "וְגָרִים מִלָּה אַחֲרָא דְּשַׁרְיָא בְּבֵיתָא" אויך איז זי גורם אז די סמך מ"ם און די נישט גוטע זאלן זיין אין איר שטוב, און אז מען שערט זיך אפ, מען פאלגט צדיקים - איז מידה טובה אסאך מער ווי די קללה, מען איז זוכה ארויסצוטרייבן די נישט גוטע פון שטוב, די קדושה און די ברכות קומען אין שטוב.

א כתיבה וחתימה טובה, א גוט געבענטשט יאר.

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת ראה, כ"ו מנחם-אב, שנת תשפ"ה לפרט קטן

לכבוד מיין ליבער ... נרו יאיר

עס קומט שוין אלול דארפן מיר מאכן מעשה'לעך פאר קינדער וואס האט מיט אלול.

די וואך בעט דעם מעלער צו מאכן א בילד פון מיין זיידע דער ווייצענער רב זכותו יגן עלינו ווי ער שטייט אין לאגער מיט די געשטרייפטע קליידער מיט די געלע לאטעס, מיט א שופר אין האנט, און ארום אים שטייען טויזנט פיר הונדערט קינדער.

אידן זענען שיין, אידן זענען ריין, אידן זענען אויסדערוועלט פארן אייבערשטן אליין...

דער ווייצענער רב זכרונו לברכה דערציילט, ווען ער איז געווען ביי די צווייטע וועלט מלחמה אין אוישוויץ האט מען אריינגעשמוגלט א קליינע שופר, און ווען עס איז געקומען ראש השנה האט זיך דער רב איינגעשטעלט זיין לעבן און געבלאזן שופר מיט מסירות נפש פאר אלע אידן אין יעדע בלאק.

דארט אין לאגער איז געווען אפגעטיילט טויזנט פיר הונדערט קינדער, וואס די דייטשע וועלף האבן זיי געלייגט אין א באזונדערע לאגער ווייל זיי זענען געווען שוואכע קינדער, נידריגע קינדער, וואס די דייטשע רוצחים האבן זיך געגרייט זיי צו פארברענען א טאג נאך ראש השנה.

די קינדער האבן זיך דערוויסט אז דער ווייצענער רב האט א שופר, האבן זיי געשיקט א שליח זאל זיי רופן דעם רב, ער זאל זיי אויך בלאזן שופר, די קינדער האבן געזאגט: "דאס איז אונזער לעצטע ווינטש איידער מיר געבן צוריק אונזער נשמה פארן אייבערשטן, צו הערן שופר בלאזן"; דער רב טראכט אויב יא צי גיין צו זיי אדער נישט, ווייל אריינגיין פון איין לאגער צום צווייטן איז געווען א סכנה פון ווערן גלייך דערשאסן, דאך האט דער צדיק מיט מסירות נפש זיך איינגעשטעלט זיין לעבן און ער האט זיך אריינגעשמוגלט צו זיי.

די הייליגע קינדער האבן געבעטן דעם רב ער זאל זיי זאגן א תקיעת שופר דרשה. דער רב הייבט אן רעדן, ער קען נישט רעדן, ער שטיקט זיך פון געוויין; ווי איז דא אויף די וועלט אזא הייליגע פאלק ווי אידישע קינדער, יונגע בחורים און קינדער וואס שטייען גרייט צו ווערן פארברענט אויף קידוש השם, און זיי ווילן נאר איין זאך הערן, די הייליגע שופר בלאזן, דער רב וויינט, דער רב קען נישט רעדן, אינמיטן געבט א קינד א שריי אויס: "טייערע חברים, מיר קענען האפן אויפן בעסטן אבער מיר דארפן זיין גרייט אויף דעם ערגסטן, מיר דארפן זיך גרייטן, מען גייט אונז אט אט פארברענען, למען השם ברידער לאמיר נישט פארגעסן די לעצטע מינוט צו שרייען מיט כוונה שמע ישראל"; אלע טויזנט און פיר הונדערט קינדער האבן געשריגן: "שמע ישראל...!" מען האט געהערט זייערע געשרייען אין די גאנצע לאגער.

דער רב נעמט דעם שופר אין האנט, ער הייבט אן: "מן המצר קראתי קה", די קינדער שרייען און וויינען און זאגן נאך ווארט ביי ווארט, דער צדיק זאגט: "קיינמאל האבן אידן נישט געזאגט די ווערטער 'מן המצר' מיט אזא געוויין", דער רב בלאזט שופר, און די אלע קינדער האבן צוריק געגעבן זייער נשמה פארן אייבערשטן, מען האט זיי פארברענט מיט נאך זעקס מיליאן אומשולדיגע אידן.

טייערע קינדער, מיר נעמען ארויס פון די מעשה דאס הייליגקייט פון אידן, ווי זיי פרייען זיך צו טון די מצוות פונעם אייבערשטן, ווי חשוב און טייער עס איז, זיי הערן נאך איין מאל שופר בלאזן, טייערע קינדער לאמיר זינגען אינאיינעם: "אידן זענען שיין, אידן זענען ריין, אידן זענען אויסדערוועלט פארן אייבערשטן אליין..."

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

א כתיבה וחתימה טובה, א גוט געבענטשט יאר.

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת ראה, כ"ו מנחם-אב, שנת תשפ"ה לפרט קטן

לכבוד ... נרו יאיר

איך האב ערהאלטן דיין הודעה.

דארפסט פארשטיין, אזויפיל מענטשן ווארטן אריינצוקומען זיך דורכרעדן, און די וואך האב איך נאכנישט אויפגענומען א גאנצע וואך, ווערט א גרויסע ליסטע פון מענטשן וואס ווילן קומען; דארף מען מאכן ערשט צייט פאר די וואס האבן נישט קיין וועג צו פרעגן און זיך דורכשמועסן, אנדערע האבן נישט קיין שום וועג נאר די איין מאל א יאר וואס זיי ברעכן זייער בושה צו קומען; ווי נישט ווי דו זעסט מיך יעדן טאג אין שול, דו האסט וואו צו פרעגן דיינע שאלות.

איך וועל פרובירן צו מאכן צייט פאר ענק מארגן, נאר זיי מיר דן לכף זכות, ווייל די וואך האב איך נישט אויפגענומען מענטשן, מיין קאפ האט מיר אסאך געשווינדלט, אויך בין איך געווען ביים דאקטער, דער אייבערשטער זאל העלפן יעדן איינעם.

איך וועל פרובירן מאכן אפשר צייט מארגן פאר ענק.